title: Camilla Spira
text: Camilla Spira (Hamburg, 1 maart 1906 - Berlijn, 25 augustus 1997) was een Duitse actrice. Haar bekendste rol was die van Guste in Kurt Maetzigs bioscoopfilm Die Buntkarierten uit 1949.
  
  Familie 
  Camilla Spira was de dochter van Fritz Spira, een Oostenrijkse acteur van Joodse afkomst. Hij was tot circa 1910 aan het toneel actief, en daarna speelde hij, meestal kleine, rollen in stomme films. 
  
  Haar moeder was Lotte Spira (geboren als Wilhelmine Emilie Charlotte Andresen), die van 1904 tot omstreeks 1922 actrice was aan het toneel, en daarna rollen in stomme films speelde. 
  
  Het huwelijk tussen Camilla's ouders duurde van 1905 tot aan hun echtscheiding in 1934.
  
  Camilla's zuster, Steffie Spira, was eveneens actrice. Zij verliet Duitsland in 1933. Zij was communiste en brak vanaf 1947 door in de DDR als film-, vanaf 1960 ook als tv-actrice; Steffie distantieerde zich in 1989 van het regime van de Oost-Duitse SED.
  
  Levensloop 
  
  Camilla Spira bezocht na de middelbare school een door Max Reinhardt te Berlijn opgerichte theateropleiding. Haar eerste toneelrol kreeg zij in 1922. Haar eerste rol in een stomme film speelde Camilla in 1924. Van 1925-1927 speelde zij toneel aan het Deutsche Theater in de Duitse hoofdstad. In 1930 had Camilla een glansrol in Ralph Benatzky's Singspiel of operette Im weißen Rößl of Im weissen Rössl.
  Het feit, dat Camilla een goede zangstem had, beïnvloedde haar filmcarrière gunstig; zij acteerde in tal van geluidsfilms als knap meisje met een goed, opgeruimd karakter.
  
  Camilla Spira trouwde in 1927 met Hermann Eisner (1897-1977), een advocaat en adjunct-directeur van een Berlijnse bierbrouwerij, bij wie zij nog in 1927 een zoon en in 1937 een dochter kreeg. 
  In 1935 kreeg Camilla met de Neurenberger Wetten te maken; zij was Halbjüdin, half-Joods, en mocht niet meer voor niet-Joods publiek optreden en niet meer in Duitse films acteren. In 1938 begeleidde zij met haar twee kinderen haar echtgenoot op een zakenreis naar de Verenigde Staten; op de terugreis, in november, hoorde zij van de Kristallnacht, en week met haar gezin uit naar Amsterdam.
  
  In Amsterdam werd zij in 1943 door de Duitse bezetter opgepakt en naar Kamp Westerbork afgevoerd. In Westerbork trad Spira, met o.a. Willy Rosen op in het variété-gezelschap Gruppe Bühne Lager Westerbork. Deze voorstellingen vonden plaats kort na het vertrek van een trein naar Concentratiekamp Auschwitz, en amuseerden zowel de kampbewakers als de gevangenen, die hieraan een dankbare afleiding hadden. In het najaar van 1943 wendde Camilla zich tot Hans Georg Calmeyer, die bij de Duitse bezettingsautoriteiten te Den Haag tot taak had, vast te stellen of iemand al dan niet Joods was en naar de vernietigingskampen zou worden gedeporteerd. Camilla had reeds in 1933 met haar moeder afgesproken, om zo nodig tegenover de nazi's te verklaren dat deze haar had opgebiecht, dat ze met haar, niet-Joodse, Hongaarse collega-acteur Victor Palfy was vreemdgegaan en dat deze korte relatie een zwangerschap en de geboorte van Camilla had veroorzaakt. Zodoende verklaarde Camilla tegenover Calmeyer, dat zij een buitenechtelijk kind en dus arisch was; dat zij dit tegenover haar man, met wie zij al zes jaar getrouwd was, niet durfde te vertellen, om hem niet te compromitteren. In oktober 1943 werd Camilla voorlopig uit Westerbork vrijgelaten. Bij verhoor te Berlijn bevestigde Camilla's moeder Lotte dit verhaal. Een door Calmeyer geraadpleegd antropoloog, Hans Weinert, concludeerde o.a. aan de hand van overgelegde foto's, dat Camilla eerder de gelaatstrekken van Victor Palfy dan die van haar "officiële" vader Fritz Spira had. Haar huwelijk met Hermann Eisner werd als Privilegierte Mischehe, geprivilegieerd gemengd huwelijk, bestempeld. Het gehele gezin kwam nu niet langer meer in aanmerking voor de gevreesde deportatie naar Auschwitz, en overleefde de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam.
  
