Erzsébet Szőnyi
Erzsébet Szőnyi (soms ook: Erzsébet Szilágyi) (Boedapest, 25 april 1924 – Boedapest, 28 december 2019) was een Hongaars componiste en muziekpedagoog.

Levensloop 
Szőnyi kreeg haar basisopleiding aan het Erzsébet Szilágyi Meisjes Gymnasium. Haar muziekleraar op het gymnasium, Adrienne Sztojanovits,  gaf haar het advies een muzikale loopbaan te doen. Zij kreeg privé pianoles van Aglája Benczúr en de grondlagen van de muziektheorie van Miklós Laurisin.

Zij studeerde van 1942 tot 1947 aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek (Hongaars: Liszt Ferenc Zeneművészeti Egyetem) in Boedapest en was leerling van János Viski (compositie), Ernő Szegedi (piano), Lajos Bárdos, Zoltán Vásárhelyi, Zoltán Kodály, Bence Szabolcsi (geschiedenis van de muziekstijlen), Leó Weiner (kamermuziek) en János Ferencsik (koormuziek). Aansluitend studeerde zij aan het Conservatoire national supérieur de musique in Parijs onder andere bij Toni Aubin, Nadia Boulanger (pianobegeleiding en partituur lezen) en Olivier Messiaen (Esthetiek).

Vanaf 1948 was zij zelf docente aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek in Boedapest en sinds 1960 was zij professor en tegelijkertijd hoofd van de afdeling koor- en schoolmuziek. In 1964 werd zij tot vicepresident van de International Society for Music Educators (ISME ) gekozen. Zij was een overtuigde aanhanger van de leermethode van Zoltán Kodály en hield voordrachten op nationale en internationale symposia en is eveneens auteur van verschillende schriften over dit thema. Vanaf 1960 deed zij vele master cursussen en seminaria in het buitenland. In 1963 was zij bij de UNESCO conference on musical education in Tokio, Japan en deed aansluitend seminaria in heel Japan en maakte de methode van Kodály ook in het verre oosten erg populair. In 1965 was zij op uitnodiging van het Ministerie van cultuur van de deelstaat Quebec in Canada en deed master cursussen in de zomer; zij volgde eveneens uitnodigingen van het Bach Festival in Leipzig en aan de Humboldt Universiteit Berlijn in Berlijn. In 1966 ging zij naar de Verenigde Staten en deed ook daar haar voorlezingen en seminaria aan vele universiteiten en conservatoria. Gedurende deze reis was zij ook bij de op jaren gekomen Zoltán Kodály te gast. In 1971 was zij met haar voorlezingen op tour in Australië en 1972 in Afrika. In hetzelfde jaar was zij ook te gast bij de ISME, de International Society for Music Education in Tunis. In 1993 en 1994 was zij voorzitter van het adviseurs-team van de Hongaarse Radio.

Als componiste schreef zij werken voor bijna ieder genre, haar werken voor koren zijn vooral bekend.

Zij heeft talrijke prijzen en onderscheidingen ontvangen, zoals de Ferenc Erkel Prijs (1959), de János Apáczai Csere Prijs (1993), de Béla Bartók-Ditta Pásztory Prijs (1995, 2004), de Excellent Artist Prijs (2000) en de Pro Renovanda Cultura Hungariae (Kodály Prijs) (2001). Szőnyi is sinds 1992 lid van de Hongaarse Akademie van de schone Kunsten.

Szőnyi is erelid van de International Kodály Society en eredoctor van de Duquesne Universiteit in Pittsburgh, Pennsylvania.

Composities

Werken voor orkest 
 1946 Zenekari, voor orkest
 1947 Parlando és Giusto
 1948 Divertimento nr. 1
 1951 Divertimento nr. 2
 Vivace
 Alla marcia
 Andante un poco rubato
 Allegro
 1964 Musica festiva
 Allegro, pesante
 Lento
 Moderato, ben ritmico
 Vivace, con fuoco
 1954 Hangverseny-nyitány, voor orkest
 1954 Fúvós induló, voor strijkorkest
 1955 Reggel a hegyekben, voor strijkorkest
 1957-1958 Orgonaverseny, voor orgel en orkest
 Allegro moderato
 Andante
 Allegro moderato
 1958 Trio Concertino, voor viool, cello, piano en strijkorkest
 1963 Toborzó, voor strijkorkest
 1964 Piccola Introduzione, voor strijkorkest
 1969 Preludium és Fuga, voor orkest
 1980 A köfejtö, voor spreker en kamerorkest
 1988 Zenetörténeti séta, voor jeugdorkest
 Three Ideas in Four Movements, voor piano en kamerorkest

Werken voor harmonieorkest 
 1954 Intermezzo
 1956 Morning in the Mountain - (Morgen in de Bergen)
 1963 Recruiting Music

