title: Helen Mirren
text: Dame Helen Lydia Mirren (Chiswick (Londen), 26 juli 1945) is een Engels actrice. Ze is in Nederland en België vooral bekend geworden door haar hoofdrol als Superintendent Jane Tennison in de detectiveserie Prime Suspect.
  
  Achtergrond 
  Mirrens vader Vasily Petrovitsj Mironoff is een Rus die op zijn tweede naar Engeland verhuisde, haar moeder is Engelse uit West Ham, Londen. Haar vader veranderde in 1950 de familienaam in Mirren. Ze ging naar school in Southend-on-Sea, waar ze al op het toneel stond in schoolproducties. Haar verdere opleiding volgde ze op de New College of Speech and Drama in Londen.
  
  Op 31 december 1997 trouwde ze met de Amerikaanse regisseur Taylor Hackford, met wie zij sinds 1986 een relatie had. Helen Mirren heeft geen kinderen.
  
  Op 3 december 2003 werd Helen Mirren benoemd tot Dame Commandeur in de Orde van het Britse Rijk (DBE).
  
  Toneel 
  Mirren startte haar toneelcarrière bij de National Youth Theatre (NYT). Op haar 20e speelde ze daarmee Cleopatra in de NYT-productie Antonius en Cleopatra in de Old Vic. Via de NYT kwam zij terecht bij de Royal Shakespeare Company (RSC), waaraan ze jarenlang verbonden bleef. Daarnaast speelde Mirren vanaf 1975 diverse rollen in West End-producties. Haar grote toneeldoorbraak kwam in 1994 met haar rol als Natalya Petrovna in Toergenjevs Een maand op het land.
  
  Televisie 
  In Nederland en België is Helen Mirren vooral bekend van haar rol als de politie-inspecteur Jane Tennison in de ITV-serie Prime Suspect, waarvan tussen 1991 en 2006 in totaal zeven meerdelige afleveringen werden uitgezonden. Deze serie leverde haar van 1992-1994 drie jaar op rij de BAFTA Award op voor beste actrice. Voor haar rol in Elizabeth I voor Channel 4 en HBO kreeg ze een Emmy Award. Ook voor Prime Suspect ontving ze in 1996 en 2007 een Emmy, en in 1999 voor haar rol in The Passion of Ayn Rand in 1999. Voor Losing Chase (1997) en Elizabeth I ontving ze een Golden Globe voor beste actrice.
  
  Na Elizabeth I kwam eind 2006 de bioscoopfilm The Queen uit, waarin Mirren de rol van Elizabeth II, ten tijde van het overlijden van prinses Diana vertolkte. Ze kreeg voor deze rol de Oscar voor beste actrice en een BAFTA. Mirren is de enige actrice die zowel Elizabeth I als Elizabeth II op het scherm heeft neergezet. Voor haar rollen in The Madness of King George (1994), Gosford Park (2001) en The Last Station (2009) werd ze eveneens genomineerd voor een Oscar.
  
  In totaal won Helen Mirren in haar carrière één Academy Award (en vier nominaties), vier BAFTA's (en vijf nominaties), tweemaal de prijs voor beste actrice op het Cannes Film Festival, vier Emmy Awards (en zes nominaties), drie Golden Globes (zes nominaties) en drie Screen Actors Guild Awards (vier nominaties). In 2009 ontving ze de Lifetime Achievement van de Women In Film And Television Awards in Londen. In 2013 kreeg ze voor haar filmwerk ook een ster op de Hollywood Walk of Fame. In 2014 won zij de BAFTA Fellowship Award, de hoogste Britse onderscheiding op het gebied van Film en Televisie. Prins William reikte de prijs aan haar uit.
  
