Unilever
Unilever PLC is een multinationale onderneming van Nederlands/Britse oorsprong. Het bedrijf is gespecialiseerd in voedingsmiddelen, persoonlijke verzorging en schoonmaakartikelen. In 2022 telde het 148.000 medewerkers wereldwijd. Het hoofdkantoor is gevestigd in Londen.

Activiteiten 
Unilever is wereldwijd actief en behaalde in 2020 een omzet van 51 miljard euro. Deze werd voor 22% gerealiseerd in Europa, voor 32% in Noord- en Latijns-Amerika en voor 46% in de rest van de wereld.

De activiteiten zijn verdeeld over vijf business groups:
 Beauty & Welbeing, producten voor de persoonlijke verzorging zoals deodorant en shampoo. Enkele bekende merknamen waaronder de producten worden verkocht, zijn  Andrélon, Axe, Dove, Vaseline en Unilever Prestige; Dermaligica, Murad, Living Proof. Vitamines; Dit onderdeel heeft een aandeel van zo’n 40% in de totale omzet en levert de grootste bijdrage aan het bedrijfsresultaat.
 Personal Care, Merken zoals Axe, Dove, Lifebuoy, Zendium, Prodent, Elida Beauty: met Badedas, Brut, Brylcreem, Zwitsal, Impulse, Bed Head by TIGI etc.  
 Nutrition, voedingsmiddelen en dranken waaronder maaltijden, dressing, Bekende merken zijn: Conimex, Hellmann’s, Knorr, Unox, Calve, Lipton ijsthee, Graze en De Vegetarische Slager.  
 Ice Cream, Bekende ijsmerken zoals Ola, Magnum, Hertog, Carte D'or en Ben & Jerry's
 Home Care levert schoonartikelen voor huishoudelijk gebruik met merken als Cif, Omo, Neutral, Bio-Tex, Glorix, Persil en Sunlight. Dit is de kleinste van de drie onderdelen en levert een bijdrage aan de omzet van 20%.

Door de Path to Growth-strategie ('Weg naar groei') heeft er een forse rationalisatie van de merkportfolio plaatsgevonden. Voor die tijd had Unilever ongeveer 1600 merken in zijn portfolio, waaronder Becel, Bertolli, Blue Band, Iglo en Mora. Deze werden in de loop der jaren verkocht. Na uitvoering van de strategie zijn er nog circa 400 leidende merken overgebleven.

Resultaten

Geschiedenis

Voorlopers 
William Hesketh Lever was groothandelaar in kruidenierswaren en bracht onder andere Sunlight zeep op de markt na overname van een zeepfabriekje. In 1885 richtte hij Lever Brothers op en vestigde hij zeepfabrieken in de hele wereld. In 1917 breidde hij zijn assortiment uit met voedingsmiddelen, waarvoor hij vis-, ijs- en conservenbedrijven kocht. Zijn enige zoon, William Hulme Lever, volgde hem na zijn dood in 1925 op.

Na aanvankelijk palmolie voor de zeep uit Brits-West-Afrika te halen, kreeg Lever in 1911 een concessie voor 750.000 hectare woud in Belgisch-Congo, geconcentreerd in het zuiden van Bandundu. De werkmaatschappij voor Lever heette 'Huileries du Congo Belge'. Bij de Grote Depressie van de jaren 30 zagen de Huileries zich genoodzaakt om de prijs per kilo geplukte palmnoten drastisch te verlagen terwijl de regering van Belgisch-Congo de lokale belastingen aanzienlijk verhoogde. Dit resulteerde in 1931 in sociale onlusten die bekendstaan als de revolutie van de Pende, waarbij uiteindelijk meer dan 400 leden van de Pende-stam omkwamen.

Anton Jurgens en Samuel van den Bergh waren twee Nederlandse concurrerende margarineproducenten. Beide begonnen hun bedrijf in het Noord-Brabantse Oss. In 1908 sloten zij een poolovereenkomst. Zij besloten in 1927 tot een volledige fusie en samen te gaan in de Margarine Unie. In verschillende publicaties wordt gememoreerd dat het recept van margarine voor een habbekrats is verkregen - door een echte-boterboer - en de uitvinder arm is gestorven.

