Viviparidae
De Viviparidae zijn een familie van zoetwaterkieuwslakken die met ruim 60 soorten over de hele wereld, met uitzondering van Zuid-Amerika, voorkomen. Viviparidae zijn ovovivipaar: het moederdier houdt de eieren bij zich tot de jonge dieren uit het ei komen.

Typegenus
Viviparus Montfort, 1810 is het typegenus van deze familie.

Schelpkenmerken
De schelp is meestal conisch van vorm, hoger dan breed en regelmatig gewonden. De windingen zijn doorgaans bol, soms met kielen die glad maar ook geknobbeld kunnen zijn. Bij veel soorten is de kiel op de periferie geprononceerd. Vaak is de mondopening ovaal tot vrijwel rond. De mondrand is scherp, niet verdikt en niet omgeslagen. De schelp heeft een navel die echter geheel bedekt kan zijn.

In hoogte variëren de meeste soorten tussen ongeveer 1 en 6 cm.

Hoewel de dieren van gescheiden geslacht zijn (zie onder) is nog niet aangetoond dat dit zich uit in geslachtelijke dimorfie van de schelp zoals van andere slakkensoorten (bijvoorbeeld Lithoglyphus naticoides) bekend is.

Moerasslakken hebben een (meestal dun) hoornachtig operculum dat concentrisch is opgebouwd.

Voortplanting
De dieren zijn van gescheiden geslacht. Zoals de Latijnse naam aangeeft, zijn deze dieren levendbarend. Er is echter geen sprake van echt levendbarend maar van zgn eierlevendbarend (ovovivipaar).

Habitat en levenswijze
De meeste soorten leven in zoet zuurstofrijk water, er zijn er ook die zwak brak water verdragen.

Geologische historie
Voorouders van de moerasslakken komen met zekerheid sinds het Juratijdperk voor, de modernere soorten zijn zich sinds het Krijttijdperk beginnen te ontwikkelen.

Voorkomen
Wereldwijd verspreid met uitzondering van Zuid-Amerika.

Voorkomen in Noordwest-Europa
In Noordwest-Europa komen twee levende soorten voor: de Spitse moerasslak (Viviparus contectus) en de Stompe moerasslak (Viviparus viviparus). Daarnaast zijn van deze regio uit het Cenozoïcum (vooral uit het Kwartair) enkele fossiele soorten bekend.

Taxonomie 
De familie kent de volgende indeling:
 Onderfamilie Viviparinae Gray, 1847
 Geslacht Angulyagra Rao, 1931
 Angulyagra microchaetophora (Annandale)
 Angulyagra oxytropis (Benson)
 Geslacht Taia Annandale, 1918
 Taia crassicallosa Annandale & Rao
 Geslacht Viviparus Montfort, 1810 - typegeslacht
 Viviparus acerosus (Bourguignat, 1862)
 Viviparus ater (De Cristofori & Jan, 1832)
 Viviparus contectus (Spitse moerasslak) (Millet, 1813)
 Viviparus diluvianus  (Kunth, 1865)
 Viviparus georgianus (Lea, 1834)
 Viviparus glacialis (Wood, 1872)
 Viviparus mamillatus (Kuster, 1852) 
 Viviparus teschi  (T. Meijer, 1990)
 Viviparus viviparus (Stompe moerasslak) (Linnaeus, 1758)
 Geslacht Tulotoma Haldeman, 1840 (1 soort))
 Tulotoma magnifica (Conrad, 1834)
 Onderfamilie Bellamyinae Rohrbach, 1937
 Geslacht Apameaus Sivan, Heller & van Damme, 2006 Dit Pliocene-Pleistocene geslacht bevat slechts één soort
 Apameaus apameae Sivan, Heller & van Damme, 2006
 Geslacht Bellamya Jousseame, 1886 - typegeslacht van de onderfamilie
 Bellamya bengalensis (Lamarck, 1822)
 Bellamya crassispiralis (Annandale)
 Bellamya crassa (Benson)
 Bellamya dissimilis (Mueller)
 Bellamya hilmandensis (Kobelt, 1909)
 Bellamya micron (Annandale)
 Geslacht Cipangopaludina Hannibal, 1912
 Cipangopaludina chinensis 
 Cipangopaludina japonica 
 Cipangopaludina lecythis (Benson)
 Onderfamilie Lioplacinae Gill, 1863
 Geslacht Lioplax Troschel, 1856

 Lioplax cyclostomaformis
 Lioplax pilsbryi
 Lioplax subcarinata
 Lioplax sulculosa
 Lioplax talquinensis
 Geslacht Campeloma Rafinesque, 1819

 Campeloma brevispirum F. C. Baker, 1928
 Campeloma crassulum Rafinesque, 1819
 Campeloma decampi (W. G. Binney, 1865)
 Campeloma decisum (Say, 1817)
 Campeloma exile (Anthony, 1860)
 Campeloma floridense Call, 1886
 Campeloma geniculum (Conrad, 1834)
 Campeloma gibbum (Currier, 1867)
 Campeloma leptum Mattox, 1940
 Campeloma lewisi Walker, 1915
 Campeloma limum (Anthony, 1860)
 Campeloma milesi (I. Lea, 1863)
 Campeloma parthenum Vail, 1979
 Campeloma regulare (I. Lea, 1841)
 Campeloma rufum (Haldeman, 1841)
 Campeloma subsolidum Anthony
 Campeloma tannum Mattox, 1940
 Onderfamilie niet bekend
 Geslacht Albianopalin  Hamilton-Bruce, Smith & Gowlett-Holmes, 2002
 Geslacht Anulotaia Brandt, 1968
 Geslacht Centrapala Cotton, 1935
 Geslacht Filopaludina Habe, 1964
 Geslacht Heterogen Annandale, 1921 - met één soort
 Heterogen longispira (E. A. Smith, 1886)
 Geslacht Idiopoma Pilsbry, 1901
 Geslacht Larina Adams, 1851
 Geslacht Margarya Nevill, 1877
 Geslacht Mekongia Crosse & Fischer, 1876
 Geslacht Neothauma E. A. Smith, 1880 - met één soort
 Neothauma tanganyicense E. A. Smith, 1880
 Geslacht Notopala Cotton, 1935
 Geslacht Rivularia Huede, 1890
 Geslacht Siamopaludina Brandt, 1968
 Geslacht Sinotaia Haas, 1939
 Geslacht Trochotaia Brandt, 1974

Indeling in onderfamilies volgens WoRMS 
 Bellamyinae Rohrbach, 1937
 Lioplacinae Gill, 1863
 Viviparinae Gray, 1847

Afbeeldingen

Zie ook
 Lijst van Mollusca

Externe links 
 
 NCBI Taxonomy Browser: Viviparidae
 Systema naturae 2000 (classification) - Taxon: Viviparidae
 ITIS: Viviparidae