Verordening digitale diensten
De Verordening digitale diensten of Wet inzake digitale diensten (Engels: Digital Services Act, DSA) is een Europese verordening, uitgewerkt door de Europese Commissie. Het doel ervan is het juridisch kader van de Europese Unie inzake elektronische handel te actualiseren, met name door de in 2000 aangenomen Richtlijn inzake elektronische handel te moderniseren. 

De verordening werd samen met de Digital Markets Act (DMA) door de Europese Commissie op 15 december 2020 ingediend bij het Europees Parlement en de Raad en - na goedkeuring - op 19 oktober 2022 gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. De verordening is stapsgewijs van toepassing, vanaf 16 november 2022 tot 17 februari 2024.

De nieuwe regelgeving is opgesteld om een Europees antwoord te bieden op de groeiende problemen van illegale content en desinformatie online. Het zal gevolgen hebben voor zowel de sociale media als voor wetenschappelijk onderzoek.

Principes
De nieuwe wetgeving wil online-platforms dwingen om maatregelen te nemen die burgers beter beschermen:
 geen gepersonaliseerde advertenties voor minderjarigen, en voor volwassenen niet langer op basis van gevoelige gebruikersdata (religie, geaardheid, etniciteit);
 Het ingrijpen bij illegale content, dat nu vrijwillig gebeurt op grond van eigen regels, wordt verplicht. 
 In noodsituaties – zoals oorlog of pandemie – zou de Commissie platforms kunnen vragen om bepaalde informatie te verwijderen. (Art. 91)
 Individuen die van mening zijn dat bepaalde content (bijv. een bericht op een platform) illegaal is, moeten dit kunnen rapporteren (Art 16). 
 Na melding hiervan worden platformen aansprakelijk voor de gerapporteerde content, mits deze inderdaad illegaal blijkt te zijn. Zij zijn verplicht snel passende maatregelen te nemen, zoals verwijdering of blokkering van de content of de auteur (Art 16). 
 Meldingen gedaan door Trusted Flaggers moeten met voorrang behandeld worden (Art 22).
 Trusted Flaggers die herhaaldelijk ten onrechte content rapporteren, kunnen hun status kwijtraken (Art 22, par 6-7).
 Wanneer content wordt verwijderd of onderdrukt, moet de procedure hiervoor duidelijk gecommuniceerd worden aan de betreffende gebruiker (Art 16 en 17). Dit kan via een interne klacht (Art 20), buitengerechtelijke geschillenbeslechting (Art 21) of de reguliere juridische route.
 Toezichthouders zouden meer inzage krijgen in de algoritmen van de platforms;
 Grote platformen zijn verplicht regelmatige analyses van systemische risico's uit te voeren (Art 34) en preventieve maatregelen te treffen (Art 35)
 de platforms moeten op regelmatige basis rapporteren over de toepassing van de nieuwe regels. 
Bij overtredingen voorziet de verordening boetes tot 6 procent van de jaaromzet; wat voor de grootste spelers tot miljarden euro's kan oplopen (Art 52 en 74)..

Zeer grote onlineplatforms
Onlineplatforms met meer dan 45 miljoen gebruikers in de EU moeten al binnen 4 maanden voldoen aan de nieuwe verplichtingen, nadat ze door de Europese commissie daarvoor zijn aangewezen. Op 25 april 2023 zijn de volgende onlineplatforms hiervoor aangewezen:

Zeer grote onlineplatforms:
 Uitgebaat door Alibaba: AliExpress
 Uitgebaat door Amazon.com: de Amazon Store
 Uitgebaat door Apple: de Apple AppStore
 Uitgebaat door Meta: Facebook, Instagram
 Uitgebaat door Google: Google Play, Google Maps, Google Shopping, YouTube
 Uitgebaat door Microsoft: LinkedIn
 Booking.com
 Pinterest
 Snapchat
 TikTok
 Twitter
 Wikipedia
 Zalando

Zeer grote zoekmachines:
 Uitgebaat door Microsoft: Bing
 Uitgebaat door Google: Google Zoeken

Procedure
Van juni tot september 2020 organiseerde de Europese Commissie een publieke consultatie met het oog op een herziening van de eerdere richtlijn uit 2000. Op 15 december 2020 publiceerde de Commissie-Von der Leyen haar definitieve voorstel, dat verder besproken werd in het Europees Parlement en de Raad, volgens de gewone wetgevingsprocedure. Op 22 april 2022 werd een akkoord bereikt tussen de Europese Raad en het Europees Parlement, onder leiding van de Europese Commissie, over de tekst van de DSA. Op 5 juli 2022 keurde het Parlement samen met de Digital Markets Act de Digital Services Act goed, met 539 tegen 54 stemmen. Op 4 oktober 2022 gaf de Europese Raad zijn definitieve goedkeuring aan de verordening, die op 19 oktober werd gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. 

De verordening werd geldig vanaf 8 november 2022 (20e dag na publicatie). Sommige artikelen traden op 16 november 2022 effectief in werking, en de “zeer grote onlineplatforms en zeer grote onlinezoekmachines” vallen vanaf 25 augustus 2023 onder de regeling. Alle overige bepalingen zijn van toepassing met ingang van 17 februari 2024.

Reacties
 de voorstellen kregen in april 2022 de steun van onder meer Hillary Clinton en Barack Obama
 Europarlementslid Rob Roos wees erop dat de platforms mogelijk uit voorzichtigheid ook legale content gaan verwijderen, wat neerkomt op een beperking van de meningsuiting. 
 CCIA, de lobby van de informatiesector, waardeert het EU-streven om de transparantie te vergroten, maar vreest dat beperkingen op het bedrijfsmodel voor advertenties schadelijk is voor zowel de gebruikerservaring als voor kleine bedrijven die afhankelijk zijn van een gerichte klantenbinding." Ook dreigen de regels voor het verwijderen van content “de vrijheid van meningsuiting te ondermijnen."

Zie ook
 Verordening digitale markten

Externe links
Voorstel Verordening COM/2020/825 final (15 december 2020)
 Infographic - Wet digitale diensten (gearchiveerd 8 juli 2022)

Europese verordening
Politiek van de Europese Unie
E-commerce