title: Giacomo Puccini
text: Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini, kortweg Giacomo Puccini (Lucca, 22 december 1858 – Brussel, 29 november 1924), was een Italiaans componist.
  
  Levensloop 
  Puccini werd geboren in Lucca in een familie die generaties beroepsmusici heeft afgeleverd. Toen hij vijf was, overleed zijn vader. Voor zijn muzikale opleiding werd hij naar zijn oom Fortunato Magi gestuurd, die hem een slechte en ongedisciplineerde leerling vond.
  
  Puccini groeide op tot een levensgenieter die een opera schreef als hij krap bij kas zat. Dat beklemtoont ook zijn genialiteit: hij leek op bevel meesterlijke opera's uit zijn mouw te kunnen schudden. Maar eenmaal aan het werk stortte hij zich volledig op een nieuw operaproject en deed vervolgens alles om tot een goed eindresultaat te komen. Legendarisch is het grote aantal wijzigingen in het libretto van zijn opera Manon Lescaut en de daarmee gepaard gaande, heftige discussies met de schrijvers.
  
  Na een korte loopbaan als kerkorganist besloot hij, na een opvoering van Verdi's Aïda, om operacomponist te worden.
  Hij studeerde van 1880 tot 1883 aan het Conservatorium Giuseppe Verdi in Milaan bij Amilcare Ponchielli en Antonio Bazzini. In 1882 deed Puccini mee aan een wedstrijd voor een opera in één bedrijf. Hoewel hij niet won, werd zijn inzending, Le Villi, in 1884 opgevoerd aan het Teatro Dal Verme en trok daarbij de aandacht van uitgever Giulio Ricordi. Die bestelde een tweede opera: Edgar.
  
  Zijn derde opera, Manon Lescaut, was een succes en bracht hem in contact met de librettisten Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, die zijn drie volgende opera's met hem samenwerkten. De eerste hiervan, La bohème (gebaseerd op een feuilleton van Henry Murger), wordt beschouwd als een van zijn beste werken en ook als een van de meest romantische opera's aller tijden. Zijn volgende opera, Tosca, was Puccini's eerste uitstapje naar verismo, de naturalistische stijl in literatuur en opera. Madama Butterfly is gebaseerd op een toneelstuk van David Belasco. Deze opera werd bij de première zeer vijandig ontvangen. Die kritiek was grotendeels georkestreerd door rivalen van Puccini. Na enkele herzieningen is het een van zijn succesvolste opera's geworden.
  
  Hierna componeerde Puccini nog maar weinig. In 1903 raakte hij gewond als gevolg van een auto-ongeluk. In 1906 overleed Giacosa, zijn moeder. In 1909 ontstond een schandaal nadat zijn dienstmeisje zelfmoord had gepleegd. Puccini's vrouw had haar valselijk beschuldigd van een verhouding met haar man. In 1912 overleed Giulio Ricordi, zijn uitgever.
  
  In 1918 volgde de première van Il trittico. Dit werk bestaat uit drie opera-eenakters in de stijl van de Parijse Grand Guignol: een huiveringwekkende episode, Il tabarro, een sentimentele tragedie, Suor Angelica, en een farce, Gianni Schicchi. Van deze drie is Gianni Schicchi het populairst en Il tabarro het minst populair. Gianni Schicchi wordt soms samen met een andere eenakter opgevoerd, bijvoorbeeld Cavalleria Rusticana van Mascagni of Pagliacci van Leoncavallo.
  
  Puccini overleed in 1924, drie weken voor zijn 66e verjaardag, te Brussel als gevolg van complicaties bij de behandeling van keelkanker. Zijn laatste opera, Turandot, bleef onvoltooid; de laatste twee scènes werden afgemaakt door Franco Alfano. In 2001 schreef Luciano Berio een alternatieve versie voor deze slotscènes.
  
  Waardering 
  
  Puccini wordt beschouwd als een van de beste operacomponisten van eind 19e en begin 20e eeuw. Hoewel hij als operacomponist vrijwel onmiddellijk op handen werd gedragen door het publiek, heeft hij lang moeten wachten op erkenning van critici. Het gevoel dat hij in de schaduw stond van de reuzen Verdi en Wagner heeft hem gedurende zijn gehele leven gemotiveerd om zichzelf te overtreffen. Zijn laatste en onvoltooide opera, Turandot, getuigt hiervan.
  
  Puccini's kijk op het genre opera verschilt sterk van de heersende Duits-Oostenrijkse manier van opera schrijven in de laatromantiek. Richard Wagner maakte van zijn werken complexe, doorwrochte en meerlagige tragedies, waaraan een mystieke levensbeschouwing ten grondslag lag. Hij laat een liefdeskoppel sterven uit mystieke overtuiging.
  
