title: François Devienne
text: François Devienne (Joinville (Haute-Marne), 31 januari 1759 – Charenton-Saint-Maurice, 5 september 1803) was een Franse componist, fluitist en fagottist.
  
  Levensloop 
  Devienne werd als veertiende kind van een zadelmaker geboren. Hij kreeg les van zijn oudste broer, die hem verschillende instrumenten leerde spelen. De fluit leerde hij spelen door Felix Raul, eerste fluitist van het orkest. Meesterlijk beheerste hij later fluit en fagot. Op 10-jarige leeftijd schreef hij zijn eerste werken, die door het militaire muziekkorps van het Koninklijke Cavalerieregiment Royale des Cravates uitgevoerd werden waarvan hij ook lid was. Vanaf 1779 speelde Devienne in het orkest van de Parijse opera en een jaar later werd hij er eerste fluitist. In deze tijd studeerde hij fluit bij Félix Rault. Een tijd lang werkte hij ook als kamermusicus van de Kardinaal de Rohan en als lid van de Zwitserse Garde.
  
  Zijn solistendebuut maakte hij 1782 bij het Concert Spirituel, waar hij een van zijn fluitconcerten uitvoerde. Vanaf 1789 speelde hij als fagottist in het orkest van het Théâtre de Monsieur in Parijs. Eveneens was hij in 1790 actief lid van het harmonieorkest van de Franse Garde Nationale.
  
  Op muzikaal gebied deed hij uitgebreide studies en hij gaf concerten, maar hij had ook werk voor de overheid te doen. Hij was een van de belangrijkste personen van het Parijse muziekleven gedurende de tijd van de Franse revolutie. Na oprichting van het Conservatoire national supérieur de musique in Parijs in 1795 werd hij de eerste fluitdocent. Lijdend aan een zenuwkwaal kwam hij 1803 in de zenuwinrichting asile de Charenton bij Parijs, waar hij kort daarna overleed. Net zoals vele andere muzikanten uit die tijd was Devienne een vrijmetselaar en lid van de loge Olympique.
  
  Het oeuvre van Devienne is groot, met onder andere zeven concertante symfonieën, veertien fluitconcerten, vijf fagotconcerten, vijfentwintig kwartetten en kwintetten voor verschillende bezettingen, zesenveertig trio's, honderzevenenveertig duo's en zevenenzestig sonates.
  
  Composities (selectie)
  
  Werken voor orkest 
   Concert nr. 1 voor fagot en orkest
   (zonder titel)
   Rondo
   Concert nr. 2 voor fagot en orkest
   (zonder titel)
   Polonaise
   Concert nr. 3 voor fagot en orkest
   Concert nr. 4 voor fagot en orkest
   Allegro Maestoso
   Adagio
   Minuetto Con Variazione
   Concert in B-majeur voor fagot en orkest
   Allegro Moderato
   Romance. Andante
   Rondo. Allegro Moderato
   Sinfonia Concertante voor twee klarinetten en orkest, op. 25
   Allegro con spirito
   Adagio
   Rondeau
   Sinfonia Concertante voor hobo, fagot en orkest
   Allegro
   Adagio
   Menuetto
   Sinfonia Concertante voor fluit, hobo, hoorn, fagot en orkest
   Allegro
   Adagio
   Rondo
   Sinfonia Concertante voor hoorn, fagot en orkest nr. 1 in F
   Sinfonia Concertante voor fluit en fagot in F-majeur, op. 31
   Maestoso - Allegro
   Andante
   Rondo
   Sinfonia Concertante in G-majeur voor orkest, op. 76
   Allegro
   Adagio
   Allegretto con grazia
   Concert nr. 1 in D-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Adagio
   Rondo. Allegretto
   Concert nr. 2 in D-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Adagio
   Rondo
   Concert nr. 3 in G-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Romance
   Rondo. Allegretto
   Concert nr. 4 in G-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Romance
   Rondo
   Concert nr. 5 in G-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Intro. Adagio. Gratioso con Varianzioni
   Concert nr. 6 in D-majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Adagio
   Polonaise
   Concert nr. 7 in e-mineur voor fluit en orkest
   Allegro
   Adagio
   Rondo - Allegretto poco moderato
   Concert nr. 8 in sol majeur voor fluit en orkest
   Allegro
   Largo
   Tempo di Polonaise
   Concert nr. 9 in e-mineur voor fluit en orkest
   Allegro
   Adagio cantabile
   Allegretto con Variazioni
   Concert nr. 10 in D-majeur voor fluit en orkest
   Allegro Assai
   Adagio
   Rondo. Allegretto
   Concert nr. 11 in bes mineur voor fluit en orkest
   Allegro spiritoso
   Adagio
   Allegro
   Concert nr. 12 in A-majeur voor fluit en orkest
   Allegro maestoso
   Adagio
   Allegretto
   Concert in G-majeur voor fluit en orkest, op. posth.
   Allegro
   Andante
   Rondo. Allegro
  
