title: Hofstadgroep-arresten
text: De Hofstadgroep-arresten zijn uitspraken van de Hoge Raad der Nederlanden in de strafzaken tegen zeven leden van de Hofstadgroep:
  
  Achtergrond  
  
  Aan veertien verdachten is — voor zover hier besproken — tenlastegelegd dat zij hebben deelgenomen aan een terroristische en criminele organisatie; deze organisatie had onder meer tot doel het plegen van de misdrijven opruiing, verspreiding van opruiende geschriften, aanzetten tot haat, bedreiging en bedreiging met een terroristisch misdrijf.
  
  Op 10 maart 2006 sprak de Rechtbank Rotterdam vijf verdachten vrij en veroordeelde de overige negen verdachten.
  
  In zeven zaken is hoger beroep ingesteld bij het Gerechtshof ’s-Gravenhage. Op 23 januari 2008 heeft het gerechtshof de in eerste aanleg veroordeelden vrijgesproken van deelname aan een criminele organisatie. Volgens het hof had de Hofstadgroep onvoldoende organisatorische substantie gehad om tot het bestaan van een organisatie als bedoeld in de artikelen 140 en 140a van het Wetboek van Strafrecht te kunnen concluderen. Het hof oordeelde dat het samenwerkingsverband van de verdachten te weinig gestructureerd was om tot een veroordeling te kunnen komen. Ook van het aanzetten tot haat was naar het oordeel van het hof geen sprake. Het hof oordeelde dat de wetgever slechts heeft bedoeld, het aanzetten tot haat gericht tegen kwetsbare minderheidsgroepen strafbaar te stellen.
  
  Het hof heeft één van de verdachten, Jason W., veroordeeld tot een gevangenisstraf van 15 jaren wegens poging tot moord op leden van een arrestatieteam van de politie Den Haag en het in bezit hebben van handgranaten. Een tweede verdachte, Ismail A., werd wegens het medeplegen van het in bezit hebben van handgranaten veroordeeld tot een gevangenisstraf van 15 maanden.
  
  Procedures in cassatie 
  
  Het Openbaar Ministerie heeft beroep in cassatie ingesteld tegen de arresten van het hof. Verdachte Jason W. heeft het cassatieberoep in zijn zaak tegengesproken, en heeft ook zelf beroep in cassatie ingesteld tegen zijn veroordeling (08/00695).
  
  In de zaken 08/00721, 08/00740 en 09/01625 is het cassatieberoep van het Openbaar Ministerie tegengesproken.
  
  Cassatiemiddelen 
  De cassatiemiddelen van de advocaat-generaal hebben betrekking op de vrijspraak van deelneming aan een criminele organisatie (art. 140 Sr) en/of aan een organisatie met een terroristisch oogmerk (art. 140a Sr) – het tenlastegelegde onder 1 en 2. De middelen klagen dat het hof de grondslag van de tenlastelegging heeft verlaten door een onjuiste uitleg te geven aan de begrippen:
  "organisatie" (art. 140, 140a Sr)
  "aanzetten tot haat, discriminatie en geweld" (art. 137d Sr)
  "terroristisch oogmerk" (art. 83a Sr).
  
  Eerste middel
  
  Tweede middel
  
  Derde middel 
  Alleen in de strafzaak tegen Jason W. had de advocaat-generaal een derde cassatiemiddel. De Hoge Raad overwoog:
  
  De arresten van de Hoge Raad
  
  Op 8 december 2009 heeft advocaat-generaal mr. W.H. Vellinga in zijn conclusies de Hoge Raad geadviseerd om de bestreden uitspraken te vernietigen, voor wat betreft de vrijspraken ter zake het deelnemen aan een criminele of terroristische organisatie en het strafbaar aanzetten tot haat, zodat de zaken in zoverre nogmaals in hoger beroep behandeld kunnen worden.
  Het hof heeft in zijn beoordeling te strenge eisen gesteld aan het bestaan en de structuur van criminele of terroristische organisaties. Ook heeft het hof door te oordelen dat van strafbaar aanzetten tot haat slechts sprake is als de uitingen gericht zijn tegen kwetsbare minderheidsgroepen een eis gesteld die geen steun vindt in de wet.
  
  De overige klachten van het Openbaar Ministerie en de klachten van de advocaat van de wegens poging tot moord veroordeelde verdachte Jason W. waren volgens de advocaat-generaal tevergeefs voorgesteld.
  
  Op 2 februari 2010 vernietigde de Hoge Raad de bestreden uitspraken en verwees de zaken ter verdere berechting naar het Gerechtshof Amsterdam.
  
  Terug bij de feitenrechter 
  Na verwijzing door de Hoge Raad wees het Gerechtshof Amsterdam op 17 december 2010 de arresten
  
  Het Hof achtte deelneming aan een terroristische criminele organisatie bewezen en veroordeelde Mohamed el M., Yousef E., Ahmed H., Mohamed Fahmi B. en Nouriddin el F. tot gevangenisstraffen van 15 maanden.
  
  Ismail A. en Jason W. hadden zich daarnaast nog schuldig gemaakt aan het voorhanden hebben van vier handgranaten. Ismail A. is veroordeeld tot 38 maanden. Jason W., die overeenkomstig een door hem tevoren beraamd plan een scherfgranaat in de richting van het arrestatieteam had gegooid, door het Hof gekwalificeerd als vijfvoudige poging tot moord, is veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 13 jaren.
  
  Nogmaals cassatieberoep 
  Tegen de arresten van het Gerechtshof Amsterdam d.d. 17 december 2010 is — op één na? — door de verdachten beroep in cassatie ingesteld.
  
  Op 3 juli 2012 wees de Hoge Raad de arresten
  
  In  verklaarde de Hoge Raad de verdachte niet-ontvankelijk omdat geen middelen van cassatie waren voorgesteld.
  
  In  en  verwierp de Hoge Raad het casstieberoep met toepassing van art. 81 RO.
  
  Ook in  verwierp de Hoge Raad het casstieberoep, maar verminderde ambtshalve de duur van de opgelegde gevangenisstraf met drie maanden wegens overschrijding van de redelijke termin van berechting.
  
  In  en  vernietigde de Hoge Raad de bestreden uitspraken en verwees de zaken ter verdere behandeling naar het Gerechtshof 's-Hertogenbosch. De Hoge Raad oordeelde in beide gevallen dat "[uit de] gedragingen van de verdachte ... niet zonder meer [kan] worden afgeleid dat hij daadwerkelijk een aandeel heeft gehad in, of heeft ondersteund, gedragingen die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het binnen de organisaties bestaande oogmerk en derhalve aan die organisaties heeft "deelgenomen" in de hiervoor bedoelde betekenis. (...)"
  
  Overzicht van uitspraken (tabel) 
  
  Na hun vrijspraak op 10 maart 2006 verzochten de vijf gewezen verdachten om een schadevergoeding als bedoeld in artikel 89 van het Wetboek van Strafvordering. Op 7 november 2006 besliste de Rechtbank Rotterdam (Raadkamer) op hun verzoeken.
  
  Nederlands arrest (strafrecht)
  Hofstadgroep