Fluoriet
Het mineraal vloeispaat of fluoriet is calciumfluoride met de chemische formule CaF2.

Eigenschappen 
Fluoriet heeft een kubisch kristalstelsel. De calcium-ionen nemen vlakgecentreerde posities in; de fluoride-ionen bevinden zich in de tetraeders tussen vier calcium-ionen. De octaedrische ruimtes tussen calcium-ionen blijven onbezet.

In zuivere vorm is het kleurloos, maar afhankelijk van de sporenelementen (veelal transitiemetalen) die het bevat kan het verschillende kleuren hebben. Sommige specimina zijn amethistachtig, andere groen, geel of blauw en soms zelfs rood. Wanneer het mineraal gekrast wordt of blootgesteld aan ultraviolet licht fluoresceert het vaak. De gemiddelde dichtheid van fluoriet is 3,13 kg/l en de hardheid is 4, daar fluoriet het typemineraal voor die hardheid is.

Naam 
De namen fluoriet en vloeispaat zijn afgeleid van het Latijnse fluere, dat betekent "stromen, vloeien". Ook de naam van het element fluor is ervan afgeleid.
Het verschijnsel fluorescentie is voor het eerst bij fluoriet bestudeerd en is hiernaar genoemd.
Het mineraal moet niet verward worden met veldspaat, dat een tectosilicaat is.

Voorkomen 
Het komt vaak in aders voor samen met bariet, kwarts en calciet. Het is een algemeen voorkomend mineraal, vooral in lagen van pneumatolytische oorsprong en het is een primair mineraal in graniet.

Industriële toepassing 
Vloeispaat wordt als vloeimiddel (flux) gebruikt in de productie van staal, in het maken van opalescerend glas, emaille voor keukengerei. Het is de voornaamste bron voor de productie van difluor (F2) en waterstoffluoride (HF) en daarmee voor de fluorchemie. Verder wordt calciumfluoride (CaF2) gebruikt voor lenzen van optische apparatuur of monsterhouders van spectrometers.

De prachtige blauwgele vorm die gevonden wordt in Derbyshire (Engeland), wordt onder de naam Derbyshire Blue John (uit het Frans bleu jaune, blauw geel) wel voor ornamentele doeleinden gebruikt, maar het mineraal is te zacht om als edelsteen gebruikt te worden.

Afbeeldingen

Zie ook 
 Calciumfluoride
 Lijst van mineralen
 Veldspaat (niet mee te verwarren!)

Calciumhoudend mineraal
Fluoride (mineraal)