title: AVRO
text: De Algemene Vereniging Radio Omroep, afgekort AVRO, was een Nederlandse omroeporganisatie. De AVRO werd officieel opgericht aan het einde van 1927, maar de wortels reikten tot begin jaren twintig. Het was van oudsher een onafhankelijke mediaorganisatie, zonder binding met een religie of politieke groepering. Op 1 januari 2014 fuseerde de AVRO met de TROS tot AVROTROS. Sinds 7 september 2014 worden ook alle bestaande programma's uitgezonden onder de naam AVROTROS.
  
  De omroep gaf drie omroepbladen uit: Televizier, TV Film en de Avrobode. Deze bladen bestaan nog steeds, maar vallen nu onder AVROTROS. Jaarlijks reikte de omroep de Gouden Televizier-Ring en de Gouden RadioRing uit. Deze ringen worden sinds 2014 uitgereikt door AVROTROS.
  
  Historie 
  Op 21 juli 1923 vond de eerste radio-uitzending plaats vanuit de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek te Hilversum. Op 1 maart 1926 zag de Stichting Hilversumsche Draadlooze Omroep het licht, die in maart 1927 werd hernoemd in Stichting Algemeene Nederlandsche Radio Omroep. Deze ANRO fuseerde op 28 december 1927 met de Nederlandsche Omroep Vereeniging uit Den Haag tot de Algemeene Vereeniging 'Radio Omroep', de AVRO. De drijvende kracht en inspirator ervan was directeur Willem Vogt en de eerste algemeen secretaris was oud-kolonel Frans Paul Albert van Gheel Gildemeester.
  
  In de beginjaren werden radio-uitzendingen verzorgd met een cultureel, een ontspannend en een vormend karakter. Populaire programma's waren De Bonte Dinsdagavondtrein, de Hersengymnastiek, de kookrubriek van mevrouw Lotgering-Hillebrand, de rubriek Met Naald en draad voor u paraat door Ida de Leeuw van Rees en de boekbesprekingen door P.H. Ritter jr.
  
  Verzuiling
  De AVRO pretendeerde alle geestelijke en maatschappelijke stromingen te bedienen, en zag zichzelf als de toekomstige nationale omroep. Toen de christelijke regering in 1930 in het zendtijdbesluit de katholieke KRO, de protestants-christelijke NCRV, de socialistische VARA, de vrijzinnig protestantse VPRO en de neutrale AVRO elk 20% van de zendtijd toebedeelde, stonden de "algemenen" op hun achterste benen. De AVRO organiseerde een volkspetitionnement waarbij 400.000 handtekeningen werden opgehaald, en in Den Haag vond een grote demonstratie plaats met ruim 100.000 deelnemers. Het mocht niet baten.
  
  Van 1936 tot 2000 waren de studio's en het kantoor gevestigd in een complex aan 's-Gravelandseweg (50-52) in Hilversum.
  
  Tweede Wereldoorlog 
  AVRO-directeur Willem Vogt ontsloeg al op 21 mei 1940 vrijwillig een aantal joodse medewerkers, onder wie Jacob Hamel, Han Hollander, Max Tak, Ida de Leeuw van Rees, Jetty Cantor, Boris Lensky, Albert van Raalte en Antoinette van Dijk. Ook de joodse voorzitter van de AVRO, mr. Visser, moest vertrekken. De NSB'er Max Blokzijl startte 2 februari 1941 voor de AVRO met zijn serie wekelijkse radiopraatjes onder de titel ‘Ik was er zelf bij’, over zijn belevenissen in nazi-Duitsland. Maar alle aanpassingen ten spijt ging de AVRO op 9 maart 1941 op in de Nederlandsche Omroep onder nationaalsocialistische leiding.
  
