title: Hans Kox
text: Johannes Frederikus Gregorius (Hans) Kox (Arnhem, 19 mei 1930 - Haarlem, 25 februari 2019) was een Nederlands componist en muziekpedagoog.
  
  Levensloop 
  Zijn vader was koordirigent en organist. Zijn muziekstudie, begonnen bij zijn vader, zette hij voort aan het Utrechts Conservatorium. Na twee jaar hield hij het hier echter voor gezien omdat hij het studietempo te laag vond en bovendien geen kans zag om er compositieleer te studeren. Hij studeerde van 1948 tot 1951 in Amsterdam piano bij Jaap Spaanderman. Daar hij de vakkennis van Henk Badings zeer bewonderde, werd hij van 1951 tot 1955 privéleerling compositie bij hem. Badings leidde hem op voor het staatsexamen.
  
  In 1956 werd hij, op 26-jarige leeftijd, directeur van de muziekschool te Doetinchem, een functie welke hij tot 1971 bleef vervullen. In deze 15 jaar groeide deze muziekschool onder zijn leiding uit tot een toonaangevend muziekinstituut van Nederland; hij gaf tevens leiding aan het Doetinchemse Symfonie Orkest. Daarna vestigde hij zich te Haarlem en werd er adviseur van het Noordhollands Philharmonisch Orkest. Verder was hij tot 1984 als docent compositie aan het Utrechts Conservatorium. Onder zijn leerlingen bevonden zich Marc van Delft en Hardy Mertens. Daarna besloot hij zich volledig aan het componeren te wijden.
  
  Een vroeg werk van het is zijn pianosonate uit 1953, die hij zelf voordroeg bij Gaudeamus. Datzelfde jaar schreef hij ook zijn strijktrio, dat op het Gaudeamusmuziekfestival uitgevoerd werd. Vanaf dit moment groeide zijn reputatie als componist snel. Samen met Sem Dresden en Hans Henkemans kreeg hij in 1956 een opdracht voor het Concertgebouw orkest ter gelegenheid van de 25e verjaardag van Eduard van Beinum als dirigent. Zijn Concertante muziek was het eerste werk zonder supervisie van Henk Badings.
  
  Voor zijn composities werd hij met vele prijzen en onderscheidingen bekroond, zoals in 1954 een prijs op het Internationale Orgelconcours te Haarlem voor zijn Preludium en Fuga, in 1956 de Culturele Prijs van de Gemeente Arnhem en de Muziekprijs van de Gemeente Amsterdam, in 1959 de Visser-Neerlandiaprijs voor zijn Eerste Symfonie en in 1970 de Prix Italia voor In Those Days.
  
  Zijn werken stonden dertig keer op de lessenaars van het Concertgebouworkest. Zo dirigeerde Bernard Haitink in 1974 drie maal zijn Concert voor twee violen en orkest met als solisten Herman Krebbers en Theo Olof.
  
  Stijl 
  Kox-biograaf Bas van Putten schreef ooit over zijn muziek: Zijn schitterend verzorgde partituren leggen getuigenis af van een intense melodische begaafdheid - alles zingt, ook het instrumentale - en dito technisch raffinement. En verder: Dynamische, onrustige muziek is het, met extreme contrasten tussen motorische striktheid en hymnische lyriek, ostinato en liberamente. Traditionele muziek ook, gedacht in termen van thematisch-motivische ontwikkeling, melodie en begeleiding, harmonie en contrapunt. Gevat in het kader van een sterk verruimde, maar altijd voelbare tonale ondergrond.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest
  
  Symfonieën 
   1959 Symfonie nr. 1, voor strijkorkest
   1966 Symfonie nr. 2
   1980-1985 Symfonie nr. 3 - naar Jesaja I
   2000 Symfonie nr. 4 - "Tasmanian Symphony"
   Trees, stars and streams 
   Drumming on the last door 
   Today the leaves cry 
   North of the future 
   The cloud of unknowing
   2007 Symfonie nr. 5 "Umbrae Futurae"
   2012 Symfonie nr. 6, voor gemengd koor en orkest - tekst: Friedrich Nietzsche en Paul Celan
  
