title: Sint-Pieterkerk (Grouw)
text: De Sint-Pieterkerk is een in de 13e eeuw gebouwde romaanse kerk in de Friese plaats Grouw.
  
  De kerk werd gebouwd in het begin van de 13e eeuw. In de buitenmuur van het koor is de romaanse gevelversiering duidelijk waarneembaar in de vorm van een klimmend boogfries en een horizontaal boogfries. De kerk is in de loop der tijd meerdere malen verhoogd en vergroot. Tufsteen en baksteen wisselen elkaar daarbij af. In de 15e eeuw werd de kerk opnieuw uitgebreid en werd de huidige toren gebouwd. De luidklok (1653) is gegoten door Jurjen Balthasar. Na de hervorming kreeg het koor een ander bestemming. Tot 1832 heeft dit gedeelte van de kerk dienstgedaan als recht- en raadhuis. De vensters in de koorwand dateren uit deze periode. Enkele van deze gevels zijn weer dichtgemetseld. Na 1832 kwam hier de kosterswoning en nog weer later werd de ruimte geschikt gemaakt om als consistorie dienst te doen.
  
  Op een spitsbogig timpaan in de toren wordt vermeld, dat er in 1672 drie eiken zijn geschonken door de toenmalige grietman van Idaarderadeel, jonker van Burmania en zijn echtgenote. De tekst verwijst naar de roerige tijden, waarin het land overspoeld werd door de macht van Frans en Brit (zie afbeelding). De volledige tekst luidt:
  
  In het interieur bevinden zich een 17e-eeuwse preekstoel en twee 18e-eeuwse herenbanken, de Roordabank en de Kamstrabank. Het orgel dateert uit de 19e eeuw en is gemaakt door de firma L. van Dam & Zn. Aan de westelijke wand bevindt zich een zogenaamd gebodenbord; in tegenstelling met de meeste gebodenborden staat hierop niet de tekst van de Tien geboden, maar de samenvatting uit het evangelie van Mattheus en een tekst uit het evangelie van Johannes (zie afbeelding). Het bord werd geschonken door de grietman van Idaarderadeel, Carel van Roorda. De afgebeelde zilveren avondmaalsschaal is een geschenk van Andries Roorda en zijn vrouw Nolkje van Heloma. Op de schaal staat te lezen:
  
  Pieter
  Rijksmonument in Leeuwarden
  Pieter