title: Surhuisterveen
text: Surhuisterveen (Fries: Surhústerfean () is een van de twaalf dorpen van de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. In de volksmond wordt het dorp ook wel It Fean () genoemd (Fries voor 'Het Veen').
  
  Surhuisterveen, dat op   inwoners telde, is het grootste dorp van de gemeente Achtkarspelen. Het ligt ongeveer twaalf kilometer ten zuiden van het gemeentelijke hoofddorp Buitenpost. Ten zuidoosten van Surhuisterveen begint de Lauwers. Surhuisterveen ligt ongeveer 12 kilometer ten noorden van Drachten en ligt ongeveer op 30 kilometer afstand van Leeuwarden en Groningen.
  
  Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Blauwhuis, Kortwoude (klein deel) en Wildveld (deels). De Vierhuisterweg is vernoemd naar de buurtschap Vierhuizen.
  
  Geschiedenis
  Het dorp ontstond aan het einde van de zestiende eeuw, toen turfgravers en schippers hier huizen begonnen te bouwen. De naam van het dorp verwijst naar de veenkoloniale tijd en betekent letterlijk Surhuizerveen, de veengronden ten zuiden van het tegenwoordig kleinere, maar oudere Surhuizum. Anno 21ste eeuw heeft Surhuisterveen een belangrijke regionale functie.
  
  Voorzieningen
  Surhuisterveen is een dorp met een sterke regiofunctie. In het dorp zijn er dan ook diverse voorzieningen te vinden. Zo zijn er diverse winkels en horecagelegenheden te vinden in het dorp. Het dorp heeft verder onder meer een bejaardentehuis, een brandweerkazerne en een postkantoor.
  
  Religie 
  
  Surhuisterveen kent zes verschillende kerkelijke gemeenschappen:
   Een baptistengemeenschap
   Een christelijk gereformeerde kerk
   Een doopsgezinde kerk
   Een koninkrijkszaal Jehova's getuigen
   Twee protestantse kerken, waaronder de monumentale Dorpskerk.
   Een gereformeerd-vrijgemaakte kerk
  
  Onderwijs 
  Het dorp beschikt over een drietal basisscholen en twee middelbare scholen, te weten:
   Openbare basisschool 't Skriuwboerd
   Christelijke basisschool De Bêrnebrêge
   Christelijke basisschool De Hoekstien
   Het openbare VO Surhuisterveen, een samenvoeging van het openbare OSG Singelland en het christelijke Lauwers College (vmbo, onderbouw havo)
  
  Sport 
  
  Surhuisterveen is een dorp waar veel sportactiviteit plaatsvindt. Zo vinden er jaarlijks twee wielerwedstrijden plaats, de Profronde en de Centrumcross. De zaterdag voorafgaand aan de Profronde wordt sinds enkele jaren de Pieter Weening Classic, een tourtocht door de omgeving, gereden. Tevens werd op 16 juli 2011 de vijfentwintigste editie van de Sterkste Man van Nederland in Surhuisterveen georganiseerd,
  
  Qua sportvoorzieningen beschikt het dorp over een openluchtzwembad (De Wettervlecke), sportvelden (De Ketting), een sporthal (Surventohal), tennisbanen en een skate- en ijsbaan.
  
  Verder kent het dorp de voetbalvereniging fc surhústerfean een fussie van: 't Fean '58, VV Surhuisterveen en de gezamenlijke combinatieploeg Feanstars, ook kent het dorp de korfbalvereniging It Fean.
  
  Cultuur 
  Op het gebied van cultuur beschikt het dorp over één museum, te weten de Museumboerderij Ot en Sien.Tot 2014 waren er daarnaast in Surhuisterveen nog een Munt-en Penningkabinet (geopend in 1986) en een Optiekmuseum (geopend in 1996) te vinden. Ook kent het dorp een Brassband, Blaast de Bazuin.
  
  Rijksmonumenten 
  
  In Surhuisterveen zijn 15 rijksmonumenten te vinden. Een groot deel daarvan is huizen, maar ook kerken en een molen zijn op de lijst te vinden. Een complete lijst is te vinden in de lijst van rijksmonumenten in Surhuisterveen. De in de lokale omgeving bekendste monumenten zijn:
   De in 1801 gebouwde doopsgezinde kerk
   De in 1865 gebouwde pastoriewoning bij de doopsgezinde kerk
   De in 1934 gebouwde klokkentoren in het centrum
   De in 1864 gebouwde korenmolen Koartwâld (Bij buurtschap Kortwoude.)
   De in 1685 gebouwde Hervormde kerk
  
  Het inwoneraantal door de jaren heen
  
  Bekende 'Feansters' 
  
   Jan Hepkes Wouda (1862–1939), koopman en verhalenverteller
   Taeke Schuilenga (1878–1943), ondernemer
   Henk Smit (1932–2010), zanger
   Allard Schuilenga (1943–2020), politicus
   Joop Atsma (1956), politicus
   Meindert Talma (1968), muzikant
   Betty de Boer (1971), politica
   Jantien van der Meer (1972), scenarioschrijfster
   Gerben Wiersma (1977), turncoach
   Herman Wegter (1978), tv-presentator en politicus
  
  Openbaar vervoer 
  In Surhuisterveen rijden verschillende bussen van vervoerders Qbuzz en Arriva.
  
   Lijn 12 (spitsstreekbus): Buitenpost - Augustinusga - Surhuizum - Surhuisterveen - Boelenslaan - Houtigehage - Drachtstercompagnie - Drachten
   Lijn 13 (streekbus): Drachten - Nijtap - Rottevalle - Surhuisterveen - Harkema - Drogeham - Kootstertille - Eestrum - Noordbergum - Quatrebras - Tietjerk - Groene Ster - Leeuwarden
   Lijn 39 (streekbus): Groningen - Slaperstil - Aduard - Zuidhorn - Niekerk - Oldekerk - Sebaldeburen - Grootegast - Doezum - Kornhorn - Opende - Surhuisterveen
   Lijn 133 (streekbus): Groningen - P+R Hoogkerk - Boerakker - Sebaldeburen - Grootegast - Doezum - Kornhorn - Opende - Surhuisterveen
   Lijn 139 (schoolbus): Groningen - Hoogkerk - De Poffert - Enumatil - Niekerk - Oldekerk - Sebaldeburen - Grootegast - Doezum - Kornhorn - Opende - Surhuisterveen
   Lijn 513 (lijntaxi): Veenwouden - Quatrebras - Noordbergum - Kootstertille - Drogeham - Harkema - Surhuisterveen - Rottevalle - Drachten
  
  Geografie van Achtkarspelen
  Plaats in Friesland
  Veenkolonie