title: Brescia (stad)
text: Brescia is een stad in Noord-Italië ten westen van het Gardameer. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie en de tweede stad van Lombardije, na Milaan. Ze telt meer dan 196.500 inwoners. Stad en omgeving behoren tot de belangrijkste industriegebieden van Italië. Brescia heeft onder andere een farmaceutische industrie, chemische, textiel- en metaalnijverheid. De stad is zetel van het bisdom Brescia.
  
  Geschiedenis
  
  Oudheid 
  Brescia is de voortzetting van het antieke Brixia.
  
  Middeleeuwen 
  In de 5e eeuw stortte het West-Romeinse Rijk ineen en vielen verschillende volken het gebied binnen die er koninkrijken stichtten. In 774 werd het gebied veroverd door de Franken. In 843 kwam de stad in Midden-Francië te liggen. Dit rijk werd twaalf jaar later gesplitst en Lodewijk II van Italië werd koning van Italië en keizer. In 879 werd Karel III de Dikke koning van Italië. Drie jaar later, in 882, werd hij ook koning en keizer van Oost-Francië (en ook West-Francië in 884). Vanaf 888 begon een periode van grote instabiliteit in Italië, tot keizer Otto I het land binnenviel, tot koning van Italië werd gekroond en de orde herstelde. De reële macht van de koning van Italië en van de Oost-Frankische keizer zou in de volgende eeuwen echter verschrompelen.
  
  Brescia ontwikkelde zich in de vroege middeleeuwen tot een zelfstandige stadstaat, net zoals vele andere steden in Noord-Italië.
  
  Lotharius III, de laatste "koning van Italië" (1125-1137), was ook Duits keizer (1133-1137), maar ondertussen lag de macht in Noord-Italië duidelijk bij de stadstaten. De Heilige Roomse keizers bleven zich echter bemoeien met de Italiaanse zaken. Dit eindigde in 1176, toen de eerste Lombardische Liga - waarin Brescia zich met andere Noord-Italiaanse steden had verenigd - de Heilige Roomse keizer Frederik I Barbarossa overwon in de Slag bij Legnano. Zo konden de Noord-Italiaanse steden zich definitief loswrikken van het Heilige Roomse Rijk.
  
  Uiteindelijk kwam Brescia in de late middeleeuwen, meer bepaald in 1439, in handen van Venetië.
  
  Moderne tijd 
  Op 18 augustus 1769 sloeg de bliksem in op het bastion San Nazaro, waar het Venetiaanse leger honderd ton buskruit bewaarde. De daarop volgende explosie legde een zesde van Brescia plat en doodde duizenden mensen. De ramp had internationale weerklank en leidde tot vruchtbaar onderzoek naar bliksemafleiding door Henry Cavendish, Benjamin Franklin en anderen.
  
  Brescia werd veroverd door Napoleon. Nadat hij in 1815 was verslagen, werd Brescia toegevoegd aan de Oostenrijkse marionettenstaat Lombardije-Venetië met de Oostenrijkse keizer als staatshoofd (koning). In februari 1849 kwam de stad in opstand tegen de Oostenrijkers, waaraan ze haar eretitel La Leonessa d' Italia (= De Leeuwin van Italië) dankt. In 1859 stemden de burgers van Brescia met een overweldigende meerderheid voor de opname van Brescia in het nieuw gestichte Koninkrijk Italië.
  
  Monumenten 
  
  De stad herbergt een aantal belangrijke renaissancegebouwen: de Nieuwe Dom (Duomo Nuovo) uit 1604, die in de 19e eeuw een van de hoogste koepels van Italië kreeg, en het stadhuis. Oudere monumenten zijn de Oude Dom (Duomo Vecchio, of Rotonda), die in de 12e eeuw gereedkwam, en het 13e-eeuwse stadspaleis Broletto. Uit het Romeinse verleden zijn de ruïnes van een tempel (73/74 na Christus) overgebleven.
  
  Het monumentale gebied rondom het oude Romeinse forum en het complex van het klooster van Santa Giulia met de kerk van San Salvatore zijn opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO en maken deel uit van de groep genaamd "Longobarden in Italië. Plaatsen van macht (568-774 na Christus)".
  
  De Torrione INA, ook bekend als Torrione of Grattacielo, gebouwd tussen 1930 en 1932, is de oudste wolkenkrabber van Italië en ook een van de eerste wolkenkrabbers in Europa. De Torrione werd ontworpen door de Italiaanse architect Marcello Piacentini Istituto Nazionale Assicurazioni ("Nationaal Verzekeringsinstituut"). Toen de toren op 1 november 1932 door Benito Mussolini werd geopend was het de hoogste betonnen wolkenkrabber in Europa. De bouwstijl van dit gebouw is overwegend Art Deco, met invloeden van de Chicago School.
  
  Sport  
  Brescia Calcio is de professionele voetbalploeg van Brescia en zij speelt in het Stadio Mario Rigamonti. Brescia Calcio is meermaals actief geweest op het hoogste Italiaanse niveau, de Serie A, en opnieuw in het seizoen 2019-2020 nadat ze kampioen waren geworden in de Serie B.
  
  Geboren in Brescia 
  
   Rothari (ca. 606-652), koning van de Longobarden
   Rodoald (?-653), koning van de Longobarden
   Petronax (670-747), tweede stichter van de abdij van Montecassino
   Desiderius (?-786), laatste koning der Longobarden
   Arnold van Brescia (ca. 1090-1155), geleerde en religieus man 
   Niccolò Tartaglia (ca. 1500-1557), wiskundige
   Paris Francesco Alghisi (1666-1733), componist
   Antonio Bazzini (1818-1897), componist en violist
   Giuseppe Zanardelli (1826-1903), jurist, nationalist en politicus
   Scipio Sighele (1868-1913), criminoloog
   Gianfranco Comotti (1906-1963), Formule 1-coureur
   Guido Carli (1914-1993), bestuurder, bankier en politicus
   Arturo Benedetti Michelangeli (1920-1995), pianist
   Domenico Lo Vasco (1928-2020), advocaat en burgemeester van Palermo
   Renato Boncioni (1941), wielrenner
   Giacomo Agostini (1942), motorcoureur
   Mario Anni (1943), wielrenner
   Fausto Bertoglio (1949), wielrenner
   Marco Luzzago (1950-2022), edelman; luitenant-grootmeester van de Orde van Malta
   Claudio Langes (1960), Formule 1-coureur
   Fabrizio Bontempi (1966), wielrenner
   Mario Chiesa (1966), wielrenner
   Giorgio Lamberti (1969), zwemmer
   Alessandro Zampedri (1969), autocoureur
   Walter Castignola (1970), wielrenner
   Gianluigi Scalvini (1971), motorcoureur
   Marco Cassetti (1977), voetballer
   Aimo Diana (1978), voetballer
   Roberto De Zerbi (1979), voetballer en voetbaltrainer
   Daniele Bonera (1981), voetballer
   Daniela Merighetti (1981), alpineskiester
   Federico Agliardi (1983), voetballer
   Daniele Bonfanti (1984), volleybalspeler
   Marco Belotti (1988), zwemmer
   Nicola Ruffoni (1990), wielrenner
   Daniele Baselli (1992), voetballer
   Alberto Cerqui (1992),  autocoureur
   Iuri Filosi (1992), wielrenner
   Alberto Grassi (1995), voetballer
   Walter Calzoni (2001), wielrenner
  
  Externe link 
    Website van de gemeente Brescia
  
   
  Hoofdstad van een Italiaanse provincie