title: Geodetische boog van Struve
text: De Geodetische boog of graadmeting van Struve is een graadmeting van 2820 kilometer van Hammerfest in Noorwegen tot aan de Zwarte Zee, die tussen 1816 en 1855 is uitgevoerd. Het doel was het nauwkeurig bepalen van een grote afstand op het aardoppervlak om zo nauwkeuriger de vorm en grootte van de Aarde te kunnen bepalen.
  
  Bij een graadmeting maakte men gebruik van driehoeksmeting om de afstand tussen twee punten te kunnen vaststellen. Door herhaling van die methode kon een keten van metingen over grote afstand worden opgebouwd. Aan het begin en eind van de keten werden astronomische waarnemingen gedaan om de geografische positie in graden noorderbreedte en oosterlengte te bepalen. In combinatie met de door driehoeksmeting bepaalde afstand kon de grootte van de aarde bepaald worden.
  
  De graadmeting van Struve is een opmerkelijk voorbeeld van samenwerking tussen wetenschappers uit verschillende landen en tussen verschillende staatshoofden. De graadmeting is naar de astronoom Friedrich Georg Wilhelm Struve (1793-1864) genoemd. Op zijn voordracht werden tussen 1816 en 1855 driehoeken gemeten tussen 265 meet- en waarnemingspunten, die tot tientallen kilometers uit elkaar konden liggen. Deze punten werden aangegeven met onder andere markeringen in rotsen, ijzeren kruizen, stenen en obelisken. 34 daarvan bestaan thans nog en zijn als tastbare herinnering aan dit enorme project op de Werelderfgoedlijst van UNESCO geplaatst als de Geodetische boog van Struve.
  
  De Geodetische boog van Struve loopt door de volgende landen:
   Noorwegen
   Zweden
   Finland
   Rusland
   Estland
   Letland
   Litouwen
   Wit-Rusland
   Oekraïne
   Moldavië
  
  Ten tijde van dit project waren het slechts twee landen: Zweden-Noorwegen en het Russische keizerrijk.
  
  Er is in Hammerfest een meridiaansteen opgericht, op de plaats van het meest noordelijke punt van de graadmeting van Struve. Het gebouw van de sterrenwacht van Tartu in Estland was het eerste referentiepunt van de graadmeting. De graadmeting steekt de Finse Golf over, die meer dan 110 km breed is. Er liggen referentiepunten op de eilanden in de Finse Golf, bijvoorbeeld op het Russische eiland Hogland.
  
  Afbeeldingen
  
  Websites 
    UNESCO. Struve Geodetic Arc.
  
  Geodesie
  Werelderfgoed in Estland
  Werelderfgoed in Finland
  Werelderfgoed in Letland
  Werelderfgoed in Litouwen
  Werelderfgoed in Moldavië
  Werelderfgoed in Noorwegen
  Werelderfgoed in Oekraïne
  Werelderfgoed in Rusland
  Werelderfgoed in Wit-Rusland
  Werelderfgoed in Zweden