title: Havezate
text: Een havezate is een versterkt huis (burcht), hofstede, hof of hoeve. Oorspronkelijk was het een benaming voor een grote boerderij met land. In de 17e eeuw was de havezate een riddermatig goed. Het bezit hiervan was een voorwaarde voor lidmaatschap van een ridderschap.
  
  Havezaten kwamen voor in het graafschap Zutphen (in de 13e eeuw circa 40), in Overijssel (circa 122) en Drenthe (circa 18).
  
  In het graafschap Zutphen moest een stemgevende havezate verdedigbaar zijn en een bepaalde omvang hebben, wat in de praktijk betekende dat er een slotgracht moest zijn. In Overijssel waren de havezaten het talrijkst. In Drenthe werd als havezate beschouwd een adellijk huis waarvoor eerder edelen tot de ridderschap waren toegelaten. In 1698 werden de achttien havezaten definitief en limitatief opgesomd. In de provincie Utrecht wordt een havezate met ridderhofstad aangeduid. Vergelijkbare huizen heten in Friesland stins en in Groningen borg, maar in deze gewesten was er geen limitatieve opsomming en de bijhorende rechten waren van huis tot huis verschillend.
  
  Drenthe
  
  Overijssel
  
  Gelderland
  
  Erkende havezaten in het Kwartier Zutphen in 1750
  
  Overige hofsteden die zich ook wel havezate noemden
  
  Berkelland
   De Hoeve in Dijkhoek
   Ter Hoeve in Noordijk
   Hof te Mallem of Mallum in Mallem
   Bevervoorde of Mensinck bij Gelselaar
   Mensink in Nederbiel
   Milvelde of Borch in Rekken
   Ten Campe of Huize De Kamp in Hoonte
   Welmerinck of Bloo in Hoonte
   Grotenhuis in Gelselaar
   Fokkinck bij Borculo
  
  Duiven
   Huis Magerhorst
   Huis Rijswijk in Groessen
   De Beerenclaauw in Groessen
   Huis Loowaard in Loo
  
  Westervoort 
   Emmerik
   Hamerden
   Lensenburg
  
  Oost Gelre
   Harreveld of Hervelde, bij Lichtenvoorde
   De Hof of de Hoeve, bij Dyke
   Marveld
   Tongerlo, bij Vragender
   Wolferer of Wulfler
   Marhulsen bij Groenlo.
  
  Zevenaar
   Havezate Camphuysen in Oud-Zevenaar
  
  Oude IJsselstreek
   Huis Wisch in Terborg
  Kasteel Wesenthorst
  
  Bronckhorst
   Kasteel De Wildenborch in Vorden
  
  Winterswijk
   De Buurse nabij Meddo
   Plekenpol 
   De Ravenhorst
   Het Waliën in Huppel
   Balckenschot in Meddo
  
  Zie ook
   Overijssels Havezatenpad - route die langs 52 van de Overijsselse havezaten voert.
   Ridderhofstad (de Utrechtse variant)
   Stins (de Friese variant)
   Borg (de Groningse variant)
   Reeks adelsgeschiedenis (deel 2)
  
   
  Bouwwerk in Drenthe
  Bouwwerk in Gelderland
  Bouwwerk in Overijssel
  Historische geografie
  Kasteel