title: Parasympathicomimeticum
text: Een parasympathicomimeticum is een chemische verbinding die het parasympathisch zenuwstelsel prikkelt. Dergelijke stoffen worden ook cholinergica genoemd omdat het parasympathisch zenuwstelsel acetylcholine als neurotransmitter gebruikt.
  
  Directe en indirecte werking 
  Bepaalde parasympathicomimetica werken direct: als agonist van de nicotinerge of muscarinerge acetylcholinereceptoren. Andere werken indirect: bijvoorbeeld door blokkering van het enzym acetylcholinesterase, waardoor de afbraak van acetylcholine wordt verhinderd.
  
  Effecten 
  De beïnvloeding van het parasympathisch zenuwstelsel door parasympathicomimetica kan resulteren in het stimuleren van de spijsvertering, de speekselvloed, de productie van tranen, het urineren, de ontlasting en de seksuele opwinding.
  
  Farmaca 
  Met directe werking
  Choline-esters
  Acetylcholine
  Bethanechol
  Carbachol
  Plant alkaloïden
  Nicotine
  Muscarine
  Pilocarpine
  Met indirecte werking
  Reversibele acetylcholinesterase-remmers
  Carbaryl (insecticide)
  Donepezil
  Huperzine A
  Edrophonium
  Neostigmine
  Physostigmine
  Pyridostigmine
  Tacrine
  Irreversibele acetylcholinesterase-remmers
  Echothiofaat
  Isoflurofaat
  Malathion (insecticide)
  Stoffen die de aanmaak van acetylcholine bevorderen
  Cisapride
  Metoclopramide
  Stoffen die op een andere manier werken
  Sildenafil (Viagra)
  
  Niet-farmacologisch gebruik 
  
  De parasympathicomimetica sarin en VX kunnen worden gebruikt als chemische wapens. De werking van zenuwgassen op de mens kan echter worden tegengewerkt door het toedienen van stoffen die de doorgang van zenuwimpulsen belemmeren doordat ze met acetylcholine concurreren voor de muscarinerge receptoren van het parasympathische zenuwstelsel. Een bekend voorbeeld van dergelijke anticholinerge stoffen is het plantaardige alkaloïde atropine.
  
  Het niet-dodelijke parasympathicomimeticum traangas wordt ingezet om relschoppers uiteen te drijven. Diazinon is een parasympathicomimeticum dat dienstdoet als insecticide.
  
  Geneesmiddel
  Chemisch wapen