Nederland op de Olympische Spelen
Nederland is een van de landen die deelnemen aan de Olympische Spelen. Nederland debuteerde in 1900 op de tweede editie van de Zomerspelen. Achtentwintig jaar later, in 1928, kwam het voor het eerst uit op de Winterspelen die toen voor de tweede keer werden gehouden.

In 2021 nam Nederland voor de 27e keer deel aan de Zomerspelen, in 2022 voor de 22e keer aan de Winterspelen. Het is een van de 46 landen die zowel op de Zomer- als de Winterspelen meerdere medailles behaald heeft.

Deelname
De eisen die het NOC*NSF doorgaans stelt voor deelname aan de Spelen zijn zwaarder dan de eisen die IOC en andere landen hanteren, met als resultaat dat er minder sporters worden uitgezonden dan mogelijk zou zijn. Reden van deze werkwijze is dat een Nederlandse sporter die actief is op de Olympische Spelen een reële kans moet hebben op een top 8-notering of medailles. Andere landen willen nog weleens een mindere sporter uitzenden naar de Olympische Spelen, gewoonweg omdat diegene heeft voldaan aan de Olympische eisen, of om een jonge sporter ervaring op te laten doen.

Zomerspelen 
Parijs 1900
- Nederland was voor het eerst vertegenwoordigd op de Spelen en wel door 28 mannen (geen vrouwen).
- De eerste medaille die Nederland won op de Spelen was in de schietsport op het onderdeel 50 m revolver voor landenteams. Het team bestond uit Van den Bergh, Antonius Bouwens, Van Haam, Henrik Sillem, Johannes Solko en Anthony Sweys.
- Op 26 augustus zocht de Nederlandse twee met stuurman (roeien) een vervangende stuurman omdat de Fransen in de voorronden gebruik maakten van lichte jongetjes. Een tot op heden onbekende Franse jongen werd gekozen en het Nederlands/Franse team roeide naar de overwinning. Door deze Franse inbreng is deze medaille in de officiële uitslag niet toegekend aan Nederland maar aan een mixed team.
- Door Nederlandse atleten werden in totaal vijf eerste plaatsen gehaald, maar deze klasseringen zijn door het IOC niet erkend.

Antwerpen 1920.
- Er namen 130 Nederlanders deel, onder wie één vrouw, zwemster Rie Beisenherz, de eerste vrouw die Nederland vertegenwoordigde op de Spelen.
- De zeilers Joop Carp, Piet Wernink en Bernard Carp behaalden de eerste gouden medaille namens Nederland

Amsterdam 1928
- Nederland mocht voor de eerste maal de Olympische Zomerspelen organiseren.
- Nederlandse atleten behaalden zes gouden, negen zilveren en vier bronzen medailles.
- De gouden medaille van de vrouwen turnploeg was de eerste medaille voor vrouwelijke Nederlandse deelnemers.
- Jan Wils en Isaac Israëls behaalden een gouden medaille in de Kunstwedstrijden, maar van deze medailles is decennia later de erkenning door het IOC ingetrokken.

Los Angeles 1932
- Charles Pahud de Mortanges behaalde één gouden en één zilveren medaille bij de paardensport, waarmee hij in bezit kwam van vijf olympische medailles (waarvan vier gouden)

Berlijn 1936
- Nederland behaalt in totaal zeventien medailles, waarvan zes gouden medailles.
- Rie Mastenbroek wint drie gouden en één zilveren medaille bij het zwemmen

Londen 1948
- Fanny Blankers-Koen wint in totaal vier gouden medailles bij de atletiek, een prestatie die uniek is voor een atlete.

Melbourne 1956
- Nederland boycot de Zomerspelen van 1956 vanwege de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije.
- Alexei Pantchoulidzew nam een paar maanden eerder deel aan de paardensport in Stockholm. De paardensport werd gehouden in Stockholm vanwege de strenge quarantainewetten voor dieren in Australië

Atlanta 1996
- Nederland wint in totaal negentien medailles (waarvan 4 gouden); het aantal was een evenaring van 1928
- Nederland wint voor eerst een teamsport op de Spelen: de Nederlandse mannen winnen zowel goud in het hockey als bij het volleybal.

Sydney 2000
- Nederland wint een recordaantal van 12 gouden medailles; van deze 12 gouden medailles worden er acht behaald door drie individuele atleten.
- Inge de Bruijn wint drie individuele gouden medailles en een zilveren bij de estafette op het onderdeel zwemmen
- Leontien van Moorsel wint drie gouden en één zilveren medaille bij het wielrennen.
- Pieter van den Hoogenband wint twee gouden medailles bij het zwemmen.