  Opkomst televisie
  
  Al voor de officiële introductie van televisie in Nederland was de AVRO bij deze nieuwe ontwikkelingen betrokken. Op 4 oktober 1951, twee dagen na de eerste Nederlandse televisie-uitzending, bracht de AVRO als eerste omroep een individuele uitzending. Vooral de voordracht van dr. A.F.J. Portielje was in deze eerste uitzending een succes, door de reuzenpad die hij uit Artis had meegebracht.
  
  Eind jaren 1980 was AVRO betrokken bij een mislukte eerste poging voor commerciële televisie in samenwerking met twee ander omroepen en vier uitgeversorganisaties onder de naam ATV/EPTV.
  
  Fusie 
  In 2000 verhuisde de AVRO, met collega-omroeporganisaties KRO en NCRV naar het nieuwe AKN-gebouw, verderop aan de 's-Gravelandseweg.
  
  Op 6 mei 2011 werd bekend dat AVRO en TROS gingen kijken of ze konden fuseren, naar aanleiding van kabinetsplannen om het aantal publieke omroepen te verminderen. Het doel was om in 2016 een volledig gefuseerde omroep te vormen met de naam AVROTROS. Vanaf 1 januari 2014 werden nieuwe programma's al aangeduid als programma's van de AVROTROS. Sinds 7 september 2014 zijn ook reeds bestaande programma's naar de AVROTROS gegaan, met bijbehorend logo en bijbehorende slogan. De fusie werd gerealiseerd met begeleiding van de laatste directeur van de Avro, Willemijn Maas.
  
  Minjon 
  
  In 1953 werd een jeugdafdeling van de AVRO-radio, Minjon, opgericht, waar jongeren, onder professionele begeleiding, hun eigen radioprogramma konden maken, dat werd uitgezonden onder de titel 'Op De Jonge Golf'. Deze Miniatuur Jeugd Omroep Nederland was een initiatief van Herman Broekhuizen, die zich al met jeugdprogrammering bezighield, en samen met Lily Petersen het programma "Kleutertje Luister" maakte. Wat hij bij de aanvang niet kon bevroeden, was dat het nogal padvinder-achtige initiatief - dat in plaatselijke afdelingen was verdeeld, elk onder leiding van een 'consul' -, waarbij vele honderden jongeren, die gefascineerd waren door het fenomeen 'radio', zich in de loop der jaren zouden aansluiten, aldus een kweekvijver zou worden voor de gehele Nederlandse omroep, en het ongewild later een groot informeel netwerk vormde, dat minstens vijftig jaar functioneerde. Bekende Minjonners zijn: Eugenie Herlaar, Joop van Zijl, Hans van Zijl, Audrey van der Jagt, Klaas Jan Hindriks, Will Simon, Theo Strengers, Joop Stokkermans, Donald de Marcas, Bram van Erkel, Eef Brouwers, Cees van Drongelen, Marga van Arnhem, Mireille Bekooij, Catherine Keyl, Koos Postema, Henk van Hoorn, Wouter Klootwijk, Theo Stokkink, Paul Haenen, Theo Uittenbogaard, Rob Klaasman, Ad 's-Gravesande, Felix Meurders, Edvard Niessing, Michael Bakker, Ruud Bos.
  
  Thema's 
  Begin deze eeuw werkte de AVRO met thematische ‘tribunes’. Deze inhoudelijke indeling liep zijn tijd bijna te ver vooruit, omdat de NPO zelf indelingen maakte op mediatype (radio, tv, internet). De AVRO heeft de tribunes midden jaren nul weer laten vallen. De AVRO hanteerde de volgende thema's:
   Dier en Natuur, verschillende milieuprogramma's
   AVRO Klassiek, klassieke muziek en concerten
   AVRO Kunst, verschillende programma's over kunst en cultuur, zoals Tussen kunst en kitsch
   AVRO Gezondheid, medische programma's en programma's gericht op bewegen, zoals Vinger aan de pols
   AVRO Musical, alles wat te maken heeft met theater en musical, zoals Op zoek naar Mary Poppins
   AVRO Kids, Hier worden alle kinderprogramma's onder gebracht
  De focus ligt in de jaren tien op Kunst & Cultuur en Opinie & Debat.
  
