title: Grethe Weiser
text: Grethe Weiser, geboren als Mathilde Ella Dorothea Margarethe Nowka (Hannover, 27 februari 1903 - Bad Tölz, 2 oktober 1970), was een Duitse toneel- en filmactrice.
  
  Jeugd en opleiding 
  Grethe Weiser was de dochter van een bouwondernemer en groeide op in Klotzsche en Dresden. Ze bezocht de Höhere Töchterschule en de Friedelsche Privatschule in Blasewitz.
  
  Op 17-jarige leeftijd trouwde ze met de snoepgoedhandelaar en fabrikant Josef Weiser. Ze woonden vervolgens in Dresden. In 1922 werd een zoon geboren. Nadat haar man het cabaret-theater 'Charlott aan de Kurfürstendamm had gepacht, werkte Grethe Weiser daar haar eerste optredens als diseuse af.
  
  Korte tijd later werd het huwelijk ontbonden en in 1934 was ze gescheiden. Als alleenstaande moeder nam ze zang en toneelonderricht en trad op als soubrette en comédienne in talrijke cabarets, revues en operettes. Van 1928 tot 1930 was ze werkzaam bij de Volksbühne in Berlijn, waarna ze dan in verschillende cabarets en ook als chansonnière optrad. Verdere optredens had ze onder andere in het Thalia Theater in Hamburg en bij het Komödienhaus in Dresden.
  
  Carrière 
  Grethe Weiser had haar filmdebuut in 1927 in de tijd van de stomme film als niet genoemde bijvertolkster. Vanaf 1932 acteerde ze regelmatig als filmactrice. Ze werd veel gevraagd in belangrijke bijrollen als daadkrachtige kamenierster, zoals in Eskapade (1936). Tegelijkertijd had ze als zangeres succesvolle schlagers met chansons als Der Vamp en Emils Hände. De uiteindelijke doorbraak lukte in 1937 met de film Die göttliche Jette van Erich Waschneck, waarin ze een jonge zangeres speelt, die zich met een gezond zelfbewustzijn en met een Berlijns dialect deed gelden en tot een gevierde ster werd. Daarna speelde ze bijna altijd bijrollen in allerlei soorten films, waarin ze echter het totale repertoire van haar komisch talent kon tonen, waaronder in Die große Liebe (1942, Rolf Hansen), Wir machen Musik (1942, Helmut Käutner), Familie Bucholtz (1944, Carl Froelichs) en Die Frau meiner Träume (1944, Georg Jacoby). Het verzoek om toe te treden tot de staf van de Reichstheaterkammer en daarmee van de NSDAP, weerstond ze met succes.
  
  In de na-oorlogse film vond ze snel aansluiting en speelde in talrijke amusementsfilms, vaak als dominante weduwe, resolute tante of gevreesde schoonmoeder. Ze was te zien in Ferien vom Ich (1952, Hans Deppe) als ontspanningsbehoeftige podiumster Käthe Greiser, Meine Kinder und ich (1955), Lemkes sel. Witwe (1957) en So angelt man keinen Mann (1959). Ze acteerde in meer dan 100 films. Tot haar spaarzame optredens bij de radio hoort de komedie Du kannst mir viel erzählen (1949, Ulrich Erfurth), met Heinz Rühmann en Elfriede Kuzmany.
  
  In 1949 speelde ze onder regie van haar vriendin Ida Ehre in Hamburg voor de eerste keer op het podium haar paraderol van Mary Miller in de komedie Das Kuckucksei. Ze speelde deze rol elk decennium en noemde ze derhalve schertsend Oberammergauer Passionsspiele. Eveneens op het podium had ze succes als Mutter Wolffen in de klassieke schavuitenkomedie Der Biberpels (1953, Gerhart Hauptmann). Ook speelde ze in de Duitse première van het theaterstuk Der Meteor in het Thalia Theater in Hamburg als stervende toiletdame Nomsen haar eerste ernstige karakterrol. In deze rol gebruikte ze ongewoon zachte, ernstige en boze geluiden. Deze reis op het ernstige vlak was een uitzondering in haar lange carrière als populaire actrice. Vrolijke theaterstukken vonden in de late jaren 1960 ook de weg naar de televisie. Het ZDF zond talrijke stukken met Grethe Weiser uit. Een van de populairste stukken was Keine Leiche ohne Lily van de Britse podiumauteur Jack Popplewell.
  
