title: Toulouse (stad)
text: Toulouse (Occitaans: Tolosa) is een stad in het zuiden van Frankrijk, prefectuur van het departement Haute-Garonne en hoofdstad van de voormalige regio Midi-Pyrénées en van de nieuwe, grotere regio Occitanie. Ze is gelegen aan de rivier Garonne.
  
  Met  inwoners per  is Toulouse na Parijs, Marseille en Lyon de vierde stad van Frankrijk. De stad heeft sinds de 13e eeuw een universiteit, de eerste in Frankrijk buiten Parijs. Het Capitool van Toulouse, waarin het stadhuis is gevestigd, ligt aan het Place du Capitole, in het centrum van de stad, op de rechteroever van de Garonne.
  
  Klimaat 
  Toulouse kent een vochtig subtropisch klimaat (Köppen Cfa). In de zomer valt er voldoende neerslag om niet als mediterraans klimaat gekarakteriseerd te worden.
  
  Geschiedenis 
  
  Tolosa Tectosagum was een Gallische stad waar een Romeins legioen gelegerd werd. In 8e eeuw ontstond het graafschap Toulouse, waardoor de stad het culturele centrum van de Languedoc werd.
  
  In de 20e eeuw werd Toulouse de hoofdstad van de Franse lucht- en ruimtevaart. Airbus, het ESA, Alcatel Espace en vele andere bedrijven vestigden zich in Toulouse.
  
  Bezienswaardigheden 
  Behalve de kathedraal Saint-Étienne is ook de middeleeuwse pelgrimskerk Saint-Sernin (een basilica) een belangrijke monumentale kerk (Unesco-werelderfgoed) in het oude stadscentrum, net zoals de kerk van het Jacobijnenklooster.
  
  Toulouse is de thuisbasis van vliegtuigfabrikant Airbus. Het complex bestaat uit assemblagehallen waar onder andere de A320, A330 en A380 worden gemaakt. Er is tevens een Concorde te zien en verder zijn de Airbus Beluga-vliegtuigen hier gestationeerd.
  
  Geografie 
  De oppervlakte van De oppervlakte van Toulouse bedroeg op  ; de bevolkingsdichtheid was toen  inwoners per km². 
  
  De onderstaande kaart toont de ligging van Toulouse met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
  
  Demografie
  Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
  
  Verkeer en vervoer 
  
  In de gemeente liggen de spoorwegstations Gallieni-Cancéropôle, Lalande-Église, Lardenne, Montaudran, Ramassiers, Saint-Martin-du-Touch, Toulouse-Matabiau, Toulouse-Saint-Agne en Toulouse-Saint-Cyprien-Arènes.
  
  Toulouse heeft twee metrolijnen en twee tramlijnen. De metro gebruikt VAL-technologie, dit zijn automatische treinstellen zonder bestuurder.
  
  Sport 
  Toulouse FC is de professionele voetbalclub van Toulouse en speelt in het Stadium Municipal. De club speelt doorgaans in Ligue 1, het hoogste Franse niveau. Stade Toulousain is een van de belangrijkste rugbyteams van Frankrijk.
  
  Toulouse was speelstad bij het WK rugby van 1999 en 2007, WK voetbal van 1934 en 1998 en EK voetbal van 2016. Alle wedstrijden werden gespeeld in het Stadium Municipal.
  
  Toulouse is 27 keer etappeplaats geweest in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Twee renners wonnen twee keer in Toulouse. Dit zijn de Belg Rik van Steenbergen (1949 en 1955) en de Fransman André Darrigade (1958 en 1963). De laatste keer dat een etappe finishte in Toulouse was in 2019 en toen won de Australiër Caleb Ewan.
  
  Stedenbanden 
    Tel Aviv (Israël), sinds 1962
    Atlanta (Verenigde Staten), sinds 1975
    Kiev (Oekraïne), sinds 1975
    Bologna (Italië), sinds 1981
    Elche (Spanje), sinds 1981
    Chongqing (China), sinds 1981.
  
  Onderwijs 
   E-Artsup
   École nationale de l'aviation civile
   École nationale supérieure d'électrotechnique, d'électronique, d'informatique, d'hydraulique et des télécommunications
   École pour l'informatique et les techniques avancées
   Institut polytechnique des sciences avancées
   Institut supérieur de l'aéronautique et de l'espace
   Toulouse Business School
   École d'économie de Toulouse
   Université Paul Sabatier
   Universiteit van Toulouse
  
  Geboren 
  
   Willem X (1099-1137), hertog van Aquitanië
   Henri Martin (1860-1943), impressionistisch schilder
   Lucien Barroux (1888-1968), acteur
   Jean Dausset (1916-2009), immunoloog en Nobelprijswinnaar (1980)
   José Cabanis (1922-2000), schrijver, essayist en magistraat
   Jacques Duby (1922-2012), acteur
   Alexandre Jany (1929-2001), zwemmer
   Claude Nougaro (1929-2004), chansonnier
   Gérard Barray (1931), acteur
   Laurent Terzieff (1935-2010), acteur
   Ticky Holgado (1944-2004), acteur
   Josée Dayan (1947), actrice, filmregisseur en scenariste
   Jean-Paul Dubois (1950), schrijver
   Bernard Werber (1961), schrijver van science-fictionromans
   Daniel Bravo (1963), voetballer
   Frédéric Moncassin (1968), wielrenner
   Jean-Christophe Péraud (1977), wielrenner
   Fabien Audard (1978), voetballer
   Cédric Fauré (1979), voetballer
   Nicolas Seube (1979), voetballer
   Philippe Mexès (1982), voetballer
   Jean-Louis Akpa Akpro (1985), voetballer
   Gaël Clichy (1985), voetballer
   Daniel Congré (1985), voetballer
   Julien Loubet (1985), wielrenner
   Christophe Mandanne (1985), voetballer
   Blaise Matuidi (1987), voetballer
   Cheikh M'Bengue (1987), voetballer
   Anne-Sophie Barthet (1988), alpineskiester
   Jean-Daniel Akpa-Akpro (1992), voetballer
   Cédric Hountondji (1994), voetballer
   Issa Diop (1997), voetballer
   Romain Perraud (1997), voetballer
   Kelvin Adou (1998), voetballer
   Janis Antiste (2002), voetballer
   Léon Marchand (2002), zwemmer
  
  Externe links 
    Website van de gemeente Toulouse
    Toulouse Tourisme
   
    wikitoulouse.fr een complete wiki over toulouse (archive)
  
   
  Gallische stad
  Romeinse stad in Gallië
  Hoofdstad van een Franse regio