title: André Volten
text: André Theo Aart Volten (Andijk, 19 maart 1925 – Amsterdam, 5 september 2002) was een Nederlandse beeldhouwer. Hij behoorde tot de belangrijkste Nederlandse beeldhouwers van de generatie na 1945.
  
  Leven en werk 
  Volten werd geboren in het Westfriese Andijk en volgde in 1945 een korte opleiding in Amsterdam aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs, maar vertrok in 1946 voor een periode van 4 jaar naar Brussel. Door zijn vriendenkring aldaar (onder anderen Josef Ongenae) ontwikkelde zich snel zijn belangstelling voor de abstracte kunst.
  
  Na zijn terugkeer naar Amsterdam in 1950 werd hij van de abstract-expressionistische schilder die hij was een non-figuratief beeldhouwer, mede door zijn activiteiten als lasser op de scheepswerf van de NDSM in Amsterdam-Noord.
  
  Vanaf 1953 en zeker na 1954, het jaar waarin hij medeoprichter was van de kunstenaarsgroep Liga Nieuw Beelden, behoorde Volten tot de groep beeldhouwers, die zich intensief bezighield met de rol van de kunst in de openbare ruimte.
  
  Dit heeft talrijke constructivistische sculpturen opgeleverd in vele steden in Nederland en daarbuiten. Vanaf eind jaren zestig voerde Volten zijn beelden in toenemende mate uit in roestvast staal, vaak ook gebruikte hij graniet en cortenstaal.
  
  Zijn oeuvre droeg in belangrijke mate bij aan de integratie van beeldende kunst in de publieke ruimte. In 1996 kreeg Volten voor zijn werk de belangrijke Oeuvreprijs van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst. Zijn werken bevinden zich onder andere in de collecties van het Kröller-Müller Museum, het Lehmbruck-Museum in Duisburg, de Kunsthalle Mannheim in Mannheim en het Skulpturenmuseum Glaskasten in Marl.
  
  Volten overleed op 77-jarige leeftijd. Een opdracht van koningin Beatrix om een kunstwerk te vervaardigen ter gelegenheid van het huwelijk van prins Willem-Alexander is niet meer voltooid.
  
  Poortgebouw Asterdorp 
  
  Het poortgebouw van het voormalige Asterdorp aan de Asterdwarsweg 10 in Amsterdam-Noord was van 1952 tot zijn dood in 2002 in gebruik als werkplaats van André Volten. De kunstenaar gebruikte het hele gebouw. De ruimtes op de begane grond transformeerde hij tot werkplaatsen. De onderdoorgang sloot hij af met grote metalen schuifdeuren. De buitenmuren verfde hij wit. Sinds 2002 stond het poortgebouw leeg. In 2016 werd het opgeknapt en als 'Atelier Volten' in gebruik genomen.
  
  Tentoonstellingen 
   1951 Paleis voor Schone Kunsten, Brussel
   1954 Groepstentoonstelling Vrij Beelden, Museum Fodor, Amsterdam
   1955 Groepstentoonstelling Architectuur en Beeldende kunst (Liga Nieuw Beelden), Stedelijk Museum, Amsterdam
   1965 Internationale beeldententoonstelling honderdjarig bestaan Vondelpark Amsterdam
   1966 Stedelijk Museum, Amsterdam
   1976 Lehmbruck-Museum, Duisburg
   1976 Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam (André Volten: reliëfs plastieken modellen 1966-1976)
   1985 Kröller-Müller Museum, Otterlo (André Volten: 1:100)
   1996 Lehmbruck-Museum, Duisburg (Konstruktion und Struktur 1965 - 1995)
   2018 Museum Beelden aan Zee, Scheveningen (Utopia)
   2018 Atelier Volten, Amsterdam (André Volten, een overzicht van Volten's vrije werk)
   2019 Atelier Volten, Amsterdam (Henri Borduin en André Volten)
   2019 BPD Kunstcollectie Burgerweeshuis, Amsterdam (Spiegels van de Hemel - André Volten) 
   2021 Atelier Volten, Amsterdam (KUIJER/VOLTEN, tentoonstelling met werken van Ruud Kuijer en André Volten)
   2022 Atelier Volten, Amsterdam (De jonge André Volten)
  
  Werken (selectie)
  
