Zénobe Gramme
Zénobe Théophile Gramme (Jehay-Bodegnée, 4 april 1826 – Bois-Colombes, 20 januari 1901) was een Belgisch elektrotechnisch ingenieur.

Biografie 
Gramme werd in Luik opgeleid tot timmerman. In 1856 vestigde hij zich in Parijs, waar hij voor Heinrich Ruhmkorff werkte, een producent van elektromagnetische apparaten. Hij bouwde verder op de machine van Hippolyte Pixii.

Hij vervolmaakte in 1869 het prototype van de dynamo, dat kort daarvoor was ontwikkeld door de Italiaan Antonio Pacinotti, waardoor deze in staat was veel hogere spanningen te genereren dan de toen bekende dynamo's. Dit maakte hem geschikt voor commerciële en industriële toepassingen, aan het begin van het industriële tijdperk, waarin deze Gramme-dynamo uitgebreid werd toegepast. Als doe-het-zelver en timmerman werkte hij in die tijd voor zilversmid Charles Christofle.

Zijn tweede dynamo uit 1871 werd geëxposeerd in het Maison de la Métallurgie et de l'Industrie te Luik. Met de machine van Gramme kon men door elektrolyse in één uur 600 gram zilver laten neerslaan op bronzen bestekken.

Om zijn apparaat in productie te brengen, richtte hij samen met de Franse ingenieur Hippolyte Fontaine in 1871 La Société des Machines magnéto-électriques Gramme op. Deze fabriek specialiseerde zich in dynamo's en elektrische generatoren. De toekomst van de dynamo zou beperkt geweest zijn zonder Fontaines ontdekking dat elektriciteit transporteerbaar was. Op de wereldtentoonstelling van 1873 te Wenen ontdekte Fontaine bij toeval dat men elektriciteit verschillende kilometers ver kon transporteren. Tot dan toe stond de generator daar waar men de elektriciteit nodig had. Nu kon de generator ook elders geplaatst worden en dus worden gecentraliseerd.

Gramme overleed op 74-jarige leeftijd. Hij ligt begraven op het kerkhof Cimetière du Père-Lachaise te Parijs.

Eerbetoon 
Zijn standbeeld staat voor het museum Conservatoire national des arts et métiers te Parijs. Een ander standbeeld van hem siert sinds 1905 de Pont Fragnée in zijn geboortestad Luik. In 2005 eindigde hij op nr. 23 in de Waalse versie van de verkiezing van De Grootste Belg. Er werden straten vernoemd naar Zenobe Gramme in onder andere Ronse, Schaarbeek, Gent, Genk en Antwerpen.

Zie ook 
 de A958 Zenobe Gramme is een Belgisch marineschip, met als thuisbasis de Marinebasis van Zeebrugge

Externe links 
 Gramme-Motor
 

Belgisch ingenieur
Belgisch uitvinder
Belgisch wetenschapper
Belgisch elektrotechnicus
Belgisch persoon in de 19e eeuw
Belgisch ondernemer