  Concerten voor instrumenten en orkest 
   1956 Concertante muziek, voor hoorn, trompet, trombone en orkest 
   1957 Concert, voor fluit en orkest
   1962 Concert, voor piano en orkest
   1963 Concert nr. 1, voor viool en orkest
   1969 rev.1981 Concerto, voor cello en orkest
   1975 A Gothic concerto, voor harp en orkest
   1978 rev.1981 Concert nr. 2, voor viool en orkest
   1981 Concertino chitarristico, voor drie gitaren en orkest
   1988 Concerto grosso, voor saxofoonkwartet en orkest
   1993 Concert nr. 3, voor viool en orkest
   1996-1997 Concert nr. 2 - An Odyssey, voor cello en orkest
   The sojourn on the moon (Circe) 
   In the land of darkness (Calypso) 
   The return (Penelope) 
   West of the dawn
   2005 Concert nr. 4, voor viool en orkest
   2009 Concert nr. 2, voor piano en kamerorkest
  
  Andere werken voor orkest 
   1956 Concertante muziek
   1956 rev.1959 Little Lethe Symphony
   1959 Concerto pour orchestre
   1960 rev.1994 Ballet suite "Spleen"
   1964 Cyclofonie II, voor orkest
   1966 Music for Status-seekers
   1965 Cyclofonie IV, voor altblokfluit en 9 strijkers
   1966 Cyclofonie V, voor hobo, klarinet, fagot en 19 strijkers
   1970 Phobos, voor orkest
   1971 Six one-act plays
   1973 Concerto bandistico, voor school orkest en variable ensemble
   1974 Cyclofonie IX, voor slagwerk solo en orkest
   1979 Dorian Gray suite
   1981 Concertino chitarristico, voor 3 gitaren en klein orkest 
   1983 Notturno e danza, voor pianokwartet (of: viool, klarinet, cello en piano) en strijkorkest
   1986 Le songe du vergier, voor cello en orkest
   1986 rev.1987 Musica reservata, voor groot harmonieorkest en orkest
   1992 rev.1993 Face to face, voor altsaxofoon en strijkorkest
   1994 Orchester-Suite aus der Oper "Das grüne Gesicht"
   Der irdische Kerker
   Narrentanz
   Bordell - Tango
   Maskentanz
   1998 Lied des Exils, voor hobo en orkest
  
  Werken voor harmonie- en fanfareorkest en brassband 
   1977 Vangoghiana, voor brassband, strijkers en slagwerk 
   1977 Het lied der arme klanten, voor mannenkoor en harmonieorkest
   1981 Maskerades, vijf stukken in instrumentaal variabele bezetting
   1986 rev.1987 Musica reservata, voor groot harmonieorkest en orkest
   1990 Ruach (Hebreeuws voor adem), voor harmonieorkest
   1995 The Waterbeggars, voor harmonieorkest
   The open Gate of Den Briel
   The blockade of the Waterways
   The defeat on the Harlemmermeer
   Alcmaria Victrix
   1995 Symphonie de Zampillon, voor harmonieorkest
   2004 Laarbeek suite, voor harmonieorkest 
   Prophesying voices 
   The wide land of poplars 
   The farmers' litany 
   The guilds and the bells 
   The glorious community
  
  Werken voor bigband 
   1978 Cyclofonie XI, voor bigband (altsaxofoon, 3 tenorsaxofoons, baritonsaxofoon, 5 trompetten, 2 trombones, bastrombone, piano, contrabas en drumstel)
  
  Missen, cantates, oratoria en geestelijke muziek 
   1954 Missa in honorem Sancti Augustini, voor gemengd koor a capella 
   1958 Stichtse kantate, cantate voor rezitatie, gemengd koor en orkest
   1962 Kantate van St. Juttemis, cantate voor tenor, bariton, mannenkoor en piano
   1964 Zoo, cantate voor mannenkoor en orkest
   1965 Litania, voor vrouwenkoor en ensemble
   1971 Requiem for Europe, voor vier gemengde koren , twee instrumentale groepen en twee orgels 
   1971 Puer natus est - European carols, voor gemengd koor en orkest 
   1984 Anne Frank Cantate - A child of light, symfonische cantate voor sopraan, contralt, bas, gemengd koor en orkest
   1984-1985 Amsterdam cantate, cantate voor gemengd koor en orkest (of: piano vierhandig)
   1989 Magnificat, voor vijfstemmig vocaal ensemble - tekst: Kees Waaijman
   1989 Sjoah "... et l'accusé: Dieu ..." (Elie Wiesel), oratorium voor sopraan, tenor, bas, gemengd koor en orkest - tekst: Psalm 89
   1990 Magnificat I en II, voor sopraan, contralt, tenor, bariton, bas en gemengd koor 
   1995 Das Credo quia absurdum, cantata mystica voor sopraan, bas, gemengd koor en orkest - tekst: Bijbel, Friedrich Nietzsche, de Koran en Rainer Maria Rilke
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Balletten
  