Missen, oratoria en gewijde muziek 
 1947 Psalmus 129, voor gemengd koor en orgel
 1949 Babilon, oratorium voor sopraan, alt, tenor, bas en gemengd koor
 1959 A didergö király, kinderoratorium - tekst: Ferenc Móra en Éva Orbán
 1960 A Hazug katona, oratorium voor gemengd koor - tekst: Sándor Török
 1964 Tinódi egri summája, oratorium voor kinderkoor
 1966 Missa misericordiae – az Irgalom miséje, Latijnse mis voor vrouwenkoor, orgel en orkest
 1986 Béla király a Bükkben, oratorium voor sopraan, gemengd koor en orkest
 Lament, voor contra-alt solo, vrouwen koor, fluit, altviool en cimbalom
 Salve Regina
 Szent Erzsébet-mise (Mis voor de Heilige Elisabeth van Hongarije) (1207-1231), Hongaarse mis in unisono gezangen
 Motetten, Requiem en Stabat Mater

Muziektheater

Opera's

Musical 
 1961 Molière A képzelt beteg című színműve nyomán (Molière on the trace of his drama with a fictional ill title)
 1962 A kis rongyos, 3 aktes - libretto: Hildegard Fáy
 1965 Száz cifra ködmön, 1 akte
 1993 A róka, a medve és a favágó, 2 aktes (kinderenmusical) - libretto: Olivér Solymosi

Balletten 
 1949 Táncjelenet, 1 akte
 1949 Kerti mese, 1 akte (kinderenballet)
 1953 A tücsök és a hangya, 1 akte (kinderenballet)

Werken voor koren 
 1947 Külvárosi elégia, voor mannenkoor - tekst: Lajos Kassák
 1949 Bartók Béla halálára, voor gemengd koor en kamerorkest - tekst: Zoltán Zelk
 1968 33 Könnyû Kórus - Könyvadatok (33 kinderkoorliederen a capella)
 1970 A Tintásüveg, voor kinderkoor - tekst: Sándor Petöfi
 1970 Elötted a küzdés, voor kinderkoor - tekst: János Arany
 1970 Réten Szaladoztunk, voor gemengd koor - tekst: Gábor Devecseri
 1971 Katonaélet, suite voor gemengd koor en orkest - tekst: László Lukin
 1974 Jelek (teken), voor gemengd koor - tekst: József Ratkó
 1978 Zsolozsma, voor vrouwenkoor - tekst: János Pilinszky
 1983 A gyulai névtelen éneke, cantate voor gemengd koor
 1983 Tájkép három változatban (Drie variaties), voor gemengd koor - tekst: Juhász Gyula
 1983 Mint foro csonzok a máglyán (Than boiling bones), voor gemengd koor - tekst: Mihály Babits
 1986 Frühzeitiger Frühling, voor gemengd koor
 21 Énekes Játék (21 kinderkoorliederen)
 Anekreoni Dalok, voor gemengd koor
 Canticum sponsae
 Due Sonetti Di Petrarca, voor vrouwenkoor, klarinet en harp
 Három gyermekkar Hárs Ernő verseire (Drie kinderkoor-liederen op gedichten van Ernő Hárs), voor kinderkoor
 Kórusok John Gracen Brown verseire In early Spring
 In the Night
 The Moonlight
 the Clouds
 the Music
 Sonnet
 Sicut Servus, voor driestemmig mannenkoor
 Something has spoken to me in the night, voor gemengd koor

 Vocale muziek 
 1946 Ábránd, voor tenor en piano - tekst: Mihály Vörösmarty
 1947 Dunántúli bölcsöcske, voor sopraan, kinderkoor en jeugdorkest
 1965 Ad Aristium Fuscum, voor sopraan, twee piano's en slagwerk - tekst: Horatius
 1968 Kantáta József Attila, cantate voor sopraan, gemengd koor en orkest
 1974 Radnóti Miklós verseire, cantate voor sopraan, tenor, bas, gemengd koor en orkest
 1982 Szonáta (Sonate), voor contrabas en piano
 1983 Biciniums Volume 5, 24 tweestemmige liederen uit Peru - Hongaarse tekst: László Lukin
 1994 Dalciklus William Blake verseire, voor sopraan en piano
 1999 Blick durch's Fenster, voor sopraan en piano - tekst: Peter Rühmkopf; Ingeborg Bachmann; Friedrich Dürrenmatt
 Biciniums Volume 1, 25 tweestemmige Japanse liederen - Hongaarse tekst: Lukin László
 Biciniums Volume 2, 25 tweestemmige liederen uit de Verenigde Staten en Canada - Hongaarse tekst: Lukin László
 Biciniums Volume 3, 25 tweestemmige liederen uit de Verenigde Staten, Australië, Japan en Frankrijk - Hongaarse tekst: Lukin László
 Biciniums Volume 4, 26 tweestemmige liederen uit Frankrijk, Engeland, Schotland en Scandinavië - Hongaarse tekst: Lukin László
 Biciniums Volume 6, 25 tweestemmige liederen van onze familie en buurlanden - Hongaarse tekst: Lukin László
 Három Leánykar, voor gelijke stemmen
 Sirató, voor alt solo, fluit, altviool, cimbalom en vrouwenkoor

