Kogelspinnen
Kogelspinnen (Theridiidae) zijn een familie van spinnen waarvan er in Nederland en België ongeveer 80 soorten in 12 genera voorkomen; wereldwijd 2297 soorten in 112 genera. De beruchte zwarte weduwe (Latrodectus mactans) behoort tot deze familie.

Taxonomie

Kenmerken
De Nederlandse naam slaat op het bij de meeste soorten opvallend rond abdomen. Ze dragen een kam van getande borstelharen aan de achterpoten. De lichaamslengte varieert van 0,2 tot 1,5 cm.

Beet
De vrouwtjes van sommige soorten hebben een giftige beet. Enkele soorten, zoals de bovengenoemde zwarte weduwe, kunnen met hun beet door het neurotoxine een ernstig ziektebeeld veroorzaken (latrodectisme), dat in zeer uitzonderlijke gevallen fataal kan verlopen (enkele gevallen in vier decennia bekend). In Nederland komen dergelijke soorten geleidelijk aan steeds meer voor. De spinnen zijn schuw en bijten alleen als ze in het nauw komen.

Voortplanting
Ze leggen zo'n 1000 eieren per jaar in ronde, zijden eizakjes, die worden bewaakt door het vrouwtje.

Webbouw
Het zijn entelegyne (vrouwtjes hebben een epigyne), kleefdraden makende spinnen die in de ruimte gesponnen (niet-platte) webben maken. Het web is losjes en op het oog slordig geconstrueerd; de draden hebben lijmdruppeltjes aan de uiteinden en raken daar ook makkelijk los waarbij ze met de druppeltjes de prooi pakken en deze hulpeloos laten bungelen.

Geslachten
 Achaearanea
 Achaearyopa Barrion & Litsinger, 1995
 Achaeridion Wunderlich, 2008
 Allothymoites Ono, 2007
 Ameridion Wunderlich, 1995
 Anatea Berland, 1927
 Anatolidion Wunderlich, 2008
 Anelosimus Simon, 1891
 Argyrodella Saaristo, 2006
 Argyrodes Simon, 1864
 Ariamnes Thorell, 1869
 Asagena Sundevall, 1833
 Asygyna Agnarsson, 2006 
 Audifia Keyserling, 1884
 Bardala Saaristo, 2006
 Cabello Levi, 1964
 Canalidion Wunderlich, 2008
 Carniella Thaler & Steinberger, 1988
 Cephalobares O. P.-Cambridge, 1870
 Cerocida Simon, 1894
 Chikunia Yoshida, 2009
 Chorizopella Lawrence, 1947
 Chrosiothes Simon, 1894
 Chrysso O. P.-Cambridge, 1882
 Coleosoma O. P.-Cambridge, 1882
 Coscinida Simon, 1895
 Craspedisia Simon, 1894
 Crustulina Menge, 1868
 Cryptachaea Archer, 1946
 Cyllognatha L. Koch, 1872
 Deelemanella Yoshida, 2003
 Dipoena Thorell, 1869
 Dipoenata Wunderlich, 1988
 Dipoenura Simon, 1909
 Echinotheridion Levi, 1963
 Emertonella Bryant, 1945
 Enoplognatha Pavesi, 1880
 Episinus Walckenaer, in Latreille, 1809
 Euryopis Menge, 1868
 Eurypoena Wunderlich, 1992
 Exalbidion Wunderlich, 1995
 Faiditus Keyserling, 1884
 Gmogala Keyserling, 1890
 Guaraniella Baert, 1984
 Hadrotarsus Thorell, 1881
 Helvibis Keyserling, 1884 
 Helvidia Thorell, 1890
 Hentziectypus Archer, 1946
 Heterotheridion Wunderlich, 2008
 Hetschkia Keyserling, 1886
 Histagonia Simon, 1895
 Icona Forster, 1955
 Euryopis
 Jamaitidion Wunderlich, 1995
 Kochiura Archer, 1950
 Landoppo Barrion & Litsinger, 1995
 Lasaeola Simon, 1881
 Latrodectus Walckenaer, 1805
 Macaridion Wunderlich, 1992
 Magnopholcomma Wunderlich, 2008
 Meotipa Simon, 1894
 Molione Thorell, 1892
 Robertus
 Moneta O. P.-Cambridge, 1870
 Monetoculus Wunderlich, 2008 
 Nanume Saaristo, 2006
 Neospintharus Exline, 1950
 Neottiura Menge, 1868
 Nesticodes Archer, 1950
 Nipponidion Yoshida, 2001
 Nojimaia Yoshida, 2009
 Ohlertidion Wunderlich, 2008
 Okumaella Yoshida, 2009
 Paidiscura Archer, 1950
 Parasteatoda Archer, 1946
 Paratheridula Levi, 1957
 Pholcomma Thorell, 1869
 Phoroncidia Westwood, 1835
 Phycosoma O. P.-Cambridge, 1879
 Phylloneta Archer, 1950
 Platnickina Koçak & Kemal, 2008
 Proboscidula Miller, 1970
 Propostira Simon, 1894
 Pycnoepisinus Wunderlich, 2008
 Rhomphaea L. Koch, 1872
 Robertus O. P.-Cambridge, 1879
 Ruborridion Wunderlich, 2011
 Rugathodes Archer, 1950
 Sardinidion Wunderlich, 1995
 Selkirkiella Berland, 1924
 Sesato Saaristo, 2006
 Seycellesa Koçak & Kemal, 2008
 Simitidion Wunderlich, 1992
 Spheropistha Yaginuma, 1957
 Spinembolia Saaristo, 2006
 Spintharus Hentz, 1850
 Steatoda Sundevall, 1833
 Stemmops O. P.-Cambridge, 1894
 Stoda Saaristo, 2006
 Styposis Simon, 1894
 Takayus Yoshida, 2001
 Tekellina Levi, 1957
 Theonoe Simon, 1881
 Theridion Walckenaer, 1805
 Theridula Emerton, 1882
 Thwaitesia O. P.-Cambridge, 1881
 Thymoites Keyserling, 1884
 Tidarren Chamberlin & Ivie, 1934
 Tomoxena Simon, 1895
 Wamba O. P.-Cambridge, 1896
 Wirada Keyserling, 1886
 Yaginumena Yoshida, 2002
 Yoroa Baert, 1984
 Yunohamella Yoshida, 2007
 Zercidium Benoit, 1977

