title: Tim Roth (acteur)
text: Tim Roth, echte naam Timothy Simon Smith (Londen, 14 mei 1961), is een Engels acteur.
  
  Leven en werk
  
  Nominaties en prijzen 
  Al in 1984 werd Roth voor zijn rol van huurmoordenaar in opleiding in de misdaadfilm The Hit gelauwerd met een Evening Standard British Film Award voor meest belovende nieuwkomer. Hij werd in 1995 genomineerd voor onder meer een Academy Award en een Golden Globe voor zijn bijrol in Rob Roy. Meer dan tien filmprijzen werden hem daadwerkelijk toegekend, waaronder een BAFTA Award voor Rob Roy en een European Film Award voor het zelf geregisseerde The War Zone (als 'Europese ontdekking van het jaar').
  
  Filmacteur
  
  Jaren tachtig 
  Van meet af aan werkte Roth heel dikwijls samen met cineasten die een eigen oeuvre uitbouwen. In dat verband valt aan het begin van zijn carrière zijn keuze op voor Mike Leigh, Stephen Frears en Peter Greenaway, drie Britten die sleutelen aan een eigen filmuniversum.
  
  Jaren negentig 
  In 1990 trok Roth de aandacht met zowel zijn vertolking van Vincent Van Gogh in de dramatische biopic Vincent & Theo (van Robert Altman, een eigenzinnige cineast met een herkenbare stijl) als met zijn vertolking van het Shakespeare-personage Guildenstern in Tom Stoppards tragikomedie Rosencrantz and Guildenstern Are Dead. 
  
  Quentin Tarantino bedacht hem daarop met opvallende rollen in zijn eerste twee films, de cultfilms Reservoir Dogs (1992) en Pulp Fiction (1994). Ondertussen, in 1993, castte Nicolas Roeg, een cineast die een psychologisch bevreemdend universum creëerde, hem in Heart of Darkness, zijn eigenzinnige verfilming van Joseph Conrads gelijknamige roman.  Nog in 1994 vertolkte Roth de hoofdrol van huurmoordenaar in de harde en gitzwarte misdaadfilm Little Odessa, het regiedebuut van James Gray. In het zog van zijn booswichten in de vroege Tarantinofilms gaf hij gestalte aan een verraderlijke aristocraat in het historisch epos Rob Roy (1995), een acteerprestatie waaraan hij een British Academy Film Award voor beste acteur in een bijrol en een nominatie voor de Oscar voor beste mannelijke bijrol overhield.
  
  Jaren tweeduizend 
  Zijn samenwerking met visueel en inhoudelijk herkenbare filmpersoonlijkheden ging onverminderd voort in het nieuwe millennium. Cineasten als Tim Burton, Michael Haneke en Francis Ford Coppola castten hem in hoofdrollen. Wim Wenders en Werner Herzog, twee belangrijke vertegenwoordigers van de Duitse naoorlogse auteursfilm deden eveneens een beroep op hem in die jaren. In 2015 maakte Roth opnieuw deel uit van het Tarantino-universum in de western The Hateful Eight. In datzelfde jaar zette hij een sober onderkoelde acteerprestatie neer in het drama Chronic als de erg toegewijde verpleger van terminale pariënten die worstelt met een vreselijk familiegeheim. Onafhankelijke filmmakers zoals John Sayles waardeerden ook zijn acteertalent.
  
  Internationale carrière 
  De filmcarrière van Roth is ook internationaal gekleurd. Reeds in 1988 werd hij in de rol van communistische verklikker gecast door de Poolse cineaste  Agnieszka Holland in de Frans-Amerikaanse coproductie To Kill a Priest. Zijn vertolking van de titelrol van La leggenda del pianista sull'oceano, de originele Italiaanse titel van Legend of 1900 (Giuseppe Tornatore, 1998), droeg dit romantisch drama. Voorts acteerde hij zowel onder regie van Franstalige regisseurs (Olivier Dahan, Louis Leterrier, Éric Rochant, Frédéric Auburtin, Jean Beaudin en François Girard) als onder die van filmmakers van onder meer Canadese, Noorse, Mexicaanse, Spaanse en Braziliaanse nationaliteit.
  
