František Kmoch
František Kmoch (Zásmuky bij Kolín (Bohemen), 1 augustus 1848 – Kolín, 30 april 1912) was een Tsjechische componist en dirigent.

Levensloop 
Zijn vader was kleermaker en klarinettist en speelde meestal volksmuziek. František leerde vioolspelen. Op 10-jarige leeftijd begon hij kleine stukjes te componeren. In 1868 studeerde hij aan het lerarencollege in Praag. Al in 1869 werd hij leraar in Suchdo, Bohemen.

Naast zijn werk als leraar musiceerde hij in verschillende ensembles, deed hij studies als dirigent en componeerde hij ook. In 1873 werd hij van de verdere leeropdracht uitgesloten, omdat hij naar mening van het schoolbestuur zijn dagelijkse leeropdracht veronachtzaamde, vooral door zijn vele muzikale optredens. In feite was het meer een politiek besluit, omdat Kmoch zijn sympathie voor de nationalistische Sokolbeweging niet verborgen hield.

In 1868 werd hij dirigent van het Sokol-harmonieorkest in Kolín. Tijdens het gymnastiekfestival in 1873 in Praag had het Sokol-harmonieorkest uit Kolín een belangrijk optreden gedurende de openingsceremonie. Het publiek in het stadion was enthousiast over het programma en het optreden van dit orkest. Het harmonieorkest speelde zowel composities van Kmoch als bewerkingen van bekende liederen.

Kmoch huwde met Josefa Kahslova, een dochter van een slotenmaker uit Kolín. Het echtpaar kreeg vijf meisjes.

Ook door het Stedelijk muziekkorps uit Kolín werd hij als dirigent aangeworven en hij stichtte een muziekschool, die deel uitmaakte van het muziekkorps. In 1882 werd deze muziekschool door de overheid als openbare muziekschool toegelaten. Hij werd intussen ook door andere steden, onder andere Praag, gevraagd dirigent van het stedelijk harmonieorkest te worden, maar hij bleef in Kolín. Met zijn harmonieorkest maakte hij reizen naar Wenen, Boedapest, Kraków en ook een driemaandelijkse reis door Rusland.

Als reactie op de militaire marsen van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk schreef hij marsen die diep in de Tsjechische traditie, folklore en volksmuziek geworteld waren. Het middendeel, dat wij vandaag de dag in het algemeen als het Trio van een mars kennen, was in de marsen van Kmoch uitsluitend van teksten voorzien, die door de muzikanten of door koren en al spoedig door het hele publiek meegezongen werden. Deze teksten waren een belangrijke manier van de ontwikkeling van een nationale identiteit.

Uit dankbaarheid aan Kmoch organiseert de stad Kolín sinds 1961 ieder jaar een Kmochuv Kolín-festival, dat gedurende drie dagen harmonieorkesten vanuit heel Europa aantrekt. In het stedelijk park van Kolín staat een standbeeld van de componist, en een harmonieorkest uit deze stad heeft in zijn naam nog Kmoch staan. In 1998, ter gelegenheid van zijn 150e verjaardag, gaf de Tsjechische staatsbank een munt van 200 kronen uit.

Kmoch wordt beschouwd als de bekendste marsencomponist van zijn land naast Julius Fučík. Zijn oeuvre omvat rond 500 werken.

Composities

Werken voor harmonieorkest 
 1907: Andulka šafářová, mars
 1909: Muziky, Muziky
 1910: Plzeňský Pochod, mars
 1911: Sousedska nr. 1
 1911: Zákolníček, mars
 Het harmonieorkest speelt
 Česká muzika
 Deze muziek, ja die is mooi
 Duo voor twee trompetten
 Dobroslav, mars, op. 210
 Feestmars
 Lentejeugd
 Hoj, Mařenko!
 Jarabác̆ek
 Jara Mládí
 Jízda na saních, polka, op. 221
 Jubilejní pochod - Jubileummars
 Kolíne, Kolíne (Kolíne, Kolíne, stojíš v pěkné rovině)
 Koně, vraný
 Krásný máj, luh i háj, polka
 Letem sokolím, galop
 Letem světem - (Spoedig door de wereld), galop
 Lumír, mars
 Lvi silon, mars
 Malý, ale milý třasáček
 Mĕsíc̆ek svítí
 Mijn mooi vaderland
 Měsíček svítí
 Milý sen Concertwals
 Můj koníček
 Na motoru, galop
 Na hrazdě, kvapík, galop
 Na stříbropěnném Labi, wals
 Nad Labem
 Návštěva ve Vídni (A Visit to Vienna) Concertpolka
 Od břehu Labe, polka mazurka
 Píseň o vlasti, voor bugel solo en harmonieorkest
 Po starodávnu, mazurka
 Pod našima okny
 Pod praporem sokolským, mars
 Pode mlejnem
 Pošumavské stráně
 Prapor náš, mars
 Ráz na ráz, galop
 Romance pro křídlovku - Romance voor flügelhoorn
 Rozmarná
 Roztomilá, polka
 Mooi Praag
 Slavia polka
 Šly panenky silnicí
 Sokol Nazdar!
 Sokolíci vpřed !, mars
 Sokolský den
 Svezi mysl
 Ta nase laska
 Utokem
 V dvoučtvrtečním taktu
 V květu mladosti
 V šumném víru
 Vitezny
 Vraný koně
 Vy hvězdičky
 Vyhrávala kapela, polka
 Vždy milá, mazurka
 Vzletem sokolím, galop
 Za heslem tyrsovym
 Za sokolským praporem
 Záboj, mars
 Zastaveníčko
 Zelení hájové!
 Zlatá Praha

Bibliografie 
 Luboš Šterc, Karel Tušek: Pomněnky Františka Kmocha : Hra se zpěvy o 5 obrazech, Praha: Dilia, 1975.
 Jan Havlásek: František Kmoch, český muzikant : Lid. hra se zpěvy a tanci o 3 dějstvích, Praha: Dilia, 1972.
 Karel K. Chvalovský: František Kmoch. Život českého muzikanta a vlastence (F. Kmoch. Het leven van de Tsjechische muzikant en patriot), Praha: Panton, 1971.
 Saša Razov; Jiří Červený: Kolíne ... Kolíne ... : Hra ze života Františka Kmocha, Praha: Mojmír Urbánek, 1942.

19e-eeuws componist
20e-eeuws componist
Tsjechisch componist
Tsjechisch dirigent