Friese derby
Met de Friese derby worden de voetbalwedstrijden tussen de clubs SC Cambuur en sc Heerenveen aangeduid. Deze twee clubs zijn de enige clubs uit de provincie Friesland die in het betaald voetbal uitkomen en daarmee in de hoogste regionen van het voetbal in Nederland spelen. Ook kan de wedstrijd tussen beide clubs bestempeld worden als een noordelijke derby (niet te verwarren met de Derby van het Noorden).

In totaal hebben er 83 officiële wedstrijden (in competitie of bekertoernooi) tussen Cambuur en Heerenveen plaatsgevonden. Dit resulteerde in 41 keer winst voor Heerenveen, 22 keer een gelijkspel en 20 keer winst voor Cambuur.

Geschiedenis

Rivaliteit 
Het duel kan gezien worden als een wedstrijd tussen stad en regio. Cambuur komt uit de provinciale hoofdstad Leeuwarden en haalt daar ook een groot deel van haar supporters vandaan. Heerenveen is een kleinere plaats, maar de club weet supporters te trekken uit de wijde regio. Uit de tenues van beide elftallen is dit ook min of meer af te leiden. Cambuur speelt in het geel en blauw, de stadskleuren van Leeuwarden. Heerenveen speelt sinds de jaren dertig in een blauw-wit tenue met daarop plompenbladen, die een verwijzing zijn naar de regio. Deze samenstelling is terug te vinden in de geschiedenis van een groot deel van Noord-Nederland, en komt terug in de Friese vlag en het wapen van de provincie Groningen.

De afstand tussen Heerenveen en Leeuwarden is ongeveer dertig kilometer. Omwille hiervan noemen supporters van beide clubs elkaar ook wel 'DKV', oftewel dertig kilometer verderop. Supporters van beide clubs beschouwen elkaar over het algemeen als de grote rivaal, hoewel Heerenveen in de eredivisie ook rivaliteit kent met FC Groningen. De wedstrijd tussen Cambuur en FC Groningen kent ook een vorm van (lichte) rivaliteit.

Voorgeschiedenis 
De rivaliteit draagt een geschiedenis. Voor de oprichting van Cambuur in 1964, en na de successen van LAC Frisia, was VV Leeuwarden de stedelijke voetbaltrots. Heerenveen, opgericht in 1920, en Leeuwarden troffen elkaar vaak in regionale competities, zoals die om het noordelijk kampioenschap en in de bekercompetitie. In totaal werd deze wedstrijd 39 keer gespeeld, ook legende Abe Lenstra speelde vele van deze wedstrijden. 28 keer won Heerenveen, de wedstrijd eindigde vier keer in een gelijkspel en Leeuwarden was zeven keer de winnaar.

Cambuur – Heerenveen 
Toen VV Leeuwarden in 1964 terugkeerde naar de amateurs, richtte Sietse Westra sportclub Cambuur op om profvoetbal voor de stad Leeuwarden te behouden. De club zou in haar beginjaar uitkomen in de landelijke Tweede divisie, evenals het al bestaande Heerenveen. De eerste twee derby's werden dat seizoen meteen gewonnen door Cambuur, zowel thuis (4–1) als uit (0–4). Het zouden de enige twee keren zijn dat de twee ploegen tegenover elkaar zouden staan in de tweede divisie. Cambuur werd in 1965 kampioen en promoveerde daarmee naar de eerste divisie. Vijf jaar later werd Heerenveen ook kampioen en dat betekende dat in het seizoen 1970/71 weer twee derby's op het programma zouden staan. Het was het begin van een lange geschiedenis van derby's in de Eerste divisie.

In de jaren negentig promoveerden beide ploegen naar de Eredivisie. Alleen Heerenveen was in staat zich structureel hand te haven en uit te groeien tot een club die bovenin mee kan draaien, terwijl Cambuur zowel financieel en sportief lang bleef bungelen in de eerste divisie. In het jaar 2013 promoveerde SC Cambuur opnieuw, waardoor de Friese derby opnieuw op het hoogste niveau te bewonderen is.

Bijzonderheden 
 Op 30 april 2000 stond de wedstrijd Cambuur-Heerenveen in de Eredivisie op het programma. Heerenveen zou middels een overwinning op Cambuur plaatsing voor de Champions League veilig stellen, terwijl Cambuur in degradatiezorgen verkeerde. De wedstrijd eindigde in 0–2, waardoor Heerenveen zeker was zich te mogen meten met de Europese top en degradatie voor Cambuur een stap dichterbij kwam. 
 Op 26 januari 2014 won Cambuur na twintig jaar weer een Friese derby, voor het eerst in de Eredivisie in Leeuwarden en voor het eerst in dertig jaar weer in een thuiswedstrijd.
 Op 31 maart 2014 kondigde Cambuur aan dat hun trainer Dwight Lodeweges aan het einde van het seizoen over zal stappen naar Heerenveen.
 De snelste strafschop in de Eredivisie ooit werd gegeven tijdens deze wedstrijd. Op 19 oktober 2014 kreeg Heerenveen in de thuiswedstrijd al na negen seconden een strafschop.

Uitslagen

Wedstrijdstatistieken

Zie ook 
 SC Cambuur
 sc Heerenveen
 Lijst met Nederlandse voetbalderby's

Voetnoten 

SC Cambuur
Sc Heerenveen
Voetbalklassieker in Nederland