Hendrik Waelput
Philippe Henri Pierre Jean-Baptiste (Hendrik) Waelput (Gent, 26 oktober 1845 – 8 juli 1885) was een Belgisch componist, muziekpedagoog en dirigent. Zijn eerste werken publiceerde hij onder het pseudoniem H. Lübner.

Levensloop 
Waelput had als eerste muziekleraar aan het St. Barbaracollege te Gent Karel Miry. Eerst studeerde hij letteren en wijsbegeerte aan de Rijksuniversiteit Gent. Aansluitend studeerde hij harmonie bij François-Joseph Fétis en orkestratie bij Charles Hanssens Jr. aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel. In 1866 behaalde hij een compositieprijs. Alhoewel hij zijn vroegste werken nog op Franse teksten schreef, was hij later een vurig aanhanger van Peter Benoit. In 1867 behaalde hij de Prix de Rome voor zijn cantate Het woud.

Waelput was medeoprichter en dirigent van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel (1866-1867). Na een kort verblijf in Duitsland werd hij van 1869 tot 1871 de jonge talentvolle componist en directeur van het Stedelijk Muziek-Conservatorium in Brugge.

Hij organiseerde een reeks volksconcerten in Brugge en was tevens dirigent van de Concerts populaires en de Musique Classique in Brussel. Reeds in juli 1871 diende hij na een conflict met het Brugse stadsbestuur zijn ontslag in. Evenmin als Karel Miry werd hij, vanwege zijn Vlaamsgezinde overtuiging, in 1871 niet tot directeur van het Koninklijk Conservatorium in Gent benoemd. Hij verliet daarop het land en was enkele jaren actief in onder andere Den Haag, Cherbourg, Boulogne-sur-Mer, Dijon, Douai, Issoudun, Fécamp en Rijsel. Na zijn terugkomst in België werd hij dirigent van het orkest van de "Grote Schouwburg" in Gent (1875-1878 en 1882-1885) en eveneens directeur van het "Théâtre Royal" in Antwerpen (1879-1880). In 1879 werd hij docent harmonie, contrapunt en fuga aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium in Antwerpen.

Hendrik Waelput wordt beschouwd als een van de briljantste vertegenwoordigers van de Vlaamse school; verder wordt hij, dankzij Edward Blaes, ook wel de 'Vlaamse Schubert' genoemd. Als componist schreef hij voor verschillende genres.

Composities

Werken voor orkest 
 1865 Concerto symphonique, voor dwarsfluit en orkest
 1870 Eerste Symfonie in d
 1875 Tweede Symfonie in Es-groot
 1875 Derde Symfonie in b
 1875 Vierde Symfonie "Nationale", in C-groot
 1881 Hulde aan Conscience
 Agneessens, ouverture
 Feestouverture
  Ouverture de Concert voor klein orkest in c
 Kwartentanz
 Serenade, voor dwarsfluit en orkest
 Suite
 Romance voor hoorn en orkest
 Marche des Geux (Hulde aan de Geuzen), Feestmars
 Vijfde symfonie (onvoltooid; slechts een cantabile-deel is aanwezig)

Cantates en gewijde muziek 
 1867 Het woud, cantate - tekst: Karel Versnaeyen
 1867 De Wind, cantate - tekst: Emmanuel Hiel
 1871 Memlinc-cantate voor de onthulling van het standbeeld van de beroemde schilder Hans Memling (1430?-1494) in Brugge
 1872 De Zegen der Wapens cantate - tekst: Eugeen van Oye
 1876 De Pacificatie van Gent, cantate voor gemengd koor en orkest (gecomponeerd naar aanleiding van de feestelijkheden in Gent in 1876 ter herdenking van 300ste verjaardag het vredesverdrag tussen de gewesten Holland en Zeeland, Willem van Oranje en hun bondgenoten uit de rest van de Nederlanden (1576)) - tekst: Emmanuel Hiel
 Stabat Mater

Muziektheater

Opera's

Vocale muziek 
 1872 Zes gedichten - tekst: Eugeen van Oye
 1878 Minne- en wiegelied - tekst: Eugeen van Oye
 Afscheid
 Helpt nu uzelf (De Tiende Penning)
 In de duinen
 Jeugd en liefde
 Tabakslied
 Wilhelmus (naar de versie uit Peter Benoits "De Schelde")

Kamermuziek 
 Andante Cantabile voor 4 altviolen
 Strijkkwintet

Eerbetoon
Er bestaat een Hendrik Waelputstraat in Gent
Er bestaat een Hendrik Waelputstraat in Brugge

Bibliografie 
 Flavie Roquet: Lexicon Vlaamse Componisten geboren na 1800, Roeselare: Roularta Books, 2007. 946 p., 
 Luc Leytens: Hendrik Waelput, een vergeten componist, in: Kaderblad Jeugd en Muziek Vlaanderen, september 1985, nr. 147, pp. 1–5
 August Louis Marcel Corbet: Hendrik Waelput, in: Algemene Muziekencyclopedie, dl. 10, Weesp, 1984, p. 195.
 Bernard Leon Huys: Waelput, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, dl. 7, Brussel, 1977, p. 1037-1043.
 Edward De Vynck: Henry Waelput, Brussel: Palais des Académies, 1935. 125 p.
 C. Bergmans: Philippe-Henri-Pierre-Jean-Baptiste Waelput, in: Le Conservatoire royal de Musique de Gand, Gent, 1901, p. 437-441.
 Arthur Pougin: Waelput (Henri), in: Biographie universelle des musiciens et bibliographie générale de la musique par François-Joseph Fétis, Supplément et Complément, publiés sous la direction de Arthur Pougin, dl. 2, Parijs, 1880, p. 641.

Externe links 
 Biografie op SVM
 Korte biografie op Tweepoorten (gearchiveerd)

Belgisch componist
Belgisch dirigent
Belgisch muziekpedagoog
19e-eeuws componist
Belgisch persoon in de 19e eeuw