title: François Philidor
text: François-André Danican Philidor (Dreux, 7 september 1726 – Londen, 31 augustus 1795) was een Franse schaker, musicus en componist. Als schaker was hij veruit de sterkste van zijn tijd.
  
  Biografie 
  Philidor werd geboren in het Franse Dreux. Hij was zoon van een musicus en musiceerde ook zelf. Hij studeerde rechten en was in zijn tijd een van de toonaangevende opera-componisten in Frankrijk. 
  
  In 1745 kwam hij als 19-jarige op verzoek van de Italiaanse musicus Lanza naar Nederland. Hij zou er meewerken aan een aantal concerten, welke Lanza met zijn als harpspeelster bewonderde 13-jarige dochter en de violist Geminiani zou geven. Van dit plan kwam niks terecht door het overlijden van Lanza. Philidor ging toen om aan de kost te komen dammen in de Rotterdamse en Amsterdamse koffiehuizen. Later vestigde hij zich in Den Haag en schaakte daar met de Engelse officieren van het garnizoen. In Rotterdam verdiepte hij zich verder in het schaakspel. 
  
  In 1746 ging Philidor naar Londen en reisde in de jaren daarop regelmatig rond in de West-Europese landen. Philidor overleed in 1795 op 68-jarige leeftijd te Londen.
  
  Schaker 
  
  Hij was de eerste schaakmeester die het belang van de pionnen inzag. Hij geloofde dat een sterk pionnenfront het middenspel besliste. In zijn boek Analyse du Jeu des Echecs toonde hij de sterke en ook de zwakke kant van de pionnen, nadat eerst de stukken ontwikkeld waren. Hij benadrukte de waarde van een geïsoleerde pion, van een dubbelpion en van een achtergebleven pion. Voordien waren die begrippen nog min of meer onbekend in de schaakwereld.
  
  Hij blijft tevens bekend door de opening die naar hem vernoemd is, de Philidorverdediging:
  
  1.e4 e5
  2.Pf3 d6
  
  Er zijn maar weinig partijen van Philidor bekend.
  
  Diverse schaakverenigingen in Nederland, waaronder de Koninklijke Schaakclub Philidor 1847 in Leeuwarden, zijn naar hem genoemd.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   Ouverture tot de opera "Le sorcier"
   Ouverture tot de opera "Tom Jones"
   Ouverture tot de opera "Le maréchal ferrant" (Symfonie nr. 27 in G groot)
   Allegro
   Andante con spirito
   Presto
  
  Missen en gewijde muziek 
   Carmen sæculare, oratorium voor sopraan, mezzosopraan, tenor, bas, gemengd koor en orkest - teksten: naar het gelijknamig gedicht en andere gezangen van Horatius, gecomponeerd op aanbeveel van de geleerde Giuseppe Baretti
   Ouverture
   Prologus: Odi profanum vulgus
   Prima pars (deel I): Admonet poëta pueros ac puellas ut carmina bene rcitent
   Spiritum Phoebus mihi
   Deliae tutela Deae fugaces
   Nupta iam dices
   Hymnus ad Apollinem - Secunda pars (deel II): Rogat Apollinem chorus uterque, ut sæculare carmen probet et tueatur
   Dive, quem proles Niobea magnae
   Ceteris maior, tibi miles impar
   Ille, mordaci velu icta ferro
   Ni tuis flexus Venerisque gratae
   Doctor argutae fidicen Thaliae
   Tertia pars (deel III): Hortantur se multi Pueri et Puellæ ad celebrandas Apollinis et Dianæ laudes
   Dianam tenerae dicite virgines
   Vos laetam fluviis et nemorum coma
   Hic bellum lacrimosum
   Parts Quarta (deel IV): Preces pro imperii et imperatoris incolumitate
   Phoebe silvarumque potens Diana
   Alme Sol, curru nitido diem
   Rite maturos aperire partus
   Certus undenos decies per annos
   Vosque veraces cecinisse, Parcae
   Fertilis frugum pecorisque Tellus
   Conditio mitis placidusque
   Roma si vestrum est opus
   Di probos mores docili iuventae
   Quaeque vos bobus veneratur albis
   Iam mari terraque manus potentes
   Iam Fides et Pax et Honos Pudorque
   Augur et fulgente decorus arcu
   Quaeque Aventinum tenet Algidumque
   Haec Iovem sentire Deosque cunctos
   Lauda Jerusalem, motet voor gemengd koor en orkest
  
  Muziektheater
  
  Opera's
  
  Externe links
   
    Philidor, le joueur d’échecs raconté par son descendant op de site Mieux jouer aux échecs
  
  18e-eeuws componist
  Frans componist
  Frans schaker
  Klassiek componist
  Frans operacomponist