title: Düsseldorf
text: Düsseldorf (verouderd Nederlands: Dusseldorp) is de hoofdstad van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gelegen aan de Rijn, even ten zuiden van het Ruhrgebied. Düsseldorf is een Kreisfreie Stadt. De stad telt  inwoners () (zevende stad van de Bondsrepubliek) en heeft een oppervlakte van  km². Op  had  van de inwoners een niet-Duits staatsburgerschap ( niet-Duitsers) en hadden  inwoners het Nederlandse staatsburgerschap.
  
  Geschiedenis 
  De eerste schriftelijke vermelding van Dusseldorp stamt uit het jaar 1135. Tijdens de regering van keizer Frederik I Barbarossa werd het noordelijk van Düsseldorf liggende stadje Kaiserswerth tot goed beschermde buitenpost uitgebouwd. Soldaten observeerden vanuit hier de scheepvaart op de Rijn. Sinds 1929 is Kaiserwerth een wijk van Düsseldorf.
  
  Op 14 augustus 1288 verkreeg Düsseldorf stadsrechten van graaf Adolf V van Berg. Voorafgaand daaraan was er een bloedige strijd geweest tussen de aartsbisschop van Keulen Siegfried van Westerburg en het hertogdom Berg. Het hoogtepunt van deze strijd was de Slag bij Woeringen, die eindigde in een nederlaag voor de strijdkrachten van de aartsbisschop.
  
  In 1385 verklaarden de hertogen van Berg Düsseldorf tot hun residentie. In 1609, na uitsterven van het Guliks-Bergse regentengeslacht werd de stad bezet door de Spaanse generaal Ambrogio Spinola die tot 1614 als keizerlijke commissaris over de stad heerste.
  
  Na het bijleggen van enkele geschillen rondom de erfopvolging kwam Düsseldorf met het hertogdom Gulik aan het huis Palts-Neuburg. Keurvorst Johan Willem van de Palts koos Düsseldorf tot hoofdresidentie. In deze tijd en ook later onder Karel Theodoor van Beieren groeide de stad behoorlijk. Beide vorsten lieten kastelen bouwen, legden kunstverzamelingen aan en stichtten verschillende instituten. Ook waren zij de grondleggers van de Düsseldorfer wijk Carlstadt.
  
  Ook al was de stad sinds 1732 flink gegroeid, toch slaagden de Fransen in 1757 tijdens de Zevenjarige Oorlog om de stad te bezetten. Na een korte verdrijving door Ferdinand van Brunswijk konden de Fransen na een hevig gevecht Düsseldorf opnieuw innemen en bleven tot de stad na de Vrede van Lunéville in 1801 aan Beieren teruggegeven werd. Na deze teruggave zijn de beschoeiingen afgebroken.
  
  Vanaf 1806 was Düsseldorf hoofdstad van het groothertogdom Berg en kwam samen met deze in 1815 aan Pruisen.
  
  Wereldoorlogen 
  Na de Eerste Wereldoorlog was de stad vanaf 8 maart 1921 door Franse en Belgische troepen bezet. Vanuit hier en de buurstad Duisburg begon twee jaar later de bezetting van het Ruhrgebied. Deze eindigde op 1 september 1925 met de ondertekening van het zogeheten Dawesplan, het verdrag dat de herstelbetalingen van Duitsland regelde.
  
  Na de machtsovername van de nationaalsocialisten kwam het in Düsseldorf al op 11 april 1933 tot eerste boekenverbrandingen van door hen niet gewenste literatuur. Onder andere zijn boeken van Heinrich Heine en Erich Kästner door de Hitlerjugend verbrand. Op 10 november 1938 zijn tijdens de Kristallnacht de synagogen in de Kasernenstrasse en in Benrath afgebrand, de joodse bevolking van de stad vervolgd en ten minste acht personen vermoord. Op 27 oktober 1941 reed de eerste trein met Düsseldorfer joden van het station in Derendorf naar de concentratiekampen in het Oosten. In 1944 leefden in ongeveer 400 kampen in Düsseldorf circa 35.000 buitenlandse dwangarbeiders en duizenden oorlogsgevangenen, zoals concentratiekampgevangenen die in de stad dwangarbeid moesten verrichten.
  
  In de Tweede Wereldoorlog vielen in 1940 de eerste bommen op Düsseldorf. De geallieerde luchtaanvallen eisten tot 1945 meer dan 5000 doden onder de burgerbevolking. Ongeveer de helft van de gebouwen was vernietigd, rond 90 procent beschadigd. Alle Rijnbruggen, de meeste straten, dijken, rioleringen waren onbruikbaar of vernietigd. De puinberg is op circa tien miljoen kubieke meter geschat. In april 1945, kort voor het einde van de oorlog probeerden een paar burgers de leidende nationaalsocialisten vast te zetten en de stad zonder strijd aan de geallieerden te overhandigen. Deze poging ging grotendeels mis. Een vijftal personen werd standrechtelijk doodgeschoten. Op 17 april 1945 is Düsseldorf door de Amerikaanse troepen vrijwel zonder gevechten ingenomen.
  
