Letterenhuis
Het Letterenhuis te Antwerpen is het algemene archief voor de Vlaamse letterkunde.

Activiteiten
In het archief van het Letterenhuis bevinden zich zo’n twee miljoen brieven en handschriften van schrijvers of als deel van de hier bewaarde archieven van uitgevers, literaire clubs en tijdschriften. De collectie omvat bovendien zo’n 130.000 foto's, 40.000 affiches, schilderijen, grafiek en beeldhouwwerk, naast een uitgebreid knipsel- en documentatiesysteem. Dit kan in de leeszaal worden geraadpleegd voor onderzoek.

Daarnaast worden er ook literaire activiteiten georganiseerd, zoals poëzielezingen, studiedagen en boekpresentaties. Het Letterenhuis geeft zelf publicaties uit, waaronder het literair-historische tijdschrift Zacht Lawijd (veelal ZL genoemd) en het halfjaarlijkse berichtenblad Zuurvrij (voorheen Blauwdruk).

Enkele hoogtepunten uit de collectie zijn uitgebreide auteursarchieven. De archieven werden verworven van onder anderen Willem Elsschot, Louis Paul Boon, Paul van Ostaijen, Karel Van de Woestijne en Hugo Claus. Onder de geschonken archieven bevinden zich die van Tom Lanoye, Johan Daisne, Ivo Michiels, Hugo Raes, Paul De Wispelaere, Kamiel Vanhole, Angèle Manteau, Jan Decorte en Wannes van de Velde. In 2017 werd een deel van het archief van Literair Gent overgebracht.

Geschiedenis
De voorgeschiedenis van het Letterenhuis begint in 1899, toen de stad Antwerpen het literair archief van Hendrik Conscience kocht. In 1912 werd er met dit materiaal een grote tentoonstelling ingericht, ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van deze schrijver. De grote belangstelling deed plannen rijzen voor een permanent Consciencemuseum, maar die zijn nooit uitgevoerd. Wel werd in 1933 het Museum van de Vlaamsche Letterkunde gesticht, en ondergebracht in het oude Huis De Beukelaer aan de Minderbroedersrui waar een vaste tentoonstelling over Conscience liep. Vanaf dan begon het museum met het verzamelen van archiefmateriaal van andere Vlaamse schrijvers.

In 1944 werd het gebouw zwaar beschadigd door een V2, maar aangezien de collectie in het begin van de oorlog al in veiligheid was gebracht, was de schade aan het archiefmateriaal beperkt. Na de bevrijding kreeg de instelling de nieuwe naam Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven (AMVC). In 1959 werd een nieuw Letterenhuis in gebruik genomen, dat gebouwd werd door stadsarchitect André Fivez. Het oude gebouw, om de hoek, werd voor administratieve functies behouden.

Sinds 1 januari 2004 is het Letterenhuis erkend als cultureel thema-archief met betrekking tot het literaire erfgoed.

Klapper
In 1955 verscheen de eerste klapper: een trefwoordenoverzicht van alles waarover het AMVC archiefmateriaal bewaart. De gedrukte klapper werd in 1985 vervangen door een geautomatiseerde versie. Vanaf 1996 is informatie over de collectie te vinden in de online databank Agrippa.

Enkele specimens uit de collectie

Overzicht van thematische tentoonstellingen

Zie ook 
 Mededelingen van de documentatiedienst (1954-1992)
 Archives et Musée de la littérature (Franstalige tegenhanger in Brussel)
 Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel, lokaal initiatief in Brussel

Externe links
 Officiële webpagina van het Letterenhuis
 Opzoeken in de online databank “Agrippa”
 Collectie van het Letterenhuis bewaard in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience.

Cultuur in Vlaanderen
Nederlands
Literatuurmuseum
Literatuurgeschiedenis
Archief in België
Museum in Antwerpen (stad)