Ontstaan 
Unilever is op 1 januari 1930 ontstaan uit een fusie van het Nederlandse margarinebedrijf Margarine Unie en de Britse zeepfabrikant Lever Brothers. De fusie was voor beide bedrijven zinvol, omdat ze elkaar beconcurreerden om dezelfde grondstoffen, beide zich bezighielden met marketing op grote schaal van producten voor huishoudelijk gebruik en beide gebruikmaakten van soortgelijke distributiekanalen.

Tot 2000 was Calvé Delft een houdstermaatschappij van aandelen van Unilever, als gevolg van een overname middels aandelenruil. De houdstermaatschappij deed niet meer dan het dividend van Unilever doorgeven aan haar aandeelhouders. Op de Amsterdamse effectenbeurs noteerden de aandelen onder de intrinsieke waarde, met een hoger dividendrendement tot gevolg. Door fiscale perikelen (een latente belastingclaim) heeft deze vennootschap het toch nog zo lang uitgehouden. Calvé is wel een merk van importantie: wie kent het niet. Pindakaas, mayonaise, sauzen in flessen.

Het bedrijf Unilver kende jarenlang twee directies, waarbij de bestuursvoorzitter van het Nederlandse bedrijf, de functie van vicevoorzitter vervulde bij de Britse onderneming en vice versa. Sinds 2005 hadden beide bedrijven één directie. De Nederlander Paul Polman werd benoemd tot topman. Medio 2007 werd de Zweed Michael Treschow de nieuwe voorzitter van Unilever.

Afbouw 
Tot 2008 had Unilever zes fabrieken in Nederland. Het concern sloot in dat jaar de vestigingen in Delft (Calvé pindakaas), Loosdrecht (Knorr, Conimex) en Vlaardingen (wasmiddelen), waardoor 474 banen verdwenen. De productie is verplaatst naar grote productiefaciliteiten elders in Europa, zoals Polen (maaltijdpakketten, kruidenmixen, schoonmaakmiddelen en artikelen voor persoonlijke verzorging), Spanje (sauzen), Tsjechië (mayonaise), Italië, Frankrijk, Zwitserland, Duitsland en Hongarije. De plannen leidden in oktober 2007 bij alle Nederlandse fabrieken van Unilever tot stakingen om werkgarantie en een betere cao af te dwingen.

In 2010 rondde Unilever de overname af van de Household & Bodycare tak van Sara Lee, met uitzondering van het merk Sanex. Daar gaf de Europese Commissie geen toestemming voor vanwege markt dominantie. Sanex werd verkocht aan de Colgate Palmolive fabriek in Luik. Korte tijd later werd besloten de productie van Sanex te outsourcen naar Polen en de formulering van formats onder te brengen in de VS.

In 2011 kreeg Unilever van de Europese Commissie een boete van ruim 100 miljoen euro wegens deelname aan een ruim drie jaar durend kartel dat verboden prijsafspraken maakte over wasmiddelen in diverse Europese landen waaronder Nederland en België.

In 2017 werd de Unox-fabriek voor productie van soepen, sauzen en rookworst in Oss verkocht aan branchegenoot Zwanenberg, de Unilever-merken bleven daar geproduceerd worden. Hetzelfde jaar werd de fabriek te Rotterdam, waar onder andere Blue Band-margarine en Calvé-pindakaas gemaakt wordt, voor een bedrag van 6,8 miljard euro verkocht aan de Amerikaanse investeringsmaatschappij KKR, als onderdeel van de verkoop van de margarinetak. De Ben & Jerry's-fabriek te Hellendoorn is anno 2018 nog de enige Unilever productiefaciliteit in Nederland.

In januari 2017 deed de Kraft Heinz Company een overnamebod op Unilever ter waarde van 130 miljard euro, ofwel 47 euro per aandeel. Unilever wees het bod af en een maand later trok Kraft Heinz het bod weer in.

