Wielwebspinnen
De wielwebspinnen (Araneidae) zijn een familie van spinnen die wereldwijd tegen de drieduizend soorten telt. Sommige tropische soorten staan bekend om de grote webben. De meeste soorten, zoals de kruisspin, maken een veel kleiner web.

Kenmerken
Deze spinnen hebben vaak een groot, opvallend gekleurd en getekend achterlijf, dat bij sommige tropische soorten vaak bizarre, hoekige vormen kan aannemen. De poten bevatten 3 klauwtjes. Ze hebben 8 ogen, waarvan de middelste vier vaak een vierkant vormen. De lichaamslengte varieert van 0,2 tot 4,6 cm.

Voortplanting
Bij de balts wordt het vrouwtje door een mannetje benaderd om haar in baltsstemming te brengen. Dit doet hij door aan de draden te plukken. Na de paring worden de eieren afgezet in een zijden cocon, die vaak nog wordt gecamoufleerd met stukjes plant, waarna deze wordt vastgekleefd aan planten of schors.

Spinmethode

De spinmethode is steeds hetzelfde: een paar 'hulplijnen' en vervolgens wordt het kleverige wiel gemaakt door van heel kort bij elkaar in het centrum, naar vrij wijd uit elkaar staande cirkels te spinnen. Eenmaal een stevig (niet klevend) webgeraamte is gebouwd, wordt dit met kleverige draad bedekt. Vanuit het centrum van het web loopt een voeldraad naar het hol van de spin.

Wielwebspinnen maken hun web bij voorkeur 's nachts of in de vroege ochtend, tenzij dit door stormachtig weer niet mogelijk is. Men kan daardoor vaak op allerlei tijdstippen overdag spinnen bij het maken van webben betrappen. Omdat de webben door prooidieren worden beschadigd, moeten ze geregeld worden vernieuwd. Voorts neemt de kleefkracht van de vangspiraal binnen enkele dagen sterk af. Meestal wordt daarom elke dag een nieuw web gebouwd; het oude web wordt daarbij vaak eerst opgegeten, kleine gevangen insecten incluis.

Wielwebspinnen zijn niet de enige spinnen die wielvormige webben maken, strekspinnen doen dat bijvoorbeeld ook.

Jachttechniek
De jachttechniek varieert naargelang de spin en de prooi. Soms zit de spin in het midden van het web te wachten, soms zit ze aan de rand van haar hol, met 1 of 2 poten aan de voeldraad.
Eenmaal een prooi in het web verzeild raakt, en voldoende trillingen veroorzaakt, snelt de spin ernaartoe. Soms gaat de spin er ook wel direct op af, of schudt het web verscheidene malen heen en weer waardoor de prooi vaak verder verstrikt raakt, precies gelokaliseerd en geïdentificeerd wordt. Wanneer een prooi niet beweegt, kan de spin interesse verliezen: dode prooien worden over het algemeen door spinnen genegeerd.

Een kleine prooi wordt onmiddellijk gegrepen en vaak ook onmiddellijk verorberd.

Iets grotere prooien worden gegrepen en snel ingesponnen; door de prooi in het web te wentelen, ontstaat een pakje dat langs twee uiteinden in het web hangt.

Nog grotere of gevaarlijk ogende prooien worden voorzichtig benaderd; de spin zal eerst vanaf een afstand trachten de prooi met behulp van de achterpoten met klevende draden te bedekken. Oogt de prooi te gevaarlijk, dan zal de spin ze "bevrijden" door de draden door te bijten.

De prooi wordt ofwel ter plaatse, ofwel in het centrum van het web, ofwel in het hol opgegeten, waarbij een 'gat' in het web achterblijft.
Wielwebspinnen "kauwen" hun voedsel, in tegenstelling tot de meeste andere spinnen die hun prooi leegzuigen.

Enkele wielwebspinnen die in Nederland en België te vinden zijn: kruisspin, wespspin (of tijgerspin), en de viervlekwielwebspin.

