Samenleving
Een samenleving of gemeenschap is een groep mensen die samen een half-gesloten systeem vormt en waarbinnen interactie bestaat tussen de groepsleden.

Hoewel de mens ook samenleeft met dieren en dingen, staat het netwerk van relaties tussen mensen centraal. De samenleving is het studieobject par excellence van de sociologie. Afhankelijk van de context kan men de begrippen samenleving en gemeenschap beperken of uitbreiden in aantal. Bij het minimum van twee personen kan al sprake zijn van samenleven, andere voorbeelden op het niveau van het huishouden zijn het gezin en de woongemeenschap. Iets grotere omvang hebben de buurt of woonwijk, het dorp en de stad. Op het politieke niveau van de staat is 'samenleving' min of meer synoniem aan maatschappij, de nadruk ligt echter meer op de onderlinge verhoudingen tussen mensen en minder op de instituties.  In cultureel opzicht is 'samenleving' min of meer synoniem aan volk, een groep mensen met een gedeelde geschiedenis. Een overkoepelende term vormt de 'wereldgemeenschap': het samenleven op de planeet aarde van alle mensen ter wereld (zie ook kosmopolitisme).

Algemeen 
Het belangrijkste verschil tussen een samenleving en een groep dieren is dat mensen bewust vorm
geven aan hun samenleving. Sinds de tijd van de Griekse sofisten is dit een thema: menselijke cultuur versus natuur, nomos (wet) of thesis (instelling) versus physis (natuur). In de opvoeding wordt aan de nieuwe leden van een samenleving duidelijk gemaakt hoe men zich dient te gedragen. Het gaat hierbij om normen, waarden, regels en wetten, die op hun beurt zijn ontstaan met het oog op een zo goed mogelijke, voor alle leden leefbare samenleving. Vrijheid van meningsuiting is een belangrijke voorwaarde voor een leefbare samenleving.

Door religieuze leiders en filosofen is door de eeuwen heen nagedacht over de ideale samenleving. Soms wordt deze in het verleden gesitueerd (het verloren paradijs), soms ook in de toekomst ("een nieuwe hemel en een nieuwe aarde"). Een bekende blauwdruk voor een ideale samenleving is Plato's Politeia (Staat), later aangevuld met diens Nomoi (Wetten). In een ideale maatschappij of utopie heersen rechtvaardigheid, vrede en geluk voor alle mensen.

Men onderscheidt pluriforme en multiculturele samenlevingen.

Zie ook 

Mens en maatschappij
Politicologie