Joachim Beuckelaer
Joachim Beuckelaer (Antwerpen, 1534 – aldaar, ca. 1574) was een Zuid-Nederlands kunstschilder van religieuze onderwerpen, genrestukken en stillevens, die van betekenis zijn geweest voor de ontwikkeling van de stillevenkunst van de Nederlanden in de 17e eeuw.  Hij was voornamelijk gespecialiseerd in het schilderen van markt- en keukenstukken in combinatie met religieuze thema's.

Biografie 

Joachim was een telg van een familie van schilders waarvan we nagenoeg niets weten. Hij werd in Antwerpen geboren in 1534 en kreeg zijn opleiding bij Pieter Aertsen, die met zijn tante Kathelijne Beuckelaer was gehuwd. De religieuze voorstellingen met overheersende stillevens van zijn oom en leermeester zijn dan ook de bron geweest voor de vele markt- en keukenstukken van Beuckelaer. In 1560 werd hij ingeschreven als vrijmeester bij het Sint-Lucasgilde in Antwerpen. Datzelfde jaar trad hij in het huwelijk.

Werk 
Zoals zijn oom schilderde hij voornamelijk marktscènes en keukenscènes waarop
personen zijn afgebeeld  die zich bezighouden met de bewerking of verkoop van levensmiddelen en/of etenswaren. Maar zoals bij Aertsen schilderde hij in de achtergrond dikwijls een Bijbels tafereel. Op deze manier probeerde hij de tegenstellingen tussen wereldse en spirituele waarden als morele boodschap over te brengen. Etenswaren uit verschillende seizoenen worden afgebeeld als blijk van vernieuwde interesse in de dagelijkse realiteit op aarde, een aanklacht tegen overdaad en de voorgestelde vruchten volkse metaforen voor liefde, erotiek en seksualiteit. Echte 'stillevens' heeft Beuckelaer weinig geproduceerd, er zijn altijd wel een paar personen op het schilderij terug te vinden.

Naast deze genrestukken schilderde Joachim Beuckelaer ook de klassieke religieuze taferelen. Volgens de beschrijving van Karel van Mander maakte hij een groot altaarstuk voor de Antwerpse kathedraal, maar dat werd in 1581 vernield. Er zijn trouwens een ganse reeks religieuze werken van Beuckelaer bewaard gebleven zoals de kruisdraging hierbij.

Beuckelaer experimenteerde ook met landschapsschildering en was daarbij vrij vernieuwend. Hij zou hiermee een aantal navolgers hebben geïnspireerd.

Beuckelaer werkte ook voor andere meesters zoals Antonis Mor en Cornelis van Dalem om de achtergrond van die meesters met allerlei details te stofferen.

Beuckelaer had geen navolgers in Antwerpen die zijn stijl hebben verder gezet, zijn werk was wel bekend in Italië waar Annibale Carracci in navolging van het werk van Beuckelaer keuken- en marktscènes ging schilderen (zie afbeeldingen van de vier elementen). Volgens Karel van Mander werd Joachim Beuckelaer tijdens zijn leven niet goed betaald. De werken die na zijn dood verkocht werden brachten tot het twaalfvoudige op.

De vier elementen
Begin 2001 schrok cultureel Vlaanderen op toen de Belgische eigenaar van vier doeken van Beuckelaer die al lange tijd in het Museum voor Schone Kunsten te Gent werden tentoongesteld, verkocht werden aan de National Gallery te Londen. Zie hierover meer in De vier elementen van Joachim Beuckelaer.

Galerij

Werken 
Hierbij een kleine selectie uit de werken toegeschreven aan Joachim Beuckelaer.
 Allegorie van de onvoorzichtigheid, Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen
 Bordeel, ca. 1562, Baltimore, Walters Art Museum
 Groentemarkt, ca. 1567, Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
 Groentenverkoopster, ca. 1560-1565, Antwerpen, Museum Mayer van den Bergh
 Hoendermarkt, Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
 Keukenscène met Christus en de Emmaüsgangers, Den Haag, Mauritshuis
 Keukentafereel met Jezus in het huis van Martha en Maria, Amsterdam, Rijksmuseum
 Keukentafereel met Jezus in het huis van Martha en Maria, ca. 1565, Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
 Keukentafereel met Jezus in het huis van Martha en Maria, ca. 1560, Madrid, Museo Nacional del Prado
 Keukentafereel, ca. 1566,  Parijs, Musée du Louvre
 Kruisiging van Christus, ca. 1567, Parijs, Musée du Louvre
 Marktplaats, San Francisco, Fine Arts Museums of San Francisco
 Marktscène met Ecce Homo in de achtergrond, ca. 1566, Florence, Galleria degli Uffizi
 De miraculeuze visvangst, Los Angeles, The J. Paul Getty Museum
 Portret van een jonge vrouw, 1562, Chicago, Art Institute
 De vier elementen, (vier aparte schilderijen met lucht, aarde, vuur en water) ca. 1569-1570, Londen, National Gallery
 Vismarkt, ca. 1568, New York, The Metropolitan Museum of Art.
 Vismarkt, ca. 1574, Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen
 De vlucht naar Egypte, Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België

Externe links 
Biografie en werken van Joachim Beuckelaer op RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
Werken van Joachim Beuckelaer - the-athenaeum.org

Zuid-Nederlands kunstschilder (voor 1830)
Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw
16e-eeuws schilder