title: Psychische mishandeling
text: Psychische mishandeling, ook wel emotionele mishandeling genoemd, is een vorm van mishandeling waarbij een persoon door het gedrag van een ander psychisch letsel kan oplopen. Psychische mishandeling valt in Nederland niet specifiek onder het strafrecht.
  
  Voorbeelden
  Een aantal concrete voorbeelden van psychische mishandeling, die door de Amerikaanse onderzoeker dr. Keith Daniel O’Leary expliciet worden genoemd:
  
  Stelselmatig schreeuwen of uitschelden
  Straffen (onthouding van sex, aandacht, expres zaken tegenwerken, enzovoorts)
  Vernederen 
  Kleineren (‘je bent/doet altijd zo…’ of ‘je bent niets zonder mij’)
  Manipuleren (waaronder gaslighting)
  Passief-agressief gedrag 
  Liegen, verbergen van belangrijke zaken/informatie en vreemdgaan
  Valse of negatieve geruchten verspreiden (laster)
  Negeren (bewust)
  Ondermijnen van iemands emoties (emotionele verwaarlozing)
  Controleren van iemands doen en laten
  Wegnemen van iemands autonomie (financieel of gedeelde mailaccounts, telefoons, enzovoorts)
  Ouderverstoting of loyaliteitsmisbruik
  Verantwoordelijkheid verschuiven 
  Privacyschending
  Isoleren (contact met familie en vrienden ontmoedigen)
  Toegang bepalen of blokkeren van uitgangen
  Dominante houding bij gezamenlijke besluiten (niet open staan voor overleg)
  Nadruk leggen op verwachtingen vanuit ‘genderrol’
  Dreigen
  Stalken
  
  Indien drie of meer van deze voorbeelden structureel van toepassing zijn op de onderlinge verhouding in een relatie, is het noodzakelijk om afstand te bewaren tot de mishandelaar. Belangrijk is om te onthouden dat het draait om macht en invloed. Hoe meer emotionele binding het slachtoffer voelt, hoe schadelijker het gedrag. Genoemde voorbeelden zijn geen teken van een gezonde relatie, ook niet wanneer beide partijen zich schuldig maken aan het gedrag.
  
  Gevolgen
  Aanhoudende psychische mishandeling kan leiden tot complexe posttraumatische stressstoornis bij slachtoffers. Veel slachtoffers kampen met fysieke en mentale klachten, maar worden niet juist geholpen, omdat de oorzaak ervan onderbelicht blijft.
  
  Het intermitterende patroon (afwisseling van belonen, straffen, verwaarlozen en aanhalen) van psychische mishandeling kan leiden tot de ontwikkeling van een traumaband.
  
  Zie ook
  CPTSS
  Narcisme
  Gaslighting
  Mishandeling
  Traumaband
  Loyaliteitsmisbruik
  
  Sociale psychologie
  Huiselijk geweld