Smallingerland
Smallingerland () (Fries: Smellingerlân ()) is een gemeente in het oosten van de Nederlandse provincie Friesland met als hoofdplaats Drachten. De gemeente telde  inwoners op  en heeft een oppervlakte van 126,18 km². Er zijn 23.542 woningen in de gemeente Smallingerland.

Naam en geschiedenis
De gemeente Smallingerland ontleent haar naam aan Smalle Ee, een meer in het midden van de gemeente. De gemeente wordt als het ware in tweeën gedeeld door meren die de uitloper zijn van de rivier De Drait. Eerst krijgen we de Smalle Ee (ook Smalle Eesterzanding genoemd), dan vervolgens de Monnike Ee, Wijde Ee en iets verder op de Kromme Ee. Ook naar het water Smalle Ee is een klein dorp ten zuidwesten van Drachten vernoemd, waar vroeger tot 1586 een klooster heeft gestaan. Het dorp Smalle-Ee was tot omstreeks 1625 de hoofdplaats van de grietenij (gemeente), waarna Oudega het werd. Maar tot circa 1667 werd nog beurtelings rechtgesproken in Smalle Ee en Oudega. Oudega bleef de hoofdplaats tot 1816, daarna heeft Opeinde die functie even overgenomen tot 1826 toen Drachten de hoofdplaats werd. De plaats Drachten is een samenvloeiing van twee kleine boerendorpen, Noorder- en Zuider Drachten.

Kernen
De gemeente Smallingerland telt veertien officiële kernen. De hoofdplaats is Drachten en is verreweg de grootste plaats binnen de gemeente Smallingerland. De Nederlandse namen zijn de officiële, met uitzondering van De Tike. De plaatsnaamborden van de dorpen zijn tweetalig, in het Nederlands en in het Fries.

Dorpen
Aantal inwoners per woonkern per .

Bron: Gemeente Smallingerland/CBS

Buurtschappen
Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Bevolkingsgroei 
De gemeente Smallingerland is tot 2012 voortdurend gegroeid. In 2013 is er voor het eerst sprake van een kleine teruggang.

 1960 - 25.730
 1970 - 38.627
 1980 - 48.472
 1990 - 50.229
 2000 - 52.437
 2010 - 55.271
 2011 - 55.436
 2012 - 55.456
 2013 - 55.454
2019 - 55.939
2022 - 55.863

Bron: CBS Statline

Millennium Gemeente
Smallingerland is de eerste Friese Millennium Gemeente.

Politiek
De gemeenteraad van Smallingerland bestaat uit 31 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1994:

 * 2022: Fractie-Mulder afsplitsing van PvdA

Geboren in Smallingerland
 Johanna Eekman (1897-1960), verzetsstrijder
 Leo Elfers (1946-2023), politicus
 Anthonie Wurth (26 mei 1967), judoka
 Henco de Berg (10 december 1967), organist en componist
 Matthijn Buwalda (6 september 1983), Nederlandse zanger en songwriter

Aangrenzende gemeenten

Cultuur

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, oorlogsmonumenten en kunstwerken, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Smallingerland
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Smallingerland
 Lijst van oorlogsmonumenten in Smallingerland

Kunst in de openbare ruimte 
In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
 Lijst van beelden in Smallingerland