Athene 2004
- Nederland neemt deel met 216 sporters in 19 olympische sporten.
- Inge de Bruijn wint een gouden, een zilveren en twee bronzen medailles. Met deze medailles brengt zij haar totaal op vier gouden, twee zilveren en twee bronzen medailles, een recordaantal voor Nederland op de Zomerspelen.

Peking 2008
- Anky van Grunsven won tijdens de Olympische Spelen haar achtste medaille. Ze is de eerste Nederlandse sporter die op vier Olympische Spelen een medaille op hetzelfde onderdeel wint (dressuur individueel), waarvan drie opeenvolgende gouden medailles.

Londen 2012
- Anky van Grunsven nam voor zevende maal deel en was de eerste Nederlander die dit presteerde.

London 2020
- De Nederlandse afvaardiging telt 267 sporters, een recordaantal sinds de eerste deelname aan de Spelen in 1900. Er wordt in 24 Olympische sporten deelgenomen.
- Er werd een recordaantal van 36 medailles behaald waaronder tien gouden medailles.

Medailles en deelnames

Overzicht
De tabel geeft een overzicht van de jaren waarin werd deelgenomen, het aantal gewonnen medailles en de eventuele plaats in het medailleklassement.

Overzicht van de Nederlandse medaillewinnaars

Zomerspelen 
De tabel is beperkt tot de sporters met minstens twee gouden en een bronzen medaille op de Zomerspelen en gesorteerd op het aantal gouden medailles gevolgd door het aantal zilveren en bronzen medailles.

Winterspelen
De onderstaande lijst is beperkt tot sporters met minimaal één gouden en een zilveren medaille op de Olympische Winterspelen.

Ranglijst aantal deelnemers en behaalde medailles per sport

Zomerspelen
gegevens bijgewerkt tot en met de Zomerspelen van 2020
Bij de onderstaande tabel kunnen met betrekking tot de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Zomerspelen (waarbij 1906 buiten beschouwing is gelaten) de volgende opmerkingen worden geplaatst:
- de tabel is gerangschikt naar aantal deelnemers;
- het hoogste aantal deelnemers werd afgevaardigd in het roeien (367), gevolgd door de atletiek (308);
- bij zwemmen werden de meeste medailles in de wacht gesleept (62), gevolgd door wielrennen (61);
- de meeste gouden medailles werden  bij het wielrennen behaald (23), gevolgd door zwemmem (22);
- Nederland heeft van de sporten die op het programma staan in 2024 nog nooit deelgenomen aan rugby, klimsport, surfen;
- het totale aantal afgevaardigde atleten is tot en met de Zomerspelen van 2020: 2773.

Winterspelen 
gegevens bijgewerkt tot en met de Winterspelen van 2022
Bij de onderstaande tabel kunnen met betrekking tot de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Winterspelen de volgende opmerkingen worden geplaatst:
 	
- de tabel is gerangschikt naar aantal deelnemers per sport;
- het hoogste aantal deelnemers werd afgevaardigd in het schaatsen;
- vrijwel alle medailles werden bij het schaatsen behaald;
- Nederland heeft bij de volgende Olympische disciplines nog geen enkele keer een afvaardiging gehad: biatlon, curling, langlaufen, Noordse combinatie, rodelen, schansspringen  (deze sporten zijn niet in de tabel opgenomen);
- in 2014 & 2018 nam Jorien ter Mors deel aan twee disciplines: shorttrack en schaatsen. In 2018 behaalde ze in beide disciplines een medaille.

Ranglijst hoogste aantal deelnames van individuele sporters 
Onderstaande tabel geeft een overzicht van sporters met de meeste individuele deelnames van de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Spelen van 1900 tot en met 2022 (waarbij 1906 buiten beschouwing is gelaten). Hierbij kunnen de volgende opmerkingen worden geplaatst:
- De lijst is beperkt tot minimaal vijf deelnames.
- Het recordaantal deelnames staat op naam Anky van Grunsven met zeven deelnames.
- Churandy Martina deed in 2020 voor de vijfde maal mee. Hij is echter niet op deze lijst vermeld omdat hij zijn eerste twee deelnames als lid van het Antiliaanse team op zijn naam heeft staan.

Deelgenomen aan de Zomer en Winterspelen 
- 6 sporters hebben deelgenomen aan zowel de Olympische Zomerspelen als de Olympische Winterspelen
- 4 sporters hebben aan het wielrennen en het schaatsen deelgenomen
- 2 sporters hebben aan de atletiek en het bobsleeën deelgenomen
- Jeroen Straathof heeft ook nog deelgenomen aan de Paralympische Zomerspelen, deze prestatie is wereldwijd ongeëvenaard.

Zie ook 
 Lijst van Nederlandse olympische vlaggendragers
 Lijst van medaillewinnaars Nederlandse roeiers op de Olympische Spelen
 Lijst van Nederlandse olympische medaillewinnaars