De geestelijke ladder
De geestelijke ladder of De paradijsladder (Grieks: Klimax tou paradeisou) is een 7e-eeuws boek geschreven in het Grieks door de heilige Johannes Climacus. Het geldt als een topwerk van de Byzantijnse spiritualiteit. Johannes Climacus ('van de ladder') was een Griekssprekende, christelijke intellectueel die een ascetisch leven leidde als monnik.

Inhoud 
Het boek geeft het beeld van een ladder die tot de hemel rijkt. Deze symboliek is verwant met de jakobsladder uit het Bijbelboek Genesis. Deze ladder heeft dertig treden, naar analogie met de dertig levensjaren van Jezus voor zijn openbaar leven. De treden of levenswijsheden zijn opgedeeld in vijf reeksen:

Breuk met de wereld

 trouw zijn aan je keuze,
 vrij zijn
 de woestijn ingaan
 gehoorzaam zijn

Boete en gehoorzaamheid

 boetvaardig zijn
 denken aan je dood
 verdriet kunnen hebben

Strijd tegen de hartstochten, waarbij elke trede is verbonden met een hoofdzonde en de tegenoverstaande deugd

 niet kwaad worden en zachtmoedig zijn
 kwaad kunnen vergeten
 geen kwaad spreken
 niet kletsen
 oprecht zijn
 nooit vertwijfeld raken
 niet toegeven aan gulzigheid
 kuis zijn
 niet gierig zijn
 arm willen zijn

De verleidingen van een ascetisch leven

 bij jezelf komen
 niet te veel toegeven aan slaap
 alert zijn
 niet bang zijn
 niet op eer uit zijn
 niet trots zijn
 zacht  eenvoudig zijn, argeloos zijn en het kwaad niet zoeken
 bescheiden zijn
 onderscheid kunnen maken

De verheven stadia

 innerlijk stil zijn
 kunnen bidden
 zich door niets in de war laten brengen
 vol zijn van geloof, hoop en liefde.

Invloed 
De geestelijke ladder wordt nog steeds gelezen in oosters-orthodoxe kloosters, met name in de vasten. Het was een geliefd thema in de schilderkunst in de oosters-orthodoxe landen. In West-Europa werd het boek redelijk laat in het Latijn vertaald en werd het bekend tijdens de contrareformatie. Het beïnvloedde de jonge trappistenorde. Paus Benedictus XVI toonde zich een groot bewonderaar van het boek.

Een Nederlandse vertaling van Paul Gilis verscheen in 2002.

7e-eeuws boek