Vrijmetselaarssymboliek
Vrijmetselaarsymboliek is de naam voor een verzameling symbolen die binnen de vrijmetselarij gebruikt worden.

Wezen 

Het gebruik van een meerbronnige symbooltaal is een universeel kenmerk van de georganiseerde vrijmetselarij. Deze symbooltaal wordt als middel en methode gehanteerd doorheen de verschillende graden van inwijding. Bewust wordt niet geopteerd voor directe inwijding door middel van handboeken met teksten en definities en klassiek onderricht maar voor een indirecte benadering doorheen symboliek. De symbooltaal verwijst in essentie naar inhoudelijke begrippen en filosofische opvattingen en concepten, die het essentiële onderdeel vormen van de maçonnieke inwijding en boodschap. De vrijmetselaar ontdekt de betekenis van deze symbolen systematisch doorheen de verschillende graden van inwijding.

De gehanteerde symbolen zijn niet specifiek door vrijmetselaars bedacht, maar van veel oudere oorsprong. Deze symbolen hebben verschillende oorsprongen, bijvoorbeeld de klassieke oudheid, de natuur, het oude Egypte, de christelijke en joodse geloofsgeschiedenis, de middeleeuwse gilden of het bouwvakkersberoep.

In een aantal Egyptische piramides komt bijvoorbeeld reeds de passer en winkelhaak (het embleem van de vrijmetselarij) voor.

Soorten 

Men maakt bij de symbolen in de vrijmetselarij vaak onderscheid tussen bouwsymboliek en lichtsymboliek. Een aantal symbolen valt onder beide, en enkele symbolen zijn niet goed te plaatsen.

Bouwsymboliek 
 Beitel
 Bijenkorf met bijen
 Bijbel (vrijmetselarij)
 Boaz
 Dorische zuil
 Gewelf
 Hamer
 Hoeksteen
 Ionische zuil
 Jachin
 Koevoet
 Kolom
 Korinthische zuil
 Kubieke steen
  Vierentwintigdelige maatstok
 Moker
 Moker des gezags
 Passer
 Passer en winkelhaak
 Ruwe steen
 Schietlood
 Schootsvel
 Winkelhaak
 Stelling van Pythagoras
 Tempel van Salomo
  Tempel- en wenteltrap
 Troon
 Tubal-Kaïn
  De drie vensters
 Waterpas
 Werkplaats
 Zandloper

Lichtsymboliek 
 Alziend oog
 Bijbel (vrijmetselarij)
 Duisternis
 Evangelie van Johannes, c.q. Johannes de Evangelist (schutspatroon, getuigde van het Licht)
 Graan
 Johannes de Doper (schutspatroon, verwees naar het Licht)
 Licht
 Maan
 Maçonnieke kalender
 Sterren
  De drie vensters
 Vlammende Ster
 Zon
 Vlammend zwaard

Overige symboliek 
 Acaciatak
 Asterisme (typografie)
 Ouroboros
 Schedel
 zwaard

 
Symbool
Jargon