title: Charlotte Salomon
text: Charlotte Salomon (Berlijn, 16 april 1917 - Auschwitz, 10 oktober 1943) was een Joods-Duitse schilderes.
  
  Als kind van geassimileerde Joodse ouders groeide zij op in Berlijn. Haar vader was arts. Haar moeder pleegde zelfmoord toen Charlotte negen was. Haar latere stiefmoeder was zangeres. Charlotte adoreerde haar.
  
  In september 1936 werd Salomon toegelaten tot de kunstacademie. Toen zij een prijs beloofde te winnen, kwam uit dat ze Joods was en moest ze de kunstacademie verlaten.
  
  In 1939, na de Kristallnacht, vluchtte ze op advies van haar vader en stiefmoeder naar haar grootouders die in Zuid-Frankrijk woonden. Op advies van een arts begon Salomon te schilderen. Zo ontstond de meer dan 1300 autobiografische gouaches tellende reeks Leben? oder Theater? Dit omvangrijke expressionistische kunstwerk rondde ze in 1942 af. Voor deze serie werd zij geïnspireerd door de eerste geluidfilms, zoals de film Mädchen in Uniform, die de vrouwenliefde tot onderwerp had.
  
  In het Vichy-Frankrijk waren Joden niet veilig. Samen met haar echtgenoot Alexander, een Joodse vluchteling uit Oostenrijk, werd ze op 24 september 1943 opgepakt en naar Auschwitz getransporteerd waar ze op 10 oktober 1943 werd vermoord. Zij was op dat ogenblik vijf maanden zwanger.
  
  Voordat Salomon werd opgepakt heeft ze haar verzameling gouaches toevertrouwd aan een dokter, die het werk na de oorlog schenkt aan Ottilie Moore, aan wie het werk is opgedragen. In 1947 schenkt Moore het werk aan Salomons vader en stiefmoeder, die sinds 1939 in Nederland wonen en de oorlog hebben overleefd. In 1971 schenken zij het werk aan het Joods Historisch Museum in Amsterdam. In 2020 werd daar een expositie gewijd aan dit werk, in samenhang met film.
  
  Galerij
  
  Tentoonstellingen (selectie) 
  
  1961: Museum Fodor, Amsterdam (de eerste tentoonstelling van Leben? oder Theater?)
  1962: Dizengoff House, Tel Aviv
  1966-67: Tentoonstellingen in Duitsland (o.a. Berlijn, Frankfurt, Dresden, Bonn, Hamburg)
  1972: Joods Historisch Museum, Amsterdam
  1976: Gemeentemuseum, Arnhem
  1981: Joods Historisch Museum, Amsterdam
  1982: Joods Historisch Museum, Amsterdam
  1983-84: Tentoonstellingen in de VS en Canada (o.a. Berkeley, Los Angeles, Chicago, Toronto)
  1985: Beth Hatefutsoth, Tel Aviv
  1986: Akademie der Künste, Berlijn
  1988-89: Tentoonstellingen in Japan (Tokio, Osaka, Yokohama en Kioto)
  1991: Groningen, Synagoge
  1992: Centre Pompidou, Parijs
  1994-95: Tentoonstellingen in Duitsland en Denemarken
  1996: Whitechapel Gallery, Londen
  1998: Royal Academy, Londen
  2000: Jewish Museum, New York 
  2002: Joods Historisch Museum, Amsterdam
  2004: Städel Museum, Frankfurt
  2010: Joods Historisch Museum (selectie door Jonathan Safran Foer, Bernice Eisenstein en Ernst van Alphen)
  2012: Documenta 12, Kassel
  2017: Joods Historisch Museum (de eerste tentoonstelling van Leben? oder Theater? in zijn geheel)
  2019: Jewish Museum, Londen
  2020: Joods Historisch Museum, Amsterdam (Charlotte in close-up. De invloed van cinema op Leven? of Theater?)
  
  Biografie 
  
   1997: To Paint Her Life: Charlotte Salomon in the Nazi Era, door Mary Lowenthal Felstiner
   2006: Reading Charlotte Salomon, redactie door Michael P. Steinberg en Monica Bohm-Duchen
   2013: Nothing Happened: Charlotte Salomon and an Archive of Suicide, door Darcy Buerkle
   2014: Charlotte, door David Foenkinos
   2017: Charlotte Salomon. Es ist mein ganzes Leben, door Margret Greiner
   2017: Charlotte Salomon. Berlijn als inspiratie, door Katja Reichenfeld
   2018: Charlotte Salomon and the Theatre of Memory, door Griselda Pollock
  
  Zie ook 
  Charlotte S., biografisch oorlogsdrama over het leven van Salomon uit 1981 door Frans Weisz.
  Leven? of Theater?, documentaire uit 2012 door Frans Weisz.
  
  Externe links 
   Joods Historisch Museum - biografie en werken Charlotte Salomon
    American Guild of Judaic Art - biografie
   Charlotte Salomon op de website van Yad Vashem
  
  Duits Holocaustslachtoffer
  Duits kunstschilder
  Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz