title: Kazimiera Iłłakowiczówna
text: Kazimiera Iłłakowiczówna (Vilnius, 6 augustus 1892 – Poznań, 16 februari 1983) was een Poolse filosofe, dichteres en tolk.
  
  Levensloop 
  Iłłakowiczówna werd geboren als onwettige dochter van Barbara en de advocaat Clement Iłłakowiczówna Zana. Na het vroege overlijden van haar ouders groeide zij onder voogdij op. Zij ging op school in Vitebsk, Warschau, Genève, Oxford en behaalde haar certificaat van voltooiing van de middelbare school op 6 mei 1889 in Sint-Petersburg. In de Britse stad Oxford studeerde zij in 1908 en 1909. Vervolgens van 1910 tot 1914 studeerde zij aan de Jagiellonische Universiteit (Uniwersytet Jagielloński) in Krakau Poolse en Engelse Filologie. Naast haar moedertaal (Pools) kon zij de talen Engels, Frans, Duits, Russisch, Hongaars, en Roemeens spreken en schrijven. Gedurende de Eerste Wereldoorlog werkte zij als ziekenzuster/verpleegkundige binnen het Russische leger aan het oostfront.
  
  Nadat Polen in 1918 de onafhankelijkheid uitgesproken werd, ging Iłłakowiczówna naar Warschau en werkte aldaar voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vanaf 1926 werd zij persoonlijke secretaresse van het Poolse staatshoofd Maarschalk Józef Klemens Piłsudski en bleef in deze functie tot 1935. Na zijn dood op 12 mei 1935 werkte zij opnieuw voor het Ministerie voor Buitenlandse Zaken in Warschau.
  
  In 1935 werd zij onderscheiden met de "Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury (Prijs van de Poolse Academie voor literatuur Warschau)". In hetzelfde jaar kreeg zij ook de staatsprijs voor literatuur. Van 1936 tot 1938 reisde zij door Europa met een voordracht over Maarschalk Józef Piłsudski. Gedurende de Tweede Wereldoorlog evacueerde zij naar Roemenië en leefde in Transsylvanië, in 1947 trok zij weer terug naar Polen; sindsdien leefde zij in Poznań. Haar toenmalige behuizing is intussen als museum in gebruik.
  
  Zij was een der bekendste figuren van het literaire leven in de tijd tussen de beide wereldoorlogen in Warschau. In haar vroege jeugd was zij gefascineerd door de feministische beweging, maar zij leefde alvast in de Moderne. Altijd diepreligieus voelde zij een sterke binding met de christelijke spiritualiteit. Zij had een grote kring van vrienden waaronder Stanisław Ignacy Witkiewicz, Julian Tuwim en Maria Dąbrowska. In Poznań was zij bezig met de vertaling van Europese literatuur (Johann Wolfgang von Goethe, Lev Tolstoj) en als lerares voor Engelse taal. Zij was verder geïnteresseerd in politiek en het politieke leven. Als gevolg van een mislukte Glaucoomoperatie was zij voor het rest van haar leven blind.
  
  De eerste gedichten publiceerde zij als vijftienjarige in het magazine "Tygodnika Ilustrowana". Vervolgens werd er een lange reeks van boeken met gedichten gepubliceerd. Daarnaast had zij ook als tolk succes. Zij vertaalde onder anderen The Bolshevik Persecution of Christianity (Prześladowanie chrześcijaństwa przez bolszewizm rosyjski) van Francis Mac Cullagh (1924), Don Carlos (Don Karlos - poemat dramatyczny) van Friedrich von Schiller (1954), Egmont van Goethe (1956), Der Rabbi von Bacherach van Heinrich Heine (1954), Lenz van Georg Büchner (1956) Anna Karenina (Anna Karenina. Powieś) van Tolstoj (1952-1953), maar ook eigentijdse werken zoals Das Brot der frühen Jahre (Chleb najwcześniejszych lat) van Heinrich Böll (1957), Das Versprechen (Obietnica : podzwonne powieści kryminalnej) (1960) en Panne (Kraksa) (1966) van Friedrich Dürrenmatt, "Gedichten (Poezje)" van Emily Dickinson (1965) en Ein Mord, den jeder begeht (Każdy może być mordercą) van Heimito von Doderer. Lidi Luursema heeft werken van Iłłakowiczówna met illustraties van Janusz Grabianski in het Nederlands vertaald, die onder de titel Plaatjes en praatjes in 1966 bij Van Goor in Den Haag werden uitgegeven.
  
