Winneweer
Winneweer (Gronings: Winneweer, vroeger ook Windeweer) is een dorp dat in het noordoosten van de provincie Groningen (Nederland) ligt, in de gemeenten Groningen en Eemsdelta⁣, precies tussen Delfzijl en Groningen. Het is een klein dorp met 52 huizen en 3 straten: de Stadsweg, de Rijksweg en de Delleweg. De plaats telt volgens het CBS  inwoners () en volgens de voormalige gemeente Ten Boer ongeveer 130 inwoners.

Kenmerkend voor het dorp is de bebouwing rond het Damsterdiep, dat Groningen met Delfzijl verbindt. De plaats is genoemd naar een herberg aan de in 1650 aangelegde trekweg langs het Damsterdiep. De toelichting bij de kaart van Hieronymus Sweerts uit 1668 spreekt voor het eerst over Winne-weer, een Logys-plaets en half weegen Delf-zijl. Ten minste vanaf 1777 zetelde hier een overrechter, later een notaris. Rond 1840 wordt Winneweer beschreven als "een gehucht met een welbekende, oude herberg aan het Damsterdiep".

Winneweer behoorde oorspronkelijk tot het kerspel Wittewierum en de buurtschap Oldersum, die een eigen dorpsbestuur had. Bij de nederzetting hoorde ook de boerderij Muda, genoemd naar de middeleeuwse afwateringssluis die hier in het Damsterdiep lag. Iets ten zuiden van Winneweer lag de borg Tammingahuizen; het borgterrein is nog goed herkenbaar.

De naam Winneweer heeft vermoedelijk te maken met de bocht (wende) in het Damsterdiep op de plek waar de Fivel via het sluisje van Muda in het Damsterdiep uitmondde. Volgens een naamgevingssage dankt het dorp zijn naam aan de trekschuiten die van Groningen naar Delfzijl en vice versa voeren. Wanneer men halverwege de route was, werd er gezegd: "Wie winnen weer" oftewel "we winnen weer terrein". Een andere sage verbindt de naam aan het wegvoeren van de kerkklokken van Appingedam naar Groningen in 1580. Halverwege zouden de Groningse wagens in de modder hebben vastgezeten. Toen ze weer loskwamen, riep men: "Wie winnen weer!".

Tot in de jaren tachtig stonden er twee fabrieken, een steenfabriek en een hout-/ keukenfabriek. Beide fabrieken hadden een schoorsteenpijp waardoor de aanblik vanuit de verte erg kenmerkend was. Een van de pijpen is opgeblazen waardoor de aanblik veranderd is. In de voormalige steenfabriek bevindt zich nu een vlooienmarkt, een loon- en grondverzetbedrijf en een slager. In de voormalige keukenfabriek zitten een autosloperij en een caravanstalling, terwijl de voormalige kantoren als woonruimte worden benut.

Zie ook 
 Lijst van rijksmonumenten in Winneweer

Externe link
Hoe Winneweer aan zijn naam kwam.

Geografie van Eemsdelta
Geografie van Groningen (gemeente)
Plaats in Groningen