Erasmusbeeld (Hendrick de Keyser)
Het Erasmusbeeld is een standbeeld van Desiderius Erasmus dat is ontworpen door beeldhouwer Hendrick de Keyser. Het is voor zover bekend het oudste bronzen standbeeld van Nederland.

Geschiedenis
Het beeld werd in 1622 door de Rotterdamse bronsgieter Jan Cornelisz. Ouderogge gegoten en geplaatst op de Grotemarkt. De plaatsing van het bronzen beeld werd bekritiseerd door Calvinistische predikanten die Erasmus een libertijn en bespotter van religie noemde. 

In mei 1940 kwam het ongeschonden uit het bombardement op Rotterdam en werd het door de gemeentelijke dienst Kunstbescherming van zijn sokkel gehaald en onopvallend naar het Museum Boijmans Van Beuningen gebracht. Daar werd het op de binnenplaats onder betonplaten en zandzakken verborgen. In juli 1945 kreeg het beeld een plaats op de Coolsingel, maar het moest in september 1963 wijken voor de metro. Uiteindelijk heeft het beeld in 1964 een plaats gekregen op het Grotekerkplein voor de Grote of Sint-Laurenskerk. Het beeld staat op een kopie van de sokkel uit 1677. De oude sokkel is op 23 februari 1965 naar het Erasmiaans Gymnasium vervoerd. In 1996 werd het beeld door onbekenden omver getrokken. In 1997 werd het beeld gerestaureerd waarna het in 1998 weer op zijn sokkel werd gehesen.Het Erasmusbeeld staat in een rechte lijn naar zijn geboortehuis, in een figuratie van blauwe tegels met latijnse spreuken uit zijn werken.

Standbeelden behoorden volgens de oud-Nederlandse opvatting in kerken. Het standbeeld van Erasmus was daarom twee eeuwen lang het enige standbeeld op een openbaar plein. De Nederlandse historicus Johan Huizinga merkte op dat het standbeeld van Erasmus in meerdere opzichten opmerkelijk is. 
In Brooklyn staat op het plein van de Erasmus Hall High School een levensgrote kopie van dit beeld door Simon Miedema.

Eerdere beelden 
Het bronzen beeld is voorafgegaan door eerdere versies. Het eerste standbeeld was van hout en verrees voor het vermeende geboortehuis van Erasmus in de Wijde Kerksteeg ten behoeve van de intocht van prins Filips in Rotterdam op 27 september 1549. Deze beeltenis van Erasmus hield een rol met daarop een Latijnse lofrede in zijn hand. Het beeld was het eerste niet-religieuze standbeeld van Nederland. Na het bezoek werd het verplaatst naar de West-Nieuwlandsche brug op de locatie .

In 1557 verscheen op dezelfde plaats een vervangend, blauw arduinstenen beeld, dat in 1572 kapotgeschoten en in de gracht geworpen werd door het Spaanse leger onder leiding van Graaf van Bossu. Eenmaal weer boven water heeft het beeld tot 1621 op de Grotemarkt gestaan, totdat men de beeldhouwer Hendrick de Keyser opdracht gaf een bronzen beeld te maken.

Erasmusbeeld in de populaire cultuur 
In het jeugdboek Kruimeltje vertelt Kruimeltje een bijzonderheid over het standbeeld van Erasmus:
 
In het lied Erasmus, dat in 1994 verscheen op het album Badmuts verplicht, beklaagt de Rotterdamse muziekgroep The Amazing Stroopwafels zich over de almaar lezende "geleerde steen" die afsteekt bij de werklust van de Rotterdammer.

Zie ook 
 Lijst van bouwwerken van Hendrick de Keyser

Externe links 
 Standbeeld Erasmus volgens Aad Engelfriet
 Standbeeld van Erasmus op Erasmus Center for Early Modern Studies
 de plek waar eens de wieg van Erasmus stond, Brochure van Stichting Erasmushuis Rotterdam (oktober 2008, 2e druk). ISBN 9789081214216
 Standbeelden van Erasmus in Rotterdam : 1549 – 2008, Brochure van Stichting Erasmushuis Rotterdam (juli 2008). ISBN 9789081214223

Desiderius Erasmus
Beeld in Rotterdam
Rijksmonument in Rotterdam
Rotterdam Centrum