  In 1969 begonnen de voorbereidingen voor een nieuwe editie van Das Kuckucksei, dat deze keer ook door het ZDF werd uitgezonden in september 1970. Hieraan waren de opnamen voor de zesdelige tv-reeks Theatergarderobe volgens de draaiboeken van Horst Pillau voorafgegaan. Daarin speelde ze een resolute garderobière, die als goede geest van de acteurs achter de coulissen werkte en voor alle levenshoedanigheden een toepasselijke raad op de lippen had.
  
  Privéleven en overlijden 
  Sinds 1934 was Weiser met de Ufa-productiechef Herman Schwerin samen, maar het huwelijk werd pas gesloten na 24 jaar in maart 1958.
  
  Grethe Weiser overleed op 2 oktober 1970 op 67-jarige leeftijd aan de gevolgen van een verkeersongeluk in Untersteinbach, waarbij ook haar echtgenoot om het leven kwam. Ze werd onder de naam Grethe Weiser-Schwerin naast haar echtgenoot bijgezet op het kerkhof Heerstraße in Berlin-Westend in een eregraf van de stad Berlijn. Vanaf 1934 bewoonde ze in Bernsdorf een zomerhuis.
  
  Onderscheidingen 
  1968: Verdienstkreuz des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland
  
  Filmografie 
  
   1927: Männer vor der Ehe
   1930: Kasernenzauber
   1933: Kind, ich freu mich auf Dein Kommen
   1933: Gretel zieht das große Los
   1934: Schützenkönig wird der Felix
   1934: Einmal eine große Dame sein
   1935: Frischer Wind aus Kanada
   1935: Der Mann mit der Pranke
   1935: Einer zuviel an Bord
   1935: Lady Windermeres Fächer
   1935: Anschlag auf Schweda
   1935: Familie Schimek
   1936: Martha
   1936: Der Raub der Sabinerinnen
   1936: Engel mit kleinen Fehlern
   1936: Der verkannte Lebemann
   1936: Eskapade
   1936: Männer vor der Ehe
   1936: Hilde und die 4 PS
   1936: Fräulein Veronika / Alles für Veronika
   1936: Geheimnis eines alten Hauses
   1937: Menschen ohne Vaterland
   1937: Die göttliche Jette
   1937: Meine Freundin Barbara
   1937: Mädchen für alles
   1937: Gabriele eins, zwei, drei
   1938: Unsere kleine Frau
   1938: Frauen für Golden Hill
   1938: Es leuchten die Sterne
   1939: Liebe streng verboten
   1939: Ehe in Dosen
   1939: Irrtum des Herzens
   1939: Verdacht auf Ursula
   1939: Hochzeitsreise zu Dritt
   1939: Marguerite: 3
   1939: Das Glück wohnt nebenan
   1939: Die Geliebte
   1939: Frau am Steuer
   1939: Mein Mann darf es nicht wissen
  
   1939: Rote Mühle
   1940: Alles Schwindel
   1940: Polterabend
   1940: Der rettende Engel
   1940: Wie konntest Du, Veronika!
   1940: Links der Isar – rechts der Spree
   1940: Zwischen Hamburg und Haiti
   1941: Krach im Vorderhaus
   1941: Oh, diese Männer
   1941: Sonntagskinder
   1941: Leichte Muse
   1942: Die große Liebe
   1942: Drei tolle Mädels
   1942: Alles aus Liebe (première 1950)
   1942: Wir machen Musik
   1942: Ein Walzer mit Dir
   1944: Familie Buchholz
   1944: Neigungsehe
   1944: Der Meisterdetektiv
   1944: Hundstage
   1944: Die Frau meiner Träume
   1944: Ich glaube an Dich (première 1950)
   1945: Das alte Lied
   1948: Morgen ist alles besser
   1949: Liebe 47
   1949: Amico
   1949: Tromba
   1949: Nichts als Zufälle
   1949: Die Freunde meiner Frau
   1949: Artistenblut
   1949: 1 x 1 der Ehe
   1949: Die Reise nach Marrakesch
   1950: Gabriela
   1950: Wenn Männer schwindeln
   1950: Die Nacht ohne Sünde
   1950: Die Dritte von rechts
   1951: Hilfe, ich bin unsichtbar
   1951: Die verschleierte Maja
   1951: Fanfaren der Liebe
  
