title: Geirr Tveitt
text: Nils Geirr Tveitt (Bergen, Noorwegen, 19 oktober 1908 - Norheimsund, 1 februari 1981) was een Noors componist, dirigent en pianist.
  
  Levensloop 
  Als zoon van een leraar groeide hij op in Drammen, Noorwegen. In de vakantie was de hele familie te Norheimsund in Hardanger (West-Noorwegen). Gedurende deze vakantiezomers kwam hij in aanraking met de grote traditie en de omvangrijke volksmuziek uit deze regio. In 1918 begon hij met het verzamelen van volksmuziek en deed het tot 1942. Al in de jeugdige leeftijd kreeg hij piano- en vioolles. Toen hij in Voss naar school ging werd voor hem duidelijk, dat hij componist wilde worden. De componist Christian Sinding heeft hem ook advies gegeven om componist te worden.
  
  Net als zijn landgenoten Edvard Grieg en Johannes Haarklou ging hij 1928 naar Leipzig, Duitsland, en studeerde aan de Hochschule für Musik und Theater "Felix Mendelssohn Bartholdy" compositie en muziektheorie daar bij Hermann Grabner, Leopold Wenninger en piano bij Otto Weinreich. Na 4 jaren in Leipzig ging hij 1933 naar Parijs en studeerde bij Arthur Honegger en Heitor Villa-Lobos. Verder trok hij op met de Franse impressionisten. Die Franse invloed kun je horen in het bekendste werk van hem, de A Hundred Folk Tunes from Hardanger opus 151. Na een korte studietijd in Wenen, Oostenrijk, kwam hij terug naar Oslo en Norheimsund waar hij eerst als leraar, muziekcriticus en muziekconsulent van de Noorse overheid was en daarna zijn doorbraak als componist beleefde. Na de Tweede Wereldoorlog dirigeerde en concerteerde hij in de belangrijkste steden van Europa. In 1960 werkte hij voor het Noorse Radio (NRK).
  
  Verloren gaan van partituren 
  In 1960 stortte zijn Studio in Norheimsund (waar hij een panoramablik had over het hele Hardanger-Regio) in door de sneeuw en in 1970 brandde het hele huis af. Vele van zijn originele partituren werden daarbij vernietigd. Rond 25% van zijn werken konden worden gered bij de brand van zijn (land)huis en andere konden gereconstrueerd worden uit opnames van de radio.
  Daarna heeft hij niet meer gecomponeerd.
  
  Stijl 
  Geirr Tveitt gebruikt in verschillende composities niet de gewone grote en kleine terts, maar de oude kerktoonladders die hun oorsprong vinden in de kerkmuziek (dorisch, lydisch, ...) Zijn werk Prillar is bijvoorbeeld in G lydisch geschreven.
  
