Arthur Honegger
Arthur Oscar Honegger (Le Havre, 10 maart 1892 - Parijs, 27 november 1955) was een Zwitsers Franstalig componist. Hij bleef zijn hele leven Zwitsers staatsburger, hoewel hij soms meer geassocieerd wordt met Frankrijk. Hij was lid van de Groupe des Six en schreef ongeveer 200 werken, waarvan het orkestwerk Pacific 231 (1923) tot de bekendste behoort. In dit werk imiteert het symfonieorkest het geluid van een stoomlocomotief.

Levensloop 
Arthur Honegger werd geboren in het Franse Le Havre uit Zwitserse ouders. Zijn vader was daar importeur van koffie. Hij leerde viool spelen en begon al op jonge leeftijd te componeren. In 1909 ging hij viool en muziektheorie studeren aan het conservatorium van Zürich. In 1911 keerde hij terug naar Frankrijk om zijn studie in Parijs aan het befaamde Conservatoire national supérieur de musique te vervolgen bij onder anderen Charles–Marie Widor en Vincent d'Indy. In 1918 sloot hij zijn studie af en schreef hij het ballet Le dit des jeux du monde, dat beschouwd wordt als zijn eerste karakteristieke werk. In 1920 ontstond de Groupe des Six. Honegger maakte samen met vijf andere jonge Franse componisten, Georges Auric, Louis Durey, Darius Milhaud, Francis Poulenc en Germaine Tailleferre deel uit van dit informele gezelschap, dat zich vooral tegen het impressionisme en het romanticisme wilde verzetten. In 1921 componeerde hij Le Roi David, dat in 1923 tot een oratorium werd.

Hij trouwde in 1926 met een studiegenoot, de pianiste Andrée Vaurabourg die later ook bekend werd als de docente contrapunt van Pierre Boulez aan het Parijse conservatorium. Ze woonden vrijwel hun gehele huwelijksleven, tot een jaar voor Honeggers dood, ieder in een eigen appartement, omdat hij rust en ruimte nodig had om te componeren. Hun dochter Pascale werd geboren in 1932. In het interbellum was Honegger erg productief: hij schreef onder andere negen balletten en drie opera's. Het dramatisch oratorium Jeanne d'Arc au Bûcher (1937/1944) wordt gezien als een van zijn beste werken.

Honegger heeft altijd contact gehouden met Zwitserland, maar toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak en de Nazi's Frankrijk binnenvielen, kon hij Parijs niet verlaten. Hij zette zijn werk voort, maar er wordt verondersteld dat hij erg depressief raakte door de oorlog. Toch schreef hij tussen 1940 en zijn dood enkele symfonieën (nummer 2 tot en met 5), die nog vrij veel worden uitgevoerd.

Arthur Honegger kreeg in zomer 1947 een beroerte. Hij reisde af naar Mexico. Hij stierf op 27 november 1955 aan een hartaanval en werd begraven op het Cimetière Saint-Vincent in de Parijse wijk Montmartre.

Hoewel Honegger een lid was van de Groupe des Six, heeft zijn werk niet de voor deze groep karakteristieke speelsheid en eenvoud. Bovendien verzette Honegger zich - in tegenstelling tot de andere leden - niet tegen het romanticisme van Richard Wagner en Richard Strauss, maar werd op latere leeftijd zelfs door deze componisten beïnvloed.

Buiten deze groep had Honegger contact met kunstenaars als Paul Claudel, Jean Cocteau, Max Jacob, Pierre Louÿs, Pablo Picasso, Erik Satie en Paul Valéry, wier werk hem soms ook tot inspiratiebron diende.

Serge Ivanoff schilderde zijn portret in Parijs in 1944.

