Saint-Germain-en-Laye
Saint-Germain-en-Laye is een stad in Frankrijk. De bebouwing van Saint-Germain-en-Laye ligt 20 km ten westen van Parijs en hoort bij de aaneengesloten agglomeratie van Parijs, maar meer dan de helft van het grondgebied van de gemeente bestaat uit bos. Saint-Germain-en-Laye ligt omsloten door een lus in de Seine.

Geschiedenis 
Saint-Germain-en-Laye werd in 1020 door koning Robert II gesticht. Hij stichtte een abdij op de plaats waar nu de kerk van Saint-Germain staat. Saint-Germain-en-Laye was voor de Franse Revolutie de residentie van veel Franse koningen.

Het kasteel van Saint-Germain-en-Laye werd vanaf 1539 onder koning Frans I gebouwd door Pierre de Chambiges op de grondvesten van een ouder kasteel. Het kasteel werd daarna meer dan eens vergroot. Het huidige gebouw is opgetrokken in renaissancestijl. Het bevat nog resten van het oude kasteel, namelijk een gotische Sainte-Chapelle uit de 13e eeuw en een donjon uit de 14e eeuw. De tuinen van het kasteel zijn ontworpen door André le Nôtre.

Lodewijk XIV werd geboren in Saint-Germain-en-Laye. Hij maakte de stad van 1661 tot 1681 tot zijn belangrijkste verblijfplaats, maar gaf het kasteel aan Jacobus II van Engeland toen deze in ballingschap was. Jacobus woonde 13 jaar in het kasteel tot aan zijn overlijden op 16 september 1701 en werd in de kerk van Saint-Germain begraven.

Napoleon I vestigde zijn cavalerieschool in het Châteaux-Vieux. Daarna werd er een militaire gevangenis van gemaakt. Napoleon III liet het gebouw in 1867 restaureren en vestigde er het Musée des Antiquités Nationales. Er staan in het museum voorwerpen van het Paleolithicum tot de tijd van de Kelten. De naam van de stad werd tijdens de Franse Revolutie veranderd in Montagne-du-Bon-Air.

Het verdrag van Saint-Germain werd er in 1919 getekend, waarin de positie van Oostenrijk en de andere nieuwe staten werd geregeld, die als gevolg van de Eerste Wereldoorlog uit Oostenrijk-Hongarije waren ontstaan. Saint-Germain-en-Laye was tijdens de Tweede Wereldoorlog het hoofdkwartier van de Duitse Wehrmacht gelegerd in Frankrijk.

Verdragen 
Er is een aantal verdragen getekend in en vernoemd naar Saint-Germain-en-Laye:

 Edict van Saint-Germain – 1562: Catharina de' Medici erkent de hugenoten en garandeert ze godsdienstvrijheid
 Vrede van Saint-Germain-en-Laye – 1570: wapenstilstand tijdens de Franse Godsdienstoorlogen
 Verdrag van Saint-Germain – 1632: Engeland vergoedt schade en geeft Nieuw-Frankrijk, nu: Quebec, na de verovering in 1629 terug aan Frankrijk. 
 Vrede van Saint-Germain – 1679: Frederik Willem I van Brandenburg verliest het bij de Hollandse Oorlog veroverde Voorpommeren weer aan de Zweden.
 Verdrag van Saint-Germain – 1919: regelt opdeling van de Donaumonarchie en de erkenning van de nieuwe rompstaat Oostenrijk door de geallieerden.

