Sanatorium
Een sanatorium is een herstellingsoord waar patiënten tijdelijk verblijven om te herstellen van een tuberculose.

Tuberculose 
Sanatoria werden in de eerste helft van de 20e eeuw vooral ingericht om mensen met tuberculose te laten kuren bij gebrek aan een geneesmiddel voor deze vaak fatale ziekte. Schone lucht, bedrust en gezonde voeding waren toen de belangrijkste geneesmiddelen bij deze besmettelijke ziekte. Het eerste sanatorium voor tbc-patiënten werd in 1854 geopend in Görbersdorf in Duitsland door Hermann Brehmer (1826-1889). Tegenwoordig heet deze plaats Sokołowsko en ligt het in Polen. Een verblijf in een sanatorium kon maanden tot jaren duren.

In België werden sanatoria opgericht aan de kust, in Bredene en Oostduinkerke, door caritatieve instellingen uit de grootsteden.

Ook in Nederland bevonden zich tuberculose-sanatoria. Vanwege de gewenste schone lucht in de behandeling, bevonden de meeste sanatoria zich hier ook aan zee of nabij bossen. Een geliefde regio in de bossen was het Gooi (bijvoorbeeld Hoog Blaricum, Sanatorium Zonnestraal, Hoog Laren en Sanatorium Hilversum). Ook waren er sanatoria nabij steden, dit waren vaak dag- of nachtsanatoria, waar de patiënten respectievelijk 's avonds of 's ochtends weer naar huis gingen.

Sanatorium

Nederland 
 Berg en Bosch in Bilthoven
 Dagsanatorium Herfte in Zwolle
Sanatorium De Hooge Riet (rijksmonument) in Ermelo
 Sanatorium Hornerheide in Horn
 P.W. Janssen Ziekenhuis in Almen
St. Jozefsheil in Bakel
 Juliana-Oord in Laren (Noord-Holland)
Sanatorium De Klokkenberg in Breda
Oranje Nassau's Oord in Renkum
Volkssanatorium Hellendoorn
Sanatorium Sonnevanck in Harderwijk
Sanatorium Zonnegloren in Soest
Sanatorium Zonnestraal in Hilversum

België 
 Sanatorium Elisabeth in Sijsele
Imeldaziekenhuis in Bonheiden (tot 1961)
Sanatorium Joseph Lemaire in Overijse
Sanatorium de Lovie in Poperinge
 Zeepreventorium in De Haan

Geneeskundige organisatie
Zorginstelling