title: Huis Greifen
text: Het Huis Greifen of de Greifendynastie (Duits: Greifen; Pools: Gryfici; Deens: Grif), was een dynastie die heerste over het hertogdom Pommeren van de 12e eeuw tot 1637. De naam "Greifen" werd voor het eerst gebruikt door de dynastie na de 15e eeuw en was ontleend aan het hertogelijke wapen. Hertog Wartislaw I (overleden in 1135) was de eerste historische heerser van het hertogdom Pommeren en de stichter van de Greifendynastie. De meest prominente Greifen was Erik van Pommeren, die in 1397 koning werd van de Unie van Kalmar en zo regeerde over Denemarken, Zweden en Noorwegen. De laatste Greifen-hertog van Pommeren was Bogislaw XIV, die stierf tijdens de Dertigjarige Oorlog, die leidde tot de verdeling van Pommeren tussen Brandenburg-Pruisen en Zweden. Hertogin Anna van Pommeren, dochter van hertog Bogislaw XIII en de laatste Greifen, stierf in 1660.
  
  Naam van de dynastie 
  De dynastie is bekend onder twee namen, Pommeren, naar hun primaire leengoed, en Greifen, naar hun wapenschild, dat sinds het einde van de 12e eeuw een griffioen bevatte: het eerste verifieerbare gebruik van de griffioen als het heraldische embleem van de dynastie vond plaats in een zegel van Casimir II, hertog van Pommeren, waarop het denkbeeldige beest op een schild te zien was, en was bevestigd aan een document uit 1194. De naam Pommeren komt van het Slavische po more, wat "[land] langs de zee" betekent.
  
  Oorsprong en takken 
  De oorsprong van de Greifen is niet duidelijk. De meeste theorieën stellen dat ze afstammen van de lokale Slavische adel of aan een zijlinie van het Poolse huis Piasten. De middeleeuwse Poolse kroniekschrijver Jan Długosz bracht hen in verband met de Poolse adellijke familie Świebodzice uit de zuidelijke provincie van Polen, Klein-Polen genaamd, die ook een griffioen als wapenschild gebruikte en die op zijn beurt mogelijk ook een zijlinie van de Piasten was. In ieder geval noemt kroniekschrijver Gallus Anonymus in zijn Gesta principum Polonorum de Greifen "naaste neven" van de toenmalige tijdgenoot Bolesław III van Polen, wat direct een nauwe dynastieke relatie met de Piasten impliceert.
  
  In de 17e eeuw ontleenden de Greifen hun oorsprong aan legendarische wezens uit de Sorbische mythologie genaamd Gryphus of Baltus.
  
  De eerste bekende leden van de Greifen waren de broers Wartislaw I en Ratibor I. Wartislaw zou de stamvader zijn van de lijn van hertogen die tot 1630 over het hertogdom Pommeren regeerde; Ratibor zou de voorouder zijn van de Ratiboriden-tak van de Greifen, die de landen van Schlawe en Stolp zou regeren totdat de lijn uitstierf en het gebied werd opgenomen in het hertogdom Pommeren. Het eerste bekende lid van de Swantiboriden-tak van de Greifen, bekend als kastelein van Pommerse steden, was Wartislaw (II) Swantiboriz.
  
  Wartislaw I tot Bogislaw IV en Otto I 
  
   Wartislaw I († tussen 1134 en 1148)
   Bogusław I (* omstreeks 1130; † 1187) ∞ (I) Walburgis († 1177), dochter van Waldemar I van Denemarken ;(II) Anastasia, dochter van Mieszko III van Polen en Eudoxia van Kiev
   (I) Ratibor (* 1160; † 1183) ∞ Salome, dochter van Mieszko III van Polen en Eudoxia van Kiev
   (I) Wartislaw II. (* 1160; † 1184) ∞ Sophia, dochter van Bolesław IV van Polen
   (II) Bogislaw II. (* um 1177; † 1220) ∞ Miroslawa (†1233), dochter van Mestwin I van Pomerelia en Swinislawa
   Woislawa († 1229)
   Barnim I (* ca. 1217/19; † 1278) ∞ (I) Marianne, dochter van Willem van Lüneburg en Helene van Denemarken(II) Margaretha van Brunswijk(III) Mathilde (Mechthild) († 1316), dochter van Otto III, markgraaf van Brandenburg en Beatrix van Böhmen
   (I) Anastasia (* 1245; † 1317) ∞ Hendrik I van Mecklenburg (1230-1302)
   (II) Bogislaw IV (* 1258; † 1309) → Pommeren-Wolgast (zie hieronder)
   (III) Barnim II (* ongeveer 1277; † 1295)
   (III) Otto I (* ongeveer 1279; † 1344) → Pommeren-Stettin (zie hieronder)
   (III) Miroslawa († 1328) ∞ Niklot I van Schwerin
   (III) Beatrix († 1300 of 1315) ∞ Hendrik II van Werle
   (? ) Dobroslawa ∞ Jaczo van Salzwedel
   (II) Casimir II (* ca. 1180, † 1219) ∞ Ingardis van Denemarken
   Wartislaw III (* ca. 1210; † 1264) ∞ Sophia
   Elisabeth († 1222)
   (II) Dobroslawa (* vóór 1187, † ca. 1226)
   Casimir I. (* na 1130; † 1180) ∞ Pritolawa
   Ratibor I († 1156) → Ratiboriden
   Swantibor → Swantiboriden
  
