title: Toccata
text: De toccata (van het Italiaanse woord toccare: "aanraken") is een virtuoze, fantasie-achtige instrumentale compositie zonder vaste vorm. De bekendste toccata's komen uit de orgelliteratuur, en ontstonden in de vroege Barok. Met een toccata konden musici doorgaans ook de mogelijkheden van een instrument uitproberen, omdat veel toccata's van de extremen in dynamiek, snelheid en ambitus van het instrument gebruikmaakten.
  
  Tot in de 18e eeuw werd met deze naam de baspartij in een compositie voor trompetten aangeduid. Sinds de 19e eeuw wordt er een virtuoos pianostuk mee bedoeld dat lijkt op een perpetuum mobile.
  
  Enkele voorbeelden:
  Toccata BWV 565 van Johann Sebastian Bach voor orgel 
  Toccata uit de Suite Gothique van Léon Boëllmann voor orgel 
  Toccata uit de 5e orgelsymfonie van Charles–Marie Widor voor orgel
  Toccata van Arnold Bax voor piano
  Toccata van Johan Kvandal.
  Toccata deel 3 uit eerste suite uit 1905 van William Ralph Driffill
  
  Muziekterm
  Compositie naar soort