Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie UEFA)
In totaal schreven 39 teams zich in voor de kwalificatie van het wereldkampioenschap voetbal 1994, titelverdediger Duitsland was rechtstreeks geplaatst, Liechtenstein trok zich terug voor de loting van de groepen. De 37 andere teams streden voor 12 overblijvende plaatsen.

Er plaatsten zich dertien ploegen voor de eindronde, vorig WK veertien. Duitsland, Italië, Ierland, Nederland, Roemenië, Spanje, België, Zweden en Rusland plaatsten zich opnieuw, Engeland, Joegoslavië, Schotland en Oostenrijk werden uitgeschakeld door respectievelijk Noorwegen, Griekenland, Zwitserland en Bulgarije. De extra afvaller was Tsjecho-Slowakije.

Er waren 6 groepen en de nummer 1 en 2 kwalificeerden zich.

Gekwalificeerde landen

Loting en potten
De loting was op 8 december 1991. Voor deze loting werden de landen verdeeld over 6 potten. Een poule zou 7 landen bevatten, uit pot 6 zouden Letland en Litouwen bij elkaar geloot worden.

Groepen en wedstrijden
Legenda

Groep 1
Arrigo Sacchi boekte als coach van AC Milan grote successen en moest nu proberen Italië net zo spectaculair te laten voetballen, maar zonder de inbreng van de Nederlanders van AC Milan was dat een moeilijke opgave. De start was moeizaam, Italië ontsnapte aan een nederlaag in de thuiswedstrijd tegen Zwitserland door in de slotfase twee keer te scoren: 2-2. Na een gelijkspel in Schotland boekte de ploeg een moeizame 1-2-overwinning op Malta, waarbij aanvoerder Franco Baresi een rode kaart ontving. Na een ouderwetse counteroverwinning op Portugal (1-3 in Lissabon), verloor men met 1-0 van Zwitserland. Voor de laatste speeldag stonden Portugal en Italië bovenaan met één punt voorsprong op Zwitserland. Schotland speelde geen rol van betekenis en plaatste zich voor het eerst sinds 1974 niet voor de eindronde, vooral de 5-0-nederlaag tegen Portugal was pijnlijk. Zwitserland won van Estland met 4-0 en plaatste zich voor het eerst sinds 1966 voor de eindronde. Zwitserland had een sterke generatie met aanvaller Stéphane Chapuisat van Borussia Dortmund en middenvelder Alain Sutter als belangrijkste spelers. Portugal en Italië speelden in Milaan tegen elkaar, waarbij Italië genoeg had aan een gelijkspel. Portugal verzuimde een voorsprong te hebben voor het duel door voor liefst 105.000 toeschouwers slechts met 3-0 van Estland te winnen, het had nu een gelijk doelsaldo als Italië, maar Italië had meer doelpunten gescoord. Voor spelers als Paulo Futre als Rui Aguas was het de laatste kans op succes in het nationale team, daarnaast was de nieuwe generatie onder aanvoering van Luís Figo en Rui Costa in opkomst, zij werden wereldkampioen bij de jeugd. De wedstrijd viel tegen, beide ploegen opereerden voorzichtig en Portugal durfde weinig risico te nemen. De beslissing viel in de slotfase door een doelpunt van Dino Baggio voor Italië. Sacchi leefde in onmin met vedette Gianluca Vialli, hij zou nooit meer spelen voor de nationale ploeg. De absolute vedette was Roberto Baggio, die verkozen werd tot voetballer van het jaar.

