Empirestijl
Empire is de naam voor een Franse neoclassicistische kunststroming en bouw- en interieurstijl uit het begin van de 19e eeuw.

Geschiedenis 
De empirestijl is oorspronkelijk een zuiver Franse stijl die in Parijs is ontstaan. De stijl bloeide na de Franse Revolutie: Frankrijk likte zijn wonden en Parijs kende een langzame herstelperiode. In een woelig politiek milieu wist Napoleon Bonaparte het tot staatshoofd van Frankrijk te schoppen; hij werd de eerste keizer der Fransen. Hij probeerde opnieuw een groot keizerrijk te veroveren zoals Julius Caesar dat hem voordeed.

Napoleon won de ene na de andere veldslag en kende een grote populariteit. Hij bouwde een imago op van veldheer, en liet zich omringen met kostbaarheden in een nieuwe stijl, het empire. De stijl is dus genoemd naar het keizerrijk, in het Frans empire, natuurlijk op de Franse manier uitgesproken. De keizer hielp mee de stijl te ontwikkelen en informeerde geregeld naar de productie van meubilair en kunst. Hij overlaadde de oude manufacturen met bestellingen voor stoffen en meubilair. In deze periode kende Lyon een grote zijdeproductie; sommige van deze fabrikanten bestaan nog steeds. Empire is duidelijk in de eerste plaats een interieurstijl, voor de betere burgers. Napoleon liet de Franse kastelen en paleizen aankleden in deze moderne stijl.

Stijlkenmerken 
Napoleon was een bewonderaar van de Egyptische cultuur, vandaar dat in de empirestijl elementen en patronen uit de oud-Egyptische en Romeinse bouwkunst werden toegepast. Hij deed inspiratie op tijdens zijn veldslagen en roofde vele kunstschatten uit het land om ze naar Parijs te brengen.

De stijl is verwant aan de classicistische Lodewijk XVI-stijl. Typerend zijn het gebruik van verguldingen, militaria, sfinxen, palmetten en felle, rijke pastelkleuren. Napoleon liet overal waar hij kwam de lokale burgerij kennismaken met zijn empirestijl. Zodoende kende de stijl een korte maar heftige bloeiperiode in Europa. Als reactie op het empire ontstonden later in de 19e eeuw de neogotiek en het biedermeier.

In de bouwkunst zijn vooral de gevel en raamopeningen kenmerkend.

Collecties 

 verscheidene zalen in het Kasteel van Fontainebleau
 verscheidene zalen in het Kasteel van Versailles
 verscheidene meubels in het Kasteel van Laken
 In het Koninklijk Paleis te Amsterdam bevindt zich een complete collectie empire-meubels uit de tijd van Lodewijk Napoleon, de grootste collectie buiten Frankrijk.
 In het Witte Huis bevinden zich ook empire-meubels

Stijlperiode
Bouwstijl
Neoclassicisme