title: Halcyon (literaire reeks)
text: Halcyon was een bibliofiele reeks die werd uitgegeven tussen 1927 en 1958 door A.A.M. Stols. Ook gaf Stols onder deze naam een tijdschrift uit, dat gewijd was aan het schone boek en daarmee verband houdende onderwerpen, dat verscheen van 1940-1944. 'Halcyon' (ἁλκυων) is het Griekse woord voor ijsvogel.
  
  A.A.M. Stols (1900-1973) was in 1922 zijn uitgeverij in Maastricht begonnen. Hij verzorgde in de loop der jaren een fonds van ongeveer 550 uitgaven, die vooral uitblonken door de uitstekende typografische verzorging, te danken aan onder andere Jan van Krimpen en Helmut Salden.
  
  Reeks 
  De Halcyon-reeks was wat A.A.M. Stols wilde bereiken als uitgever: de meest waardevolle teksten in de fraaiste vormgeving in kleine, bibliofiele oplages waarbij kosten geen rol zouden spelen.  Halcyon groeide uit tot een waarmerk van uitnemende kwaliteit van zowel tekst als uitvoering. De eerste publicatie was de dichtbundel Les Roses van Rainer Maria Rilke, een opdracht die Stols kort voor de dood van Rilke van de schrijver zelf had ontvangen. De bibliofiele uitgave van dit ongepubliceerde Franstalige werk van Rilke, met een voorwoord van Paul Valéry, bracht Halcyon Pers onder de aandacht in Frankrijk en Duitsland. Ook in Engeland werd de Halcyon Pers goed ontvangen, mede vanwege de gravures van John Buckland Wright.
  
  De titel van de reeks werd aangepast aan de verschillende talen waarin werd uitgegeven.
  
  De Halcyon Pers 
  De Nederlandstalige uitgaven in de Halcyon-reeks omvat 14 titels. Van Adriaan Roland Holst verschenen 7 titels, waarvan de eerste in 1928 en de laatste in 1958. Ook zijn er werken opgenomen van Sapfo, J. Slauerhoff, Andries de Hoghe, Jan van Nijlen, Maurits Mok en Ed. Hoornik.
  