Na het bod Van Kraft Heinz besloot Unilever het productaanbod te heroverwegen en de bedrijfsstructuur te vereenvoudigen. Vooral producten met een lage omzetgroei werden kritisch bekeken. In 2017 bracht Unilever zijn margarineafdeling, met daarin onder andere Becel en Blue Band onder in een nieuw dochterbedrijf genaamd Upfield en verkocht deze aan een Amerikaanse investeringsmaatschappij. In april 2021 volgde een concentratie van schoonheidsproducten onder de nieuwe naam Elida Beauty, een zelfstandige onderneming binnen de Unilever Group, met een verzameling van wattenstaafjes, huid & haar verzorging, zepen, en douchegels. In november 2021 werd de verkoop van de thee activiteiten aan investeerder CVC Capital Partners bekendgemaakt. CVC is bereid 4,5 miljard euro te betalen voor ekaterra van Unilever. Ekaterra is het grootste theebedrijf ter wereld, met 34 merken en een jaaromzet van zo'n 2 miljard euro in 2020. In juli 2020 had Unilever al gemeld de theedivisie te willen afstoten. De Indiase, Nepalese en Indonesische theeactiviteiten blijven nog bij Unilever en ook de kant-en-klare theedranken.

Bedrijfsstructuur

Vereenvoudiging 
Unilever had tot 29 november 2020 een duale bedrijfsstructuur met zijn hoofdkantoor op twee locaties: in Rotterdam (Unilever N.V.) en in Londen (Unilever PLC). Op basis van een egalisatie-overeenkomst vertegenwoordigt een aandeel in de N.V. hetzelfde onderliggende economische belang in de Unilever Group als een aandeel in de PLC, afgezien van fluctuaties in de wisselkoers. Deze structuur was vergelijkbaar met die van RELX en voorheen met die van Shell. Het bedrijf is aan de Amsterdamse effectenbeurs en de London Stock Exchange genoteerd. Op beide beurzen maakt het aandeel Unilever deel uit van de belangrijkste beursindices, de AEX in Amsterdam en de FTSE 100 in Londen. Beide raden van bestuur hadden dezelfde leden.

Voorgesteld is in 2018 een vereenvoudiging van de bedrijfsstructuur met één moederbedrijf, in Rotterdam, genaamd Unilever International Holdings N.V., ook genoemd New Unilever N.V.. Wegens verzet van vooral Britse aandeelhouders ging dit niet door. Eén van de redenen om tegen te stemmen was het feit dat het aandeel zijn plek in de FTSE 100 aandelenindex zou verliezen, waardoor indexbeleggers hun aandelen zouden moeten verkopen en de koers onder druk kwam te staan. Verder dachten de Britse aandeelhouders dat Unilever in Nederland beter beschermd zou zijn tegen vijandige overnames.

Op 29 november 2020 zijn Unilever N.V. en Unilever PLC gefuseerd en is Unilever PLC de moedermaatschappij voor het geheel geworden. De aandeelhouders van Unilever N.V. kregen voor elk aandeel een nieuw aandeel van de PLC. Zowel de aandeelhouders van de N.V. als die van de PLC hebben hier vóór gestemd.

Dividendbelasting 
De duale structuur had een specifiek probleem bij de dividenduitkeringen. In Nederland wordt over het uitgekeerde dividendbelasting geheven, maar het Verenigd Koninkrijk kent een dergelijke belasting niet. Een belegger in de Britse tak heeft hiermee een financieel voordeel boven de niet-Nederlandse belegger in de Nederlandse Unilever aandelen. Het nettobedrag dat de Nederlandse regering ontvangt van de nv-dividendbelasting schat Unilever in op ongeveer 200 miljoen euro per jaar.

In 2018 kwam een regeringsvoorstel op tafel om de dividendbelasting af te schaffen. Bestuursvoorzitter Paul Polman had hiervoor gepleit en zag het als een keiharde voorwaarde om het hoofdkantoor van Unilever in Rotterdam te vestigen. Tegen het voorstel kwam veel politieke weerstand en in november 2018 strandde het regeringsvoorstel. Korte tijd later maakte Unilever een plan bekend om het hoofdkantoor naar Londen te verplaatsen.

