title: Granada (stad)
text: Granada is een stad en gemeente in Andalusië, in het zuidoosten van Spanje, en is de hoofdstad van de provincie Granada. De stad heeft 234.758 inwoners (2016) en inclusief omliggende kernen wonen er ongeveer 472.638 mensen. Het is daarmee de vierde stad van Andalusië, na Sevilla, Málaga en Córdoba, en de 17e stad van Spanje. Granada ligt op 738 meter hoogte boven zeeniveau, aan de voet van het gebergte Sierra Nevada. Eeuwen geleden was het de hoofdstad van de taifa Granada en het koninkrijk Granada.
  
  Boven de stad bevindt zich het Alhambra, een historisch paleis vol overblijfselen van zowel de Moorse als katholieke cultuur. De oude stad is een van de best bewaarde voorbeelden van Almohaden stadsplanning. Verder huisvest Granada de Universidad de Granada. Granada geldt samen met Salamanca, Burgos en Santiago de Compostella als een studentenstad.
  
  Geschiedenis
  
  Vroege geschiedenis 
  Het gebied waar nu Granada ligt werd al in de 8e eeuw v.Chr. bewoond door Iberische volkeren, en heette toen “Ilturir”. Deze naam sloeg niet op één concrete nederzetting, maar op de gehele omgeving. Het gebied werd later onder meer bewoond of ‘gebruikt’ door de Feniciërs, Tartessos, Grieken en Carthagers. Er bestaan sporen van een verdedigingsmuur uit de 6e eeuw v.Chr., de stad droeg toen de naam “Iliberri”. In het jaar 193 v.Chr. werd “Iliberri” echter veroverd door de Romeinen. De Romeinen stichtten op 15 km afstand van het huidige Granada een nederzetting, die zij de naam “Iliberris” gaven.
  
  Stichting van de stad 
  In de 8e eeuw kwam het gebied in handen van de Moren. Inmiddels hadden joden enkele kilometers ten noorden van “Iliberris” een dorpje gesticht, genaamd "Gárnata" of "Gárnata al-yahud" (Granada van de joden). Dit Granada kende in deze periode weinig betekenis en werd overschaduwd door het zuidelijkere “Iliberris” (of Elvira), dat de hoofdplaats was van een provincie in het kalifaat Córdoba. De werkelijke stichting van het huidige Granada vond plaats met de komst van de Berberse vorst Zawi ibn Ziri in de 11e eeuw. Met het uiteenvallen van het kalifaat Córdoba, vestigde hij zich in Elvira en maakte het de hoofdstad van zijn eigen emiraat. Omdat het laaggelegen Elvira slecht te verdedigen was tegen aanvallen, besloot deze Ziri ibn Zawi om zijn residentie te verplaatsen naar Granada. Hiermee werd het joodse gehucht in een korte periode getransformeerd in een van de belangrijkste steden van Andalusië. Ziri ibn Zawi en zijn nakomelingen maakten deel uit van de Ziriden-dynastie van Granada en waren verwant aan de Berberse Ziriden-familie van Tunesië. Zij bouwden onder andere een belangrijk deel van de monumenten in de stad, en ook de wijk Albaicín.
  
  Na de stadsverhuizing begon een periode van vele oorlogen om de macht over Al-Andalus. Het Rijk van Granada was in 1035 al een van de zogenaamde taifarijken. Naar aanleiding van de publicatie van een antisemitisch gedicht door een belangrijke dichter van Granada, vond in 1066 een grote moordpartij plaats op duizenden joden. De joodse vizier van de Ziriden, Joseph ibn Naghrela, werd door een menigte gekruisigd en de joodse wijk deels verwoest.
  
  Met de komst van de Almoraviden en de Almohaden keerde enigszins wat eenheid en rust terug in het gebied. Met de val van de Almohaden werd in 1232 de macht overgenomen door Alhamar, die opnieuw een koninkrijk van Granada maakte. Twintig verschillende sultans werden koning van dit rijk.
  
  De val van Granada 
  
  De Oorlog van Granada en de val van het Moorse Rijk in 1492 was een van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van Granada. Het maakte een einde aan 800 jaar islamitische heerschappij op het Iberisch Schiereiland. De moslims en joden werden door het katholieke koningspaar (Ferdinand II van Aragon en Isabella I van Castilië) gedwongen tot bekering, en werden zo niet uit het land verbannen. Diegenen die de zogenaamde Spaanse Inquisitie overleefden, vluchtten naar Noord-Afrika. Ook het Arabisch verloor zijn rol in Granada en werd vervangen door het Spaans; de moskeeën werden veranderd in katholieke kerken.
  
  Ondanks de vele gevechten groeide Granada door, en het was in de 15e eeuw een van de rijkste steden van Europa, met 50.000 inwoners. Tijdens de regering van Sultan Alhamar in tijd van de Moren, was het Alhambra gebouwd. Het huidige Alhambra werd echter pas geconstrueerd in de 17e eeuw, en functioneerde als het nieuwe regeringspaleis voor de stad. In het district Albaicín woonden de ambachtslieden en de adel, in dat district had men onder andere al een universiteit, fabrieken en douanes. De Joodse bevolking leefde in deze tijd in de wijk El Realejo.
  
  Na de val van het Moorse Rijk groeide het nieuwe en verenigde Spanje al gauw uit tot een van de machtigste landen ter wereld, door de ontdekking (1492) en kolonisatie van de Nieuwe Wereld door onder anderen Christoffel Columbus.
  
