Joseph Guy Ropartz
Joseph Guy Marie Ropartz (Guingamp, 15 juni 1864 – Lanloup, 22 november 1955) was een Franse componist en muziekpedagoog.

Levensloop
Hij studeerde eerst rechten, maar werd later tot de muziekstudie aangetrokken. Aan het Conservatoire national supérieur de musique te Parijs studeerde hij compositie bij Jules Massenet en Théodore Dubois. Hij verliet in 1886 het conservatorium om zijn studie voort te zetten bij César Franck, tot wiens school hij zich bekeerde.

Hoewel hij op goede gronden geldt als de componist van Bretagne bij uitstek, heeft hij een groot deel van zijn leven in andere delen van Frankrijk doorgebracht. In 1894 werd hij directeur van het conservatorium te Nancy, waar hij veel bereikte met een forse modernisering van het muziekonderwijs. Na 1919 volbracht hij in Straatsburg eenzelfde taak. In 1929 keerde hij terug naar Bretagne. Hij woonde tot zijn dood op het familielandgoed Lanloup.

Ondanks de hoorbare invloed van César Franck heeft zijn laatromantische muziek iets eigens dat tot uiting komt in inspiratie op Keltische muziek, de zee, de Bretonse sfeer en een hang naar mystiek. In zijn opera Le Pays brengt hij Bretonse legenden samen met die van IJsland.

Ropartz was ook literator. De teksten voor bijvoorbeeld zijn Derde symfonie, een grote koorsymfonie, schreef hij zelf.

Ropartz was nauw verbonden met Albéric Magnard. Na diens tragische dood in 1914 reconstrueerde hij uit zijn geheugen de verloren gegane opera Guercœur, waarvan hij in 1908 de première had gedirigeerd. Een componist die stilistische verwantschap met Ropartz vertoont, is Charles Tournemire.

Composities

Werken voor orkest

Symfonieën 
 1894 Symfonie no. 1 en la mineur (a-klein) - "Sur un choral breton"
 Lent et majestueux - Assez animé
 Lent
 Pas tres vite, mais joyeux
 1900 Symfonie no. 2 en fa mineur (f-klein)
 Adagio molto - Allegro
 Molto vivace
 Adagio
 Allegro molto
 1905 Symfonie no. 3, voor zangsolisten, koor en orkest - tekst: van de componist
 Lent - lent - Assez animé
 Très lent - Moderément lent - Très vif
 Assez lent - Lent - Assez animé
 1910 Symfonie no. 4
 Allegro moderato
 Adagio - Allegretto
 Allegro moderato
 1944-1945 Symfonie no. 5 en sol majeur (C-groot)
 Allegro assai
 Presto
 Largo
 Allegro moderato

Werken voor solo-instrumenten en orkest 
 1887 Lamento, voor hobo en orkest
 1907 Pastorale et danses, voor hobo en orkest
 1908 Pièce en mi bémol mineur (es-klein), voor trombone en orkest
 1927 Romanza et Scherzino, voor viool en orkest
 1928 Rapsodie, voor cello en orkest
 Adagio, voor cello en orkest
 Andante et allegro, voor trompet en orkest

Andere werken voor orkest 
 1887 La cloche des morts
 1888 Les landes
 1888 Marche de fête, voor orgel en orkest
 1888 Trois airs de ballet
 1889 Les Korrigans, marche originale
 1889-1891 Première suite de "Pêcheur d’Islande"
 1889 Carnaval, impromptu symphonique
 1890 Dimanche breton (orkestratie van de en identiek met de Rhapsodie bretonne voor piano)
 1895 Sur un thème breton
 1911 A marie endormie
 1912 La chasse de Prince Arthur
 1913 Soir sur les chaumes
 1914 Œdipe à Colonne, suite uit de toneelmuziek
 1915 Divertissement
 1930 Concert en ré majeur (D groot)
 1932 Sérénade de champêtre
 1939 Bourrées bourbonnaises
 1943 Petite symfonie, voor kamerorkest
 Allegro
 Lento Moderato
 Presto
 1947 Divertimento
 1950 Pastorales
 Allegro Sciolto
 Quasi Lento
 Allegro Assai
 Scènes Bretonnes, première suite d’orchestre, op. 24

