title: Sax (wapen)
text: Een sax of seax (Oudengels, ook hadseax, seaxe, scramaseax, scramsax en sachsum (Latijn)) is een mes of steek- en slagwapen. Een sax kan gemaakt zijn van koolstofstaal of damaststaal. Archeologen duiden met sax de grote messen aan die mannen droegen van de 5e tot de 11e eeuw in het gebied van Ierland, Scandinavië tot Noord-Italië. In de heraldiek is een sax een embleem dat bestaat uit een kromzwaard met een lemmet met inkepingen.
  
  Soorten
  Saxen kennen een grote verscheidenheid in vorm en samenstelling, bijvoorbeeld:
   de staart op de middellijn van de kling in een handvat van hout of hoorn
   een groot lemmet met snede aan een kant
   het lemmet wordt horizontaal in een schede aan de gordel gedragen, met de snede omhoog.
  
  In Duitsland kwamen in chronologische volgorde (ongeveer 450 tot 800 AD) voor:
   Schmaler Langsax
   Kurzsax
   Schmalsax
   Leichter Breitsax
   Schwerer Breitsax
   Atypischer Breitsax
   Langsax
  
  Historische bronnen 
   In het epische gedicht Beowulf hanteerde de hoofdpersoon Beowulf een sax om een draak mee te doden.
   Gregorius van Tours: Historia Francorum omstreeks 591. Hoofdstuk 4.51: Tunc duo pueri cum cultris validis, quos vulgo scramasaxos vocant, infectis vinino, malificati a Fredegundae regina, cum aliam causam suggerire simularent, utraque ei latera feriunt. (Vertaling: Toen benaderden twee slaven (pueri), die door koningin Fredegunda betoverd waren, hem onder een of ander voorwendsel met zware vergiftigde messen, die scramsaxen genoemd worden. Ze staken van twee kanten op hem in.)
   Lex Visigothorum omstreeks 654
   Liber Historiae Francorum omstreeks 727. Hoofdstuk 35: dum rex de equo discenderet, euntibus reliquis personis ad mansiones suas, ibi gladiatores percusserunt regem in ventrem suum duobus scramsaxiis. (Vertaling: Toen de koning van zijn paard afsteeg en de anderen naar huis gingen, verwondden twee ridders (gladiatores) hem daar in de buik met twee "scramsaxen".)
  
  Externe links 
    The Anglo Saxon Broken Back Seax door Frank Docherty
    Seaxes, Regia Anglorum.
    Regia Seax
    British Museum: Seax of Beagnoth
  
  Steekwapen
  Historisch wapen