  Geografie 
  Düsseldorf ligt in het midden van de Rijnvlakte, overwegend aan de rechteroever van de rivier de Rijn. Alleen de wijken Düsseldorf-Oberkassel, Düsseldorf-Niederkassel, Düsseldorf-Heerdt en Düsseldorf-Lörick liggen aan de linker Rijnoever. De stad dankt haar naam (Düssel-dorf) aan het riviertje de Düssel, dat hier in de Rijn uitmondt.
  
  Düsseldorf maakt deel uit van het Metropoolgebied Rijn-Ruhr. De agglomeratie Rhein-Ruhr is een van de grootste industriegebieden in Europa en het grootste in Duitsland. Het hoogste punt in het stadsgebied is gelegen in de wijk Düsseldorf-Hubbelrath en wordt gevormd door de 165 meter hoge Sandberg. Het laagste punt is de monding van de beek 'Schwarzbach' in de Rijn bij Düsseldorf-Wittlaer met 28 m boven Normalnull.
  
  Stadsgebied 
  Het stadsgebied van Düsseldorf bestaat uit tien stadsdistricten die in 49 wijken zijn onder te verdelen. Elk district heeft een districtvertegenwoordiging bestaande uit 19 leden. Deze worden bij de gemeenteraadsverkiezingen gekozen. De tien stadsdistricten met hun bijhorende wijken zijn:
  
  Naburige steden 
  De stad Düsseldorf grenst in het noorden aan de steden Duisburg en Ratingen, in het oosten aan de steden Mettmann, Erkrath en Hilden, in het zuiden aan de steden Langenfeld en Monheim am Rhein. Ten westen van Düsseldorf liggen de steden Neuss en Meerbusch.
  
  Politiek 
  Aan de top van de stad Düsseldorf stonden in de 13e eeuw de schepenen. Zij waren tot 1806 de hoogste en machtigste klasse in het stadsbestuur. Sinds 1303 stond aan de top een burgemeester, die in het begin uit de rijen van de schepenen kwam. Onder hem stond een gemeenteraad. Zijn leden waren of op levenstijd gekozen (Alter Rat), of jaarlijks opnieuw bepaald (Junger Rat). Maar ook de hertog had zijn vertegenwoordiger in de vorm van een schout, hij had de titel Amtmann. Van een democratisch gekozen volksbestuur kon er echter geen sprake zijn.
  
  In de tijd van de Franse bezetting berustte het bestuur bij de Munizipalrat. Vanaf 1815 bij een gemeenteraad met 30 leden. In 1856 is de Rheinische Städteordnung ingevoerd, die voortaan het gemeentebestuur regelde.
  
  Tijdens de nationaalsocialistische tijd benoemde de NSDAP de burgemeester. Na de Tweede Wereldoorlog zorgde het Britse militaire bestuur voor een nieuwe gemeentewetgeving naar Brits voorbeeld, met een gekozen “Rat der Stadt”. Sinds 1999 wordt de burgemeester rechtstreeks gekozen.
  
  Burgemeesters sinds 1815
  
  Stadsraad – actuele zetelverdeling 
  
   leden van de raad
  
  Wapen 
  
  Het oorspronkelijke wapen van de stad Düsseldorf – alleen met een anker stamt uit de tijd dat zij haar stadsrechten verkreeg. Het anker verwijst naar de relatie van de stad en haar burgers met de Rijnscheepvaart. Sinds het einde van de 17e eeuw kwam er naast dit eenvoudige wapen nog een tweede bij, gemaakt naar het voorbeeld van het zegel van het schepencollege. Het liet de “Bergische leeuw”, het wapen van de hertogen van Berg, met een anker in zijn klauwen. Rond het midden van de 18e eeuw verdween het oude wapen ten gunste van dit nieuwe. Na meerdere veranderingen kreeg het wapen van de heraldicus Otto Hupp in 1938 zijn huidige vorm.
  