  Werken 
   1907 Jablonie, gedicht
   1911 Ikarowe loty : Kraków, Spółka nakładowa "Ksiaż" etc...., gedicht
   1912-1935, 1936 Wiersze o Marszałku Piłsudskim
   1912-1954, 1955 Wiersze religijne, 1912-1954
   1914 Wici : cieniom roku 1914 poświęcone
   1917 Trzy struny
   1917 Kolędy polskiej biedy. W Wigilię powrotu
   1919 Trzy struny
   1921 Gdzieśkolwiek jest - jeśliś jest - lituj mej żałości!
   1922 Śmierć Feniksa
   1923 Rymy dziecięce
   1926 Obrazy imion wróżebne
   1926 Połów
   1926 Obrazy imion wróżebne - hervat als portretten van namen
   1927 Płaczący ptak
   1927 Opowieści o moskiewskim męczeństwie. Złoty wianek
   1928 Czarodziejskie zwierciadełka : 50 wróżb wierszem
   1928 Z głębi serca
   1928 Zwierciadło nocy
   1930 Popiół i perły
   1932 Marsz żałobny
   1934 Ballady bohaterskie
   1934 Wesołe wierszyki
   1936 Słowik litewski (De Litouwse Nachtegaal)
   1939 Ścieżka obok drogi
   1942 Wiersze bezlistne
   1949 Wiersze wybrane, 1912-1947
   1950 Ziemia rozdarta. Świętość nie popłaca. Dramat w 3 aktach z prologiem, etc.
   1954 Poezje, 1940-1954
   1956 Wybór wierszy
   1957 Z rozbitego fotoplastykonu (herinneringen)
   1958 Bajeczna opowieść o królewiczu La-Fi-Czaniu, o żołnierzu Soju i o dziewczynce
   1958 Niewczesne wynurzenia
   1959 Lekkomyślne serce
   1959 Wiersze dziecięce
   1960 Zwierzaki i zioła
   1964 Wiersze, 1912-1959. Wybrał Paweł Hertz
   1966 Szeptem
   1966 Wierszyki nałęczowski
   1967 Ta jedna nić. Wiersze religijne
   1968 Liście i posągi
   1968 Poezje wybrane
   1968 Trazymeński zając
   1969 Rzeczy sceniczne
   1969 Wierszyki, nałe̦czowskie
   1970 Co dzieci wiedzą
   1976 Odejście w tło
   1977 Sługi nieużyteczne - wybór wierszy
   Kartki miłosne
   Kiedy przebije się żródło ...
   Kwartet żeński : wiersze
   Niesłyszane wiesći
  
  Prijzen en onderscheidingen 
   1934 Officier in de Orde Polonia Restituta
   1935 "Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury (Prijs van de Poolse Academie voor literatuur Warschau)"
   1935 Poolse staatsprijs voor literatuur
   Ridder in het Franse Legioen van Eer
  
  Liederen, die geïnspireerd werden door haar gedichten 
   Karol Szymanowski: Rymy dziecięce, twintig kinderliederen voor zang en piano, Op. 49 (1922-1923)
   Witold Lutosławski: Vijf liederen op tekst van Kazimiera Iłłakowiczówna
   Witold Lutosławski: Wodnica , Kołysanka lipowa, voor zangstem en piano (1934)
   Witold Lutosławski: Nie dla ciebie, voor sopraan en piano
   Jan Fotek: Wariacje na zadany temat, voor kinderkoor (SSAA) a capella (1976) - Nad domami; Z tego okienka; Były gwiazdy; Osa; Ptak
   Jan Fotek: Sny dziecięce, voor kinderkoor, 2 piano's en 4 slagwerkers (1979) - tekst: Kazimiera Iłłakowiczówna "Rymów dziecięych"
   Aleksander Lasoń: Trzy pieśni, voor alt, hobo, viool, cello en piano (1988)
   Jerzy Sokorski: Pieśni, voor zangstem en piano (1997)
  
  Bibliografie 
   Anna Polony: Anna Polony cyta Anne̜ Karenine̜ lwa Nikołajewicza Tołstoja, Warszawa: Dom Wydawn. Bellona, 2008. cd met boekje, 35 p.
   Maria Vârcioroveanu, Ioan Grigorescu (Fwd): Kazimiera Iłłakowiczówna : o poloneză care a iubit România; amintiri, corespondenţǎ, București : Paideia, 2008. 167 p., 
   Aleksandra Żurawska-Włoszczyńska, Józef Ratajczak (Fwd): Kazimiera Iłłakowiczówna, Poezje zebrane t.1-4. Wstęp., Toruń, 1999.
   Jadwiga Czachowskiej, Alicja Szałagan: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury, Słownik biobibliograficzny, T. 3, Warszawa: WSiP, 1994, pp. 294–295. 
   Aleksandra Żurawska-Włoszczyńska: Po zachodzie. (Wiersze rozproszone), Opracowanie, wybór i posłowie, Poznań: Wydawnictwo Literackie "Parnas", 1993.
   Bolesław Żynda: Kazimiera Iłłakowiczówna we wspomnieniach starego księgarza, Poznań : Księg. Św. Wojciecha, 1988. 62 p., 
   Józef Ratajczak: Lekcje u Iłłakowiczówny, Poznań, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986. 119 p. 
   Tadeusz Kuroczycki: Z problematyki rosyjsko-polskiego przekładu artystycznego : Kazimiery Iłłakowiczówny tłumaczenie 'Anny Kareniny' na je̜zyk polski, Poznań : Wydawn. Nauk. Uniw. im. Adama Mickiewicza, 1977. 150 p.
   Źródło: Kazimiera Iłłakowiczówna, "Niewczesne wynurzenia", PIW, Warszawa, 1958.
  
  Externe links 
    Biografie door Mikołaj Gliński op de internetpagina van Culture.pl
    Biografie op de internetpagina van Wielkopolski Słownik Pisarek
  
  Pools dichter
  Pools filosoof
  Pools schrijver