Lijst van voormalige gemeenten in Utrecht
Dit is een lijst van voormalige Utrechtse gemeenten.

Als het grondgebied van een opgeheven gemeente over meerdere gemeenten is verdeeld, is het grootste deel bij de eerstgenoemde ontvangende gemeente gevoegd. Grenscorrecties tussen gehandhaafde gemeenten zijn niet in de lijst opgenomen. Vóór 1830 kan de informatie onvolledig zijn.

Naamgeving bestuurlijke entiteiten 
*: nieuw gevormde gemeentelijke entiteit die een naam gekozen heeft, die nog niet eerder is gebruikt door een andere gemeentelijke entiteit
(naamswijziging): een gemeentelijke entiteit die, zonder wijzigingen aan het grondgebied, gekozen heeft voor een nieuwe naam

Bij een herindeling ontstaat altijd een nieuwe bestuurlijke entiteit, de nieuwe entiteit kan ervoor kiezen een oude naam te handhaven. Echter er is juridisch sprake van "samenvoeging met" van de oude entiteit (en geen toevoeging aan), deze informatie is voor de leesbaarheid en herkenbaarheid wellicht hier weggelaten. Bijvoorbeeld De Ronde Venen is samengevoegd met Abcoude tot de nieuwe bestuursentiteit De Ronde Venen.

2019
 Vianen > Vijfheerenlanden*

2011
  Abcoude > De Ronde Venen
 Breukelen > Stichtse Vecht*
 Loenen > Stichtse Vecht*
 Maarssen > Stichtse Vecht*

2006
 Amerongen > Utrechtse Heuvelrug*
 Doorn > Utrechtse Heuvelrug*
 Driebergen-Rijsenburg > Utrechtse Heuvelrug*
 Leersum > Utrechtse Heuvelrug*
 Maarn > Utrechtse Heuvelrug*

2002
 Loosdrecht > Wijdemeren* (provincie Noord-Holland)
 Vianen (provincie Zuid-Holland) > Vianen (provincie Utrecht)

2001
 Harmelen > Woerden
 Maartensdijk > De Bilt
 Vleuten-De Meern > Utrecht

1996
 Cothen > Wijk bij Duurstede
 Langbroek > Wijk bij Duurstede

1989
 Benschop > Lopik en IJsselstein
 Kamerik > Woerden (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht)
 Kockengen > Breukelen
 Linschoten > Montfoort, Woerden en Harmelen
 Mijdrecht > De Ronde Venen* en Nieuwveen (provincie Zuid-Holland)
 Nigtevecht > Loenen en Abcoude
 Polsbroek > Lopik
 Snelrewaard > Oudewater en Montfoort
 Vinkeveen en Waverveen > De Ronde Venen*
 Willeskop > Montfoort en Oudewater
 Wilnis > De Ronde Venen* en Nieuwkoop (provincie Zuid-Holland)
 Zegveld > Woerden (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht) en Bodegraven (provincie Zuid-Holland)

1974
 Hoogland > Amersfoort en Bunschoten

1971
 Jutphaas > Nieuwegein*
 Vreeswijk > Nieuwegein*

1970
 Hoenkoop > Oudewater (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht)

1969
 Stoutenburg > Leusden

1964
 Loenersloot > Loenen en Breukelen
 Odijk > Bunnik
 Rietveld > Woerden (provincie Zuid-Holland) en Bodegraven (provincie Zuid-Holland)
 Ruwiel > Breukelen en Kockengen
 Vreeland > Loenen
 Werkhoven > Bunnik

1962
 Schalkwijk > Houten
 Tull en 't Waal > Houten

1957
 Tienhoven > Maarssen en Maartensdijk
 Westbroek > Maartensdijk en Maarssen

1954
 Achttienhoven > Utrecht en Westbroek
 Haarzuilens > Vleuten-De Meern*
 Oudenrijn > Vleuten-De Meern*, Utrecht en Jutphaas
 Veldhuizen > Vleuten-De Meern* en Harmelen
 Vleuten > Vleuten-De Meern* en Harmelen
 Zuilen > Utrecht en Maarssen