  Stedenbanden 
  De gemeente Düsseldorf kent vele jumelages, ook aangeduid met het begrip partnerstad. De gemeenten waarmee Düsseldorf in vriendschap is verbonden, zijn:
    Reading (Verenigd Koninkrijk), sinds 1988 officieel, maar al sinds 1947 vele contacten
    Chemnitz (Duitsland, toen DDR), sinds 1988
    Haifa (Israël), officieel sinds 1988, echter sinds 1978 veel vriendschappelijke contacten
    Warschau (Polen), sinds 1989
    Moskou (Rusland), sinds 1992, verbroken na begin van Russische oorlog tegen Oekraïne in 2022
    Chongqing (China), sinds 2004
  
  Daarnaast worden met onderstaande gemeenten vriendschapsbanden onderhouden. Deze gemeenten zijn:
    Lillehammer (Noorwegen), sinds 1970 vriendschappelijke relaties
    Palma de Mallorca (Spanje), sinds 2003 vriendschappelijke relaties
  
  Economie 
  
  Düsseldorf kent een buitengewoon sterke economische bedrijvigheid in het kerngebied Rhein-Ruhr. Wat haar economische productiviteit betreft en bij de groeiprognoses neemt de stad in Duitsland de eerste plaats in. Belangrijke factoren hiervoor zijn naast de centrale ligging ook de nabijheid van de op drie na grootste luchthaven (Luchthaven Düsseldorf International) in Duitsland en de Messe Düsseldorf met 25 wereldwijd belangrijke beurzen.
  
  Düsseldorf is een belangrijk centrum voor reclame, Europese patenten, telecommunicatie en bedrijfsadvisering. Ook is Düsseldorf stad van de mode, hier vindt elk jaar de grootste modebeurs van de wereld plaats, de "Collections Premieren Düsseldorf" (CPD). Düsseldorf neemt naast Frankfurt de tweede plaats als bankenstad en bij de Beurshandel in. Veel internationale ondernemingen zijn hier gevestigd, zoals:
   Vodafone
   METRO Group
   ThyssenKrupp
   E.ON
   Rheinmetall
   Henkel
   Degussa
   WestLB
  
  Cultuur
  
  Bezienswaardigheden
  
  Theater 
  
   Deutsche Oper am Rhein (Opera, Operette, Ballet)
   Düsseldorfer Marionetten-Theater
   Düsseldorfer Schauspielhaus
   FFT – Forum Freies Theater (Junges Theater und Kammerspiele)
   Jazz Schmiede
   Das Kommödchen
   Komödie Düsseldorf (Boulevardtheater)
   Musiktheater Capitol (Musical)
   NEMO – Pantomime
   Roncalli's Apollo-Variété
   Savoy-Theater
   Palais Wittgenstein
   Tanzhaus NRW
   Theater Glorreich
   Theateratelier Takelgarn
   Theater Flin
   Tonhalle Düsseldorf (Klassiek, Jazz, Pop, Cabaret)
   Puppentheater an der Helmholtzstraße
   Theater an der Kö
   Theater an der Luegallee
   Zakk – Zentrum für Aktion, Kultur en Kommunikation
  
  Musea en tentoonstellingen 
  
   Akademie-Galerie
   Aquazoo-Löbbecke-Museum
   BRAUSE – Vereinsheim des Metzgerei Schnitzel Kunstvereins e.V.
   Comtoise Uhren Museum
   damenundherren e.v (opgeheven in 2023)
   Elvis-Presley-Museum (2011-2013)
   Filmmuseum
   Forum NRW
   Goethe-Museum
   Heinrich-Heine-Institut
   Hetjens-Museum (Deutsches Keramik-Museum)
   Institut Français Düsseldorf
   Interim – Arbeitsraum en Präsentationsraum junger Kulturschaffender
   Julia Stoschek Collection
   KAI 10 | Raum für Kunst
   Kulturbahnhof Eller
   Kunstarchiv Kaiserswerth
   Kunstbüro Düsseldorf
   Kunsthalle Düsseldorf
   Künstlerverein Malkasten
   Kunstraum Düsseldorf
   Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen – K20 (Grabbeplatz) en K21 (Ständehaus)
   Kunstverein für die Rheinlande en Westfalen
   Kunst im Tunnel
   LADEN – GEDAN (Off-Space)
   Museum Kunstpalast
   Mahn- en Gedenkstätte Düsseldorf
   plan.d – Produzentengalerie
   Polnisches Institut Düsseldorf
   Reinraum e.v. – Verein zur Förderung von Kunst en Kultur
   Schifffahrt-Museum im Schlossturm
   Senfmuseum
   Stadtmuseum
   Stiftung Schloss en Park Benrath – Museum voor Europese tuinkunst
   Theatermuseum
  
  Beeldende kunst 
  Düsseldorf was altijd een belangrijk centrum voor schilderkunst. Onder keurvorst Johan Willem van de Palts werd een kunstgalerie opgericht, die vooral met werken van Rubens de grondsteen van de huidige Alte Pinakothek in München legde. In de 19e eeuw had de Düsseldorfer Malerschule (Oswald Achenbach) grote invloed op de schilderkunst. Te noemen is ook de groep Das Junge Rheinland, die in de Weimarer tijd actief was. Na de Tweede Wereldoorlog drukte Joseph Beuys zijn stempel op de kunstscene in Düsseldorf. Tot op heden zijn in Düsseldorf belangrijke kunstenaars actief, zoals voorheen Markus Lüpertz, die rector was tot 2009 van de Kunstacademie Düsseldorf.
  
