Spoorbrug
Een spoorbrug is een brug waar een spoorweg over een verkeersweg, een andere spoorweg of een waterweg heen gaat.

Speciale eisen
Aan een spoorbrug worden ten opzichte van een verkeersbrug diverse speciale eisen gesteld. Door het grote gewicht van een trein moet een spoorbrug zeer sterk zijn. Daarom wordt vaak voor een speciale constructie gekozen, zoals een vakwerkconstructie, of een boogbrug. Een lichte constructie zoals een hangbrug is als spoorbrug minder geschikt.

Verder mag de hellingshoek van een spoorbrug, net zoals voor een spoorlijn, niet al te groot zijn. Daarom zijn er vaak aanbruggen nodig, waar de spoorlijn al op een hoger niveau wordt gebracht. Het talud van de spoorlijn zal kilometers voor de spoorbrug al op een hoger niveau boven maaiveld komen te liggen.

De geluidsproductie van met name een stalen spoorbrug kan een probleem vormen. Het rolgeluid van de trein wordt versterkt met het geluid van de brug zelf, die door de wielen van de trein wordt aangestoten. Bij een betonnen spoorbrug speelt dit veel minder.

Beweegbaarheid
Sommige spoorbruggen zijn beweegbaar: ze kunnen open om het scheepvaartverkeer door te laten. Ze spelen een rol bij de dienstregeling/planning van zowel het trein- als het scheepvaartverkeer. Anno 2013 zijn er nog 56 beweegbare spoorbruggen in Nederland. Bediening en onderhoud zijn de verantwoordelijkheid van ProRail. De bedieningstijden worden echter vastgesteld door de Inspectie Leefomgeving en Transport. Boven de bruggen is meestal op de veilige doorvaarthoogte een bord aangebracht met de waarschuwing: "AANRAKEN DRADEN LEVENSGEVAARLIJK".

Geschiedenis
In de eerste kwart eeuw van de spoorwegen werden alleen enkele kleinere bruggen over kleinere wateren gebouwd. De bouw van spoorbruggen in Nederland begon eigenlijk pas nadat er spoorlijnen werden aangelegd die de grote rivieren gingen kruisen. Dit vond plaats na de spoorwegwet van 1860, waarbij de Staat der Nederlanden spoorwegen ging aanleggen. Voordien had het particuliere initiatief de grote investeringen in grote bruggen nog niet ondernomen.

Spoorbruggen in Nederland
Zie ook: Lijst van spoorbruggen in Nederland

Spoorbruggen over de grote rivieren
Overzicht van grote spoorbruggen over de grote rivieren van Nederland (cursief: voormalig):

IJssel:
 Westervoortsebrug bij Westervoort
 IJsselspoorbrug bij Zutphen
 IJsselspoorbrug bij Deventer
 Hanzeboog bij Zwolle

Nederrijn en Lek:
 Spoorbrug Oosterbeek bij Arnhem
 Rijnbrug bij Rhenen (gesloopt)
 Kuilenburgse spoorbrug bij Culemborg

Maas:
 Spoorbrug Maastricht in Maastricht
 Spoorbrug Buggenum bij Roermond
 Spoorbrug Venlo in Venlo
 Maasbrug bij Gennep (gesloopt)
 Spoorbrug Mook bij Mook
 Edithbrug bij Ravenstein
 Hedelse spoorbrug bij Hedel

Nieuwe Maas en Koningshaven:
 Willemsspoorbrug in Rotterdam (gesloopt; vervangen door de Willemsspoortunnel)
 De Hef in Rotterdam (buiten gebruik; vervangen door de Willemsspoortunnel)

Oude Maas:
 Spoorbrug Dordrecht bij Zwijndrecht
 Botlekbrug bij Hoogvliet

Waal en Beneden Merwede:
 Spoorbrug Nijmegen bij Nijmegen
 Dr. W. Hupkesbrug bij Zaltbommel
 Baanhoekbrug bij Sliedrecht

Hollands Diep:
 Moerdijkspoorbrug bij Moerdijk
 Brug Hollandsch Diep bij Moerdijk

Spoorbruggen over kanalen en andere wateren 
Overzicht van grote spoorbruggen over grote kanalen of ander water in Nederland (cursief: voormalig):

Van Starkenborghkanaal:
 Walfridusbrug bij Groningen
 Bert Swartbrug bij Zuidhorn

Van Harinxmakanaal:
 Spoorbrug van Harinxmakanaal bij Leeuwarden (spoorlijn naar Meppel)
 Spoorbrug van Harinxmakanaal bij Leeuwarden (spoorlijn naar Harlingen en Stavoren)

Prinses Margrietkanaal:
 Spoorbrug Grou bij Grouw

Coevorden:
 Spoorboog Coevorden bij Coevorden
 Spoorbrug Coevorden (Spoorlijn Zwolle - Emmen) in Coevorden
 Spoorbrug Coevorden (Spoorlijn Coevorden - Gronau) in Coevorden

