title: Anton Koolhaas
text: Anthonie Koolhaas (Utrecht, 16 november 1912 – Amsterdam, 16 december 1992) was een Nederlands schrijver van romans, scenarioschrijver en recensent.
  
  Biografie 
  Anton Koolhaas was de jongste van vier kinderen. Hij studeerde aan de Rijksuniversiteit Utrecht in, naar hij zei, 'enige vakken die verband konden houden met de journalistiek'. Als lid van de Utrechtse studentenvereniging Unitas vormde hij een vriendenkring met Albert Alberts en Leo Vroman. Met hen richtte hij het Utrechts Studententoneel op. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij tien jaar als buitenlandredacteur bij de Nieuwe Rotterdamsche Courant. Daarna was hij kunstredacteur van De Groene Amsterdammer, totdat hij in 1952 benoemd werd tot directeur van de Stichting Culturele Samenwerking in Indonesië.
  
  In 1955 keerde Koolhaas terug naar Nederland en werd toneelrecensent bij Vrij Nederland. Tegelijk werd hij leraar aan de filmacademie te Amsterdam, waarvan hij van 1968 tot 1978 directeur was. Hij schreef ook zelf scenario's, onder meer voor Bert Haanstra's films Alleman (1963), De stem van het water (1966) en Bij de beesten af (1972) en ook voor Dokter Pulder zaait papavers (1975), naar zijn eigen roman De nagel achter het behang.
  
  In 1956 verscheen zijn eerste boek, de verhalenbundel Poging tot instinct. Koolhaas' romans gaan vaak over dieren met typisch menselijke eigenschappen. De Boekenweek van 2009 was gewijd aan het dier in de literatuur. Daarom onthulde bioloog en dierenschrijver Midas Dekkers op 19 maart van dat jaar aan Koolhaas' woonhuis aan het Amsterdamse Vondelpark een plaquette met een zin van Koolhaas: 'Ik zit in alle figuren, al zijn het regenwormen'.
  
  Anton Koolhaas is de vader van architect Rem Koolhaas (1944).
  
  Bibliografie
  
  Boeken 
   1933 – De deur
   1939 – Stiemer en Stalma
   1956 – Poging tot instinct
   1957 – Vergeet niet de leeuwen te aaien
   1958 – Er zit geen spek in de val
   1959 – Gekke Witte
   1960 – Een gat in het plafond
   1961 – Weg met de vlinders
   1962 – Een schot in de lucht
   1963 – Een pak slaag
   1964 – De hond in het lege huis
   1964 – Een geur van heiligheid
   1966 – Niet doen, Sneeuwwitje
   1967 – Vleugels voor een rat
   1968 – Andermans huid
   1969 – Ten koste van een hagedis
   1970 – Corsetten voor een libel
   1970 – Mijn vader inspecteerde iedere avond de Nijl
   1970 – Noach
   1972 – De nagel achter het behang
   1972 – Blaffen zonder onraad
   1973 – Vanwege een tere huid
   1974 – Een punaise in de voet
   1975 – De geluiden van de eerste dag
   1976 – Tot waar zal ik je brengen?
   1977 – De laatste goendroen
   1977 – Een kind in de toren
   1978 – Een pak slaag
   1978 – Nieuwe maan
   1980 – Raadpleeg de meerval
   1981 – Een aanzienlijke vertraging
   1983 – Sprookje
   1985 – Liefdes tredmolen en andere dierenverhalen
   1990 – Alle dierenverhalen
  
  Scenario's 
   1950: De Dijk is Dicht¹
   1963: Alleman
   1966: De Stem van het water
   1972: Bij de beesten af
   1975: Dokter Pulder zaait papavers
   1979: Juliana in zeventig bewogen jaren¹
  ¹ Deze films werden ook door Koolhaas geregisseerd
  
  Prijzen 
  
   1959 – Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Er zit geen spek in de val
   1961 – Prozaprijs van de gemeente Amsterdam voor Gekke witte
   1972 – Vijverbergprijs voor Blaffen zonder onraad
   1973 – Tollens-prijs voor zijn gehele oeuvre
   1974 – Multatuliprijs voor Vanwege een tere huid
   1986 – Gouden Kalf voor de Filmcultuur 
   1989 – Frans Erensprijs voor zijn gehele oeuvre
   1989 – Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre
   1992 – P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre
  
  Literatuur 
   Kusters, Wiel (2008). Koolhaas' dieren : over de biologie van een schrijver. Vantilt, Nijmegen. 295 p. ISBN 978-946-004-001-6. Over de levensbeschouwelijke aspecten van zijn dierenverhalen etc.
  
  Externe links 
   
   Literatuurplein.nl: Informatie over Anton Koolhaas (via Archive.org)
  
  Nederlands scenarioschrijver
  Nederlands schrijver
  Nederlands theatercriticus