Ander voedsel 
Het web van wielwebspinnen vangt niet alleen dierlijke prooien, maar ook sporen en stuifmeelkorrels kunnen er in blijven kleven. Bij de eikenbladspin en de kruisspin is aangetoond dat pollen deel uitmaken van de voeding van juvenielen en voor 25% bijdragen aan de voeding, meer dan wat door toeval verwacht zou worden.

Geslachten 
 Acacesia , 1895
 Acantharachne , 1910
 Acanthepeira , 1883
 Acroaspis , 1878
 Acrosomoides , 1887
 Actinacantha , 1864
 Actinosoma , 1883
 Aculepeira , 1942
 Acusilas , 1895
 Aethriscus , 1902
 Aethrodiscus , 1913
 Aetrocantha , 1879
 Afracantha , 1914
 Agalenatea , 1951
 Alenatea , 1999
 Allocyclosa , 1999
 Alpaida , 1889
 Amazonepeira , 1989
 Anepsion , 1929
 Arachnura , 1863
 Araneus , 1757
 Araniella , 1942 – Komkommerspinnen
 Aranoethra , 1873
 Argiope , 1826
 Arkys , 1837
 Artonis , 1895
 Aspidolasius , 1887
 Augusta , 1877
 Austracantha , 1914
 Backobourkia , 2010
 Bertrana , 1884
 Caerostris , 1868
 Carepalxis , 1872
 Celaenia , 1868
 Cercidia , 1869
 Chorizopes , 1871
 Cladomelea , 1895
 Clitaetra , 1889
 Cnodalia , 1890
 Coelossia , 1895
 Colaranea , 1988
 Collina , 1891
 Colphepeira , 1941
 Cryptaranea , 1988
 Cyclosa , 1866
 Cyphalonotus , 1895
 Cyrtarachne , 1868
 Cyrtobill , 2009
 Cyrtophora , 1864
 Deione , 1898
 Deliochus , 1894
 Demadiana , 1929
 Dolophones , 1837
 Dubiepeira , 1991
 Edricus , 1890
 Enacrosoma , 1932
 Encyosaccus , 1895
 Epeiroides , 1885
 Eriophora , 1864
 Eriovixia , 1951
 Eustacesia , 1954
 Eustala , 1895
 Exechocentrus , 1889
 Faradja , 1970
 Friula , 1897
 Galaporella , 2009
 Gasteracantha , 1833
 Gastroxya , 1962
 Gea , 1843
 Gibbaranea , 1951
 Glyptogona , 1884
 Gnolus , 1879
 Herennia , 1877
 Heterognatha , 1849
 Heurodes , 1886
 Hingstepeira , 1995
 Hypognatha , 1839
 Hypsacantha , 1914
 Hypsosinga , 1871
 Ideocaira , 1903
 Isoxya , 1885
 Kaira , 1889
 Kapogea , 1997
 Kilima , 1970
 Larinia , 1874
 Lariniaria , 1970
 Larinioides , 1934
 Leviellus , 2004
 Lewisepeira , 1993
 Lipocrea , 1878
 Macracantha , 1864
 Madacantha , 1970
 Mahembea , 1970
 Mangora , 1889
 Manogea , 1997
 Mastophora , 1876
 Mecynogea , 1903
 Megaraneus , 1968
 Melychiopharis , 1895
 Metazygia , 1904
 Metepeira , 1903
 Micrathena , 1833
 Micrepeira , 1953
 Micropoltys , 1911
 Milonia , 1890
 Molinaranea , 1940
 Nemoscolus , 1895
 Nemosinga , 1947
 Nemospiza , 1903
 Neogea , 1983
 Neoscona , 1864
 Nephila , 1815
 Nephilengys , 1872
 Nicolepeira , 2001
 Novakiella , 1993
 Novaranea , 1988
 Nuctenea , 1864
 Oarces , 1879
 Ocrepeira , 1883
 Ordgarius , 1886
 Paralarinia , 1970
 Paraplectana , 1867
 Paraplectanoides , 1886
 Pararaneus , 1940
 Parawixia , 1904
 Parmatergus , 1994
 Pasilobus , 1895
 Perilla , 1895
 Pherenice , 1899
 Phonognatha , 1894
 Pitharatus , 1895
 Plebs , 2012
 Poecilarcys , 1895
 Poecilopachys , 1895
 Poltys , 1843
 Porcataraneus , 2011
 Pozonia , 1953
 Prasonica , 1895
 Prasonicella , 1971
 Pronoides , 1936
 Pronous , 1881
 Pseudartonis , 1903
 Pseudopsyllo , 1916
 Psyllo , 1899
 Pycnacantha , 1865
 Rubrepeira , 1992
 Scoloderus , 1887
 Sedasta , 1894
 Singa , 1836
 Singafrotypa , 1962
 Siwa , 1970
 Spilasma , 1897
 Spinepeira , 1995
 Spintharidius , 1893
 Taczanowskia , 1879
 Talthybia , 1898
 Tatepeira , 1995
 Telaprocera , 2008
 Testudinaria , 1879
 Thelacantha , 1882
 Thorellina , 1899
 Togacantha , 1914
 Umbonata , 1971
 Ursa , 1895
 Verrucosa , 1888
 Wagneriana , 1904
 Witica , 1895
 Wixia , 1882
 Xylethrus , 1895
 Yaginumia , 1960
 Zealaranea , 1988
 Zilla , 1834
 Zygiella , 1902

