Stanislas Bormans
Stanislas Marie Bormans (Hasselt, 2 februari 1835 - Luik, 15 november 1912) was een Belgisch edelman, archivaris en hoogleraar.

Levensloop
Hij was een zoon van Jan-Hendrik Bormans en Maria-Ida Esselen. Zijn vader was hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Luik, lid van de Koninklijke Academie van België en van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis.

Stanislas promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte en letteren waarna hij een academische loopbaan volbracht:
 1857: adjunct-rijksarchivaris in Luik;
 1873: rijksarchivaris in Namen;
 1884: rijksarchivaris in Luik;
 1885: inspecteur van de Universiteit Luik;
 1886: als opvolger van Henri Pirenne, docent paleografie en diplomatiek;
 1887: gewoon hoogleraar, doceerde 'Geschiedenis van de instellingen in de Middeleeuwen en de Moderne Tijden'.

Hij werd lid van de klasse Letteren binnen de Koninklijke Academie van België (1874) en behoorde tot de redactie van de Biographie nationale de Belgique. Hij werd ook lid en weldra voorzitter van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis. In 1906 werd hij opgenomen in de Belgische erfelijke adel.

Hij erfde van zijn vader een aanzienlijke collectie oude handschriften. Sommige schonk hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam en aan de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. Andere verkocht hij aan de Königliche Bibliothek in Berlijn.

Hij trouwde in 1864 met Victoire Francotte (1842-1886) en hertrouwde in 1887 met Anna t'Kint de Roodenbeke (1852-1908), met wie hij drie dochters en een zoon had. De zoon, Paul Bormans (1892-1919), die ongehuwd bleef, was de laatste mannelijke naamdrager van de familie. Met de laatste naamdraagster, Marie-Thérèse Bormans (1888-1974), doofde de familie uit.

Publicaties
Bormans publiceerde talrijke notities, inventarissen, artikels. Onder zijn meer omvangrijke werken - voor wat de cartularia betreft vaak samen met mede-auteurs gepubliceerd, onder meer met zijn voorganger in het Naamse Rijksarchief Jules Borgnet -, zijn te vermelden:

 Chronique de Jean des Preis, dit d'Outremeuse (1864)
 Le bon métier des drapiers de la cité de Liège (1866)
 Glossaire technologique du métier des drapiers (1867)
 Revue de Liège en 1700, par Louis Abry (1868)
 Les seigneuries allodiales du Pays de Liège (1867)
 Coutumes du Pays de Liège (1870)
 Les seigneuries féodales du pays de Liège (1871)
 Inventaire chronologique des paweilhars conservés dans les dépôts publics et les bibliothèques privées de la province de Liège (1877)
 Notice des cartulaires de la collégiale Saint-Denis, à Liège (1872)
 Maximilien-Emmanuel de Bavière, comte de Namur (1875)
 Cartulaire de la commune de Couvin (1875)
 Recueil des anciennes ordonnances de la Belgique (1875)
 Cartulaire de la commune de Dinant, 8 volumes (1880, 1881, 1906, 1908)
 Les fiefs du comté de Namur, 5 volumes (1875-1880)
 La geste de Guillaume d'Orange : fragments inédits du 13ième siècle (1878)
 Le Magistrat de Namur. Listes des mayeurs, des échevins, des greffiers, des jurés et des élus de la ville (1879)
 Table Analytiqne des Matières contenues dans la Chroniqne de Jean de Stavelot, dressée par Stanislas Bormans, 8 volumes (1881-87)
 Jean Ramée, peintre liégeois (1883)
 Répertoire chronologique des conclusions capitulaires du chapitre cathédral de Saint-Lambert, à Liège, Tome I - VI (1889 tot 1930)
 Cartulaire des petites communes

Literatuur
 Joseph CUVELIER, Notice sur la vie et les travaux de Stanislas Bormans, in: Annuaire de l'Académie royale de Belgique, 1924.
 Joseph CUVELIER, Stanislas Bormans, in: Livre jubilaire de la Commission royale d'histoire, Brussel, 1934.
 J. CLOSON, Stanislas Bormans, in: Liber Memorialis de l'Université de Liège, 1936.
 Joseph CUVELIER, Stanislas Bormans, in: Biographie nationale de Belgique, T. XXIX, Brussel, 1956.

Belgische adel in de 19e eeuw
Hoogleraar aan de Université de Liège
Belgisch historicus
Belgisch archivaris