Einojuhani Rautavaara
Einojuhani Rautavaara (Helsinki, 9 oktober 1928 – aldaar, 27 juli 2016) was een Finse componist en muziekpedagoog.

Leven en werk

Opleiding 
Hij kreeg zijn middelbareschoolopleiding in Helsinki en in Turku. Zijn muziekstudie volgde hij aan de Universiteit van Helsinki en aan de Sibeliusacademie waar hij bij Aarre Merikanto compositie studeerde en in 1957 het diploma behaalde. In 1955/1956 studeerde hij verder in Wenen. Dankzij een studiebeurs van de Koussevitzky Foundation brachthij  enige tijd door aan de Juilliard School of Music in New York bij Vincent Persichetti en aan het Tanglewood Music Center bij Roger Sessions en Aaron Copland. Verder studeerde hij in 1957 bij Wladimir Vogel in Ascona en in 1958 aan de Rheinische Musikhochschule te Keulen bij Rudolf Petzold.

Loopbaan 
Van 1957 tot 1959 was Rautavaara docent aan de Sibeliusacademie in Helsinki en daarna tot 1961 muziekarchivaris van het Filharmonisch Orkest van Helsinki. In 1965 en 1966 was hij rector van het Käpylä Music Institute in Helsinki. Dan werd hij opnieuw docent aan de Sibeliusacademie. Ook bij de Finse overheid kreeg hij een baan als 'artistiek hoogleraar' van 1971 tot 1976. Daarna werd hij van 1976 hoogleraar voor compositie aan de Sibeliusacademie. In 1990 nam hij ontslag en daarna werkte hij uitsluitend als componist.

Rautavaara overleed op 87-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Helsinki door complicaties na een operatie.

Composities 
Rautavaara componeerde veel muziek voor symfonieorkest waaronder acht symfonieën, veel geestelijke vocale muziek en negen opera's. Hij werd gerekend tot de belangrijkste en in het buitenland bekendste Finse componisten. Hij heeft een groot aantal prijzen en onderscheidingen ontvangen. Hij was constructivist en aan de andere kant een mysticus. Zijn mysticisme betuigde hij allereerst in zijn interesse voor het religieus-metafysische materiaal en het gebruik van teksten uit het sjamanisme tot de Oosterse Orthodoxie, en verder door in zijn stijl het componeren te mystificeren. Het gaat om scheppingsprocessen die het construerende intellect van de componist niet beheerst. Hij bond zich niet aan bepaalde compositietechnieken die de liefhebbers van de hedendaagse muziek houvast kunnen geven. De in heel zijn oeuvre herkenbare pluraliteit van de stijl en de technische middelen groeiden sinds de jaren 70 uit tot een synthese van modernisme en traditie - een muziek waarin soms een postmoderne esthetica te herkennen is.

Orkest

Symfonieën 
 1956/1988 rev. 2003 Symphony No. 1
 Andante
 Poetico
 Allegro
 1957 rev. 1984 Symphony No. 2 - "Sinfonia intima"
 Quasi grave
 Vivace
 Largo
 Presto
 1950-1961 Symphony No. 3
 Langsam, breit, ruhig
 Langsam, doch nicht schleppend
 Leicht bewegt, träumend frei
 Bewegt
 1962 Symphony No. 4 - "Arabescata"
 Arabescata I
 Arabescata II (1. Quadratus, 2. Zigzag, 3. Figurae, 4. Dedicatio, 5. Rotatus)
 Arabescata III
 Arabescata IV
 1985–1986 Symphony No. 5
 1992 Symphony No. 6 - "Vincentiana"
 Tähtiyö (Starry night)
 Varikset (The crows)
 Saint-Rémy
 Apotheosis
 1994 Angel of Light (Symphony No. 7)
 Tranquillo
 Molto allegro
 Come un sogno
 Pesante-cantabile
 1999 Symphony No. 8 - "The Journey"
 Adagio assai - Andante assai
 Feroce
 Tranquillo
 Con grandezza - Sciolto - Tempo primo

Concerten met orkest 
 1955 Piano Concerto no. 0
 1955-1956/1960 Fünf Sonette an Orpheus for medium voice and orchestra - tekst: Rainer Maria Rilke (Duits)
 Da stieg ein Baum
 Und fast ein Mädchen wars
 Ein Gott vermags
 O ihr Zärtlichen
 Errichtet keinen Denkstein
 1958–1959/1964 Die Liebenden song cycle for high voice and chamber or string orchestra - tekst: Rainer Maria Rilke (Duits)
 1968 Concerto for Cello and Orchestra
 Allegro ma non troppo
 Largo
 Allegro
 1969 Concerto for Piano and Orchestra No. 1
 Con grandezza
 Andante ma rubato
 Molto vivace
 1970 Meren tytär (Daughter of the Sea) concerto for soprano, choir and orchestra - zonder tekst
 Andante
 Allegro
 Andante assai
 Allegro assai
 1975 Concerto for Flute and Orchestra - "Dances with the Winds"
 Andantino
 Vivace* 1968 Sotilasmessu (A Soldier's Mass)
 Andante moderato
 Allegro
 1977 Concerto for Violin and Orchestra
 Tranquillo
 Energico
 1980 Angel of Dusk concerto for double bass and orchestra
 His First Appearance
 His Monologue
 His Last Appearance
 1988-1989 Concerto for Piano and Orchestra No. 2
 1998 Concerto for Piano and Orchestra No. 3 - "Gift of Dreams"
 1999-2000 Concerto for Harp and Orchestra
 2001 Concerto for Clarinet and Orchestra
 Drammatico
 Adagio assai
 Vivace