  Klimaat 
  
  Granada heeft een mediterraan klimaat met wat tendensen naar een landklimaat. De zomers zijn heet en droog en de maximumtemperatuur kan soms twee of drie maanden lang onafgebroken boven de 35 graden Celsius uitstijgen. Daartegenover staat dat de winters voor Spaanse begrippen behoorlijk koud zijn en de temperatuur regelmatig beneden het vriespunt daalt. Het verschil tussen de minimum- en maximumtemperaturen is in Granada groot, in de zomer kan het overdag 35 graden zijn en ’s nachts slechts 12 graden. Andersom, wanneer het in de winter ’s nachts vriest, kan het overdag alsnog meer dan 20 graden worden. De stad kent weinig neerslag, vooral de zomers zijn extreem droog, met minder dan 10 millimeter regen per maand.
  
  Demografische ontwikkeling 
  
  Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen
  Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen
  
  Sport
  Granada CF is de professionele voetbalclub van Granada en speelt in het Estadio Nuevo Los Cármenes. De club speelde meerdere seizoenen op het hoogste Spaanse niveau, de Primera División.
  
  Cultuur 
  In Granada bevindt zich het Alhambra, een Moors paleis dat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Hetzelfde geldt voor het Albaicín en de Generalife. De kathedraal van Granada met de grafkapel van het katholieke koningspaar (Ferdinand II van Aragon en Isabella I van Castilië) behoort tot de grootste kerkgebouwen in Spanje. De culturele rijkdom van de stad, met invloeden van de Moren, Joden en katholieken maakt Granada een van de belangrijkste culturele centra van Spanje. De “Universidad de Granada”, opgericht in 1531, is een van de meest prestigieuze van het land, en heeft onder andere gezorgd voor het imago van Granada als wilde nachtlevenstad. In 2003 studeerden ongeveer 60.000 studenten aan de universiteit. De beschermheilige van de stad is San Cecilio, en de bijbehorende feestdag valt elk jaar op 1 februari.
  De wijk Albaicín en de Sacromonte zijn bekend om de (zigeuner)flamenco: veel groten uit deze wereld kwamen hiervandaan of begonnen hier hun carrière.
  
  Bezienswaardigheden 
   Alhambra en de Generalife: het Alhambra was een paleis, en het huis van de Nasridsultans en hoge ambtenaren (van de 13e tot de 14e eeuw).
   Albaicín: een oude Arabische wijk, met kronkelige straatjes en huizen uit de 14e eeuw.
   Bañuelo: Arabische badhuizen
   Cartuja: kartuizerklooster, een van de belangrijkste barokbouwwerken van Spanje
   Corral del Carbón: een 14e-eeuws monument. Het is een voormalig Arabisch gastenverblijf dat gebouwd is in 1336.
   Hospital Real
   Hospital de San Juan de Dios
   Kathedraal van Granada: een van de grootste kathedralen ter wereld
   de Koninklijke Kapel (Spaans: Capilla Real) naast de 16e-eeuwse kathedraal: met graven van Ferdinand II van Aragon en Isabella van Castilië, beter bekend als de Reyes Católicos, en hun opvolgers Filips de Schone en Johanna de Waanzinnige, moeder van keizer Karel V van het Heilig Roomse Rijk die in Spanje Carlos I wordt genoemd.
   Madrassa: een oude Arabische school
   het Klooster van Hiëronymus (Spaans: Monasterio de San Jerónimo): een klooster uit de renaissancetijd
   Paleis van Karel V (Spaans: Palacio de Carlos V): een koninklijk paleis, in het Alhambra
   Palacio de Dar al-Horra
   Plaza de las Pasiegas
  
  Geboren in Granada 
   Mohammed II al-Faqih (1235-1302), sultan van Granada
   Yusuf I (1318-1354), sultan van Granada
   Mohammed Abu Abdallah (c. 1460-1533), sultan van Granada
   Leo Africanus (1494-1554), ontdekkingsreiziger
   Álvaro de Bazán (1526-1588), zeeheld (Spaanse Armada)
   Francesco de Mendoza (1546-1623), admiraal van Aragon
   Francisco Suárez (1548-1617), Spaans filosoof en theoloog
   Alonso Cano (1601-1667), schilder, beeldhouwer en architect
   Pedro de Mena (1628-1688), barok beeldhouwer
   Francisco Martínez de la Rosa (1787-1862), dichter, drama-auteur, politicus, diplomaat en eerste minister
   Eugénie de Montijo (1826-1920), gravin en laatste keizerin van Frankrijk
   Miguel Ríos (1944), rockartiest en acteur
   Manuel Orantes (1949), tennisser
   Lucas Alcaraz (1966), voetbaltrainer
   María José Rienda (1975), skiester
   Juan Miguel Mercado (1978), wielrenner
   Adolfo García Quesada (1979), wielrenner
   Rosa López (1981), zangeres
   Álex Gálvez (1989), voetballer
  
  Partnersteden 
    Aix-en-Provence (Frankrijk)
    Florence (Italië)
    Freiburg (Duitsland)
  
  Zie ook 
   Albaicín
   Alhambra
   Andalusië
   Generalife
   Koninkrijk Granada
   Provincie Granada
   Sierra Nevada
   Spanje
  
  Trivia 
   De Noord-Marokkaanse stad Tétouan wordt ook wel Bint Granada (dochter van Granada) genoemd.
   De pracht van Granada wordt uitgedrukt in de beroemde uitspraak van de Mexicaanse dichter Francisco de Icaza:
  Dale limosna, mujer, que no hay en la vida nada como la pena de ser ciego en Granada.
  Geef een aalmoes, vrouw, want er is in het leven geen ergere straf dan een blinde te zijn in Granada.
  
  Externe link 
   Officiële website van de stad Granada