Bouwverordening
Een bouwverordening of bouwvoorschrift is regelgeving van meestal de gemeentelijke overheid met daarin een aantal voorschriften met betrekking tot het bouwen, verbouwen, gebruik en slopen van bouwwerken.

Nederland 
In Nederland geeft de bouwverordening regels voor het toepassen van brandveiligheidsinstallaties als voorwaarde voor een bouwvergunning, naast de technische voorschriften die zijn vastgelegd in het Bouwbesluit. Verder bevat een gemeentelijke bouwverordening de niet-bouwtechnische eisen voor het bouwen zoals stedenbouwkundige voorschriften, regels voor het gebruiken van gebouwen voor het slopen en de manier van handhaving door de gemeente. Uitgangspunt voor een bouwverordening is de Modelbouwverordening 1992 van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

De bevoegdheid voor een gemeente om een bouwverordening vast te stellen is gelegen in artikel 8 van de Woningwet, die bepaalt dat een gemeente een bouwverordening moet vaststellen. Alle gemeenten in Nederland hebben daarom een bouwverordening vastgesteld. De Woningwet bepaalt ook, in artikel 1b lid 1, dat het verboden is om een gebouw, een ander bouwwerk of een standplaats te bouwen in strijd met de bouwverordening.

Gemeenten gebruiken de bouwverordening onder andere om aanvragen voor een omgevingsvergunning (voor het onderdeel 'bouwen'; dit heette voorheen de bouwvergunning) of sloopvergunning te toetsen. De gemeentelijke bouwverordeningen zijn doorgaans op de website van de gemeenten te raadplegen.

De Model-bouwverordening (MBV) is vastgesteld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze dient als voorbeeld voor de Nederlandse gemeenten, om een gemeentelijke bouwverordening vast te kunnen stellen, en is ontstaan omdat er behoefte was aan een grotere eenheid om het bouwproces te versnellen en te rationaliseren. De eerste Model-bouwverordening is uitgegeven in 1965.

De huidige MBV geeft alle niet-bouwtechnische eisen waaraan een bouwwerk moet voldoen. De model-bouwverordening van de VNG bestaat sinds 1965 en is in 1992 integraal herzien. In 1992 is deze integrale herziening aan gemeenten toegezonden en is geadviseerd de gemeentelijke bouwverordening te vernieuwen (en de 'oude' bouwverordening, gebaseerd op de model-bouwverordening van 1965, in te trekken). 

De huidige MBV wordt sinds 1992 door de VNG uitgegeven en is in 2012 met de 14e serie wijzigingen voor het laatst aangepast.

Ruimtelijke ordening
Bouwkunde