Werken voor harmonieorkest 
 1909 Marche du 26ème régiment d’infanterie
 1909 Marche du 69ème régiment d’infanterie

Missen en religieuze muziek 
 1884-1885 Vingt chants sacrés, voor een, twee, drie of vier zangstemmen en orgel, op. 16
 1886 Kyrie solennel, voor vier solisten, gemengd koor en orgel
 1896 Ave maria, voor gemengd koor a capella
 1897 Psaume 136, voor gemengd koor, orgel en orkest
 1897 Ave verum, voor driestemmig gemengd koor a capella
 1898 Sub tuum Praesidium, motet voor twee gelijke stemmen en orgel (of: harmonium)
 1900 Cinq motets, voor gemengd koor a capella
 O quam suavis est
 Domine non sum digus
 Ego sum
 Beata es Virgo Maria
 Tu es Petrus
 1906 Deus Israel, voor sopraan of tenor en orgel
 1910 Cantique à Notre Dame du Bon Secours, voor bariton solo, gemengd koor en orgel
 1910 Cantique à Sainte Jeanne d’Arc, voor bariton solo, gemengd koor en orgel
 1921 Messe brève en l’honneur de Sainte Anne, voor drie gelijke stemmen en orgel
 1923 Messe en l’honneur de Sainte Odile, voor een kinder-zangstem, drie mannenstemmen en orgel
 1924 Hic vir despiciens mundum, voor twee gelijke stemmen en orgel
 1924 Benedictum sit cor amantissimum, voor twee gelijke stemmen en orgel
 1924 Cantique des premiers communiants pour demander le (sic) bénédiction de leurs parents, voor zangstem en orgel
 1925 Prière de Saint Ignace, voor drie gelijke stemmen en orgel
 1925-1926 Missa Te Deum laudamus, in honorem S. Aloisii Gonzagae, voor drie zangstemmen en orgel
 1925 Vierge Sainte - prière de H. Perreyve, voor zangstem en piano of orgel
 1925 Salutation à la Sainte Vierge, voor unisono-koor
 1926 Jesus intuitus eum, voor vier zangstemmen en orgel
 1926 Coelesti convivium, voor twee gelijke stemmen en orgel
 1926 Ave verum, voor zangstem en orgel
 1926 Omnipotens et misericors Deus, voor unisono-koor
 1926 Trois prières, voor zangstem en orgel
 1936 Cantique à Saint Yves, voor sopraan of tenor solo, gemengd koor en orgel
 1937 Cantique, voor vier solisten en orgel
 1937 Antienne à Sainte Jeanne d’Arc, voor vrouwenkoor
 1938 Requiem, voor zangsolisten, gemengd koor en orkest
 1941 Psaume 129, voor bas solo, gemengd koor en orkest
 1948 Ave verum, voor drie mannenstemmen en orgel
 1948 Salve Regina, voor gemengd koor en orgel

Oratoria 
 1889 Fethlène, oratorium - libretto: Louis Tiercelin

Muziektheater

Opera's

Balletten

Toneelmuziek 
 1888 Le Diable Couturier, Bretonse legende in een akte - tekst: Louis Tiercelin
 1889-1891 Pêcheurs d’Islande - tekst: Louis Tiercelin en Pierre Loti - première: 1893 in Parijs
 La Mer d'islande
 Scène d'amour
 Les Danses
 1891 Marguerite d’Ecosse, toneelmuziek voor het drama van Louis Tiercelin
 1895 Famille et Patrie, toneelmuziek voor het drama van M. E. Burreau
 1905 Le Miracle de St. Nicolas, legende in twee bedrijven en zes taferelen - tekst: René d'Avril
 1913-1914 Œdipe à Colonne, toneelmuziek, naar Sophocles - première: 1924 in Parijs
 Akte I: Prélude
 Entree de Thesee
 Akte II: Prélude
 Lamento
 Akte III: Prélude