  Portretteringen 
  Roth portretteerde zowel historische figuren uit een ver verleden zoals de middeleeuwse koning Peter II van Aragón, staatsman Oliver Cromwell, politicus William Pitt de Oudere, markies Antoine Nompar de Caumont, Vincent Van Gogh, als figuren uit een recenter verleden zoals gangster Dutch Schultz, vorst Reinier III van Monaco, voetbalsportbestuurder Sepp Blatter en politicus George Wallace van de Amerikaanse Democratische Partij.
  
  Regiedebuut 
  Roth maakte in 1999 zijn regiedebuut met The War Zone, een openhartig drama over incest en seksueel geweld dat door de kritiek vol lof werd besproken en op filmfestivals gunstig werd onthaald.
  
  Televisieacteur 
  Roth heeft aanzienlijk meer film- dan televisierollen achter zijn naam, maar verscheen nu en dan in televisieseries. Zo speelde hij eenmalige gastrollen in onder meer Not Necessarily the News (1983), Driving Ambition (1984) en de horrorserie Tales from the Crypt (1991). In 1986 verscheen hij als hoofdrolspeler Matthew Long in de vierdelige politiek en raciaal geladen dramaminiserie King of the Ghetto. Tussen 2009 en 2011 speelde Roth als Dr. Cal Lightman de hoofdrol in de dramaserie Lie to Me.
  
  Privéleven   
  Roth trouwde in 1993 met Nikki Butler, met wie hij in 1995 zoon Timothy Hunter kreeg en in 1996 zoon Michael Cormac. Hij werd in 1984 al een eerste keer vader van een zoon Jack, die hij kreeg met Lori Baker. Jack Roth werd eveneens acteur.
  
  Filmografie 
  
  1982 – Made in Britain 
  1983 – Meantime
  1984 – The Hit 
  1985 – Return to Waterloo
  1988 – A World Apart 
  1988 – To Kill a Priest
  1989 – The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover
  1990 – Vincent & Theo 
  1990 – Farendj  
  1990 – Rosencrantz and Guildenstern Are Dead
  1992 – Backsliding
  1992 – Reservoir Dogs 
  1992 – Jumpin' at the Boneyard 
  1993 – Rob Roy 
  1993 – Heart of Darkness 
  1993 – Bodies, Rest & Motion 
  1993 – El Marido perfecto 
  1994 – Captives 
  1994 – Little Odessa 
  1994 – Pulp Fiction 
  1995 – Rob Roy 
  1995 – Four Rooms 
  1996 – No Way Home
  1996 – Everyone Says I Love You 
  1997 – Gridlock'd
  1997 – Hoodlum 
  1997 – Deceiver 
  1998 – Animals with the Tollkeeper 
  1998 – Legend of 1900 
  2000 – The Million Dollar Hotel 
  2000 – Vatel 
  2000 – Lucky Numbers 
  2001 – Planet of the Apes 
  2001 – Invincible 
  2001 – The Musketeer 
  2002 – Emmett's Mark 
  2003 – To Kill a King 
  2004 – The Beautiful Country 
  2004 – Nouvelle-France  
  2004 – Silver City
  2005 – The Last Sign 
  2005 – Dark Water 
  2005 – Don't Come Knocking 
  2006 – Even Money 
  2007 – Youth Without Youth 
  2007 – Virgin Territory 
  2007 – Funny Games U.S. 
  2009 – The Incredible Hulk 
  2009 – Skellig 
  2010 – Pete Smalls Is Dead 
  2009-2011 – Lie to Me (tv-serie)
  2012 – Arbitrage
  2012 – Broken
  2013 – Möbius 
  2013 – The Liability 
  2014 – Grace of Monaco 
  2014 – Selma 
  2014 – United Passions 
  2015 – Chronic 
  2015 – The Hateful Eight 
  2015 – Mr. Right 
  2015 – Hardcore Henry 
  2017 – Twin Peaks (tv-serie)
  2017 – 1 Mile to You 
  2018 – The Con Is On 
  2018 – The Padre 
  2019 – Luce 
  2019 – The Song of Names 
  2021 – Sundown 
  2021 – Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings 
  2022 – She-Hulk: Attorney at Law (tv-serie)
  2022 – There Are No Saints
  
  Externe link 
   
  
  Engels acteur
  Brits filmacteur
  Brits toneelacteur
  Pseudoniem