Herta Müller
Herta Müller (Nițchidorf, 17 augustus 1953) is een Duitstalige schrijfster van Roemeense afkomst. Haar werk wordt tot de wereldliteratuur gerekend. In 2009 kreeg zij de Nobelprijs voor Literatuur.

Müller stamt uit een etnisch Duitse familie uit het Banaat. In die streek studeerde zij Duitse en Roemeense taal- en letterkunde aan de Universiteit van het Westen (Universitatea de Vest) van Timișoara. Ze onderhield contacten met de dissidente Aktionsgruppe Banat en werd sindsdien door de Securitate gevolgd. Na haar studie werkte ze enkele jaren als vertaalster in een machinefabriek, totdat ze er werd ontslagen na haar weigering om met de Securitate samen te werken. Ze debuteerde in 1982 met de verhalenbundel Niederungen, die in Roemenië alleen gecensureerd kon verschijnen. Op haar tweede bundel, Drückender Tango, volgde een publicatieverbod. In 1987 verliet ze Roemenië, samen met haar toenmalige echtgenoot, de schrijver Richard Wagner, en vestigde zich in West-Duitsland, waar de volledige versie van Niederungen in 1984 al was verschenen, evenals haar eerste roman, Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt (1986). Daar bouwde ze verder aan een oeuvre dat vooral het dagelijks leven onder de dictatuur behandelt. In 1987 was de verhalenbundel Barfüßiger Februar haar eerste werk dat in een Nederlandse vertaling verscheen.

In 1987 trad ze toe tot de Duitse PEN-club, die ze in 1997 verliet, omdat deze was samengegaan met de DDR-afdeling. Ze kantte zich ook tegen de Landsmannschaft van de Banaat-Zwaben in Duitsland, die zich in haar ogen door de Securitate liet gebruiken, en wees op de continuïteit tussen de Securitate en de huidige Roemeense geheime dienst

De Nobelprijsspeech die ze op 7 december 2009 in Stockholm uitsprak droeg de titel Elk woord weet iets van de vicieuze cirkel.

Werk 
 Niederungen, Boekarest 1982, Berlijn 1984
 Drückender Tango, Boekarest 1984
 Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt, Berlijn 1986
 Barfüßiger Februar, Berlijn 1987
 Reisende auf einem Bein, Berlijn 1989
 Wie Wahrnehmung sich erfindet, Paderborn 1990
 Der Teufel sitzt im Spiegel, Berlijn 1991
 Der Fuchs war damals schon der Jäger, Reinbek bei Hamburg 1992
 Eine warme Kartoffel ist ein warmes Bett, Hamburg 1992
 Der Wächter nimmt seinen Kamm, Reinbek bei Hamburg 1993
 Angekommen wie nicht da, Lichtenfels 1994
 Herztier (Aristeionprijs voor Europese Literatuur en in 1998 de International IMPAC Dublin Literary Award), Reinbek bei Hamburg 1994
 Hunger und Seide, Reinbek bei Hamburg 1995
 In der Falle, Göttingen 1996
 Heute wär ich mir lieber nicht begegnet, Reinbek bei Hamburg 1997
 Der fremde Blick oder Das Leben ist ein Furz in der Laterne, Göttingen 1999
 Im Haarknoten wohnt eine Dame, Reinbek bei Hamburg 2000
 Heimat ist das, was gesprochen wird, Blieskastel 2001
 Der König verneigt sich und tötet, München [u. a.] 2003
 Die blassen Herren mit den Mokkatassen, München [u. a.] 2005
 Este sau nu este Ion, Iaşi 2005
 Atemschaukel, München 2009
 Cristina und ihre Attrappe oder Was (nicht) in den Akten der Securitate steht, Göttingen 2009

In het Nederlands vertaald werk 
 Barrevoets in februari, vert. José Bruurmijn, De Geus, 1987
 De mens is een grote fazant, vert. José Bruurmijn, De Geus, 1988
 Reizigster op één been, vert. Gerda Meijerink, De Geus, 1989
 De vos was de jager, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1993
 Hartedier, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1996, 2009
 Vandaag was ik mezelf liever niet tegengekomen, vert. Ria van Hengel, De Geus, 1999, 2009
 Ademschommel, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2009
 De koning buigt, de koning moordt, essays, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2010
 De rokkenjager en diens bijdehante tante, gedichten, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2011
 Lage streken, vert. Ria van Hengel, De Geus, 2012

Luisterboek 
 Die Nacht ist aus Tinte gemacht. Herta Müller erzählt ihre Kindheit im Banat, supposé 2009

Filmografie 
 Vulpe - vânător (Der Fuchs war damals schon der Jäger) regie: Stere Gulea, hoofdrollen: Oana Pellea, Dorel Vişan, George Alexandru etc.

Externe links 
 Nederlandse vertaling Nobelprijsspeech
 Originele versie Nobelprijsspeech

Noten 

Duits schrijver
Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur