title: Voetwortelbeen
text: De voetwortelbeenderen of ossa tarsi zijn de botten in de voet, gelegen tussen het scheenbeen (tibia) en het kuitbeen (fibula) enerzijds en de vijf middenvoetsbeentjes (één voor elke teen) anderzijds. De botjes bij elkaar worden tezamen ook wel voetwortel of tarsus (van het Griekse ταρσός, voet(zool)) genoemd. Het gewricht dat het scheenbeen en het kuitbeen met de voetwortel maakt, wordt het enkelgewricht genoemd.
  
  Bij vogels en veel dieren is het vaak een lang bot (Tarsus) en lijkt het enkelgewricht op een knie die naar achteren buigt.
  
  De zeven standaard bij de mens voorkomende voetwortelbeenderen zijn: 
   talus of sprongbeen
   calcaneus of hielbeen
   os naviculare
   os cuneiforme mediale
   os cuneiforme intermedium
   os cuneiforme laterale (gezamenlijk de drie wiggenbeenderen)
   os cuboides of teerlingbeen
  
  Accessoire voetwortelbeentjes 
  Veel mensen hebben nog extra voetwortelbeentjes, die gedurende de embryonale ontwikkeling als extra botopbouwpunt ontstaan. In sommige studies is sprake van accessoire voetwortelbeentjes bij 36% van de mensen. Voorbeelden van deze extra voetwortelbeentjes zijn de volgende:
   Os aponeurosis plantaris
   Os calcanei accessorium (os talocalcaneare laterale)
   Os calcanei secundarium
   Os cuboides secundarium
   Os cuneometatarsale I plantare
   Os cuneometatarsale I tibiale
   Os cuneometatarsale II dorsale
   Os cuneonaviculare I dorsale (os naviculocuneiforme, os infranaviculare, os paracuneiforme I)
   Os in sinu tarsi
   Os intercuneiforme
   Os intermetatarsale I (os intermetatarseum)
   Os intermetatarsale IV
   Os paracuneiforme (os praecuneiforme)
   Os retinaculi
   Os sesamoideum peronaeum (os peronaeale, os cuboides accessorium)
   Os sesamoideum tibialis anterioris
   Os sesamoideum tibialis posterioris
   Os subcalcaneum (os subcalcis, os tuberis calcanei)
   Os subfibulare
   Os subtibiale (os tali accessorium, os tali secundarium)
   Os supracalcaneum (os accessorium supracalcaneum)
   Os supratalare (os tali secundarium)
   Os sustentaculi tali (os sustentaculi)
   Os talocalcaneare posterius
   Os talonaviculare dorsale (os supranaviculare)
   Os talotibiale dorsale
   Os tendinis calcanei
   Os tibiale externum (os naviculare accessorium)
   Os trigonum
   Os trochleare calcanei (os trochleae)
   Os uncinatum (os unci)
   Os vesalianum pedis
  
  Bij dieren
  Bij zoogdieren komt hoofdzakelijk dezelfde zevendeling van de tarsus voor als bij de mens, met verschillen tussen de zoogdieren onderling.
  
  De tarsus bestaat uit:
  os tarsi tibiale,  ook talus genoemd zoals als bij de mens.
  os tarsi fibulare, ook calcaneus genoemd zoals bij de mens.
  os tarsi centrale, overeenkomend met het os naviculare.
  os tarsi I, overeenkomend met het os cuneiforme mediale.
  os tarsi II, overeenkomend met het os cuneiforme intermedium.
  os tarsi III, overeenkomend met het os cuneiforme laterale.
  os tarsi IV, overeenkomend met het os cuboides.
  
  Bij het varken en de vleeseters komen alle zeven voetwortelbeenderen voor. Bij het paard zijn de ossa tarsi I en II versmolten en wordt vervolgens het os cuneiforme mediointermedium genoemd. Bij het rund zijn het os tarsi centrale en het os tarsi IV versmolten en wordt het geheel het os centroquartale, het os naviculocuboideum of het os centrotarsale genoemd. Ook zijn bij het rund de ossa tarsi II et III versmolten en wordt het geheel het os cuneiforme intermediolaterale genoemd.
  
  Literatuurverwijzingen
  
  Been