Composities

Werken voor orkest

Symfonieën 
 1930 Symfonie nr. 1
 1941 Symfonie nr. 2, voor strijkorkest en trompet ad libitum
 1945-1946 Symfonie nr. 3 "Liturgique"
 1946 Symfonie nr. 4 "Deliciae basilliensis"
 1951 Symfonie nr. 5 "Di tre re"

Concerten voor solo-instrument en orkest 
 1925 Concertino, voor piano en orkest
 1934 Concert, voor cello en orkest
 1948 Concerto da camera, voor fluit, althobo en strijkers

Andere orkestwerken 
 1917 Aglavaine et Sélysette, prelude naar Maurice Maeterlinck
 1917 Le chant de Nigamon
 1919 Danse macabre
 1919 Entrée, nocturne et berceuse, voor piano en kamerorkest
 1920 Pastorale d'été
 1921 Marche funèbre
 1923 Chant de joie
 1923 La tempête, prelude naar William Shakespeare
 1923 Pacific 231 (Mouvement symphonique no.1)
 1928 Rugby (mouvement symphonique no.2)
 1930 Les noces d'Amour et de Psyché, naar Bachs Franse Suites
 1932-1933 Mouvement symphonique no.3
 1936 Nocturne
 1936 Prélude, arioso et fugue (op de naam BACH)
 1937 La construction d'une cité
 1937 Regain, suite
 1943 Jour de fête de Suisse (Schwyzer Fäschttag), suite
 1943 La traversée des Andes, suite
 1943 Le vol sur l'Atlantique, suite
 1945 Sérénade à Angélique, voor klein orkest
 1948 Prélude‚ fugue et postlude (uit de film Amphion)
 1951 Monopartita
 1952 Suite archaique
 1952 Toccata

Werken voor harmonieorkest 
 1921 Le Roi David (Koning David), dramatische psalm voor koor en harmonieorkest
 1936 Marche sur la Bastille toneelmuziek voor de 3e akte van Quatorze juillet - tekst: Romain Rolland
 1940 Grad us - En avant
 Marche des Ambassadeurs

Oratoria, cantates 
 1918/1922 Cantique de Pâques, voor sopraan, mezzosopraan, contralto, driestemmig vrouwenkoor en orkest - tekst: van de componist
 1921 Le Roi David (Koning David), dramatische psalm voor koor en harmonieorkest - première: 11 juni 1921, Mézières (Vaud), Théâtre du Jorat
 1930-1931 Cris du Monde, oratorium - première: 3 mei 1931, Solothurn
 1935-1937 rev.1944 Jeanne d'Arc au bûcher, oratorio dramatique met proloog en 11 scènes voor twee sopranen, alt, tenor, spreekstemmen, gemengd koor, kinderkoor en orkest [H 99] - première: 12 mei 1938 Bazel (Zwitserland); 13 juni 1942 Zürich op het toneel - libretto: Paul Louis Charles Marie Claudel
 1938 La Danse des Morts, cantate sacrée, voor sopraan, contralto, bariton, gemengd koor en orkest - libretto: Paul Claudel
 1939 Nicolas de Flue, dramatische legende over de Zwitserse nationale Heilige in 3 aktes - tekst: Denis de Rougemont - première: 26 oktober 1940, Solothurn
 1952-1953 Une Cantate de Noël, cantate voor bariton, gemengd koor, kinderkoor en orkest

Muziektheater

Opera's

Balletten

Operettes

Schouwspel en andere toneelwerken 
 1921 La Noce massacrée (marche funèbre pour "Les Mariés de la Tour Eiffel")
 1922 Saul
 1923 Liluli
 1925 Imperatrice aux rochers"
 1926 Phoedre, (toneelwerk van Gabriele D'Annunzio)
 1936 Danton et le 14 juilliet 1937 Liberté 1937 Les mille et une nuits (1001 nacht), spectacle
 1941 L'ombre de la ravine 1941 800 mètres (A Obey)
 1941 La ligne d'horizon 1941 Les suppliantes, naar Aeschylus
 1942 La mandragora, naar Niccolò Machiavelli
 1943 Le soulier de satin, naar Paul Claudel
 1943 Sodome et Gomorrhe
 1944 Les démons de l'aube
 1946 Hamlet, naar William Shakespeare, vertaling van André Gide
 1948 Oedipe-roi, naar Koning Oedipus van Sophocles
 1948 L'état de siège
 1951 On ne badine pas avec l'amour