  Televisie
  
  Binnenland 
  De programma's van de AVRO waren verdeeld over de drie publieke netten.
  
  op alfabetische volgorde (de programma's beginnend met ‘AVRO's’ staan gerangschikt op hun eigen naam)
  
   Alle dieren tellen mee, met dierenarts Henk Lommers
   Alles Kits, Kinderprogramma met Bas Westerweel en Minoesch Jorissen (later met Erik van der Hoff en Paula Udondek)
   Andermans Veren, met Jacques Klöters (ook op Radio 5 Nostalgia met Kick van der Veer)
   De Astronautjes, poppenserie geschreven door Lo Hartog van Banda
   Atlas, met Lauren Verster
   AvaStars & AvaStars LIVE, met Ewout Genemans
   Babbelonië, spelprogramma gepresenteerd door Pim Jacobs
   De Bereboot, poppenserie geschreven door Lo Hartog van Banda
   Berebios, kinderprogramma met verschillende tekenfilms, presentatie: Hans van der Togt en Tante Neel
   Bij wijze van spreken, Taalspel met Carlo Boszhard (Zomer 1991)
   Blik op de weg, met tot 2012 Leo de Haas, huidig Frits Sissing
   Bloedverwanten
   De Brekers, comedyserie met Rijk de Gooyer, John Kraaykamp, Adèle Bloemendaal, Sacco van der Made en Ben Hulsman
   Budget TV met Tijl Beckand, Ruben Nicolai en Ruben van der Meer
   Buitenhof (samen met VARA & VPRO)
   Cash op Zolder, met Art Rooijakkers
   Charlie
   Close Up
   Dag huis, dag tuin, dag opbergschuur, kinderprogramma met Burny Bos en Wieteke van Dort
   Dag juf tot morgen, kinderserie van Burny Bos
   Daar bleef je voor thuis met Nelleke van der Krogt
   De Droomshow met Judith de Bruijn (later met Bart Peeters) (nog later Michael van Buuren)
   De Troon
   Duel over de grens (1995/1997)
   De Confetti club, kinderprogramma met Bas Westerweel en Judith de Bruijn
   Cultuurshake
   De Stille Kracht, drama tv spel
   De Tiende van Tijl, met Tijl Beckand
   Een mens wil op de vrijdagavond wel eens even zitten en een beetje lachen want er is al genoeg ellende op de wereld
   Eén van de acht, spelprogramma met Mies Bouwman
   EenVandaag (met TROS)
   Eeuwige roem (Fysiek programma. Pres. Toine van Peperstraten)
   Expeditie Poolcirkel, met Lauren Verster (het programma wordt nu uitgezonden door RTL)
   AVRO's Fietscross
   De Sleutels van Fort Boyard, avonturenspel, seizoen 1 met Bas Westerweel en Ria Visser, seizoen 2 (Avro/Tv 1 België) met Hans Schiffers en Alexandra Potvin.
   F.O.-Show, showprogramma met Fred Oster
   Fort Boyard, met Gerard Ekdom & Lauren Verster
   Forza TV, met Humberto Tan en Jessica Broekhuis [1991-1993]
   Get the Picture (tot 2003 samen met KRO), met achtereenvolgens Judith de Bruijn, Paula Udondek en Lucille Werner
   Gemma Glitter gezondheidsgala, met Juliëtte de Wijn als Gemma Glitter
   De Gimmie Gimmie game show, kindershow met Paula Udondek en Paul Groot
   Goedemorgen Nederland (tot 2004, de KRO en de NCRV gingen daarna verder zonder AVRO)
   Goldrush met Ad Visser
   Het Glazen Huis, soapserie (in samenwerking met TROS en BNN)
   Heartbeat VIPS
   Hoe heurt het eigenlijk?, met Jort Kelder
   Hoge Bomen, met Pieter Jan Hagens
   Hollands Glorie, dramaserie met Hugo Metsers
   Het internaat (2004)
   De ik Bennie Bang show, kinderprogramma
   In de hoofdrol, met Mies Bouwman (later met Frits Sissing)
   De Inbreker, Twee ex-inbrekers testen de beveiliging van huizen. De bewoners worden geconfronteerd met de harde werkelijkheid. Daarna wordt hun huis inbraakproof gemaakt.
   Jackpot (Kwis met Eddie Keur. 1990/1991 i.s.m. Tros/Veronica)
   Join the Beat, met Gerard Ekdom
   AVRO Junior Dance, met Tim Douwsma en Veronica van Hoogdalem
   Junior Songfestival, met Romy Monteiro
   Karel, praatprogramma met Karel van de Graaf
   Kom er maar eens achter, een spelprogramma met Mies Bouwman
   Avro Kids United met als presentator Sipke Jan Bousema