Groep 2
Na het EK in Zweden stopte Rinus Michels zijn trainerscarrière en werd assistent Dick Advocaat aangewezen als hoofdcoach voor de kwalificatie, Johan Cruijff zou het WK zelf doen. Nederland had een valse start, het opkomende Noorwegen versloeg Oranje met 2-1. Ruud Gullit deed niet mee, hij was het niet eens met het aanvallende concept in een oefenwedstrijd tegen Italië en stelde zich niet beschikbaar. In de tweede wedstrijd tegen Polen kwam Nederland binnen vijftien minuten op een 0-2 achterstand, mede door een blunder van doelman Stanley Menzo. Voor slechts 15.000 toeschouwers in de Kuip was Peter van Vossen de redder des vaderlands met twee treffers, maar met name Marco van Basten en Dennis Bergkamp misten veel kansen. Voor de derde wedstrijd uit tegen Turkije kon van Basten niet spelen door een blessure, hij zou nooit meer kunnen spelen voor het Nederlands elftal. Advocaat verving Menzo door Ed de Goey en Nederland won met 1-3 door weer twee treffers van Van Vossen en een van de weer beschikbare Ruud Gullit. Cruciaal was nu de uitwedstrijd tegen Engeland, Nederland kwam snel op een 2-0 achterstand door doelpunten van John Barnes en David Platt. Uit een pass van Jan Wouters scoorde Bergkamp met een subtiel wippertje. Nederland drukte de hele wedstrijd, maar leek te verliezen, totdat de razendsnelle Mark Overmars werd neergehaald in het strafschopgebied door Des Walker. Peter van Vossen was opnieuw redder des vaderlands en verzilverde de strafschop: 2-2. Van Vossen was ingevallen voor de matig spelende Ruud Gullit, die daar erg verontwaardigd over was en zich opnieuw niet beschikbaar stelde voor het Nederlands Elftal. Dieptepunt van de wedstrijd was een beruchte elleboogstoot van Jan Wouters naar Paul Gascoigne, hij werd vervangen in de rust en moest lange tijd doorspelen met een masker. Ondertussen stoomde Noorwegen door onder leiding van Egil Olsen, die met een verdedigende tactiek zonder franje met 1-1 gelijk speelde in Engeland en de return met 2-0 won. Engeland faalde volledig in die wedstrijd en Des Walker maakte ook nu weer cruciale fouten en zou niet meer voor het team geselecteerd worden. Ook Nederland kon de Noorse muur niet slechten en bleef steken op 0-0. Voor het nieuwe voetbalseizoen had Noorwegen een ruime voorsprong met 12 punten uit zeven wedstrijden, drie meer dan Nederland en Engeland. Polen was toen ook nog kansrijk met acht punten uit vijf wedstrijden, maar zou de overige vijf wedstrijden allemaal verliezen. Na een 0-3 overwinning in Polen konden de Noren de tickets bestellen en deden voor de eerste keer sinds 1938 mee aan het toernooi. Alles hing nu af van de beslissende wedstrijd in de Kuip tussen Nederland en Engeland, Frank Rijkaard scoorde een zuiver doelpunt in de eerste helft, maar het doelpunt werd afgekeurd. Engeland kreeg de beste kansen. Vroeg in de tweede helft haalde Ronald Koeman de doorgebroken David Platt neer, net buiten het strafschopgebied. Tot verbijstering van heel Engeland werd Koeman niet uit het veld gestuurd door scheidsrechter Assenmacher. Vlak daarna kreeg Nederland een vrije trap en uitgerekend Ronald Koeman scoorde fraai. Vervolgens schoot Paul Merson nog op de paal uit een vrije trap, maar uiteindelijk besliste Dennis Bergkamp de wedstrijd: 2-0. Nederland had nu genoeg aan een gelijkspel in Polen om zich te kwalificeren en voor overwegend Nederlandse supporters maakte Nederland het in de tweede helft af: 1-3. Engeland plaatste zich niet voor het WK en bondscoach Graham Taylor stapte op. Nederland was nu gekwalificeerd, maar rustig werd het niet rond het elftal. Tijdens de loting deelde bondsvoorzitter Jos Staatsen mee, dat de KNVB alsnog afzag van Johan Cruijff als bondscoach vanwege de hoge financiële en technische voorwaarden van Cruijff, Advocaat zou nu ook de eindronde coachen. Ruud Gullit leefde ondertussen helemaal op bij zijn nieuwe club Sampdoria en er werd afgesproken, dat Gullit zich weer beschikbaar stelde voor de eindronde. Tijdens de eerste oefenwedstrijd tegen Schotland ging het al snel mis, Gullit hekelde na afloop de te aanvallende tactiek en vertrok uit het trainingskamp. Tot verbazing van iedereen deelde de al een jaar niet spelende Marco van Basten mede, dat hij zich beschikbaar stelde, maar dat plan was totaal niet realistisch. Van Basten zou zich een jaar later definitief moeten laten afkeuren.