1949
 Breukelen-Nijenrode > Breukelen*
 Breukelen-Sint Pieters > Breukelen*
 Maarsseveen > Maarssen

1943
 Jaarsveld > Lopik
 Willige-Langerak > Lopik

1942
 Laag Nieuwkoop > Kockengen

1941
 Abcoude-Baambrugge > Abcoude*
 Abcoude-Proosdij > Abcoude*

1931
 Driebergen > Driebergen-Rijsenburg*
 Rijsenburg > Driebergen-Rijsenburg*

1857
 Achthoven > Linschoten
 Cabauw > Willige-Langerak
 Darthuizen > Leersum
 Duist > Hoogland
 Gerverscop > Harmelen
 's-Gravesloot > Kamerik*
 Kamerik-Houtdijken > Kamerik*
 Kamerik-Mijzijde > Kamerik*
 Maarssenbroek > Maarssen
 Noord-Polsbroek > Polsbroek*
 Oudhuizen > Wilnis
 Oud-Wulven > Houten
 Portengen > Breukelen en Ruwiel
 Rhijnauwen > Bunnik
 Schonauwen > Houten
 Sterkenburg > Driebergen
 Teckop > Kamerik*
 De Vuursche > Baarn
 Wulverhorst > Linschoten
 Zevender > Willige-Langerak
 Zuid-Polsbroek > Polsbroek*

1846
 Vliet > Haastrecht

1841
 Vinkeveen > Vinkeveen en Waverveen*
 Waverveen > Vinkeveen en Waverveen*

1823
 Abstede > Utrecht
 Catharijne > Utrecht
 Lauwerecht > Utrecht
 Tolsteeg > Utrecht

1821
 Cabauw (provincie Holland) > Cabauw (provincie Utrecht)
 Zevender (provincie Holland) > Zevender (provincie Utrecht)
 Zuid-Polsbroek (provincie Holland) > Zuid-Polsbroek (provincie Utrecht)
 Oukoop (provincie Utrecht) > Oukoop (provincie Holland) 
 Papekop (provincie Utrecht) > Papekop (provincie Holland)

1820
 Indijk > Harmelen
 Stichts Loenen > Loenen

1818
 Breukelen > Breukelen-Nijenrode* en Breukelen-Sint Pieters*
 Polsbroek > Noord-Polsbroek, Hoenkoop 
 Uithoorn > Uithoorn en Thamen*
 Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Waarder (provincie Holland), Lange Ruige Weide, Papekop, Oukoop (provincie Utrecht) (splitsing)

1817
 Abcoude > Abcoude-Baambrugge* en Abcoude-Proosdij* (splitsing)
 Polsbroek (provincie Utrecht) > Cabauw, Vliet, Vlist, Zevender, Zuid-Polsbroek (provincie Holland), Polsbroek (provincie Utrecht)  (splitsing)
 Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Barwoutswaarder, Hekendorp (provincie Holland), Waarder (provincie Utrecht / Holland) (splitsing)

1814
 Cabauw (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
 Vliet (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
 Vlist (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
 Zevender (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
 Zuid-Polsbroek (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland
N.B. Gemeente Polsbroek ligt hiermee in twee provincies tegelijk.
 Barwoutswaarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
 Hekendorp (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
 Waarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland
N.B. Gemeente Waarder ligt hiermee in twee provincies tegelijk.

1811
 Oostveen > Maartensdijk (naamsverandering)

Zie ook
 Gemeentelijke herindelingen in Nederland

Externe links
  en  "Repertorium van Nederlandse gemeenten" 1812–2011, KNAW, 2006/2011 Online download (archive.org)
 Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen, herindelingen en naamswijzigingen sinds 1988
 Overzicht van gemeentelijke herindelingen sinds 1991 (CBS)

Utrecht