Ingenio et arti
De Medaille Ingenio et arti is een exclusieve Deense onderscheiding die sinds 31 augustus 1841 wordt uitgereikt aan zeer verdienstelijke kunstenaars, zoals schilders, componisten en musici, maar ook aan belangrijke wetenschappers. Zij mogen de letters M.i.&a. achter hun naam plaatsen.

Achtergrond 
De Latijnse naam betekent "voor vernuft en kunst". De Deense monarchen verlenen de medaille zelden. Soms zijn er twee verleningen in een jaar, soms slaat men een jaar over. Koning Christiaan IX van Denemarken heeft als enige Deense monarch ervan afgezien om de medaille te verlenen.

De meest recente uitreiking was in 2006 aan de actrice Ghita Nørby. Andere dragers waren de Deense schrijfster Karen Blixen en de Zweedse sopraan Birgit Nilsson. De medaille is dus niet alleen aan Deense staatsburgers voorbehouden.

De medaille past in de traditie waarin de Europese vorsten medailles met hun portret aan kunstenaars schonken, de hoge waarde van de gouden medaille had het karakter van een bijzondere gratificatie. De Medaille van Genade van de Duitse Keizers en Oostenrijkse heersers hebben model gestaan voor deze praktijk. De Nederlandse Eremedaille voor Kunst en Wetenschap is vergelijkbaar met de Deense onderscheiding al wordt de Nederlandse medaille om de hals gedragen.

Op de voorzijde van de Medaille Ingenio et Arti is de regerende Deense koning of koningin afgebeeld. Het Latijnse rondschrift luidde achtereenvolgens "CHRISTIANVS VIII REX DANIÆ", "FREDERICVS VII REX DANIÆ", "FREDERICVS VIII REX DANIÆ", "CHRISTIANVS X REX DANIÆ", "FREDERICVS IX REX DANIÆ", en sinds 1972 "MARGARETHE II REGINA DANIÆ".

Op de keerzijde is een naakte en gevleugelde genius afgebeeld. Deze jongensfiguur is met een lauwerkrans getooid en draagt een brandende fakkel. Aan zijn voeten staan een lier en een openstaande mand met gereedschappen. Het rondschrift luidt "INGENIO ET ARTI".

De bewaard gebleven medaille van Christiaan X die in 1910 aan de actrice Anna Bloch werd uitgereikt was van 18 karaat goud en weegt 54 gram. Op de rand is de naam "ANNA CHRISTINE BLOCH født LINDEMANN" ingegraveerd. In 2011 was een dergelijke medaille ongeveer 1400 euro waard maar verzamelaars betalen voor de zeldzame medailles veel meer dan de goudprijs rechtvaardigt.

Dragers van de Medaille "Ingenio et arti"

Onder koning Christiaan VIII (1839-1848)
De koning schreef op 25 oktober 1841 aan zijn minister van Financiën dat hij "tien exemplaren in goud en 20 exemplaren van de Zilveren Medaille voor wetenschappen en kunst" wilde laten slaan. De daaraan verbonden kosten zouden door zijn eigen kas, de "Partikulairkammer" worden gedragen. In december 1845 bestelde de vorst nog zeven gouden medailles. Alleen de volgende 10 ontvangers zijn in de archieven gevonden.

1841, 1 december: Charles-Henri Ternaux-Compans (1807-1864), Frans schrijver
1841, 2 december: Auguste Jal (1791-1873), Franse marine-officier en schrijver
1841, 3 december: Hippolyte Gaucheraud, Frans historicus
1841, 4 december: Jean Jacques Altmeyer (1804-1877), Belgisch historicus
1841, 5 december: Rudolph Christian Böttger (1806-1881), Duits natuurkundige
1841, [datum onbekend]: J.P. Møller (1783-1854), schilder, conservator
1842, 7 juli: Alexis de Saint-Priest (1805-1851), Frans diplomaat, historicus
1846, 4 februari: Karl Ludwig Hencke (1793-1866), Duits astronoom
1846, 21 april: Peter Wilhelm Lund (1801-1880), natuuronderzoeker
1846, 31 december: Johann Gottfried Galle (1812-1910), Duits astronoom

