Hans Keller
Hans Keller (Haarlem, 2 februari 1937 - Amsterdam, 19 december 2019) was een Nederlands journalist, scenarioschrijver, regisseur, producent en documentairemaker.

Biografie

Hans Keller werd in 1937 in Haarlem geboren en groeide op in wat hij noemde de benauwde jaren veertig en vijftig. Na de middelbare school wilde hij aanvankelijk naar de toneelschool. Na zijn militaire dienst in 1957 koos hij echter voor de journalistiek. Hij begon als leerling-journalist van de Volkskrant. Al snel stroomde hij door naar de kunstredactie en werd hij televisierecensent. Hij schreef er onder het pseudoniem Verrekijker. Hij was, samen met Henk Schaafsma van de Nieuwe Rotterdamse Courant en Han G. Hoekstra van Het Parool, in 1961 initiatiefnemer achter de uitreiking van de Zilveren Nipkowschijf. 

Van 1962 tot 1964 maakte hij voor de AVRO het tv-programma Literaire ontmoeting. Hij nam er ontslag omdat het Remco Campert op 27 mei 1964 verboden werd zijn gedicht Niet te geloven voor te lezen met daarin de zinsnede "Alles zoop en naaide, / heel Europa was één groot matras". AVRO-directeur Ger Lugtenburg verzette zich tegen het door Campert uitspreken van het woord "naaide". Keller en zijn redactieleden weigerden echter het gedicht uit het programma te halen, waardoor de hele uitzending geschrapt werd. 

Tussen 1964 en 1968 maakte hij een aantal tv-documentaires voor het KRO-programma Kijk op kunst. Uit protest tegen het ontslag van tv-journalist Frits van der Poel vertrok hij bij de KRO per 1 januari 1969. In 1969 ging hij werken voor de VPRO waar hij elf jaar lang gezichtsbepalende informatieve en kunstprogramma's voor de televisie maakte, waaronder het in Nederland bekende Het Gat van Nederland (1972-1973, 1977 en 1978), waaraan ook Kees van Kooten en Wim de Bie, als satirici, en o.a. cameraman Jochgem van Dijk, Hans Verhagen, Theo Uittenbogaard, Frank Wiering, en Ad 's-Gravesande, als makers, meewerkten.  Hij kreeg voor Het Gat van Nederland in 1973 een Nipkowschijf. 

Door de jaren heen heeft hij een indrukwekkende hoeveelheid tv-documentaires gemaakt, later onder het motto: "Alleen op de Wereld". Zo maakte hij in 1993 met de dichter Remco Campert Hotel Atonaal. Rendez-vous der Vijftigers, over de dichters van deze literaire stroming en het Nederland van die jaren. Tot de laatste uitzending op 28 december 2014 was hij de maker van de door de VPRO-tv uitgezonden Dode dichters almanak, waarin de, inmiddels dode, dichters zelf - vaak in zwart/wit - uit eigen werk een stukje voorlazen.  

In 1983 was Keller redacteur van het literair tijdschrift De Revisor.

Prijzen
 1973 - Zilveren Nipkowschijf (tv-seizoen 1972/1973) voor Het Gat van Nederland, 
 2001 - L.J. Jordaanprijs
 2005 - Laurens Janszoon Costerprijs