  Bouwwerken 
  Een van de drukste winkelstraten van Duitsland is de Schadowstraße in Düsseldorf. Maar bekender, vooral om haar stedenbouwkundig karakter en exclusieve winkels is de Königsallee, ook kort "die Kö". In haar midden loopt het stadskanaal. Hier vindt men ook het meest treffende kenmerk van de Kö, de Tritonengruppe. Op de Königsallee rijden ook veel exclusieve auto's.
  
  In de Altstadt kan men hier en daar nog heel oude, onder monumentenzorg staande huizen vinden. Echte historische centra zijn echter alleen nog maar in de wijken Kaiserswerth en Gerresheim te vinden. Hierna volgt een lijst van de belangrijkste bouwwerken van de stad (chronologisch):
  
  Burchten en kastelen 
  
   Ruïne van de Kaiserpfalz in Kaiserswerth, gebouwd van 1174 tot 1184. In 1702 is deze door Franse troepen in de Spaanse Successieoorlog vernietigd.
   Kasteeltoren, “Wahrzeichen“ van de stad, oorspronkelijk in gotische stijl, opgebouwd in de 19e eeuw door de architect Rudolf Wiegmann tot een renaissancegebouw in Italiaanse stijl. Het eigenlijk bij de toren horende kasteel uit de 13e, 16e en 19e eeuw is door een brand in 1872 vernietigd.
   Burg Angermund, gebouwd 14e eeuw
   Schloss Eller, gebouwd 14e eeuw, 1826 en 1902
   Schloss Benrath, gebouwd 17e en 18e eeuw
   Schloss Kalkum, gebouwd 18e eeuw, 1810 tot 1812
   Schloss Mickeln, Himmelgeist, gebouwd 1843
   Schloss Jägerhof, gebouwd 1800, nu Goethe-Museum
   Schloss Garath
   Schloss Heltorf, vermeld eind 12e eeuw
  
  Historische kerken 
  
   Altstadt en Carlstadt:
   St. Lambertus (kath.), Stiftsplatz 1, gotische stijl, sinds 1974 pauselijke Basilica minor, gebouwd 1288-1394, inzegening 13 juli 1394
   Kreuzherrenkirche, Ursulinengasse 6, gebouwd 1445 tot 1455
   St. Andreas (kath.), Andreasstraße 10, barokke stijl, gebouwd 1622 tot 1629,
   Ev. Lutherkirche, Altstadt, Bergerstraße 18b, gebouwd 1683 tot 1687, eerste kerk van de lutherse gemeente
   Neanderkirche, Altstadt, Bolkerstraße 36, gebouwd 1683 tot 1687, eerste kerk van de gereformeerde gemeente
   St. Maximilian (kath.) „Maxkirche“, Schulstraße 11-15 en Citadellstraße 2, gebouwd 1735 tot 1743
   andere wijken:
   Alt St. Martin (kath.), Bilk, gebouwd einde 12e eeuw, oudste kerk in het stadsgebied
   St. Suitbertus (kath.), Kaiserswerth, sinds 1967 pauselijke Basilica minor, gebouwd 11e tot 13e eeuw
   St. Nikolaus (kath.), Himmelgeist, gebouwd 11e tot 13e eeuw
   Stiftskirche St. Magaretha (kath.), Gerresheim, gebouwd 1220 tot 1240
   Ev. Johanneskirche, Stadtmitte, gebouwd 1875 tot 1881
  
  Andere historische bouwwerken (voor 1950) 
   Das Lieferhaus, oudste huis in Düsseldorf uit het jaar 1288, Altstadt, Liefergasse
   De Kasteeltoren, gebouwd ca. 1386, Altstadt
   Stadhuis uit het jaar 1570-73, Altstadt
   Marktplaats met Jan-Wellem-Denkmal (1712, de Grupello), Altstadt
   Ratinger Tor, Altstadt, gebouwd 1811 tot 1815
   ‘Ständehaus’, Unterbilk, gebouwd 1876 tot 1880, 1949 tot 1988 Landtagsgebäude, heute Kunstsammlung NRW K21
   Tonhalle, gebouwd 1925/1926, Wilhelm Kreis
   Warenhuis Kaufhof an der Kö (voormalig L. Tietz), 1906-1908, Joseph Maria Olbrich
   (voormalig) bestuursgebouw van de „Mannesmannröhren-Werke AG”, Vodafone-Ufer, 1912
   Carsch-Haus, 1915
   Wilhelm-Marx-Haus, Stadtmitte, gebouwd 1922 tot 1924, wordt als eerste ‚echte’ wolkenkrabber van Duitsland gezien, Wilhelm Kreis
   Ensemble rond de Ehrenhof, Pempelfort, gebouwd 1925 tot 1926 voor de tentoonstelling ‘Gesundheitspflege, soziale Fürsorge en Leibesübungen’, kort "GeSoLei", Wilhelm Kreis, Aurora von Arno Breker
   Hauptbahnhof, jaren 1920 en 1930
  