Onder koning Frederik VII (1848-1863)
1857, 9e februari: Edward Young (1823-1882), Oostenrijks-Hongaars schilder
1857, 31 augustus: Christian Hoegh-Guldberg (1802-1879), kunstvuurwerkmaker
1857, 9e december: Christopher Budde-Lund (1807-1862), officier
1858, 31 januari: Frederik baron Rosenkrantz (1822-1905), officier
1858, 1 februari: Carl Georg Enslen (1792-1866), Oostenrijkse kunstenaar
1858, 24 april: Benjamin Leja (1797-1870), Zweeds hofopticien
1859, 15 februari: Bernhard Carl Levy (1817-1863), Frans chemicus
1860, 22 november: Maria Bojesen (1807-1898), schrijfster
1862, 8 februari: Jacob Kornerup (1825-1913), architectuurschilder, portrettekenaar en archeoloog
1862, 6 april: Carl Johan Anker (1835-1903), Noors officier, auteur
1862, 22 oktober: Rudolph Striegler (1816-1876), Koninklijk hoffotograaf
1862, 22 oktober: William Christensen (1822-1899), goud- en zilverwerkfabrikant
1862, 4 maart: Peter Emanuel Schmidt (1829-1893), hof- en legerinstrumentmaker
1862, 8 april: Wilhelmina Neruda (1838-1911), Tsjechisch violiste
1862, 14 augustus: N.C.H. Piehl (1819-1892), telegraafmanager
1862, 31 augustus: Marcus Selmer (1819-1900), Noors fotograaf
1862, 29 oktober: I.A. Gold (1828-1870), secretaris
1862, 10 november: Jules Delépierre (1820 -?), Frans musicus
1862, 8 december: Abraham Lundquist (1817-1892), Zweeds musicus

Onder koning Christian IX (1863-1906)
De Medaille "Ingenio et Arti" werd tijdens zijn koningschap niet verleend.

Onder koning Frederik VIII (1906-1912)
1907, 9 februari: Betty Nansen (1873-1943), actrice, regisseur.
1907, 21 april: Erika Wedekind (1869-1944), koninklijk Saksisch kamerzangeres
1907, 5 juli: Arthur Schulz (1873 -?), Duits beeldhouwer
1908, 1 januari: Nielsine Petersen (1853-1916), beeldhouwster
1908, 14 september: Emma Thomsen (1863-1910), actrice
1909, 31 oktober: Sara Jane Cahier (1875-1951), Oostenrijks-Hongaarse Keizerlijk en Koninklijk hof-operazangeres
1910, 31 augustus: Anna Bloch (1868-1953), actrice
1910, 14 november: Mathilde Mann (1859-1925), Duits vertaalster
1910, 17 december: Oda Nielsen (1851-1936), actrice

