Bernhard Henrik Crusell
Bernhard Henrik Crusell (Uusikaupunki, Finland, destijds Nystad, Zweden, 15 oktober 1775 – Stockholm, Zweden, 28 juli 1838) was een Finse componist.

Levensloop 
Hij werd geboren in een familie van boekbinders, die geen grote interesse had voor zijn muzikale ambities. Van een klarinettist uit de regimentskapel van de provincie Nyland (Usimaa) kreeg hij op achtjarige leeftijd klarinetles op een tweekleppeninstrument. Voor zijn zichtbaar groot talent interesseerde zich een lokale landeigenaar, die hem op een concert van de militaire kapel meenam na Sveaborg. Hij kreeg er vele impressies, en voor hem werd het duidelijk dat hij beroepsmusicus zou worden. Hij solliciteerde bij het regimentsmuziekkorps van Sveaborg in Viapori, (nu: Suomenlinna) als klarinettist en kreeg deze baan. Na enige tijd werd hij dirigent van de regimentskapel en hij vertrok in 1791 daarmee naar Stockholm, waar hij tot aan zijn dood bleef wonen en werken, al verbleef hij tussendoor ook voor studie in Berlijn en Parijs.

In Stockholm kreeg hij les in muziektheorie van Daniel Britz en Georg Joseph Vogler. In 1795 gaf hij zijn eerste soloconcert als klarinettist. Maar met zijn speeltechniek was hij niet tevreden. Hij ging daarom in 1798 naar Berlijn en studeerde bij Franz Wilhelm Tausch. In de volgende tijd was hij een bekend klarinettist en componist. Hij werd uitgenodigd naar Sint-Petersburg en naar Parijs, waar hij verder studeerde bij Henri Montan Berton (1767-1844), François-Joseph Gossec en Jean-Xavier Lefèvre (1763-1829). Van 1801 tot 1833 was hij eerste klarinettist van de Zweedse 'Hovkapellet' (het Koninklijk Residentie Orkest). In 1801 was hij voor het laatst in Finland bij concerten in Turku en Helsinki. Elke zomer in de jaren 1818 tot 1837 trad hij op met zijn militaire kapel bij concerten, waar hij marsen en opera-ouvertures uitvoerde van Weber, Spohr en Rossini en werken van zichzelf.

Crusell was kundig in vele talen en was eveneens zeer geïnteresseerd in literatuur. Hij was lid van het 'Zweedse Gotische Gezelschap' en schreef muziek op meerdere gedichten.

Tegenwoordig is hij vooral bekend vanwege zijn oeuvre voor de klarinet. De klarinetkwartetten zijn goed te spelen door een goede amateur, terwijl zijn klarinetconcerten meer eisen aan de speler stellen.

Composities

Werken voor orkest 
 1807 Concert No. 3 in Bes-groot voor klarinet en orkest, op. 11
 Allegro risoluto
 Andante moderato
 Alla polacca
 1808 Sinfonia concertante Bes-groot voor klarinet, hoorn, fagot en orkest, op. 3
 Allegro
 Andante sostenuto
 Allegro ma non tanto - Andantino di Cherubini - Variations I-III - Tempo I
 1808 Groot Concert No. 2 in f-klein voor klarinet en orkest, op. 5
 Allegro
 Andante Pastorale
 Rondo Allegretto
 1810 Concert No. 1 in Es-groot voor klarinet en orkest, op. 1
 Allegro
 Adagio
 Rondo Allegretto
 1829 Concertino in Bes-groot voor fagot en orkest
 Allegro brillante
 Allegro moderato
 Polacca
 Divertimento C-groot voor hobo en orkest, op. 9
 Allegro
 Andante poco adagio
 Allegro
 Allegro vivace
 Concerto in F-groot voor hoorn en orkest
 Air suedois voor fagot en orkest (verloren gegaan)

Werken voor harmonieorkest 
 1804 Introduction et Air suedois - Introduction, Theme and Variations on a Swedish Air voor klarinet en harmonieorkest, op. 12
 Introduction
 Theme
 Variation I
 Variation II
 Variation III
 Variation IV
 Variation V
 A la chasse (für Militärkapelle)
 Andante (für Militärkapelle)
 Marsch (für Militärkapelle)
 March No. 9 (Kenthorn)
 Walzer (für Militärkapelle)

Muziektheater

Opera's

Kamermuziek 
 Kwartet No. 1 in Es-groot voor klarinet, viool, altviool en cello, op. 2
 Poco adagio - Allegro
 Romanze
 Menuetto
 Rondo
 Kwartet No. 2 in c-klein voor klarinet, viool, altviool en cello, op. 4
 Allegro molto agitato
 Menuetto
 Pastorale
 Rondo
 3 Duetten voor twee klarinetten, op. 6
 Kwartet No. 3 D-groot voor klarinet, viool, altviool en cello, op. 7
 Allegro non tanto
 Un poco largo
 Menuetto
 Finale
 Kwartet C-groot voor hobo, viool, altviool en cello, op. 7a
 Allegro
 Andante poco adagio
 Allegro
 Allegro vivace
 Kwartet D-groot voor fluit, viool, altviool en cello, op. 8 - dedié à Monsiuer Gustave de Loewenhielm
 Allegro ma tanto
 Un poco Largo
 Menuetto
 Finale. Allegro
 Rondo voor twee klarinetten en piano
 Andante con moto
 Allegro vivace

Externe links 

 

19e-eeuws componist
Fins componist
Klarinettist