Rudolfo Anaya
Rudolfo Anaya (Pastura, New Mexico, 30 oktober 1937 - Albuquerque (stad), 28 juni 2020) was een Amerikaans auteur. Zijn bekendste roman is Bless Me, Ultima uit 1972. Anaya wordt beschouwd als een van de eerste belangrijke auteurs uit de canon van de zogenaamde Chicanoliteratuur, de in het Engels geschreven literatuur van Amerikaanse Mexicanen in de Verenigde Staten.

Biografie
Rudolfo Anaya was de zoon van Martin en Rafaelita Anaya. Hij kwam uit een familie van schaapherders en boeren. Rudolfo was de vijfde van zeven kinderen en had enkele halfbroers en -zussen uit de eerdere huwelijken van zijn vader. Rudolfo's familie verhuisde eerst naar Santa Rosa en vervolgens naar Albuquerque. Bij Rudolfo Anaya thuis werd Spaans gesproken, hij leerde pas Engels toen hij naar school ging. 

In zijn tienerjaren kreeg Rudolfo Anaya een ongeluk bij het duiken, waarbij hij twee nekwervels brak. Hij was in eerste instantie verlamd maar herstelde gaandeweg en leerde opnieuw lopen, hoewel hij de pijn nooit helemaal kwijtraakte. 

In 1956 studeerde Rudolfo Anaya af aan de hogeschool van Albuquerque en ging vervolgens naar de Universiteit van Nieuw-Mexico, waar hij in 1963 afstudeerde op Engels. Van 1963 tot 1970 werkte hij als onderwijzer op een school in Albuquerque. In 1966 trouwde hij met Patricia Lawless, die hem aanmoedigde zijn literaire carrière verder voort te zetten. In zeven jaar tijd voltooide hij zijn roman Bless Me, Ultima, die vervolgens door tientallen uitgeverijen werd geweigerd. Pas in 1972 was een uitgeverij bereid het boek te publiceren.  

In 1974 aanvaardde Rudolfo Anaya een aanstelling als assistent-hoogleraar aan de Universiteit van Nieuw-Mexico. In 1988 werd hij volledig hoogleraar op het gebied van Engelse taal en literatuur. Na zijn pensionering in 1993 is hij doorgegaan met het schrijven van verhalen voor met name kinderen en jongvolwassenen. Tot zijn latere werken behoren de roman  Alburquerque en een serie detectiveromans.

Fictie voor volwassenen 
Bless Me, Ultima (1972), ISBN 0-446-67536-9
Heart of Aztlan (1976), ISBN 0915808188
Tortuga (1979), ISBN 091580834X
Silence of the Llano: Short Stories (1982), ISBN 0892290099 
The Legend of La Llorona: A Short Novel (1984), ISBN 0892290153
Lord of the Dawn: the Legend of Quetzalcóatl (1987), ISBN 0-8263-1001-X
Alburquerque (1992), ISBN 0-8263-1359-0
Zia Summer (1995), ISBN 0446518433 
Jalamanta: A Message from the Desert (1996), ISBN 0446520241
Rio Grande Fall (1996), ISBN 0446518441
Shaman Winter (1999), ISBN 0446523747
Serafina's Stories (2004), ISBN 0826335691
Jemez Spring (2005), ISBN 0826336841
The Man Who Could Fly and Other Stories (2006), ISBN 0-8061-3738-X
Randy Lopez Goes Home: A Novel (Chicana & Chicano Visions of the Americas Series) (2011), ISBN 0806141891
The Old Man's Love Story (Chicana & Chicano Visions of the Americas series) (2013), ISBN 0806143576
The Sorrows of Young Alfonso (Chicana & Chicano Visions of the Americas series) (2016), ISBN 978-0806152264

Kinderboeken 
 The Farolitos of Christmas: A New Mexico Christmas Story (1987), 
 Maya's Children: The Story of La Llorona (1996), geïllustreerd door Maria Baca, 
 Farolitos for Abuelo (1998), geïllustreerd door Edward Gonzalez, 
 My Land Sings: Stories from the Rio Grande (1999), geïllustreerd door Amy Córdova, 
 Elegy on the Death of César Chávez (2000), geïllustreerd door Gaspar Enriquez, 
 Roadrunner's Dance (2000), geïllustreerd door David Diaz, 
 The Santero's Miracle: A Bilingual Story (2004), geïllustreerd door Amy Córdova, 
 The Curse of the ChupaCabra (2006), 
 The First Tortilla (2007), geïllustreerd door Amy Córdova 
 ChupaCabra and the Roswell UFO (2008),

Toneelstukken 
 The Season of La Llorona
 Ay, Compadre! (1994)
 The Farolitos of Christmas (1987)
 Matachines (1992)
 Billy the Kid (1995)
 Who Killed Don Jose? (1995)
 Rosa Linda (2013)
 Bless Me, Ultima (2018)

Prijzen en onderscheidingen 
 Premio Quinto Sol literary award, for Bless Me, Ultima, 1970
 NM Governor's Public Service Award, 1978, 1980
 Natl Chicano Council on Higher Education fellowship, 1978–79
 National Endowment for the Arts fellowships, 1979, 1980
 American Book Award, Before Columbus Foundation, voor Tortuga, 1980
 D.H.L., Univ. of Albuquerque, 1981
 Corporation for Public Broadcasting script development award, voor "Rosa Linda," 1982
 Award for Achievement in Chicano Literature, Hispanic Caucus of Teachers of English, 1983
 Kellogg Foundation fellowship, 1983–85
 D.H.L., Marycrest Coll., 1984
 Mexican Medal of Friendship, Mexican Consulate of Albuquerque, 1986
 PEN-West Fiction Award, 1992, for Alburquerque
 NEA National Medal of Arts Lifetime Honor, 2001
 Outstanding Latino/a Cultural Award in Literary Arts or Publications, American Association of Hispanics in Higher Education (AAHHE), 2003
 People's Choice Award, 2007 New Mexico Book Awards
 Notable New Mexican 2007
 Robert Kirsch Award 2011
 Lifetime Achievement Award in Literature from the Paul Bartlett Re Peace Prize, 2014
 Inducted into Albuquerque's Wall of Fame, 2014
 2015 National Humanities Medal

Referenties 

Amerikaans romanschrijver