Overijsselse Vecht
 Spoorbrug bij De Haandrik bij De Haandrik
 Spoorbrug over de Vecht bij Zwolle

Zwolle-IJsselkanaal
 Spoorbrug over het Zwolle-IJsselkanaal bij Zwolle

Twentekanalen:
 Spoorbrug Twentekanaal bij Zutphen
 Spoorbrug bij Wiene bij Delden
 Spoorbrug Twentekanaal bij Almelo
 Spoorbrug Twentekanaal bij Wierden

Maas-Waalkanaal:
 Spoorbrug Dukenburg in Nijmegen

Merwedekanaal
 Spoorbrug Betuweroute bij Gorinchem
 Spoorbrug Arkel bij Arkel

Amsterdam-Rijnkanaal:
 Muiderspoorbrug bij Weesp
 Demka-spoorbrug bij Utrecht
 Werkspoorbrug bij Utrecht
 Vleutensespoorbrug bij Utrecht
 Schalkwijkse spoorbrug bij Houten
 Spoorbrug Tiel (Betuweroute) bij Tiel
 Spoorbrug Tiel (Betuwelijn) bij Tiel

Amstel
 Rozenoordbrug bij Amsterdam
 Busbrug Uithoorn bij Uithoorn

Staande mast route:
 Schinkelbrug in Amsterdam
 Houtmanspoorbrug in Amsterdam

Noordzeekanaal:
 Hembrug (gesloopt; vervangen door Hemtunnel)
 Velserbrug (gesloopt; vervangen door Velsertunnel)

Noordhollandsch Kanaal
 Koegrasbrug bij De Kooy
 Spoorbrug over het Noordhollandsch Kanaal bij Alkmaar
 Spoorbrug Purmerend in Purmerend

Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder
 Ringvaartspoorbrug bij Sassenheim
 Spoorbrug bij Badhoevedorp

In Noord-Holland over diverse kanalen en ander water:
 Spoorbrug Schagen bij Schagen
 Spoorbrug Sint Pancras bij Sint Pancras
 Spoorbrug over de Zaan in Zaandam
 Wherebrug in Purmerend
 Hollandse Brug bij Muiderberg

In Zuid-Holland over diverse kanalen en ander water:
 Spoorbrug De Vink in Leiden over de Oude Rijn
 Spoorbrug Kethel bij Schiedam
 Spoorbrug Delfshavense Schie in Rotterdam
 Spoorbrug Maassluis in Maassluis

Gouwe:
 Gouwespoorbrug bij Alphen aan den Rijn
 Gouwespoorbruggen bij Gouda

In de Haven van Rotterdam over diverse kanalen:
 Calandbrug bij Rozenburg
 Dintelhavenspoorbrug bij Europoort
 Suurhoffbrug bij Oostvoorne

In Zeeland over diverse kanalen:
 Kreekrakspoorbrug bij Rilland
 Vlakebrug bij Hansweert
 Spoorbrug Arnemuiden bij Arnemuiden
 Draaibrug Sluiskil bij Sluiskil

In Noord-Brabant:
 Spoorbrug over de Dieze bij 's-Hertogenbosch
 Moerputtenbrug bij 's-Hertogenbosch (buiten gebruik)

In Limburg:
 Spoorbrug Weert bij Weert

Andere spoorbruggen en -viaducten 
 Zandhazenbrug bij Muiderberg
 Hemboog bij Amsterdam
 Utrechtboog bij Amsterdam
 Marianneviaduct in Voorburg
 Nootdorpboog bij Nootdorp
 Spoorviaduct Delft in Delft (gesloopt; vervangen door Willem van Oranjetunnel)
 Hofpleinlijnviaduct in Rotterdam (buiten gebruik)
 Luchtspoor in Rotterdam (gesloopt; vervangen door Willemsspoortunnel)
 Mallardviaduct bij Lewedorp

Spoorbruggen in België
 Albertbrug
 Asselsbrug
 Berendrechtbrug
 Boudewijnbrug (Antwerpen)
 Droogdokbrug
 Farnesebrug
 Frederik Hendrikbrug
 Kruisschansbrug
 Lillobrug
 Luikbrug
 Meestoofbrug
 Melselebrug
 Mexicobrug
 Viaduct van Moresnet
 Noordkasteelbrug
 Noordlandbrug
 Oosterweelbrug
 Oudendijkbrug
 Petroleumbrug
 Viaduct van Remersdaal
 Viaduct van Sint-Martens-Voeren
 Spletterenbrug
 Van Cauwelaertbrug
 Wiedauwkaaibrug
 Wilmarsdonkbrug
 Zandvlietbrug

Diverse grote spoorbruggen in andere landen 
 Brug over de rivier de Kwai
 Chabarovskbrug
 Dom Luis I-brug
 Forth Bridge
 Hell Gate Bridge
 Maria Pia-brug
 Összekötő Vasútibrug
 Rockville Bridge
 Sontbrug
 Sydney Harbour Bridge
 Trisannabrug

Railinfrastructuur