  Composities
  
  Werken voor orkest 
   1927 Concerto No.1 - F-gr.t. voor piano en orkest, opus 1
   Tranquillo
   Giocoso
   Lento
   1931 Prillar (i G-lydisk) (Muziek in Noorse toonladders) voor orkest, opus 8
   Schnell (Snöggt)
   Langsam (Seint)
   Schnell (Snöggt)
   1937 Birgingu
   1937/1938 Variationer over en folkevise fra Hardanger - Variations on a Folk Tune from Hardanger voor twee piano's en orkest
   1947 Concerto No.4 - "Aurore Boreale - Northern Lights" voor piano en orkest, opus 130
   The Northern Lights rise over a palette of autumn colours (Nordljoset vaknar yver hausfargane)
   ..sparkle in the winter sky and .. (..det glitrar op vinterhimlen og..)
   ..sail away in the spring night. (..siglar burt i vårnatti.)
   1954 Hundrad Folketonar frå Hardanger - A Hundred Folk Tunes from Hardanger - Suite No. 1 opus 151
   1. Velkomne med æra (O be ye most heartly welcomed)
   2. Flyteljod (The goblin flute air)
   3. Fagraste viso pao Joræ (The loveliest song on earth)
   4. Moltor og myrabær (Berries of mountain and moor)
   5. Stavkyrkjestev (Stave church chant)
   6. Å naoe meg no fær mi tusta (O please preserve me from my sweetheart)
   7. Uppskoka (Consecration of the New Beer)
   8. Syrgjeleg Song um ein tom brennevinsdunk (Lament for an empty whiskey keg)
   9. Langeleiklåt (Norwegian Peasant Harp)
   10. Stølstone (Echo from the Mountain Pasture)
   11. Hastverksbrudlaup (The hasty wedding)
   12. Guds godhet og Guds storhet (The goodness of God)
   13. Visefolks folkevisa um visse folk (Wise folk's Gossip)
   14. Storskrytarstev (The Braggart's Song)
   15. Siste farvel (The last farewell)
   1954 Concerto No.5 voor piano en orkest, opus 156
   Intro
   Danse aux campanules bleues
   Finale
   1955 Hundrad Folketonar frå Hardanger -A Hundred Folk Tunes from Hardanger - Suite No.2 "15 Fjellstev" opus 151
   16. Langt, langt té fjells té Turid (Far into the mountains to Turid)
   17. Med ulvar og rein i uvèr pao viddae (Wolves and reindeer in moorland storm)
   18. Höno, hunden, kyrae og hesten (Badnasull) (The hen, the hound, the cow nad the horse (Nursery rhyme))
   19. Fjell-lokk (Mountain melody)
   20. Med sterkt öl te fjells (Strong ale to the mountain farm)
   21. Seljeflyta yver stillt fjellvatn (The willow flute across the quiet tarn)
   22. Gamle-Erik sin klagosong (Old Nick's lament)
   23. Rjupo pao folgafodnae (Snow grouse on the glacier)
   24. Å! Höyre du songjen i fossaduren? (Do you hear the falls singing?)
   25. Huldraslaotten hans Halte-Lars (The lame fiddler's hulder-dance)
   26. Songjen inne i Huldra-haugjen (A song ascends from the Huldra-Hill)
   27. Eldebrand i skjeggjet (Beard on fire!)
   28. Munnharpe-ljod (The harp played by the mouth (Jew's harp))
   29. Fjellmansjento up i lid (The mountaineer's daughter on skis)
   30. Eg sang meg ut so vida (I saw afar)
   1957 Olav Kyrre voor sopraan en orkest, opus 166 nr. 1 - tekst: P. Sivle
   1957 Tord Foleson voor baritonsolo en orkest, opus 166 nr. 2
   1957 Haust - Autumn voor unisono-koor en orkest, opus 166 nr. 4 - tekst: P. Sivle
   1957 Gøym meg mor . Hide me Mother voor baritonsolo en orkest, opus 166 nr. 5 - tekst: P. Sivle
   1957 Eit ord -- (A Word) voor baritonsolo, gemengd koor en orkest, opus 166 nr. 7 - tekst: P. Sivle
   1957 Kjikarten - The Binoculars voor mannenkoor en orkest - tekst: P.Sivle
   1958 Hundrad Folketonar frå Hardanger - A Hundred Folk-tunes from Hardanger - "Brudlaups-suiten - Wedding Suite" Suite nr.4 opus 151
   46. Du... (you...)
   47. Friarföter (Going a-wooing)
   48. Eit gamalt sel fortel (Tale from the mountain hut)
   49. Belaresveinen (The matchmaker)
   50. Pao veg te brudlaupsgaren (Off to the country wedding)
   51. Krune-brure (Bridal crown) 1'55
   52. Graot og laott aot ain baot (Tears and laughter for a boat)
   53. So stillt dei ror på glitre-fjord (How silent they row on the glittering fjord)
   54. Kjömeistarvisa (Toastmaster's song)
   55. Når kvite skaut i sumarbrisen bylgjer (When white scarves wave in the summer breeze)
   56. Rikje-Ragna med jarnhendene (Rich Ragna with the iron hands)
   57. Skottrarar (Guisers)
   58. Brura-drammane (The bride's drink)
   59. Fyllesnakk - hommage à l'atonalité (Drunken talk - homage to atonality)
   60. Haringöl (Hardanger ale)
   Haringöl (Hardanger ale) from Suite No.4, first version
   1958 Solgud-symfonien (Sun God Symphony) opus 81
   Gudane glöymer mistelteinen (The Gods Forget the Mistletoe)
   Baldurs bålferd (Baldur's Bonfire Journey)
   Dansen i pileregnet (Arrow-Dance)
   1965 Sanger til dikt av Johan Falkberget - Songs to Poems by Johan Falkberget voor sopraan, vrouwenkoor, percussie, solostrijkers en orkest
   Den mørke natt forgangen er