  Bogislaw IV tot Bogislaw X (Pommeren-Wolgast, -Barth en -Stolp) 
  
   Bogislaw IV (*1258; † 1309) ∞ (I) Mechthild († vor 1309), dochter van Johan I van Brandenburg en Jutta van Saksen (II) Margareta, (Dochter van Wizlaw II van Rügen en Agnes van Brandenburg
   (II) Euphemia van Pommeren (1289 – 1330) ∞ Christoffel II van Denemarken
   (II) Margareta (1287 – 1337) ∞ (I) Nikolaus van Rostock († 1314), (II) Jan van Steinau († 1365)
   (II) Wartislaw IV (* vóór 1290; † 1326) ∞ Elisabeth van Lindau-Ruppin (? )
   Bogislaw V -Stolp (* ca. 1318; † 1373/74) ∞ (I) Elisabeth van Polen, dochter van Casimir III van Polen en Anna van Litouwen (II) Adelheid van Brunswijk-Grubenhagen, dochter van Ernst I van Brunswijk-Grubenhagen en Adelheid van Everstein
   (I) Casimir IV (* ca. 1351; † 1377/02/02) ∞ (I) Johanna (Kenna) († 1368), dochter van Olgierd van Litouwen en Maria van Witebsk (II) Margareta († 1409), dochter van Ziemovit III van Mazovië en Eufemia van Toppau
   (I) Elisabeth van Pommeren (* 1347; † 1393/02/15) ∞ Keizer Karel IV van het Heilige Roomse Rijk
   (I) Dochter 2
   (II) Wartislaw VII (* 1363/64; † 1395) ∞ Maria van Mecklenburg dochter van Hendrik III van Mecklenburg
   Eric (Bogislaw) van Pommeren (* 1382; † 1459) ∞ Philippa, dochter van Hendrik IV (Engeland).
   Catharina van Pommeren (* ca. 1390; † 4.3.1426) ∞ Johan van Palts-Neumarkt
   Christoffel III van Denemarken
   (II) Bogislaw VIII (* ca. 1364; † 1418/02/11) ∞ Sophie van Holstein
   Bogislaw IX (* 1407/10; † 1446/07/12) ∞ Maria van Mazovië, dochter van Siemowit IV van Mazovië en Alexandra van Litouwen
   Sophia (* ca. 1435; † 24.8.1497) ∞ Eric II, hertog van Pommeren -Wolgast
   Alexandra
   (II) Barnim V (* 1369; † 1402/04)
   (II) Margaretha
   Barnim IV (* 1325; † 1365/08/22) ∞ Sophie, dochter van Jan II van Werle
   Wartislaw VI (* ca. 1345; † 1394) ∞ Anna, dochter van John I, hertog van Mecklenburg-Stargard
   Barnim VI (* ca. 1365; † 1404) ∞ Veronica van Hohenzollern
   Wartislaw IX (* um 1400; † 1457) ∞ Sophia van Saksen-Lauenburg, dochter van Eric IV
   Erik II. (* ca. 1425; † 1474) ∞ Sophia († 1497), dochter Bogislaw IX van Pommeren-Stolp
   Bogislaw X (* 1454; † 1523)
   Casimir VII. (VI.) (* ca. 1455; † 1474)
   Wartislaw XI (na 1465 – 1475)
   Barnim († 1474)
   Elisabeth, Priorin in de abdij van Verchen († 1516)
   Sophia, (* 1460, † 1504) ∞ Magnus II van Mecklenburg
   Margarete († 1526), getrouwd met Balthasar van Mecklenburg
   Catharina van Pommeren-Wolgast (ca. 1465-1526), ∞ Hertog Hendrik I van Brunswijk-Wolfenbüttel (1463-1514), Prins van Wolfenbüttel
   Maria, Äbtissin van Wollin († 1512)
   Wartislaw X (* ca. 1435; † 1478) ∞ (I) Elisabeth († 1465), weduwe van Joachim van Pommern-Stettin, dochter van Johan van Brandenburg-Kulmbach(II) Magdalena van Mecklenburg, weduwe van graaf Burkhard van Barby
   (I) Swantibor († 1464)
   (I) Ertmar († 1464)
   Elisabeth
   Christoph
   Barnim VII (* om 1390; † 1450)
   Elisabeth, Äbtissin van Kammin
   Wartislaw VIII ∞ Agnes van Saksen-Lauenburg, dochter van Erik IV van Saksen-Lauenburg
   Barnim VIII. (* ca. 1406, † 1451) ∞ Anna van Wunstorf
   Agnes (1434 – 1512) ∞ (I) 1449 Frederik van Altmark (de Vette) (II) 1478 George II van Anhalt
   Sophie ∞ Hendrik I van Brunswijk
   Bogislaw VI
   Elisabeth ∞ Magnus I van Mecklenburg
   Wartislaw V
   (II) Jutta (1290 – 1336), Äbtissin in de abdij van Krummin
   (II) Elisabeth (1291 – 1349) ∞ Erik I van Saksen
  