Onder koning Christian X (1912-1947)
1913, 22 januari: Anna Ancher (1859-1935), schilder. Autobiografie van Kaarsted, p. 219-222.
1913, 10 mei: Johanne Dybwad (1867-1950), Noors actrice
1915, 19 april: Elisabeth Dons (1864-1942), operazanger
1915, 17 november: Henry Irving (1869-1956), Zweeds actrice
1916, 6 januari: Ellen Beck (1873-1953), koninklijk kamerzanger
1917, 21 mei: Emilie Ulrich (1872-1952), koninklijk kamerzanger
1918, 14 januari: Johanne Stockmarr (1869-1944), hofpianiste
1918, 1 juni: Walpurgis Borchsenius (1872-1949), prima ballerina
1921, 6 september: Marie Leconte (1869-1947), Franse actrice
1922, 21 februari: Berta Morena (1878-1952), Duits operazanger
1922, 29 maart: Elna Jørgen-Jensen (1890-1969), prima ballerina, onderscheiding ontnomen in 1946
1922, 23 september: Jonna Neiiendam (1872-1938), actrice
1922, 23 september: Bodil Ipsen (1889-1964), actrice
1922, 23 september: Tenna Kraft (1885-1954), koninklijk kamerzanger
1923, 3 december: Sigrid Neiiendam (1868-1955), actrice
1923, 26 maart: Agnes Adler (1865-1935), pianist
1923, 26 oktober: Adeline Gene-Isit (1878-1970), prima ballerina
1924, 12 september: Dien Logeman (1864-1925), Belgisch vertaler
1924, 25 september: Mathilde Nielsen (1858-1945), actrice
1925, 1 april: Anna Jacobsen (1857-1926), actrice
1926, 2 juni: Ida Miller (1872-1947), koninklijk kamerzanger
1926, 2 juni: Ingeborg Norregaard Hansen (1874-1941), koninklijk kamerzanger
1926, 29 oktober: Paul Rung-Keller (1879-1966), organist, componist
1927, 30 mei: Anna Pavlova (1882-1931), Russisch balletdanser
1927, 17 november: Anne Marie Carl Nielsen (1863-1945), beeldhouwer. Autobiografie van Kaarsted, pagina's 223-229
1928, 31 januari: Nanny Larsen-Todsen (1884-1982), Zweeds hofzangeres
1928, 5 mei: Maria Jeritza (1887-1982), Oostenrijks-Hongaars keizerlijk en koninklijk kamerzanger
1928, 11 mei: Gertrude Palson-Wettergren (1897-1991), de Zweedse operazangeres
1929, 7e december: Gerda Christopherson (1870-1947), theaterdirectrice
1931, 13 januari: Emmi Leisner (1886-1958), Duits kamerzanger
1931, 9 mei: Pauline Brunius (1881-1954), Zweeds actrice
1931, 27 augustus: Clara Pontoppidan (1883-1975), actrice
1931, 14 oktober: Gabrielle Robin (1886-1981), Frans actrice
1931, 14 oktober: Suzanne Devoyod (1867-1954), Frans actrice
1932, 29 februari: Elisabeth Schumann (1891-1952), Duits kamerzangeres
1932, 10 maart: Bergliot Ibsen (1869-1953), Noors concertzanger
1932, 3 juni: Agnes Slott-Møller (1862-1937), schilderes
1933, 14 maart: Else Skouboe (1898-1950), actrice
1933, 10 mei: Britta Hertzberg (1901-1976), Zweeds operazangeres
1933, 3 september: Jeanne-Louise Ternaux-Compans Hermite (1886-1958), Frans schrijfster
1933, 18 oktober: Frieda Leider (1888-1975), Duits operazangeres
1933, 30 november: Hans Hartvig Seedorff (1892-1986), auteur
1933, 4 december: Poul Reumert (1883-1968), acteur
1934, 23 maart: Axel Juel (1883-1948), auteur. Autobiografie van Kaarsted, p. 230-235.
1934, 4 mei: Karen Caspersen (1890-1941), actrice
1934, 29 mei: Ingeborg Steffensen (1888-1964), koninklijk kamerzangeres
1934, 18 mei: Gyrithe Lemche (1866-1945), schrijver.
1934, 26 juni: Helga Gorlin (1900-1993), de Zweedse operazangeres
1934, 23 oktober: Kaja Eide (1884-1968), Noors operazangeres
1934, 2 december: Augusta Leaf (1871-1953), actrice.
1934, 2 december: Ulla Poulsen Skou (1905-2001), prima ballerina.
1935, 30 januari: Gunna Breuning Storm (1891-1966), koninklijk hofvioliste
1935, 18 november: Carl Gandrup (1880-1936), auteur.
1936, 29 april: Tora Teje (1893-1970), Zweeds actrice
1936, 30 april: Hilda Borgström (1871-1953), Zweeds actrice
1936, 16 september: Agnes Lindh (1872-1952), Finse actrice
1936, 23 september: Lauritz Melchior (1890-1973), operazanger.
1937, 24 mei: Agis Winding (1875-1943), actrice
1937, 14 juni: Lilly Lamprecht (1887-1976), koninklijk kamerzangeres
1937, 25 oktober: Madeleine Breville-Silvain (1909 -?), Frans actrice
1938, 30 november: Else Højgaard (1906-1979), danseres, actrice
1938, 30 november: Margot Lander (1910-1961), prima ballerina
1938, 30 november: Henrik Bentzon (1895-1971), acteur
1939, 30 januari: John Buchholtz (1882-1940), auteur
1939, 17 november: Ellen Jorgensen (1877-1948), historica
1939, 1 december: Karin Nellemose (1905-1993), actrice
1939, 18 december: Robert Storm Petersen (1882-1949), illustrator, auteur
1940, 12 november: Charlotte Wiehe-Berény (1865-1947), actrice
1941, 25 februari: Valfrid Palmgren Munch-Petersen (1877-1967), filologe
1941, 2 december: Anna Borg (1903-1963), actrice
1942, 1 december: Else Schott (1895-1989), koninklijk kamerzangeres