  Toneelmuziek 
   2005 Die Todesfrau, dramatische legende voor sopraan, alt, bas, gemengd koor, dwarsfluit en cello - tekst: van de componist en Dr. Jan van der Ligt, naar Gertrud von le Fort "Das Gericht des Meeres"
  
  Werken voor koor 
   1956 Chansons cruelles, voor gemengd koor
   1969 In those days, voor twee gemengde koren en orkest - gecomponeerd in opdracht van het Airborne-comité ter gelegenheid van de 25-jarige herdenking van de slag om Arnhem - Opgedragen aan allen die zijn gedood en gedood zullen worden
   Dies calamitatis - tekst: Titus Livius
   Hitleriana (Fuor teutonicus) 
   Laus discordiae - tekst: Desiderius Erasmus
   Vox clamantis in deserto 
   Nunc dimittis - tekst: Winston Churchill
   1971 Puer natus est, voor gemengd koor en orkest
   1972 De vierde kraai, voor mannenkoor, 2 trompetten, 2 trombones en slagwerk 
   1975 Cyclofonie X, voor gemengd koor en strijkorkest - tekst: van de componist
   1977 Het lied der arme klanten, voor mannenkoor (TTBB) en harmonieorkest - tekst: Frederik van Eeden
   1988 De Schalmei, voor gemengd koor
   1988 Doulce mémoire, voor gemengd koor
   2005 Tenebrae, voor groot gemengd koor en orkest - tekst: Paul Celan
  
  Vocale muziek 
   1955 3 Coplas, voor sopraan en piano - tekst: J.W.F. Werumeus Buning
   Waar of ik ook mag gaan 
   Het is met verliefde zaken als met een parelsnoer 
   Hoe zal iemand mij begrijpen
   1959 Vues des anges, voor bariton en viool - tekst: Rainer Maria Rilke
   1962 3 Chinesische Lieder, voor bariton en piano - tekst: vanuit het Mandarijn vertaald door G. Schneider
   1967 L'allegria, voor sopraan en orkest - tekst: Giuseppe Ungaretti
   1972 Gedächtnislieder, voor hoge stem en orkest - tekst: Paul Celan
   1998 Cyclofonie XV, voor mezzo-sopraan, klarinet, fagot, trompet, hoorn en contrabas - tekst: Quirinius Kuhlmann (1671)
   2001 Die Dinge singen..., voor sopraan en orgel - tekst: Rainer Maria Rilke
   2006 Aussagen, voor mezzosopraan en strijkkwartet - tekst: prins Claus van Amsberg
   2007 Those evenings of the brain, voor sopraan en orkest - tekst: Emily Dickinson
  
  Kamermuziek 
   1955 Strijkkwartet
   1957 Strijkkwintet
   1958 Kleine suite, voor twee trompetten en trombone
   1958 Amphion, voor twee sprekers, 2 hoorns, 2 trompetten, trombone, bastrombone en 2 slagwerkers 
   1959 Sextet nr. 3, voor blaaskwintet en piano
   1960 Sextet nr. 4, voor blaaskwintet en piano
   1961 Sonate nr. 3, voor viool en piano 
   1961 Vier stukken voor strijkkwartet in tricesimoprimale stemming
   1962 Studies in contrapunt, voor fluit en klavecimbel
   1964 Cyclofonie I, voor cello en ensemble
   1965 Cyclofonie IV, voor altblokfluit, 6 violen, 2 cellos en contrabas
   1966 Cyclofonie V, voor hobo, klarinet, fagot en strijkensemble
   1967 Cyclofonie VI, voor viool, trompet, piano, vibrafoon en strijkensemble
   1971 Cyclofonie VII, voor violen, piano en 6 slagwerkers
   1971 rev.1982 Cyclofonie VIII, voor blazerskwintet en strijkers
   1979 Cyclofonie XII, voor 8 celli 
   1981 Sweerts de Landas-suite, voor viool en piano 
   1982 rev.1991 Concertino, voor altsaxofoon en 10 blaasinstrumenten (piccolo, dwarsfluit, altfluit, basklarinet, 2 trompetten, 2 hoorns, trombone en tuba)
   1985 Sonate, voor altsaxofoon en piano
   1987 rev.1988 Saxofoonkwartet nr. 2
   1987 rev.1991 Sonate voor cello en piano
   1988 Introduktie en allegro, voor trompet, hoorn, trombone en bastrombone 
   1990 Partita, voor piccolohobo met fluit, klarinet, 2 fagotten, 2 trompetten en 2 trombones
   1990 Asklepios, voor 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 hoorns en 2 fagotten
   1992 Cyclofonie XIV - The Birds of Aengus, duo voor viool en harp 
   1996 Strijkkwartet nr. 2
   1997 Galgentrio, voor altsaxofoon, cello en piano 
   1999 rev.2001 Archilles sextet, voor fluit, hobo, klarinet, fagot, hoorn en piano
   2001 Sonate, voor hobo en piano 
   2002 Memories and reflections, voor strijkkwartet en piano
   2003 Sonata da chiesa, voor viool en orgel
  
