title: Wijken in Utrecht
text: De Nederlandse gemeente Utrecht is bestuurlijk in tien wijken opgedeeld. In het verleden kende de Utrechtse wijkindeling andere benamingen en wijkgebieden.
  
  Heden 
  
  De gemeente Utrecht onderscheidt vandaag de dag bestuurlijk tien wijken, die zijn te vergelijken met stadsdelen. Deze zijn weer onderverdeeld in subwijken en buurten. Elke wijk kent een apart wijkbureau of een wijkservicecentrum. De wijk Vleuten-De Meern bezit ook een dependance van de burgerzaken.
  
  Elke wijk kent een raadscommissie voor de wijk, samengesteld uit gemeenteraadsleden of hun plaatsvervangers en elke wijk kent ook een aparte wijkwethouder. Daarnaast bestaat er een wijkraad, die een adviserende rol heeft en bestaat uit bewoners van de desbetreffende wijk.
  De Utrechtse wijken zijn:
  
  Geschiedenis 
  In de middeleeuwen sprak men in het Utrechtse over het boven- en benedeneind; een aanduiding naar de (toenmalige) ligging langs de rivier de Rijn. Ook ontstond in de 12e eeuw met de aanleg van een stadswal/stadsmuur om de stad een indeling tussen het gebied daarbinnen en de stadsvrijheid daarbuiten. Daarnaast waren er vanuit de middeleeuwen buurten die op hun lokale niveau op eigen wijze georganiseerd waren.
  
  1572-1795
  Vanaf 1572 tot 1795 kende men een tevens een bepaalde indeling op militair en administratief gebied. De stad werd in eerste instantie in 1572 verdeeld in kwartieren. Een jaar later werd ieder kwartier gesplitst in twee wijken. Ieder van deze acht wijken binnen de stadswal/stadsmuur werd vernoemd naar haar schuttersvendel met daarin een eigen stedelijke schutterij die uit burgers bestond. De acht wijken binnen de stadswal/stadsmuur en de vier daarbuiten waren:
  Bloedkuil, noordoostelijke deel binnen de stad
  Catharijne, westelijk buiten de stad
  Fortuin, binnen de stad rond het Janskerkhof
  Handvoetboog, noordwestelijke deel binnen de stad
  Oranjestam, zuidoostelijke deel binnen de stad
  Papenvaandel, binnen de stad rond het Domplein
  Pekstokken, zuidwestelijke deel binnen de stad
  Tolsteeg, zuidelijk buiten de stad
  Turkije, binnen de stad ruwweg ten noorden van de Zadelstraat
  Weerd, noordelijk buiten de stad
  Wittevrouwen, oostelijk buiten de stad
  Zwarte Knechten, binnen de stad ruwweg ten zuiden van de Zadelstraat en de Mariaplaats
  
  1795-1898
  
  In de Franse tijd werden de wijken met een letter aangeduid vanwege de problematische uitspraak van de oude wijknamen voor de Franse bezetter. Wijken in de huidige historische binnenstad kregen een letter die liep van A tot en met H. De buitenwijken kregen er een die liep van I tot en met M (J werd niet gebruikt). Tot tegen het eind van de 19e eeuw hield men de volgende wijkindeling met bijbehorende benamingen aan:
   Wijk A, voorheen Oranjestam, stond na 1795 ook wel bekend als Eijkestam
  Wijk B, voorheen Pekstokken
   Wijk C, als enige overgebleven als buurtnaam, voorheen Handvoetboog
  Wijk D, voorheen Turkije
  Wijk E, voorheen Zwarte Knechten
  Wijk F, voorheen Papenvaandel, stond na 1795 ook wel bekend als Vrijheidsvaandel
  Wijk G, voorheen Fortuin
  Wijk H, voorheen Bloedkuil
  Wijk I, voorheen Wittevrouwen
  Wijk K, voorheen Tolsteeg
  Wijk L, voorheen Catharijne
  Wijk M, voorheen Weerd
  
  Zie ook 
   Stadsvrijheid van Utrecht
  
  Externe link 
  Indeling door de gemeente in wijk-, subwijk, buurt- en subbuurt - utrecht.nl
  
  Bronnen 
  De Bruin, R.E. e.a. (red.) 'Een paradijs vol weelde'. Geschiedenis van de stad Utrecht, Matrijs, Utrecht, 2000, blz. 340-341 en 503, ISBN 9053451757
  
  Noten 
  
   
  Geschiedenis van Utrecht