Jan Matyáš Sperger
Jan Matyáš Sperger (gedoopt en ingeschreven als Johann(es) Matthias Sperger) (Feldsberg, sinds 1945 Valtice 23 maart 1750 – Ludwigslust, 13 mei 1812) was een Boheems componist en musicus.

Levensloop 
Sperger studeerde bij de plaatselijke organist Franz Anton Becker en ging aansluitend naar Wenen, om bij Friedrich Pichlberger contrabas te studeren. Pichlberger was lid van het orkest van Emanuel Schikaneder. Sperger studeerde compositie bij Johann Georg Albrechtsberger, die ook de latere Ludwig van Beethoven opgeleid had. Zijn eerste compositie ging, toen hij pas 18 jaar was, eveneens in Wenen in première. Op 20 december 1778 vond in Wenen bij de bekende Tonkünstler-Sozietät de première plaats van een symfonie en het contrabasconcert. Een jaar later werd hij zelf lid van dit gezelschap.

Vanaf 1777 was hij in dienst van Prins Joseph Kardinaal von Batthyányi in Bratislava (toen: Preßburg, Hongaars: Poszony), die Primas van Hongarije was. Hij gaf ook soloconcerten in het stedelijk theater van Brno. Het toenmalige orkest van de Prins Joseph Kardinaal von Batthyányi in Bratislava had een bezetting van 15 strijkers, de hoboïsten Johann Teimer en Philipp Teimer, de hoornisten Karl Franz en Anton Böck. Er waren strijkers, die ook klarinet, fagot en dwarsfluit konden spelen, als het nodig was. Een inzet van trompetten en trommelen waren ook was ook mogelijk. Daar bleef hij tot de opheffing van het orkest in 1783. Van 1783 tot 1786 was hij lid van het orkest van de Graf Ladislav von Erdödy in Kohfidisch. Aansluitend was hij op concertreis door verschillende steden in Duitsland en Noord-Italië.

Vanaf 1789 was hij lid van het orkest van de Hertog Frederik II de Goedige en van Groothertog Frederik Frans I van Mecklenburg-Schwerin in Ludwigslust. Dit orkest had 21 muzikanten.

Als componist schreef hij werken voor orkest (45 symfonieën, 18 contrabasconcerten, concerten voor andere instrumenten, ouvertures, dansen) en kamermuziek.

Ter herinnering aan deze componist en vooral om zijn composities weer voor het publiek bekender te maken, werd er een Internationale Johannes-Matthias-Sperger-Gesellschaft opgericht. Elke twee jaar werd er een concours "Internationalen Johann-Matthias-Sperger-Wettbewerb" voor contrabas op het slot Ludwigslust gehouden.

Composities

Werken voor orkest

Symfonieën 
 1777 Symfonie (Nr. 6) in Bes-groot, voor strijkorkest
 Allegro con brio
 Minuetto - Trio
 Finale: Prestissimo 
 1796 Symfonie in F-groot "Ankunftssinfonie", voor orkest (het tegenstuk tot de "Abschiedssymfonie", Hob. I:45. van Joseph Haydn)
 Symfonie in C-groot, voor strijkorkest
 Allegro moderato 
 Andante
 Finale: Presto
 Symfonie in F-groot, voor strijkorkest
 Allegro moderato
 Minuetto - Trio
 Finale: Allegro

Concerten voor instrumenten en orkest 
 Concerto in D-groot, voor contrabas en orkest
 Allegro moderato
 Adagio
 Rondo: Allegro 
 Concerto Nr. 2 in D-groot, voor contrabas en orkest 
 Concerto Nr. 3 in a-klein, voor contrabas en orkest  
 Concerto Nr. 15 in D-groot, voor contrabas en orkest
 Concerto in D-groot, voor hoorn en orkest
 Allegro moderato 
 Andante poco adagio
 Rondo: Allegro moderato
 Concerto in Es-groot, voor hoorn en orkest
 Allegro maestoso
 Adagio Romanze  
 Allegro moderato 
 Concerto in D-groot, voor Corno da caccia in D en orkest
 Concerto Nr. 1 in D-groot, voor trompet en orkest
 Concerto Nr. 2 in D-groot, voor trompet en orkest

Andere werken 
 Cassatio in G-groot, voor twee hoorns, viool, altviool, contrabas en orkest 
 Romance in D-groot, voor orkest

Vocale muziek 
 Selene, del tuo fuoco non mi parlar, voor bas, contrabas en orkest
 Per questa bella mano, voor bas en orkest

Kamermuziek 
 1792 Strijkkwartet, op. 1 Nr. 1
 1792 Strijkkwartet, op. 1 Nr. 2
 1792 Strijkkwartet, op. 1 Nr. 3
 12 hoorn duos - Jagdmuziek
 Adagio, "Morgensegen" 
 Allegro moderato
 Menuetto
 Allegro
 Allegro
 Poco adagio
 Allegro
 Andante
 Allegretto
 Allegro moderato
 Andante  
 Allegro
 Adagio in A-groot, voor contrabas en strijkkwartet 
 Cassatio in D-groot, voor twee hoorns, altviool en contrabas
 Cassatio in D-groot, voor dwarsfluit, twee hoorns, viool, altviool en contrabas
 Cassatio in Es-groot, voor twee hoorns, altviool en contrabas 
 Cassatio in G-groot, voor twee hoorn, viool, altviool en contrabas 
 Divertimento in D groot, voor dwarsfluit, altviool en cello
 Hoornkwartet in Es-groot, voor hoorn in Es, viool, altviool en basso continuo 
 Moderato
 Menuett 1 en 2
 Adagio
 Finale. Allegro
 Kwartet in D-groot, dwarsfluit, altviool, cello en contrabas
 Romanza in d-klein, voor contrabas en strijkkwartet
 Rondo in D-groot, voor dwarsfluit, twee hoorns, viool, altviool en contrabas 
 Sonata, voor altviool en contrabas
 Sonata in Es-groot, voor contrabas en piano
 Sonata in b-klein (T36), voor contrabas en piano
 Sonata in D-groot (T38), voor contrabas en altviool
 Sonata in D-groot (T39), voor contrabas en altviool
 Sonata in D-groot (T40), voor contrabas en piano
 Sonata Nr.1 in D-groot, voor contrabas en piano  
 Sonata in Trinital Nr. 1 in D-groot, voor contrabas en piano
 Sonata in Trinital Nr. 2 in D-groot, voor contrabas en piano
 Sonata in Trinital Nr. 3 in D-groot, voor contrabas en piano
 Trio in C-groot, voor strijkers
 Trio in G-groot, voor strijkers
 Trio in D-groot, voor strijkers
 Trio in D-groot, voor dwarsfluit, altviool en contrabas

Externe links 
  Korte biografie
  Internationale Johann-Matthias-Sperger-Gesellschaft

Tsjechisch componist
18e-eeuws componist
19e-eeuws componist