Dilan Yeşilgöz-Zegerius
Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Ankara, 18 juni 1977) is een Nederlandse politica van Turks-Koerdische afkomst. Sinds 14 augustus 2023 is zij politiek leider van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). Sinds 10 januari 2022 is zij minister van Justitie en Veiligheid in het kabinet-Rutte IV. Zij is lijsttrekker van de VVD bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 22 november 2023.

Levensloop

Familie 
In 1984 kwam Yeşilgöz met haar moeder en zusje naar Nederland, nadat haar vader, de Turkse mensenrechtenactivist Yücel Yeşilgöz, drie jaar eerder Turkije als politiek vluchteling had verlaten vanwege zijn vakbonds- en andere politiek getinte activiteiten. Haar moeder is directeur van Vluchtelingen Organisaties Nederland (VON).

Jeugd, opleiding en gemeenteraadslid
Na het volgen van een vwo-opleiding aan het Vallei College in Amersfoort tussen 1991 en 1997, studeerde zij sociaal-culturele wetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam waar zij in 2003 haar doctoraal behaalde in Cultuur, Organisatie en Management. In 2004 werd Yeşilgöz bestuurslid bij de lokale afdeling van de SP Amersfoort. Ze stapte al snel over naar de PvdA om uiteindelijk via GroenLinks bij de VVD terecht te komen.
Yeşilgöz was bestuursadviseur veiligheid en zorg van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam en zat van 2014 tot 2017 voor de VVD in de gemeenteraad. In de jaren daarvoor was ze onder meer actief bij de Socialistische Partij, GroenLinks en de Partij van de Arbeid. Daarnaast was zij adviseur en trainer bij BureauDNW die topbestuurders ondersteunde bij hun werkzaamheden. In 2015 was Yeşilgöz commentator voor Studio PowNed van omroep PowNed. 

Als raadslid zette Yeşilgöz zich in voor het aanpakken en strafbaar stellen van straatintimidatie van vrouwen en lhbt'ers. Zij maakte daar in de gemeenteraad drie jaar lang werk van, maar steeds werden voorstellen door een meerderheid afgewezen. Bij haar vertrek naar de Tweede Kamer in 2017 prees toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan haar vasthoudendheid. Hij noemde het zijn afscheidscadeau aan Yeşilgöz dat er in Amsterdam een integrale aanpak van straatintimidatie zou komen, op basis van een voorstel dat zij toen met raadslid  Marijke Shashavari (CDA) had ingediend. Een meerderheid van de gemeenteraad stemde in met dit voorstel. De Volkskrant typeerde Yeşilgöz door haar vasthoudende karakter als een "Pitbull  met empathie".

Tweede Kamerlid 
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 stond zij vijfde op de VVD-kandidatenlijst. Zij begon als woordvoerder ontwikkelingssamenwerking, emancipatie en media. Als woordvoerder emancipatie maakte zij zich hard voor een effectieve aanpak van antisemitisme. Zij diende, samen met Gert-Jan Segers van de ChristenUnie, hier een initiatiefnota over in. Deze werd in 2020 aangenomen. 

Vanaf oktober 2017, sinds het aantreden van het kabinet-Rutte III was Yeşilgöz woordvoerder klimaat, energie en gaswinning. Hier hield zij zich bezig met het klimaatakkoord en de Klimaatwet. Ook zette zij als woordvoerder energie, samen met fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, namens de VVD kernenergie weer op de agenda. 

Sinds september 2019 was zij woordvoerder justitie en veiligheid. Yeşilgöz hield zich bezig met onder andere de aanpak van georganiseerde misdaad en de aanpak van terrorisme. Ze diende moties in om de kroongetuigenregeling te moderniseren, bedreigde advocaten en journalisten beter te beschermen en 'haatimams' te weren in de Schengen-zone. Ook pleitte ze voor het bewapenen van handhavers die hiervoor bevoegd en bekwaam zijn en voor bodycams en tasers voor politieagenten.

In oktober 2019 pleitte Yeşilgöz voor een verbod op 'single shots' en zware vuurpijlen in de categorie F2, voor de veiligheid van politiemensen en hulpverleners. Hierover ontstond ophef binnen de partij. Kort daarop bleek dat haar standpunt niet werd gedeeld door een meerderheid van de VVD-fractie. Drie maanden later ging de VVD-fractie toch akkoord met haar voorstel om alleen nog siervuurwerk toe te staan.

Yeşilgöz werd medio oktober 2019 het middelpunt van een heftig meningsverschil tussen de vier coalitiepartijen van het kabinet-Rutte III door vast te houden aan het VVD-uitgangspunt dat door de Koerden in kampen in Syrië gevangen gehouden IS'ers ter plaatse dienden te worden berecht. Wat haar betreft zouden de terrorisme-verdachten niet naar Nederland gehaald moeten worden. Hiermee ging zij met name tegen de wens van regeringspartijen D66 en ChristenUnie in, die voorstander waren van terughalen van de IS-vrouwen en -kinderen en berechten in Nederland.

Staatssecretaris 
Op 25 mei 2021 werd Yeşilgöz benoemd tot staatssecretaris van economische zaken en klimaat in het demissionaire kabinet-Rutte III. Vanwege de demissionaire status van het kabinet behielden zij en haar collegae Steven van Weyenberg en Dennis Wiersma aanvankelijk hun kamerzetel hoewel dat staatsrechtelijk in principe onverenigbaar is. Een advies van de Raad van State achtte dit niet in strijd met de Grondwet, maar vond het wel "ongelukkig". Hierna maakten Yesilgöz en de twee andere staatssecretarissen bekend alsnog hun Kamerzetel op te geven. Als staatssecretaris nam ze een deel van het takenpakket op zich van minister Bas van 't Wout, die voor een periode van ten minste drie maanden was teruggetreden vanwege een burn-out. Ze werd belast met de portefeuille klimaat en energie.

Minister 
Op 10 januari 2022 werd zij beëdigd als minister van Justitie en Veiligheid in kabinet-Rutte IV. Ze is de opvolger van Ferdinand Grapperhaus. 
Op 12 september 2022 sprak ze de jaarlijkse HJ Schoo-lezing uit, getiteld "Doen wat nodig is om onze democratische rechtsstaat te beschermen". Ze sprak zich uit tegen woke en wappies en zei dat de Nederlandse rechtsstaat onder druk staat.

Partijleider 
Op 12 juli 2023, enkele dagen na de val van datzelfde kabinet, stelde Yeşilgöz zich kandidaat om de vertrekkende Mark Rutte op te volgen als politiek leider van de VVD. Op 14 augustus dat jaar werd Yeşilgöz lijsttrekker van de VVD voor de Tweede Kamerverkiezingen 2023.

Privéleven
Yeşilgöz is getrouwd.

Externe links
  Minister van Justitie en Veiligheid Yeşilgöz-Zegerius op rijksoverheid.nl
 Parlement.com - biografie

Bronvermelding

VVD-politicus
Tweede Kamerlid
Nederlands staatssecretaris
Gemeenteraadslid van Amsterdam
Nederlands minister van Justitie