Gunnar Staalesen
Gunnar Staalesen (Bergen, Noorwegen, 19 oktober 1947) is een Noorse schrijver. Staalesen heeft taalkunde gestudeerd aan de Universiteit van Bergen en hij is werkzaam in Den Nationale Scene, het grote theater in Bergen. In die hoedanigheid heeft hij een acht uur durende, zeer geprezen theaterversie gemaakt van Hellemyrsfolket, het hoofdwerk van de Noorse schrijfster Amalie Skram. Ook was hij betrokken bij de kortere musicalversie ervan.  

Het bekendst is Staalesen door zijn misdaadromans over privédetective Varg Veum die in 12 talen zijn vertaald. 
Omdat de stad Bergen zo'n belangrijke rol speelt in de populaire Varg Veum-reeks, heeft de stad het oeuvre van Staalesen geëerd door in 2008 een standbeeld van Varg Veum te laten oprichten bij de Strandkaien 2, het adres waar Veum zijn detectivebureau heeft. 

Naast meer dan twintig boeken over Varg Veum en een aantal andere misdaadromans heeft Staalesen ook een inmiddels vierdelige cyclus geschreven over de recente geschiedenis van de stad Bergen, waarin hij de feitelijke geschiedenis van Bergen van de afgelopen honderd jaar vertelt aan de hand van de levensverhalen van fictieve personages uit alle lagen van de Bergense samenleving. De familiegeschiedenis van de fictieve privédetective Varg Veum vormt in deze cyclus een aparte verhaallijn.

Prijzen en onderscheidingen
Staalesen ontving in Den gyldne revolver voor Som i et speil. In 1975 ontving hij deze prijs ook al eens voor de misdaadroman  Rygg i rand, to i spann. Daarnaast heeft het personage Varg Veum in 2012 de speciale ere-prijs gewonnen van de Rivertonclub, de organisatie achter de Den gyldne revolver.
Voor Where roses never die, De Engelse vertaling van Der hvor roser aldri dør (Varg Veum-serie 19) ontvingen hij en zijn vertaler Don Bartlett in 2017 de Petrona-award, de Britse prijs voor de beste vertaalde Scandinavische misdaadroman.

Verfilmingen
Een aantal boeken over Varg Veum zijn bewerkt en verfilmd. De eerste, Bitre blomster ging in 28 september 2007 in première. In deze internationaal succesvolle verfilmingen speelt Trond Espen Seim de rol van Varg Veum.

Bibliografie

Varg Veum-serie 
2023: Forfulgt av død
2018: Utenfor er hundene (Nederlands: Buiten zijn de honden)
2016: Storesøster (Nederlands: Grote zus)
2014: Ingen er så trygg i fare (Nederlands: Laat de kinderen tot mij komen)
2012: Der hvor roser aldri dør (Nederlands: Waar rozen nooit verwelken) 
2010: Vi skal arve vinden 
2008: Kalde hjerter 
2006: Dødens drabanter (Nederlands: Satellieten van de dood)
2004: Ansikt til ansikt 
2002: Som i et speil 
1996: De døde har det godt, Åtte fortellinger om Varg Veum
1995: Skriften på veggen 
1993: Begravde hunder biter ikke 
1991: Bitre blomster (Nederlands: Bittere bloemen)
1989: Falne engler (Nederlands: Gevallen engelen)
1988: Svarte får (Nederlands: Zwarte schapen)
1985: Hekseringen, Sju fortellinger om Varg Veum 
1983: I mørket er alle ulver grå (Nederlands: Het uur van de wolf)
1981: Kvinnen i kjøleskapet (Nederlands: De vrouw in de koelkast)
1980: Tornerose sov i hundre år 
1979: Din, til døden 
1977: Bukken til havresekken

Andere werken 
2021: 2020 Post Festum (4e deel Bergen-cyclus, met Varg Veum als verteller)
2019: Uglen på loftet (korte verhalen over Bergen)
2000: 1999. Aftensang (3e deel Bergen-cyclus; met een bijrol voor Varg Veum)
1998: 1950. High Noon (2e deel Bergen-cyclus)
1997: 1900. Morgenrød (1e deel Bergen-cyclus)
1995: Blues for Amalie Jensen
1994: Vikingskattens voktere
1992: Vikingskattens forbannelse
1990: Vikingskattens hemmelighet 
1986: Knut Gribb tar Bergenstoget
1978: Den femte passasjeren (Dumbo og Maskefjes)
1976: Mannen som hatet julenisser (Dumbo og Maskefjes)
1975: Rygg i rand, to i spann (Dumbo og Maskefjes)
1971: Fortellingen om Barbara 
1969: Uskyldstider

Noors schrijver