  Otto I tot Otto III (Pommeren-Stettin) 
  
   Otto I (* ca. 1279; † 1344) ∞ Elisabeth (*1281), dochter van Gerhard II, graaf van Holstein-Plön en Ingeborg van Zweden
   Barnim III (vóór 1300; † 1368/08/24) ∞ Agnes (1318-1371), dochter van hertog Hendrik II van Brunswijk-Lunenburg (Grubenhagen)
   Otto
   Casimir III (* vóór 1348; † 1372)
   Swantibor I (III) (* ca 1351; † 1413/06/21) ∞ Anna van Hohenzollern, dochter van Albrecht van Neurenberg (de Mooie)
   Otto II (* ca. 1380; † 1428/03/27) ∞ Agnes, dochter van John II, hertog van Mecklenburg-Stargard en Wilheida van Litouwen
   Casimir V (VI) (* na 1380; † 1435/04/12) ∞ (I) Catharina van Brunswijk-Lüneburg († 1429), dochter van Bernard I, hertog van Brunswijk-Lüneburg (Celle) (II) Elisabeth († 1451), dochter van Eric I, hertog van Brunswijk-Lüneburg (Grubenhagen)
   (I) Joachim de Oudere (* um 1424)
   (I) Anna († 1447) ∞ Jan V van Mecklenburg-Schwerin
   (I) Joachim de Jongere (* na 1424; † 1451) ∞ Elisabeth (* 1425; † 1465), dochter van Johan van Brandenburg-Kulmbach en Barbara van Saksen-Wittenberg
   Otto III (* 1444/05/09; † 1464/09/10)
   Albrecht
   Margaretha
   Bogislaw VII (* vóór 1355; † 1404)
   Mechthild († 1331) ∞ Jan III van Werle († 1352)
  
  Bogislaw X tot Bogislaw XIV 
  
   Bogislaw X (* 1454; † 1523) ∞ Anna (1476 – 1503), dochter van Casimir IV van Polen
   Sophie van Pommeren (* 1498, † 1568) ∞ Frederik I van Denemarken
   George I (* 1493, † 1531) ∞ (I) Amalia (* 1490; † 1525), dochter van keurvorst Filips van de Palts en Margaretha van Beieren (II) Margaretha van Brandenburg, dochter van Joachim I van Brandenburg en Elisabeth van Denemarken.
   (I) Bogislaw (* 1514)
   (I) Filips I (* 1515; † 1560) ∞ Maria († 1583), dochter van Johan van Saksen
   Georg (vroeg gestorven)
   Erich (vroeg overleden)
   Johan Frederik (* 1542; † 1600)
   Bogislaw XIII (* 1544; † 1606) ∞ Clara, dochter van Frans van Brunswijk-Lüneburg
   Filips II (* 1573; † 1618) ∞ Sophia, dochter van Johan van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg
   Franciscus (* 1577; † 1620) ∞ Sophia, dochter van Christiaan I van Saksen
   Bogislaw XIV (* 1580; † 1637) ∞ Elisabeth, dochter van Johan van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg en Elisabeth van Brunswijk-Grubenhagen
   Ulrich (* 1589; † 1622) ∞ Hedwig van Brunswijk († 1650)
   Anna ∞ Ernest van Croy en Aerschot
   Ernest Bogislaw van Croy
   Ernest Lodewijk (* 1545, † 1592) ∞ Sophia Hedwig (1561 – 1631), dochter van Julius van Brunswijk-Wolfenbüttel
   Hedwig Maria
   Elisabeth Magdalena
   Filips Julius (* 1584, † 1625) ∞ Agnes, dochter van Johan Georg van Brandenburg.
   Barnim X (IX)
   Casimir VI (IX) (* 1557, † 1605)
   Amalia (ongehuwd overleden)
   Margaretha ∞ Hertog Frans II van Saksen-Lauenburg
   Anna ∞ Ulrich van Mecklenburg-Güstrow
   (I) Margaretha (1518 – 1569) ∞ Ernst III van Brunswijk-Grubenhagen
   (II) Georgia (* 1531; † 1574) ∞ Stanislaus Latalski graaf van Latochin
   Anna (* 1492, † 1550) ∞ George I van Brieg van Silezië-Liegnitz
   Barnim (* vóór 1501, † vóór 1501)
   Barnim IX (* 1501, † 1573)
   Elisabeth († vóór 1518)
   Otto (* vóór 1503, † vóór 1518)
   Casimir VIII (* 1494, † 1518)
   Christoffel; waarschijnlijk een onwettige zoon, zoals Junker Christopher, Tochof van Schwerin
  