Onder koning Frederik IX (1947-1972)
1947, 27 september,Henrik Lund (1875-1948) auteur
1947, 27 september, Evelyn Heep (1880-1955) voordrachtskunstenares
1947, 14 november, Herluf Jensenius (1888-1966) kunstenaar
1948, 5 januari, Mogens Wöldike (1897-1988) organist, dirigent
1948, 14 december,Kaare Borchsenius (1874-1960) uitvoerend producent
1949, 21 januari, Edith Rode (1879-1956) auteur
1949, 21 januari, Albert Høeberg (1879-1949) koninklijk kamerzanger
1949, 5 juni, Hans Beck (1861-1952) balletmeester
1950, 14 januari, Henrik Malberg (1873-1958) acteur
1950, 6 maart, Robert Neiiendam (1880-1960) theaterhistoricus
1950, 25 september, Karen Blixen (1885-1962) auteur
1950, 3 december, Ellen Gottschalch (1894-1981) actrice
1951, 27 april, Beatrice Bretty (1893-1982) Frans actrice
1951, 17 juni, Jacob Paludan (1896-1975) auteur
1951, 25 oktober, Thorkild Roose (1874-1961v acteur
1951, 3 december, Bodil Kjer (1917) actrice
1951, 3 december, Gerda Karstens (1903-1988) danser
1952, 13 juli, Jonathan Petersen (1881-1961) schrijver, componist
1952, 26 september, Thomas Jensen (1898-1965) dirigent
1953, 24 november, Else Brems (1908-1995) koninklijk kamerzanger
1954, 9 februari, Poul Wiedemann (1890-1969) koninklijk kamerzanger
1954, 10 mei, Erik Henning-Jensen (1887-1954) theater directeur
1955, 26 januari, Paul Bergsøe (1872-1963) chemicus, schrijver
1955, 24 maart, Jean Hersholt (1886-1956) Deens/Amerikaans acteur
1955, 26 maart, Margaret Rutherford (1892-1972) Brits actrice
1955, 16 september, John Meyer (1884-1972) acteur
1956, 3 december, Holger Byrding (1891-1980) koninklijk kamerzanger
1961, 23 juli, Sam Besekow (1911) regisseur
1963, 25 juni, Carl Th. Dreyer (1889-1968) filmregisseur
1964, 9 maart, Victor Schiøler (1899-1967) pianist
1966, 8 juni, Julius Bomholt (1896-1969) cultureel politicus
1969, 26 september, Harald Lander (1905-1971) balletmeester
1969, 3 december, Einar Nørby (1896-1983) koninklijk kamerzanger
1970, 1 december, Sven Thorsen (1895-1971) auteur.
1971, 5 juli, Carl Erik Martin Soya (1896-1983) auteur.
1971, 3 december, Elith Pio (1887-1983) acteur.

Onder koningin Margrethe II (1972 -)
1972, 15 september: Christian Elling (1901-1974), historicus
1972, 3 december: John Price (1913-1996), acteur, regisseur
1973, 5 januari: Hans Bendix (1898-1984), tekenaar, schilder
1973, 23 mei: Birgit Nilsson (1918-2005), Zweeds operazangeres
1974, 3 december: Torben Anton Svendsen (1904-1980), regisseur
1978, 1 november: Peter Vilhelm Glob (1911-1985), archeoloog
1981, 27 februari: William Heinesen (1900-1991), auteur, componist, beeldend kunstenaar
1985, 11 december: Piet Hein (1905-1996), auteur
1986, 12 september: Martha Graham (1894-1991), Amerikaans choreografe
1986, 9 december: Knud W. Jensen (1916-2000), museumdirecteur
1989, 13 februari: Frederik Julius Billeskov Jansen (1907-2002), literatuurhistoricus
1990, 16 april: Eric Fischer (1920), kunsthistoricus
1992, 4 juni: Olaf Olsen (1928), historicus, archeoloog
1994, 3 december: Niels Bjørn Larsen (1913), regisseur, danser
1995, 30 augustus: Francesco Cristofoli (1932), operaregisseur, dirigent
1998, 3 december: Jørgen Reenberg (1927), acteur
1999, 8 oktober: Bjørn Nørgaard (1947), beeldhouwer, graficus
2001: Kirsten Simone (1934), prima ballerina
2001: Per Kirkeby (1938), schilder, beeldhouwer, architect
2006: Ghita Nørby (1935), actrice

Externe link

 De medailles van Anna Bloch in 1910, beeldhouwer Anne Marie Carl-Nielsen in 1927 en actrice Clara Pontoppidan in 1931 staan afgebeeld op www.ordersandmedals.net

Onderscheiding in Denemarken