Werken voor koren 
 1887 Les Fleurs de Bretagne, voor vrouwenkoor - tekst: Lionel Bonnemère
 1906 Le Navire, voor mannenkoor - tekst: R. d’Avril
 1912 Dimanche, voor driestemmig vrouwenkoor en orkest
 1922 Deux Chœurs, voor vrouwenkoor - tekst: Charles d’Orléans
 1926 Nocturne, voor gemengd koor en orkest
 1926 Embarque, voor mannenkoor
 1927 Les Vêpres sonnent, voor vrouwenkoor en orkest
 1927 Au bois, voor mannenkoor
 1927 Yver, vous n’êtes qu’un vilain, voor gemengd koor - tekst: Charles d’Orléans
 1935 Six chansons populaires du Bourbonnais, voor gemengd koor
 1936 Son ar miziou (chanson des mois), voor gemengd koor
 C’étaient trois matelots de Groix, voor mannenkoor - tekst: Charles Le Goffic
 Le Rivage, ode voor gemengd koor en orkest, op 26 - tekst: L. Petit
 Trois chansons folkloriques du Bourbonnais, voor vrouwenkoor

Vocale muziek 
 1893 La Mer, voor zangstem en orkest - tekst: van de componist
 1893 Prière, voor zangstem en orkest - tekst: van de componist
 1893 Lever d’Aube, voor zangstem en orkest - tekst: Charles le Goffic
 1894 Berceuse, voor zangstem en orkest - tekst: Hippolyte Lucas
 1897 Si j’ai parlé de mon amour, voor zangstem en orkest - tekst: Henri de Régnier
 1899 Quatre poèmes d’après l’Intermezzo d’Henri Heine, voor zangstem en orkest - vertaling in het Frans: van de componist en Pierre-René Hirsch
 1900 Sous Bois, voor zangstem en orkest - tekst: Louis Tiercelin
 1902 Les Veilles de Départ, voor zangstem en orkest - tekst: vijf sonnetten van Charles Guérin
 1904 Chrysanthèmes, voor zangstem en orkest - tekst: Georges Spetz
 1904 Paysage, voor zangstem en orkest - tekst: van de componist
 1904 Rondeau d’un Délaissé de s’Amye, voor zangstem en orkest - tekst: van de componist
 1905 Chant d’Automne, voor zangstem en orkest - tekst: Charles Baudelaire
 1905 Vos yeux, voor zangstem en orkest - tekst: Charles Le Goffic
 1907 Il Pleut, voor zangstem en orkest - tekst: Fernand Gregh
 1907 Le temps des Saintes, voor zangstem en orkest - tekst: A. le Bras
 1911-1912 La Fleur d’or (2e versie), voor zangstem en orkest - tekst: Auguste Brizeux
 1912-1913 Deux poèmes, voor zangstem en orkest - tekst: Charles Le Goffic en de componist
 1913-1914 Quatre Odelettes, voor zangstem en orkest - tekst: Henri de Régnier
 Priez petits enfants de France, voor zangstem, gemengd koor en orgel

Kamermuziek 
 1889 Méditation, voor cello solo, twee violen, altviool, cello en contrabas, op. 17
 1893 Fantaisie brève sur un thème unique sur le nom d’Albéric Magnard, voor strijkkwartet
 1893 Premier quatuor à cordes en sol mineur, voor strijkkwartet
 1913 Deuxième quatuor à cordes en ré mineur, voor strijkkwartet
 1926 Troisième quatuor à cordes en sol majeur, voor strijkkwartet
 1926 Deux pièces, voor blazerskwintet
 1928 Prélude, Marine et Chansons, voor dwarsfluit, viool, altviool, cello en harp
 1936 Quatrième quatuor à cordes en mi majeur, voor strijkkwartet
 1936 Entrata e Scherzetto, voor hobo, klarinet en fagot
 1947 Cinquième quatuor à cordes en ré majeur, quasi una fantasia, voor strijkkwartet
 1951 Sixième quatuor à cordes en fa majeur, voor strijkkwartet

Werken voor orgel 
 1885 L'Office du soir, 40 versets, antiennes, préludes, op. 16
 1897 Fugue en mi mineur (e klein)
 1897 Intermède
 1898 Les Vêpres du commun des Saints
 1898 Versets du Commun des Saints
 Dum Esset Rex in Accubitu Suo
 in Odorem Unguentorum
 Jam Hiems Transiit
 Veni Electa Mea
 Ista Est Speciosa
 Simile Est Regnum
 Manum Suam Aperuit Inopi
 1901 Fantaisie
 1901 Prière pour les trépassés
 1901 Thème varié
 1910 Communion
 1910 Petit Prélude en sol mineur (c klein)
 1919 Trois méditations
 No.1 in b
 No.2 in f
 no.3 in cis
 1919 Rhapsodie sur deux noëls populaires de la Haute-Bretagne
 1919 Introduction et allegro moderato
 1919 Au pied de l’autel, 1e volume
 1924 Pièce brève
 1928 Trois pièces
 1947 Au pied de l’autel, 2e volume
 Offertoire Pascal
 Prière
 Sortie

