title: Handvest van de Verenigde Naties
text: Het Handvest van de Verenigde Naties (Charter of the United Nations) is het oprichtingsverdrag van de Verenigde Naties. Het document werd op 26 juni 1945 in San Francisco ondertekend door 50 van de 51 oorspronkelijke lidstaten van de VN. Polen, het andere oorspronkelijke lid, was niet vertegenwoordigd op de conferentie, maar tekende twee maanden later. Het Handvest werd van kracht op 24 oktober 1945, toen de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad – China, de Sovjet-Unie, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika – en een meerderheid van de overige 46 lidstaten het verdrag hadden geratificeerd. Op basis van art. 103 VN-Handvest gaan de bepalingen uit het Handvest boven de verplichtingen die lidstaten hebben op basis van andere verdragen. Sinds de toetreding van Zuid-Soedan in 2011 zijn 193 staten partij bij het Handvest (198 ondertekenende landen, waarvan er enkele niet meer bestaan).
  
  Opbouw van het Handvest 
  Het handvest bestaat uit een preambule en negentien hoofdstukken, die elk zijn opgedeeld in artikelen.
  
   Hoofdstuk I definieert de doelstellingen van de Verenigde Naties, inclusief het bewaren van de internationale vrede;
   Hoofdstuk II stelt vast aan welke criteria een land moet voldoen om lid te worden van de Verenigde Naties;
   De Hoofdstukken III - XV betreffen de verschillende organen en programma's van de organisatie. De hoofdstukken V, VI en VII betreffen de bevoegdheden van de VN-Veiligheidsraad;
   Hoofdstuk XVI en XVII beschrijven de integratie van de Verenigde Naties met al bestaande internationaal recht;
   Hoofdstuk XVIII en XIX bepalen hoe het handvest gewijzigd en geratificeerd kan worden.
  
  De belangrijkste artikelen bevinden zich in de hoofdstukken V tot en met XV, waarin onder andere de bevoegdheden van de Veiligheidsraad, het bestaan van het Internationaal Gerechtshof en de mogelijkheid tot militair ingrijpen worden geregeld.
  
  Ondertekening van het handvest 
  {|
  | valign="top" |
  1945
   Argentinië
   Australië
   België
   Bolivia
   Brazilië
   Canada
   Chili
   China
   Colombia
   Costa Rica
   Cuba
   Denemarken
   Dominicaanse Republiek
   Ecuador
   Egypte
   El Salvador
   Ethiopië
   Filipijnen
   Frankrijk
   Griekenland
   Guatemala
   Haïti
   Honduras
   India
   Irak
   Iran
   Joegoslavië
   Libanon
   Liberia
   Luxemburg
   Mexico
   Nederland
   Nieuw-Zeeland
   Nicaragua
   Noorwegen
   Oekraïne
   Panama
   Paraguay
   Peru
   Polen
   Saoedi-Arabië
   Sovjet-Unie
   Syrië
   Tsjecho-Slowakije
   Turkije
   Uruguay
   Venezuela
   Verenigde Staten
   Verenigd Koninkrijk
   Wit-Rusland
   Zuid-Afrika
  
  1946
   Afghanistan 
   IJsland 
   Thailand 
   Zweden 
  
  1947
   Noord-Jemen 
   Pakistan 
  
  1948
   Myanmar 
  
  1949
   Israël 
  
  1950
   Indonesië 
  
  | valign="top" |
  1955
   Albanië 
   Bulgarije 
   Cambodja 
   Finland 
   Hongarije 
   Ierland 
   Italië 
   Jordanië 
   Laos 
   Libië 
   Nepal 
   Oostenrijk 
   Portugal 
   Roemenië 
   Spanje 
   Sri Lanka 
  
