Essenzwam
De essenzwam (Vanderbylia fraxinea) is een schimmel behorend tot de familie Polyporaceae. Hij ontwikkelt zich vooral onderaan levende Essen (Fraxinus) en in mindere mate ook andere op loofbomen. De zwam komt voor in lanen en bossen op kleigrond en voedselrijk zand. De parasitair levende zwam veroorzaakt intense witrot van hout. Hij dringt de boom binnen via wonden en tast uiteindelijk het wortelstelsel van de boom aan waardoor deze omvalt. Nadat de boom sterft, blijft de zwam saprotroof aanwezig. De levensduur van het vruchtlichaam is van twee tot zeven jaar.

Kenmerken 
Vruchtlichaam
Een enkel vruchtlichaam heeft een hoefvorm, 6 tot 20 cm breed en tot 10 cm dik. Het is consolevormig met een zeer brede zijkant aan de boom gegroeid. Soms wordt het bedekt met uitstekende delen van de plant. De zwam wordt meestal in groepen gevonden, ze zijn dan gerangschikt in een halfcirkelvormig patroon. Het bovenoppervlak is ongelijk, golvend, knobbelig en aanvankelijk licht fluweelachtig, daarna glad. Het is crème tot oker van kleur, oudere exemplaren worden donkerder en donkerder en variëren in kleur van bruin tot zwart. De randScherpe of ronde rand, licht golvend en lichter; geeloranje bij jonge exemplaren, donkerder bij oudere.

Trama
Het vruchtvlees (trama) is stevig kurkachtig, bleekbruin van kleur met grijsgele buisjeslagen. 

Buisjes
Buisjes van 6 mm lang, vormen vele lagen, gescheiden door lagen vlees. Ze hebben kleine, ronde of hoekige poriën. Er zijn er 3 tot 5 van per 1 mm. De hymenofoor in droge toestand is crèmekleurig met een roze tint, en wanneer ingedrukt of beschadigd, wordt hij violetbruin.

Geur
De geur is onaangenaam.

Sporen
De spore kleur is wit.

Verspreiding 
De essenzwam komt voor in Noord-Amerika, Europa, Australië en sommige regio's van Azië (Taiwan en Japan). Op het noordelijk halfrond is hij vrijwel overal zeldzaam. Waarnemingen komen nog het meest voor in Europa.

In Nederland en België is hij matig algemeen. In 1996 werd de zwam op de Rode Lijst nog vermeld als ernstig bedreigd. Op de Rode Lijst van 2008 komt hij niet meer voor. 

Polyporaceae
Schimmelsoort