title: Philippe Quinault
text: Philippe Quinault (Parijs, 3 juni 1635 – aldaar, 26 november 1688) was een Frans toneelschrijver en librettist. Hij schreef de libretti voor de  tragédies lyriques (operagenre) van Jean-Baptiste Lully, de componist met wie hij jarenlang samenwerkte.
  
  Levensloop 
  Quinault was de zoon van een slager en werd op jonge leeftijd opgemerkt door de bekende toneelschrijver Tristan L'Hermite die hem hetzelfde onderricht gaf als aan zijn eigen zoon. In 1653, toen hij 18 jaar was, schreef hij zijn eerste komedie Les rivales dat gespeeld werd in het Théâtre de l’hôtel de Bourgogne. Het stuk werd een succes en de daaropvolgende jaren schreef hij nog twee komedies, waaronder L'amant indiscret (1654) en een tragikomedie La mort de Cyrus (1656).
  
  Naast zijn loopbaan als toneelschrijver studeerde Quinault nog rechten. Na zijn studies huwde hij een rijke weduwe en kon zich daardoor inkopen in de functie van auditeur bij de Cour des comptes.
  
  In zijn toneelstukken kwam een sterk realisme naar voren en de dialogen werden in een elegante, sierlijke stijl verwoord. Grote successen oogstte Quinault met de tragedie Agrippa ou le faux Tibérinus (1660), en vooral met Astrate (1664) en de komedie La Mère coquette (1665) dat een van zijn succesvolste stukken zou worden. Hij kreeg van de koning Lodewijk XIV van Frankrijk een riante toelage en werd in 1670 verkozen tot lid van de Académie française. Vier jaar later werd hij eveneens toegelaten tot de Académie des inscriptions et belles-lettres.
  
  Pas in 1671 debuteerde Quinault als librettist van de intermezzi van het tragedieballet Psyche van Molière en Pierre Corneille. Hij werkte tot in 1686 samen met componist Jean-Baptiste Lully waarvoor hij de libretti voor diens opera's schreef. Deze opera's, de zogenaamde tragédies lyriques, samengesteld uit elementen van de Franse tragedie, het komedieballet, het ballet de cour en de Italiaanse opera kenden een groot succes. De belangrijkste waren Cadmus et Hermione(1673), Alceste (1674), Proserpine (1680) en het zeer succesvolle Armide (1686), dat als thema het conflict tussen het heidendom en het christendom had. Quinault was een van de eerste Franse librettisten wier werk ook zonder de muziek op literair gebied betekenis had.
  
  Na de dood van Lully in 1687 stopte hij met het schrijven voor theater en ging gedichten schrijven. Het jaar nadien stierf hij op 53-jarige leeftijd.
  
  Werken
  
  Komedies 
   L’amant indiscret ou le maître étourdi, 1654
   La comédie sans comédie, 1654
   La mère coquette ou les amants brouillés, 1665
   Le fantôme amoureux, 1659
  
  Tragikomedies 
   La généreuse ingratitude, 1654
   Le mariage de Cambyse, 1656
   Stratonice, 1657
   Les coups de l’amour et de la fortune, 1657
   Amalasonte, 1658
   Le feint alcibiade, 1658
   Les rivales 1653
  
  Tragedies 
   La mort de Cyrus, 1656
   Bellérophon, 1665
   Pausanias, 1669
   Astrate, roi de Tyr, 1664 (in 1670 in het Nederlands vertaald door Dirk Buysero als Astrate, koning van Tyrus)
  
  Libretti 
   Ballet des ballets, 1671, samenwerking met Molière
   Les fêtes de l'amour et de bacchus, 1673, met Molière et Périgny
   Cadmus et Hermione, 1673
   Alceste ou le triomphe d'Alcide, 1674
   Thésée, 1675
   Atys, 1676
   Isis, 1677
   Proserpine, 1680
   Le triomphe de l'amour, 1681, samenwerking met Isaac de Benserade
   Persée, 1682
   Phaéton, 1683
   Amadis, 1684
   Roland, 1685
   Le temple de la paix, 1686
   Armide, 1686, libretto gebaseerd op La Gerusalemme liberata van Torquato Tasso.
  
  Literatuur 
   Philippes Quinault de l'Académie française, in: Charles Perrault, Les Hommes illustres qui ont paru en France pendant ce siècle, Parijs, Antoine Dezallier, 1697. (lire en ligne)
   Gustave VAPEREAU, Dictionnaire universel des littératures, Parijs, Hachette, 1876.
   Etienne GROS, Philippe Quinault, sa vie et son œuvre, Parijs, 1926.
   Norman BUFORD, Quinault, librettiste de Lully : le poète des grâces, Parijs, Mardaga, 2009, .
   Amin MAALOUF, Un fauteuil sur la Seine, Parijs, Grasset, 2016.
  
  Externe links 
   Biografie van Quinault op de website van de Académie française
   Website gewijd aan het leven en het werk van Quinault
   
  
  Frans toneelschrijver
  Librettist
  Lid van de Académie française