title: Lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: 1945
text: Dit is een lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdens het jaar 1945.
  
  Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen naar datum gebeurt het soms dat verschillende officiële bronnen elkaar qua datum tegenspreken. Vrijwel altijd zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervan is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook zij opgemerkt dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds eenduidig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.
  
  Januari 
  1 januari
   De Duitsers lanceren een tegenaanval in het Saarland.
  
  12 januari
   De Sovjet-Unie lanceert een aanval in Oost-Pruisen.
  
  14 januari
   Begin van massale evacuaties in Limburg.
  
  17 januari
   Het Rode Leger verovert de overgebleven ruïnes van Warschau.
  
  19 januari
   Het Rode Leger verovert Krakau en Łódź.
  
  20 januari
   Roermond, Venlo en Tiel worden geëvacueerd.
   Offensief van het Franse Eerste Leger in de Vogezen.
   Wapenstilstand tussen de Sovjet-Unie en Hongarije.
   President Franklin Delano Roosevelt aanvaardt zijn vierde ambtstermijn.
  
  25 januari
   De slag om de Ardennen komt ten einde. De Duitsers zijn weer teruggedreven in de oude stellingen.
  
  27 januari
   Sovjet-troepen bevrijden het Duits vernietigingskamp Auschwitz, bij de Poolse stad Auschwitz (Pools: Oświęcim). Het is gelegen in Zuid-Polen, enkele tientallen kilometers westelijk van Kraków.
   De Sovjets bezetten het Memelgebied.
  
  29 januari
   Het Rode Leger rukt Pommeren binnen.
  
  Februari 
  2 februari
   De Fransen bevrijden Colmar.
  
  4 februari
   Begin van de Conferentie van Jalta. Churchill, Stalin en Roosevelt bespreken de situatie in Europa na het einde van de Tweede Wereldoorlog.
   België is geheel bevrijd.
   Geallieerde bezetting van de Elzas.
  
  6 februari
   Het Rode Leger vestigt een bruggenhoofd over de Oder.
  
  8 februari
   Start van de operatie Veritable. Het 30e Britse Legerkorps zet vanuit Nijmegen en Groesbeek de aanval op het Reichswald in.
  
  9 februari
   De Duitse transportonderzeeboot U-864 wordt voor de Noorse kust ter hoogte van Bergen getorpedeerd. De U-864 was op weg naar Japan met bouwtekeningen van de eerste Duitse straaljager en met 67 ton kwik, bestemd voor ontstekers.
  
  13 februari
   Het Rode Leger heeft alle Duitsers uit Boedapest verdreven.
  
  14 februari
   Zwaar Bombardement op Dresden. Het centrum van de stad is grotendeels verwoest. Tienduizenden mensen komen om het leven.
  
  17 februari
   Amerikaanse troepen landen op Corregidor aan de Manillabaai, Filipijnen.
  
  19 februari
   Amerikaanse mariniers landen op Iwo Jima.
  
  22 februari
   Het Amerikaanse Derde Leger steekt de Saar over.
  
  24 februari
   De Amerikanen veroveren Manilla.
  
  Maart 
  1 maart
   Eenheden van het Amerikaanse Negende Leger bevrijden tijdens Operatie Grenade Roermond en Venlo, waarmee de bevrijding van Zuid-Nederland is afgerond.
  
  3 maart
   Engels luchtbombardement op het Haagse Bezuidenhout met honderden doden als gevolg. Onder de slachtoffers is de zanger Koos Speenhoff.
  
  4 maart
   Finland verklaart Duitsland de oorlog.
  
  6 maart
   In de nacht van 6 op 7 maart 1945 wordt een aanslag op Hanns Rauter gepleegd.
  
  7 maart
   De brug over de Rijn bij Remagen valt onbeschadigd in Amerikaanse handen.
   Keulen wordt veroverd door de Amerikanen.
  
  9 maart
   Japanse zege op de Franse troepen in Indo-China.
  
  11 maart
   De Amerikaanse 8e Luchtmacht bombardeert Kiel, Bremen en de haven van Hamburg.
   De Britse luchtmacht bombardeert Warnemünde.
  
  12 maart
   De Britse luchtmacht bombardeert Swinemünde.
  
  13 maart
   Koningin Wilhelmina terug in Nederland.
  
  14 maart
  Dijk bij Elden werd moedwillig doorgestoken door de Duitsers.
  
  15 maart
   Amerikaanse troepen steken in Duitsland de Moezel over.
  