Mede naar aanleiding hiervan kwam GroenLinks-Kamerlid Bart Snels met een initiatiefwetsvoorstel voor een soort ‘eindafrekening’ voor bedrijven die vertrekken naar landen waar geen dividendheffing bestaat, de Spoedwet conditionele eindafrekening dividendbelasting (waar ook wel aan wordt gerefereerd met vertrekbelasting). De wet zou gelden met terugwerkende kracht tot 18 september 2020. Degenen die direct vóór de fusie aandeelhouders van Unilever N.V. waren, zouden dan geacht worden een dividendbelastingschuld te hebben ter grootte van 15% (het dividendbelastingtarief) van hun aandeel in nog niet uitgekeerde winst, inclusief latente winst. Deze zou naargelang van uitkering van dividend over de in ruil gekregen aandelen Unilever PLC moeten worden afgelost, zodat hierover effectief 15% dividendbelasting zou worden betaald aan de Nederlandse staat, tot de schuld is afbetaald. Het zou in totaal gaan om ongeveer 11 miljard euro. Voor Nederlandse personen en bedrijven zou deze aflossing overigens net als gewone dividendbelasting verrekenbaar zijn met respectievelijk inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Unilever heeft op basis van het oorspronkelijk ingediende wetsvoorstel gesteld dat de wet in strijd zou zijn met het internationale recht, maar dat als deze toch zou worden aangenomen het niet in het belang van Unilever en de aandeelhouders zou zijn het vertrek door te laten gaan. In oktober 2020 is het wetsvoorstel aangepast, mede met het oog op de juridische houdbaarheid. De fusie is doorgegaan, hoewel er nog onzekerheid was over het aannemen van het wetsvoorstel. Met de tweede nota van wijziging in oktober 2021 heeft Snels de terugwerkende kracht van het wetsvoorstel laten vervallen. Ook als de wet wordt aangenomen is deze daarmee voor Unilever en haar aandeelhouders niet meer van belang.

