Mookerheide
De Mookerheide of Mookerhei is een bos- en heidegebied ten oosten van Mook in de Nederlandse provincie Limburg op een hoogte van ca. 50 meter, ten zuiden van Nijmegen.

Geschiedenis 
Op de Mookerheide vond in 1574 de Slag op de Mookerheide plaats. Lodewijk van Nassau en Hendrik van Nassau, twee jongere broers van Willem van Oranje, vochten hier tijdens de Tachtigjarige Oorlog tegen de koning van Spanje. Het bosgebied tussen Nijmegen en Mook was eerder een grote heide, die in zijn geheel de Mookerheide werd genoemd. Ter hoogte van Molenhoek is de Heumense Schans nog terug te zien in het landschap.

Frederik Hendrik van Oranje verzamelde zijn troepen op de Mookerheide in 1629, om van daar uit te vertrekken naar 's-Hertogenbosch. Een paar dagen na zijn vertrek van de heide begon hij het Beleg van 's-Hertogenbosch. Na 1639 werd op de Mookerhei het verdedigingswerk Mookerschans aangelegd. Eind 17e eeuw liet Willem III van Oranje zijn leger op de Mookerheide oefenen. 

Ook in de Tweede Wereldoorlog is op deze heide flink gevochten. In het heidegebied zijn kraters achtergebleven van bominslagen. Op 17 september 1944 landde vlak in de buurt het deel van de 82e Amerikaanse luchtlandingsdivisie dat in het kader van Operatie Market Garden de opdracht had om de Waalbrug van Nijmegen in handen te krijgen en ten minste een brug over het Maas-Waalkanaal. In februari 1945 gebruikte de Britse 21e legergroep onder bevel van Bernard Montgomery deze omgeving als uitvalsbasis voor Operatie Veritable om via het aangrenzende Reichswald door te stoten naar de Rijn.

Natuur 
Het gebied ligt op een stuwwal die is ontstaan in het Saalien en die onder meer tijdens het Weichselien en door een voormalige bedding van de Rijn (nu het dal van de Niers) haar huidige karakter heeft verkregen. Op de uitkijktoren van de Mookerschans is de heide te overzien. Aan de noordzijde van de Mookerheide bezit Natuurmonumenten een gebied van 235 hectare met het landgoed Mookerheide en het uit 1904 daterende Jachtslot de Mookerheide. Er is een parkbos en er zijn moes- pluk- en kruidentuinen. In 2019 werd er een natuurbegraafplaats ingericht. Een groot deel van de historische heide is veranderd in bosgebied. Ook door vergrassing is veel heide bedreigd, bij het beheer worden daarom Schotse hooglanders ingezet. Nog aanwezige heidegebieden worden met elkaar verbonden om zo het biotoop voor dieren als gladde slang, hazelworm en zandhagedis te verbeteren.

Infrastructuur 
Door het bosgebied loopt de Maaslijn, de spoorlijn van Nijmegen naar Blerick. In het bosgebied is ook de aftakking van de ongebruikte spoorlijn van Nijmegen naar Kleef. Ook is er een vliegveld voor zweefvliegtuigen, het Zweefvliegveld Malden. 

Heide in Nederland
Geografie van Mook en Middelaar
Natuurgebied in Limburg (Nederland)
Bos in Limburg (Nederland)