Overig 
 1951 Dramaattinen alkusoitto (Dramatic Overture)
 1952 Tema con tre variazioni
 1953 Sinfoninen sarja (Symphonic Suite)
 1953 Divertimento voor strijkorkest
 Allegro
 Adagio
 Allegretto ma energico
 1954 Adagio ja Toccata (Adagio and Toccata)
 1957 Modificata
 Recitatio
 Meditatio
 Affectio
 1960 Canto I voor strijkorkest
 1960 Canto II voor strijkorkest
 1972 Canto III - "A Portrait of the Artist at a Certain Moment" voor strijkorkest
 1972 Cantus Arcticus
 1977 Suomalainen myytti (A Finnish Myth) voor strijkorkest
 1978 Fanfaari Lahden hiihdon maailmanmestaruuskisoihin 1978 (Fanfare for the Lahti Skiing World Championship 1978)
 1978 Angels and Visitations
 1980 Pohjalainen polska (Ostrobothnian Polska)
 1982 Hommage à Zoltán Kodály voor strijkorkest
 1989 Hommage à Ferenc Liszt voor strijkorkest
 1992 Canto IV voor strijkorkest
 1995 Lintukoto (Isle of Bliss)
 1999 Autumn Gardens
 Poetico
 Tranquillo
 Giocoso e leggiero
 1971/2003 Garden of Spaces
 2003-2005 Book of Visions
 A Tale of Night
 A Tale of Fire
 A Tale of Love
 A Tale of Fate

Harmonieorkest of brassband 
 1950 Konsertto puhaltimille (Concerto for Wind Orchestra)
 Allegro
 Tema con variazioni
 Finale
 1953 A Requiem in Our Time voor brassband - "Dedicated to the memory of my mother"
 Hymnus
 Credo
 Dies irae
 Lacrymosa
 1968 Sotilasmessu (A Soldier's Mass) voor harmonieorkest
 Sotajoukkojen Herra (Kyrie)
 Armahda meitä (Miserere)
 Kunnian kentillä (Gloria)
 Kuolemamme hetkellä (In hora mortis)
 1976-1977 Annunciations for Organ, Brass Group and Symphonic Wind Orchestra

Soloinstrument

Piano 
 Etydit (etudes) op 42
 Terssit 
 Septimit 
 Tritonukset 
 Kvartit
 Sekunnit
 Kvintit
 Ikonit (ikonen) opus 6
 Dood van de moeder van God
 Twee dorpsheiligen
 De zwarte Madonna van Blakernaya
 De doop van Christus
 De heilige vrouwen aan het graf
 Aartsengel Michael strijdt tegen de antichrist
 Preludit (preludes)opus 7
 Partita opus 34
 pianosonate nr 1 opus 50 (Christus en de Visser)
 pianosonate nr 2 opus 64 (The Fire Sermon)

Gitaar 
 1977 Serenades of the Unicorn
 A Nervous Promenade and Dance (With His Own Reflection)
 Serenading a Pair of Giggly Nymphs (Drunk of Night)
 Serenading the Beauty Inobtainable (Too Far in Time)
 Having a Grand Time (With Some Scythian Centaurs)
 1980 Monologues of the Unicorn
 Monologue with JSB (He gets slightly annoyed with the beast)
 Monologue with Claude-Achille (Poeticized by the whiteness)
 Monologue with Ad Schbeg (With occasional remarks by his son Aba Beg)
 Monologue with Igor (The horn gets on his nerves)

Cello 
 1969 Sonate voor cello solo
 1972-1973/2001 Sonate voor cello en piano nr. 1
 1991 Sonate voor cello en piano nr. 2