Tijdlijn 
 1870 - Oprichting Stoomboterfabriek te Oss, de latere Anton Jurgens' Margarinefabrieken en de eerste margarinefabriek ter wereld
 1872 - Simon van den Bergh start, eveneens te Oss, een margarinefabriek
 1884 - William Hesketh Lever brengt samen met zijn broer Sunlightzeep op de markt. Hun bedrijf heet: Lever & Co.
 1886 - Knorr introduceert soeptabletten
 1887 - Lever produceert 450 ton/jaar aan Sunlightzeep. Port Sunlight bij Liverpool wordt gebouwd
 1888 - Zowel Jurgens als Van den Bergh expanderen naar Duitsland
 1890 - Lever & Co. wordt: Lever Brothers Ltd.
 1891 - Van den Bergh vertrekt uit Oss naar Rotterdam
 1894 - Introductie Lifebuoy-zeep door Lever
 1894 - Introductie van de merknaam Zeeuws Meisje
 1895 - Lever produceert 40 kton/jaar Sunlightzeep en begint met internationale expansie
 1898 - Van den Bergh introduceert het merk Vitello
 1899 - Lever introduceert, als alternatief voor harde zeep, zeepvlokken onder de naam Sunlight Flakes. In 1899 zijn de zeepvlokken ook al in Nederland te koop. 
 1900 - Sunlight Flakes wordt Lux Flakes
 1900 - Jurgens introduceert het margarinemerk Solo
 1901 - Sunlight verschijnt op de Nederlandse markt
 1904 - Lever introduceert Vim schuurpoeder
 1904 - Lever start palmplantages in Zuid-Afrika
 1910 - Lever start met plantages en bedrijven in West-Afrika
 1911 - Bouw van een onderzoekslaboratorium in Port Sunlight
 1912 - Eerste Sunlightzeep van Congo palmolie is gegeven aan Koning Albert
 1913 - Een walvistraankartel van Europese bedrijven, Whale Oil Pool, wordt opgericht
 1914 - Lever maakt nu 135 kton zeep per jaar
 1914 - Van den Bergh en Jurgens kopen kleinere Nederlandse margarinefabrikanten systematisch op
 1915 - Er zijn nog 30 margarinefabrieken (plantenboterfabrieken) in Nederland, alsmede 66 zeepziederijen en stoomzeepfabrieken
 1917 - Lever verwerft het Britse Pears Soap (opgericht in 1789)
 1917 - Jurgens sluit een overeenkomst met Kellogg Company ter voorbereiding van expansie naar de Verenigde Staten
 1917 - Levers Zeepmaatschappij te Vlaardingen begint de productie van Sunlightzeep
 1920 - Het merk Lux verschijnt op de Nederlandse markt
 1921 - Het merk Vim verschijnt op de Nederlandse markt
 1922 - Lever koopt 't bedrijf Wall's. In de zomer gaat dit consumptie-ijs produceren
 1923 - Blue Band wordt in Nederland geïntroduceerd
 1927 - Van den Bergh en Jurgens gaan samen in de Margarine Unie. Hier sluiten zich diverse andere Europese margarinefabrikanten bij aan
 1928 - De Margarine Unie verwerft de Calvé-groep
 1929 - De Margarine Unie verwerft Hartog's Vleeschfabrieken, waaraan ook een margarinefabriek verbonden was
 1929 - Margarine Unie en Lever Brothers gaan samen en vormen Unilever
 1929 - Jurgens vertrekt uit Oss naar Rotterdam en voegt zich bij Van den Bergh, zodat Van den Bergh en Jurgens' Margarinefabrieken ontstaat
 1930 - Concurrent Procter & Gamble betreedt de Britse markt en koop Thomas Hedley Ltd.
 1935 - Het accent verschuift geleidelijk van harde zeep naar vlokken en poeders. Het wasmiddel Radion wordt geïntroduceerd
 1943 - Unilever verwerft Frosted Foods, waardoor de basis voor een diepvriesgroep werd gelegd, waartoe later ook Iglo zou behoren
 1950 - Introductie van Royco soepen op de Nederlandse markt
 1952 - Het synthetisch wasmiddel, Omo verschijnt op de Nederlandse markt
 1954 - Introductie van Sunsilk shampoo in het Verenigd Koninkrijk
 1954 - Introductie van wasmiddel Sunil in Nederland
 1955 - Introductie van vissticks
 1956 - Introductie van zeep onder de naam Dove
 1957 - Introductie van de merknaam Unox voor soep en worst
 1958 - Introductie van de merknaam Iglo voor diepvriesproducten
 1959 - Eerste margarine in plastic kuipje (Blauband in Duitsland en Flora in Groot-Brittannië), ter vervanging van het vetvrij papiertje
 1960 - Introductie van het schoonmaakmiddel Andy
 1960 - De Planta-affaire, die vele zieken en enkele dodelijke slachtoffers eiste, vestigt er de aandacht op dat 55 merken margarine alle uit dezelfde fabriek komen
 1962 - Introductie van het margarinemerk Becel
 1963 - Introductie van de merknaam Brio, voorheen Planta
