Het Spiegel
Het Spiegel (ook wel De Spiegel, Het Spieghel en ook wel zonder lidwoord) is een wijk in Bussum in de gemeente Gooise Meren en een van de oudste villaparken in Nederland. Het is als villapark in de periode tussen 1874 en 1940 in fasen ontwikkeld en bestaat uit een aaneenschakeling van verschillende kleine villagebiedjes rond een historisch zandpadenpatroon.

Het Spiegel is kenmerkend voor Gooise wijken aan het einde van de 19e eeuw. Het gebied kent een duidelijke ruimtelijke samenhang door de stedenbouwkundige hoofdstructuur, het groene karakter en de overwegend vrijstaande villabebouwing.

Het Spiegel is in juli 2007 aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht. Het bestemmingsplan is daar sinds 2010 mee in overeenstemming. De wijk telt dertig rijksmonumenten en 26
gemeentelijke monumenten.

Ligging 
Het Spiegel grenst in het westen aan de Hilversumse Meent, een wijk van de gemeente Hilversum die in de periode 1974-1978 gebouwd is op de voormalige meentgronden van Hilversum. Ook ten zuiden grenst de wijk aan Hilversum ter hoogte van het Spanderswoud, in het noorden aan Naarden en aan de oostzijde aan de Spoorlijn Amsterdam - Zutphen.

In het zuidelijke gedeelte van Het Spiegel ligt de Kom van Biegel, een vijver en park. Het is een van de weinige openbare parken in de wijk. De Kom ontstond in 1880 toen in opdracht van J. Biegel zand werd gedolven om een heuvel aan te leggen waarop de villa 'Solitude' werd gebouwd. In 1929 is deze villa afgebroken om plaats te maken voor de huidige villa 'Catalpa'.

In Het Spiegel wonen ruim 5300 mensen. De wijk kent een belangenvereniging met bijna 800 leden die de Vereniging Vrienden van het Spiegel heet.

Woonachtig geweest in Het Spiegel 
 Eli Asser (1922-2019), tekstschrijver
 Floris Bakels (1915-2000), uitgever en verzetsstrijder
 Willem Cornelis Bauer (1862-1904), architect
 Karel de Bazel (1869-1923), architect
 Han Bentz van den Berg (1917-1976), acteur
 Wim de Bie (1939-2023), acteur, cabaretier, schrijver, televisiemaker
 Paul Biegel (1925-2006), kinderboekenschrijver
 Johanna Bonger (1862-1925), schoonzus van Vincent van Gogh, promotor van diens erfgoed
 Ruud Bos  (1936-2023), componist van muziek voor theater, film, tv en de Efteling
 Johan Cohen Gosschalk (1873-1912), kunstschilder, getrouwd met Johanna Bonger
 Thomas Cool (1851-1904), kunstschilder
 C.A.J. van Dishoeck (1863-1931), uitgever
 Willem Duys (1928-2011), televisiepresentator
 Frederik van Eeden (1860-1932), schrijver en arts
 Vincent Willem van Gogh (1890-1978), ingenieur, erfgenaam van kunstschilder Vincent van Gogh. Zoon van kunsthandelaar Theo van Gogh en Johanna Bonger
 Herman Gorter (1864-1924), dichter
 Bertus van Hamersveld (1896-1975), motorcoureur
 Joannes Benedictus van Heutsz (1851-1927), generaal en gouverneur van Atjeh
 Gerrit Jan van Heuven Goedhart (1901-1956), journalist, verzetsstrijder en Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen
 Fons Jansen (1925-1991), cabaretier
 Hans Keilson (1909-2011), schrijver en psychiater
 Willem Kloos (1858-1938), dichter, voorman van stroming De Tachtigers
 Virginie Korte-van Hemel (1929-2014), CDA-politica
 Adolph Wilhelm Krasnapolsky (1834-1912), hotelier
 Cornelis Kruisweg (1868-1952), architect
 Cissy van Marxveldt (1889-1948), schrijfster, bekend geworden met Joop ter Heul
 Wim Meuldijk (1922-2007), scenarioschrijver, bekend geworden met zijn creatie Pipo de Clown
 Johannes Marius Meulenhoff (1869-1939), grondlegger uitgeversconcern Meulenhoff
 Marianne Philips (1886-1951), schrijfster, eerste vrouwelijke gemeenteraadslid in Bussum
 Henriëtte Pimentel (1876-1943), onderwijzeres, verpleegster en verzetsvrouw
 Guus Pikkemaat (1929-2018), historicus, journalist, hoofdredacteur van De Gooi- en Eemlander
 Arnold Saalborn (1888-1973), neerlandicus en schrijver
 Wouter Schatborn (1942-2010), werktuigbouwkundige en energiespecialist
 Jakob van Schevichaven (1886-1935), detectiveschrijver onder het pseudoniem, Ivans
 Alphert Schimmelpenninck van der Oye (1880-1943), organisator van de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam
 Emile Schüttenhelm (1910-2003), omroepbestuurder NTS en NOS
 Jan Thijssen (1908-1945), verzetsstrijder
 Wim Thomassen (1909-2001), burgemeester van Rotterdam
 Jan Veth (1864-1925), kunstschilder
 Gerard Unger (1942-2018), letterontwerper
 Marjan Unger (1946-2018), kunsthistorica
 Suzanna Maria van Woensel Kooy (1875-1934), evangeliste, oprichter van de Jeugdkapel en de Spieghelkerk
 Lambertus Zijl (1866-1947), beeldhouwer

