title: Curtis Bernhardt
text: Curtis Bernhardt (Worms, 15 april 1899 - Pacific Palisades (Los Angeles), 22 februari 1981) was een Duits-Amerikaans filmregisseur van joodse afkomst.
  
  Leven en werk
  
  Beginjaren in Duitsland
  
  Afkomst 
  Bernhardt groeide op in Worms, in een joodse familie uit de lagere middenklasse. De oude historische stad telde sinds eeuwen een belangrijke Asjkenazische gemeenschap. Bernhardt werd echter niet bepaald religieus opgevoed. Hij werd pas bewust van zijn jood-zijn door zijn steeds meer vijandig wordende antisemitische omgeving.
  
  Acteur 
  Bernhardt deed acteerervaring op in toneelzalen in de streek (Darmstadt, Heidelberg).
  
  Regisseur 
  Hij debuteerde als cineast in 1925 met Namenlose Helden, een antioorlogsfilm, gedraaid voor een filmmaatschappij gelieerd aan de KPD. Daarna regisseerde hij nog tien films in Duitsland. Vermeldenswaardig was Die Frau, nach der man sich sehnt (1929) waarvoor hij Marlene Dietrich castte in de hoofdrol. Dit drama was een van de laatste stomme films van Dietrich. Haar rol van knappe en fascinerende vrouw was archetypisch en een van haar zeldzame belangrijke stomme filmrollen.
  Even vermeldenswaardig waren de twee films waarin Conrad Veidt de hoofdrol speelde: de oorlogsfilm Die letzte Kompagnie (1930) en de dramatische misdaadfilm Der Mann, der den Mord beging (1931).
  
  Aan het begin van zijn filmcarrière deed Bernhardt regelmatig een beroep op zijn (eveneens joodse) landgenoot en toekomstig filmregissseur Henry Koster (Hermann Kosterlitz) die als scenarioschrijver werkte voor een Berlijnse filmmaatschappij. Koster schreef mee aan een tiental scenario's van Bernhardt's films.
  
  Franse periode 
  Nadat Hitler in 1933 de macht had overgenomen in Duitsland verliet de joodse Bernhardt datzelfde jaar zijn vaderland om zich in Frankrijk te vestigen. Koster vluchtte eveneens naar Frankrijk waar hij zijn samenwerking met Bernhardt voortzette. 
  
  Bernhardt had de gelegenheid onder meer Albert Préjean, toen dé charmante jeune premier, en Jean Gabin, de rijzende ster enkele jaren voor zijn doorbraak, te regisseren.
  
  Amerikaanse periode
  
  Actrices 
  In 1940 debuteerde Bernhardt in Hollywood met de tragikomedie My Love Came Back
  
  In Europa had Bernhardt al bewezen goed actrices te kunnen regisseren (onder meer Marlene Dietrich in Die Frau, nach der man sich sehnt, Madeleine Renaud in Le Tunnel (1933), Danielle Darrieux in L'Or dans la rue (1934) en Renée Saint-Cyr in La Nuit de décembre (1940). Ook in de Verenigde Staten deed Bernhardt zijn reputatie van een woman's director alle eer aan, net zoals George Cukor en Max Ophuls, een andere Duits-emigré van joodse afkomst.
  
  Bekend gebleven diva's als Olivia De Havilland (in de tragikomedie My Love Came Back, 1940, en in de aan de gezusters Brontë gewijde biopic Devotion, 1946), Barbara Stanwyck (in het romantisch drama My Reputation, 1940), Bette Davis (in de drama's A Stolen Life, 1946, en in Payment on Demand, 1951), Joan Crawford (in het psychologisch drama Possessed, 1947), Jane Wyman (in het historisch drama The Blue Veil, 1951), Lana Turner (in de musicalfilm The Merry Widow, 1952), Rita Hayworth (in de dramatische romantische musicalfilm Miss Sadie Thompson, 1953) en Elizabeth Taylor (in de historische biopic Beau Brummell, 1954) kregen de absolute hoofdrol in Bernhardts films. Ook in de vergetelheid geraakte actrices als Miriam Hopkins (in het historisch drama Lady with Red Hair, 1940), Priscilla Lane (in de romantische komedie Million Dollar Baby, 1941), Ann Sheridan (in het drama Juke Girl, 1942), Mary Martin (in de komedie Happy Go Lucky, 1943), Ida Lupino (in de biopic Devotion), Audrey Totter (in de film noir High Wall, 1947), Eleanor Parker (in de muzikale biopic Interrupted Melody, 1955) en Leslie Caron (in het drama Gaby, 1956) passeerden de revue.
  