In Nederland waargenomen soorten
 Genus: Aculepeira
 Aculepeira ceropegia - (Eikenbladspin)
 Genus: Agalenatea
 Agalenatea redii - (Brede Wielwebspin)
 Genus: Araneus
 Araneus alsine - (Sinaasappelspin)
 Araneus angulatus - (Schouderkruisspin)
 Araneus diadematus - (Kruisspin)
 Araneus marmoreus - (Marmerspin)
 Araneus quadratus - (Viervlekwielwebspin)
 Araneus sturmi - (Witruitwielwebspin)
 Araneus triguttatus - (Drievlekwielwebspin)
 Genus: Araniella
 Araniella alpica - (Dennenkomkommerspin)
 Araniella cucurbitina - (Gewone Komkommerspin)
 Araniella displicata - (Bonte Komkommerspin)
 Araniella inconspicua - (Stippelloze Komkommerspin)
 Araniella opisthographa - (Tweelingkomkommerspin)
 Genus: Argiope
 Argiope bruennichi - (Wespenspin)
 Genus: Cercidia
 Cercidia prominens - (Stekelrugje)
 Genus: Cyclosa
 Cyclosa conica - (Kegelspin)
 Cyclosa oculata - (Zesknobbelspin)
 Genus: Gibbaranea
 Gibbaranea bituberculata - (Struikknobbelspin)
 Gibbaranea gibbosa - (Boomknobbelspin)
 Genus: Hypsosinga
 Hypsosinga albovittata - (Witvlekpyjamaspin)
 Hypsosinga heri - (Moeraspyjamaspin)
 Hypsosinga pygmaea - (Graspyjamaspin)
 Hypsosinga sanguinea - (Heidepyjamaspin)
 Genus: Larinioides
 Larinioides cornutus - (Rietkruisspin)
 Larinioides ixobolus
 Larinioides patagiatus - (Vale Wielwebspin)
 Larinioides sericatus - (Brugspin)
 Genus: Mangora
 Mangora acalypha - (Driestreepspin)
 Genus: Neoscona
 Neoscona adianta - (Heidewielwebspin)
 Genus: Nuctenea
 Nuctenea umbratica - (Platte Wielwebspin)
 Genus: Singa
 Singa hamata - (Bonte Pyjamaspin)
 Singa nitidula - (Beekpyjamaspin)
 Genus: Zilla
 Zilla diodia - (Maskerspinnetje)
 Genus: Zygiella
 Zygiella atrica - (Struiksectorspin)
 Zygiella x-notata - (Venstersectorspin)

Zie ook 
 Lijst van wielwebspinnen

Externe link 
  Overzicht Araneidae op waarneming.nl
 , The World Spider Catalog Natural History Museum Bern