title: Kar
text: Een kar is een vervoermiddel op twee of soms op drie wielen. Een voortgetrokken vervoermiddel op vier wielen, waarvan de voorste twee kunnen sturen, wordt meestal een 'wagen' genoemd. Karren bestaan in alle soorten en maten. Ze worden gebruikt om dingen of personen te vervoeren. Ze kunnen voortbewogen worden door een mens of door trekdieren, bijvoorbeeld paarden, een span ossen of ezels. Een kar wordt tijdens het gebruik door het trekdier in balans gehouden.
  
  Geschiedenis 
  De eerste karren ontstonden al in de prehistorie, maar de wielen daarvan hadden nog geen spaken. Door de eeuwen werden toepassingen ontwikkeld als snelle strijdkarren en stevige boerenkarren. Lichte strijdkarren werden veelal getrokken door meerdere renpaarden naast elkaar. Zwaar beladen boerenkarren werden op moeilijke trajecten zoals zandwegen bespannen met meerdere trekpaarden vóór elkaar in tandem. Er bestonden vele streekgebonden typen en benamingen.
  
  Typische boerenkarren waren stevig gebouwd met een vast gemonteerd lamoen en zonder vering. De meeste werden gebruikt in de 18e, 19e en begin 20e eeuw. Na het doorzetten van de landbouwmechanisatie in West-Europa in het midden van de twintigste eeuw raakten ze meer en meer in onbruik.
  
  Verschillende karren 
   Aardkar, kiepkar of mestkar (voor zware lading, bijvoorbeeld stalmest uit de potstal)
   Boerenkar, agrarisch werktuig
   Buggy, plezierrijtuig
   Dresseerkar, kar met lage bodem en opstap aan de achterzijde
   Driewielkar, driewielige wipkar
   Fietskar, fietsaanhangwagen
   Handkar, door een persoon voortbewogen kar
   Hondenkar, door een hond voortbewogen kar
   Hoogkar, hoge kar met zeer grote wielen
   Huifkar, overdekte kar
   Mallejan, as met zeer grote wielen voor het transporteren van boomstammen
   Riksja, oorspronkelijk door een drager voortgetrokken taxi, later ook als fietstaxi
   Siciliaanse kar, rijk versierde kar voor personenvervoer
   Sjees, rijtuig voor twee personen
   Steekwagen of steekkar (handgereedschap)
   Sulky, lichtgewicht karretje voor de drafsport
   Strijdwagen, Egyptische of Romeinse strijdkar
   Tilbury, geveerd tweewielig luxerijtuig met lange bomen
   Tonneau, klein Frans rijtuig met instap achter
  
  Afbeeldingen
  
  Literatuur 
    Wilhelm Treue (Uitg.) Achse, Rad und Wagen, Vijfduizend jaar cultuur- und techniekgeschiedenis, veertien hoofdstukken 1986 (412 p 299 Afb) ISBN 978-3-525-13173-2
  
  Paard en wagen