title: Aanwijzend voornaamwoord
text: Het aanwijzend voornaamwoord of pronomen demonstrativum is het voornaamwoord met een verwijzende waarde, die nadrukkelijker is dan die van andere voornaamwoorden.
  
  Vormen
  
  Niet-zelfstandig en zelfstandig gebruik
  Een aanwijzend voornaamwoord dat een functionele relatie heeft met een ander naamwoord in dezelfde zin c.q. hoofd- of bijzin, noemen we niet-zelfstandig (of bijvoeglijk) gebruikt.
  
  Dit huis is prachtig.
  
  Er zijn daarentegen ook zelfstandig (of niet-bijvoeglijk) gebruikte aanwijzend voornaamwoorden. De relatie betreft er dan een met een niet (in dezelfde zin) genoemd object.
  
  Ik wil rode bloemen. Die vind ik mooier.
  
  Verbuiging
  de-woorden enkelvoud
  deze (voor dichtbij)
  die (voor veraf of niet-aanwezig)
  dat, (voor veraf)
  dit
  zulks (archaïsch, in formeel taalgebruik nog gebezigd om herhaling van een ander aanwijzend voornaamwoord te voorkomen, bijvoorbeeld in het slotformulier van Nederlandse wetten)
  dien, gene, gindse (voor veraf, archaïsch)
  
  het-woorden enkelvoud
  dit (voor dichtbij)
  dat (voor veraf of niet-aanwezig)
  ginds (voor veraf, verouderd)
  zo'n, zo een (volledige vorm van zo'n), zulk een
  zulks (zie boven)
  Het verbaast me dat zulks kan gebeuren.
  
  meervoud
  deze (voor dichtbij)
  die (voor veraf of niet-aanwezig)
  gene, gindse (voor veraf, verouderd)
  zulke
  
  Genitiefvormen
  
  In geschreven, formeel, dan wel archaïsch taalgebruik komen de genitiefvormen van die en deze nog wel voor.
  
  Die (vrouwelijk en meervoud)
  dier
  De moeder dier kinderen
  
  Die (mannelijk en onzijdig)
  diens
  Je kent Jakob; diens vrouw ligt in het ziekenhuis
  
  deze (vrouwelijk en meervoud)
  dezer
  Een dezer dagen  voornamelijk in versteende uitdrukkingen
  
  deze (mannelijk en onzijdig)
  dezes
  vrijwel uitgestorven, komt nog wel voor in de vaste uitdrukking schrijver dezes, waarin een (brief)schrijver naar zichzelf verwijst.
  
  Voornaamwoord