title: Slovenska matica
text: Slovenska matica is de tweede-oudste uitgeverij van Slovenië. Het werd opgericht in de 19de eeuw.
  
  Etymologie
  Slovenska matica kan naar het Nederlands vertaald worden als Sloveense koninginnebij. Dit is een metafoor voor de belichaming van de moeder van de Slovenen.
  
  Geschiedenis
  Slovenska matica werd in 1864 opgericht door Sloveense patriotten uit Maribor, die in Slovenië kennis en onderwijs wilden opkrikken, cultuur onder het Sloveense volk wilden verbreden en een Sloveense wetenschappelijke terminologie wilden creëren. Deze uitgeverij werd opgericht in navolging van gelijkaardige verenigingen die opgericht werden in andere Slavische landen, zoals de Matica hrvatska in Kroatië, de Matica srpska in Servië, de Matice česká in Tsjechië en de Matica slovenská in Slovakije. De stichting werd opgericht door financiële hulp van de Oostenrijkse keizer Frans Jozef.
  
  De vereniging bereikte haar hoogtepunt in het begin van de 20ste eeuw. In die periode knoopte ze banden aan met universiteiten en academies van Londen tot Sint-Petersburg. Slovenska matica gaf toen veel boeken uit. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de uitgeverij gesloten, omwille van de uitgave van het boek Gospod Franjo (Meneer Franjo), dat commentaar gaf op de Oostenrijks-Hongaarse occupatie van Bosnië.
  
  Tussen de twee wereldoorlogen ging Slovenska matica verder met haar werk, nu onder het Joegoslavische koninkrijk. In deze periode hielp ze met het oprichten van de Sloveense academie van wetenschappen en kunsten. 
  
  Tijdens de Tweede Wereldoorlog huisvestte de uitgeverij in het geheim het Osvobodilna Fronta (Bevrijdingsfront), de verzetsbeweging van Slovenië tegen de bezetters. In 1944 werd Slovenska matica opnieuw gesloten, deze keer door de Duitsers, omwille van een uitgave. Na de oorlog mocht Slovenska matica weer uitgeven onder het communistisch bewind. Het nieuwe regime vond de uitgeverij te conservatief, maar schafte haar niet af. Met  moeite kroop Slovenska matica uit het dal, en vandaag is ze nog steeds een belangrijke factor in het aanbieden van kennis, cultuur en wetenschap aan het Sloveense volk.
  
  Voorzitters
  1865 - Anton Zois - verkozen tot eerste voorzitter van Slovenska matica, maar omwille van een zwakke gezondheid wees hij de functie af
  1865-1869 - Lovro Toman
  1869-1875 - Etbin Henrik Costa
  1875-1881 - Janez Bleiweis
  1881-1882 - Josip Marn
  1882-1885 - Peter Grasselli
  1885-1886 - Josip Poklukar
  1886-1893 - Josip Marn
  1893-1907 - Fran Levec
  1907-1914 - Fran Ilešič
  1917 - Peter Grasselli
  1918-1920 - Ivan Tavčar
  1920-1947 - Dragotin Lončar
  1947-1949 - Oton Župančič
  1950-1966 - Anton Melik
  1966-1975 - France Koblar
  1975-1978 - Fran Zwitter
  1978-1987 - Bogo Grafenauer
  1987-1994 - Primož Simoniti
  1994-2008 - Joža Mahnič
  2008 - Milček Komelj
  
  Externe links 
   Website van Slovenska matica
  
  Sloveense uitgeverij