   Moderne en postmoderne gebouwen 
  
   Mannesmannwolkenkrabber, Carlstadt, gebouwd 1956 tot 1958
   Thyssen-Haus of Dreischeibenhaus, Stadtmitte, gebouwd 1957 tot 1960
   Düsseldorfer Schauspielhaus, Stadtmitte, gebouwd 1965 tot 1970
   Koepelglashuis in de Botanische tuin
   Rheinturm, gebouwd 1982, hoogste gebouw van de stad (240,5 m)
   Landtag van Noordrijn-Westfalen, gebouwd 1980 tot 1988
   Stadspoort, gebouwd 1992 tot 1998
   Neuer Zollhof, die "Gehry-Bauten", gebouwd 1996 tot 1999
   Victoria-Turm, gebouwd 1994 tot 1997
   ARAG-Turm, Mörsenbroich, gebouwd 1998 tot 2000
   LTU Arena, Stockum, gebouwd 2002 tot 2004 (gebouwd 1968 tot 1975)
   GAP 15 gebouwd 2005
  
   Bruggen 
  
   Hammer treinbrug, 1870 gebouwd, 1912 vervangen, 1945 vernietigd, deels weer opgebouwd, 1987 nieuw gebouwd, treinverbinding Düsseldorf-Neuss (niet voor voetgangers en fietsers) gelegen op Rkm 738.
   Oberkasseler brug, 1898 in gebruik genomen, 1925 uitgebouwd, 1945 vernietigd, vanaf 1948 provisorische brug, 1973 vervangen, verbinding van de Altstadt naar Oberkassel
   Joseph-Kardinal-Frings-brug (ouder: Zuidelijke brug / Südbrücke), gebouwd 1929, vernietigd 1945, nieuwbouw 1950 tot 1951, verbinding van Hamm naar Neuss.
   Theodor Heussbrug, gebouwd 1953 tot 1957, verbinding van Golzheim naar Niederkassel
   Rheinkniebrug, gebouwd 1965 tot 1969, verbinding van Friedrichsstadt naar Oberkassel
   Fleher Brücke, gebouwd 1976 tot 1979, verbinding van Bilk naar Neuss-Uedesheim
   Luchthavenbrug, gebouwd 1998 tot 2002, verbinding van Stockum (Messe, LTU Arena) naar Meerbusch
  
   Winkelcentra 
  
   AirportArkaden Düsseldorf Arcaden Kö-Center Kö-Bogen Kö-Galerie Schadow-Arkaden Sevens Center Stilwerk Parken 
  
   Gastronomie 
  De Altstadt van Düsseldorf wordt wegens de vele kroegen ook de "längste Theke der Welt" (de langste bar van de wereld) genoemd. De specialiteit in en rond Düsseldorf is het ‘Altbier’ een bovengegist bier dat vooral in de buurt gebrouwen wordt.
  
   Tradities 
  De belangrijkste en waarschijnlijk ook bekendste traditie is het carnaval dat elk jaar zijn hoogtepunt vindt in de optocht met praalwagens op ‘Rosenmontag’, de maandag voor Aswoensdag.
  Verder is een belangrijke gewoonte het houden van schuttersfeesten in verschillende wijken en het grote ‘Düsseldorfer Schützenfest’ met bijbehorende kermis.
  
   Muziek 
  
  Robert Schumann woonde lange tijd in Düsseldorf en de stad wijdt dan ook jaarlijks een belangrijk festival aan zijn werk.
  Het belangrijkste concertgebouw van Düsseldorf is de Tonhalle Düsseldorf met meer dan 200 opvoeringen per jaar. De Tonhalle is ook de concertzaal van de Düsseldorfer Symphoniker die als concertorkest en als operaorkest van de ‘Deutsche Oper am Rhein’ optreden.
  
  In 1818 is de Städtische Musikverein zu Düsseldorf in het leven geroepen. Deze vereniging organiseerde de eerste van vele muziekfestivals. Deze kregen in de 19e eeuw door medewerking van Felix Mendelssohn Bartholdy en Robert Schumann, beide muzikale directeuren in Düsseldorf, internationale betekenis. De ‚Städtische Musikverein’ kan terugkijken op een onafgebroken muziekhistorie vanaf 1818 tot heden en wordt als dé muzikale ambassadeur van de stad in alle grote concertzalen van Europa gezien.
  