 Kamermuziek 
 1955 Duo, voor viool en altviool
 1958 Preludio, voor viool en piano
 1967 Párbeszéd, voor twee violen en piano
 1978 Húsz magyar népdal, voor twee fluiten en gitaar
 1992 Harfas Kvintett, voor strijkkwartet en harp
 20 Chansons Populaires Hongroises Volume 1, voor twee fluiten en gitaar
 20 Chansons Populaires Hongroises Volume 2, voor twee fluiten en gitaar
 Aria e rondeau, voor klarinet met piano
 Berceuse, voor altviool en piano
 Francia szvit (Franse suite), voor altviool en piano
 Serenade - Dance at Dawn, voor viool en piano
 Sonata A Tre, voor strijkers en piano
 Sonatina, voor viool en piano
 Trio for the Youth, voor strijkers en piano

 Werken voor orgel 
 1950 Prelude 1956 Hat Orgonadarab (Zes stukken voor orgel) Praeambulum
 Wiegenlied
 Schwebende Harmonieën
 Fugato
 Intermezzo
 Tänzerische Weise
 1957-1958 Orgonaverseny, voor orgel en orkest (zie ook: werken voor orkest)
 1964 Introductie, passacaglia en fuga 1985 Evokáció, voor piano en orgel

 Werken voor piano 
 1937 Capriccio 1937 Fantasia d-klein, op. 2 nr. 3
 1937 Prelude 1943 À Monsieur Bartók 1944 Fababák indulója 1945 Hommage à Monsieur Couperin 1946 Két zongoradarab 1946 Sonatina zongorára 1950 A Huszka-gyerekeknek, voor piano vierhandig
 1955 Scarlatti árnyékában 1963 Öt Prelúdium (Vijf preludes) Ostinato
 Maestoso
 Variazioni
 Grazioso
 tempójelzés nélkül
 1965 Toccatina Small Chamber Music, voor twee piano's

 Werken voor harp 
 1983 Fantázia Publicaties 
 Erzsébet Szőnyi: A zenei írás-olvasás módszertana I-IV (De methodologie van het lezen en schrijven van muziek - vol. I tot IV), (ook in Japanse, Engelse, Italiaanse en Portugese vertaling), 1954. ISBN 963330427X
 Erzsébet Szőnyi: Kodály's Principles in Practice, (ook in Franse, Duitse, Spaanse, Portugese, Italiaanse en Thai vertaling), 1973
 Erzsébet Szőnyi: Öt kontinensen a zene szolgálatában (In vijf continenten in dienst voor de muziek), Budapest, 1979, 327 p., ISBN 9632806514
 Erzsébet Szőnyi: Zenei nevelési irányzatok a XX. században (Tendenties in de muziekopleiding van de 20e eeuw), 1989.
 Erzsébet Szőnyi: Kodály Zoltán nevelési eszméi (Zoltán Kodálys pedagogische ideeën), 1987.

 Bibliografie 
 Francis Pieters: Lady Composers and the Wind Band/Ensemble, in: WASBE World - Official Magazine of the World Association for Symphonic Bands and Ensembles, December 2011, pp. 15-23, ISSN 2192-5127
 Gyula Czigany: Contemporary Hungarian composers (1979), Budapest: Editio Musica, 1979, 219 p.
 Imre Keszi, Marian V. Reismann: Hungarian composers, Budapest: Editio Musica Budapest, 1975,
 Siegmund Helms: Neues Lexikon der Musikpädagogik : Personenteil, Kassel: Gustav Bosse, 1994, 272 p.
 Adel Heinrich: Organ and harpsichord music by women composers, New York: Greenwood Press, 1991
 Antje Olivier: Komponistinnen von A-Z, Tokkata Verlag, 1988
 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
 Patricia Adkins Chiti: Donne in musica, Rome: Bulzoni Editore, 1982, 200 p.
 Aaron I. Cohen: International encyclopedia of women composers : classical and serious music, New York: R. R. Bowker, 1981, 597 p.
 Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5
 Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers'', Vol. II, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1974, 567 p., ISBN 0-8108-0734-3

Externe link 
  Foto's en biografie International Kodály Society

Hongaars componist
Christelijke muziek
20e-eeuws componist
21e-eeuws componist
Hongaars muziekpedagoog