Nostoc
Nostoc is een geslacht van cyanobacteriën, die bolvormige of huidachtige kolonies vormen uit lange, onvertakte celkoorden in een geleiachtige schaal. Ze bevatten groene kleurstoffen in het cytoplasma en fotosynthetiseren. Gespecialiseerde heterocysten binnen de celketens zijn verantwoordelijk voor het binden van stikstof. Nostoc werd door de Vereniging voor Algemene en Toegepaste Microbiologie uitgeroepen tot "Microbe van het jaar 2014".

Voorkomen 
Er zijn Nostoc-soorten die in watermassa's leven, bijvoorbeeld op de bodem van zoetwatervijvers en -bronnen (zie bijvoorbeeld vijverpruim). Ze worden ook zeer zelden aangetroffen in zout water. Nostoc-kolonies zijn ook buiten het water te vinden, ook op paden en stenen. Als ze droog zijn, zijn de kolonies flinterdun. Als er water wordt toegevoegd, bijvoorbeeld na een regenbui, zwellen ze op tot een geleiachtige massa.

Veel Nostoc-soorten leven in symbiose met planten of schimmels. Ze komen bijvoorbeeld voor als fotobionten in korstmossen. Bovendien kunnen ze leven in de watervaren Azolla en in hoornwortels. Verschillende Nostoc-stammen leven in symbiose met vertegenwoordigers van het tropische plantengeslacht Gunnera (mammoetblad). De symbiosepartners profiteren van het vermogen van de cyanobacteriën om atmosferische stikstof tot ammonium te reduceren.

Soorten 
Nostoc behoort tot de familie Nostocaceae. Hier is een selectie van enkele soorten:
 Nostoc azollae
 Nostoc caeruleum
 Nostoc carneum
 Nostoc comminutum
 Nostoc commune
 Nostoc ellipsosporum
 Nostoc flagelliforme
 Nostoc linckia
 Nostoc longstaffi 
 Nostoc microscopicum
 Nostoc muscorum
 Nostoc paludosum
 Nostoc pruniforme
 Nostoc punctiforme
 Nostoc sphaericum
 Nostoc spongiaeforme
 Nostoc verrucosum
 Nostoc zetterstedtii

Literatuur 
 Heiko Bellmann/Klaus Hausmann/Klaus Janke/Bruno P. Kremer/Heinz Schneider: Einzeller und Wirbellose. Ohne Weichtiere und Gliederfüßer. Steinbachs Naturführer, Mosaik-Verlag, München 1991. ISBN 3-576-06495-8
 Walter K. Dodds, Dolly A. Gudder, Dieter Mollenhauer The Ecology of Nostoc. In: Journal of Phycology. Band 31, Nr. 1, 1995, S. 2–18

Bacterie