  18 maart
   Koblenz wordt door de Amerikanen veroverd.
   Een voor Antwerpen bestemde V-1 stort neer in Rotterdam Blijdorp. Er komen 42 mensen om het leven.
   Berlijn zwaar gebombardeerd.
  
  20 maart
   De Britten veroveren Mandalay in Birma.
   De 8e Amerikaanse Luchtmacht bombardeert Hamburg.
  
  21 maart
   Hannie Schaft wordt in Haarlem gearresteerd.
   Doetinchem gebombardeerd, met bijna 200 doden.
   De Britse luchtmacht bombardeert Bremen.
  
  26 maart
   Algehele Amerikaanse bezetting van Iwo Jima.
  
  24 maart
   De Britten trekken met ruim 300 000 man de Rijn over.
  
  27 maart
   De geallieerden bezetten Frankfurt.
  
  28 maart
   Algehele Duitse terugtocht op het westfront.
  
  29 maart
   Het Rode Leger verovert Danzig.
   De Sovjets rukken Oostenrijk binnen.
  
  30 maart
   Begin van de bevrijding van Oost-Nederland.
  
  31 maart
   Winterswijk wordt door de Britse 53e Divisie bevrijd.
  
  April 
  1 april
   De stad Doetinchem wordt door de Canadezen bevrijd.
   Het 10e Amerikaanse Leger onder luitenant-generaal Buckner landt op Okinawa.
   De Fransen steken de Rijn over.
   Britten en Amerikanen omsingelen het Ruhrgebied.
  
  3 april
   De 8e Amerikaanse Luchtmacht bombardeert de haven van Kiel, waarbij o.a. 6 onderzeeboten worden vernietigd.
  
  4 april
   Almelo wordt door de Canadese 4e Divisie bevrijd.
   De Fransen veroveren Karlsruhe.
  
  5 april
   De Sovjet-Unie zegt het non-agressiepact met Japan op.
  
  7 april
   Geallieerde luchtlandingstroepen in Nederland.
   Het Japanese slagship Yamato wordt tot zinken gebracht door de Amerikaanse marine.
  
  8 april
   Zutphen wordt door eenheden van de Canadese 3e Divisie bevrijd.
  
  9 april
   Deventer wordt door eenheden van de Canadese 3e Divisie bevrijd.
   Het Rode Leger verovert na een beleg van drie maanden de stad Koningsbergen.
  
  10 april
   Geallieerd offensief in Noord-Italië.
   De geallieerden veroveren Hannover.
  
  11 april
   Concentratiekamp Buchenwald wordt door de Amerikanen bevrijd.
   Kamp Erika nabij Ommen wordt door Canadese eenheden bevrijd.
   Hoogeveen wordt door de Canadese 2e Divisie bevrijd.
  
  12 april
   Militairen van de Canadese 2e Divisie bevrijden kamp Westerbork.
   De Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt overlijdt.
  
  13 april
   Assen wordt door de Canadese 2e Divisie bevrijd.
   De Duitsers fusilleren 13 gevangenen bij Hoog Soeren.
   Wenen wordt veroverd door het Rode Leger.
  
  14 april
   Zwolle wordt door de Canadese 3e Divisie bevrijd.
   De strijd om de stad Groningen barst los.
   De Britten trekken Arnhem binnen.
  
  15 april
   De Canadese 3e Divisie bevrijdt Leeuwarden.
  
  16 april
   Het Rode Leger start de Slag om Berlijn.
   De Amerikanen veroveren Neurenberg.
   De Fransen bevrijden Royan en Pointe de Grave.
   De Canadese 2e Divisie bevrijdt Groningen.
  
  17 april
   Hannie Schaft, het meisje met het rode haar, wordt geëxecuteerd.
   Apeldoorn wordt door de Canadese 1e Divisie bevrijd.
   Canadese troepen bereiken Hoenderloo.
   De Duitsers zetten de Wieringermeerpolder onder water.
  
  18 april
   Eenheden van de Canadese 3e Divisie bevrijden Harlingen en stoten door tot de Afsluitdijk.
   De geallieerden veroveren Düsseldorf.
  
  19 april
   Kamp Amersfoort wordt overgedragen aan het Rode Kruis.
   De Britse troepen bereiken de Elbe.
  
