title: Instorting (constructieleer)
text: Met instorting wordt bedoeld het falen van de constructie, waardoor een totaal verlies aan draagkracht optreedt en onderdelen naar beneden vallen. Instorting wordt veroorzaakt als het materiaal waar de constructie uit bestaat hoger belast wordt dan de sterktelimiet waarvoor het is ontworpen. Het gevolg is een breuk of een grote vervorming. In een goed ontworpen systeem zal een lokale vervorming of breuk niet direct een instorting tot gevolg te hebben, omdat andere componenten de belastingen overnemen.
  
  Instorting kan veroorzaakt worden door een fout in het ontwerp, of doordat een belasting optreedt die hoger is dan die waar in het ontwerp rekening mee is gehouden. Oorzaken van (dreigende) instorting kunnen bijvoorbeeld zijn:
  natuurgeweld, zoals sneeuwdruk, wind, overvloedige neerslag (met daarbij onvoldoende afvoer), aardbeving, lawines.
  te zware belasting door menselijk gedrag, bijvoorbeeld door een dak als parkeerplaats te gebruiken. 
  een terroristische aanslag, een bombardement, of een explosie.
  verwaarlozing waardoor erosie of plantengroei de constructie aantasten
  
  De ruimere formulering "bezwijken van een constructie" is bijvoorbeeld ook van toepassing bij het tijdens de vlucht uiteenvallen van een lucht- of ruimtevaartuig, bij een ongeluk of opzettelijke vernietiging.
  
  Voorbeelden van instortingen
  Deze voorbeelden betreffen instortingen van door mensen gebouwde constructies. Echter, ook natuurlijke constructies, zoals vulkanen, berghellingen, holtes in de bodem, kunnen instorten.
  
  Volgens de Bijbel
  
  De muren van Jericho, Jozua 6.
  Toren van Siloam Lukas 13
  
  Volgens mythologie
  De brug Bifröst zal instorten door het gewicht van reuzen
  
  Bruggen en viaducten
  
  1841: Brug bij de Kamperpoort te Zwolle 
  1940: Tacoma Narrows Bridge door sterke, laagfrequente, trillingen die werden geïndiceerd door windbelasting.
  1976: Koningin Julianabrug (Curaçao), tijdens de bouw
  1976: Silver Bridge, West-Virginia. Oorzaak niet bekend, maar mogelijk door te veel verkeer en slecht onderhoud waardoor de brug roestte.
  1998: Viaduct Rebberlaher Straße door de treinramp bij Eschede, waarbij een hogesnelheidstrein door wielbreuk ontspoorde tegen het viaduct.
  2006: Verkeersbrug Jekaterineburg. De brug was in aanbouw. De oorzaak is nog niet vastgesteld.
  2007: I-35W Mississippi River Bridge, door metaalmoeheid.
  
  Gebouwen
  
  1284: Kathedraal van Beauvais
  1674: Schip van de Dom van Utrecht
  1796: Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Tulle (Frankrijk)
  1995: De Koreaanse Sampoong Department Store. 
  1995 het Alfred P. Murrah Federal Building door de bomaanslag in Oklahoma City
  1997: Dak van de Sint-Franciscusbasiliek te Assisi door een aardbeving.
  2001: Instorting van het World Trade Center in New York, door een terroristische aanslag met behulp van twee passagiersvliegtuigen.
  2003: Balkons van de Patio Sevilla in Maastricht
  2009: Historisch archief van de stad Keulen door een aardverschuiving veroorzaakt door naburige bouwwerkzaamheden
  2009: Twee woongebouwen door de explosie bij de treinramp bij Viareggio
  2011: Dak in aanbouw van de Grolsch Veste
  2017: Plasco Center in Teheran stortte in na brand
  
  Tribunes
  1947: HFC Haarlem
  1950: Tribune op circuit Zandvoort
  1971: Trapleuning van de tribune bij de Ibrox-ramp
  1992: Provisorische tribune bij een voetbalwedstrijd in het Furiani-stadion op Corsica
  2001: Overkapping van een tribune in Sari (Iran)
  2010: Quatro Pontes Stadion in de Braziliaanse staat Paraná. 
  2011: Monumental Stadion in Lima (Peru).
  2012: Bij een show van DJ Avicii in de Globen-hal, Stockholm
  
  Torens
  
  1548: Toren van de Kathedraal van Lincoln
  1583: Toren van de Pancratiuskerk te Godlinze
  1604: Torens van de Sint-Pieterskerk (Leuven)
  1627: Kerktoren te Geldrop
  1797: Toren van de Grote Kerk te Harderwijk
  1836: Juffertoren te Groningen
  1839: De toren van de Sint-Pietersbandenkerk te Beringen
  1843: Toren van de Nederlands Hervormde Kerk te Zaandam
  1878: Toren van de Sint-Gaugericuskerk (Pamel)
  1902: Campanile van Venetië
  
  Masten
  
  1991: Mast van Radio Warschau
  2011: CJ2 Datatoren door een brand
  
  Koepels
  ca 150: Dak van het Odeion van Agrippa
  558: De koepel van de een jaar eerder door een aardbeving getroffen Hagia Sophia in Istanbul stort in.
  1993: Een van de glazen panelen van de koepel van het Grand Palais in Parijs.
  
  Mijnen en groeven
   
  1781: Grisoeuil-mijn bij Pâturages
  1841: La Boulemijn bij Pâturages
  1853: Kolenmijn van Herve bij Verviers 
  1864: Mijngang in de l'Agrappe Nº 3 mijn bij Frameries
  1875: gang in de Fiestauxmijn nabij Couillet 
  1908: Mijn bij Quaregnon
  1920: Groeve in de Jezuïetenberg bij Maastricht
  1921: Deschassis du Mambourgmijn bij Charleroi 
  1926: Mergelgroeve Muizenberg
  1962: Petit-Try de Lambusartmijn
  2006: Mijn Pasta de Conchos door een gasexplosie
  
  Tunnels
  1809: Thames Tunnel
  1844: Tunnel van Kumtich
  2005: Tunnel bij het Metrostation El Carmel
  
  Dammen
  
  1959: Malpassetdam, Frankrijk, mogelijk door een geologische breuk in combinatie met hoge regenval.
  1975: Banqiao-dam ten gevolge van een tyfoon
  
  Zie ook
  Bezwijkmechanisme over de mechanische oorzaken van het bezwijken van een constructie.
  
  Constructieleer