  Takken
  
  Ratiboriden 
  Leden van de Ratiboriden-tak waren hoogstwaarschijnlijk afstammelingen van Ratibor I, een broer van Wartislaw I.
  
   Ratibor I
   Bogislaw, ∞ (I) NN; (II) een dochter van Mieszko III van Polen
   (I) Bogislaw (III), ∞ een andere dochter van Mieszko III van Polen
   (II ? ) Ratibor II (halfbroer van Bogislaw III of neef)
  
  Swantiboriden 
  De Swantiboriden waren verwant aan de Greifen, maar de link blijft onduidelijk. Waarschijnlijk stammen ze af van Swantibor, een Pommerse hertog wiens heerschappij door een opstand werd omvergeworpen en in 1105/06 naar Polen werd verdreven. Deze Swantibor zou een neef kunnen zijn van Swantopolk, een Pommerse hertog die tijdens een campagne van 1111/12 werd verslagen door Boleslaw III van Polen. Toch blijven deze aannames allemaal speculatief.
  
   Wartislaw (II) Swantiboriz (↑ 1196), Slotvoogd van Stettin (Szczecin) ∞ onbekende vrouw
   Bartholomäus († 1219), Slotvoogd van Gützkow ∞ onbekende vrouw
   Wartislaw (* 1175/80, ↑ 1233), Slotvoogd van Stettin, Herr von Gützkow 1219 ∞ Dobroslawa, weduwe van Boleslaw van Polen Prins van Kujavia, dochter van Bogislaw I
   Bartholomeus (+ 1206/10, ↑ 1259/60)
   Wartislaw (↑ 1230/32), Slotvoogd van Stettin
   Koenraad (↑ 1233), kanunnik in de kathedraal van Kammin 1176/1186, proost 1186/1189 en 1208, bisschop van Kammin 1219
   Casimir (↑ 1219), Slotvoogd van Kolberg (Kołobrzeg) ∞ onbekende vrouw
   Swietoslawa / Swiatochna (↑ na 1217)
   Swantibor (* 1219, ↑ 1244) ∞ onbekende echtgenote
   Casimir (↑1277/1280), Slotvoogd van Kolberg ∞ Miroslawa, die in de tweede plaats trouwde met Johann Ramel, Slotvoogd van Kolberg en Pommerse raadgever 1265/1297.
   dochter 3 ∞ Czyrnek, Slotvoogd van Kolberg
  
  Koningen en Koninginnen van Greifen 
  
   Erik van Pommeren, zoon van Wartislaw VII, was koning van Noorwegen (1389–1442), gekozen tot koning van Denemarken (1396–1439) en van Zweden (1396–1439). Hij was de eerste koning van de Noordse Unie van Kalmar.
   Euphemia van Pommeren, dochter van Bogislaw IV, trouwde met Christoffel II van Denemarken en werd koningin van Denemarken.
   Elisabeth van Pommeren, dochter van Bogislaw V, was de vierde en laatste echtgenote van keizer Karel IV en koning van Bohemen. Haar dochter Anne van Bohemen, van Luxemburg en van Pommeren werd koningin van Engeland als echtgenote van koning Richard II van Engeland.
   Sophia van Pommeren, dochter van Bogislaw X, trouwde met koning Frederik I van Denemarken en werd koningin van Denemarken en Noorwegen.
  
  Zie ook 
   Lijst van hertogen van Pommeren
   Geschiedenis van Pommeren
  
  Koninkrijk in Polen
  Greifen
  Greifen
  Greifen