Toni Kroos
Toni Kroos (Greifswald, 4 januari 1990) is een Duits profvoetballer die doorgaans als centrale middenvelder speelt. Hij tekende in juli 2014 bij Real Madrid, dat circa 25 miljoen euro voor zijn diensten betaalde aan Bayern München. Kroos debuteerde in 2010 in het Duits voetbalelftal. Kroos won onder anderen vijfmaal de UEFA Champions League (eenmaal met Bayern München en viermaal met Real Madrid) en werd eenmaal wereldkampioen met het Duits voetbalelftal. Kroos is met zes FIFA Club World Cup-titels recordhouder; hij won deze titels eenmaal met Bayern München en vijfmaal met Real Madrid.

Clubcarrière

Bayern München 
Kroos speelde in de jeugdopleiding van de lokale amateurclub Greifswalder SC en verkaste later naar de opleiding van Hansa Rostock. In 2006 maakte hij de overstap naar FC Bayern München. Aan het begin van het seizoen 2007/08 werd de destijds zeventienjarige Kroos opgenomen in de hoofdmacht van Bayern. Hij debuteerde op 26 september 2007, tijdens een overwinning met 5–0 op Energie Cottbus. Tijdens dit duel gaf hij twee assists op goals van Miroslav Klose tijdens de achttien minuten dat hij meespeelde. Hij werd met zeventien jaar, acht maanden en twee dagen oud de jongste debutant in de clubgeschiedenis, tot dat record gebroken werd door David Alaba in 2010.

Op 25 oktober was Kroos een van de bepalende spelers tijdens de overwinning op Rode Ster Belgrado in de UEFA Cup. Hij viel in tijdens een achterstand van 2–1 en door een assist en een goal van hem won Bayern alsnog met 2–3. Na de wedstrijd in Servië was coach Ottmar Hitzfeld zeer lovend over Kroos: "Hij is een gedreven speler met een fantastisch inzicht. Hij neemt op het veld altijd de juiste beslissing en je hoeft hem niet te vertellen wat hij moet doen." Zijn eerste seizoen in het eerste elftal leverde twintig wedstrijden op, waaronder zes wedstrijden als basisspeler. Ook speelde hij nog wat wedstrijden voor de beloften in de Regionalliga Süd. Het seizoen erna mocht Kroos starten in de openingswedstrijd tegen Hamburger SV (2–2). Tot aan de winterstop speelde hij zeven wedstrijden mee.

Bayer Leverkusen 
Op 31 januari 2009 besloot de clubleiding van Bayern om Kroos voor achttien maanden te verhuren aan Bayer 04 Leverkusen, waar hij meer ervaring op kon doen in het eerste elftal. Krap een maand later, op 28 februari, debuteerde de middenvelder pas, nadat hij hersteld was van een blessure, voor Leverkusen, toen hij tijdens een 1–0 nederlaag tegen Hannover 96 mocht invallen voor verdediger Manuel Friedrich.

Tijdens de bekerfinale van de DFB-Pokal mocht Kroos van coach Bruno Labbadia vijf minuten voor tijd invallen voor Arturo Vidal. Leverkusen verloor het duel met 0–1 door een doelpunt van Mesut Özil. Tijdens het halve jaar bij Leverkusen speelde hij in totaal dertien wedstrijden. Tijdens het seizoen 2009/10 was Kroos een vaste waarde in het team van Leverkusen en hij miste slechts één competitieduel.

Terugkeer bij Bayern München 
In de zomer van 2010 liep de huurverbintenis van Kroos bij Leverkusen af en keerde hij terug bij Bayern. In München hoopte hij meer aan speeltijd toe te komen dan hij voor zijn verhuur deed. Op 29 oktober scoorde hij zijn eerste competitiedoelpunt voor Bayern, toen met 4–2 werd gewonnen. Het seizoen werd afgesloten met 37 optredens in alle competities.

Tijdens het seizoen 2011/12 onder Jupp Heynckes, zijn ex-coach bij Leverkusen, werd Kroos een vaste basisspeler. Hij vormde een duo op het middenrif met zijn collega bij het nationale team, Bastian Schweinsteiger. Hij kwam tijdens 51 wedstrijden in actie dit seizoen, onder meer tijdens de finale van de UEFA Champions League tegen het Engelse Chelsea FC. Hij speelde de volledige honderdtwintig minuten mee in de finale die na strafschoppen gewonnen werd door Chelsea.