   En gammel bergstue
   Høst ved Rugelsjøen
   I bjørkeskogen klokken fire morgen
   Sjøen.
   1967 Jonsokkvelden - The midsummer evening
   1970 Rimet Skog - Rimed Wood voor zang en orkest - tekst: Knut Hamsun
   1971 Basun - (Trombone) voor zanger en orkest - tekst: Knut Hamsun
   1971 Bergkrystal - (Rock Crystal) voor gemengd koor en orkest - tekst: Knut Hamsun
   1971 Paa Hvælvet - At the Overturned Bottom voor zang en orkest - tekst: Knut Hamsun
   1972 Julereisa - The Christmas journey
   1975 Håvamål voor zang en orkest
   Byrdi betri
   Deyr fe, deyr frendar
   Dellings durum
   Gattir adlar
   Hjardir dat vitu.
   Astrup-Suite
   Hundrad Folketonar frå Hardanger - A Hundred Folk-tunes from Hardanger "Trolltonar - Troll Tunes" Suite nr.5 opus 151
   61. Trollstemt hardingfela (Troll-tuned Hardanger fiddle)
   62. Huldre-bufora (Hulder transhumance)
   63. Huldre-bånsull (Hulder hush-a-bye)
   64. Huldre-nöring (Hulder wedding-breakfast)
   65. Bytingen (The changeling)
   66. Folgafodne fortel ingenting (Folgafodne glacier keeps its secrets)
   67. Guten med trollsylvet (The boy with the troll-treasure)
   68. Galdresong (Spell-song)
   69. Krokharpa som kunde tala (The crooked harp that could talk)
   70. Garsvoren dansar (The brownie dancing)
   71. Nykken spelar (The water-sprite playing)
   72. Tusmyrkre (Twilight)
   73. Tusseflyta (Fairy flageolet)
   74. Dvergmålet (Echo from the other side)
   75. Domedag (Doomsday)
   Des Iles voor tenorsolo en orkest - tekst (Frans): R. de Saint Ours
   Concerto No.1 voor Hardanger Fiddle en orkest, opus 163
   Allegretto
   Andante
   Allegro moderato
   Concerto No.2 - "Three Fjords" voor Hardanger Fiddle en orkest, opus 252,
   Hardangerfjord
   Sognefjord
   Nordfjord
   Concerto No.2 "Concerto Eroico" voor harp en orkest, opus 170
   Fire brev fra Edvard Grieg til Frants Beyer - (Four Letters from Grieg to Frants Beyer) voor tenorsolo en orkest - tekst: Edvard Grieg
   Gudelunder i Portaasskogen voor baritonsolo en orkest - tekst: Hermann Wildenwey
   Gullgravervise frå strilelandet voor gezang en orkest
   Herregård og Husmannsplass voor orkest
   Hymne til Havet - Hymn to the Ocean voor zang en orkest - tekst: J. Sande
   Jonsokbålet - The Mid-summer Fire
   Jonsoknatt - Mid-summer Night voor sopraan, tenor, bariton, spreker en orkest - tekst: H.H. Holm
   Kina-Reis - The Travel to China voor twee zangers en orkest - tekst: J. Sande
   Lavransdatters vise - Song of Kristin Lavransdatter voor orkest
   Lur og orkester - Lure and Orchestra voor lure solo (Noors folk instrument) en orkest
   Nykken - The Nixie symfonische gedicht voor orkest, opus 187
   Reisebilleder - Pictures from a Journey
   Via Appia
   Sicilia
   Tripoli
   El Escorial
   Sevilla
   Beduinerjenter ved oasen
   Stjernehimmel over Sahara
   Sanger til dikt av Anders Hovden - Songs to Poems by Anders Hovden voor zanger, koor en orkest
   Handi hans far
   Haust i April
   Havet
   Kingelen
   Kvite fuglar
   Mot soleglad
   Hugsamt er det i Hovdebygdi
   Til ein ungdom
   Sanger til dikt av Arnulf Øverland - Songs to Poems by Arnulf Øverland voor tenorsolo en orkest
   Der flakker så røde stjerner
   Å si mig hvorfor
   Fluen
   Utopia
   Lindormen
   Dagvise
   Vuggevise
   Det jodlet i røde skoger
   Stjernenes hus
   Et seil glir bort i kveldens blå
   Sanger til dikt av Aslaug Laastad Lygre - Songs to Poems by Aslaug Laastad Lygre voor zang en orkest
   Bera ei sorg
   Det einøygde huset
   Mjukt skjer åra
   Sanger til dikt av Aslaug Vaa - Songs to Poems by Aslaug Vaa voor zang en orkest
   Den gamle apalen
   Det stusslege romet
   Lykelen
   På vegakanten
   Marskveld
   Nordlysun
   Vaka og vente
   Hestmennan
   I hasseldokk
   Svara meg, mi Harpe
   Villarkonn
   Sanger til dikt av François Mauriac - Songs to Poems by François Mauriac voor gemengd en mannenkoor en orkest Notre ame
   Cette ame a dévancé
   Un peu de lune pale
   Paysages
   Mon ami, ton coeur
   Sédentaire.
   Sanger til dikt av Knut Hamsun - Songs to Poems by Knut Hamsun voor orkest
   Basun
   Bergkrystall
   Paa Hvælvet
   Rimet skog
   Skjærgaardsø
   Tonen
   Ved nyingen
   Smørblomster - Buttercup voor sopraan, tenor en orkest - tekst: B. Berg-Olsen
   Symfoni Nr. 1 - Symphony No. 1 - "Julekvelden - The Christmas Eve" opus 182
   To Juletoner frå Hardanger - Two Christmas Tunes from Hardanger Slåttestev til Jol
   Jolesveinane.
   Three Orchestral Pieces from the Dreams of Baldur op. 81 gereconstrueerd van Kaare Dyvik Husby
   Gudane gløymer mistelteinen
   Dansen i Pileregnet
   1937/1938 Variationer over en folkvise frå Hardanger - Variations on a Folk Tune from Hardanger voor twee piano's en orkest
  
