Stikstofwet
De Stikstofwet (Wet stikstofreductie en natuurverbetering) is een Nederlandse wet die drie resultaatsverplichtingen ten aanzien van de vermindering van de stikstofuitstoot regelt. De wet wijzigde de Wet natuurbescherming en trad op 1 juli 2021 in werking.

De wet vereist dat in 2025 minimaal 40% van het areaal van de stikstofgevoelige natuur in beschermde Natura 2000-gebieden een gezond stikstofniveau heeft waarbij de kritische depositiewaarde (KDW) niet overschreden wordt; in 2030 moet dit minimaal de helft zijn en in 2035 minimaal 74%. Bronmaatregelen voor de vermindering van de stikstofdepositie werden nader vastgelegd in een Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering.

De wet werd ingesteld om een uitweg te bieden aan de stikstofcrisis, nadat bleek dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) juridisch geen stand hield, zodat bouwprojecten weer door konden gaan. In november 2022 werd toepassing van PAS niet meer mogelijk door een uitspraak van de Raad van State.

Bouwvrijstelling 
In de Stikstofwet is in artikel 2.9a een uitzondering opgenomen voor de tijdelijke extra stikstofuitstoot bij bouwwerkzaamheden, de zogenaamde bouwvrijstelling. Stikstof dat vrijkomt bij de bouw, sloop en eenmalige aanleg van bouwwerken en infrastructuur wordt niet meegerekend bij de informatie die ten grondslag ligt aan het verlenen van een vergunning. In plaats daarvan wordt gemeenten gevraagd te stimuleren om emissieloos te bouwen. In het Besluit bouwwerken leefomgeving is in artikel 7.19a een informatieplicht opgenomen om maatregelen te benoemen om de stikstofdepositie te beperken. Verplichtingen om emmissiebeperkende maatregelen te nemen zullen gaan gelden bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Of de bouwvrijstelling in lijn is met de doelstellingen de natuurkwaliteit te verbeteren in Natura 2000-gebieden zonder compenserende maatregelen werd door juristen en ecologen betwist en stond ter discussie in een rechtszaak van Mobilisation for the Environment over de aanleg van Porthos, een leidingnetwerk voor ondergrondse CO2-opslag vanuit de Rotterdamse haven. Op 2 november 2021 deed de Raad van State de uitspraak dat de bouwvrijstelling niet voldoet aan het Europees natuurbeschermingsrecht dat vereist dat individuele beschermde natuurgebieden geen schade oplopen, en niet op een hoger schaalniveau gekeken mag worden naar maatregelen die bovendien onzeker zijn qua uitvoering. Dit betekent dat ook bouwactiviteiten getoetst dienen te worden aan lokale stikstofgevolgen bij de vergunningsaanvraag. Bouwend Nederland voorzag een vertraging van bouwprojecten maar ook een versnelde ontwikkeling en aanschaf van emissieloze machines.

Externe links 
 Wetsvoorsteldossier Eerste Kamer
 Wetsvoorsteldossier Tweede Kamer

Stikstofcrisis
Nederlandse wet op het gebied van het milieurecht