In het seizoen 2012/13 was Kroos een van de belangrijke spelers in het team van Heynckes. Als meest aanvallende pion op een middenveld met controleurs Schweinsteiger en Javier Martínez, scoorde hij viermaal in de eerste vijf duels van het seizoen. Zijn eerste goal in de Champions League maakte hij op 19 september 2012, tegen Valencia CF (2–1 winst). In de heenwedstrijd voor de kwartfinale van de Champions League, tegen Juventus FC, liep Kroos een zware blessure op. Door deze blessure miste hij de rest van het seizoen en dus ook de Champions Leaguefinale en de finale van de DFB-Pokal.

Voor het begin van het seizoen 2013/14 keerde Kroos terug in het team en op 4 oktober scoorde hij zijn eerste doelpunt na zijn blessure, tegen zijn oude club Bayer Leverkusen (1–1). Op 21 december won Bayern de finale van het wereldkampioenschap voetbal voor clubs tegen Raja Casablanca en Kroos begon in de basisopstelling.

Real Madrid 
Op 17 juli 2014 maakte Real Madrid CF bekend Kroos overgenomen te hebben van Bayern München. De Duitser tekende voor zes jaar bij de Madrileense club en kostte tussen 25 en 30 miljoen euro. Tijdens zijn presentatie bij Real sprak Kroos erg lovend over zijn nieuwe club: "Real Madrid is de grootste club ter wereld. Het is een stap hoger dan Bayern. Ik heb nog lang niet genoeg prijzen gewonnen. Mijn belangrijkste doel is nu om prijzen te winnen met Real." Na die uitspraak bleek het toch dat het niet ging om hogerop te komen, maar omdat hij geen beter contract kreeg bij Bayern. Hij bedankte Bayern echter wel voor de jaren die hij achter de rug had: "Ik wil ook graag mijn dank uitspreken aan Bayern voor het mij bieden van de mogelijkheid van club te wisselen."

Kroos debuteerde voor zijn nieuwe club op 12 augustus 2014, toen Real Madrid de UEFA Super Cup won door met 2–0 te winnen van Sevilla. De Duitser startte op het middenveld met Luka Modrić en James Rodríguez en hij speelde het gehele duel mee. Zijn eerste doelpunt maakte hij op 8 november 2014, toen met 5–1 werd gewonnen van Rayo Vallecano en Kroos de 3–1 scoorde na een assist gegeven te hebben bij de 1–0 van Gareth Bale.

Na in het seizoen 2016/17 opnieuw de Champions League te hebben gewonnen, ditmaal ten koste van Juventus FC (4-1), werd hij als een van de achttien spelers opgenomen in het sterrenteam van de UEFA

Op 22 december 2018 wist Kroos als speler voor de vijfde keer het FIFA-wereldkampioenschap voor clubs (FIFA Club World Cup) te winnen, waarmee hij qua wereldtitels recordhouder werd. Op 11 februari 2023 won Kroos de clubwereldtitel voor de zesde keer, waarin de finale met 5-3 werd gewonnen van Al-Hilal.

Clubstatistieken 

Bijgewerkt tot en met 11 april 2023.

Interlandcarrière

WK 2010 
Bondscoach Joachim Löw riep Kroos voor het eerst op in 2010, voor de vriendschappelijke interland tegen Argentinië op 3 maart. Tijdens dit duel mocht de middenvelder in de 67e minuut invallen voor de andere debutant dit duel, Thomas Müller. Het duel werd uiteindelijk met 0–1 verloren door een doelpunt van Gonzalo Higuaín.

Löw nam Kroos met slechts vier interlands achter zijn naam op in zijn selectie voor het WK 2010 in Zuid-Afrika. Tijdens de poulefase mocht hij in het derde duel tegen Ghana (0–1 voor een goal van Mesut Özil) invallen voor Bastian Schweinsteiger en zo maakte hij zijn eerste minuten op een WK. Hij kwam hierna nog driemaal in actie. Tijdens de kwartfinale tegen Argentinië (0–4 winst) mocht hij invallen, alsmede tijdens de halve finale tegen Spanje (0–1 verlies) en de wedstrijd om de derde plaats, tegen Uruguay (2–3 winst).  Zijn toenmalige clubgenoten Stefan Kießling (eveneens Duitsland), Hans Sarpei (Ghana), Tranquillo Barnetta, Eren Derdiyok (beiden Zwitserland) en Arturo Vidal (Chili) waren ook actief op het toernooi.

