Precolumbiaanse geschiedenis van Colombia
De precolumbiaanse geschiedenis van Colombia beschrijft de tijd voor de komst van de Spaanse conquistadores van het gebied waar zich het huidige Colombia bevindt. 

De overblijfselen van de precolumbiaanse culturen San Agustín (~1100 v. Chr. - 1550 na Chr.) en Tierradentro (ongeveer 500-900 na Christus) zijn in 1995 op de Werelderfgoedlijst geplaatst.

Oudste bewoning van Zuid-Amerika 
Volgens de meeste wetenschappers migreerden de eerste bewoners van de Amerika's eerst naar Noord-Amerika via de Beringlandbrug en kwamen later Zuid-Amerika via de landengte van Panama binnen. Met name aan de Caribische kust en in de hooglanden van en intermontane valleien tussen de drie langgerekte hooggebergtes (Cordillera Occidental, Central en Oriental) vestigden zich mensen.

De oudste menselijke resten in Zuid-Amerika zijn gedateerd op 32.000-60.000 jaar oud in Pedra Furada, Brazilië en 33.000-35.000 jaar in Monte Verde, Chili. Ook in Paccaicasa, Peru (~20 ka) en Venezuela (Taima Taima; ca. 14.000 jaar) zijn vondsten gedaan.

De oudste bewijzen van menselijke bewoning in Colombia, met name menselijke resten en rotstekeningen, werden gevonden in El Abra, ten noorden van Zipaquirá op de Sabana de Bogotá,en zijn gedateerd op ongeveer 12.450 jaar oud.

De ouderdom van de vindplaatsen in Colombia en vooral elders in Zuid-Amerika wijst erop dat de vroegste bewoners van het continent samenleefden met de Pleistocene megafauna en vermoedelijk jaagden op reuzenluiaards en reuzengordeldieren. Ook Cuvieronius leefde ten tijde van het Pleistoceen in Zuid-Amerika. Fossielen van de mini-olifant zijn gevonden in de gemeente Yumbo in het departement Valle del Cauca.

Alternatieve hypothesen over de eerste bewoners van de Amerika's werden opgesteld door António Mendes Correia (1925): Zuid-Amerika, met name Patagonië, werd bevolkt vanuit Oceanië; en Paul Rivet die in 1943 stelde dat de eerste mensen reeds 6000 jaar voor de Noord-Amerikaanse migratiestromen Zuid-Amerika binnenkwamen met primitieve boten vanuit Australië en Melanesië. Deze theorieën hebben tegenwoordig nog maar weinig aanhangers.

Precolumbiaanse beschavingen in Colombia 
Er ontwikkelden zich hoogstaande culturele beschavingen in met name die gebieden die bepaald werden door drie factoren; rivieren, gebergten en mijnbouwgebieden, met name voor goud. De archeologische opgravingen van de monsu worden het vroegst gedateerd op ongeveer 3350 jaar voor Christus.

De belangrijkste culturen en volkeren waren:

Zie ook 
 Mijnbouw in Colombia
 El Dorado
 Inheemse volkeren van Amerika

 
 colombia