Windvleugel
Een windvleugel is een onderdeel van o.a. klokken en muziekdozen dat de luchtweerstand van een roterende vleugel gebruikt om de snelheid van iets (bijv. het slagwerk) te regelen.

Beschrijving
De eenvoudige windvleugel, Windfang (Duits), Governor fan (Engels), modérateur à air (Frans), 
bestaat uit een dunne rechthoekige plaat die in het midden van de lange zijde op een as is bevestigd.

Een andere variant, de dynamische windvleugel bestaat uit 2 platen 
die door veren verbonden aan twee assen op een tandem zijn bevestigd. 
Bij hogere snelheden wordt door de middelpuntvliedende kracht de stand van de platen veranderd waardoor de weerstandscoëfficiënt (Cd) groter wordt.

Werking
De draaiende windvleugel ondervindt luchtweerstand die toeneemt met het toerental waardoor het toerental op een zeker moment wordt begrensd.

De luchtweerstand wordt bepaald door de formule : 

Bij gelijkblijvende factoren : , :  en :  is de weerstand dus afhankelijk van het kwadraat van : .

De gewone vleugel is meestal niet vast op de as aangebracht maar wordt aangedreven door een veer die bij het op gang komen en stoppen de beweging geleidelijk start en afremt.

Bronnen
 Windvleugel, klein maar dapper, J.A. Knobbout, Tijdschrift, december 2003
 Muziekinstrumenten: Hoofdstuk Dertien: Automatische muziekinstrumenten, R. Rasch, 2018
 Die Uhr und ihre Funktionen: Für Sammler und Liebhaber, K. Menny, 2011

Mechanisch muziekinstrument