Zie ook 
 Lijst van Bussumers

Geschiedenis
 Bensdorp
 Majella Ziekenhuis
 Huis Unger
 Villa May Flower
 Villa Amalia
 Villa Bella Vista
 Villa Eikenhof
 Villa Flora
 Villa Gratia
 Villa Oud Holland
 Villa Tindal

Cultuur
 Concordia
 Walden (kolonie)

Natuur
 Bussums Bloei
 Cruysbergen
 Franse Kamp
 Franse Kampheide
 Gijzenveen
 Koedijk (natuurgebied)
 Laegieskamp
 Luije Gat

Onderwijs
 Sint-Vituscollege
 Willem de Zwijger College

Openbaar vervoer
 Station Bussum Zuid
 Station Naarden-Bussum

Religie
 Remonstrantse kerk (Bussum)
 Spieghelkerk

Sport
 BFC (Bussum)
 Gooische Hockey Club

Bibliografie 
 Bensdorp, Bim en Hans Jonker, Bensdorp, Bussum, Bovenaan, Bussum: Boekhandel Los, 2017. 160 p. Over het belang van chocoladefabriek Bensdorp voor Bussum en het Spiegel.
 Biegel, J.H., Schilderachtig Gooiland (Goilanda Pittoresca), Bussum, Gooibergpers 1987, 64 p. Joseph Hermann Biegel beschrijft zijn regio (oorspronkelijke uitgave uit 1906 in het Italiaans, vertaald door T.W. Nieboer) 
 Bruineman-Kaarsgaren en C.D. van Vliet, Dorp met de Groene Spieghel, Bussum: Goois Nieuwsblad, 1966. 160 p. Over de ontwikkeling van Bussum en de villawijk Het Spiegel.
 Ekker, Suzanne, Spiegelogie, Bussum: Tadorna Media, 2018. 44 p. Columns over Het Spiegel. 
 Graaf, Aukje de, 100 jaar Walden, Bussum: Vereniging Vrienden van het Spiegel, 1998. 56 p.
 Langemeijer-Lucassen, Netty, Gevelstenen in Bussum; met rondwandelingen door villawijk Het Spiegel, 2008, 56 p. 
 Poll, Evert van der, Spieghel in Beeld, Spieghelerk, 1990, 56 p. Uitgave t.g.v. het 75-jarig bestaan van de Spieghelkerk.
 Schneiders, Paul, Onvergetelijke Bussumers. Bussums Biografisch Woordenboek, Bussum: Tadorna Media, 2012. 154 p. 
 Schneiders, Paul, Het Spiegel. Geschiedenis van een villawijk 1874-heden (Bussum), Laren: Van Wijland, 2010. 144 p. 
 Spiegelschrift, magazine over Het Spiegel, Bussum. Bussum: Tadorna MediaTijdschrift Spiegelschrift
 Vrankrijker, A.C.J. de, De Majella te Bussum MCMX-MCMLX, Bussum : P. Brand, 1961; 87 p. (over vijftig jaar Majella Ziekenhuis en Sint Gerardus Majella Stichting in Bussum)

Wijk in Gooise Meren
Beschermd dorpsgezicht in Nederland