OV-fiets
OV-fiets is een Nederlands fietshuursysteem van de Nederlandse Spoorwegen waarbij fietsen bij honderden stationsstallingen van de Nederlandse Spoorwegen, RandstadRail en de Rotterdamse metro kunnen worden betrokken, evenals een aantal andere stedelijke locaties in Amsterdam, Utrecht en Rotterdam.

OV-fiets berust op het principe van een lidmaatschap. Deelnemers aan het systeem gebruiken een persoonlijke OV-chipkaart ter identificatie, waarmee een of twee fietsen kunnen worden gehuurd. De kosten van de huur worden maandelijks van de bankrekening van de deelnemer afgeschreven, waardoor betaling van een borgsom en contante afrekening van de huursom niet nodig zijn. NS Business Cards en NS Flex abonnementen zijn standaard voorzien van een abonnement op de OV-fiets.

Geschiedenis
De OV-fiets is begin 2000 bedacht door Ronald Haverman en de Fietsersbond. Als Innovatiemanager bij ProRail houdt Haverman zich bezig met verbeteringen in de last mile (van treinstation naar eindbestemming en vice versa). Een fiets huren op het station was aanvankelijk bureaucratisch, duur en tijdrovend. Gebruikers dienden een formulier in te vullen, een kopie van een identiteitsbewijs in te leveren en 100 gulden borg te betalen. Alle handelingen tezamen kostten circa een kwartier. Haverman vond dat dat "binnen 1 minuut moest kunnen. En het terugbrengen binnen 30 seconden, want dan moest je je trein halen. Ook moest de OV-fiets goedkoper zijn dan een busretourtje."  Onder meer voor het bedenken, ontwikkelen en uitrollen van de succesvolle OV-fiets heeft Haverman in 2021 een 'lintje' gekregen.  De eerste OV-fietsen kwamen in 2000 te staan op stations in Delft en Utrecht.  Verhuurlocaties op andere stations volgden snel.  

Tot 1 januari 2008 was OV-fiets een zelfstandige stichting; met ingang van die datum werd het overgenomen door de Nederlandse Spoorwegen. 

In eerste instantie werd gebruikgemaakt van de streepjescode achter op de kaart. Hierbij was ook een pincode aanwezig. Inmiddels wordt gebruikgemaakt van de chip op de persoonlijke-, geregistreerde OV-chipkaart. Bij deze kaart is geen pincode aanwezig. 

Vanaf 2017 worden abonnementskosten van €0,01 per jaar gehanteerd voor het gebruik van de OV-fiets, wat in de praktijk als gratis wordt beschouwd.

De originele OV-fietsen werden door het Nederlands Sparta gemaakt. Vanaf 2008 werden ze geleverd door het Beverwijkse bedrijf Bikes2go. Zij leverden ook de vernieuwde OV-fiets vanaf 2016.

Gebruik
Sinds de invoering van het systeem in 2003 zijn de aantallen deelnemende klanten en deelnemende stallingen sterk toegenomen. Bij 300 stations en metrostations kan nu een OV-fiets worden gehuurd.

Speciale verhuurmogelijkheden

OV-fiets@home

OV-fiets@home is een proef bij de stations Utrecht Centraal en Den Haag Centraal waarbij gepoogd wordt de stallingsruimte van de OV-fietsen te beperken, door forensen de mogelijkheid te bieden hun fiets 's nachts mee naar huis te nemen. 's Ochtends kan de forens met de OV-fiets naar het station gaan, waarna een andere gebruiker de fiets kan huren. 's Avonds neemt de forens een andere fiets mee naar huis. Op die manier worden de OV-fietsen intensiever gebruikt.

Elektrische OV-fiets V.2.0: de OV-ebike

Eind 2022 heeft NS opnieuw een elektrische OV fiets geïntroduceerd, de OV-ebike van het merk Noord. 
Het betreft een experiment.
Vooralsnog is de OV-ebike daarom op slechts 4 stations beschikbaar: Driebergen-Zeist (vanaf 9-2022), Arnhem Centraal (vanaf 11-2022), Groningen en Maastricht. 
De actieradius is van ca. 50 - 110 km, afhankelijk van de mate van ondersteuning. De kosten bedragen €10 per dag. Een (gratis) OV fiets abonnement op een NS OV-kaart is nodig om de fiets te kunnen huren.

Voormalige verhuurmogelijkheden

OV-scooter
De OV-scooter was een elektrische scooter die door gebruikers van de OV-fiets en bezitters van een rijbewijs kon worden gehuurd tussen 2008 en 2014 op verschillende grote stations. De OV-scooters werden weinig gebruikt waardoor deze per 2014 niet meer verhuurd worden.

Elektrische OV-fiets

Tussen 2011 en 2014 was op een beperkt aantal stations de mogelijkheid tot het huren van elektrische OV-fietsen. Hiermee werd gepoogd om fietsers een grotere actieradius te geven. Door verschillende factoren is de elektrische OV-fiets per 2015 niet meer te huur.

Locaties met een OV-fietsenstalling
De precieze lijst met locaties waar OV-fietsen te halen zijn wijzigt regelmatig. Over het algemeen groeit het aantal locaties. De meeste locaties bevonden zich oorspronkelijk in de Randstad; daarbuiten beperkte het aanbod zich veelal tot de grotere plaatsen. Geleidelijk zijn er op veel grotere en kleinere stations door heel Nederland OV-fietsen te huren. Met name op kleinere stations in de buitengebieden zijn de OV-fietsen ook populair geworden voor fietstochten door de natuur, een campagne van NS in tijdschrift 'Spoor' droeg hier tevens aan bij.

Geschillenregeling e.d.
In 2009 ging de NS OV-fiets BV haar diensten onder nieuwe Algemene Voorwaarden aanbieden. Deze waren opgesteld in overleg met enkele belangenbehartigers van gebruikers: de Consumentenbond, de ANWB en de Fietsersbond. Het resultaat van deze samenspraak was de totstandkoming van "tweezijdige" Algemene Voorwaarden, waaraan zowel de klanten (huurders/deelnemers) als de NS OV-fiets BV (verhuurder) rechten konden ontlenen. De voornaamste verbeteringen voor klanten kwamen neer op drie punten: er ontstond meer duidelijkheid over wanneer een reactie verwacht zou mogen worden bij aanmelding of een vraag aan de e-mail helpdesk, heldere kwaliteitseisen aan de OV-fiets zelf en ten slotte konden de klanten zich voortaan met eventuele klachten wenden tot de Geschillencommissie Openbaar Vervoer.

Foto's

Externe link
 Officiële website OV-fiets

Voetnoten

Fietsen in Nederland
Publiek fietssysteem
Fiets