  20 april
   Nijkerk bevrijd door het Canadese leger.
   Het Rode Leger begint met bombardementen op Berlijn.
   Hitler geeft het bevel tot Operatie Clausewitz. Alle kantoren van de SS en de Wehrmacht in Berlijn moeten worden ontruimd en vele documenten worden vernietigd.
   Hitler ziet Heinrich Himmler en Hermann Göring voor het laatst. Deze twee verlaten Berlijn voorgoed en gaan ieder hun eigen richting uit.
  
  21 april
   De Duitsers in het Ruhrgebied geven zich over. De geallieerden maken hierbij ca. 325.000 gevangenen.
   De Fransen trekken Berchtesgaden binnen.
   De Sovjettroepen trekken de voorsteden van Berlijn binnen.
  
  22 april
   De Fransen veroveren Stuttgart en bereiken de Donau.
   In de Führerbunker verneemt Hitler tijdens een gesprek met zijn legerleiding dat Felix Steiners leger niet zal aanvallen, hoewel Hitler dat wel bevolen had. Hitler zegt nu dat de oorlog verloren is en dat hij tot het einde in Berlijn zal blijven en zelfmoord zal plegen.
   Joseph en Magda Goebbels laten hun zes kinderen naar de Führerbunker brengen.
  
  23 april
   De laatste slag in Nederland, Operatie Canada, begint bij Delfzijl.
   Zonder dat Hitler het weet probeert Himmler tevergeefs via een gesprek met Folke Bernadotte vredesonderhandelingen met de westerse geallieerden voor elkaar te krijgen. Hij wilde na de vrede de oorlog gezamenlijk met hen voortzetten tegen de Sovjet-Unie.
  
  24 april
   De geallieerden steken in Italië de Po over.
   Wegens het ontbreken van brandstof moeten de Centrale Keukens in het bezette Nederland hun werkzaamheden staken.
  
  25 april
   Het Rode Leger maakt bij Torgau aan de Elbe contact met troepen van het Amerikaanse leger.
   Begin van de conferentie van de Verenigde Naties in San Francisco.
  
  26 april
   Maarschalk Pétain keert terug in Frankrijk. Hem wordt huisarrest opgelegd.
   De Fransen bezetten Konstanz en omsingelen het Zwarte Woud.
  
  27 april
   De geallieerden bezetten Genua.
   Het Rode Leger verovert Stettin.
   In het bezette westelijk deel van Nederland worden de laatste voorraden brood uitgedeeld.
   De Amerikanen trekken Oostenrijk binnen.
   Mussolini - vermomd als Duits militair - wordt gearresteerd door het Italiaanse verzet.
  
  28 april
   Hitler verneemt via de BBC dat Himmler geprobeerd heeft met de Britten en Amerikanen over vrede te onderhandelen, en geeft het bevel tot arrestatie van Himmler.
   Benito Mussolini wordt geëxecuteerd.
  
  29 april
   In de nacht van 28 op 29 april wordt het huwelijk tussen Hitler en Eva Braun gesloten.
   Hitler schrijft zijn laatste testament. Deze bepaalt dat Joseph Goebbels de volgende rijkskanselier is en Karl Dönitz de volgende rijkspresident.
   Begin van de Operatie Manna door de Britse en Amerikaanse luchtmacht. Voedseldroppings worden uitgevoerd bij Den Haag, Leiden en Amsterdam.
   De Amerikanen veroveren München.
   Amerikaanse troepen bevrijden het concentratiekamp Dachau.
   In de avond vraagt generaal Hans Krebs vanuit Berlijn met radiocontact aan generaal Alfred Jodl waar de troepen van Walther Wenck, Theodor Busse en Rudolf Holste zijn en wanneer deze een aanval kunnen starten op de Sovjettroepen in Berlijn.
  
  30 april
   Vroeg in de morgen laat Jodl weten dat de troepen van Wenck, Busse en Holste nu niet in staat verkeren Berlijn aan te vallen.
   Adolf Hitler pleegt om 15:30 samen met zijn vrouw Eva Braun zelfmoord in zijn bunker. Hij overlijdt na inname van een gif en door vervolgens een kogel in zijn hoofd te schieten en zij overlijdt enkel na inname van gif. Getrouwen overgieten hun lijken met benzine en steken ze in brand.
   Het Rode Leger doet een aanval op het centrum van Berlijn.
   De troepen van Tito bezetten Triëst.
  