   Kinderbios, kinderprogramma met nagesynchroniseerde buitenlandse tekenfilms, verzorgd door Ring Workshop, presentatie: Hans van der Togt en de pop Boris
   Kinderprinsengrachtconcert, met Ewout Genemans
   Kinderen van waterland, kinderserie van Burny Bos
   Koefnoen, met Paul Groot & Owen Schumacher
   Lawaaipapegaai, kinderprogramma met Burny Bos en Wieteke van Dort
   Maestro, met Frits Sissing
   Mensen zoals jij en ik, televisieserie met korte verhalen geschreven door Herbert Reinecker met in de hoofdrol Kees Brusse
   Mies, praatprogramma met Mies Bouwman
   De Mountiesshow, met René van Vooren en Piet Bambergen
   Minibios, minivariant van de Kinderbios
   Moef Ga Ga, popmuziekprogramma
   Nederland in Beweging!, met Karl Noten (later Duco Bauwens) en Olga Commandeur (het programma wordt nu uitgezonden door Omroep MAX)
   Netwerk (tot 2004, de KRO en de NCRV gingen daarna verder met de EO in plaats van AVRO)
   Ontdek je plekje, programma over toeristische tips van Joop Scheltens
   Op de Bon, met Nasrdin Dchar en Sipke Jan Bousema
   Operatie NL Fit, met Art Rooijakkers
   Opium, met Cornald Maas
   Opsporing Verzocht, met Anniko van Santen
   Op zoek naar ... (Evita), (Joseph), (Mary Poppins), (Zorro), met Frits Sissing
   Pauze tv, met Carlo Boszhard en Barbera van de Beukering
   AVRO's Platenpanel, met Meta de Vries
   Prijs je rijk (De voorloper van Prijzenslag), prijzenshow met Fred Oster en IJf Blokker
   Prinsengrachtconcert, Hans van den Boom
   Post, kinderprogramma met Birgit Gantzert
   Puzzeluur met Jos Brink
   AVRO's Rallycross, vanaf 1969 uit Venlo en vanaf 1971 uit Valkenswaard, Regisseur Rob Herzet
   AVRO Service Salon met Edwin Rutten, met medewerking van Henk Molenberg (alleen eerste seizoen), met Catherine Keyl en Amanda Spoel (later ook met Tineke de Groot en Simone Wiegel)
   Sex met Angela, praatprogramma met Angela Groothuizen
   Slag bij Nieuwpoort
   SmartkidZ, met Marcel Kuijer en Renate Schutte
   Sonja's avonds, praatprogramma met Sonja Barend
   AVRO's Sportpanorama, sportprogramma met onder anderen Frank Kramer, Jos Kuijer, Jack van der Voorn en Ruud ter Weijden
   Sterrenslag, reeks spelprogramma's met bekende Nederlanders
   Strictly Come Dancing, met Kim-Lian van der Meij en Reinout Oerlemans
   Stuif es in, jeugdprogramma met Ria Bremer
   Telebingo, spelshow met Mies Bouwman (later met Carl Huybrechts)
   Televizier, actualiteitenrubriek met onder anderen Cees van Drongelen, Karel van de Graaf, Wibo van de Linde, Jaap van Meekren, Kees Mijnten en Amanda Spoel
   The Phone, met Frederik Brom  (het programma wordt nu uitgezonden door RTL met Eddy Zoëy)
   Toppop met Krijn Torringa en Ad Visser (later met Bas Westerweel)
   Toppop3, met Gerard Ekdom
   Tussen Kunst & Kitsch, met achtereenvolgens Cees van Drongelen, Nelleke van der Krogt en Frits Sissing
   De Uitdaging, met Angela Groothuizen
   Van Oude Mensen En De Dingen Die Voorbij Gaan, drama tv spel
   Vinger aan de Pols, met Ria Bremer en Pia Dijkstra
   Voor de vuist weg, praatprogramma met Willem Duys
   Voor elkaar, met Bas Westerweel
   Wedden dat..?, showprogramma met Jos Brink en Sandra Reemer/Myrna Goossen
   We gaan nog niet naar huis
   Wie is de Mol?, met Rik van de Westelaken
   Wie van de Drie, spelprogramma met onder anderen Nand Baert, Herman Emmink en Flip van der Schalie als presentator
   AVRO's Wie-kent-kwis, showprogramma met Peter Knegjens/Fred Oster
   Wordt Vervolgd, programma over strips en tekenfilms van Kees de Bree, Wouter Stips en Han Peekel
   Zoethout, Kinderprogramma uit 1983 met onder meer Wendy van Dijk
   ZipZoo: coördinaat X, met Sipke Jan Bousema & ZipZoo: WorldWide samen met Joey van der Velden
  
