Sauwerd
Sauwerd (Gronings: Saauwerd) is een dorp in de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen (Nederland). Het dorp is gebouwd rond een wierde, waar het ook zijn naam aan dankt. Het heeft ruim  inwoners. Tot de gemeentelijke herindeling van 1990 hoorde het dorp bij de voormalige gemeente Adorp. Het gemeentehuis van Adorp stond in Sauwerd. Bij Sauwerd stond vroeger de machtige Onstaborg, die later werd herbouwd bij Wetsinge.

Kerk 

Het dorp had een eigen kerk, die in 1840 wegens bouwvalligheid werd gesloopt. Tegelijkertijd werd ook de kerk in Groot-Wetsinge gesloopt. Voor beide dorpen werd halverwege, in Klein-Wetsinge een nieuw kerkje gebouwd. De contouren van de voormalige kerk zijn aangegeven op het kerkhof.

In 1859 werd een chistelijk gereformeerde kerk gebouwd aan het Hoogpad. Na de fusie met de Nederduits gereformeerde kerk in 1897 tot gereformeerde kerk, werd deze in 1898 vervangen door de huidige gereformeerde kerk aan de Kerkstraat 12. In 1945 ontstond door een scheuring hieruit een gereformeerde kerk vrijgemaakt, die tot 1950 samenkwam in een voormalige garage, waarna een nieuwe kerk aan de Kromme Elleboog 3 werd betrokken. In 1983 werd dit pand verruild voor het tot kerk ingerichte verbouwde voormalige groene kruisgebouw aan de Oude Winsumerstraatweg 7. Het oude pand werd daarop verbouwd tot woning.

Openbaar vervoer 

Sauwerd ligt aan de spoorlijn Groningen - Delfzijl en aan de spoorlijn Groningen - Roodeschool. Deze lijnen splitsen zich bij het dorp. In 2003 is tussen station Groningen Noord en Sauwerd spoorverdubbeling gereedgekomen. Tot die tijd was het traject een van de drukst bereden stukken enkelspoor van Nederland en moest de trein van/naar Roodeschool Sauwerd overslaan. Op 25 juli 1980 botsten in Winsum twee passagierstreinen op elkaar, waarbij 9 doden en 21 gewonden vielen. Door Sauwerd rijden 2 buslijnen, lijn 65 van Groningen naar Zoutkamp en lijn 163 van Groningen naar Lauwersoog

Jachthaven 
Aan het Sauwerdermaar ligt een kleine jachthaven met ligplaatsen voor kleine jachten en motorboten. Vanuit de haven kan men het Reitdiep bereiken.

Sport

Sportcomplex 
Het sportcomplex van Sauwerd draagt de naam De Lange Twee. Op het sportcomplex worden verschillende sporten beoefend.

Voetbal 
De voetbalvereniging uit Sauwerd is VV SIOS, een afkorting van Succes Is Ons Streven. Het eerste elftal komt in het seizoen 19/20 uit in de 4e klasse.

Tennis 
Tennisvereniging Onstaborg heeft twee verlichte gravelbanen, een betonbaan en een eigen clubhuis op het sportcomplex.

Volleybal 
Volleybalvereniging DOS speelt in de sportzaal ‘De Lange Twee’

Schaatsen 
IJsvereniging Nooitgedacht is de ijsbaanvereniging van Sauwerd. De natuurijsbaan bevindt zich onderaan de afgegraven wierde.

Koersbal en Jeu de Boules 
De Koersbal- en Jeu de bouleclub is actief bij de tennisvereniging.

Loopgroep 
De RaitdaipRunners. Tevens organiseert De RaitdaipRunners elke eerste zaterdag van april de RaitdaipRun over drie afstanden: 5 km, 10 km en 10 mijl. De loop voert door het Reitdiepdal en start en eindigt in het dorp Sauwerd.

Gym en turnen 
Gym- en turnvereniging Wardeus oefent in de sportzaal ‘De Lange Twee’

Karate 
Karatevereniging Za-Kura traint in de sportzaal ‘De Lange Twee’

Geboren in Sauwerd
 Simon Klaas Kuipers (27 september 1943), Rector Magnificus Rijksuniversiteit Groningen 1991-1994
 Garmt Bouwman (14 juli 1946), organist en componist
 Minne Veldman (8 februari 1980), organist, koordirigent en componist/arrangeur
 Ranomi Kromowidjojo (20 augustus 1990), zwemster

Zie ook 
 Lijst van rijksmonumenten in Sauwerd

Plaats in Groningen
Geografie van Het Hogeland
Wierde