   Werken voor harmonieorkest 
   1962 Det gamle kvernhuset, opus 204
   1962 Hymne til fridomen 1970 Prinds Christian Frederiks honnørmarch voor brassband
   1974 Sinfonia di soffiatori No. 3 Sinfonietta di soffiatori, opus 203
   Intonazione d'autunno (Forspill til høsten)
   Ricordi d'estate (Sommerminner)
   Fanfara funebra (Tragisk fanfare)
   Allegria alpestre (Fjellglede)
   Canto di congedo (Avskjedssang)
  
   Missen, cantates en geestelijke muziek 
   The Turtle solo-cantate voor mezzosopraan en orkest - tekst (Engels): vanuit The Grapes of Wrath van John Steinbeck
   1974 Telemarkin cantate voor zang, spreker, hardanger fiddle en orkest - tekst: Aslaug Vaa
  
   Muziektheater 
   Opera's 
  
   Balletten 
  
   Bibliografie 
   Kurtz Myers: Performer Index : Conductors, in: Index to record reviews 1984-1987 : based on material originally published in "Notes", the Quarterly Journal of the Music Library Association between 1984 AND 1987, Boston, Massachusetts: G.K. Hall, 1989, 639 p., ISBN 978-0816104826
   Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers, Volume III, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1987, 878 p., ISBN 978-0-8108-1930-6
   Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers, Vol. II, Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1974, 567 p., ISBN 0-8108-0734-3
   Storm Bull: Index to biographies of contemporary composers, New York: Scarecrow Press, 1964, 405 p.
   Harald Herresthal: Norwegische Musik von den Anfängen bis zur Gegenwart, Oslo: Norsk Musikforlag, 1984, 130 p., ISBN 82-7093-033-4
   Nils Grinde: Contemporary Norwegian music 1920-1980, Oslo: Universitetsforlaget, 1981
   Nils Grinde: Norsk Musikkhistorie : Hovedlinjer i norsk musikkliv gjennom 1000 ar, Oslo: Universitetsforlaget, 1981, 417 p.
   Conrad Baden: Geirr Tveitt 70 ar, Norsk Musikktidsskrift. 15 (1978), S. 217-218.
   Kjell Baekkelund: Norske komponister, Tiden Norsk Forlag, 1977
   Bjarne Kortsen: Contemporary Norwegian piano music, Bergen, Norway: Bjarne Kortsen, 1976
   Bjarne Kortsen: Contemporary Norwegian piano music, A catalogue, 2nd enlarged and revised edition, Bergen, Norway: 1974
   Bjarne Kortsen: Contemporary Norwegian orchestral music, Bergen, Norway: Bjarne Kortsen, 1969
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon - 2. rev. och utvidgade uppl., Stockholm: Sohlman Förlag, 1975-1979, 5 v.
   Gösta Morin, Carl-Allan Moberg, Einar Sundström: Sohlmans musiklexikon : nordiskt och allmänt upplagsverk för tonkonst, musikliv och dans, Stockholm: Sohlmans Förlag, (1951-)
   Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5
   Marc Honneger: Dictionnaire de la musique, Paris: Bordas, 1970-76
   Contemporary Norwegian orchestral and chamber music - Compiled 1969 by The Society of Norwegian Composers'', Johan Grundt Tanum, 1970
  
  Noors componist
  Noors dirigent
  Noors pianist
  20e-eeuws componist
  Christelijke muziek