Radiofonische werken 
 1935 Radio-Panoramique (mouvement symphonique), voor sopraan, tenor, gemengd koor, orgel en orkest
 1940 Christophe Colomb, voor tenor solo, gemengd koor en orkest - tekst: William Aguet
 1943 Musique pour Pasiphaé, voor twee hobo's, twee klarinetten, altsaxofoon en twee fagotten
 1944 Battements du Monde, voor spreker, sopraan, kinderstem, vrouwenkoor en orkest - tekst: William Aguet
 1948-1949 Saint François d'Assise, voor spreker, tenor solo, gemengd koor en orkest - tekst: William Aguet
 1949-1950 Tête d'or, voor orkest
 1951 La Rédemption de François Villon, voor twee mannenstemmen en orkest - tekst: José Bruyr

Kamermuziek
 1912 H 3 Sonate voor viool en piano nr 0 in d klein
 1917 H 15 Strijkkwartet nr. 1 in c mineur
 1918 H 17 Sonate voor viool en piano nr 1 in cis mineur
 1919 H 24 Sonate voor viool en piano nr 2 in B majeur
 1921 H 39 Danse de la chèvre voor solo fluit
 1929 H 214 Arioso pour violon et Piano
 1935 H 103 Strijkkwartet nr. 2 in D
 1937 H 114 Strijkkwartet nr. 3 in E
 1940 H 143 Sonate voor viool in D Mineur
 1945 H 179 Morceau de concours pour violon et piano

Trivia 
Van Honneger is de uitspraak: "Het publiek wil geen nieuwe muziek: het belangrijkste dat het publiek van een componist verlangt, is dat hij dood is."

