Springspinnen
Springspinnen (Salticidae) zijn een familie van spinnen bestaande uit 5423 soorten in 575 geslachten met zeer goed ontwikkelde voor-middenogen die op het gezicht jagen en hun prooi bespringen. Ze spinnen geen web, maar gebruiken wel een spinragdraad om zichzelf te zekeren voor ze een sprong wagen. De ogen reflecteren in het donker als er licht op valt.

Kenmerken
De meeste spinnen hebben een stevig, harig lichaam, dat meestal bruin of zwart-grijs is. Tropische soorten hebben wat meer variatie, vaak met een ingewikkelde tekening. Bij sommige soorten is het hele achterlijf helderrood of oranje. De lichaamslengte varieert van 2 tot 16 mm.

Leefwijze
Deze dagactieve dieren verblijven het liefst op warme, zonnige plaatsen. Ze besluipen hun prooi op de grond, op muren of in struiken. Komt de prooi binnen bereik, dan wordt deze besprongen. Een bijzonderheid is dat alleen van sommige springspinnen bekend is dat ze deels leven van nectar, alle andere spinnen zijn carnivoor. Bij slecht weer verstoppen ze zich in kleine zijden nestjes in spleten en scheuren, waar ze ook de winter doorbrengen.

Voortplanting
De eieren worden ingepakt in een zijden eizakje en verstopt tussen planten, in moskussens of schorsspleten. Ze worden door het vrouwtje bewaakt, totdat ze uitkomen.

De sprong
Ze springen door de voor- en achterpoten snel hydraulisch te strekken. Zo vangen ze prooien en ontsnappen ze aan vijanden. Voordat de spin een sprong waagt, spant ze eerst een veiligheidsdraad, voor het geval ze uit de koers raakt. De sprong is meestal zeer goed berekend, zodat de prooi weinig kans maakt.

Gezichtsvermogen

Het visueel systeem van springspinnen is het hoogst ontwikkeld van alle soorten spinnen en wellicht zelfs van alle geleedpotigen. Ze hebben 4 grote, naar voren gerichte ogen, waarvan de twee middelste het grootst zijn. De middelste ogen zijn telelenzen met een heel kleine beeldhoek en zeer goede gezichtsscherpte. De ogen daarbuiten hebben deels overlappende beeldhoeken van ongeveer 60 graden; met deze ogen kunnen ze heel goed afstanden inschatten, maar ook vormen en bewegingen. De ooglens van de voor-middenogen is van goede kwaliteit en maakt scherpe afbeeldingen op het netvlies, dat vier lagen lichtgevoelige cellen bevat die voor licht van verschillende golflengten gevoelig zijn, waarbij de cellen voor de langste golflengten (die het minst worden gebogen door de lens) ook het verst van de lens af liggen. Hoe goed springspinnen zien, blijkt ook uit het feit dat ze op 20-30 cm afstand soortgenoten van andere soorten spinnen kunnen onderscheiden.

Taxonomie 
 Zie lijst van springspinnen voor een volledig overzicht van alle soorten.
 Zie lijst van geslachten van de springspinnen voor een overzicht van alle geslachten.

Soorten in België 
De volgende springspinnen komen in België voor:
 Aelurillus v-insignitus (Clerck, 1757) - V-Vlekspringspin
 Asianellus festivus (C.L. Koch, 1834) 
 Ballus chalybeius (Walckenaer, 1802) - Eikenspringspin
 Dendryphantes rudis (Sundevall, 1833) - Glanzende dennenspringer
 Euophrys frontalis (Walckenaer, 1802) - Gewone zwartkop
 Evarcha arcuata (Clerck, 1757) - Bonte grasspringspin
 Evarcha falcata (Clerck, 1757) - Bonte springspin
 Evarcha jucunda (Lucas, 1846)
 Evarcha laetabunda (C.L. Koch, 1846) - Zeldzame grasspringspin
 Evarcha michailovi Logunov, 1992 - Heidespringspin 
 Hasarius adansoni (Audouin, 1826) - Kasspringspin
 Heliophanus aeneus (Hahn, 1832) - Rechte blinker
 Heliophanus auratus (C.L. Koch, 1835) - Moerasblinker
 Heliophanus cupreus (Walckenaer, 1802) - Gehaakte blinker
 Heliophanus dampfi (Schenkel, 1923) - Hoogveenblinker
 Heliophanus dubius (C.L. Koch, 1835) - Gevlekte blinker
 Heliophanus flavipes (Hahn, 1832) - Gewone blinker
 Heliophanus kochii Simon, 1868 - Koch’s blinker
 Heliophanus tribulosus (Simon, 1868) - Driepuntsblinker
 Leptorchestes berolinensis (C.L. Koch, 1846) - Grote mierspringspin
 Macaroeris nidicolens (Walckenaer, 1802) - Ovale Dennenspringer
 Marpissa muscosa (Clerck, 1757) - Schorsmarpissa
 Marpissa nivoyi (Lucas, 1846) - Helmmarpissa
 Marpissa pomatia (Walckenaer, 1802) - Goudbandmarpissa
 Marpissa radiata (Grube, 1859) - Rietmarpissa
 Myrmarachne formicaria (De Geer, 1778) - Bosmierspringspin
 Neon rayi (Simon, 1875) - Ray's neon
 Neon reticulatus (Blackwall, 1853) - Gewone neon
 Neon valentulus (Falconer, 1912) - Donkere neon
 Pellenes tripunctatus (Walckenaer, 1802) - Driepuntspringspin
 Phlegra fasciata (Hahn, 1826) - Gestreepte springspin
 Pseudeuophrys erratica (Walckenaer, 1826) - Bruine zwartkop
 Pseudeuophrys lanigera (Simon, 1871) - Huisspringspin
 Pseudicius encarpatus (Walckenaer, 1802) - Sjirpspringspin
 Salticus cingulatus (Panzer, 1797) - Boomzebraspin
 Salticus scenicus (Clerck, 1757) - Huiszebraspin, Harlekijn
 Salticus zebraneus (C.L. Koch, 1837) - Schorszebraspin
 Sibianor aurocinctus (Ohlert, 1865) - Dikpootspringspin
 Sitticus caricis (Westring, 1861) - Muisspringspin
 Sitticus distinguendus (Simon, 1868) - Kustspringspin
 Sitticus floricola (C.L. Koch, 1837) - Gevlekte moerasspringer
 Sitticus pubescens (Fabricius, 1775) - Harige springspin
 Sitticus saltator (O. P.-Cambridge, 1868) - Zandspringspin
 Synageles hilarulus (C.L. Koch, 1846) - Kleine mierspringspin
 Synageles venator (Lucas, 1836) - Slanke mierspringspin
 Talavera aequipes (O. P.-Cambridge, 1871) - Ringpootzwartkop
 Talavera aperta (Miller, 1971) - Zwartlijfzwartkop
 Talavera petrensis (C.L. Koch, 1837) - Bergspringspin
 Talavera thorelli (Kulczynski, 1891) - Thorell's zwartkop

