Graduaat
Graduaat of Ad. (Associate Degree) is een graad binnen de BaMA-structuur van het hoger onderwijs in Vlaanderen die aangeeft dat iemand een graduaatsopleiding heeft voltooid aan een hogeschool.

Onderwijsniveau 
Een graduaatsopleiding is een relatief nieuwe opleidingsgraad die zich situeert op het onderwijsniveau 5. De graduaatsopleiding wordt beschouwd als een intensieve vooropleiding richting de arbeidsmarkt of als voorbereiding van een professionele bachelor. Alle hogescholen in Vlaanderen richten verschillende graduaatsopleidingen in, deze bestaan doorgaans uit een studietraject van twee jaar en omvatten 90 tot 120 studiepunten. De opleidingen zijn sterk praktijkgericht en bestaan voor minstens 1/3 uit werkplekleren. Het graduaatsdiploma is bij de overheid gelijkgesteld aan dat van een bachelordiploma wat toegang geeft tot het niveau B.

Graduaatsopleidingen in Vlaanderen

Geschiedenis 
In het Vlaams onderwijs kon men na het voltooien van het secundair onderwijs een opleiding aanvatten bij het hoger beroepsonderwijs, het gekende A2-diploma. Deze opleidingen waren sterk gericht op praktijk en waren veelal verbonden aan middelbare scholen. Een voorbeeld hiervan is het hoger beroepsonderwijs voor Verpleegkunde of de latere HBO5 Verpleegkunde. Ook de vroegere D-cursus die professionals uit het werkveld naar het onderwijs zouden leiden vielen onder dit onderwijsniveau.

Sinds 2008-2009 vallen alle opleidingen in het hoger onderwijs onder de BaMA-structuur (Bachelor-Master). In 2019 wou men de HBO5-opleidingen herwaarderen en werden deze losgekoppeld van de middelbare scholen en gingen ze deel uitmaken van de Vlaamse hogescholen.

Trivia 

 Een graduaat was tot 30 juni 2005 ook de benaming van een driejarige opleiding "Hoger onderwijs van het korte type" aan een hogeschool in Vlaanderen, qua niveau vergelijkbaar met het Nederlandse vierjarige hbo. De opleiding bevond zich tussen het niveau secundair onderwijs en het niveau universiteit/"Hoger onderwijs van het lange type";
 De vroegere D-cursus werd omgevormd naar de Educatieve graduaatsopleiding secundair;

Verwante onderwerpen 
 Baccalaureus
 Bachelor of Business Administration
 Bachelor-masterstructuur

Hogeschool

Referenties 

Hoger onderwijs
Onderwijs binnen de Vlaamse Gemeenschap