  1956
   Japan 
   Marokko 
   Soedan 
   Tunesië 
  
  1957
   Ghana 
   Maleisië 
  
  1958 
   Guinee  
  
  1960
   Benin 
   Burkina Faso 
   Centraal-Afrikaanse Republiek 
   Congo-Brazzaville 
   Congo-Kinshasa 
   Cyprus 
   Gabon 
   Ivoorkust 
   Kameroen 
   Madagaskar 
   Mali 
   Niger 
   Nigeria 
   Senegal 
   Somalië 
   Togo 
   Tsjaad 
  
  1961
   Mauritanië 
   Mongolië 
   Sierra Leone 
   Tanzania 
  
  1962
   Algerije 
   Burundi 
   Jamaica 
   Oeganda 
   Rwanda 
   Trinidad en Tobago 
  
  1963
   Kenia 
   Koeweit 
   Sultanaat Zanzibar 
  
  1964
   Malawi 
   Malta 
   Zambia 
  
  | valign="top" |
  1965 
   Gambia 
   Maldiven 
   Singapore 
  
  1966  
   Barbados 
   Botswana 
   Guyana 
   Lesotho 
  
  1967
   Zuid-Jemen 
  
  1968
   Equatoriaal-Guinea 
   Mauritius 
   Swaziland 
  
  1970
   Fiji 
  
  1971
   Bahrein 
   Bhutan 
   Oman 
   Qatar 
   Verenigde Arabische Emiraten 
  
  1973
   Bahama's 
   Bondsrepubliek Duitsland 
   Duitse Democratische Republiek 
  
  1974
   Bangladesh 
   Grenada 
   Guinee-Bissau 
  
  1975
   Kaapverdië 
   Comoren 
   Mozambique 
   Papoea-Nieuw-Guinea 
   Sao Tomé en Principe 
   Suriname 
  
  1976
   Angola 
   Samoa 
   Seychellen 
  
  1977
   Djibouti 
   Vietnam 
  
  1978
   Dominica 
   Salomonseilanden 
  
  1979
   Saint Lucia 
  
  1980
   Saint Vincent en de Grenadines 
   Zimbabwe 
  
  1981
   Antigua en Barbuda 
   Belize 
   Vanuatu 
  
  1983
   Saint Kitts en Nevis 
  
  1984
   Brunei 
  
  | valign="top" |
  1990 
   Liechtenstein 
   Namibië 
  
  1991
   Estland 
   Letland 
   Litouwen 
   Marshalleilanden 
   Micronesia 
   Noord-Korea 
   Zuid-Korea 
  
  1992
   Armenië 
   Azerbeidzjan 
   Bosnië en Herzegovina 
   Georgië 
   Kazachstan 
   Kroatië 
   Kirgizië 
   Moldavië 
   Oezbekistan 
   San Marino 
   Slovenië 
   Tadzjikistan 
   Turkmenistan 
  
  1993
   Andorra 
   Eritrea 
   Macedonië 
   Monaco 
   Slowakije 
   Tsjechië 
  
  1994
  <li value="189"> Palau 
  
  1999
  <li value="190"> Kiribati 
   Nauru 
   Tonga 
  
  2000
  <li value="193"> Servië
   Tuvalu 
  
  2002
   Oost-Timor 
   Zwitserland 
  
  2006
   Montenegro
  
  [[2011]]
   [[Zuid-Soedan]] 
  |}
  
  Zie ook
   [[Volkenbond]]
   [[Briand-Kelloggpact]]
   [[Zelfbeschikkingsrecht]]
  
  Externe links 
   {{en}}[https://www.un.org/en/documents/charter/index.shtml Volledige tekst van het Handvest] (Engels)
   [http://wetten.overheid.nl/BWBV0004143/1973-09-24#Verdrag_2 Handvest van de Verenigde Naties] (Nederlandse vertaling, wetten.overheid.nl)
  
  {{appendix}}
  {{Wikisource|Handvest van de Verenigde Naties}}
  
  [[Categorie:Verdrag van de Verenigde Naties]]
  [[Categorie:Grondwet]]
  [[Categorie:Verdrag uit 1945]]
  [[Categorie:Verdrag in de 20e eeuw]]