  In 1995 is Jazz in Düsseldorf e.V. opgericht, die in opdracht van het amt jazzconcerten en andere opvoeringen organiseert.
  
  De Figuralchor Düsseldorf e.V. is een belangrijk deel van de klassieke muzieksector.
  
  Maar ook rock- en popmuziek zijn vertegenwoordigd. Düsseldorf is sinds de jaren zeventig een centrum van de elektronische popmuziek. Internationaal bekend zijn Kraftwerk, Neu!, La Düsseldorf en de punkrockbands Deutsch-Amerikanische Freundschaft en Die Toten Hosen.
  
  In 2011 werd in de ESPRIT arena het Eurovisiesongfestival 2011 gehouden. Düsseldorf mocht het festival organiseren ten nadele van Berlijn, Hamburg en Hannover.
  
   Sport 
  Bekendste voetbalclub is Fortuna Düsseldorf. Fortuna was in 1933 kampioen van Duitsland en heeft twee keer de DFB-Pokal gewonnen (1979 en 1980). In 1979 haalde de club de finale van de Europacup II, maar verloor tegen FC Barcelona. Het stadion van Fortuna is de ESPRIT arena (vorige naam: LTU arena), de vervanger van het oude Rheinstadion. Met het Rheinstadion was Düsseldorf speelstad bij het WK voetbal van 1974 en EK voetbal van 1988.
  
  In de begindagen van het Duitse voetbal waren Düsseldorfer FC 99 (later SC 99) en Union 05 Düsseldorf, het latere TuRU 1880 Düsseldorf de grote clubs van de stad. Begin jaren twintig verscheen ook Fortuna Düsseldorf ten tonele op het hoogste niveau en werd vanaf midden jaren twintig een topclub, gevolgd door VfL Benrath. Deze laatste bleef succesvol tot aan de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd Fortuna de onbetwiste nummer een van de stad. In 1966 speelde de club voor het eerst één seizoen in de Bundesliga en werd daar een vaste waarde van 1971 tot 1992 en opnieuw van 1995 tot 1997. In 2011/12 speelt de club opnieuw in de Bundesliga.
  
  Het succesvolste basketbalteam van Düsseldorf is de Düsseldorf Magics. Het speelt in de tweede basketbaleredivisie.
  
  IJshockeyvereniging DEG Metro Stars is achtvoudig Duits kampioen. In 2006 kon zij voor de eerste keer de Deutscher Eishockey-Pokal en het vicemeesterschap binnenhalen. De ISS Dome, het nieuwste ijshockeystadion van het team werd in 2007 ingehuldigd en is gelegen in de wijk Rath. Düsseldorf was in 1975 en 1983 gastheer van het WK ijshockey.
  
  Een andere wintersport wordt in de buurgemeente Neuss bedreven waar de indoorskibaan Skihalle Neuss zich bevindt.
  
  In Düsseldorf zijn er drie hockeyclubs: de Düsseldorfer Sport Club (DSC), de Deutscher Sportverein Düsseldorf (DSD) en de grootste de Düsseldorfer Hockey Club (DHC). Alleen de DHC speelt op hoger niveau. Op het veld in de 2e eredivisie en in de hal in de 1e eredivisie. Tweejaarlijks wordt er op DSD een vierlandentoernooi gespeeld onder de naam Düsseldorf Masters, waar vier landen zich voorbereiden op een groot internationaal titeltoernooi.
  
  Tafeltennisclub Borussia Düsseldorf was meermaals kampioen van Duitsland was. Daarnaast 20 nationale titels, 17 keer Deutsche Pokalsieger, zes keer de Europapokal der Landesmeister en drie keer de ETTU-beker won. Bij de wereldkampioenschappen voor clubs konden zij de derde plaats behalen. De club wordt wel als de meest succesvolle sportclub van Düsseldorf gezien. 'Gewone' tennisclubs zijn talrijk in Düsseldorf, maar clubs met enig niveau zijn de ‘Rochusclubs’ wiens heren en de 'TC Benrath' wiens dames in de eerste eredivisie spelen.
  
  De handbalclub HSG Düsseldorf bereikte in 2004 de eredivisie.
  
  Er zijn twee Düsseldorfer American footballclubs: de ‘Düsseldorf Panther’ en de ‘Rhein Fire’. De laatste speelde in de opgeheven NFL-Europe.
  
  Honkbal wordt in Düsseldorf alleen maar op laag niveau gespeeld. De ‘Düsseldorf Senators’ is een voormalig eredivisieteam dat nu speelt in lagere liga's.
  
  De Dansclub ‘TD TSC Düsseldorf Rot-Weiß’ behaalde bij de formatiedans meerdere Europese en wereldtitels en behoort tot de top tien van Duitse danssportclubs.
  