In Nederland waargenomen soorten
 Genus: Anelosimus
 Anelosimus vittatus - (Slanke Kogelspin)
 Genus: Asagena
 Asagena phalerata - (Heidesteatoda)
 Genus: Chrysso
 Chrysso spiniventris
 Genus: Coleosoma
 Coleosoma floridanum
 Genus: Crustulina
 Crustulina guttata - (Gevlekt Raspspinnetje)
 Crustulina sticta - (Egaal Raspspinnetje)
 Genus: Cryptachaea
 Cryptachaea blattea - (Kleine Broeikasspin)
 Cryptachaea riparia - (Bermkogelspin)
 Genus: Dipoena
 Dipoena erythropus - (Roodpootgalgspin)
 Dipoena melanogaster - (Gemarmerde Galgspin)
 Genus: Enoplognatha
 Enoplognatha caricis - (Moerastandkaak)
 Enoplognatha latimana - (Vergeten Tandkaak)
 Enoplognatha mordax - (Schorrentandkaak)
 Enoplognatha ovata - (Gewone Tandkaak)
 Enoplognatha thoracica - (Bodemtandkaak)
 Genus: Episinus
 Episinus angulatus - (Gewone Kabelspin)
 Episinus truncatus - (Egale Kabelspin)
 Genus: Euryopis
 Euryopis flavomaculata - (Geelvlekjachtkogelspin)
 Genus: Lasaeola
 Lasaeola coracina - (Witvoetgalgspin)
 Lasaeola prona - (Neusgalgspin)
 Lasaeola tristis - (Zwarte Galgspin)
 Genus: Latrodectus
 Latrodectus geometricus - (Bruine Weduwe)
 Latrodectus hasselti - (Roodrugspin)
 Latrodectus hesperus - (Westelijke Zwarte Weduwe)
 Latrodectus mactans - (Oostelijke Zwarte Weduwe)
 Genus: Neottiura
 Neottiura bimaculata - (Witbandkogelspin)
 Genus: Paidiscura
 Paidiscura pallens - (Kleine Boskogelspin)
 Genus: Parasteatoda
 Parasteatoda lunata - (Prachtkogelspin)
 Parasteatoda simulans - (Valse Broeikasspin)
 Parasteatoda tabulata - (Donkere Prachtkogelspin)
 Parasteatoda tepidariorum - (Broeikasspin)
 Genus: Pholcomma
 Pholcomma gibbum - (Pantserkogelspin)
 Genus: Phycosoma
 Phycosoma inornatum - (Zijden Galgspin)
 Genus: Phylloneta
 Phylloneta impressa - (Grote Wigwamspin)
 Phylloneta sisyphia - (Kleine Wigwamspin)
 Genus: Platnickina
 Platnickina tincta - (Zwartringkogelspin)
 Genus: Robertus
 Robertus arundineti - (Moerasmolspin)
 Robertus lividus - (Bosmolspin)
 Robertus neglectus - (Vergeten Molspin)
 Robertus scoticus - (Noordse Molspin)
 Genus: Rugathodes
 Rugathodes instabilis - (Moeraskogelspin)
 Genus: Sardinidion
 Sardinidion blackwalli - (Stalkogelspin)
 Genus: Simitidion
 Simitidion simile - (Witvlekheidekogelspin)
 Genus: Steatoda
 Steatoda albomaculata - (Gevlekte Steatoda)
 Steatoda bipunctata - (Koffieboonspin)
 Steatoda castanea - (Schorssteatoda)
 Steatoda grossa - (Grote Steatoda)
 Steatoda nobilis - (Reuzensteatoda)
 Steatoda triangulosa - (Huissteatoda)
 Genus: Theonoe
 Theonoe minutissima - (Kleinste Kogelspin)
 Genus: Theridion
 Theridion asopi - (Kierkogelspin)
 Theridion familiare - (Rechthoekkogelspin)
 Theridion hannoniae - (Rotskogelspin)
 Theridion hemerobium - (Rietkogelspin)
 Theridion melanurum - (Huiskogelspin)
 Theridion mystaceum - (Donkere Kogelspin)
 Theridion pictum - (Rood Visgraatje)
 Theridion pinastri - (Dennenkogelspin)
 Theridion uhligi - (Uhligs Kogelspin)
 Theridion varians - (Gewoon Visgraatje)

Externe link 
 Overzicht Theridiidae op waarneming.nl

Zie ook
Entomologische woordenlijst