title: Pagemantel
text: De pagemantel (Cortinarius semisanguineus) is een schimmel uit de familie Cortinariaceae. Hij vormt ectomycorrhiza met naaldbomen. Hij komt vooral voor bij de den (Pinus), maar is ook waargenomen bij de spar (Picea), de Douglasspar (Pseudotsuga) en de lork (Larix). Zelden komt hij voor bij loofbomen (beuken, eiken, berken). Hij is vaak gezien bij jonge boompjes op voedsel- en humusarm zand.
  
  Kenmerken 
  Hoed
  De hoed heeft een diameter van 1 tot 6 cm. De vorm bij jonge vruchtlichamen is bol. Naarmate hij ouder wordt, wordt het platgewelfd, vaak met een umbo. Het oppervlak is glad of schilferig. De vruchtlichamen zijn dof als ze jong zijn, later glad en glanzend. De kleur varieert van kaneel via olijfbruin tot kaneelbruin.
  
  Lamellen
  De lamellen zijn tot 10 mm breed. Ze zijn onderling verbonden, dicht bij elkaar geplaatst, aanvankelijk bloedrood, later bruinroodachtig, met helderdere snede.
  
  Steel
  De steel heeft een lengte van 3 tot 7 cm lang en een dikte van 4 tot 6 mm. De vorm is cilindrisch en het is vezelig aan de voet. De steel heeft een gelige of okerkleurige kleur, vaak rood aan de voet.
  
  Vlees
  Het vlees is geelachtig van kleur, roodachtig aan de voet en vezelig. Het heeft een radijssmaak en -geur (vanwege de giftigheid mogen vruchtlichamen echter niet worden gegeten).
  
  Sporen
  De sporenprint is roestbruin. De sporen zijn elliptisch, met fijne wratjes; met afmetingen van 6,5–8 × 4,5–5 µm.
  
  Verspreiding 
  De pagemantel komt voor in Noord-Amerika, Europa en Nieuw-Zeeland.  Het wordt zowel in de laaglanden als in de bergen gevonden.
  
  In Nederland komt de deze zwam algemeen voor. Hij staat op de rode lijst in de categorie 'Kwetsbaar'.
  
  Taxonomie 
  Dit taxon werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 1821 door Elias Magnus Fries en noemde het Agaricus cinnamomeus. De huidige naam, erkend door Index Fungorum, werd er in 1874 aan gegeven door Claude-Casimir Gillet, die het in zijn werk getiteld: Les Hyménomycètes ou Description de tous les Champignons qui Croissent en France overbracht naar het geslacht Cortinarius.
  
  Cortinariaceae
  Schimmelsoort