Communicatiemiddel
Een communicatiemiddel is een informatiedrager om mee te communiceren. Onderscheid kan worden gemaakt op basis van de gebruikte techniek (drukwerk, elektronica, mondeling), de zintuigelijke vorm van de informatie (auditief, visueel), of naar het bereik (massacommunicatie).

Evolutie 
Sinds de zeventiende eeuw bestaan er al dag- en weekbladen en breed verspreide pamfletten. Tot het eind van de 19e eeuw bleef het direct gesproken, geschreven of gedrukte woord het voornaamste communicatiemiddel. Maar in de loop van de negentiende eeuw kwamen daar de fotografie, de telegrafie, de telefoon, de film, en in de twintigste eeuw de radio, de televisie bij. In de jaren negentig van de twintigste eeuw ontstond een massaal gebruik van internet, toegankelijk gemaakt door browsers op het world wide web.

'De media', zoals radio, televisie, de krant en het internet, spelen een belangrijke rol in de dagelijkse nieuwsvoorziening. Hoewel internet een groeiend medium is en daarmee de aandacht voor dit medium toeneemt, blijven oudere media van belang. Internet functioneert niet alleen als medium voor eigen inhoud maar ook als transportmiddel voor andere 'media'. Zo kan informatie van radio en tv of gedrukte media via internet een nieuw bereik krijgen.

De zogenaamde opiniebladen, die wekelijks of maandelijks verschijnen, voegen achtergrondinformatie en analyse aan het nieuws toe. Het belang van internet als medium groeit sterk door zijn snelle verspreiding, op initiatief van individuen van nieuws, feiten en achtergronden.

Televisie wordt gezien als een belangrijk podium in de maatschappij, met betrekking op de berichten, ideeën en iconen dat het verspreid. Veelzeggend in dit verband is de opmerking van Andy Warhol uit 1968 dat iedereen in de gemedialiseerde wereld zijn eigen vijftien minuten roem (fifteen minutes of fame) zal krijgen.

Geschiedenis van de informatievoorziening

Individuele media 
Direct verbaal en non-verbaal contact

Schriftelijk 
Schriftelijke communicatie per koerier of per post
Schriftelijke telecommunicatie per telegraaf
Schriftelijke telecommunicatie per fax
Schriftelijke communicatie per e-mail
Directe schriftelijke communicatie via internet: chatten of Twitter

Mondeling 
Mondelinge telecommunicatie per telefoon
Mondelinge communicatie via VoIP (bellen via internet) heeft intercontinentaal bellen betaalbaar gemaakt.

Hybride media 
Web 2.0-toepassingen zoals internetfora zijn een tussenvorm tussen massamedia en individuele media; communicatie via een website met user-generated content is niet gericht op één gesprekspartner maar de doelgroep is beperkter en specifieker dan bij een massamedium het geval zou zijn.

Overzicht van media 
Overkoepelend
Mediaconglomeraat
Geschreven media
Alternatieve pers
Landelijke geschreven media
Dagbladen
Tijdschriften
Bedrijfsbladen
Consumentenbladen
Damesbladen
Familiebladen
Jongerenbladen
Maandbladen
Opiniebladen
Ouderenbladen
Weekbladen
Regionale geschreven media
Buurtkranten
Huis-aan-huis kranten
Regionale kranten (zie: Nieuwsbladen)
Studentenpers
Vakbladen

Televisie, zie: Televisie-omroepen:
Lijst van televisiezenders
Internationale televisie
Landelijke televisie
België
Nederland
Regionale televisie
België
Nederland

Radio, zie: Radio-omroepen
Internationale radio
Landelijke radio
Regionale radio

Nieuwe media
Interactieve televisie
Internet
Teletekst
Mobiele telefonie

Een overzicht van de Vlaamse media wordt gegeven in het artikel Media in Vlaanderen, een overzicht van de Nederlandse media wordt onder meer gegeven in Communicatiekaart van Nederland: overzicht van media en communicatie van Piet Bakker en Otto Scholten (2005).

Technische communicatiemiddelen
 een telefoontoestel:
 een zgn. vaste verbinding of lijn door middel van een bedraad telefoontoestel met eraan verbonden hoorn. Doorgaans alleen voor spraak. Maar recente technologie in de centrales maakt ontvangst van sms mogelijk na spraaksynthese.
 Een variant is de portable of draagbare telefoon op (evtl. oplaadbare) batterijen, waarbij een eenheid van hoorn, toetsenbord en nu vaak afleesscherm vrij verplaatsbaar is door het huis, met een max. afstand van ca. 25 m van de telefooncontactdoos;
 een mobiele telefoon, zowel voor spraak als voor sms.
 een computer, doorgaans met een aansluiting op het internet voor onder meer e-mail.
 een radiotoestel, tot de jaren 50 met elektronenbuizen, later met transistoren en nu met IC's (Integrated Circuits; geïntegreerde schakelingen of chips).

Oudere technische communicatiemiddelen
 een semafoor
 een telegraaf
 een spreekbuis

Andere communicatiemiddelen
 een brief, krant, folder of brochure
 een postduif
 een rooksignaal
 een tamtam
 een seinsleutel

Externe links 
 Alle Europese televisiezenders, alfabetisch en per land
 De Nieuwe Reporter groepsweblog over media en journalistiek
 Mediavacature overzicht van functies in de media en journalistiek

Media naar type