   nr.1 - Sapho, Oden en fragmenten, vertaald door: P.C. Boutens, waaraan is toegevoegd: Ode aan Sapfo, 1928, 150 exx., Druk: Johan Enschedé en Zonen, typografie: Jan van Krimpen, letter: Lutetia, drukkerskenmerk in colofon: W.J. Roosendaal, Papier: Hollands, Pannekoek, Van Dijk 164
   2e druk: 1943, Atlantis-serie nr. 9,  Van Dijk 609
   nr.2 - A. Roland Holst, Het Elysisch verlangen : een beschouwing. Gevolgd door een Iersche sage: De zeetocht van Bran, zoon van Febal, 1928, 225  exx, druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, titel en initialen: Jan van Krimpen, papier: Ossekop, Van Gelder, Van Dijk 160
   nr.3 - J. Slauerhoff, Serenade, Gedichten, 1930, Maastricht en Brussel, IV, 40 blz., 310 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Romannée, papier: 10 Japans, 300 Hollands, Pannekoek, Van Dijk 230 & 440 
   2e druk, 519 exx, 1938, 3e druk, 1942, 4e druk, 1946, 5e druk, 1954, Van Dijk 440 
   nr.4 - Andries de Hoghe, speudoniem van: P.C. Boutens, Strofen en andere versen, uitgegeven en ingeleid door P.C. Boutens, 2e vermeerdede druk, 1932, Maastricht, XII, 64 blz., 202 exx., letter: Romanée,  initialen: A.A.J. Stols, papier: 17 Japans, 185 Hollands, Pannekoek,  Van Dijk 279
   nr.5 - A. Roland Holst, Tusschen vuur en maan Twee verhalen, Met 6 houtsneden van John Buckland Wright, 1932, Maastricht, 75 exx. druk: Boosten & Stols, letter: Romanée, Omslag en titelvignet: J. Buckland Wright, papier: handgeschept Barcham Green, Van Dijk 291
   2e druk, 1933, Maastricht
   3e druk, 1946, 's-Gravenhage, 700 exx., typografie: F. Tamminga 
   nr.6 - A. Roland Holst, Voorteekens, 1936, 31 blz., 125 exx, druk: Boosten & Stols, Letter: Janson, papier: Ossekop, Van Gelder, Van Dijk 380 & 437
   2e druk, 1938, 250 exx., letter: Lutetia, Maastricht 
   3e druk, 1942, 500 exx, Maastricht
   3e (4e) druk, 1946, 500 exx., 's-Gravenhage*
   nr.7 - A. Roland Holst, Een winter aan zee, 1937, Maastricht, 93 blz., oplage: 35 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, papier: Ossekop, Van Gelder, Van Dijk 405
   2e druk, 1937, 3e druk, 1938, Maastricht
   4e druk, 1940, 5e druk, 1941, Rijswijk
   5e druk, 1945, 4000 exx., 6e druk, 5000 exx. 's-Gravenhage
   nr.8 - A. Roland Holst, Uit zelfbehoud, 1938, Maastricht, 140 blz., oplage 40 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Bembo, papier: Ossekop, Van Gelder, Van Dijk 436
   2e druk, Maastricht, 1938
   3e druk: Maastricht, 1940
   nr.9 - Jan van Nijlen, Het oude kind, Gedichten, 1938, Maastricht, 44 blz., oplage 30 exx., letter: Bembo, papier: geschept Hollands vergé, Pannekoek, In werkelijkheid verschenen in maart 1939, Van Dijk 431
   nr.10 - M. Mok, De rattenvanger. Een gedicht met teekeningen van M. van Koolwijk, 1939,  23 blz., Maastricht, druk: Boosten & Stols, letter: Janson, papier: Strathmoore Smoothtex, G.H. Bürhmann, Van Dijk 460
   nr.11 - Ed. Hoornik, De Erfgenaam. Een bundel gedichten, 1940, 47 blz., oplage 35 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Janson, papier: Ossekop, Van Gelder
   2e druk: Rijswijk, 1940,
   3e druk: Rijswijk, 1940, 
   4e druk: 's-Gravenhage, 1947, band en omslag: Helmut Salden
   nr.12 - A. Roland Holst, Onderweg, 1940, 76 blz.,  oplage 40 + 10 buiten de handel, druk: Boosten & Stols, papier: Ossekop, Van Gelder, Van Dijk 484
   2e druk: 1940, Rijswijk, oplage 500 exx.
   3e druk: 1941, Rijwwijk, oplage 600 exx.
   4e uitgebreide druk:  1947, 's-Gravenhage, 1000 exx., band en omslag: Helmut Salden
   5e uitgebreide druk: 1947, 's-Gravenhage, 1030 exx., 
   nr.13 - Jan van Nijlen, De slaapwandelaar, 1948, 15 blz., oplage: 30 exx, druk: Boostens & Stols, letter: Bembo, geschept papier, Van Dijk 819
   nr.14 - A. Roland Holst, In gevaar, 1958, 94 blz.,  oplage: 95 exx, Druk: Veenman, Wageningen, Letter: Romulus, Van Dijk 1012
   2e druk: 1958, oplage: 2000 exx.
  
  The Halcyon Press 
  De Engelstalige uitgaven in de Halcyon-collectie omvat eveneens 14 titels, uitgebracht tussen 1927 en 1933. Drie titels zijn van John Keats. Ook zijn er werken opgenomen van onder anderen Edgar Allan Poe, William Blake en John Milton. 
  
  The Masque of the Red Death and other tales (E. A. Poe, 1932) bevindt zich in de collectie van The Metropolitan Museum of Art in New York.
  
  The Marriage of Heaven and Hell (W. Blake, 1928) wordt gezien als een opmerkelijke uitgave die het succes van de Halcyon reeks in het Verenigd Koninkrijk stimuleerde.
  
