title: Van der Hoop Bankiers
text: Van der Hoop Bankiers (1895–2005) was een Nederlandse bank gevestigd in Amsterdam, die actief was als vermogensbeheerder, hypotheek- en spaarbank. Tot 2003 heette de bank van der Hoop Effektenbank NV. Men voerde toen een naamswijziging door teneinde ook meer algemeen bankieren mogelijk te maken.De Rotterdammer Cornelis van der Hoop begon de financiële dienstverlening in 1895, en breidde de activiteiten uit met vestigingen, onder andere in Den Haag. Het hoofdkantoor werd verplaatst naar Amsterdam. Van der Hoop was een relatief kleine, gespecialiseerde bank met als rekeninghouders vooral vermogende particulieren die daar vaak al lange tijd cliënt waren. Het hoofdkantoor lag aan de "Gouden Bocht" aan de Herengracht 469 te Amsterdam. De bank was voor haar inkomsten volledig afhankelijk van het effectenbedrijf. Van der Hoop was derhalve geen algemene bank zoals de grootbanken dit zijn. Pogingen om een bredere basis te verwerven slaagden echter niet erg. Er is onder andere gepoogd filmfinanciering te verzorgen. Ultimo 2004 was het balanstotaal van Van der Hoop Bankiers 403,6 miljoen euro, en de bank had ongeveer 100 miljoen euro aan vermogen. De hypothekenportefeuille bedroeg circa 150 miljoen euro. Het aandeel Van der Hoop was tenslotte genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs. als lokaal fonds (kleinere bedrijven).
  
  Noodregeling en faillissement in 2005 
  Van der Hoop Bankiers kwam in 2005 onverwacht in grote problemen als gevolg van een schikking met de Belastingdienst ten bedrage van 5,5 miljoen euro. Een forse nabetaling van Vennootschapsbelasting over het jaar 2001 was veroorzaakt door de handel in zogenaamde kasgeldvennootschappen. De bank had deze risicovolle activiteit opgezet om meer inkomsten aan te trekken, maar geheel op eigen naam (via de eigen trustmaatschappij) uitgevoerd, hetgeen niet gebruikelijk was. Doorgaans bemiddelt een bank slechts in dergelijke aandelen en houdt men deze niet op eigen naam aan. Verkeerd fiscaal advies van het advieskantoor Deloitte lag hier aan ten grondslag. Zodoende moest de winst over 2004 achteraf worden gecorrigeerd tot een verlies. De SOBI (Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie) van Pieter Lakeman heeft nog enige tijd een onderzoek ingesteld naar deze gang van zaken. Op 8 juni 2005 heeft de directie van Van der Hoop de rekeninghouders per brief op de hoogte gesteld van het verlies en een herstructurering aangekondigd. Er werd toen ook een persbericht uitgegeven. Eind juni 2005 werd aangekondigd dat een derde van de 75 banen bij de bank zou worden geschrapt. Er was meteen veel aandacht in de media voor deze berichtgeving. Overnamegesprekken en onderzoeken naar mogelijke deelnemingen – onder andere met projectontwikkelaar LSI en de Belgische Bank DeGroof – liepen op niets uit. Op verzoek van De Nederlandsche Bank werd op 9 december de noodregeling van toepassing verklaard, waarna op 16 december het faillissement werd uitgesproken. Rutger Jan Schimmelpenninck was een van de twee bewindvoerders en curatoren. Tezamen met medecurator mr H.P. de Haan stuurde hij op 23 december 2005 een brief aan de gedupeerde rekeninghouders hoe deze over hun vermogen konden beschikken. De rekeningsaldi waren immers bevroren, maar effecten die niet op naam van de bank stonden, konden worden uitgeleverd aan de eigenaren. De uitdelingslijsten, faillissementsverslagen en verdere juridisch relevante stukken zijn lange tijd op de website van het advocatenkantoor Houthoff (Toenertijd Houthoff Buruma geheten) van de voormalige curator raadpleegbaar geweest. Het was voor het eerst sinds 1982 (de Tilburgse Hypotheekbank) dat er een bank in Nederland failliet werd verklaard.
  