  In 1947 keerde Camilla Spira met haar gezin terug naar Berlijn. Ze vestigde zich in West-Berlijn, kreeg toneel-engagements aan het Theater am Schiffbauerdamm en het Hebbel-Theater in Kreuzberg. De Oost-Duitse staats-filmmaatschappij DEFA contracteerde haar voor o.a. Die Buntkarierten  (1949), een zeer succesvolle film. Anders dan haar zuster Steffie koos zij voor West- in plaats van Oost-Berlijn. Daarna zette zij haar carrière nog lang voort, zij het vaak slechts in bijrollen. De bekendste films, waarin Camilla nog optrad, waren Des Teufels General, Himmel ohne Sterne en Rosen für den Staatsanwalt.
  
  Camilla Spira werd na haar overlijden in 1997 niet ver van haar huis bijgezet op de begraafplaats van Berlin-Dahlem.
  
  Filmografie (selectie) 
  
  1924: Mutter und Sohn
  1925: Das Herz am Rhein
  1926: Brennende Grenze
  1926: Die dritte Eskadron
  1931: Die Faschingsfee
  1931: Mein Leopold
  1932: Grün ist die Heide
  1933: Morgenrot (nog vóór de machtsovername door Adolf Hitler geproduceerd)
  1933: Das Testament des Dr. Mabuse
  1933: Sprung in den Abgrund (nog vóór de machtsovername door Adolf Hitler geproduceerd)
  1935: Hoheit tanzt Walzer
  1949: Die Buntkarierten (DDR)
  1950: Dr. Semmelweis – Retter der Mütter
  1950: Die lustigen Weiber von Windsor (DDR)
  1952: Der fröhliche Weinberg
  1952: Pension Schöller
  1952: Drei Tage Angst
  1954: Emil und die Detektive
  1955: Des Teufels General
  1955: Der letzte Mann
  1955: Himmel ohne Sterne
  1956: Fuhrmann Henschel
  1957: Der tolle Bomberg
  1957: Das Herz von St. Pauli
  1958: Freddy, die Gitarre und das Meer
  1958: Der Czardas-König
  1959: Rosen für den Staatsanwalt
  1962: Affäre Blum
  1963: Piccadilly null Uhr zwölf
  1967-1968: Großer Mann was nun? (tv-serie; alle 8 afleveringen)
  1983: Gestern bei Müllers (tv-serie; enkele afleveringen)
  1987: Wanderungen durch die Mark Brandenburg: Im Spreeland (tv)
  1991: So wie es ist, bleibt es nicht. Die Geschichte von Camilla und Steffie Spira, filmbiografie
  1999: Kurt Gerron und sein „Karussell“ (tv-documentaire)
  
  Onderscheidingen 
  Camilla Spira is enkele malen onderscheiden:
   1949: Nationalpreis der DDR 2e klasse voor kunst en literatuur (voor haar rol in Die Buntkarierten)
   1986: Kruis van Verdienste aan Lint van de Bondsrepubliek Duitsland
  
  Externe links 
    
    https://www.deutsche-biographie.de/gnd117491659.html#ndbcontent Biografische gegevens
    www.filmportal.de/person/camilla-spira_d8185f9a58154560bab0742b1a4747be Pagina op filmportal.de
    https://www.virtual-history.com/movie/person/1191/ Pagina op Virtual History
  
  Duits acteur
  Duits Holocaustoverlevende
  Kampgevangene in Westerbork