title: Coregonus
text: Coregonus vormt samen met de geslachten Stenodus en Prosopium de onderfamilie van de houtingen. Dit zijn zalmachtige vissen die behoren tot de orde Salmoniformes. Over de taxonomische status van de houtingen als onderfamilie bestaat geen consensus. Kottelat en Freyhof (2007) beschouwen de houtingen als aparte familie, gevormd door de drie genoemde geslachten.
  
  In het gebied rond het Bodenmeer heet een houting een Felchen. In Beieren en Oostenrijk is de naam Renke en in Noord-Duitsland heten houtingen Maränen (marenen in het Nederlands). In het Engels heten ze whitefish of cisco en in het Noors en het Zweeds heet een houting een sik. De naam is afgeleid van de Griekse woorden Kora (oogpupil) en gonia (hoek).
  
  Nadere beschrijving
  Coregonus heeft binnen de familie van de zalmachtigen de meeste soorten. Deze soorten zijn op uiterlijke kenmerken bijzonder lastig van elkaar te onderscheiden. De vorm, rangschikking en het aantal kieuwboogaanhangels vormen de belangrijkste kenmerken.
  Veel soorten zijn ontstaan na de laatste IJstijd in meren die de gletsjers achter lieten.
  
  Houtingen leven meestal in diepe meren (meer dan 50 m), bijvoorbeeld in de Alpenmeren zoals het Bodenmeer, Meer van Neuchâtel en Meer van Genève, de Italiaanse meren en ook de Noord-Duitse meren zoals de Schaalsee bij Ratzeburg, Schweriner See en het meer van Plön. Maar ook in de Grote Meren in Noord-Amerika en het Baikalmeer leven houtingsoorten. Sommige soorten leven of leefden als anadrome vissen in de Oostzee en de Noordzee. Houtingen eten - afhankelijk van het type - plankton of macrofauna. Nauw verwante soorten hebben vaak verschillende ecologische niche. Sommige soorten foerageren vooral in het open water, andere zijn meer gericht op benthisch voedsel (van de meerbodem).
  
  Visserij
  Houtingen zijn als consumptievis zeer gewild, vooral gebraden of gerookt. Speciaal de houting uit het Bodenmeer (Coregonus wartmanni, ook wel beschouwd als ondersoort van de grote marene) is zeer populair. Op deze vis bestaat reeds lang een beroepsvisserij en verder is de vis bij sportvissers zeer geliefd. Hetzelfde geldt voor een houtingsoort uit het Baikalmeer, de omoel.
  
  Natuurbescherming 
  Veel houtingen behoren tot de meest bedreigde vissoorten. Zowel in Noord-Amerika als in Europa zijn de populaties gedurende de 19de en 20ste eeuw overbevist of werden ze weggeconcurreerd door de uitzetting van verwante vissoorten uit totaal andere gebieden.
  Negen soorten worden als uitgestorven beschouwd: Coregonus alpenae, Coregonus bezola, Coregonus fera, Coregonus gutturosus, Coregonus hiemalis, Coregonus johannae, Coregonus nigripinnis, Coregonus oxyrinchus en Coregonus restrictus. Verder zijn er drie soorten ernstig bedreigd, vijf bedreigd en 14 soorten kwetsbaar.
  
  Soortenoverzicht van het geslacht: Coregonus
  Coregonus albellus Fatio, 1890
  Coregonus albula (Linnaeus, 1758) (Kleine marene)
  Coregonus alpenae (Koelz, 1924)
  Coregonus alpinus Fatio, 1885
  Coregonus anaulorum Chereshnev, 1996
  Coregonus arenicolus Kottelat, 1997
  Coregonus artedi Lesueur, 1818
  Coregonus atterensis Kottelat, 1997
  Coregonus austriacus Vogt, 1909
  Coregonus autumnalis (Pallas, 1776)
  Coregonus baerii Kessler, 1864
  Coregonus baicalensis Dybowski, 1874
  Coregonus baunti Mukhomediyarov, 1948
  Coregonus bavaricus Hofer, 1909
  Coregonus bezola Fatio, 1888
  Coregonus candidus Goll, 1883
  Coregonus chadary Dybowski, 1869
  Coregonus clupeaformis (Mitchill, 1818)
  Coregonus clupeoides Lacepède, 1803
  Coregonus confusus Fatio, 1885
  Coregonus danneri Vogt, 1908
  Coregonus duplex Fatio, 1890
  Coregonus fatioi Kottelat, 1997
  Coregonus fera Jurine, 1825
  Coregonus fontanae Schulz & Freyhof, 2003
  Coregonus gutturosus (Gmelin, 1818)
  Coregonus heglingus Schinz, 1822
  Coregonus hiemalis Jurine, 1825
  Coregonus hoferi Berg, 1932
  Coregonus holsata Thienemann, 1916
  Coregonus hoyi (Milner, 1874)
  Coregonus huntsmani Scott, 1987
  Coregonus johannae (Wagner, 1910)
  Coregonus kiletz Michailovsky, 1903
  Coregonus kiyi (Koelz, 1921)
  Coregonus ladogae Pravdin, Golubev & Belyaeva, 1938
  Coregonus laurettae Bean, 1881
  Coregonus lavaretus (Linnaeus, 1758) (Grote marene)
  Coregonus lucidus
  Coregonus lucinensis Thienemann, 1933
  Coregonus lutokka Kottelat, Bogutskaya & Freyhof, 2005
  Coregonus macrophthalmus Nüsslin, 1882
  Coregonus maraena (Bloch, 1779) (Deense houting)
  Coregonus maraenoides Berg, 1916
  Coregonus maxillaris Günther, 1866
  Coregonus megalops Widegren, 1863
  Coregonus migratorius (Georgi, 1775)
  Coregonus muksun (Pallas, 1814)
  Coregonus nasus (Pallas, 1776)
  Coregonus nelsonii Bean, 1884
  Coregonus nigripinnis (Milner, 1874)
  Coregonus nilssoni Valenciennes, 1848
  Coregonus nipigon (Koelz, 1925)
  Coregonus nobilis Haack, 1882
  Coregonus oxyrinchus (Linnaeus, 1758) (Noordzeehouting)
  Coregonus palaea Cuvier, 1829
  Coregonus pallasii Valenciennes, 1848
  Coregonus peled (Gmelin, 1789) (Peledmarene)
  Coregonus pennantii Valenciennes, 1848
  Coregonus pidschian (Gmelin, 1789)
  Coregonus pollan Thompson, 1835
  Coregonus pravdinellus Dulkeit, 1949
  Coregonus reighardi (Koelz, 1924)
  Coregonus renke (Schrank, 1783)
  Coregonus restrictus Fatio, 1885
  Coregonus sardinella Valenciennes, 1848
  Coregonus stigmaticus Regan, 1908
  Coregonus subautumnalis Kaganowsky, 1932
  Coregonus suidteri Fatio, 1885
  Coregonus trybomi Svärdson, 1979
  Coregonus tugun
  Coregonus tugun lenensis
  Coregonus tugun tugun (Pallas, 1814)
  Coregonus ussuriensis Berg, 1906
  Coregonus vandesius Richardson, 1836
  Coregonus vessicus Dryagin, 1932
  Coregonus wartmanni (Bloch, 1784)
  Coregonus widegreni Malmgren, 1863
  Coregonus zenithicus (Jordan & Evermann, 1909)
  Coregonus zuerichensis Nüsslin, 1882
  Coregonus zugensis Nüsslin, 1882
  
  Noten
  
  Zalmen