  Buitenland 
  op alfabetische volgorde
   Alleen op de wereld, Japanse tekenfilmserie
   CHiPs, politieserie met Erik Estrada
   Columbo, politieserie met Peter Falk
   Dallas, dramaserie met onder anderen Larry Hagman
   Doctor Snuggles, Britse nagesynchroniseerde tekenfilmserie
   ER
   The Dukes of Hazzard, Amerikaanse achtervolgingstienerserie
   Heidi, Japanse tekenfilmserie, nasynchronisatie door Ring Workshop
   Missing: Without a Trace
   Tatort/Schimanski
   Pippi animatie
  
  Omroepers/omroepsters 
  op chronologische volgorde
  
   Netty Rosenfeld (1951-1952)
   Heleen van Meurs (1953-1955)
   Mies Bouwman (1954-1955)
   Ageeth Scherphuis (1956-1966)
   Elizabeth Mooy (1959-1966, 1971-1976)
   Ilse Wessel (1963-1969)
   Lonneke Hoogland (1964-1968)
   Ria Bremer (1966-1970)
   Viola van Emmenes (1968-1969)
   Alice Oppenheim (1968-1975)
   Sonja van Proosdij (1969)
   Lous Haasdijk (1969-1975)
   Ingrid Drissen (1974-1980)
   Jos van Vliet (1975-1976)
   Hans van der Togt (1976-1989)
   Ilona Hofstra (1977-1979)
   Patricia Messer (1979-1985)
   Jack van der Voorn (1983)
   Monique van der Sande (1983-1985)
   Ad Visser (1985-1989)
   Myrna Goossen (1985-1990)
   Simon Visser (Avro-wervingsspots televisie) (1986)
   Roeland Kooijmans (1988-1991)
   Birgit Gantzert (1989-1992)
   Judith de Bruijn (1989-1992)
   Pauline Dekker (1990-1991)
   Humberto Tan (1991-1992)
  