Gebouwen en instellingen 
 Het Kasteel van Saint-Germain-en-Laye, waarvan de bouw in 1124 was begonnen, was een paleis van het Franse koningshuis.
 Sciences Po Saint-Germain-en-Laye is er gevestigd.
 Het Centre hospitalier intercommunal de Poissy-Saint-Germain-en-Laye is het ziekenhuis op de grens met Poissy.
 Het hoofdkwartier van de International Association of Lighthouse Authorities is gevestigd in Saint-Germain-en-Laye.
 vier stations:
 Saint-Germain-en-Laye
 Saint-Germain-en-Laye - Bel Air - Fourqueux
 Saint-Germain-en-Laye - Grande-Ceinture
 Achères - Grand Cormier

Geografie 
Het grondgebied van Saint-Germain-en-Laye ligt geheel omsloten door een lus in de Seine, maar zonder dat het ergens aan de Seine ligt. Het is overal maar een smalle strook dat andere gemeenten Saint-Germain-en-Laye van de Seine scheiden. De oppervlakte van Saint-Germain-en-Laye bedroeg op  ; de bevolkingsdichtheid was toen  inwoners per km². 

De onderstaande kaart toont de ligging van Saint-Germain-en-Laye met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

Demografie 
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal, bron: INSEE-tellingen.

Sport 
Saint-Germain-en-Laye was één keer etappeplaats in wielerkoers Ronde van Frankrijk, in de ronde van 1978. De Duitser Klaus-Peter Thaler won er de rit.

Partnersteden 
  Aschaffenburg, Duitsland
  Winchester, Verenigde Staten
  Konstancin-Jeziorna, Polen
  Témara, Marokko
  Ayr, Schotland

Bekende inwoners van Saint-Germain-en-Laye

Geboren 

 Hendrik II van Frankrijk 1519-1559, koning van Frankrijk
 Magdalena van Valois 1520-1537, koningin van Schotland
 Karel II van Orléans 1522-1545, hertog van Orléans
 Margaretha van Valois 1523-1574, hertogin van Savoye
 Johanna van Albret 1528-1572, koningin van Navarra
 Lodewijk III van Orléans 1549 - 1550, hertog van Orléans
 Karel IX van Frankrijk 1550-1574, koning van Frankrijk
 Margaretha van Valois 1553-1615, koningin van Navarra
 Lodewijk XIV 1638-1715, koning van Frankrijk
 Filips van Orléans 1640-1701, hertog van Orléans
 Marie Thérèse van Frankrijk 1667-1672, dochter van Lodewijk XIV
 Lodewijk August van Bourbon 1670-1736, graaf van Eu en hertog van Maine
 Robert Demachy 1859-1936, fotograaf, schilder en essayist
 Léon Haakman 1859-na 1929, impressionistisch schilder
 Claude Debussy 1862-1918, componist
 Jehan Alain 1911-1940, componist en organist
 Marie-Claire Alain 1926-2013, organiste en muziekpedagoge
 Bernard Guignedoux 1947-2021, voetballer en voetbaltrainer
 Albert Dupontel 1964, acteur
 Jean-Christophe Bette 1977, roeier
 Amélie Mauresmo 1979, tennisster
 Mélanie Thierry 1981, actrice en mannequin
 Loris Arnaud 1987, Martinikaans voetballer
 Reinier van Lanschot 1989, Nederlands politicus
 Marion Maréchal 1989, jongste Franse parlementariër
 Caroline Garcia 1993, tennisspeelster
 David Aubry 1996, zwemmer

Overleden 

 Nicolaas van Frankrijk 1607-1611, hertog van Orléans
 Lodewijk XIII 1601-1643, koning van Frankrijk
 Marie Thérèse van Frankrijk 1667-1672, dochter van Lodewijk XIV
 Pierre Séguier 1588-1672, politicus en magistraat, hertog van Villemort
 Jacobus II van Engeland 1633-1701, koning van Engeland, Schotland en Ierland
 Maria van Modena 1658-1718, koningin van Engeland
 Jules de Polignac 1780-1847, politicus
 Adolphe Thiers 1797-1877, politicus en historicus
 André Baillon 1875-1932, Vlaams schrijver
 Fernand Crommelynck 1886-1970, Vlaamse, Franstalige dramaticus, acteur, regisseur en journalist
 Guy Grosso 1933-2001, acteur
 Jean Ferré 1929-2006, journalist

Begraven 
 Daniel Dunglas Home 1833-1886, Schots spiritistisch medium