Tram van Valenciennes
De tram van Valenciennes heeft sinds 2006 een belangrijke rol in het openbaar vervoer in deze Noord-Franse stad. Op 16 juni 2006 werd het eerste deel van de eerste tramlijn 1 officieel geopend. De tramlijn is op 31 augustus 2007 vanaf het westelijke eindpunt Dutemple met 8,5 kilometer verlengd langs een oude spoorbaan naar Denain.

De eerste fase van tweede tramlijn 2 is grotendeels op enkelspoor aangelegd en loopt vanaf Pont Jacob samen met tramlijn 1 tot het eindpunt Université door het stadscentrum. Er is 16,5 km tramspoor van Anzin naar Vieux-Condé grotendeels langs de weg RD 935 aangelegd. Deze lijn werd geopend voor de exploitatie op 24 februari 2014 na twee maanden proefrijden.

Het tramnet bestaat uit twee lijnen van samen 33,8 kilometer en 48 haltes.

De tram en de stadsbus werden geëxploiteerd door Transdev-dochter (waartoe ook het Nederlandse Connexxion behoort) Transvilles in opdracht van de regionale vervoersautoriteit SITURV (Syndicat Intercommunal pour les Transports Urbains de la Région de Valenciennes). Vanaf 1 januari 2015 wordt het Transvilles OV-net geëxploiteerd door RATP Dev, een dochtermaatschappij van de RATP, het Parijse OV-bedrijf.

Verleden 
Van 1881 tot 1966 hebben metersporige trams gereden in de stad en omgeving. Het tramnet had in Quiévrain aansluiting met de Belgische buurtspoorwegen en in Saint-Amand-les-Eaux met de buurtspoorlijn naar Hellemmes (voorstad van Rijsel). Het stadsnet en de regionale lijnen werden geëxploiteerd door de CEN (Chemins de fer économiques du Nord), een maatschappij van de Belgische baron Edouard Empain. In de jaren 1960 werden de overblijvende lijnen stelselmatig verbust en tegen 1966 werd de laatste tramlijn opgeheven.

Oud tramnet 
Het tramnet bevatte de volgende streeklijnen vanuit Valenciennes:
 Valenciennes – Rouvignies – Wavrechain-sous-Denain – Denain – Lourches
 Valenciennes – Anzin – Raismes – Saint-Amand-les-Eaux
 Valenciennes – Anzin – Bruay-sur-l'Escaut – Escautpont – Fresnes-sur-Escaut – Condé-sur-l'Escaut. Vandaar gaat een tak verder naar Bon-Secours aan de Belgische grens en de andere tak gaat naar Hergnies.
 Valenciennes – Saint-Saulve – Onnaing – Blanc-Misseron – Quiévrain (België)
In de stad Valenciennes zelf waren er twee stadslijnen naar:
 Marly-les-Valenciennes
 Saint-Waast

Toekomst 
De tweede fase van tramlijn 2 voorzag in de aanleg van een 12,5 kilometer traject vanaf "Marché aux Herbes" in het centrum van Valenciennes naar Crespin. Deze lijn zal grotendeels lopen langs de route van de RN 30 om daarna vanaf het begin van Onnaing de oude spoorlijn te volgen. De dorpskernen van Crespin en Quiévrechain zullen bediend worden met aansluitende buslijnen vanuit het trameindpunt op de oude spoorlijn dicht bij het oude station Blanc-Misseron. De mogelijkheid is hierdoor opengehouden om later de tramlijn te verlengen naar het Belgisch spoorstation van Quiévrain.
In 2013 is besloten dit tracé als busbaan aan te leggen.

Materieel 
De tramdienst wordt uitgevoerd met dertig lagevloertrams van het type 302 Citadis.

Netwerk en dienstregeling 

Om de tramlijn te kunnen inpassen in de vrij nauwe bebouwde departementale weg naar Vieux-Condé is het traject grotendeels enkelsporig aangelegd. Op de middenberm is meestal alleen plaats voor een spoor. Er is voor gekozen om het oude parallel liggende spoortracé niet te gebruiken daar deze buiten de bebouwing ligt en dit grotere loopafstanden voor de meeste potentiële reizigers zou betekenen. Het enkelsporig traject naar Vieux-Condé met de vele kruisingen laat een frequentie van een tram om de twaalf minuten toe voor de tramlijn 2. Dat is dan ook de basisfrequentie tijdens de schoolweken, maandag tot en met zaterdag voor zowel tramlijn 1 en 2. (Op het gezamenlijk traject is er een zes minutendienst). Tijdens de schoolvakanties wordt de frequentie op tramlijn 2 gehalveerd naar een 24 minutendienst en die op de tramlijn 1 gereduceerd tot een kwartierdienst. Op zondag rijden er nog minder trams. De trams beginnen vroeg te rijden maar de tram en busdienst wordt omstreeks negen uur avonds beëindigd.

De talrijke scherpe bochten, verkeerskruisingen, vele enkelspoorwissels voor kruisingen die alleen met lage snelheid genomen kunnen worden, zorgen voor veel snelheidsbeperkingen op de tramlijn naar Condé. Daarentegen heeft de tram bijna overal een eigen vrije baan en heeft voorrang op het autoverkeer. Hiervoor zijn slagbomen en verkeerslichten geplaatst. Tramlijn 1 naar Denain die grotendeels op een oude spoorbaan is aangelegd heeft heel andere eigenschappen: dubbelsporig, rechtlijnig met alleen flauwe bochten en langere afstanden tussen haltes. De grootste afstand tussen twee haltes is 3,17 km tussen de halte Solange Tonini en Le Galibot. De rijsnelheid is aanzienlijk hoger. Het gemeenschappelijk deel naar de universiteit heeft de tracé eigenschappen van een Franse moderne tram door de stad, waar af en toe de straat wordt gedeeld met het overige verkeer.

Externe links 
 Website van exploitant Transvilles
 Website van vervoersautoriteit SITURV
 gedetailleerde kaarten

Referentie 

Valenciennes
Denain
Verkeer en vervoer in het Noorderdepartement
Valenciennes