Maartensdijk
Maartensdijk is een dorp en voormalige gemeente in de huidige gemeente De Bilt, in de Nederlandse provincie Utrecht. Het dorp heeft  inwoners (). De gemeente omvatte bij de opheffing in 2001 de dorpen Maartensdijk, Groenekan, Hollandsche Rading en Westbroek.

Geschiedenis 
Maartensdijk is ontstaan in een groot veengebied tussen het Gooi en de Utrechtse Vecht, dat het "Oostveen" genoemd werd. Het veengebied werd ontgonnen in beheer van de Domproosdij, waarvan de patroon Sint-Maarten was. De basis van de ontginning lag aan de Hoofddijk. Het gebied op het oude land langs de Hoofddijk was ook in bezit van de Domproosdij en stond bekend als de Domproosteneng. In de vijftiende eeuw dook de naam Maartensdijk voor het eerst op, als een waterwerk in dat Oostveen. De nederzetting die er in de volgende eeuwen omheengroeide kreeg ten langen leste dezelfde naam. De gemeente omvatte aanvankelijk vrijwel het gehele Oostveen.

Oorspronkelijk was Maartensdijk een lintdorp langs de Dorpsweg (die na de ontginning van het gebied nog "de Sint Maartensdijk" genoemd werd). Deze dijk was een van de ontginningsassen in het ontgonnen veengebied. Later is het dorp sterk in zuidelijke richting uitgebreid, waardoor het zijn lintvorm verloren heeft.

Monumenten 
Lijst van rijksmonumenten in Maartensdijk

Bekende inwoners 
 Maarten van Leeuwen (1948), politicus (SGP, oud-wethouder)
 Bas van der Vlies (1942-2021), oud-politicus (SGP, voormalig Tweede Kamerlid)
 Schelto van Heemstra (1807-1864), politicus

Geboren in Maartensdijk 
 Lodewijk Copijn (1878-1945), tuin- en landschapsarchitect
 Stef Dijkman (1935), politicus
 Wil Hulshof-van Montfoort (1935), atlete
 Madelon Hooykaas (1942), beeldend kunstenaar
 Jos Collignon (1950), politiek cartoonist
 Broos Schnetz (1951), zakenman en politicus
 Frank Visser (1951), rechter en televisiepresentator
 Jan Willem Boogman (1952), atleet
 Jan Peter Schmittmann (1956-2014), bankier en organisatieadviseur

Overleden 
 Schelto van Heemstra (1807-1864), Nederlands politicus
 René de Clercq (1877-1932), dichter

Afbeeldingen

Zie ook 
 Tuindorp (Utrecht)
 Dorpsweg
 Lijst van burgemeesters van Maartensdijk
 Lijst van straten in de gemeente De Bilt - Maartensdijk

Plaats in Utrecht
Voormalige gemeente in Utrecht