  Werken voor harmonieorkest 
   1797 Le Chant du retour
   1799-1800 Hymne pour la éternité
   Ouverture
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Kamermuziek 
   Achttien kleine fluitduetten
   Allegro C-majeur
   Allegretto C-majeur
   Allegretto C-majeur
   Allegro G-majeur
   Grazioso G-majeur
   Allegretto G-majeur
   Allegro G-majeur
   Grazioso D-majeur
   Allegretto D-majeur
   Allegro moderato A-majeur
   Addagio A-majeur
   Allegretto A-majeur
   Moderato F-majeur
   Andante F-majeur
   Presto F-majeur
   Allegro Bes majeur
   Andante Bes majeur
   Menuetto Bes majeur
   Douze petit airs Variés en Duo voor twee fagotten
   Duo concertant D-majeur voor twee fluiten, op. 3, nr. 2
   Allegro
   Rondo
   Duo in c-mineur voor fluit en altviool, op. 5, nr. 3
   Allegro molto con espressione
   Rondo
   Fluitkwartet in G-majeur op. 11, nr. 1
   Six Sonates pour un Basson avec un Accompagnement de Basse op. 24
   Sonate C-majeur nr. 1
   Sonate g-mineur nr. 2
   Sonate F-majeur nr. 3
   Allegro
   Largo
   Rondeau
   Sonate si Bes majeur nr. 4
   Sonate in g-mineur nr. 5
   Allegro con espressione
   Adagio
   Rondeau
   Sonate in C-majeur nr. 6
   Fluitkwartet in b-mineur op. 16, nr. 3
   Fluitkwartet in a-mineur op. 66, nr. 1
   Fluitkwartet in D-majeur op. 66, nr. 2
   Fluitkwartet in C-majeur op. 66, nr. 3
   Fluitkwartet op. 66 nr. 4
   Fagotkwartet in C-majeur op. 73 nr. 1
   Allegro spiritoso
   Adagio cantabile
   Rondo Allegro moderato
   Fagotkwartet in F-majeur op. 73 nr. 2
   Allegro
   Adagio
   Grazioso con Variazioni
   Fagotkwartet in g-mineur op. 73 nr. 3
   Allegro con espressione
   Adagio, non troppo
   Rondo. Allegretto poco moderato
   Zes trio's voor fagot, viool en cello, op. 17
   Bes-groot
   C-groot
   G-groot
   F-groot
   Es-groot
   C-groot
   Sonate nr. 1 in D-majeur voor fluit en klavecimbel, op. 23
   Allegro con spirito
   Adagio
   Rondeau
   Sonate nr. 2 in G-majeur voor fluit en klavecimbel, op. 23
   Allegro spiritoso
   Adagio
   Rondeau
   Sonate nr. 3 in C-majeur voor fluit en klavecimbel , op. 23
   Allegro Poco Moderato
   Pastorella (Larghetto)
   Allegro ma non troppo
   Sonate nr. 4 in A-majeur
   Allegro brillante
   Adagio
   Rondeau poco moderato
   Sonate nr. 3 in G-majeur voor fluit en cello, op. 13
   Allegro
   Andantino
   Rondeau
   Sonate nr. 4 in G-majeur voor fluit solo
   Allegro brillante
   Adagio
   Rondo
   Sonate in C-majeur voor hobo en continuo, op. 70, nr. 1
   Sonate in G-majeur voor hobo en continuo, op. 71, nr. 1
   Allegro brillante
   Adagio
   Rondo poco moderato
   Sonate in d-mineur voor hobo en continuo, op. 71, nr. 2
   Allegro con gusto
   Adagio
   Presto
   Sonate in C-majeur voor hobo en continuo, op. 71, nr. 3
   Premier Sonata voor klarinet en continuo
   Allegro con spiritoso
   Adagio
   Rondo allegretto
  
  Pedagogisch werk 
   1793/1795 Méthode de Flûte Théorique et Pratique met heel interessante artikelen over techniek en stijl.
  