Bibliografie 
 Jozef Joris: Milhaud en Honegger, tijdgenoten, rivalen, vrienden, antagonisten ..., Adem 28:33-6+ N1 1992
 Jean-Noël von der Weid: La musique du xxe siecle, Paris: Hachette Littératures, 2005., 720 p., 
 Mario Moreau: Concertos, in: O teatro de Sao Carlos: dois seculos de historia, Vol. II, Lisboa: Hugin Editores, 1999, 713-1424 p.
 Gabor Halasz: Perspektivenwechsel, Opernwelt N7:51 Jul 1996
 Stewart Gordon: French Keyboard Music of the Early Twentieth Century, in: A History of Keyboard Literature. Music for the Piano and its Forerunners, New York: Schirmer Books, 1996, 566 p., 
 Peter W. Schatt: "Jazz" in der Kunstmusik. Studien zur Funktion afro-amerikanischer Musik in Kompositionen des 20. Jahrhunderts (= Perspektiven zur Musikpädagogik und Musikwissenschaft Bd. 18, hg. v. W. Gieseler, S. Helms und R. Schneider), Regensburg: Gustav Bosse Verlag, 1995. 228 p. 
 Gerhard Schepelern: Personregister, in: Operaens historie i Danmark 1634-1975, Kobenhaven: Rosinante, 1995, 366 p., 
 Alain Lacombe, Francois Porcile: Les musiques du cinema français, Paris: Bordas, 1995, 328 p., 
 Pierre Hugli: Musique et cinema, Revue Musicale de Suisse Romande N3:19+ Sep 1995
 Jane F. Fulcher: Musical style, meaning, and politics in France on the eve of the Second World War, Journal of Musicology: 13:425-53 N4 1995
 C. Capacci: 100 ans de cinema: Honegger, Jaubert, Kosma le jour se leve en musique!, Diapason (France) N414:36+ Apr 1995
 Leighton Kerner: Music 50 years on - American Symphony's concert honoring 50th anniversary of end of World War II and founding of United Nations, Village Voice: 40:75 May 30 1995
 R. Fellows: Performing Honegger's "Danse de la Chèvre", Flute Talk 14:15-16 Sep 1994
 Susanne Rode-Breymann: Die Wiener Staatsoper in den Zwischenkriegsjahren - Ihr Beitrag zum zeitgenössischen Musiktheater, Tutzing: Verlegt bei Hans Schneider, 1994, 485 p., 
 Jean Roy: Le groupe des six, Solfeges, Seuil, 1994, 222 p., 
 Jean Roy: 1992: le centenaire d'un musicien europeen, Revue Musicale de Suisse Romande 45:75-86 N2 1992
 Jean Roy: Le role du choeur dans les oratorios d'Arthur Honegger, Dissonanz/dissonance N34:15-17 Nov 1992
 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, 
 Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, 
 Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. eränzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
 Walter Labhart: Disques Schallplatten, Dissonanz/dissonance N38:42-3 Nov 1993
 J. Loskill: Anklage wider den Krieg, Opernwelt 34:39 Jun 1993
 Konrad Vogelsang: Alphabetisches Namensverzeichnis der Filmkomponisten, in: Filmmusik im Dritten Reich: eine Dokumentation, 2., vollstandig uberarbeitete und erweiterte Auflage, Pfaffenweiler: Centaurus-Verlagsgesellschaft, 1993, 235 p., 
 Serge M. Zuber: Musique d'un siècle à Genève 1893-1993 - Association des artistes musiciens de Genève (AAMG), Genève: Editions Ariana, 1993, 149 p.
 Schweizer Komponisten unserer Zeit; Biographien; Werkverzeichnisse mit Discographie und Bibliographie, Winterthur: Amadeus, 1993, 470 p., 
 Jacques-Emmanuel Fousnaquer, Claude Glayman, Christian Leble: Musiciens de notre temps depuis 1945, Paris: Editions Plume, 1992, 542 p., 
 Harry Halbreich: Arthur Honegger: l'homme des contrastes, Diapason-Harmonie (nu Diapason (France)) N383:38-46 Jun 1992
 Harry Halbreich: Arthur Honegger, un musicien dans la cité des hommes, Fayard, 1992. 
 Harry Halbreich: L'Oeuvre d'Arthur Honegger: Chronologie, catalogue raisonné, analyses, discographie, Fayard, 1994. 
 Harry Halbreich: Arthur Honegger: album in de serie Les grands Suisses, Slatkine, Genève 1995.
 Lennart Hedwall: Orkesterkomponisten Honegger, Musikrevy 47:295+ N7-8 1992
 Bernard Gavoty: Comment je me juge, Revue Musicale de Suisse Romande 45:87-86 N2 1992
 Theo Hirsbrunner: Arthur Honegger - Ein Aussenseiter im Groupe des Six, Dissonanz/dissonance N31:19-23 Feb 1992
 I. A. Alexandre: "Jeanne d'Arc au Bûcher" à l'Opera de Paris, Diapason-Harmonie (Currently Diapason (France)) N388:20 Dec 1992
 S. Henry: "Jeanne d'Arc au Bûcher" - A collaboration between Arthur Honegger and Paul Claudel, Choral Journal 32:7-14 N8 1992
 S. Henry: The choral music of Arthur Honegger, Voice of Chorus America: 15:N2 1991-1992, between p. 12-13
 Peter Jost: Den ästhetischen Anspruch in seiner ganzen Schwere und Strenge erfüllen: Arthur Honeggers Weg zur Symphonie, Das Orchester, 40:430-35 N4 1992
 Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music: composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, 
 Gerhard Kappner:  Aufführungen kirchenmusikalischer Raritäten, Gottesdienst und Kirchenmusik N3:66-70 May-Jun 1991
 Robert P. Morgan: Twentieth-century music - A history of musical style in modern Europe and America, New York: W.W. Norton, 1991, 554 p., 
 H. Stephen Wright, James L. Limbacher: Keeping score: film and television music, 1980-1988 (with additional coverage of 1921-1979), Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1991, 928 p., 
 M. Parouty Hilton: Les aventures du Roi Pausole a Lausanne, Diapason-Harmonie (Currently Diapason (France)) N368:30 Feb 1991
 Giovanni Idonea, Domenico Danzuso: Indice Dei Nomi e Dei Titoli della Parte Storica e Delle Appendici, in: Musica, musicisti e teatri a Catania (dal mito alla cronaca), 3e edizione, Palermo: Publisicula Editrice, 1990, 660 p.,
 Robert Brecy: Florilege de la chanson revolutionnaire de 1789 au front populaire, Edition revue et corrigee, Conde-sur-noireau, France: Les Editions Ouvrieres, 1990, 305 p., 
 John L. Holmes: Composers on composers, New York: Greenwood Press, 1990, 189 p.,

Externe link 
 Officiële website

Zwitsers componist
Zwitsers muziekpedagoog
20e-eeuws componist
Operettecomponist