  De volgende sportevenementen vinden jaarlijks in Düsseldorf plaats:
   World Team Cup (tennis)
   Metro-Group-Marathon
   Ski-Langlauf-wereldcup
   Jeugdvoetbaltoernooi van de BV04
   Fietsrennen rond de Kö
   Kö-loop
   International Novice Youth competition (Synchroonzwemmen)
  
   Evenementen 
  
   Infrastructuur 
   Verkeer 
  Naast de luchthaven Düsseldorf International, die tot de grootste van Duitsland behoort, is de stad ook verbonden met een Rijnhaven via een net van waterwegen. Tachtig kilometer noordwestelijk van de stad ligt het vliegveld Weeze, in gebruik bij goedkope luchtvaartmaatschappijen als Ryanair.
  
  Het stedelijke gebied van Düsseldorf is door de volgende snelwegen omgeven:
   A 44 Aken-Velbert (noorden)
   A 52 Essen-Roermond, (noorden)
   A 46 Heinsberg-Hagen (zuiden)
   A 59 Knooppunt Düsseldorf-Süd-Bonn, (zuiden)
   A 57 Keulen-Nijmegen (westen)
   A 3 Keulen-Arnhem (oosten).
  
  Verder lopen de Bundesstraßen ‘B 1’, ‘B 7’, ‘B 8’, ‘B 228’ en ‘B 326’ door de stad.
  
  Voor goederenvervoer is Düsseldorf inmiddels geen knooppunt meer, nadat het spoorweg rangeerterrein Düsseldorf-Derendorf gesloten en afgebroken is.
  
  Düsseldorf is de enige stad in Duitsland waar de verkeerslichten voor voetgangers een aparte geelfase hebben. Het gele signaal wordt door een rechthoekige gele balk weergegeven.
  
   Openbaar vervoer 
  Düsseldorf heeft de grote ICE-stations Düsseldorf Hauptbahnhof en Düsseldorf International Flughafen. Daarnaast wordt Düsseldorf bediend door verschillende RegionalExpressen, waaronder die van Venlo naar Hamm (Westf.) en vanuit Arnhem. Regionale (stop)treinen bedienen de 22 S-Bahn-Stations alsmede het station Düsseldorf-Benrath.
  
  De stad heeft een dicht net van lightrailverbindingen, tram- en buslijnen. Het openbaar streekvervoer wordt onderhouden door de Rheinbahn AG, de Regiobahn GmbH en de Deutsche Bahn. Er zijn twee regionale U-bahn/tramlijnen: Een naar Krefeld en een naar Duisburg, een stad met een eigen tramnet. Alle regionale lijnen (met uitzondering van IC, EC en ICE-treinen) zijn inbegrepen in de prijs van de vervoersbewijzen afgegeven door het Verkehrsverbund Rhein-Ruhr (VRR).
  
   Onderwijs en wetenschap 
   Heinrich Heine-Universiteit – is in 1907 als academie voor de praktische geneeskunde gesticht en in 1965 tot universiteit verklaard. Haar huidige naam heeft ze sinds 1988.
   Fachhochschule Düsseldorf – gesticht in 1971.
   Kunstacademie Düsseldorf – deze Kunstacademie is 1773 gesticht en was in de 19e eeuw de belangrijkste van haar soort.
   Studiecentrum van de Fachhochschule für Oekonomie & Management.
   Robert-Schumann-Hochschule – komt voort uit het in 1935 gestichte ‘Robert-Schumann-Konservatorium’ en de ‘Staatliche Hochschule für Musik Rheinland’. 1987 samengevoegd
   ‘Max-Planck-Institut für Eisenforschung GmbH’ (onderzoek aan ijzer/Max-Planck-Gesellschaft)
  
   Media 
  In Düsseldorf zijn studio’s van de publieke omroepen WDR en ZDF gevestigd. Uit Düsseldorf komen daarnaast de programma’s van NRW.TV (een commerciële zender) en QVC (teleshopping). Verder is de DFA in Düsseldorf actief.
  
  De dagbladen van Düsseldorf zijn de Rheinische Post, de Westdeutsche Zeitung, de Neue Ruhr Zeitung en de boulevardkrant Express. Van deze vier heeft alleen de Rheinische Post zijn hoofdredactie in Düsseldorf. Van de andere drie verschijnt er in Düsseldorf een plaatselijke editie. Ook het financiële dagblad Handelsblatt en het weekblad Wirtschaftswoche zijn in Düsseldorf gevestigd.
  
  Wekelijks worden het Düsseldorfer Amtsblatt, de Düsseldorfer Anzeiger en de Rheinbote uitgebracht.
  