  Stichting Hoop-Verlies 
  Kort na het faillissement van de bank formeert zich een beweging van gedupeerde rekeninghouders onder leiding van rekeninghouder Anjo Slinkman.   Deze stelt zich tezamen met Loyens&Loeff-advocaat Ilhan Spinath bereikbaar voor gedupeerde rekeninghouders.  Er wordt gesproken van de vereniging in oprichting Hoop-Verlies. Men wijs er terecht op dat het gegarandeerde bedrag slechts  € 20.000 per rekeninghouder is, nooit door de Overheid is verhoogd of aangepast en dat het gemiddelde tegoed per rekeninghouder bij de bank € 280.000 beloopt. Het Depositogarantiestelsel schoot ernstig tekort in deze situatie. Naar aanleiding van deze kritiek heeft de minister van Financiën de garantieregeling verdubbeld tot € 40.000 per rekeninghouder. Houders van Derivaten zoals Opties vielen echter buiten deze garantie: deze opties vielen in de boedel van de bank.  Als belangenbehartiger van de gedupeerde rekeninghouders wordt na een vergadering te Zeist besloten een stichting op te richten. Zo geschiedt en aldus wordt de Stichting Hoop-verlies opgericht door de Leidse jurist mr. W.D. Bierens de Haan bij de notaris te Leiden op 13 februari 2006. Het bestuur van deze stichting bestond uit 4 rekeninghouder bij de bank (Slinkman heeft niet gekandideerd voor het bestuur). Rekeninghouders van de bank konden zich als belanghebbende aanmelden: men diende een kopie van een recent rekeningafschrift te overleggen (dit om te voorkomen dat journalisten zich ook zouden inschrijven) en een 'contributie' te betalen in de vorm van een bepaald percentage van het tegoed dat men bij de bank aanhield. Aanvankelijk was er 0,1% van het rekeningtegoed aan de stichting te betalen. Op deze wijze was men aangeslotene bij de stichting.  De stichting opent hiertoe een eigen bankrekening; het saldo is mettertijd dusdanig groot geworden dat besloten wordt (vrijwillige) accountantscontrole door een onpartijdige registeraccountant toe te passen. Alle jaarcijfers werden in orde bevonden. Aldus kon het bestuur aan de buitenwacht bewijzen dat integer met de beheerde gelden is omgegaan.     
  
  Na een succesvolle eerste uitkering (fase I)  werden de meeste rekeninghouders al uitbetaald; zij konden toen uitstappen. Er was toen 65% uitgekeerd. Een kleine groep met grotere tegoeden ging vervolgens verder. Dit werd fase II genoemd waarvoor men 1% van de restvordering diende te storten in de stichting. Er zijn in 2006 verschillende bijeenkomsten belegd om de belangen van de rekeninghouders te bundelen. Hoop-Verlies communiceerde middels vele nieuwsbrieven met de rekeninghouders; deze werden onder geheimhouding verstuurd per e-mail. Uiteindelijk werd een kort-geding tegen DNB aangespannen en door de advocaat van Hoop-verlies, Willem-Jan van Andel, gewonnen.  Inzet was of DNB de bedragen, die zij onder de Depositogarantieregeling diende uit te keren aan de particuliere rekeninghouders en kleine ondernemingen, weer mocht verhalen op de failliete boedel. Dit zou DNB niet mogen doen. In feite had DNB zich tijdens een crediteurenvergadering versproken op dit punt. Hoop-verlies won het kort geding; een bodemprocedure is nooit ingezet door DNB. Na de afwikkeling van de tegoeden is de stichting ontbonden; het tegoed is aan een goed doel geschonken. De website www.hoop-verlies.com werd opgeheven (de site hoop-verlies.nl was voor de hand liggender, maar reeds door een onbekende partij geclaimd). Nooit alle tegoeden zijn opgeëist: er werd vermoed dat bepaalde rekeninghouders 'zwart geld' bij de bank gestald hadden. Er gingen tenslotte geruchten dat het Koninklijk Huis ook rekeningen bij de bank had lopen, maar dat men vroegtijdig gewaarschuwd was en de tegoeden bijtijds kon weghalen.  
  
  Uiteindelijk kregen alle particuliere spaarders en rekeninghouders hun tegoed volledig terugbetaald uit de opbrengst van de failliete boedel. De aandeelhouders van de bank verloren echter hun inleg definitief.
  
  Voormalige raad van bestuur 
  Peter van Hooijdonk (wegens ziekte sinds juni 2005 vervangen door E. van de Merwe)
  Philip Stork
  
  Hoop Bankiers