  Filmografie
  
  |-
  |align="center"|1967||Herostratus||-||
  |-
  |align="center"|1968||A Midsummer Night's Dream||Titania||
  |-
  |align="center"|1969||Colpo rovente||-||
  |-
  |align="center"|1969||Age of Consent||Cora Ryan||
  |-
  |align="center"|1971||Cousin Bette||Valerie ||televisieserie
  |-
  |align="center"|1972||Miss Julie||Miss Julie||
  |-
  |align="center"|1972||Savage Messiah||Gosh Boyle||
  |-
  |align="center"|1973||O Lucky Man!||Patricia||
  |-
  |align="center"|1974||Bellamira||Bellamira||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1974||Coffin for the Bride||Stella McKenzie||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1975||Caesar and Claretta||Claretta Petacci||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1975||The Philanthropist||Celia||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1976||Hamlet||Ophelia/Gertrude||
  |-
  |align="center"|1976||The Collection||Stella||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1978||As You Like It||Rosalind||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1979||The Quiz Kid||Joanne||
  |-
  | ||Oresteia||Cassandra ||televisieserie
  |-
  | ||Caligula||Caesonia||
  |-
  | ||S.O.S. Titanic||Stewardess Mary Sloan||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1980||Hussy||Beaty||
  |-
  | ||The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu||Alice Rage||
  |-
  | ||The Long Good Friday||Victoria||
  |-
  |align="center"|1981||Mrs. Reinhardt||Mrs. Reinhardt||televisiefilm
  |-
  | ||Excalibur||Morgana||
  |-
  | ||A Midsummer Night's Dream||Titania||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1982||Cymbeline||Imogen||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1984||Cal||Marcella||
  |-
  | ||2010: The Year We Make Contact||Tanya Kirbuk||
  |-
  |align="center"|1985||Heavenly Pursuits||Ruth Chancellor||
  |-
  | ||Coming Through||Frieda von Richtofen Weekley||
  |-
  | ||White Nights||Galina Ivanova||
  |-
  |align="center"|1986||The Mosquito Coast||Mother Fox||
  |-
  |align="center"|1987||Cause célèbre||Alma Rattenbury||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1988||Pascali's Island||Lydia Neuman||
  |-
  |align="center"|1989||When the Whales Came||Clemmie Jenkins||
  |-
  | ||The Cook, the Thief, His Wife and Her Lover||Georgina Spica||
  |-
  | ||Red King, White Knight||Anna||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1990||The Comfort of Strangers||Caroline||
  |-
  | ||Bethune: The Making of a Hero||Frances Penny Bethune||
  |-
  |align="center"|1991||Prime Suspect||DCI Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  | ||Where Angels Fear to Tread||Lilia Herriton||
  |-
  |align="center"|1992||Prime Suspect 2||DCI Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1993||The Hawk||Annie Marsh||
  |-
  | ||Prime Suspect 3||DCI Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1994||Prince of Jutland||Geruth||
  |-
  | ||The Madness of King George||Koningin Charlotte||
  |-
  |align="center"|1995||The Snow Queen||Snow Queen (stem)||
  |-
  | ||Prime Suspect 4: The Lost Child||Supt. Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  | ||Prime Suspect 4: Inner Circles||Supt. Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  | ||Prime Suspect 4: Scent of Darkness||Supt Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1996||Some Mother's Son||Kathleen Quigley||
  |-
  | ||Losing Chase||Chase Phillips||televisiefilm