  Mei 
  1 mei
   In de nacht van 30 april op 1 mei komen generaal Hans Krebs en kolonel Theodor von Dufving in het bezette deel van Berlijn aan bij Sovjetgeneraal Vasili Tsjoejkov om hem een door Joseph Goebbels geschreven brief te geven. Goebbels blijkt voorwaardelijk te willen capituleren, maar de Sovjetofficieren mogen enkel een onvoorwaardelijke capitulatie aanvaarden en dus vertrekken de Duitse kolonel en generaal zonder overeenkomst te hebben gesloten.
   Joseph Goebbels, de nieuwe Duitse rijkskanselier, en zijn vrouw Magda Goebbels plegen zelfmoord na dezelfde avond hun zes kinderen te hebben vermoord. De lijken van meneer en mevrouw Goebbels worden gedeeltelijk verbrand met benzine.
   Admiraal Karl Dönitz aanvaardt het ambt van rijkspresident van Duitsland als opvolger van Adolf Hitler. Vanaf nu wordt onbezet Duitsland vanuit Flensburg geregeerd.
   Veel mensen die in de Führerbunker verblijven verlaten deze en gaan tezamen als groep proberen de oorlog in Berlijn te ontvluchten.
  
  2 mei
   Wilhelm Burgdorf en Hans Krebs plegen in de nacht van 1 op 2 mei zelfmoord in de Führerbunker.
   Capitulatie van de Duitse troepen in Italië.
   Laval wordt in Barcelona gearresteerd.
   Delfzijl bevrijd bij laatste veldslag in Nederland.
   De Duitse troepen die in Berlijn aan het vechten zijn worden door generaal Helmuth Weidling bevolen de wapens neer te leggen, met als gevolg dat heel Berlijn onder Sovjetbezetting komt. Hiermee eindigt de Slag om Berlijn.
  
  3 mei
   De Britten veroveren Hamburg.
   Het Britse leger trekt Rangoon binnen.
   Koningin Wilhelmina keert terug uit ballingschap; zij neemt voorlopig haar intrek in een villaatje nabij Breda.
  
  4 mei
   Bernard Montgomery neemt met machtiging van generaal Eisenhower de onvoorwaardelijke overgave in ontvangst van alle Duitse strijdkrachten in Nederland, Denemarken en Noord-West-Duitsland.
   De Britten hebben heel Birma veroverd.
  
  5 mei
   Einde van de Tweede Wereldoorlog tegen Duitsland voor Nederland en Denemarken.
  
  6 mei
   Ondertekening in de aula van de Landbouwhogeschool te Wageningen.
   Breslau capituleert na drie maanden van gevechten.
  
  7 mei
   Algemene capitulatie van de Duitse strijdkrachten getekend door generaal Jodl te Reims op het hoofdkwartier van Eisenhower.
   Capitulatie van de Duitse troepen in Noorwegen.
   Schietpartij op de Dam in Amsterdam.
   Schietpartij op de Amstelveenseweg.
   De leider van de NSB, Anton Mussert, wordt gearresteerd.
  
  8 mei
   Definitieve overeenkomst van de capitulatie van alle Duitse troepen wordt in Berlijn getekend door veldmaarschalk Keitel (Duitsland), Zjoekov (Sovjet-Unie), Spaatz (VS), Tedder (Groot-Brittannië) en de Lattre (Frankrijk). Hiermee is de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland een feit. Einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa.
   De Prinses Irene Brigade trekt als eerste geallieerde eenheid Den Haag binnen.
   Eenheden van het Eerste Canadese Legerkorps trekken Amsterdam, Den Haag en Rotterdam binnen.
   Bevrijding van het concentratiekamp Mauthausen.
   Bevrijding van La Rochelle en Lorient.
   In heel Europa ontstaan bevrijdingsfeesten.
  
  9 mei
   Bevrijding van Duinkerke en Saint-Nazaire.
  
  14 mei
   Oostenrijk verklaart zich onafhankelijk.
  
  20 mei
   Texel wordt bevrijd na de opstand van de Georgiërs.
  
  23 mei
   De Britse autoriteiten in Noord-Duitsland arresteren de regering-Dönitz, welke eigenlijk geen machtsgebied meer had sinds de Duitse capitulatie. Onder de gevangenen bevinden zich: admiraal Karl Dönitz, veldmaarschalk Wilhelm Keitel, rijksminister Albert Speer, Alfred Jodl en Alfred Rosenberg.
   Heinrich Himmler wordt gearresteerd en pleegt even later zelfmoord.
  
  Juni 
  5 juni
   Conferentie in Berlijn tussen Eisenhower, Montgomery, Zjoekov en de Lattre. De vier geallieerde mogendheden besluiten het opperste gezag in Duitsland op zich te nemen.
  