Bibliografie
 1967 - Theater in de tijd, met Daniël de Lange, uitgever:  Vereeniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels, Amsterdam, [96] p, geïllustreerd, 14×22 cm (oblong) 
Annotatie: uitgave ter gelegenheid van de Boekenweek 1967
 1976 - Vastberaden maar soepel en met mate: herinneringen aan Nederland 1938-1948, H.J.A. Hofland, Hans Keller, Hans Verhagen, uitgever: Contact, Amsterdam, reeks: Contact tijdsdocumenten, 271 p, [8] p. met platen, geïllustreerd, 20cm, ISBN 90-254-2037-0
Annotatie editie: Bevat o.a. de teksten uit de televisiefilm: Vastberaden maar soepel en met mate, uitgezonden door de VPRO op 15 okt. 1974, met bibliografische referenties
 1979 - Reis en Verblijfkosten, uitgever: De Bezige Bij, Amsterdam, reeks: Leven en letteren, 278 p, 20 cm, ISBN 90-234-1529-9
Annotatie editie: Bevat grotendeels herdrukken.
 1990 - Geschiedenis van een tocht. De pelgrimsroute naar Santiago de Compostela: reisnovelle, Hans Keller, ingeleid door Cees Nooteboom, uitgever: Conserve, Schoorl, reeks: Santiago de Compostela-bibliotheek, dl. 3, oplage: 5000 ex, 128 p, 20 cm, ISBN 90-71380-35-1
 1992 - In transit. Reisverhalen, uitgever: Conserve, Schoorl, 274p, 21cm, ISBN 90-5429-002-1
Annotatie editie: Gedeeltelijk eerder verschenen in het NRC Handelsblad, 1985-1989
 1994 - Hotel Atonaal. Verslag van een romance, uitgever: De Bezige Bij, Amsterdam, 166 p, 20 cm, ISBN 90-234-3365-3
Annotatie editie: Uitgave naar de gelijknamige documentaire, uitgezonden door de VPRO in 1993

Gedeeltelijke filmografie
 1967-1968 - Kijk op kunst (documentaire, KRO)
 1968 - Louis Paul Boon (documentaire, KRO)
 1969 - Gerard Kornelis van het Reve 
 1970 - Multatuli
 1970 - Joris Ivens (documentaire, VPRO)
 1970 - Was er nog wat?
 1971 - Berichten uit de samenleving
 1971 - De twintiger en dertiger jaren (documentaireserie, samen met Jan Blokker, VPRO)
 1972 - Mississippi is niet meer wat het geweest is
 1973 - Terugkeer naar het zilvermeer
 1973 - Het Gat van Nederland
 1975 - Eldorado
 1975-1976 - Machiavelli
 1977 - Vastberaden, maar soepel en met mate
 1977 - Het Gat van Nederland revisited
 1981 - Over de Brug
 1982? - Berlijn - de zon is geel 
 1982 - Amsterdam – de ontstelde ruimte
 1983 - Rembrandt & Co
 1984 - Dag en nacht: een etmaal in Amsterdam
 1986 - Geschiedenis van een tocht
 1984-1987 - Nederland C
 1987 - Sporen aan de kust
 1988 - Amsterdam, Montana
 1989 - De voorgeschiedenis
 1990 - Naar Mozambique
 1991 - De sprong naar het zuiden
 1991 - Twee weken in een ander stadje/Revisited
 1991 - Sjarov in Holland
 1992 - Verhalen over de kleuren van Europa
 1992 - De uitvinding van Amerika
 1993 - Hotel Atonaal: rendez-vous der vijftigers (documentaire, samen met Remco Campert)
 1994 - Voetnoten bij een Oeuvre (over de filmer Herman van der Horst) (documentaire, NOS)
 1994 - Joseph Roth’s Grosse-Welt-Bioskop-Theater (documentaire, VPRO / SFB / Arte)
 1995 - Bad girls of music (documentaire, NPS)
 1995 - Thema: herinneringen aan Nederland (documentaire, VPRO)
 1996 - Het alfabet van Remco Campert (documentaire, VPRO)
 1997-1998 - Verhalen uit het land van de voldongen feiten (drama, VPRO)
 1998 - Cesare Pavese
 1999 - Spiegelbezoek
 2000 - In de tijdmachine door Japan (documentaire, VPRO)
 2000 - Daar aan het eind van de gang (over het Ferrara van Giorgio Bassani 1916-2000)
 2001 - De vrouw met de camera: Letizia Battaglia
 2002 - Im Netty Rosenfeld
 2002 - De vergeten personages van Han Bentz van den Berg (documentaire, VPRO)
 2003 - Casa Malaparte
 2007 - Het bewolkte bestaan van Louis van Gasteren (portret, VPRO)
 2008 - Kees Fens, erfgenaam van een lege hemel (documentaire, VPRO)

Externe link
Biografie van Hans Keller bij Beeld en Geluid

Nederlands programmamaker
Nederlands documentairemaker
Nederlands journalist
Nederlands televisieregisseur
Nederlands televisiecriticus
VPRO