C.S. Veritas
Collegium Studiosorum Veritas  is een studentenvereniging in Utrecht.

De vereniging is van oorsprong een subvereniging van het Utrechtsch Studenten Corps (USC), opgericht in 1889 als leesgezelschap voor katholieke studenten. In 1891 nam het gezelschap de naam Katholieke Studentenvereniging Veritas aan. Later maakte de vereniging zich los van het USC en ontwikkelde zich tot de grootste studentenvereniging van Utrecht.

In de beginjaren werd Veritas geleid door jhr. mr. Jan Bosch van Oud Amelisweerd, die acht jaar praeses was. Als eerste van Utrecht stond de vereniging ook vrouwen toe. In 1904 werd besloten dat ook vrouwen toe mochten treden, en in 1906 werden de eerste vrouwen dan ook daadwerkelijk geïnstalleerd bij Veritas.

De vereniging bezit sinds 1934 een pand aan de Kromme Nieuwegracht (sociëteit "Eigen Huis"), heeft ruim 1800 leden en organiseert elk jaar diverse activiteiten waaronder een gala, een hockeytoernooi. Door sommigen wordt de vereniging ook wel Veri, de Verein, of het Collegium genoemd. De zinspreuk van Veritas luidt als volgt: Deus Scientiarum Dominus, dit betekent 'God, heer der wetenschappen'.

Locatie 
De sociëteit van Veritas heeft meerdere locaties gehad, waaronder het Haagsche Koffiehuis (op de plek waar momenteel warenhuis C&A zich bevindt).

In de jaren zestig en begin jaren zeventig waren naast de locatie aan de Kromme Nieuwegracht nog drie werfkelders in gebruik als ongemengde sociëteiten voor de mannen: "Eigen Huis" (onder Oudegracht 265), "Polypous" (onder Nieuwe Gracht 39) voor de "heren" en "Kadmos" (onder Oudegracht 31) voor de ietwat alternatieve leden.

De huidige locatie van Veritas is sinds 1934 aan de Kromme Nieuwegracht 54 gevestigd. Hier bevindt zich de sociëteit die door haar leden 't Eigen Huis wordt genoemd. De sociëteit bestaat uit een nieuw en een oud gedeelte. Het oude gedeelte, 't Voorhuys, is een statig grachtenpand waar men tot 23:00 eet, borrelt en vergadert. Het nieuwe gedeelte van de sociëteit is een later aangebouwde geluidsdichte constructie waar men tot in de late uurtjes kan door borrelen en feesten zonder dat omwonenden daar last van hebben. De sociëteit van Veritas bestaat uit een aantal ruimtes met hun eigen functies en namen.

In 2000/2001 heeft er in het Eigen Huis een grootscheepse verbouwing plaatsgevonden, die voor een belangrijk deel door reünisten (zie Reünisten Vereniging Veritas) werd gefinancierd. Dit heeft geresulteerd in o.a. een nieuwe feestzaal, een ander, groter Tref en een modern eetcafé/bistro.

Commissies 
Veritas wordt draaiende gehouden door allerlei commissies bestaande uit vrijwilligers uit de vereniging. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lopende commissies en piekcommissies. Piekcommissies houden zich bezig met het organiseren van activiteiten die slechts eenmaal per jaar voorkomen. Gedurende (een deel van) het jaar werken zij naar die ene piek toe, om vervolgens ontbonden te worden. Het jaar erop wordt de commissie samengesteld uit nieuwe mensen. Lopende commissies draaien het hele jaar door en dienen vooral voor het draaiende houden van de vereniging. Voorbeelden zijn de keukencommissie, tapcommissies, een commissie waarin eigen DJ’s worden opgeleid en een commissie die enkele keren per jaar een tijdschrift uitbrengt speciaal voor leden van Veritas.
Leden kunnen zich vrijwillig aanmelden bij commissies om nieuwe mensen te leren kennen en zichzelf buiten studie verder te ontwikkelen.

