title: Tours (Indre-et-Loire)
text: Tours (uitspraak [tuʁ], de s wordt niet uitgesproken) is een stad in Midden-Frankrijk, aan de Loire. Tours was de hoofdstad van de voormalige provincie Touraine, thans is het de hoofdplaats van het departement Indre-et-Loire. De stad telde op   inwoners die in het Frans Tourangeaux worden genoemd.
  
  Geschiedenis 
  De Gallische stam van de Turones leefde in dit gebied. In de Gallo-Romeinse tijd was Tours, destijds Caesarodonum genaamd, al een stad van betekenis. Caesarodunum werd waarschijnlijk gesticht tijdens de regeerperiode van Augustus of Tiberius tussen 10 v.Chr. en 20 of 30 n.Chr. en lag in de vallei tussen de Loire en Cher. Van de stad, die een oppervlakte van 80 hectare besloeg, was het gedeelte aan de oevers van de Loire het meest verstedelijkt. Caesarodunum beschikte over openbare monumenten, zo werden er een tempel, twee thermale baden, twee aquaducten, een brug en het amfitheater aangetroffen. De stad kende zijn hoogtijdagen tijdens de vroeg-Romeinse tijd in de 2e eeuw. Toen werd het amfitheater nog vergroot. Daarna kromp het in het laat-Romeinse Rijk tot het gebied in en rond de vesting of castrum, waarvan het amfitheater de basisstructuur vormde. Dit castrum omvatte de meest dichtbevolkte wijken aan de Loire. Caesarodunum, dat geleidelijk de naam Civitas Turonorum kreeg, werd rond 360 de hoofdstad van Gallia Lugdunensis.
  
  Tours werd een bisdom aan het begin van de vierde eeuw en groeide langzaam uit tot een pelgrims- en handelsstad. De derde bisschop was de bekeerde legioensoldaat Martinus; in het Nederlands bekend als Sint-Maarten. Hij speelde een grote rol in de kerstening van de streek, en Tours werd een van de belangrijkste religieuze centra van Gallië. De intellectuele en artistieke uitstraling van de stad werd in de volgende eeuwen nog versterkt met figuren als Gregorius van Tours (zesde eeuw) en Alcuinus (achtste eeuw). Die laatste stichtte er een invloedrijke school en een bibliotheek. Tours was in de vroege middeleeuwen hoofdstad van de pagus turonensis. In de 9e eeuw werd het castrum van Tours verder verstrekt om de stad te verdedigen tegen de Noormannen.
  
  In 1205 veroverde koning Filips August Tours op de Engelsen. Tijdens de Honderdjarige Oorlog was Tours het hart van het koninkrijk Frankrijk en werd zodoende de hoofdstad en koninklijke stad. Frans I nam Tours deze titel af en maakte Parijs tot hoofdstad van het koninkrijk. Vanaf de vijftiende eeuw kende Tours een belangrijke zijde-industrie, die was begonnen onder impuls van koning Lodewijk XI. Onder de ambachtslieden van Tours kende het calvinisme veel aanhangers en de stad werd een centrum van de reformatie in Frankrijk. Na de intrekking van het Edict van Nantes verlieten veel zijdewerkers de stad en begon een economisch verval die de stad pas in de negentiende eeuw te boven kwam door de komst van de spoorwegen.
  
  Vervoer
  
  Trein 
  Tours is aangesloten op de LGV Atlantique en TGV's komen aan op station Tours, het centraal kopstation van de stad. Veel doorgaande treinen, waaronder TGV's stoppen niet in Tours maar in het vlakbijgelegen station Saint-Pierre-des-Corps, twee kilometer oostelijk, dat vanuit Tours goed bereikbaar is met pendeltreinen en andere treinen.
  
  Tours is een belangrijk spoorknooppunt met spoorlijnen naar:
  
   Le Mans
   Angers, Nantes
   Poitiers, Bordeaux, La Rochelle
   Vierzon, Lyon
   Hoofdlijn naar Parijs via Orléans
   De LGV Atlantique tussen Parijs en Bordeaux
   De lokale spoorlijn naar Parijs via Vendôme.
   De lokale (doodlopende) lijnen naar Chinon en Loches
  De LGV Atlantique is verlengd naar Bordeaux. Er zijn aansluitingen voorzien waardoor ook treinen vanuit Tours of Saint-Pierre-des-Corps de hogesnelheidslijn in de zuidelijke richting kunnen gebruiken.
  