   1951: Durch Dick und Dünn
   1951: Johannes und die 13 Schönheitsköniginnen
   1951: Tanz ins Glück
   1951: Gangsterpremiere
   1952: Der Fürst von Pappenheim
   1952: Der keusche Lebemann
   1952: Der Obersteiger
   1952: Ferien vom Ich
   1952: Du bist die Rose vom Wörthersee
   1952: Königin der Arena
   1953: Der Onkel aus Amerika
   1953: Die Rose von Stambul
   1953: Hollandmädel
   1953: Damenwahl
   1953: Die Kaiserin von China
   1953: Der Vetter aus Dingsda
   1953: Hurra – ein Junge!
   1954: Die tolle Lola
   1954: Bei Dir war es immer so schön
   1954: Die Stadt ist voller Geheimnisse
   1954: Mädchen mit Zukunft
   1954: Geld aus der Luft
   1954: Die sieben Kleider der Katrin
   1954: Viktoria und ihr Husar
   1954: Keine Angst vor Schwiegermüttern
   1955: Premiere im Metropol (tv-film)
   1955: Vatertag
   1955: Solang' es hübsche Mädchen gibt
   1955: Der doppelte Ehemann
   1955: Drei Tage Mittelarrest
   1955: Mein Leopold / Ein Herz bleibt allein
   1955: Meine Kinder und ich
   1956: Ein Herz schlägt für Erika
   1956: Ein Herz und eine Seele
   1956: Ich und meine Schwiegersöhne
   1956: Kirschen in Nachbars Garten
   1956: Du bist Musik
   1956: Süß ist die Liebe in Paris
   1956: Der schräge Otto
  
   1957: Die verpfuschte Hochzeitsnacht
   1957: Tante Wanda aus Uganda
   1957: Das haut hin
   1957: Lemkes sel. Witwe
   1957: Einmal eine große Dame sein
   1957: Liebe, Jazz und Übermut
   1957: Casino de Paris
   1957: Der Kaiser und das Wäschermädel
   1957: Die Beine von Dolores
   1958: Zauber der Montur
   1958: Scala – total verrückt
   1959: Der Haustyrann
   1959: So angelt man keinen Mann
   1960: Freddy und die Melodie der Nacht
   1960: Die junge Sünderin
   1960: Wir wollen niemals auseinandergehn
   1961: Ach Egon!
   1961: Freddy und der Millionär
   1962: Wenn die Musik spielt am Wörthersee
   1962: Lieder klingen am Lago Maggiore
   1963: Ferien vom Ich
   1964: Liebesgrüße aus Tirol
   1964: Im Tingeltangel tut sich was (tv-film - ZDF, 6. März 1964)
   1965: Die Chefin (tv-film)
   1965: Jenny und der Herr im Frack (tv-film)
   1966: Brille und Bombe: Bei uns liegen Sie richtig!
   1967: Keine Leiche ohne Lily (tv-film)
   1968: Auftritt in der Rudi Carrell Show (tv-show)
   1969: Die Lokomotive (tv-film)
   1969: Berlin-Geflüster (tv-show; uitgezonden 1970)
   1970: Löwe gesucht (tv-film)
   1970: Die lieben Kinder (tv-film)
   1970: Das Kuckucksei (tv-film)
   1970: So schön wie heut''' (tv-show)
   1970: Theatergarderobe (tv-serie; uitgezonden 1971)
   1975: Herz mit Schnauze (tv-dokumentatie over Grethe Weiser)
   1983: Geliebte Grethe (tv-dokumentatie over Grethe Weiser)
  
   Discografie 
   Chiribiri, tekst en muziek: Ralph Benatzky: Lied der Barsängerin uit het muzikale lustspel Das kleine Café, 1935, Grete Weiser met orkest, dirigent: Willi Lachner, Parlophon Nr. B 97 188-II
   Eine Weiße mit 'nem Himbeerschuß, muziek: Ralph Benatzky, tekst: Ch. K. Roellinghoff, uit het muzikale lustspel Das kleine Café, 1935, Victor de Kowa in dialoog met Grethe Weiser, begeleiding: orkest van het Duitse Künstlertheater, Berlijn, dirigent: Willi Lachner, Odeon Nr. O-25318 b
   Uns gefällt diese Welt, muziek: Harald Böhmelt, tekst: Aldo von Pinelli, uit de film Raub der Sabinerinnen, 1936, (regie: Robert Adolf Stemmle), dansorkest met zang: Grethe Weiser, Odeon Nr. Prv. 352
   Die Hauptsache ist... chanson uit het lustspel Besuch am Abend, muziek en tekst: Willi Kollo, Grethe Weiser met het Admiralspalast-orkest, dirigent: Werner Albrecht, Grammophon Nr. 47275 b + chanson uit het lustspel Besuch am Abend, muziek en tekst: Willi Kollo, Sag mir schnell gutnacht'', orkest van het theater in het Admiralspalast onder Werner Albrecht 1938
  
  Duits acteur