Groep 3
Denemarken boekte een opmerkelijk succes door Europees kampioen te worden als vervanger van Joegoslavië. Ze begonnen deze kwalificatie stroef met doelpuntloze gelijke spelen tegen Letland en Litouwen, maar boekte in de volgende wedstrijden zeven overwinningen en alleen twee gelijke spelen tegen naaste concurrent Ierland. Belangrijk was vooral de overwinning op de andere concurrent, Spanje werd met 1-0 verslagen door een doelpunt van Flemming Povlsen en bovendien besloot Michael Laudrup zich weer beschikbaar te stellen voor het nationale team. Ierland verspilde als enige geen punten tegen de kleine landen, maar verslikte zich in de laatste thuiswedstrijd tegen Spanje: 1-3. Voor de laatste speeldag had Denemarken één punt voorsprong op Spanje en Ierland, de Denen speelden uit tegen Spanje en Ierland speelde uit tegen Noord-Ierland. In de tiende minuut speelde de Spaanse doelman Andoni Zubizarreta de bal zomaar naar zijn ploeggenoeg bij FC Barcelona Michael Laudrup, hij kon Laudrup alleen afstoppen via een overtreding net buiten het strafschopgebied en kreeg rood. Zijn vervanger Santiago Cañizares verrichtte de ene naar de andere redding en in de 63e minuut sloeg het noodlot toe: Fernando Hierro scoorde voor Spanje het winnende doelpunt. Ierland had nu genoeg aan een gelijkspel, maar in de 74e minuut nam Noord-Ierland de leiding. Uitschakeling dreigde nu, maar invaller Alan McLoughlin redde de ploeg met een gelijkmaker. Ierland en Denemarken hadden nu evenveel punten en een gelijk doelsaldo, maar Ierland had meer doelpunten gescoord en de Europees Kampioen bleef dus thuis.

Groep 4
Groep 4 was de spannendste groep van allemaal, België, Tsjecho-Slowakije en Roemenië waren alle drie deelnemers aan het laatste WK en ook Wales had een sterke generatie. Roemenië begon de kwalificatie sterk met een 5-1-overwinning op Wales na een ruststand van 5-0 bij rust. Grote man bij de Roemenen was spelbepaler Gheorghe Hagi, die ondanks zijn grote kwaliteiten mislukt was bij Real Madrid en daarna speelde voor het bescheiden Italiaanse Brescia. In Brussel was Roemenië ook al superieur ten opzichte van de Belgen, maar ze misten veel kansen en België won door een doelpunt van Rudi Smidts. België boekte eerder al een belangrijke overwinning in Praag op Tsjecho-Slowakije en won de eerste zes wedstrijden op rij. Door nederlagen in Wales en Roemenië werd het toch spannend voor de Belgen. Tsjecho-Slowakije viel als land uiteen op 1 januari 1993 en vervolgde de kwalificatie als "Verbond van Tsjechen en Slowaken". Het land verspeelde dure punten door gelijk te spelen tegen Cyprus, maar was weer kansrijk door drie punten te behalen tegen Roemenië: 1-1 in Boekarest, 5-2 in Košice. De Slowaak Peter Dubovský was de grote man met drie doelpunten en werd getransfereerd naar Real Madrid. Op de laatste speeldag had België één punt voorsprong op Roemenië en twee punten op Wales en de VTS, de landen speelden tegen elkaar. België speelde in Brussel tegen de VTS zonder hun sterke doelman Michel Preud'homme, Filip de Wilde verving hem. De Belgen mochten niet verliezen, speelden behoudend en verloren vroeg in de tweede helft Philippe Albert met een rode kaart. De Wilde imponeerde met sterke reddingen en de Belgen plaatsten zich ternauwernood. Wales was de laatste hoop voor het Britse voetbal en moest winnen van Roemenië om zich te plaatsen. het was de laatste kans voor spits Ian Rush zich eindelijk te plaatsen voor een groot toernooi en Ryan Giggs was het nieuwe grote talent van Manchester United. Roemenië stond bij rust voor dankzij Hagi, maar na de gelijkmaker van Dean Saunders had Wales weer hoop en kreeg een strafschop. Tot ontzetting van heel Groot-Brittannië schoot Paul Bodin op de lat en in de slotfase maakte Florin Răducioiu het verlossende doelpunt voor de Roemenen. Voor de zoveelste keer miste Wales op het laatste moment kwalificatie voor een internationaal toernooi.