Werken voor piano 
 1884 Les Korrigans, marche originale, op. 1
 1884 Tarentelle, op. 2
 1884 Blackanielinettina, polka-Mazurka, op. 9
 1885 Tout gaiement, rondo, op. 3
 1885 Canzonetta, op. 4
 1886 La Chanson de Marguerite, caprice-valse, op. 5
 1886 Comme autrefois, gavotte facile
 1890 Fugue en fa mineur 1892 Rhapsodie bretonne 1897 Fugue en mi mineur 1904 Choral varié 1904 Ouverture, variation et final 1912 Premier Nocturne 1914 Dans l’ombre de la montagne 1917 Deuxième Nocturne 1918 Musiques au jardin 1919 Croquis d’Eté 1930 Croquis d’Automne 1930 Impromptu, op. 25
 1936 A la mémoire de Paul Dukas Marche triomphale, op. 27

 Werken voor harp 
 1927 ImpromptuRegistraties
Op het Franse CD label Timpani zijn opnames van de opera Le Pays en enkele korte werken op cd verschenen. Het label maakte ook een integrale opname van alle symfonieën. Onder leiding van Sebastian Lang-Lessing verschenen de nummers 1, 2, 4 en 5. De Derde symfonie werd gedirigeerd door Jean-Yves Ossonce. Daarvan bestaat al langer een opname op het label EMI o.l.v. Michel Plasson.

Bibliografie
 Fernand Lamy: J. Guy Ropartz. L'homme et l'oeuvre. Durand, Paris, 1948.
 Louis Kornprobst: J.G. Ropartz, Etude biographique et musicale. Musicales d'Alsace, Strasbourg, 1949.
 Enyss Djemil: Guy Ropartz ou la recherche d'une vocation Jean Vilaire, Le Mans, 1967.
 Marie Sigwalt: J.-Guy Ropartz a Strasbourg (1919-1929), in: La Musique en Alsace hier et aujourd'hui, Strasbourg: Libraire Istra, 1970
 Cynthia Jean Bellinger Sajnovsky: The organ and harmonium works of Joseph Guy Marie Ropartz, Washington (Washington, D.C.). 1981. dissertation.
 Christian Doumet, Claude Pincet: Les musiciens français, Rennes: Editions Ouest France, 1982, 438 p.
 Gilles Catagrel, Xavier Darasse, Brigitte Francois-Sappey, Georges Guillard, Michel Roubinet, Francois Sabatier: Guide de la musique d'orgue, Fayard, 1991, 840 p., 
 Vefa de Bellaing: Dictionnaire des compositeurs de musique en Bretagne, Nantes: Ouest Editions (18 février 1992). 280 p., 
 Isabelle Pettitdemange: Les Concerts diriges par Guy Ropartz a travers la presse, in: Yves Ferraton: Musique en Lorraine. Contribution a l'histoire de la musique a Nancy XVIIe-XXe siècles. Colloque de Nancy 6 et 7 octobre 1992, Klincksieck, 1994
 Michel Fischer: "Au Pied de l'Autel" de Guy Ropartz, in: Yves Ferraton: Musique en Lorraine. Contribution à l'histoire de la musique à Nancy (XVIIe-XXe siècles). Colloque de Nancy 6 et 7 octobre 1992, Klincksieck, 1994
 Annegret Fauser: Der Orchestergesang in Frankreich zwischen 1870 und 1920, Regensburg: Laaber, 1994, 380 p., 
 Mathieu Ferey & Benoît Menut: Joseph-Guy Ropartz ou Le pays inaccessible.'' Papillons, Genève, 2005.

Referenties

Externe link 
  Biografie

Christelijke muziek
19e-eeuws componist
20e-eeuws componist
Frans componist
Frans muziekpedagoog
Lid van de Académie des beaux-arts