Frans van Beieren
Franz Bonaventura Adalbert Maria Herzog von Bayern (München, 14 juli 1933) is hoofd van het huis Wittelsbach, een Duitse adellijke dynastie die de graven, hertogen en koningen van Beieren leverde en over het voormalige koninkrijk Beieren regeerde. Zijn overgrootvader, Lodewijk III, was de laatste koning van Beieren tot hij in 1918 werd afgezet.

Biografie

Geboorte en jeugd 
Bayern werd op 14 juli 1933 in het ziekenhuis van de Universiteit van München in München geboren als oudste zoon van Albrecht van Beieren (1905-1996) en diens eerste echtgenote Maria Gräfin Drašković von Trakošćan (1904-1969). Zijn vader was een zoon van Rupprecht, de laatste kroonprins van Beieren, en Marie Gabriëlle in Beieren. Zijn moeder was afkomstig uit een Kroatisch adellijk geslacht. Het huwelijk van zijn ouders werd volgens de successieregels van de Beierse troon als een morganatisch huwelijk gezien. Bijgevolg was hij geen dynastieke Prins van Beieren, ook al werd hij als zodanig aangesproken. Op 18 mei 1949 erkende zijn grootvader Rupprecht het huwelijk tussen Albrecht en Maria als een dynastiek huwelijk.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren de leden van het huis Wittelsbach tegen de nazi's. Zijn familie verliet Nazi-Duitsland in 1939 voor Hongarije. De Wittelsbachs woonden vier jaar in Boedapest. In het najaar van 1943 verhuisden ze naar een familieslot in Sárvár. In maart 1944 viel Duitsland Hongarije binnen en op 6 oktober 1944 werden Bayern en zijn meeste familieleden gearresteerd. Op dat moment was hij 11 jaar oud. Hij bracht tijd door in verschillende concentratiekampen waaronder Oranienburg en Dachau. Op 30 april 1945 werden ze bevrijd door het 3e Amerikaanse Leger.

Na de oorlog volgde hij hoger onderwijs aan de Benedictijnenabdij van Ettal en studeerde hij bedrijfsbeheer aan de universiteiten van München en Zürich.

Activiteiten 
Bayern is een gepassioneerd verzamelaar van moderne kunst. Een deel van zijn privécollectie wordt permanent uitgeleend aan de Pinakothek der Moderne in München. Hij is ook een erecurator van het Museum of Modern Art in New York.

In 2013 werd naar aanleiding van zijn 80-jarige verjaardag op Slot Schleissheim een groot feest georganiseerd. Hierop waren 2.500 gasten aanwezig, waaronder Horst Seehofer, voormalig minister-president van Beieren.

In 2016 steunde hij het restauratieproject van het standbeeld van Johannes Nepomucenus in Divina, Slowakije dat werd uitgevoerd onder auspiciën van de Duitse ambassade in Slowakije. De onderneming werd mede mogelijk gemaakt door Norodom Sihamoni, de koning van Cambodja, en Simeon van Saksen-Coburg en Gotha, de laatste tsaar van Bulgarije. Het project is voltooid in 2017.

Familiehoofd 

Na de dood van zijn vader in 1996 werd Bayern hoofd van het huis Wittelsbach en voert daarmee ook de titels "Herzog von Bayern, Franken und in Schwaben, Pfalzgraf bei Rhein".

Na de afschaffing van de monarchie in Beieren in 1918 vervulde de voormalige koninklijke familie van Beieren nog een belangrijke sociale rol in de deelstaat Beieren. De Beierse regering erkende dit onder meer door de familie regelmatig toestemming te verlenen gebruik te maken van voormalige koninklijke residenties. Frans van Beieren woont zelf in een vleugel van Slot Nymphenburg, het oude koninklijke paleis te München.

Jacobitisch troonpretendent 
Als opvolger van Jacobus II van Engeland wordt Bayern, als Frans II, door aanhangers van het Jakobitisme beschouwd als de rechtmatige opvolger van de Stuart-koningen van Engeland, Schotland, Frankrijk en Ierland. Jakobitisten erkennen hem dan ook als Koning van Engeland, Schotland, Frankrijk en Ierland.

Opvolging 
Aangezien Bayern niet getrouwd is, komt zijn jongere en tevens enige broer, Max van Beieren (1937), in aanmerking hem op te volgen als hoofd van het huis Wittelsbach. Mocht die laatste voor hem overlijden dan gaat het chefschap van het huis over op zijn verwant Luitpold von Bayern (1951), oudste zoon van Lodewijk Karel van Beieren (1913-2008) en Irmgard van Beieren (1923-2010). Na Luitpold volgt diens oudste zoon Ludwig in de Beierse troonopvolging.

In de jacobitische troonopvolging komen vrouwen wel in aanmerking om de troon op te volgen. Bayerns jongere broer Max komt ook in aanmerking om jacobitisch troonpretendent te worden, maar aangezien zowel Franz als Max geen nakomelingen hebben, gaat de troon na hun dood over op Max' dochter Sophie in Beieren (1967). Zij is gehuwd met erfprins-regent Alois van Liechtenstein. De jacobitische opvolging zou na hun verdergaan op hun oudste zoon, prins Joseph Wenzel van Liechtenstein (1995).

