title: Gibbons (mensaap)
text: De gibbons (Hylobatidae) ook wel kleine mensapen of lenige mensapen, zijn een familie van de orde primaten (Primates). Er bestaan 17 soorten gibbons in vier geslachten. De bekendste soorten zijn de withandgibbon (Hylobates lar) en de siamang (Symphalangus syndactylus). Deze komen alleen in Zuidoost-Azië voor. Omdat tropisch bos wordt omgezet in landbouwgebied, worden de meeste soorten bedreigd met uitsterven.
  
  Beschrijving 
  Volwassen gibbons wegen 4-8 kilogram en leven in monogame familiegroepen, bestaande uit 2 tot 6 dieren. Zij leven hoog in de bomen en hebben lange armen, met handen die zo gevormd zijn dat ze zich makkelijk slingerend langs takken voort kunnen bewegen.
  
  Wanneer ze op de grond lopen, lopen ze rechtop. Dit in tegenstelling tot de grote mensapen, die zich voortbewegen op handen en voeten.
  
  Jonge gibbons blijven de eerste twee jaar zeer dicht bij hun moeder.
  
  Natuurbescherming 
  Een grote bedreiging vormt de jacht op gibbons voor de illegale huisdierhandel. De jacht concentreert zich meestal op het verkrijgen van een jonge gibbon waarbij het moederdier of beide ouders worden gedood. Wanneer de dieren als "huisdier" gehouden worden, worden ze na ongeveer zes jaar "moeilijk". Ze worden dan vaak in te kleine kooien gehouden en hun tanden worden afgeknipt. 
  
  Alle soorten staan op de Appendix I van de CITES-lijst (Convention in International Trade in Endangered Species). Dat wil zeggen dat de dieren niet uit het wild gehaald mogen worden om te worden uitgevoerd of verhandeld.
  
  10 (11 als je de noordelijke geelwanggibbon meetelt) van de zeventien soorten gibbons hebben de status bedreigde diersoort op de Rode Lijst van de IUCN. Voor de kuifgibbon, Hainangibbon, Nomascus nasutus Nomascus siki en de witwanggibbon is de situatie kritiek (ernstig bedreigd). Over de status van de noordelijke geelwanggibbon is weinig bekend. Alleen de Oostelijke hoelok lijkt wat minder bedreigd in zijn bestaan; die heeft de status kwetsbaar. 
  
  Op het eiland Phuket in Thailand is een Gibbon Rehabilitation Center waar men probeert uit gevangenschap geredde dieren weer in het wild uit te zetten.
  
  Taxonomie 
  
   Familie: Hylobatidae (Gibbons) (17 soorten)
   Geslacht: Bunopithecus †
    Soort: Bunopithecus sericus †
   Geslacht: Hoolock (Hoeloks) (2 soorten)
   Soort: Hoolock hoolock (Westelijke hoelok)
    Soort: Hoolock leuconedys (Oostelijke hoelok)
   Geslacht: Hylobates (7 soorten)
   Soort: Hylobates agilis (Oenka)
   Ondersoort: Hylobates agilis agilis
   Ondersoort: Hylobates agilis albibardis
    Ondersoort: Hylobates agilis unko
   Soort: Hylobates albibarbis (Witbaardgibbon)
   Soort: Hylobates klossii (Dwergsiamang)
   Soort: Hylobates lar (Withandgibbon of lar)
   Ondersoort: Hylobates lar carpenteri
   Ondersoort: Hylobates lar entelloides
   Ondersoort: Hylobates lar lar
   Ondersoort: Hylobates lar vestitus
    Ondersoort: Hylobates lar yunnanensis
   Soort: Hylobates moloch (Zilvergibbon, Javaanse gibbon of wau-wau)
   Ondersoort: Hylobates moloch moloch
    Ondersoort: Hylobates moloch pongoalsoni
   Soort: Hylobates muelleri (Borneogibbon of Müllers gibbon)
   Ondersoort: Hylobates muelleri abbotti
   Ondersoort: Hylobates muelleri funereus
    Ondersoort: Hylobates muelleri muelleri
    Soort: Hylobates pileatus (Zwartkoplar)
   Geslacht: Nomascus (7 soorten)
   Soort: Nomascus annamensis (Noordelijke geelwanggibbon)
   Soort: Nomascus concolor (Kuifgibbon) 
   Ondersoort: Nomascus concolor concolor
   Ondersoort: Nomascus concolor furvogaste
   Ondersoort: Nomascus concolor jingdongensis
    Ondersoort: Nomascus concolor lu
   Soort: Nomascus gabriellae (Goudwanggibbon)
   Soort: Nomascus hainanus (Hainangibbon)
   Soort: Nomascus leucogenys (Witwanggibbon of witwangkuifgibbon)
   Soort: Nomascus nasutus 
    Soort: Nomascus siki
    Geslacht: Symphalangus (Siamangs) (1 soort)
    Soort: Symphalangus syndactylus (Siamang)
   Ondersoort: Symphalangus syndactylus continentis
    Ondersoort: Symphalangys syndactylus syndactylus
  
  Stambomen
  
  Cladogram van de Hylobatidae (gibbons)