  Nederland 
   Zonder titel (1955), Uithuizen
   Zonder titel (1961), beeldentuin Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
   DIN 20 (1963), stadscentrum in Enschede
   Construction" (1963) Arnhem, Onderlangs voor het Artez
   Constructie (Gevelsculptuur, 1964/65), kantoorgebouw Kon. Marialaan in Den Haag
   De Moderne Stad (1965), Bezuidenhoutseweg in Den Haag
   Constructie H-Balk DIN 30 (1965) - 3-delig, Sloterpark in Amsterdam Nieuw-West
   Constructie staal DIN 20 (1965) - eendelig, eerste geplaatst in het Vondelpark; verhuisde naar de Wiltzanghlaan
   Zonder titel (1966), stalen object, oorspronkelijk geplaatst bij school Winterdijk, later verplaatst naar school Groen van Prinstererlaan (zijde Calslaan) in Gouda
   Kerktoren van de Pinksterkerk (1965), van Boshuizenstraat in Amsterdam-Buitenveldert
   Constructie in DIN 2.0 (1966), Siegerpark in Amsterdam Nieuw-West
   Drie zuilen (1968) in Drachten
   Bewogen scherm (1968), Gorecht Oost in Hoogezand-Sappemeer
   Buizenkolom (1968), Gijsbrecht van Aemstelpark in Amsterdam
   Zonder titel (1969) in Deventer
   50 jaar Fokker monument (21 juli 1969) in Schiphol-Oost
   Wandsculptuur (1970), Sporthal Duke Ellingtonstraat in Delft
   Zuil (1970), politiebureau in Groningen
   Ter herinnering aan Anthony Winkler Prins (1970), Frederiksplein in Amsterdam
   Zuil (1970), Roetersstraat in Amsterdam
   Acht elementen (1970), gebouw Nieuw Clarenburg in Utrecht
   Vier kolommen onder een hoek van 45° (1972), kantoorgebouw Rivierstaete aan de Trompenburgstraat in Amsterdam-Zuid
   Acht stalen haken van cortenstaal (1976/1977), Drinkwaterbedrijf Kralingen in Rotterdam
   Vier vormen in graniet (1978), J.M. den Uylstraat in Amsterdam-Geuzenveld
   Kolom in gneis (1981) , tuin Kasteel Helmond
   Nr. 45 (1982): Zes cirkelelementen van brons, 1 element van basaltlavablokken, 1 element (zuil) van roestvast staal alsmede de luifel van het entréegebouw van de Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs in Utrecht.
   Open Zuil (1984) op de boulevard in Vlissingen
   Zonder titel, ook wel Kubussen, Spaklerweg, Amsterdam
   Zonder titel (1985), Europees Octrooibureau aan de Patentlaan in Den Haag
   Zonder titel (1986), Universiteit van Tilburg (twee beelden)
   Spiegel van de hemel (1986), Bouwfonds, Hoevelaken; in 2018/2019 verplaatst naar Amsterdam
   Zonder titel (1986), Stadhuis/Muziektheater in Amsterdam
   Sculptuur (1988), Koninklijk Paleis Huis ten Bosch in Den Haag
   Symbool der gastvrijheid (1990), Stationsplein in Lelystad
   Zonder titel (1995), Collectie KPN (sinds 2009 als bruikleen geplaatst aan de Minervalaan in Amsterdam-Zuid)
   Zonder titel (1996), Distelweg in Amsterdam-Noord, bijgenaamd De knoop
   Waterkunstwerk (1998), Mercatorplein in Amsterdam-West tot 2008, in 2018 geplaatst bij het atelier van Volten in Amsterdam-Noord.
  
  Duitsland 
   Säule (1969) en Kugel und Schale (1970) behorende tot de collectie van het Skulpturenmuseum Glaskasten in Marl
   Luftbrunnen (1973/1974), Skulpturenmeile Mannheim Congrescentrum Rosengarten - een project van 25 cilindrische sculptuurdelen als camouflage voor het airconditioningsysteem alsmede 22 cilinderparten verspreid en 1 geknikte cilinder op het bordes van het theater in Mannheim
   Skulptur für eine Ebene (1977) in het beeldenpark van het Lehmbruck-Museum in Duisburg
   Ohne Titel (1978), Europaïsches Patentamt (1978), 15 bollen en bolsegmenten, deels in de bodem verzonken in München
   Fontein (1983) als onderdeel van de zogenaamde Brunnenmeile Duisburg in Duisburg
  
  Fotogalerij zuilen
  
  Fotogalerij andere werken
  
  Literatuur 
   André Volten. Konstruktion und Struktur. Messingskulpturen 1965-1995 (1995) 
   André Volten. Beelden voor de eigen ruimte. Beelden voor de openbare ruimte (2000), Rudi Oxenaar e.a. van NAi Uitgevers, Rotterdam 
   Addendum André Volten (2008), Rudi Fuchs van NAi Uitgevers, Rotterdam 
   André Volten oeuvreprijs 1996 stichting fonds voor beeldende kunsten vormgeving en bouwkunst. Uitvoerige analyse van het ruimtelijk werk van Volten met zeer persoonlijk slotwoord door Wim Beeren als reactie op hun gezamenlijke gesprekken over kunst. Auteur W.A.L. Beeren, vormgeving Mart. Warmerdam, 1996 / 
   De jonge André Volten, The Splendour of Youth and Error, Waanders Uitgevers, Zwolle, 2022 /
  
  Zie ook 
   Lijst van Nederlandse beeldhouwers
  
  Externe links 
   
   Deutsche Nationalbibliothek: André Volten
   Stichting André Volten
  
  Nederlands beeldhouwer