Titels en eretekens

Titulatuur en aanspreking 
Bayern voert de titels Hertog van Beieren, Franken en in Zwaben, paltsgraaf van de Rijn, en daarbij het predicaat Zijne Koninklijke Hoogheid. De dynastieke titels van Bayern zijn:
 14 juli 1933 – 2 augustus 1955: Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Frans van Beieren
 in Duitsland: Franz Prinz von Bayern
 2 augustus 1955 – 8 juli 1996: Zijne Koninklijke Hoogheid Kroonprins Frans van Beieren
 in Duitsland: Franz Kronprinz von Bayern
 8 juli 1996 – heden: Zijne Koninklijke Hoogheid Hertog Frans van Beieren, Franken en in Zwaben, paltsgraaf van de Rijn
 in Duitsland: Franz Herzog von Bayern, Franken und in Schwaben, Pfalzgraf bei Rhein

Zijn dynastieke titels die door Jakobitisten worden erkend:
 14 juli 1933 – 2 augustus 1955: Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Frans/Francis/François van Engeland, Schotland, Frankrijk en Ierland, prins van Cornwall en Rothesay
 2 augustus 1955 – 8 juli 1996: Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Frans/Francis/François van Engeland, Schotland, Frankrijk en Ierland, hertog van Cornwall en Rothesay, graaf van Carrick, baron van Renfrew, heer van de Eilanden, prins en oppermeester van Schotland
 8 juli 1996 – heden: Zijne Majesteit Koning Frans/Francis/François II van Engeland, Schotland, Frankrijk en Ierland

Zijn dynastieke titels die door Ottonisten worden erkend:
 14 juli 1933 – 2 augustus 1955: Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Frans/Fragiskos van Griekenland
 2 augustus 1955 – 8 juli 1996: Zijne Koninklijke Hoogheid Kroonprins Frans/Fragiskos van Griekenland
 8 juli 1996 – heden: Zijne Majesteit Koning Frans/Fragiskos I van Griekenland

Bayern verkreeg bij zijn geboorte de titel Prinz von Bayern. Na het overlijden van zijn vader in 1996 voert hij als hoofd van het huis de titel Herzog von Bayern (Hertog van Beieren).

Onderscheidingen

Grootmeesterschappen 
  Grootmeester van de Orde van Sint-Hubertus
  Grootmeester van de Militaire Max Joseph-Orde
  Grootmeester van de Orde van de Heilige Georg

Verleende onderscheidingen 
  Ridder in de Orde van het Gulden Vlies (Oostenrijkse tak)
  Grootkruis in de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland, Eerste Klasse
  Grootkruis-ridder in de Orde van het Heilig Graf van Jeruzalem
  Ridder van Eer en Devotie in Obediëntie in de Orde van Malta, Eerste Stand
  Grootkruis-ridder in de Orde van Verdienste
  Grootkruis in de Orde van Verdienste

Bayern is tevens erfelijk senator van de Universiteit van München, eresenator van de Technische Universiteit München, erelid van de Beierse Academie van Wetenschappen en Geesteswetenschappen, lid van de algemene raad van de Katholieke Academie in Beieren, lid van de raden van toezicht van de Universiteit van München, de Hogeschool voor Filosofie in München en de Studienseminar Albertinum en erelid van de katholieke studentenvereniging Rhaetia. Daarnaast bekleedt hij ambten in maatschappelijke en religieuze organisaties in Beieren zoals de Karl Böhm Stiftung, de Bayerische Volksstiftung, het Egyptisch museum in München, de Alte Pinakothek, het Beierse staatsmuseum, het Instituut voor Indianen in München, de vereniging van Beierse kunstgalerijen, de Beierse sportfederatie, de Bayerischer Dachshundklub, de Europäischen Stiftung Kaiserdom zu Speyer, de Europäisches Jugend- Musik-Festival Passau, de Kunstpreis der Kulturstiftung der Stadtsparkasse München, de Stiftung Kunstakademie München en de Kunsthalle der Hypo-Kulturstiftung. De hertog ondersteunt ook liefdadigheidsorganisaties die weeskinderen in Roemenië opvangt en ziekenhuizen in de Balkan bouwt.

In 1996 ontving Bayern een eredoctoraat van Saint Vincent College in Latrobe, Pennsylvania.

Genealogie

Voorouders

Paternele afstamming 
 Otto IV van Wittelsbach, ca. 1090-1156
 Otto I van Beieren, 1117-1183
 Lodewijk I van Beieren, 1173-1231
 Otto II van Beieren, 1206-1253
 Lodewijk II van Beieren (1229-1294)
 Rudolf I van de Palts, 1274-1319
 Adolf van de Palts, 1300-1327
 Ruprecht II van de Palts, 1325-1398
 Ruprecht van de Palts, 1352-1410
 Stefanus van Palts-Simmern-Zweibrücken, 1385-1459
 Lodewijk I van Palts-Zweibrücken, 1424-1489
 Alexander van Palts-Zweibrücken, 1462-1514
 Lodewijk II van Palts-Zweibrücken, 1502-1532
 Wolfgang van Palts-Zweibrücken, 1526-1569
 Karel I van Palts-Birkenfeld, 1560-1600
 Christiaan I van Palts-Birkenfeld-Bischweiler, 1598-1654
 Christiaan II van Palts-Birkenfeld-Bischweiler, 1637-1717
 Christiaan III van Palts-Zweibrücken, 1674-1735
 Frederik Michael van Palts-Birkenfeld, 1724-1767
 Maximiliaan I Jozef van Beieren, 1756-1825
 Lodewijk I van Beieren, 1786-1868
 Luitpold van Beieren, 1821-1912
 Lodewijk III van Beieren, 1845-1921
 Rupprecht van Beieren, 1869-1955
 Albrecht van Beieren, 1905-1996
 Frans van Beieren, 1933–

Externe links 
  Website van de voormalige Beierse koninklijke familie
  Jacobitische biografie van Frans van Beieren

Huis Palts-Birkenfeld-Bischweiler
Beieren, Frans