Graduale
Het graduale is een gregoriaans gezang of het boek met gregoriaanse muziek.

Gezang
Het graduale is een gregoriaans gezang van de H. Mis dat in de Tridentijnse liturgie gezongen wordt in de voormis, tussen het epistel en het evangelie. In de Novus Ordo Missae wordt het graduale gezongen in de woorddienst (Liturgia verbi) tussen de eerste lezing en de tweede lezing. Het is meestal een ingewikkelde zangpartij die wordt voorbehouden voor de beste zangers.

Het graduale is een onderdeel van het Proprium Missae, het proprium van de Mis. Het woord graduale is afgeleid van het Latijnse woord gradus, trede. Men spreekt dan ook van trapgebed dat door de priester gebeden wordt na het voorlezen van het Epistel.
Om het onderscheid te maken tussen het graduale als gezang en het graduale als boek, wordt de eerste ook wel Graduale Responsorium genoemd.

Boek 
Het Graduale Romanum is het boek waarin de gregoriaanse gezangen staan. Het bevat alle veranderlijke en vaste misgezangen voor de verschillende tijden en feesten van het liturgische jaar. De uitgave van 1974 werd aangepast aan de Novus Ordo Missae. In het gregoriaans Missaal uit 1983 zijn ook de Nederlandse vertalingen van de gezangen te vinden.

Externe link 
  Het Graduale Romanum op www.musicasacra.com

Noten 

Liturgie in de Rooms-Katholieke Kerk
Eucharistie in de katholieke kerk
Latijn in de religie
Mis (liturgie)
Liturgisch voorwerp in de katholieke kerk
Gregoriaanse muziek
Christelijke liedbundel