  |-
  | ||Prime Suspect 5: Errors of Judgment||Supt. Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|1997||Critical Care||Stella||
  |-
  | ||Painted Lady||Maggie Sheridan ||televisieserie
  |-
  |align="center"|1998||The Prince of Egypt||The Queen (stem)||
  |-
  |align="center"|1999||The Passion of Ayn Rand||Ayn Rand||
  |-
  | ||Teaching Mrs. Tingle||Mrs. Eve Tingle||
  |-
  |align="center"|2000||Greenfingers||Georgina Woodhouse||
  |-
  |align="center"|2001||The Pledge||Doctor||
  |-
  | ||No Such Thing||The Boss||
  |-
  | ||On the Edge||Distinguished Woman(segment "Happy Birthday")||televisiefilm
  |-
  | ||Happy Birthday||Distinguished Woman||
  |-
  | ||Last Orders||Amy Dodds||
  |-
  | ||Gosford Park||Mrs. Wilson||
  |-
  |align="center"|2002||Georgetown||Annabelle Garrison||televisiefilm
  |-
  | ||Door to Door||Mrs. Porter||televisiefilm
  |-
  |align="center"|2003||The Roman Spring of Mrs. Stone||Karen Stone||televisiefilm
  |-
  | ||Calendar Girls||Chris Harper||
  |-
  | ||Prime Suspect 6||Det. Supt. Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|2004||The Clearing||Eileen Hayes||
  |-
  | ||Raising Helen||Dominique||
  |-
  | ||Pride||Macheeba (stem)||televisiefilm
  |-
  |align="center"|2005||The Hitchhiker's Guide to the Galaxy||Deep Thought (stem)||
  |-
  | ||Trailer for a Remake of Gore Vidal's Caligula||Tiberia||
  |-
  | ||Shadowboxer||Rose||
  |-
  | ||Elizabeth I||Queen Elizabeth I||televisieserie
  |-
  |align="center"|2006||The Queen||HM Queen Elizabeth II||
  |-
  | ||Prime Suspect: The Final Act||DCS Jane Tennison||televisiefilm
  |-
  |align="center"|2007||National Treasure: Book of Secrets||Emily Appleton||
  |-
  |align="center"|2008||Inkheart||Elinor Loredan||
  |-
  |align="center"|2009||State of Play||Cameron Lynne||
  |-
  | ||The Last Station||Sofya Tolstoy||
  |-
  |align="center"|2010||Love Ranch||Grace Botempo||
  |-
  | ||The Debt||Rachel Singer||
  |-
  | ||The Tempest||Prospera||
  |-
  | ||Brighton Rock||Ida||
  |-
  | ||Legend of the Guardians: The Owls of Ga'Hoole||Nyra (stem)||
  |-
  | ||RED||Victoria||
  |-
  |align="center"|2011||Arthur||Lilian Hobson||
  |-
  |align="center"|2012||Hitchcock||Alma Reville||
  |-
  |align="center"|2013||RED 2||Victoria||
  |-
  | ||Monsters University||Decaan Abigail Hardscrabble||stem
  |-
  |align="center"|2014||The Hundred-Foot Journey||Madame Mallory||
  |-
  |align="center"|2015||Woman in Gold||Maria Altmann||
  |-
  | ||Eye in the Sky||kolonel Katherine Powell||
  |-
  | ||Trumbo||Hedda Hopper||
  |-
  |align="center"|2016||Collateral Beauty||Brigitte / "Death"||
  |-
  |align="center"|2017||The Fate of the Furious (aka Fast & Furious 8)||Magdalene “Queenie” Shaw||
  |-
  |align="center"|2017||The Leisure Seeker||Ella Spencer||
  |-
  |align="center"|2018||The Nutcracker and the Four Realms||Mother Ginger||
  |-
  |align="center"|2019||Fast & Furious: Hobbs & Shaw||Magdalene “Queenie” Shaw||
  |-
  |align="center"|2019||Anna||Olga||
  |-
  |align="center"|2021||F9 (aka Fast & Furious 9)||Magdalene “Queenie” Shaw||
  |-
  |align="center"|2023||Shazam! Fury of the Gods ||Hespera||
  |-
  |align="center"|2023||Fast X ||Magdalene “Queenie” Shaw||
  |-
  |align="center"|2023||Barbie ||De verteller||stem
  |-
  |align="center"|2023||Golda ||Golda Meir||
  |}
  
  Externe link
   Officiële website
  
  Brits filmacteur
  Brits televisieacteur
  Brits toneelacteur
  Pseudoniem