  10 juni
   Ontscheping van Amerikaanse en Australische troepen op Borneo.
  
  11 juni
   Schiermonnikoog wordt als laatste stukje bezet Nederland bevrijd door de Canadezen.
  
  21 juni
   Okinawa is door de Amerikanen in zijn geheel veroverd.
  
  24 juni
   Vorming van het Kabinet-Schermerhorn-Drees in Nederland.
  
  26 juni
   De Grote Vijf ondertekenen het handvest van de Verenigde Naties. Oprichting van de VN.
  
  28 juni
   Het eiland Luzon wordt bevrijd.
  
  Juli 
  5 juli
   Douglas MacArthur meldt dat de Filipijnen zijn bevrijd en proclameert hun onafhankelijkheid.
  
  6 juli
   Intocht van Koningin Wilhelmina in Den Haag.
  
  15 juli
   Koning Leopold III van België, wil een volksraadpleging alvorens af te treden (Koningskwestie).
  
  16 juli
   Eerste atoomproef in de woestijn van Nieuw-Mexico.
  
  17 juli
   Begin van de Conferentie van Potsdam.
  
  23 juli
   Begin van het proces tegen maarschalk Pétain.
  
  26 juli
   Brits-Amerikaans ultimatum aan Japan, waarin de onvoorwaardelijke overgave geëist wordt, onder bedreiging van een totale vernietiging.
  
  Augustus 
  2 augustus
   Einde van de Conferentie van Potsdam; reorganisatie van Duitsland.
  
  6 augustus
   De Amerikaanse bommenwerper Enola Gay werpt de atoombom Little Boy op de Japanse stad Hiroshima.
  
  8 augustus
   Sovjet-Unie verklaart Japan de oorlog en rukt Mantsjoerije binnen.
  
  9 augustus
   De Amerikaanse bommenwerper Bockscar werpt een tweede atoombom Fat Man op de Japanse stad Nagasaki.
  
  14 augustus
   Pétain wordt ter dood veroordeeld. Zijn straf wordt echter vanwege zijn verdienste voor de staat in levenslang omgezet.
  
  15 augustus
   Japanse keizer kondigt Japanse overgave aan. Formele ondertekening op 2 september 1945.
  
  17 augustus
   De republiek Indonesië wordt uitgeroepen.
  
  18 augustus
   De Sovjet-Unie verovert de Koerilen op Japan.
  
  22 augustus
   Japanse troepen in Mantsjoerije geven zich over.
  
  27 augustus
   Japanse troepen in Rangoon geven zich over.
  
  30 augustus
   Hongkong wordt bevrijd.
  
  September 
  1 september
   De Sovjet-Unie staakt haar opmars in Mantsjoerije.
  
  2 september
   Japan tekent zijn capitulatie aan boord van het Amerikaanse slagschip USS Missouri: einde van de Tweede Wereldoorlog.
  
  5 september
   Officiële bevrijding van Singapore.
  
  16 september
   Japans garnizoen in Hongkong tekent de definitieve capitulatie.
  
  22 september
   De Britten bevrijden ca. 1.400 Fransen in jappenkampen nabij Saigon.
  
  Oktober 
  22 september
   Een wapenopslag explodeert in het Franse Asnières-en-Bessin. Hierbij vinden 41 mensen de dood, inclusief 30 Duitse krijgsgevangenen.
  
  November 
  20 november
   Begin van de Processen van Neurenberg.
  
  20 november
   Herbegrafenis van Hannie Schaft op de Eerebegraafplaats Bloemendaal te Overveen.
  
  December 
  17 december
   RAF-groep nr. 100 wordt ontbonden.
  
  27 december
   Het eiland Schiermonnikoog wordt als "vijandelijk vermogen" officieel onteigend door de staat der Nederlanden. De laatste eigenaar was Berthold Eugen Graaf von Bernstorff. Pas weken na de Duitse capitulatie in mei 1945 hadden Canadese troepen de laatste Duitsers van het eiland gehaald (onder hen was een grote groep - uit de stad Groningen gevluchte - SS'ers en SD'ers).
  
  31 december
   De British Home Guard wordt ontbonden.
  
  Referenties 
   Grootboek van de Tweede Wereldoorlog deel I: Van München tot Pearl Harbor, The Reader Diggest, 
   Enigma, the battle for the code, Hugh Sebag-Montefiore, 
   The Chronological Atlas of World War II, Barrie and Frances Pitt, 
   The Second World War, John Keegan, 
  
  Gebeurtenissen 1945
  1945