Wijnaldum (plaats)
Wijnaldum (Fries: Winaam) is een dorp in de Nederlandse gemeente Harlingen in het noordwesten van de provincie Friesland.

Het ligt ten zuidwesten van Sexbierum en ten noordoosten van Midlum en Harlingen, niet ver van de Waddenzee. Door het dorpsgebied loopt de N393. In  telde het dorp  inwoners. Onder het dorp valt ook de buurtschap Voorrijp en een klein deel van de buurtschap Roptazijl.

Aan de Winamerdyk ligt er het buurtje Lutkeburen, dat net buiten het eigenlijke dorp is gelegen. Het gebied aan de Waddenzee wordt ook wel Haule genoemd, met de meeste bewoning aan de Haulewei.

Geschiedenis
Het dorp is ontstaan als een terpdorp op een kwelderrug aan het einde van de Riedslenk, die later voor een deel onderdeel van de Sexbierumervaart werd. De oudste vermelding dateert van de 13e eeuw, toen het als Wynaldum werd vermeld. In 1357 werd het vermeld als Wynaldum, in 1399 als Wynaldem, in 1400 als Wynalden, in 1579 als Winaem en in 1718 als Wynaam.

De plaatsnaam verwijst naar de woonplaats: "heem/um", dat was van, of opgericht door Winald. Het dorp groeide langzaam in de 19e en 20e eeuw. Daarmee werd het groter dan het eigenlijk terpdorp.

Tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1984 behoorde Wijnaldum tot de per die datum opgeheven gemeente Barradeel.

Archeologisch onderzoek
De vondst, in 1953, van de fibula van Wijnaldum (een mantelspeld) op een van de terpen van Wijnaldum, was het begin van een archeologisch onderzoek, waaruit bleek dat Wijnaldum en Voorrijp al in de 7e eeuw belangrijke vestigingen waren. In een archeologisch steunpunt in de oude consistorie is die geschiedenis in beeld gebracht.

Verder archeologisch onderzoek toonde aan dat er in Wijnaldum in die tijd een hoofdgebouw stond met ateliers van ambachtslieden: goud- en zilversmeden, bronsgieters, glas- en barnsteenbewerkers, wevers, een wapensmid etc. Tevens werd er onder meer een dirham (Arabische zilveren munt) aangetroffen die verwerkt was in een ander sieraad dat er werd gevonden. Mogelijk is die laatste via handel door Vikingen daar terechtgekomen.

Kerk
De Andreaskerk is een gebouw van de hervormde kerk. De oude stompe toren stortte in de nacht van 24 op 25 juni 1684 door ouderdom in. De preekstoel uit 1729 is opvallend wegens het sierlijke houtsnijwerk. Tegen de noordkant van de kerk vindt men nog de overblijfselen.

Cultuur
Het dorp heeft een eigen dorpshuis en samen met het dorp Ried de koorvereniging Sjonggroep Waadwyn, deze ontstond door de fusie van de twee zangkoren uit de beide dorpen. Verder verschijnt vier keer per jaar de dorpskrant It Fuottenein'' (Het voeteneind).

Zie ook
 Lijst van rijksmonumenten in Wijnaldum

Externe link 
 Officiële website

Geografie van Harlingen
Plaats in Friesland