  Tram 
  Zoals de meeste Franse steden hebben ook in Tours stadstrams gereden. De laatste tram reed in 1949. Op 31 augustus 2013 is in Tours een nieuwe tramlijn van bijna 15 kilometer geopend met 29 stations. De tramlijn wordt gereden met zevendelige gelede Citadistrams. Deze trams hebben een bijzondere vormgeving met aan de voor- en achterkant verticale lichtstrepen.
  
  Geografie 
  De oppervlakte van Tours bedroeg op  ; de bevolkingsdichtheid was toen  inwoners per km².
  
  De onderstaande kaart toont de ligging van Tours met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.
  
  Demografie 
  Onderstaande figuur toont het verloop van het inwoneraantal van Tours vanaf 1962.
  
  Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie population sans doubles comptes (zie de gehanteerde definities)
  
  Bezienswaardigheden 
  De Rue Colbert is de hoofdstraat van het middeleeuwse Tours. Aan de Place Foire le Roi liggen enkele 15e-eeuwse huizen. In  'À la Pucelle armée'  zou Jeanne d'Arc in 1429 haar wapenrusting hebben laten maken. De Place Plumereau is een gezellig plein; de voorgevels van de huizen zijn na de Tweede Wereldoorlog gerestaureerd.
  
   De Cathédrale Saint-Gatien werd gebouwd van de dertiende tot de zestiende eeuw. Het koor is vroeggotisch, het schip hooggotisch, en de voorgevel is gebouwd in de flamboyant-gotische stijl. De twee torens begon men in romaanse stijl, vervolgde men in gotische stijl, en bekroonde men in renaissancestijl. Desondanks is de St. Gatien bijzonder harmonieus. De St. Gatien is beroemd om zijn ramen. Deze dateren uit de dertiende eeuw (koor), veertiende eeuw (roosvenster) en vijftiende eeuw (schip).
   De abdijkerk St. Julien heeft mooie moderne gebrandschilderde ramen. Het Hôtel Goüin is een goed voorbeeld van Italiaanse renaissance-architectuur in Frankrijk.
   Het Musée du Campagnonnage toont meesterwerken, die gezellen moesten maken om als handwerksman aan de kathedralen te mogen gaan werken.
   Het Grand Théâtre dateert uit de 2e helft van de 19e eeuw.
  
  Sport 
  Tours is bekend als aankomstplaats van de jaarlijks in het najaar verreden wielerklassieker Parijs-Tours. De aankomstlijn ligt doorgaans op de Avenue de Grammont. Daarnaast is Tours negen keer etappeplaats geweest in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. Dit was voorlopig voor het laatst in 2021 het geval. De Fransman André Darrigade won twee touretappes (1957 en 1961) in Tours.
  
  Tours FC is de professionele voetbalclub van Tours en speelt in het Stade de la Vallée du Cher.
  
  Geboren 
  
   Jean Fouquet (ca. 1420-ca. 1480), schilder
   Honoré de Balzac (1799-1850), schrijver
   Adolphe Delattre (1805-1854), ornitholoog
   Alfred Mame (1811-1893), drukker en uitgever
   Georges Courteline (1858-1929), toneelschrijver
   Paul Nizan (1905-1940), schrijver, journalist, vertaler en filosoof
   Dora Maar (1907-1997), schilderes, fotografe en muze van Pablo Picasso
   Henri de Turenne (1921-2016), journalist en scenarioschrijver
   Yves Bonnefoy (1923-2016), dichter, criticus en vertaler
   Pascal Hervé (1964), wielrenner
   Laurent Mauvignier (1967), schrijver
   Bruno Chevrier (Nob) (1973), stripauteur
   Mamar Mamouni (1976), Algerijns voetballer
   Jean-Sébastien Jaurès (1977), voetballer
   Wilfried Dalmat (1982), voetballer
   Cyril Lemoine (1983), wielrenner
   Jérémy Roy (1983), wielrenner
   Ben l'Oncle Soul (1984), zanger
   Ibrahima Diallo (1999), voetballer
   Sofiane Diop (2000), voetballer
  
  Externe links 
    Website van de gemeente Tours
   Kaart
  
  Gemeente in Indre-et-Loire