Groep 5
Deze groep was sterk gedevalueerd door de schorsing van Joegoslavië vanwege de Joegoslavische oorlogen. Rusland en Griekenland plaatsten zich zonder problemen voor de eindronde. Voor Griekenland werd het de eerste deelname en Rusland nam de plaats in van de Sovjet-Unie. Politiek had ook invloed op het karakter van het team, want stond bij de Sovjet-Unie het collectief centraal, bij Rusland het individu. Een aantal vedetten kwamen in onmin met bondscoach Pavel Sadyrin en werden niet geselecteerd voor het WK. Het Hongaarse voetbal zat in een zware crisis en eindigde zelfs nog lager dan IJsland. Griekenland werd groepswinnaar door met 1-0 te winnen van Rusland dankzij een doelpunt van Nikos Machlas.

Groep 6
Groep 6 was ook een sterke groep, waar Frankrijk en Zweden zware concurrentie konden verwachten van Bulgarije, de ploeg had een gouden generatie met Hristo Stoisjkov van FC Barcelona als absolute ster. Stoitsjkov was een van de weinige Oost-Europese topspelers, die echt slaagde in het Westen. Ook middenvelder Krasimir Balakov en aanvaller Emil Kostadinov waren spelers met een goede reputatie, zij speelden beiden in de Portugese competitie. Frankrijk had een beroerd EK achter de rug, waarna Michel Platini ontslag nam en opgevolgd werd door Gérard Houllier. Zweden was succesvol op dat EK en had vooral een sterk collectief met Tomas Brolin als belangrijkste speler. Bulgarije begon goed aan de cyclus met een 2-0-overwinning op Frankrijk (Stoitsjkov en Balakov scoorden), maar tegen Zweden was de ploeg kansloos: 2-0 dankzij Martin Dahlin en de bij Ajax spelende Stefan Pettersson. Frankrijk herstelde zich door in de volgende zeven wedstrijden slechts één punt te verspelen, het won met 2-1 van Zweden en verspeelde in de return de overwinning (Dahlin scoorde in de slotfase). Bulgarije verspeelde dure punten door met 3-1 te verliezen van het kansloze Oostenrijk en met 2-2 gelijk te spelen thuis tegen Israël. Bulgarije moest de thuiswedstrijd tegen Zweden winnen om nog kans te maken, maar na een benutte strafschop van Stoitsjkov strafte Thomas Dahlin een grove fout in de Bulgaarse verdediging af: 1-1. Met nog twee speeldagen te gaan had Frankrijk één punt voorsprong op Zweden en drie op Bulgarije en de strijd leek beslist. Bulgarije pakte hun laatste strohalm door Oostenrijk met 4-1 kansloos te laten, Zweden had wat meer moeite met Finland: 3-2. Een zege op het zwakke Israël zou voor Frankrijk genoeg zijn zich te plaatsen. Frankrijk had moeite met Israël, maar stond toch tien minuten voor tijd met 2-1 voor. In de slotfase stond de wedstrijd volledig op zijn kop, Berkovic scoorde de gelijkmaker en twee minuten in blessuretijd scoorde Atar de winnende treffer. Zweden was nu zeker van deelname aan het WK en Bulgarije had weer een kans, het moest winnen in Parijs. Éric Cantona scoorde de openingstreffer, maar voor rust maakte Kostadinov de gelijkmaker. Tevergeefs zocht Bulgarije naar een opening in de tweede helft, maar de Fransen hielden stand. Totdat David Ginola in de laatste minuut een vrije bal in het Bulgaarse strafschopgebied slordig inleverde en Bulgarije een laatste aanvalsmogelijkheid gaf. In een razendsnelle tegenaanval scoorde Kostadinov een uitstekend doelpunt en de Fransen waren verslagen. Houillier trad terug binnen het nationale team, Ginola verloor zijn plaats in de nationale ploeg en ook de andere artiesten Cantona en Papin verloren hun plaats. Het werd tijd voor een nieuwe generatie, die het WK in eigen land mocht vertegenwoordigen.

Externe link
Details op fifa.com
Details op rsssf.com

Wereldkampioenschap voetbal 1994 kwalificatie
Wereldkampioenschap voetbal kwalificatie UEFA
Voetbal in 1992
Voetbal in 1993