Soorten in Nederland 
De volgende springspinnen komen in Nederland voor:

 Aelurillus v-insignitus (Clerck, 1757) - V-Vlekspringspin
 Ballus chalybeius (Walckenaer, 1802) - Eikenspringspin 
 Dendryphantes rudis (Sundevall, 1833) - Glanzende dennenspringer
 Euophrys frontalis (Walckenaer, 1802) - Gewone zwartkop
 Euophrys herbigrada (Simon, 1871) - Witsnor
 Evarcha arcuata (Clerck, 1757) - Bonte grasspringspin
 Evarcha falcata (Clerck, 1757) - Bonte springspin
 Evarcha laetabunda (C.L. Koch, 1846) - Zeldzame grasspringspin (Twijfelachtig) 
 Evarcha michailovi Logunov, 1992 - Heidespringspin 
 Hasarius adansoni (Audouin, 1826) - Kasspringspin
 Heliophanus aeneus (Hahn, 1832) - Rechte blinker
 Heliophanus auratus (C.L. Koch, 1835) - Moerasblinker
 Heliophanus cupreus (Walckenaer, 1802) - Gehaakte blinker
 Heliophanus dubius (C.L. Koch, 1835) - Gevlekte blinker
 Heliophanus flavipes (Hahn, 1832) - Gewone blinker
 Heliophanus kochii Simon, 1868 - Kochs blinker
 Icius subinermis Simon, 1937
 Macaroeris nidicolens (Walckenaer, 1802) - Ovale dennenspringer
 Marpissa muscosa (Clerck, 1757) - Schorsmarpissa
 Marpissa nivoyi (Lucas, 1846) - Helmmarpissa
 Marpissa pomatia (Walckenaer, 1802) - Goudbandmarpissa
 Marpissa radiata (Grube, 1859) - Rietmarpissa
 Myrmarachne formicaria (De Geer, 1778) - Bosmierspringspin
 Neon reticulatus (Blackwall, 1853) - Gewone neon
 Neon valentulus (Falconer, 1912) - Donkere neon
 Pellenes tripunctatus (Walckenaer, 1802) - Driepuntspringspin
 Philaeus chrysops (Poda, 1761) - Vuurspringer
 Phlegra fasciata (Hahn, 1826) - Gestreepte springspin
 Pseudeuophrys erratica (Walckenaer, 1826) - Bruine zwartkop
 Pseudeuophrys lanigera (Simon, 1871) - Huisspringspin
 Saitis barbipes (Simon, 1868)
 Salticus cingulatus (Panzer, 1797) - Boomzebraspin
 Salticus scenicus (Clerck, 1757) - Huiszebraspin
 Salticus zebraneus (C.L. Koch, 1837) - Schorszebraspin
 Sibianor aurocinctus (Ohlert, 1865) - Dikpootspringspin
 Sibianor larae Logunov, 2001 - Roodkniedikpootspringspin
 Sitticus caricis (Westring, 1861) - Muisspringspin
 Sitticus distinguendus (Simon, 1868) - Kustspringspin
 Sitticus floricola (C.L. Koch, 1837) - Gevlekte moerasspringer
 Sitticus inexpectus Logunov & Kronestedt, 1997 - Oeverspringspin
 Sitticus pubescens (Fabricius, 1775) - Harige springspin
 Sitticus saltator (O. P.-Cambridge, 1868) - Zandspringspin
 Synageles hilarulus (C.L. Koch, 1846) - Kleine mierspringspin
 Synageles venator (Lucas, 1836) - Slanke mierspringspin
 Talavera aequipes (O. P.-Cambridge, 1871) - Ringpootzwartkop
 Talavera petrensis (C.L. Koch, 1837) - Bergspringspin

Literatuur 
 Rainer F. Foelix, Biology of Spiders, Oxford University Press, 1996 - Engelse vertaling, up-to-date gebracht, van het standaardwerk "Biologie der Spinnen" met een groot stuk over het zien van spinnen.

Externe link 
 Anatomie van springspinnen (uitgebreid, maar Engelstalig)