Andere ledenverbanden 
Veritas dat begon als een Roomsch Katholiek Leesgezelschap van het USC bestaat vandaag de dag uit 4 rechtspersonen: drie stichtingen: de SVB (Stichting Veritas Beheer), de SSV (Stichting Studiefonds Veritas) de SVEH (Stichting Veritas Eigen Huis) en de eigenlijke vereniging: C.S.V. (Collegium Studiosorum Veritas). Daarnaast zijn de reünisten verenigd in de RVV (Reünisten Vereniging Veritas)

De bekendste onderverenigingen zijn: Camera Musica, Kromme Nieuwe Scène, Tromp (zeilvereniging), V.H.C. Pias (hockey).
In de jaren 40 tot 60 bestond Veritas uit een conglomeraat van sociëteiten (zie boven) en de MK (Meisjeskring) waar de vrouwelijke leden bijeenkwamen en talloze onderafdelingen. Men kende onderafdelingen op cultureel gebied (Camera Musica voor klassieke muziek, een dixieland band, zigeunerorkest, toneelvereniging), sportverenigingen zoals Charon (roeien, waaruit later Orca ontstond dat geen banden meer heeft met Veritas), Histos (zeilen, sinds 1959 actief, vanaf 1979 definitief afgescheiden van Veritas, Nautisch Glorieus en vol talent - momenteel 450 leden), paardrijden (Hippeia), voetbal, rugby en veel meer. Voorts waren er gezelschappen zoals Camera Obscura met een eigen doka in de kelder van Eigen Huis.

Publicaties
Veritas geeft twee bladen uit, de Vox Veritatis voor de leden van CSV en de Reünisten Vox voor de leden van de Reünisten Vereniging.
De meest recente geschiedschrijving vond plaats tgv het 125-jarig bestaan in 2014. 
De historicus Cees Willemsen schreef :"'Aeterna Veritas'. Studentenvereniging Veritas tussen Rome en Utrecht, 1889-2014", in 2018 uitgebracht door de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Studentenverenigingen o.l.v. het bestuur, bestaande uit Tom Stoelinga, voorzitter; Jan Veldhuis, vice-voorzitter; Marjolein Kort, secretaris; 
Ruud Keulen, penningmeester (t/m mei 2016), Harald Miedema, penningmeester vanaf juni 2016; Arjan Kors, lid.

Bekende oud-leden 
 Gerlach Cerfontaine - algemeen directeur Schiphol Group
 Marcel van Dam - politicus en televisiemaker
 Mike van Diem - regisseur, scenarioschrijver en Oscarwinnaar
 Alex van Galen - schrijver en scenarioschrijver
 Charles Groenhuijsen - ex-NOS-correspondent
 Bas Haring - filosoof, schrijver en hoogleraar
 Jan van Hooff - primatoloog, oud-hoogleraar biologie UU
 Joost Hulsenbek - jurist, oud-procureur-generaal
 Marga Klompé - eerste vrouwelijke minister in Nederland
 Hilde Kuiper - televisiepresentatrice
 Pieter van Maaren - burgemeester van Urk
 Ruud van Megen - toneel- en scenarioschrijver
 Chazia Mourali - televisiepresentatrice
 Egbert Myjer - oud-rechter bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
 Cécile Narinx - hoofdredactrice van de Nederlandse Elle
 Timur Perlin - diskjockey en radiopresentator
 Jan de Quay - minister-president van Nederland
 Daniel Ropers - algemeen directeur Springer Nature
 Paul Schnabel - oud-directeur Sociaal Cultureel Planbureau, universiteitshoogleraar UU
 Hans Sondaal - oud-directeur-generaal BuZa, oud-ambassadeur
 Chriet Titulaer - sterrenkundige en televisiemaker
 Ben ter Veer- psycholoog, polemoloog, oud-voorzitter van het IKV
 Jan Veldhuis - oud-dg O&W tvs IGO; oud-voorzitter college van bestuur UU (1986 - 2003)
 Mei Li Vos - politicus en voormalig vakbondsleider
 Kees Verhoeven - politicus en voormalig directeur MKB Amsterdam
 Judith Tielen - Tweede Kamer-lid voor de VVD
 Niek Pas - historicus en schrijver

Externe link 
 Officiële website

Studentengezelligheidsvereniging
Studentenvereniging in Utrecht (stad)
Leesgezelschap
Katholieke zuil (Nederland)