Voorstraatdorp
Een voorstraatdorp is de overkoepelende benaming voor een groep nederzettingen die hun oorsprong hebben in polderontginningen van de 16e en 17e eeuw waarbij de kern van het dorp gevormd wordt door een voorstraat; een straat die haaks op de dijk staat. Andere benamingen zijn voorstraat-kerkringdorp, ring-voorstraatdorp en naar het gebied met de oudste voorbeelden, het Flakkeese dorpstype. Het betreft voornamelijk dorpen in Zeeland, Zuid-Holland en het westen van Noord-Brabant.

Geschiedenis en vorm 
Het voorstraatdorp wordt gezien als het eindstadium binnen de evolutie van het kerkringdorp. In de 16e eeuw namen de inpolderingen in Zuid-Nederland (Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant) een 'offensieve' vorm aan. Niet langer werd er defensief bedijkt, waarbij het doel was om bestaande grond te beschermen tegen de grillen van de zee, maar werden grote stukken land aan het water onttrokken. Voorstraatdorpen vormden na de ontginning van deze gebieden centrale punten waar de economische en religieuze diensten binnen de nieuw ontstane polder samenkomen.

Voorstraatdorpen delen allemaal, in ieder geval historisch gezien, dezelfde opbouw waarbij kerkring of kerkplein door een brede, rechte hoofdstraat is verbonden met de dijk en/of de haven. Deze voorstraat staat vaak loodrecht op de dijk. Doordat de dijk hoger ligt dan de kerk, lopen de meeste voorstraten af. Evenwijdig aan deze hoofdstraat zijn enkele achterstraten, ook wel achterwegen genoemd. Dwarsstraten verbinden, vaak in een regelmatig patroon, de achterstraten met de voorstraat.

Voorbeelden van voorstraatdorpen

Zeeland

 Hoedekenskerke

 Wissenkerke
 Colijnsplaat
 Kats
 Sint Annaland
 Stavenisse
 Bruinisse
 Oudedorp
 Oudemenne
 De Zak
 Sluis, in de gemeente Hulst
 Schapershoek
 Ruischendegat

Zuid-Holland
 Middelharnis
 Klaaswaal
 Numansdorp
 Oud-Beijerland
 Sommelsdijk
 Oude-Tonge
 Piershil
 Stad aan 't Haringvliet
 Goudswaard

Noord-Brabant
 Dinteloord
 Fijnaart
 Klundert
 Nieuw-Vossemeer
 Willemstad

Zie ook
Andere dorpstypen:
 kerkringdorp

Nederzettingstype
Stedenbouwkunde