  Acteurs 
  Daarnaast werkte Bernhardt twee keer samen met Humphrey Bogart. In de film noir Conflict (1945) probeert Bogart als rijke architect de perfecte moord te plegen op zijn vrouw die niet wil scheiden zodat hij met haar jongere zus kan trouwen. In de film noir Sirocco (1951) vertolkte Bogart een Amerikaanse wapensmokkelaar voor de Syrische rebellen tijdens de grote Syrische opstand (1925-1927) tegen het Frans Mandaat Syrië.
  
  Bernhardt bedacht maar enkele acteurs met de (soms gedeelde) hoofdrol: behalve Bogart waren er Robert Taylor in High Wall (met Audrey Totter), Glenn Ford in het drama The Doctor and the Girl (1949) en in Interrupted Melody (met Eleanor Parker), en Stewart Granger in Beau Brummell (met Elizabeth Taylor).
  
  Privéleven 
  In 1936 huwde Bernhardt met de Zuid-Afrikaanse actrice en balletdanseres Pearl Argyle (1910-1947). Samen hadden ze twee zonen: assistent-regisseur en filmproducent Steven (1937-1999) en Tony.
  
  Na de opnames van de komedie Kisses for My President trok Bernhardt zich in 1964 terug uit de filmwereld om medische redenen. 
  
  Hij overleed in 1981 op 81-jarige leeftijd. Hij ligt begraven op het Forest Lawn Memorial Park in Glendale.
  
  Filmografie 
   1925 - Namenlose Helden (korte film) 
   1926 - Qualen der Nacht
   1926 - Die Waise von Lowood 
   1927 - Kinderseelen klagen euch an 
   1927 - Das Mädchen mit den fünf Nullen 
   1928 - Schinderhannes 
   1928 - Das letzte Fort 
   1929 - Die Frau, nach der man sich sehnt 
   1930 - Die letzte Kompagnie 
   1931 - L'Homme qui assassina 
   1931 - Der Mann, der den Mord beging 
   1932 - Der Rebell 
   1933 - Der Tunnel 
   1933 - Le Tunnel 
   1934 - L'Or dans la rue 
   1936 - The Beloved Vagabond (Engelse versie van Le Vagabond bien-aimé)
   1937 - La Chaste Susanne (André Berthomieu) (producer)   
   1937 - The Girl in the Taxi (André Berthomieu) (producer) (Engelse versie van La chaste Suzanne)
   1937 - Le Vagabond bien-aimé 
   1938 - Carrefour
   1940 - La Nuit de décembre
   1940 - My Love Came Back 
   1940 - Lady with Red Hair
   1941 - Million Dollar Baby 
   1942 - Juke Girl 
   1943 - Happy Go Lucky 
   1945 - Conflict   
   1946 - My Reputation 
   1946 - Devotion 
   1946 - A Stolen Life 
   1947 - High Wall 
   1947 - Possessed 
   1949 - The Doctor and the Girl 
   1951 - Sirocco 
   1951 - Payment on Demand 
   1951 - The Blue Veil
   1952 - The Merry Widow
   1953 - Miss Sadie Thompson 
   1954 - Beau Brummell 
   1955 - Interrupted Melody
   1956 - Gaby 
   1960 - Stefanie in Rio
   1962 - Il tiranno di Siracusa 
   1964 - Kisses for My President
  
  Bibliografie 
   Kay Weniger: 'Es wird im Leben dir mehr genommen als gegeben …'. Lexikon van de uit Duitsland en Oostenrijk geëmigreerde filmmakers 1933-1945. Een overzicht. S. 101 ff., ACABUS-Verlag, Hamburg 2011
  
  Amerikaans filmregisseur
  Duits filmregisseur