title: Frank Oz
text: Richard Frank Oznowicz (Hereford, 25 mei 1944) is een Amerikaans poppenspeler, acteur en filmregisseur.
  
  Levensloop
  De ouders van Oz waren ook poppenspelers. Zijn Vlaamse moeder Frances Ghevaert (1910–1989) en zijn van Joodse afkomst Pools-Nederlandse vader Isidore Oznowicz (1916–1998) vochten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Prinses Irene Brigade en staken over naar Engeland, waar hij werd geboren. Toen hij zes maanden oud was verhuisde het gezin naar België. Hij groeide er op tot ze in 1951 naar de Amerikaanse staat Montana emigreerden.
  
  Oz werd wereldberoemd toen hij voor het Amerikaanse Sesamstraat, en later voor The Muppet Show, diverse poppen speelde. Hieronder waren Bert, Grover en Koekiemonster uit Sesamstraat, en Miss Piggy, Fozzie Beer, Animal en Sam the Eagle in The Muppet Show. Samen met Jim Henson speelde hij de Zweedse Kok uit laatstgenoemde serie: Henson deed de stem en de mondbewegingen, maar de handen van het personage waren die van Oz.
  
  Ook in allerlei andere programma's waar 'zijn' Sesamstraat-figuren en overige Muppets optraden verzorgde hij het poppenspel en de stemmen. In 1980 speelde hij een kleine bijrol in The Blues Brothers en kreeg hij de smaak te pakken van het acteren. Hij speelde vervolgens in diverse films, maar bleef ook werk verrichten voor Jim Hensons Muppets. Met de Sesamstraat-poppen werkte hij vanaf het begin in 1969. Sinds eind jaren 90 richtte hij zich steeds meer op regisseurswerk. Inmiddels heeft hij vrijwel al zijn Muppet-personages aan poppenspeler Eric Jacobson overgegeven.
  
  Grote bekendheid verwierf Oz door de pop Yoda te spelen, de Jedi-meester uit de Star Warssaga. In Episode II en III van de saga is Yoda een CGI-personage geworden. Maar ook dan spreekt Frank Oz zijn stem in.
  
  Als regisseur maakte hij zijn debuut met The Dark Crystal, een fantasyfilm waarin veel van Jim Hensons creaties speelden.
  
  Filmografie
  
  Als acteur
   The Blues Brothers (1980) - gevangenbewaarder
   An American Werewolf in London (1981) - als Mr. Collins en de stem van Miss Piggy
   Trading Places (1983) - politieman
   Innocent Blood (1992) - patholoog
   Blues Brothers 2000 (1998) - gevangenbewaarder
   Zathura: A Space Adventure (2006) - stem van de robot
   Star Tours – The Adventures Continue (2011) - stem van Yoda
   Star Wars Rebels (2014-2018) - stem van Yoda
   Knives Out (2019) - Alan Stevens
   Star Wars: Episode IX: The Rise of Skywalker (2019) - stem van Yoda
  
  Als poppenspeler
   Diverse personages in Sesamstraat en The Muppet Show, alsmede in alle Muppet-films tot circa het jaar 2000
   Star Wars: Episode V: The Empire Strikes Back (1980) - Yoda
   The Dark Crystal (1982) - de poppen Aughra en Chamberlain
   Star Wars: Episode VI: Return of the Jedi (1983) - Yoda
   Labyrinth (1986) - De wijze
   Star Wars: Episode I: The Phantom Menace (1999) - Yoda
   Star Wars: Episode II: Attack of the Clones (2002) - Yoda
   Star Wars: Episode III: Revenge of the Sith (2005) - Yoda
   Star Wars: Episode VIII: The Last Jedi (2017) - Yoda
  
  Als regisseur
   The Dark Crystal (1982)
   Little Shop of Horrors (1986)
   The Indian in the Cupboard (1995)
   Bowfinger (1999)
   The Score (2001)
   The Stepford Wives (2004)
   Death at a Funeral (2007)
  
  Amerikaans filmregisseur
  Amerikaans poppenspeler
  Amerikaans stemacteur