 1965 - Introductie van het vloeibaar schuurmiddel Jif, later Cif
 1965 - Introductie van het afwasmiddel Sun voor de afwasmachine
 1969 - De eerste halvarine onder merknaam Era, later Linera
 1972 - Het theebedrijf Lipton wordt gekocht
 1972 - Introductie van Impulse (deodorant), Royco Cup-a-Soup, en Mentadent tandpasta
 1977 - Er werken wereldwijd 177.000 mensen bij Unilever
 1977 - Zwanenberg wordt gekocht, dit wordt later opgenomen in Unilever Vlees Groep (UVG)
 1978 - Het Amerikaanse National Starch wordt gekocht
 1983 - Introductie van het deodorantmerk Axe
 1986 - Overname van Naarden Chemie, dat geur- en smaakstoffen produceert
 1990 - De mislukte introductie van Omo Power
 1992 - Cosmeticabedrijf Andrélon wordt overgenomen
 1996 - Calvé borrelnootjes verkocht aan Duyvis
 1996 - Zwanenberg wordt afgestoten
 1997 - National Starch wordt verkocht, evenals diverse andere chemiebedrijven
1997 - Het Nederlandse voedingsmiddelenbedrijf Unilever Vlees Groep (UVG) wordt samengevoegd met Van den Bergh Nederland en gaan onder die naam verder
 1997 - Het merk Royco verdwijnt uit de Nederlandse schappen ten faveure van Unox
 2000 - BestFoods, Slim&Fast Foods, en Ben & Jerry's worden gekocht
 2001 - Het aantal merken wordt gereduceerd van 1600 naar 900. 
2001 - Een aantal Europese voedingsmerken en productielocaties worden overgenomen door Campbell's, waaronder de locatie in Utrecht (Royco).
 2006 - De diepvriesgroep wordt afgestoten
 2008 - Sluiting van de fabrieken in Vlaardingen, Delft (Calvé), en Loosdrecht (Knorr, Conimex)
 2010 - Sara Lee Household & Personal Care wordt overgenomen van Sara Lee. Unilever wordt eigenaar van onder andere Zwitsal, Prodent, Zendium, Neutral, Radox.
 2011 - Sanex wordt overgenomen door Colgate Palmolive. Op 14 oktober 2011 neemt Unilever een belang van 82% in het Russische Kalina voor $694 miljoen.
 2017 - Unilever neemt het Engelse Pukka Herbs ltd. over.
 2017 - In december verkocht Unilever de margarinetak voor ruim 6,8 miljard euro aan KKR, een Amerikaanse investeringsmaatschappij. De deal is medio 2018 afgerond. Unilever zette deze activiteit, met merken als Becel, Blue Band, Bona en Zeeuws Meisje, in het voorjaar van 2017 te koop. De activiteit ging door onder de naam Upfield.
 2018 - Unilever maakt bekend het hoofdkantoor in het Verenigd Koninkrijk op te geven, en enkel het hoofdkantoor in Rotterdam te behouden. Na verzet van Britse aandeelhouders is dit besluit echter teruggedraaid.
 2018 - In december maakte het de overname bekend van GlaxoSmithKline's voedingsdivisie Health Food Drinks. Unilever is bereid € 3,3 miljard te betalen voor een activiteit met een jaaromzet van € 0,5 miljard. De aankoop werd pas in april 2020 afgerond.
 2020 - Unilever N.V. en Unilever PLC fuseren, Unilever PLC wordt de moedermaatschappij voor het geheel en wordt en volledig Brits bedrijf per 30 november 2020.
 2021 - Conflict met de staat Israël over besluit van dochter Ben & Jerry's om met ingang van 2023 geen ijs meer te verkopen in door Israël bezet gebied. De Israëlische regering en 14 Amerikaanse staten oefenen druk uit op CEO Jope om B&J te bewegen haar besluit te heroverwegen. Eind juni 2022 besloot Unilever om zijn zakelijke belangen in B&J in Israël te verkopen aan Avi Zinger eigenaar van American Quality Products Lmd., licentiehouder van B&J aldaar. B&J Israël kan nu gewoon weer zijn ijs verkopen ook aan Joodse kolonisten in de door Israël bezette Palestijnse gebieden. Het Amerikaanse ijsbedrijf in Vermont, VS, is het niet met deze manoeuvre eens.
 2021 - Unilever verzelfstandigt zijn theedivisie onder de naam ekaterra en verkoopt deze vervolgens aan investeerder CVC Capital Partners.
 2022 - Unilever kondigt aan dat Nelson Peltz niet-uitvoerend bestuurder wordt. Peltz is een activistische aandeelhouder en CEO van Trian Fund Management dat circa 37,4 miljoen aandelen Unilever in handen heeft. Dat is circa 1,5% van het aandelenkapitaal.

Bekende (oud-)werknemers

Literatuur

Externe link
 Officiële website

 
Bedrijf genoteerd aan de London Stock Exchange
Bedrijf genoteerd aan Euronext Amsterdam
Economie in Londen