title: Ivo Mortelmans
text: Ivo Oscar Mortelmans (Antwerpen, 19 mei 1901 – Oostende, 20 augustus 1984) was een Belgisch componist, dirigent, muziekpedagoog, organist en muziekcriticus. Hij gebruikte ook wel het pseudoniem: Claydon.
  
  Levensloop 
  Hij was een zoon van Lodewijk Mortelmans eveneens componist, muziekpedagoog, dirigent en organist en Gabriëlle Mortelmans. Zelf was hij getrouwd met Maria Christina Segers. Mortelmans kreeg zijn eerste muziekles van de componist Karel Wymans. Op 18-jarige leeftijd begon hij tegen de wil van zijn vader zijn muziekstudie aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen bij Arthur De Hovre (solfège en orgel), Edward Verheyden (harmonieleer) en later bij zijn vader (contrapunt). Vervolgens studeerde hij nog aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel bij Paulin Marchand en Raymond Moulaert. Daarna kreeg hij nog privélessen bij Paul Gilson voor fuga, compositieleer en orkestratie.
  
  Mortelmans werd in 1930 benoemd tot directeur van de Stedelijke muziekschool in Eindhoven en bleef in deze functie tot 1932; van 1930 tot 1935 heeft hij bij de "Eindhovense Operavereniging" operavoorstellingen gedirigeerd. Hij werd docent aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen vanaf 1931 (monitor) harmonieleer, docent solfège (1932), docent harmonieleer (1952-1966). In de tijd van 1945 tot 1953 was hij werkzaam in het secundaire onderwijs in de regio Antwerpen. Van 1925 tot 1966 was hij ook leraar solfège in het secundair muziekonderwijs in Berchem alsook van 1939 tot 1972 docent notenschrift in Deurne en van 1945-1966 leraar notenleer, harmonieleer en muziekgeschiedenis in Mortsel.
  
  Mortelmans was van 1934 tot 1944 muziekcriticus en recensent in de Gazet van Antwerpen.
  
  Als dirigent werkte hij ook binnen amateurverenigingen, van 1926 tot 1934 bij de "Fanfare De Broederband" Antwerpen en van 1936 tot 1942 bij de "Harmonie Kolping's Zonen" uit Bergen op Zoom.
  
  Alhoewel hij aanvankelijk beïnvloed was door bijvoorbeeld Claude Debussy en Maurice Ravel, ontwikkelde hij in de loop der jaren een eigen stijl.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1928 Kerstballade
   1930 Koning Winters Dood
   1933 De Zwijger-bespiegeling
   1938 Het Dorp
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1968 Lodewijk Mortelmans herdacht, voor harmonieorkest
  
  Oratoria, cantates, missen en andere kerkmuziek 
   1927 Missa Dona nobis pacem
   1930 Missa Jesu bone Pastor
   1932 Klaar bloed en louter wonden, voor gemengd koor
   1934 Missa gregoriana
   1937 Missa in honorem Sanctae Coletae
   1944 Aan Onze-Lieve-Vrouw van Scapulier, voor gemengd koor
   1945 Missa Benedicamus Domino
   1946 Sint-Lutgart-Oratorium, voor solisten, vrouwenkoor, kinderkoor en kamerorkest
   1943 Heil U Maria, cantate
   1947 Priestercantate
   1949 Aan Sinte-Cecilia, voor gemengd koor
   1950 Klokkencantate
   1952 De hemelvaart van Maria, voor gemengd koor
   1956 Drie Mariagezangen, voor gemengd koor
   1956-1957 Geestelijke Rondegang, voor gemengd koor
   1962 Jezus ik ben gereed, voor gemengd koor
  
  Wereldlijke cantates 
   1931 Zon en zee
   1954 De vier seizoenen
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Muziek voor het openlucht podium 
   1946 Antwerpens glorie
   1951 Het spel van Gods liefde, voor gemengd koor en orkest
  
  Vocale muziek
  
  Werken voor koor 
   1932 Hoe schoon de morgendauw, voor gemengd koor
   1939-1950 De Vlaamse Tale, voor gemengd koor
   1946 Een liedeken van blijdschap, voor gemengd koor
   1946 Natuur, voor gemengd koor
   1951 Het lied der bloemen, voor gemengd koor
   1954 Het leven is een krijgsbanier, voor gemengd koor
   1959-1960 Adagio-koorcyclus, voor gemengd koor
   1960 Laatste Groet, voor gemengd koor
  
  Bibliografie 
   Flavie Roquet: Lexicon: Vlaamse componisten geboren na 1800, Roeselare, Roularta Books, 2007, 946 p., 
   Thierry Levaux: Dictionnaire des compositeurs de Belgique du Moyen Âge à nos jours, Conseil de la musique de la Communauté Française de Belgique, 2006. 736 p., 
   J. Maertens: Ivo Mortelmans, in: Lexicon van de Muziek in West-Vlaanderen, deel 6, Brugge, 2006. pp. 123-124
   
   Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ; Band 2: L-Z. 1976. 
   Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers, Vol. II, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1974, 567 p., 
   Karel De Schrijver: Bibliografie der Belgische Toonkunstenaars sedert 1800, Leuven : Vlaamse Drukkerij, 1958, 152 p.
   H. Heughebaert: Ivo Mortelmans (met catalogus), in: Het Madrigaal, jg. 3, 1957.
   Karel De Schrijver: Levende componisten uit Vlaanderen, deel 2: De jongere generatie van 1900-1920'', 1955.
  
  Externe links 
   Biografie door Jan Dewilde op de internetpagina van het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek vzw
   Site over Lodewijk Mortelmans en familie (geraadpleegd 4 april 2021)
  
  Belgisch componist
  Belgisch dirigent
  Belgisch muziekcriticus
  Belgisch muziekpedagoog
  Belgisch organist
  Christelijke muziek
  20e-eeuws componist