Groen fluorescent proteïne
Groen fluorescerend eiwit of GFP (Engels: Green Fluorescent Protein) is een fluorescent eiwit dat voor het eerst in 1962 bij de kwal Aequorea victoria werd ontdekt. Er zijn veel verschillende varianten van GFP ontwikkeld, die bijvoorbeeld in plaats van groen een andere kleur licht uitzenden, of die chemisch stabieler zijn.

Fluorescerende eiwitten hebben een zeer belangrijke rol gekregen in de moleculaire biologie, waar ze vooral gebruikt worden om andere eiwitten te labelen. Met behulp van fluorescentiemicroscopie kan men dan bijvoorbeeld traceren waar in de cel een eiwit zich bevindt. Doordat het groen fluorescent proteïne genetisch gecodeerd kan worden, is dit soort labeling minimaal invasief en uiterst selectief. Fluorescente labeling is veiliger en gevoeliger dan radioactieve labeling, wat voorheen veel gebruikt werd.

Fluorescente proteïnen spelen ook een belangrijke rol in diffractie-ongelimiteerde fluorescentiemicroscopie. Sommige varianten kunnen met behulp van licht aangeschakeld worden of ook weer door inschijnen van licht, van een groene naar een rode vorm gebracht worden. Dankzij deze eigenschappen is het mogelijk om met technieken zoals PALM biologische systemen in beeld te brengen met een resolutie van beter dan 200 nanometer.

Martin Chalfie, Osamu Shimomura en Roger Y. Tsien kregen in 2008 de Nobelprijs voor de Scheikunde voor de ontdekking en ontwikkeling van GFP.

Literatuur 
 Pieribone V, Gruber D (2006). Aglow in the Dark: The Revolutionary Science of Biofluorescence. Cambridge: Belknap Press. ISBN 0-674-01921-0. Een populairwetenschappelijk boek dat de geschiedenis en de ontdekking van GFP beschrijft 
 Zimmer M (2005). Glowing Genes: A Revolution In Biotechnology. Buffalo, NY: Prometheus Books. ISBN 1-59102-253-3.

Externe links 
 Fluorescerende proteïnen
 Geschiedenis, gebruik en structuur van GFP
 Brief summary of landmark GFP papers
 Interactieve Java applet die de scheikunde illustreert bij de vorming van het GFP fluorofoor
 Tsien Lab @ UCSD
 Video van Roger Tsien over fluorescerende proteïnen
 Excitatie en emissiespectra van verschillende fluorescerende proteïnen
 Tijdlijn
 Enkele gegevens over Aequorea, de kwallen die GFP bevatten
 Introductie over GFP, uit de "Secrets of the Sequence" educatieve videoreeks

Proteïne