Misericorde
Een misericorde of zitterken (Vlaams) is een gebeeldhouwd onderdeel aan de onderzijde van houten koorbanken, waarop monniken tijdens het lange staan konden leunen.

Functie 
De naam verwijst naar Misericordia, barmhartigheid. De gebeden werden in de vroege middeleeuwen in kloostergemeenschappen tijdens de dagelijkse gebedsstonden (metten, lauden, priem, terts, none, vespers en completen) staande opgezegd, met geheven handen. Voor oudere of mindervalide broeders bood de misericorde hierbij enige verlichting, omdat ze er al staande enigszins op konden leunen. Tijdens gedeelten van de eredienst waar gestaan moest worden, werden de koorbanken opgeklapt, waarop het zitsteuntje zichtbaar werd.

Voorstellingen 
Deze misericordes, vooral die in de koorstoelen rond het hoogkoor, zijn vaak met veel vaardigheid gesneden. Ze zijn gewoonlijk uitgevoerd in eikenhout en versierd met allerlei houtsnijwerk en illustratieve afbeeldingen, variërend van Bijbelse tot meer wereldse voorstellingen. Regelmatig zijn deze voorstellingen met een zeker gevoel voor humor gemaakt, zoals in Oirschot, waar een mannetje te midden van een bonte verzameling voorwerpen was afgebeeld als personificatie van een ordeloos huishouden. Deze koorbanken zijn bij een brand in 1944 verloren gegaan.

Een koorbank in de Grote Kerk in Breda is in de jaren zestig van de 20e eeuw hersteld met de afbeelding van een motorrijder, waarmee meteen duidelijk wordt dat dit een recente aanvulling is.

Locaties 
Misericordes zijn onder meer te vinden in:
Nederland:
de Oude Kerk in Amsterdam
de Grote Kerk in Dordrecht
de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch
de Grote Kerk in Breda
de Martinikerk in Bolsward
het Minderbroedersklooster in Megen
de Sint-Petrus'-Bandenkerk in Hilvarenbeek
de St.-Bavokerk in Haarlem
In België:
de Sint-Geertruikerk in Leuven
de Sint-Maternusbasiliek in Walcourt
de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Aarschot
de Sint-Pauluskerk in Antwerpen

Houtbewerking
Onderdeel van een kerkgebouw
Meubilair