title: Luzern (kanton)
text: Luzern (Duits: Luzern; Frans: Lucerne; Italiaans: Lucerna; Reto-Romaans: Lucerna; Engels: Lucerne) is een kanton in Centraal-Zwitserland. Het ligt aan de voeten van de Alpen.
  
  De inwoners van het kanton zijn voor het overgrote deel rooms-katholiek (70,9%), 12,2 % is protestant (2003).
  
  Geografie 
  Het kanton grenst aan de kantons van Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Aargau, Bern en Zug.
  De Brienzer Rothorn is het hoogste punt met 2349 meter.
  De volgende rivieren stromen door het kanton: Reuss, Kleine Emme, Wigger, Luther, Suhre en de Entle. Het kanton ligt aan de volgende meren: Vierwaldstättersee, Zugersee, Hallwilersee en heeft de volgende meren geheel binnen de grenzen: Rotsee, Baldeggersee, Sempachersee, Mauensee en de Soppensee.
  
  Economie 
  Van de totale oppervlakte van het kanton is 90% productief. De agrarische industrie is van oudsher sterk in dit gebied. De dienstensector is in vergelijking nog relatief zwak ontwikkeld. De bouwbranche is een van de sterkste sectoren.
  
  Ook het toerisme is een grote inkomstenbron.
  
  Luzern is een belangrijk kanton in het transitverkeer tussen Italië en Duitsland. De opening van de Gotthardtunnel in 1882 voor treinverbindingen is echter niet alleen positief geweest voor de economie van Luzern.
  
  Talen 
  Moedertaal (2000):
   Duits: 88,9%
   Servo-Kroatisch: 2,1%
   Italiaans: 1,9%
   andere talen: 7,1%
  
  Plaatsen en gebieden 
  Het kanton is opgedeeld in 5 districten en 106 gemeenten.
   Luzern, 60.400 inwoners (dec. 2003)
   Emmen, 26.973 inwoners (2002)
   Kriens, 25.168 inwoners (2002)
   Littau, 16.154 inwoners (2002)
   Horw, 12.309 inwoners (2002)
   Ebikon, 11.315 inwoners (2002)
  
  Toerisme 
  Het toerisme concentreert zich rond Luzern en de Vierwaldstättersee. De brug van Luzern over de Reuss is wereldberoemd en is al enige malen afgebrand.
  
  Districten 
   Luzern
   Hochdorf
   Sursee
   Willisau
   Entlebuch, (centrale stad Schüpfheim)
  
  De districten van Luzern zijn per 1 januari 2008 afgeschaft.
  
  Geschiedenis 
  Vanuit het steentijd (ca. 8000-4000 voor Chr.) zijn de eerste tekenen van bewoning in kanton Luzern aangetroffen. Tussen 800 en 300 voor Chr. komen de eerste Kelten - vooral de Helvetiërs - naar Binnen-Zwitserland en handelen al over de Gotthardpas. 15 voor Chr. wordt dit deel van Zwitserland in het Romeinse Rijk geïntegreerd.
  
  Na het einde van het Romeinse Rijk komen vanaf de 6e eeuw de Germanen hier. In 750 wordt Luceria gesticht, het latere Luzern.
  
  Omstreeks 1290 is Luzern een zelfstandige stad met ongeveer 3000 inwoners. In deze tijd krijgen de Habsburgers meer macht en koning Rudolf I van Habsburg voegde Luzern toe aan Oostenrijk. In 1291 sluiten de buren Uri, Nidwalden en Schwyz een verbond, waarna ze Luzern helpen in de strijd tegen de Habsburgers, wat er uiteindelijk toe leidt dat Luzern zich bij het Zwitsers Eedgenootschap aansluit in 1332. In 1386 winnen ze de laatste slag tegen de Habsburgers. De grenzen van toen zijn ongeveer gelijk aan de grenzen van nu.
  In 1848 wordt de statenbond tot een bondsstaat omgevormd en wordt Luzern een van de 26 kantons.