Vocaal 
 1953 A Requiem in Our Time zie Werken voor harmonieorkest
 1963 Missa duodecanonica for 3-part choir (op Latijn)
 1963 Nattvarden (Communion, Ehtoollinen) voor gemengd koor - tekst: Bo Setterlind (op Zweeds en Fins)
 Psalm vid nattvarden I (Communion Hymn I, Ehtoollisvirsi I)
 Psalm vid nattvarden II (Communion Hymn II, Ehtoollisvirsi II)
 Kyrie (Rukous)
 Herdepsalm (Shepherd Hymn, Paimenvirsi)
 1966 Itsenäisyyskantaatti 1967 (Independence Cantata 1967) voor solisten, voordrachtskunstenaar, gemengd koor, sprekend koor en orkest
 Johdanto veisuun
 Veisu keisarille
 Maisema
 Ruhtinas puhuu
 Ei suvi ollut
 Minä kerskaan
 Tästä oikeuden-käynnistä
 Kaatakaa, Helsingin porvarit
 Nämä 17 000
 Haudoilla
 Isä ja poika
 Taistelulaulu
 Päiväkäsky
 Hymni isänmaan vapaudelle
 1967 Ta Tou Theou for organ
 Nomen Patris et Filii et Spiritus Sancti
 Gaudet in Filio Pater Spiritu Sancto
 1968 Sotilasmessu (A Soldier's Mass) zie Werken voor harmonieorkest
 1968/1971 Kaksi psalmia (Two Psalms) voor gemengd koor/mannenkoor - tekst: Psalm 23 en 130 (Fins)
 1969 Laudatio trinitatis for organ
 In nomine Patris
 ...Et Filii
 ...Et Spiritus Sancti
 1971/1974/2001-2002 True & False Unicorn voor voordrachtskunstenaars, kamerkoor, symfonieorkest, piano, celesta, strijkers en tape - tekst: James Broughton (Engels)
 1971/1998 Toccata per organo
 1971-1972/1996 Vigilia - All-Night Vigil (Vigil Commemorating St John the Baptist) voor gemengd koor met solisten - tekst: Orthodox Vigil (Fins en Engels)
 1972 The Water Circle An Hommage to Lao-Tzu - for mixed choir, piano and orchestra
 1973 Lapsimessu (A Children's Mass) voor kinderkoor (SSA), en strijkorkest - tekst: Latijn
 Kyrie
 Meditatio super Kyrie
 Gloria
 Meditatio super Gloriam
 Agnus Dei
 Meditatio super Agnum
 Halleluja
 1975 Kainuu cantate voor gemengd koor, voorddrachtskunstenaar en slagwerk (1 speler)
 Kaukamoinen
 Manaus
 Ihmisparka
 Arkkiveisu
 Kainuunkaatajat
 1979 Magnificat voor gemengd koor en solisten - tekst: uit de bijbel (op Latijn)
 Magnificat
 Quia respexit - Et misericordia
 Fecit potentiam
 Suscepit Israel
 Gloria
 1984 Häämarssi (Wedding March) for organ
 1991 Katso minun kansani on puu (Behold, my people are a tree) Independence Cantata 1992 voor gemengd koor, orkest, accordeon, strijkers - tekst van de componist (Fins)
 2011 Missa a Cappella voor gemengd koor a cappella (SSAATTBB) en solisten. Première 25 november 2011, door het Groot Omroepkoor in de Jacobikerk in Utrecht.

Muziektheater

Opera's

Balletten

Toneelmuziek 
 1952 Music to the play by Pirkko Karppi-Salonen voor fluit en piano

Bibliografie 
 
 Timo Makinen, Seppo Nummi: Musica fennica : an outline of music in Finland, Helsingissa: Kustannusosakeyhtio, 1985, 191 p.
 Tauno Karila: Composers of Finland, Suomen Saveltajat, 1965, 101 p.
 Veikko Helasvuo: Sibelius and the music of Finland, Third, revised edition, Keuruu, Finland: Otava Publishing Co., 1961, 99 p.
 Catalogue of Finnish orchestral works and vocal works with orchestra, Helsinki: Teosto, [1961], 123 p.
 Brian Morton, Pamela Collins: Contemporary composers, Chicago: St. James Press, 1992, 1019 p., ISBN 1558620850
 Kurtz Myers: Performer Index : Conductors, in: Index to record reviews 1984-1987 : based on material originally published in "Notes", the quarterly journal of the Music Library Association between 1984 AND 1987, Boston, Massachusetts: G.K. Hall, 1989, 639 p., ISBN 978-0816104826
 Hanns-Werner Heister und Walter-Wolfgang Sparrer: Komponisten der Gegenwart, Edition Text & Kritik, München, 1992, ISBN 978-3-88377-930-0
 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
 Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
 David M. Cummings, Dennis K. McIntire: International who's who in music and musician's directory - (in the classical and light classical fields), Twelfth edition 1990/91, Cambridge, England: International Who's Who in Music, 1991. 1096 p., ISBN 0-948875-20-8
 François Lesure: Musique et musiciens français du xvi siècle, Genève: Minkoff Reprint, 1976, 268 p.
 Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
 Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5

20e-eeuws componist
21e-eeuws componist
Fins componist
Fins muziekpedagoog