  Bij Puccini vindt men een dergelijke ideologie nergens. Dat aan het eind van bijna al zijn opera's de hoofdfiguur sterft, is louter omwille van de dramatiek. Puccini's opera's bespelen meestal alleen hevig oplaaiende passies: pathos, wanhoop, erotiek.
  
  Festival 
  Sinds 1930 wordt in Torre del Lago Puccini het Puccinifestival georganiseerd, een jaarlijks operafestival in de zomermaanden ter ere van de componist.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1876 Preludio in Mi minore (e-klein), voor orkest
   1882 Preludio sinfonico in La maggiore (A-groot), voor orkest
   1882 Scherzo in La minore (a-klein), voor strijkers
   1881-1883 Adagetto, voor orkest
   1881-1883 Trio in Fa maggiore (F-groot), voor orkest
   1883 Capriccio Sinfonico
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1879 Prime fantasie, wals
  
  Missen, cantates en gewijde muziek 
   1877 I Figli D'Italia Bella, cantate voor zang solo, gemengd koor en orkest
   1878 Credo, voor solisten, gemengd koor en orkest
   1880 Messa Di Gloria, mis voor gemengd koor, tenor en bariton en orkest
   1883 Salve Regina, voor sopraan en harmonium (of piano)
   1905 Requiem, voor gemengd koor, altviool, harmonium (of orgel)
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Werken voor koren 
   1874-1880 Vexilla regis, voor mannenkoor en orgel
   1905 Ecce sacerdos magnus, voor gemengd koor
  
  Vocale muziek 
   1877 Mottetto per San Paolino, voor zang solo, gemengd koor en orkest
   1882 Ah! se potesse, romance voor tenor en piano
   1883 Melanconia, romance voor zang en piano
   1883 Storiella d'amore, melodie voor zang en piano
   1883 Ad una morta, romance voor mezzosopraan (of bariton) en piano (of orkest)
   1883 Mentìa l'avviso, scène en romance voor tenor en piano
   1888 Sole e amore, romance voor zang en piano
   1896 Avanti Urania!, romance voor zang en piano
   1897 Inno a Diana, romance voor zang en piano
   1899 E l'uccellino - ninna-nanna, voor zang en piano
   1902 Terra e mare, romance voor zang en piano
   1904 Canto d'anime, albumblad voor zang en piano
   1908 Casa mia, voor zang en piano
   1912 Sogno d'or, romance voor zang en piano
   1917 Morire?, romance voor zang en piano
   1919 Inno a Roma, voor zang en piano
  
  Kamermuziek 
   1881-1882 Adagio in La maggiore (A-groot), voor strijkkwartet
   1881-1883 Strijkkwartet in Re maggiore (D-groot)
   1883 Fuga Reale, voor strijkkwartet
   1883 Scherzo, voor strijkkwartet
   1884 Tre minuetti, voor strijkkwartet
   1890 Crisantemi, voor strijkkwartet
  
  Werken voor orgel 
   1874-1878 (?) Sonates, marsen, versetten en bewerkingen van stukken uit zijn opera's Tosca, Manon Lescaut en Suor Angelica.
  
  Werken voor piano 
   1894 Piccolo Valzer
   1899 Scossa elettrica, kleine briljante mars
   1907/1910 Piccolo tango
   1907/1910 Foglio d'album
  
  Museum 
  Zijn villa in Torre del Lago is nu het Museo Villa Puccini.
  
  Publicaties 
   Luigi Ricci: Puccini interprete di se stesso, Ricordi, Milano 1954 (rist. 2003), 
   Julian Budden: Puccini, originele titel: "Puccini – His Life and Works", New York, Oxford University Press, 2002
   Dieter Schickling: Giacomo Puccini – Catalogue of the Works, Bärenreiter, 2003, 
   Helmut Krausser, De tuin van Puccini , originele titel: Die kleinen Garten des Maestro Puccini, Keulen, 2008, 
   Roadtrip la Bohème, 2018 - Nederlandstalige serie over het leven van Giacomo Puccini. Regie: Gijs Besseling. Presentatie: Nina Schuttert en Leonard Besseling.
  
  Externe links 
   
    Biografie (gearchiveerd)
    Studiecentrum voor Puccini (gearchiveerd)
    Partituur en partijen voor het Requiem (versie voor 3-stemmig koor, altviool en strijkorkest)
  
  19e-eeuws componist
  20e-eeuws componist
  Italiaans componist
  Italiaans operacomponist
  Italiaans organist
  Klassiek componist