title: Stadler KISS
text: De Stadler  KISS, in eerste instantie ook wel Stadler Dosto genoemd, is een elektrisch dubbeldeks treinstel van fabrikant Stadler Rail. De naam "KISS" is een acroniem voor "Komfortabler Innovativer Spurtstarker S-Bahn-Zug", wat comfortabele innovative sprintende S-Bahn-trein betekent. De eerste klant was de Schweizerische Bundesbahnen (SBB), die het treinstel vanaf 2011 inzet in de reizigersdienst op de S-Bahn van Zürich. Andere klanten zijn de BLS AG, de WESTbahn GmbH (WESTbahn) en de Ostdeutsche Eisenbahn GmbH (ODEG).
  
  Geschiedenis 
  Het treinstel werd in 2008 ontworpen door Stadler Rail en is een doorontwikkeling van de eveneens door Stadler Rail ontwikkelde FLIRT
  
  Constructie en techniek
  
  Aandrijving 
  De treinstellen worden aangedreven door enkele motordraaistellen. Deze hebben twee separaat aangedreven assen, met overbrenging via Kardan-Hohlwellen-Antrieb. De treinstellen voor de SBB en de Westbahn hebben aangedreven koprijtuigen met twee gemotoriseerde draaistellen. De versies voor de ODEG en de CFL hebben aangedreven koprijtuigen waarbij alleen het binnenste draaistel is aangedreven. De versie voor Westfalenbahn heeft daarnaast ook nog één middenbak met één moterdraaistel.
  
  Omgrenzingsprofiel 
  De treinstellen voor gebruik in Zwitserland en Oostenrijk hebben het Zwitserse AB-EBV O2 omgrenzingsprofiel dat bedoeld is voor dubbeldekkers. De Duitse en Luxemburgse versies voldoen aan het Duitse G2 profiel, waardoor zij op de bovenverdieping iets krapper zijn, maar wel iets hoger (35 mm).
  De versie voor Rusland volgt het grotere Russisch omgrenzingsprofiel, waardoor die treinstellen 3,40 m breed en 5,24 m hoog zullen worden.
  
  Overige 
  Deze treinstellen kunnen in combinaties tot maximaal drie stellen rijden. De treinstellen zijn uitgerust met luchtvering.
  
  Overzicht 
  De onderstaande tabel geeft de verschillende versies van de Stadler KISS weer, tezamen met een aantal (technische) details. Uitgebreidere informatie is te vinden op de desbetreffende pagina's van de verschillende treinstellen.
  
  Literatuur 
   Theo Stolz: Triebfahrzeuge der Schweiz. Minirex AG, Luzern, 2007, ISBN 978-3-907014-31-8.
   Spoorwegen; diverse jaargangen. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.
  
  Stadler KISS
  KISS