  Bibliografie 
   
   Gerhard Schepelern: Operaens historie i Danmark 1634-1975, Kobenhaven: Rosinante, 1995, 366 p., ISBN 978-8716141125
   Francis Claudon: Dictionnaire de l'opéra-comique français, Paris: Peter Lang, 1995, 531 p., ISBN 978-3906753423
   Guy Gosselin: L'âge d'or de la vie musicale à Douai, 1800-1850, Liège: Editones Mardaga, 1994, 236 p., ISBN 978-28-700-9579-9
   Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
   Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, ISBN 3-923058-04-7
   Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. ergänzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
   Tula Giannini: Great flute makers of France. The lot and Godfroy families 1650-1900, London: Tony Bingham, 1993. ISBN 978-0-946113-05-7
   Ursula Pesek, Hans-Peter Schmitz: Flötenmusik aus drei Jahrhunderten : Komponisten : Werke : Anregungen, Basel: Bärenreiter, 2. Auflage, 1993, 320 p., ISBN 978-3761809853
   Adolph Goldberg, Karl Ventzke: Porträts und Biographien hervorragender Flöten-Virtuosen, -Dilettanten und -Komponisten, Celle: Moeck Verlag, 1987, 124 p., ISBN 978-3-87549-028-2
   Wulf Konold, Barbara Delcker, Hanns-Werner Heister: Lexikon Orchestermusik : Musik : "A-K", Mainz: Wilhelm Goldmann Verlag, 1986, vol.1, 253 S., ISBN 3-795-78224-4; vol.2 "L-Z", 218 p., ISBN 3-7957-8225-2
   Walter Salmen, Gabriele Busch-Salmen: Musiker im Porträt, München: C. H. Beck, 1982-1984, 5 Bände p. (I. "Von der Spätantike bis 1600", 1982., 200 S.: ISBN 3-406-08450-8; II. "Das 17. Jahrhundert", 1983., 184 S.: ISBN 3-406-08451-6; III. "Das 18. Jahrhundert", 1983., 186 S.: ISBN 3-406-08452-4; IV. "Das 19. Jahrhundert", 1983., 187 S.: ISBN 3-406-08453-2; V. "Das 20. Jahrhundert", 1984., 191 S.: ISBN 3-406-08454-0)
   Françoise Lesure, Marie-Noëlle Collette, Joël-Marie Fauquet, Adélaïde de Place, Anne Randier, Nicole Wild: La musique à Paris en 1830-1831, Paris: Bibliothèque nationale, 1983, 418 p., ISBN 2-7177-1656-4
   Émile Humblot: François Devienne (1759-1803) un musicien joinvillois de l'epoque de la Revolution. Rimpr. de l'ed. de Saint-Dizier, 1909, Genève: Minkoff 1982. 100 S.
   Frank A. Morelli: François Devienne, 1759-1803 : "three quartets", op. 73 for bassoon, violin, viola, and cello: historical background, scores and parts with suggestions regarding interpretation, Julliard School (New York). 1980. dissertation.
   David Whitwell: Band music of the French revolution, Tutzing: Hans Schneider Verlag, 1979, 212 p., ISBN 37-9520-276-0
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche, 1. Teil - Eine historische Plauderei zwischen Regimentsmusiken und Trompeterkorps rund um die deutsche Marschmusik, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 213 S.
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche, 2. Teil - Sammlung und Dokumentation, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 1977, 161 S.
   Joachim Toeche-Mittler: Armeemärsche, 3. Teil - die Geschichte unserer Marschmusik, 2. Auflage, Neckargmünd, Kurt Vowinckel Verlag, 1977,
   Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 1, Band A-F, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 371 p., ISBN 3-7952-0203-5
   Franz Stieger: Opernlexikon - Teil II: Komponisten. 2, Band G-M, Tutzing: Hans Schneider, 1975-1983, 373-772 p., ISBN 3-7952-0228-0
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
   William Montgomery: Life and Works of François Devienne, 1759-1803, 2 vols. Ph.D. diss., Catholic University of America, 1975.
   Jean Marie Londeix: 125 ans de musique pour saxophone, repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Paris: Leduc, 1971
   Marc Honneger: Dictionnaire de la musique, Paris: Bordas, 1970-76
   Zenei lexikon, Budapest: Zenemukiado Vallalat, 1965
  
  Frans componist
  Frans fagottist
  Frans fluitist
  Frans muziekpedagoog
  Klassiek componist