  Titels Halcyon Press 
   John Keats, Odes, Bussem, 1927, 24 blz., 125 exx., tekstbezorging: A. den Doolaard, druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, titel & initialen: Jan van Krimpen, papier: Ossekop, Van Gellder
   William Blake, The marriage of heaven and hell, Maastricht, 1928, 325 exx., 36 blz., tekstbezorging: P.N. van Eyck, druk: Joh. Enschedé & Zonen,  typografie: Jan van Krimpen, papier: Pannekoek antique wove
   Dante Gabriel Rossetti, Hand and soul, Maastricht, 1928, 39blz., 361 exx., initialen: Jan van Krimpen, papier: 6 perkament, 30 keizerlijk Japans, 325 Geschept Hollandsch, Van Gelder 
   Everyman, A dutch morality play of the XVth century. Translated in English, Maastricht, 1929, 46 blz., 325 exx.,  typografie: Jan van Krimpen, druk: Joh. Enschedé & Zonen, papier: handgeschept Zotskap, Van Gelder
   Homerus, Six hynms, The English translation byPercy Bysshe Shelley facing the original Greek., Maastricht, 1929, 23 blz., 481 exx., druk: Joh. Enschedé & Zonen, letter: Antigone Lutetia, typografie en initialen: Jan van Krimpen, papier: 6 perkament, 5 keizerlijk Japans, 450 geschept  Hollands, Pannekoek
   John Milton, The sonnets, Both English and Italian, (Maastricht, 1929, 30 blz., 361 exx., Druk: Joh. Enschedé & Zonen, letter: cursief van Christoffel van Dyck, typografie en initialen: Jan van Krimpen, papier: 6 perkament, 30 keizerlijk Japans, 325 geschept  Hollands, Pannekoek
   John Melville, pseudoniem van: H.J.R.R. Melvil van Carnbee, Batavia, A poem, Maastricht en London, 1930, 35 blz., 110 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, papier: Hollands, Pannekoek
   T. Sturge Moore, Nine poems, Maastricht, 1930, 37 blz., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, papier: Hollands, Pannekoek
   Edgar Allan Poe, The fall of the House of Usher. With 10 aquatints by Alexandre Alexeïeff, Maastricht, 1930, 70 blz., 365, druk: Joh. Enschedé & Zonen, letter: Fleischmann, bandstempel: John Buckland Wright, papier: 10 antiek Japans, 30 Keizerlijk Japans, 325 Hollands, Pannekoek
   John Keats, Letters to Fanny Brawne. With three poems and three additional letters. Introductory note by J.F. Otten. Maastricht, London, Paris and Bruxelles, 1931, VI, 120 blz., 356 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Romannée, Portret en bandstempel: John Buckland Wright,  papier: 31 handgeschept Charles I, Barcham Green, 325 geschept Hollands, Pannekoek
   Alexandre Dumas, The three musketeers The translation by Wiliam Robson, with an introduction by Ben Ray Redman and illustrations by Pierre Falké.Prined for the members of the Limited Editions Club, Maastricht, 1932, 2 vols, 1500 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Bembo, bandontwerp: Leroy H. Appleton, papier: geschept Pannekoek met 2 watermerken: het Halcyon-merk en de koppen van 3 musketiers getekend door: Falké.
   Edgar Allan Poe, The masque of the red death/ And other tales. Wood engravings by J. Buckland Wright, Maastricht and London, 1932, 171 blz., tekstverzorging: J. Buckland Wright, 206 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Romannée, Initiallen: A.A.J. Stols, bandstempel: J. Buckland Wright, papier: 31 keizerlijk Japans, 175 handgeschept Barcham Green
   Byron, Lyrical poems. Selected and arranged in chronological order. Wood engraving by J. Buckland Wright., Maastrcht, 1933, 72 blz., tekstverzorging: E. du Perron,  500 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Bembo, papier: Antique de Luxe
  
  À l´enseigne de l´Alcyon 
  De Franstalige uitgaven, gepubliceerd tussen 1927 en 1937, omvatten de dichtbundel Les Roses van Rilke en werken van André Gide, Françoys Villon, Arthur Rimbaud, Rabelais en Paul Valéry.
  
