Veldspaatvervanger
Veldspaatvervangers, veldspatoïdes of foïdes (Engels: feldspathoids of foides) zijn een groep mineralen die tot de silicaten behoren. Veldspaatvervangers lijken in eigenschappen en samenstelling op de veldspaten, maar zijn onderverzadigd in silica. Ze komen voor in zeldzamere stollings- en metamorfe gesteenten.

Eigenschappen 
Alle veldspaatvervangers zijn tectosilicaten en bevatten meestal de elementen kalium, natrium, calcium en/of aluminium.

Veldspaatvervangers 
Nefelien - (Na,K)AlSiO4
Kalsiliet - KAlSiO4
Leuciet - KAlSi2O6
Noseaan - Na8Al6Si6O24(SO4)·(H2O)
Sodaliet - Na8Al6Si6O24Cl2
Lazuriet - Na3CaAl3Si3O12S
Haüyn - Na4Ca2Al6Si6O22S2(SO4)Cl0,5
Helviet - Mn2+4Be3(SiO4)3S
Cancriniet - Na6Ca2Al6Si6O24(CO3)2
Afghaniet - (Na,Ca,K)8(Si,Al)12O24(SO4,Cl,CO3)3·H2O
Davyn - Na4K2Ca2Si6Al6O24(SO4)Cl2

Voorkomen 
De veldspaatvervangers komen voornamelijk voor in alkali-rijke stollingsgesteenten als syeniet. Ze kunnen ook ontstaan bij de verwering van veldspaat.

Zie ook 
Lijst van mineralen
Veldspaat

Tectosilicaat