EK 2012 

Na het WK wierp Kroos zich naar voren als een ware leider van het elftal en hij speelde acht van de tien wedstrijden in de kwalificatieronde voor het EK 2012 in Polen en Oekraïne. Duitsland eindigde bovenaan de poule en kwalificeerde zich zo. Nadat de kwalificatie bezegeld was, scoorde Kroos in de oefenduels tegen Polen en Oekraïne. Bondscoach Löw sprak erg lovend over hem:

Tijdens het EK speelde Kroos als invaller alle drie de groepsduels mee, tegen Portugal (1–0 winst), Nederland (2–1 winst) en Denemarken (1–2 winst). Tijdens de halve finale, tegen Italië koos Löw de aanvallend ingestelde Kroos om de mandekking van de Italiaanse spelmaker Andrea Pirlo op zich te nemen. Na afloop van de met 1–2 verloren wedstrijd kwam er veel kritiek op deze beslissing van de Duitse bondscoach. Zijn toenmalige clubgenoten Arjen Robben (Nederland), Manuel Neuer, Jérôme Boateng, Holger Badstuber, Philipp Lahm, Bastian Schweinsteiger, Mario Gómez en Thomas Müller (allen eveneens Duitsland), Danijel Pranjić (Kroatië), Anatoli Tymosjtsjoek (Oekraïne) en Franck Ribéry (Frankrijk) waren ook actief op het toernooi.

WK 2014 
Tijdens de WK-kwalificatiecyclus scoorde Kroos zijn eerste officiële doelpunten voor de Duitse ploeg tijdens een 6–1 overwinning op Ierland, waarbij hij twee doelpunten wist te maken. Op 2 juni 2014 werd Kroos opgenomen in de definitieve selectie voor het WK 2014 in Brazilië. Tijdens de eerste wedstrijd van Duitsland, tegen Portugal (4–0 winst) mocht Kroos beginnen op het middenveld met Sami Khedira en Philipp Lahm. Tijdens de halve finale won Die Mannschaft met liefst 1–7 en Kroos scoorde tweemaal; in de 24e en 26e minuut. Na afloop van het duel werd hij door de FIFA uitgeroepen tot man van de wedstrijd. Op 11 juli was hij een van de tien genomineerden voor de titel van Gouden Bal voor het WK. De prijs ging echter uiteindelijk naar de Argentijn Lionel Messi. Volgens de Castrol Performance Index, de officiële statistische ranglijst van het WK, was Kroos met een cijfer van 9,79 op een schaal van 1 tot 10 de beste speler van het toernooi. Zijn toenmalige clubgenoten Dante (Brazilië), Mario Mandžukić (Kroatië), Arjen Robben (Nederland), Javier Martínez (Spanje), Xherdan Shaqiri (Zwitserland), Manuel Neuer, Jérôme Boateng, Philipp Lahm, Bastian Schweinsteiger, Mario Götze en Thomas Müller (allen eveneens Duitsland), Julian Green (Verenigde Staten), en Daniel Van Buyten (België) waren ook actief op het toernooi.

EK 2016 
Op 17 mei 2016 werd Kroos opgenomen in de selectie van Duitsland voor het Europees kampioenschap voetbal 2016 in Frankrijk. Duitsland werd in de halve finale uitgeschakeld door Frankrijk (0–2), na in de eerdere twee knock-outwedstrijden Slowakije (3–0) en Italië (1–1, 6–5 na strafschoppen) te hebben verslagen.

WK 2018 
Kroos maakte eveneens deel uit van de Duitse selectie, die onder leiding van bondscoach Joachim Löw deelnam aan de WK-eindronde 2018 in Rusland. Daar werd Die Mannschaft voortijdig uitgeschakeld. De ploeg strandde in de groepsfase, voor het eerst sinds het wereldkampioenschap 1938, na nederlagen tegen Mexico (0–1) en Zuid-Korea (0–2). In groep F werd alleen van Zweden (2–1) gewonnen, al kwam die zege pas tot stand in de blessuretijd. Kroos speelde mee in alle drie de groepswedstrijden, van de eerste tot en met de laatste minuut. Hij scoorde de beslissende treffer (uit een vrije trap) in het duel tegen Zweden.

Bijgewerkt op 21 augustus 2020.

Erelijst

Persoonlijk 
Kroos is de oudere broer van betaald voetballer Felix. De vader van de twee, Roland, is jeugdtrainer bij Hansa Rostock. Kroos heeft een relatie met Jessica Farber en samen hebben ze een zoon, Leon, die geboren werd op 14 augustus 2013. Op 20 juli 2016 werd hun tweede kindje, Amelie geboren.

Zie ook 
 Lijst van spelers van Bayer 04 Leverkusen
 Lijst van spelers van FC Bayern München
 Lijst van spelers van het Duits voetbalelftal
 Lijst van spelers van Real Madrid

Referenties 

Duits voetballer