title: Windowmanager
text: Een windowmanager of vensterbeheerder is software die de plaatsing en het uiterlijk van vensters afhandelt in een venstersysteem. Een voorbeeld van zo'n venstersysteem is het populaire X Window System, dat vooral gebruikt wordt op Unix-achtige besturingssystemen. Er zijn ongeveer 180 windowmanagers beschikbaar voor Unix-achtige systemen.
  
  Vensterbeheer 
  Het vensterbeheer van het X Window System is doelbewust apart gehouden van de centrale software die een grafische weergave biedt. Dit in tegenstelling tot Mac en Windows, die altijd een gecontroleerd en beperkt aantal manieren hebben geboden voor interactie met, en weergave van vensters op een scherm. In het X Window System kan de gebruiker kiezen uit verscheidene windowmanagers, die van elkaar verschillen op de volgende punten:
   aanpasbaarheid, uiterlijk en functionaliteit:
   tekstuele menu's om programma's te starten of instellingen te wijzigen
   docks, panelen en andere grafische manieren om programma's te starten
   meerdere bureaubladen en pagers om ertussen te wisselen
   systeemeisen zoals geheugen- of processorgebruik
   de graad van integratie en consistentie met een desktopomgeving, die een volledigere omgeving biedt, waaronder configuratie-vensters en applicaties.
  
  Er bestaan ook alternatieve shells voor Windows, zoals Emerge Desktop, die de standaard Windows Verkenner-interface vervangen.
  
  Werking 
  Als er een windowmanager draait op X, dan wordt bepaalde interactie tussen de X-server en de client gedelegeerd naar de windowmanager. Als een nieuw venster moet worden weergegeven, dan wordt dit doorgegeven aan de windowmanager, die de beginpositie en -afmetingen van het venster bepaalt. Bovendien wordt er vaak een decoratieve rand om het venster getekend, met aan de bovenkant een titel. Deze elementen worden door de windowmanager afgehandeld in plaats van het programma. Daarom is het de windowmanager die de actie uitvoert als een gebruiker een venster verplaatst of van grootte verandert.
  
  Windowmanagers zijn ook verantwoordelijk voor minimalisatie en iconen. Deze bestaan niet op het X Window System core protocol-niveau. Als een gebruiker een venster minimaliseert, dan verbergt de windowmanager het venster, en laat een icoon zien in zijn plaats. Bijna alle windowmanagers ondersteunen minimalisatie.
  
  Hoewel het hoofddoel van windowmanagers is, zoals de naam suggereert, om vensters te beheren, bieden veel windowmanagers extra functionaliteit, zoals weergave van iconen en een achtergrondafbeelding op het bureaublad, weergave van docks, panelen en een klok en afhandeling van bepaalde toetsencombinaties.
  
  Populaire windowmanagers 
   Blackbox
   Enlightenment
   Fluxbox (minimalistisch, gebaseerd op Blackbox)
   Fvwm
   IceWM
   Ion (niet-overlappende windowmanager, werkend met tabbladen)
   JWM
   KWin (de standaard in KDE)
   Openbox
   Metacity (de standaard in GNOME)
   Twm (standaard windowmanager van X11)
   Window Maker
   Xfwm (de standaard in Xfce)
   xmonad
  
  Compositing windowmanagers 
  Dit type windowmanager werkt bij gratie van hardware-acceleratie van de GPU in een systeem. Het maakt bepaalde speciale effecten mogelijk zoals een ronddraaiende kubus waarop vier bureaubladen geprojecteerd zijn.
   Compiz, een van de eerste compositing windowmanagers
   Beryl, een fork van Compiz, waarbij features sneller toegevoegd worden
   Compiz Fusion, de merge (samensmelting) tussen Compiz en Beryl
   Metacity
   Xfwm
   Kwin
  
  Zie ook 
   Re-parenting windowmanager, een populaire implementatie van windowmanagers
   X Window System protocollen en architectuur voor meer informatie over X
   Compositing windowmanager, een windowmanager die compositing en vensterbeheer combineert
   Windowing-systeem, andere platformen dan het X Window System
  
  Externe links 
   Window Managers voor X door Matt Chapman 
   Arch Linux Wiki: Window Manager
  
   
  X Window System
  Grafische gebruikersomgeving