   Rainer  Maria Rilke, Les roses, [Bussum], 1927, 37 blz., 330 exx. druk: Joh. Enschedé & Zonen, letter: Fleischmann, typografie, title en initiallen: Jan van Krimpen, papier: 30 antiek geschept Japans, 300 Hollands,  Van Gelder
   met `Notice' door A.A.M. Stols en `Préface'  door Paul Valéry, 2e druk:  1948
   André Gide, Le voyage d'Urien Gravures sur bois par Alfred Latour, Maestricht, 1928, 97 blz., 300 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, titel en initialen: A.A.J. Stols, papier: 30 keizerlijk Japans, 270 Hollands, Pannekoek
   Françoys Villon, Les oeuvres. - Les lais. - Le testament. - Poésies diverses. - Le jargon., Maestricht, 1929, 152 blz., 140+ ex. druk: Joh. Enschedé & Zonen, letter: 15e eeuwse gotische letter, typografie, titel en initialen: Jan van Krimpen, papier: 15 Japans supermacré, 125 Hollands velijn, Pannekoek
   André Gide, La symphonie pastorale, Maestricht et Bruxelles, 1930,  115 blz., 185+ exx., druk: Boosten & Stols, letter: Romannée, initialen: A.A.J. Stols, papier: 35 Japans, 150 Hollands, Pannekoek
   Arthur Rimbaud, Oeuvres complètes. Première édition intégrale. Avec introduction et notes bibliographiques par Pascal Pia., Maestricht, Paris et Bruxelles, 1931, XII, 293 blz., 371+ exx., druk: Boosten & Stols, letter: Garamond, Portret en omslag: J. Buckland Wright, papier: 21 Japans supernacré, 100 Hollands, Pannekoek, 250 vergé `Old Drury'
   F. Rabelais, Pantagrueline prognostication. Certaine, véritable et infailible pour l'an mil DXXXIII. Nouvellement composée au proffiet et advisement de gens estourdiset musars de nature par maistre Alcofrybas, Archiitriclin dudict Pantagruel. Edition du IVe centaire., Maestricht, 1933, 24 blz., 150 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, papier: 15 Japans, 85 handgeschept wit, 50 handgeschept getint
   Paul Valéry, Villon et Verlaine, Maestricht, 1937, 36 blz., 535+ exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, titel en initialen: ontwerp A.A>M. Stols, uitvoering: G. Serpenti., papier: 10 Japans supermacré, 25 Hollands, Van Gelder, 500 antiek gevergeerd Bührmann
  
  Die Halcyon Presse 
  Zes Duitstalige titels verschenen tussen 1929 en 1942 in de Halcyon reeks, met werken van Goethe, Georg Büchner, Friedrich Markus Hübner, Stefan Zweig en Friedrich Schiller.
  
   Goethe, West-östlicher Divan, Maastricht, 1929, 279 blz., 125 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Erasmus Mediaeval, initiale: S.H. de Roos, kopergravure: H. Levigne, bandstempel: John Buckland Wright, papier: geschept Hollands, Pannekoek 
   Georg Brüchner, Dantons Tod. Ein Drama, Maastricht, 1930, 117 blz., 225 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Garamond, initialen: A.A.M. Stols, bandstempel: John Buckland Wright, papier: geschept Hollands, Pannekoek
   Friedrich  Markus Huebner, Die Verklärung im Fleische. Liebesbetrachtugen für Ungenügsame., Maastricht, 1930, 83 blz., 300 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Romanée,  initialen: A.A.J. Stols, bandstempel: John Buckland Wright, papier: Savoy Antique
   Goethe, Die Leiden des jungen Werthers, Kupferstiche von John Buckland Wright, Maastricht, 1931, 256 blz., tekstverzorging:  C. Beckenhaupt, 140 exx., druk: Boosten & Stols, druk gravures: Maurice Vernant, Paris, letter: Romanée, bandstempel: John Buckland Wright, papier: 15 Japans supernacré, 125 geschept Pannekoek
   Stefan Zweig, Die unsichtbare Sammlung, Maastricht, 1933, 47 blz., druk: Boosten & Stols, letter: Bembo-antiqua. papier: 30 handgeschept Barcham Green, het merendee van de exemplaren werden als bijlage bij het tijdschrift Philobiblon (Wenen) toegevoegd.
   Friedrich Schiller, Das Land von der Glocke, ['s-Gravenhage, 1942], 22 blz., 250 exx., Druk: Trio, letter: Erasmus Mediaeval, titel Helmut Salden, frontspice: F. Reitmann, papier:  Strathmore, G.H. Bührmann,
  
  Overige talen 
  Zes Spaanstalige uitgaven zijn verschenen in de Halcyon-reeks, onder twee verschillende benamingen van de reeks. Tussen 1933 en 1935 werden drie titels gepubliceerd als Oficinas Gráficas Halcyon , waaronder twee werken van Alfonso Reyes. In 1961 en 1962 verschenen wederom drie Spaanstalige werken, onder de titel Colección Alción. In 1934 werd onder de naam Stamperia Alcione het werk Roma uitgegeven.
  