   Religies 
  Düsseldorf maakt van oudsher deel uit van het aartsbisdom Keulen en viel onder het aartsdiakonaat (bestuurseenheid van meerdere decanaten) van het domdecanaat. Ook al kon de reformatie de overmacht krijgen, toch bleven altijd katholieken in de stad. Zij behoorden tot 1627 bij het decanaat Neuss en sindsdien kreeg Düsseldorf een eigen decanaat. Er leven nu nog circa 205.000 katholieken, ongeveer 36 procent van de bevolking.
  
  Vanaf 1527 kon zich de reformatie doorzetten. Dit kwam vooral door het reformkatholicisme van Willem V van Beieren. Er volgde de eerste stichting van een lutherse gemeente. Dat veranderde in 1571 met een ommekeer aan het hof, waarna protestanten weer onderdrukt werden. Pas vanaf 1609 konden zij hun godsdiensten weer in het openbaar houden. Na een verdere periode van onderdrukking door de katholieke heerser Wolfgang Willem van Palts-Neuburg kwam het vanaf het midden van de 17e eeuw tot groei van de lutherse kerk.
  
  In 1683 konden gereformeerde gemeenten hun eerste kerk bouwen, die in 1916 de naam Neanderkirche kreeg.
  Voortdurende groei leidde tot de bouw van verdere kerken, onder andere zijn dat de:
   Johanneskirche (Martin-Luther-Platz (1881)),
   Christuskirche (1899)
   Friedenskirche (1899)
   Matthäikirche (1899)
   Kreuzkirche (1910)
  Tot de Evangelisch-Lutherse Kerk in Düsseldorf behoren inmiddels drie kerkdistricten onder de landskerk (Landeskirche) Evangelische Kirche im Rheinland.
  
  Verdere vertegenwoordigde kerken in Düsseldorf zijn:
   Anglicaanse Kerk
   Apostolische Gemeinschaft Christliches Zentrum Düsseldorf (Pinkstergemeenten)
   Evangelisch-Freikirchliche Gemeinde (Baptisme)
   Evangelisch-Lutherische Kirche (SELK)
   Evangelisch-Methodistische Kirche (Methodisten)
   Freie Evangelische Gemeinde Leger des Heils
   Evangelische Broedergemeente
   Jesus-Haus-Gemeinde Oudkatholieke Kerk
   Oosters-orthodoxe Kerk
   Grieks-orthodoxe Kerk
   Russisch-orthodoxe Kerk
   Roemeens-orthodoxe Kerk
   Servisch-orthodoxe Kerk
   Koptisch-orthodoxe Kerk
   Oekraïens-orthodoxe Kerk
   Nieuw-apostolische kerk
   De Christengemeenschap
   Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (Mormonen)
   Joodse gemeente met synagoge in Derendorf met 7319 leden.
  
   Bekende inwoners van Düsseldorf 
   Lijst van personen uit Düsseldorf
   Ereburgers van Düsseldorf
  
   Artiesten uit Düsseldorf 
   Die Toten Hosen (1981-heden), Duitse Punk-Rock band
   Kraftwerk (1970-heden), Duitse grondleggers van de elektronische muziek
   Marius Müller-Westernhagen
   Neu!
   La Düsseldorf
   Deutsch-Amerikanische Freundschaft
   Propaganda (band)
  
   Gemeentelijke onderscheidingen 
  Düsseldorf kent een aantal onderscheidingen, namelijk:
   Ereburgerschap
   Heinrich-Heine-Preis sinds 1972 alle drie, vanaf 1981 alle twee jaar aan "persoonlijkheden die door hun geestelijke scheppingen met betrekking tot de grondrechten van de mens, waarvoor Heinrich Heine zich heeft ingezet, de sociale en politieke vooruitgang bevorderen, de verstandhouding tussen de volkeren dienen of het besef van de samenhorigheid van alle mensen vermeerderen". De uitreiking vindt plaats op 13 december, de verjaardag van de dichter.
   Große Ehrenring
   Jan-Wellem-Ring
   Verdienstplakette.
  
   Literatuurverwijzingen 
   Rheinisches Städtebuch; Band III – het derde deel uit "Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte – Im Auftrage der Arbeitsgemeinschaft der historischen Kommissionen en mit Unterstützung des Deutschen Städtetages, des Deutschen Städtebundes en des Deutschen Gemeindetages, hrsg. von Erich Keyser, Stuttgart, 1956
   Düsseldorf Geschichte von den Ursprüngen bis ins 20. Jahrhundert''; Band 3: "Die Industrie- en Verwaltungsstadt (20. Jahrhundert)", hrsg. von Hugo Weidenhaupt, Schwann Verlag Düsseldorf, 1989
  
  Externe links 
    Website van de gemeente Düsseldorf
    Portal voor Düsseldorfer geschiedenis onder medewerking van 23 archieven en instituten
  
   
  Hoofdstad van een Duitse deelstaat
  NUTS-3-regio