  Televisiepresentatoren en -presentatrices
  
  Radio
  
  Programma's 
  op alfabetische volgorde (de programma's beginnend met ‘AVRO’ staan gerangschikt op hun eigen naam)
   1 op de Middag, met Pieter Jan Hagens, Dick Klees, Wim Rigter, Marjolijn Uitzinger en Roeland van Zeijst
   Andermans Veren (NPO Radio 5 Nostalgia)
   Antenne 2, met Roeland van Zeijst en Arjan Snijders
   Arbeidsvitaminen (NPO Radio 5)
   Best of 2Night (NPO Radio 2)
   De bonte dinsdagavondtrein
   De Sandwich (NPO Radio 5)
   Herman (NPO 3FM)
   Hersengymnastiek
   Hollands Glorie, met Krijn Torringa
   Hoorspelen, zie lijst van Nederlandse hoorspelen
   Easy Listening, met Tosca Hoogduin
   Effe Ekdom (NPO 3FM)
   Ekdom's After Dinner Trip (NPO Radio 6)
   Ekdom In De Nacht (NPO 3FM)
   Kleutertje luister met Herman Broekhuizen en Lily Petersen (1946-1975)
   Muziekmozaïek, met Willem Duys
   Musical Moods (NPO Radio 2)
   De Nachtdienst, met o.a. Marjolein Dekkers, Martijn Rosdorff, Astrid de Jong en Johan Doesburg
   AVRO's Radiojournaal
   Radio Lawaaipapegaai met Burny Bos, Wieteke van Dort, Joop Stokkermans (1976-1978)
   Roodshow (NPO Radio 2)
   Opium (NPO Radio 1)
   de Praktijk, met Jan Mom
   Schiffers.fm (NPO Radio 2)
   Sherill for Real (NPO Radio 6)
   Van Staa tot Zeven, met Jetske van Staa
   Toppers van Toen, met Jan Steeman
   Toppop Radio
   Tijdperk Schiffers (NPO Radio 2)
   Vrijdagmiddag Live (NPO Radio 1)
   AVRO's Wekelijkse Sportrevue, met onder anderen Tom Schreurs en Dick van Rijn
  
  Internet 
  Sommige voormalige radioprogramma's gingen door met internetuitzendingen (zie externe links):
   Back to the Oldschool
   Toppers van Toen
  
  De omroep had ook tien webkanalen en bood wekelijks ruim tien nieuwe muziekshows en interviews aan als podcasts. In 2012 nam de AVRO het station KX Radio over.
  
  Radiopresentatoren en -presentatrices en radio-omroepers 
  (Deze lijst bevat ook de Minjon-medewerkers)
  
  Vereniging 
  De vereniging AVRO kende de Verenigingsraad als toezichthoudend orgaan. Per 1 januari 2008 bestond het AVRO-bestuur uit:
  
   Paul Smits, voorzitter
   Rob Neutelings, vicevoorzitter
   Robert Croll, secretaris
   Kier Brul, penningmeester
   Peter van Gorsel, lid
  
  Slogans van de AVRO 
   AVRO, 60 jaar in beweging
   Volop in beweging
   Dit wordt weer je avondje AVRO
   De eigenzinnige AVRO
   Een avondje AVRO daar blijf je voor thuis
   Een beetje klasse kan geen kwaad
   Je komt elkaar tegen bij de AVRO
   Voor een breder beeld
   Verrijk je wereld
  
  Trivia 
   Het verhaal gaat, dat wij het aan Willem Vogt, of eigenlijk aan zijn vrouw, of liever door haar dienstbode, te danken hebben dat de Nederlandse omroep zich in Hilversum concentreerde, en niet bijvoorbeeld in Den Haag of Amsterdam, wat meer in de rede gelegen zou hebben, omdat mevrouw Vogt destijds weigerde van Hilversum naar Amsterdam te verhuizen, waar de AVRO nog decennialang zijn hoofdzetel zou houden, omdat mevrouw Vogt zo verknocht was aan haar Gooise dienstbode.
   De AVRO moet niet worden verward met de fictieve Nieuwe AVRO, de in 1981 door Cor van der Laak opgerichte piratenomroep (Algemene van der Laak radio omroep) uit onvrede met het beleid van de oude AVRO. In het satirische programma Koot en Bie kwamen uitzendingen van de Nieuwe AVRO rond 1981 regelmatig voor.