  Officinas Gráficas Halcyon
   Alfonso Reyes, Romances del Rio de Enero, Maastricht, 1933, 47 blz., 505+ exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, , papier: 5 met hand geschept Japans, 500 met handgeschept Engels.
   Alfonso Reyes, Minuta, Juego poético. Con grabados de Marguerite Barciano. [Maastricht], 1935, 72 blz., 505+ exx., druk: Boosten & Stols, letter: Lutetia, papier: 5 met hand geschept Japans, 500 met handgeschept Oxford.
   Bibliotheca Próspero J. Baurin, Balcarce F. C. S., 1935, 84, 2p, 210 exx., druk: Boosten & Stols, letter: Garamond, papier: 10 met hand geschept Japans, 500 met handgeschept Engels.
  
  Collección Alción
   Alfonso Reyes, Ifigenia cruel, Poema dramático. Con grabados originales de Juan Soriano, Séptima edición. México D. F., 1961, 85 blz., 12e exx., druk: Nuevo Mundo, México, letter: Bodoni, papier: Fiesta.
   eerste druk: Madrid, 1924
   Louise Labé, Sonetos, Traducción: Augusti Bartra, Litografias: Enrique Sobisch, Méxica, 1961, IV, 28 blz., 125 exx., druk: Nuevo Mundo, México, (tekst); Pedro Castelar (litho's), letter: Eusebius. titel en initialen: Boudewijn J.B. Ietswaart, papier: Fiesta
   Marianna Alcoforado, Cartas Portuguesas Traduccion de Rubén Bonifaz Nuño. Grabados originales de Paul Antragne, México, 1962, VI, 38 blz., 125 exx., Druk: Nuevo Mundo, México, letter: Garamond, titels en initialen: Boudewijn J.B. Ietswaart, papier: Fiesta
  
  Tijdschrift 
  In de eerste aflevering van het tijdschrift Halcyon, die slechts enkele dagen voor de Duitse inval in Nederland verscheen, is te lezen wat Stols voorstond: het moest een internationaal podium worden voor boekdrukkers, uitgevers, papierfabrikanten, boekbinders, grafische ontwerpers en verzamelaars van  boeken en prenten. Ook het uiterlijk moest meespreken en  iedere aflevering zou  bestaan uit losse bijdragen, die elk op zichzelf een staaltjes waren van de drukkunst door keuze van papier, lettertype, vormgeving en illustratietechniek. 
  
  Stols probeerde papierhandel P. Proost & Zonen te interesseren voor het gratis leveren van het papier waarop Halcyon werd gedrukt, maar ging na weigering van Proost in zee met G.H. Bührmann, die het tijdschrift min of meer als reclameblad gebruikte. Er werden van elke aflevering ca. 650 exemplaren gedrukt, maar er waren slechts 200 abonnees. Verschillende drukkers verzorgden Halcyon. 
  
  Veel grafische vormgevers en kunstenaars leverden bijdragen in de vorm van artikelen en illustraties. Bekende namen daarbij zijn de graficus M.C. Escher, de illustrator Piet Worm, de letterontwerper S.H. de Roos, de Engelse kunstenaar  John Buckland Wright, de Franse auteur Lucien Jaïs en de Exil-schrijver Wolfgang Cordan. 
  
  Na het verschijnen van de laatste  aflevering 11/12  in 1944 werd  Halcyon  wegens de papierschaarste door de Duitsers verboden, waarmee er een definitief einde kwam aan dit typografische tijdschrift. De bibliotheek van de Rijksuniversiteit Groningen heeft het tijdschrift als bijzondere collectie.
   
  In het boek van Cornelis (Cees) van Dijk: Alexandre A.M. Stols 1900-1973 worden alle uitgaven genoemd die bij zijn uitgeverij verschenen zijn.
  
  Halcyon
  Nederlandse boekenreeks
  Nederlandstalige boekenreeks