  Werken voor orgel 
   1954 Preludium en fuga
   1960 Passacaglia en koraal, voor 31-toons orgel
   2001 The darkling thrush
  
  Werken voor piano 
   1954 Sonate nr. 1
   1954 Twee klavierstukken
   1955 Sonate nr. 2
   1956 Ballet diabolus feriatus, voor twee piano's
   1960 Barcarolle
   1961 Drie etudes
   1964 Cyclofonie III, voor piano en electronic sound
   1975 Melancholieën
   1984 Cyclofonie XIII, voor twee piano's
   1988 Looks & smiles for the Orgellas, voor twee piano's vierhandig (vier pianisten aan 2 piano's)
  
  Werken voor klavecimbel 
   1953 Sonatine
  
  Filmmuziek 
   1963 Zeilen
   1964 Clair obscur
  
  Familie 
  Hij was zoon van Frits Kox (geboren Arnhem 1903) en Maria Catharina van Gogh uit Deventer. Frits Kox (sr.) was jarenlang dirigent bij het "Gemengd Koor Richard Hol" in Arnhem; hij vierde er in 1958 zijn 25-jarig jubileum. Broers en zussen verdienden eveneens hun sporen in de muziek:
  Broer Frits Kox (geboren 10 juni 1932) was in eerste instantie pianist en organist, maar werd opgeleid door Jaap Spaanderman en Alfred Salten tot dirigent van (amateur)orkesten zoal het Gewestelijk Orkest Zuid-Holland  en –koren. Hij nam een studie op aan de Hochschule für Musik in München (1962). Hij stond ook wel voor het Gelders Orkest en was dirigent en repetitor bij Opera Forum. Hij werd uiteindelijk muziekregisseur bij de NOS en docent operaklas bij het Conservatorium Amsterdam. Hij verzorgde orgelconcerten te Laren en bleef tot op late leeftijd actief als begeleider. 
  broer Wil Kox (1935-2003) was pianist, docent aan de muziekschool van Doetinchem, schrijver van Is God muzikaal? (2003), Voor wie het horen wil (2000) en Vijftig jaar kamermuziek in Arnhem 1946-1996 (1996).
  Zus Martine Kox was zangeres bij Nederlandse Opera Stichting en Hoofdstadoperette en kreeg haar zangopleiding aan het Amsterdams Conservatorium bij Heinrich Altman en Felix Hupka; studeerde viool bij Wilhelm Busch. Ze gaf les aan conservatoria in Arnhem en Amsterdam.
  dochter Elly Kox en haar man Jan Witten werkten lange tijd voor en in muziekwinkel Bergmann; hun dochter Cilia Witten is pianolerares in Arnhem.
  
  Hans Kox is zelf getrouwd geweest met illustratrice Anita Pereboom en pianiste Helene Andre de la Porte met wie hij wel een pianoduo vormde. Vanuit het eerste huwelijk kwamen drie dochters, waarvan Judith Kox betrokken was/is bij de Stichting Hans Kox.
  
  Bibliografie 
   Bas van Putten: Hoog Spel: Het Levensverhaal van componist Hans Kox. Contact, Amsterdam, 2005. 207 p. ISBN 9025427022
   Caspar Becx, Loek Paques: Componisten en hun Blaasmuziek - Repertorium Notities, Utrecht: Samo Nederland, 1989. 236 p., ISBN 90-70628-16-3
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Jean-Marie Londeix: Musique pour saxophone, volume II : répertoire général des oeuvres et des ouvrages d' enseignement pour le saxophone, Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985 
   , geschreven door Wouter Paap
  Hans Kox op Discogs
  
  Externe links 
   Officiële internetpagina
    Biografie
  
  Nederlands componist
  Christelijke muziek
  Nederlands muziekpedagoog