title: Canon van Zuid-Holland
text: De Canon van Zuid-Holland is een geschiedschrijving van de Nederlandse provincie Zuid-Holland in vijftig verhalen, samengesteld door het Provinciaal Historisch Centrum van het Erfgoedhuis Zuid-Holland. Het boek is op 5 juli 2011 ten doop gehouden in de Gevangenpoort in Den Haag. Online is een verkorte versie te raadplegen.
  
  Na de Canon van Nederland, die in oktober 2006 werd gepresenteerd, volgden de provincies met hun eigen regionale canons van (meestal vijftig) bepalende of representatieve historische gebeurtenissen. De Canon van Zuid-Holland kwam als laatste gereed. Het voorwoord opent met een relativerende observatie die de geschiedenis van Zuid-Holland in een groter kader plaatst: "Van alle Nederlandse provincies is het 'provinciegevoel' in Zuid-Holland waarschijnlijk het slechtst ontwikkeld. Terwijl inwoners van Zeeland, Limburg of Groningen graag Zeeuwen, Limburgers of Groningers zijn, noemen maar weinigen in onze provincie zich Zuid-Hollander." De gegeven verklaring voor deze gebrekkige Zuid-Hollandse identiteit is dat de geschiedenis van de provincie "vaak parallel" met de geschiedenis van Nederland loopt en dat er "veel grote steden" zijn waarmee de Zuid-Hollanders zich eerder associëren. In 2008 verscheen al de Leidse Canon. De Goudse Canon, de Canon Leidschendam-Voorburg en de Canon van Voorne-Putten en Rozenburg kwamen uit in 2009. In 2010 werd ook een Canon van het Rijnland uitgebracht. In 2020 volgde de canon van Hollands oudste stad, Dordrecht.
  
  De geïllustreerde Canon van Zuid-Holland is in het bijzonder bedoeld voor gebruik in het onderwijs. Een van de voornaamste samenstellers, Johan Knoester, was jarenlang docent geschiedenis aan het Rotterdamsch Lyceum.
  
  Vensters 
  De titels van de vijftig kaders, vensters geheten in het canonjargon, zijn:
   Trijntje uit de prehistorie, 5500 v.Chr.
   Vlaardingencultuur, 3500-2500 v.Chr.
   Romeinen in Zuid-Holland, 50 v.Chr.-300
   De komst van het christendom, 690
   Het Hollandse Gravenhuis, ca. 900-1300
   De Leidse Burcht, ca. 1000: Het eerste kasteel
   Priester Hendrik, ca. 1100: Het ontstaan van het 'cope landschap'
   Van polderbestuur naar hoogheemraadschap, 13e-14e eeuw
   Dordrecht krijgt stadsrechten, 1220: Hollandse steden
   Jacoba van Beieren, 1401-1436
   Sint Elizabethsvloeden, 1421 en 1424
   Haringvisserij, Vanaf de middeleeuwen
   Erasmus en Coornhert, 16e eeuw: Hollandse verdraagzaamheid
   Jan de Bakker, 16e eeuw: Oprukkend protestantisme
   De Goudse Glazen, 1555-1603
   De Opstand, Belangrijke momenten tussen 1572 en 1584
   Universiteit Leiden, vanaf 1575
   Cornelis de Houtman en Olivier van Noort, ca. 1600: Ontdekkingsreizigers
   Zuid-Hollandse buitenplaatsen, 17e-18e eeuw
   Anthonie van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens, 17e-eeuwse wetenschappers
   Spinoza en Bayle, 17e eeuw: Invloedrijke filosofen
   De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt, 1619
   De Statenvertaling van de Bijbel, 1635
   De Lakenhal van Leiden, 1640
   De Trekvaart Haarlem-Leiden, 1657
   Vermeers Gezicht op Delft, ca. 1660: Hollandse meesters
   De moord op de gebroeders (Cornelis en Johan) De Witt, 1672
   Oude Hollandse Waterlinie en Fort Wierickerschans, 1672-1673
   Molens van Kinderdijk, ca. 1740
   De uitleenbibliotheek van Hendrik Scheurleer, 1757: Verlichting voor het individu
   Exercitiegenootschap 'De Vrijheid' uit Dordrecht en de komst van de 'groene bankjes', 1783: Verlichte politieke idealen
   De Bollenstreek, 19e eeuw
   De Kruitschipramp van Leiden 1807: De eerste 'Nationale Ramp'
   Willem Frederik van Oranje landt bij Scheveningen, 1813
   Eerste badhuis in Scheveningen, 1818: De opkomst van het strandtoerisme
   De droogmaking van de Zuidplas, 1839
   De splitsing van Holland, 1840
   Technische Universiteit Delft, 1842
   Gerrit Lalleman, 1855: Protest tegen kinderarbeid
   De Haagse School, ca. 1860-1880
   De Nieuwe Waterweg en de groei van Rotterdam, 1872
   Den Haag en Nederlands Indië, 20e eeuw
   De Kuip, 1937
   Zuid-Holland in de Tweede Wereldoorlog, 1940-1945
   Watersnoodramp, 1953
   De eerste moskee, 1955
   Popcultuur: Haagse 'beats' en Kralingen, Jaren 1960-1970
   Opkomend milieubewustzijn, ca. 1963
   Van Brienenoordbrug, 1965: Symbool van een dichtslibbende infrastructuur
   Maeslantstormvloedkering, 1997: De Deltawerken voltooid
  
  Gegevens 
    (2011) Canon van Zuid-Holland, de geschiedenis van Zuid-Holland in 50 verhalen, Erfgoedhuis Zuid-Holland. ISBN 9789077842591
  
  Geschiedenis van Zuid-Holland
  Zuid-Holland