Weteringschans
De Weteringschans is een straat in het centrum van Amsterdam, die het Kleine-Gartmanplantsoen nabij het Leidseplein met het Frederiksplein verbindt. De straat werd in 1872 vernoemd naar de Weteringpoort en de Boerenwetering (zoals ook de Weteringbuurt en het Weteringplantsoen).

Geschiedenis 
[[Bestand:Cornelis Springer - Gazfabriek.jpg|thumb|left|De bouw van twee gashouders van De Hollandsche Gazfabriek aan de Schans, Cornelis Springer, 1847]]

De Weteringschans, die tot 1850 de Schans heette, werd aangelegd op de tussen 1820 en 1840 geslechte stadswallen. Het gedeelte van de Schans tussen Haarlemmerplein en Leidseplein werd in 1872 Marnixstraat genoemd en het gedeelte tussen Frederiksplein en Nieuwe Vaart werd de Sarphatistraat.

Halverwege wordt de Weteringschans gekruist door de Vijzelgracht. Hier liggen aan een rotonde het Eerste en het Tweede Weteringplantsoen. De rotonde noemt men het Weteringcircuit.Bekende gebouwen langs de Weteringschans zijn: theater De Balie, de concertzaal Paradiso, de voormalige Industrieschool voor Vrouwelijke Jeugd en het Barlaeus Gymnasium. Op het aangrenzende Kleine-Gartmanplantsoen 6-11 was een Huis van Bewaring gevestigd. Sinds de jaren negentig ligt hier het, via een neoklassieke facade met pilaren toegankelijke Max Euweplein, met het tot Holland Casino verbouwde Lido.

Aan de oever van de Singelgracht, op Weteringschans 12-24 staan vier 19e-eeuwse vrijstaande villa's. De villa op nr. 22 werd bewoond door Mathilde Willink en modeontwerper Frank Govers.

Bij de Museumbrug (brugnummer 82) tegenover het Rijksmuseum staan op de plaats van gesloopte 19e-eeuwse villa's twee moderne kantoorpanden bijgenaamd Peper & Zout van architect Frans van Gool. Op de plaats van het in 1980/'81 ontruimde kraakpand de Grote Wetering hoek Spiegelgracht / Weteringschans 81-89 verrees een kantorencomplex.

Tussen Weteringschans 28 en 34 ligt een groot deel van het Eerste Weteringplantsoen, met het naar Simon Carmiggelt vernoemde Kronkelpad. Hier staat op Weteringschans 30, bij de Weteringpoortbrug (Brug nr. 90) het in 1848 als tolhuis gebouwde Commiezenhuisje, dat tegenwoordig dienstdoet als behuizing voor een gemaal. Voordien was hier de Weteringpoort uit de 17e eeuw.

De eerste tramlijn in Amsterdam reed in 1875 over de Weteringschans. Dit was de paardentramlijn Leidscheplein – Plantage, die via de Weteringschans en Sarphatistraat reed. Sinds de elektrificatie in 1903 rijden hier de tramlijnen 7 en 10. In 1953 werd het kruispunt vervangen door een rotonde waar nu nog tramlijn 24 passeert. Lijn 10 verdween in 2018.

De tramlijnen 1, 7 en 19 rijden vanaf c. 2021 over de Weteringschans; de nieuwe halte is daarbij verplaatst en bevindt zich nu op het Frederiksplein, voor het gebouw van de Nederlandse Bank. Te samen met de Marnixstraat en de Sarphatistraat vormt dit de Binnenring. 

In december 2022 kreeg het controversiële kantorenduo Peper en Zout'' van Frans van Gool de status gemeentelijk monument.

Zie ook 
 Huis van Bewaring I (Weteringschans)
 Lijst van rijksmonumenten in De Weteringschans

Kenmerkende gebouwen aan de Weteringschans 

Straat in Amsterdam-Centrum