Polsstokhoogspringen
Polsstokhoogspringen, ook wel polsstokspringen of polshoogspringen genoemd, is een onderdeel binnen de atletiek. Sinds 1896 is het een olympische discipline voor mannen, sinds 2000 ook voor vrouwen. Het is tevens een onderdeel van de tienkamp bij mannen.

Regels en materiaal
Bij polsstokhoogspringen probeert men met behulp van een flexibele stok zo hoog mogelijk over een dwarslat te springen. Deze lat heeft een lengte van 4,5 meter en is zo geplaatst dat zij bij aanraking naar beneden valt. De beginhoogte van de lat en de daaropvolgende verhogingen per ronde worden door de organisatoren vastgelegd. Atleten worden uitgesloten na drie opeenvolgende mislukte pogingen, op welke hoogte dan ook. De atleet mag bepalen hoe ver achter de insteekbak de lat komt te liggen, tot maximaal 80 centimeter. Een atleet maakt niet alleen een foutsprong wanneer de spring(st)er met zijn/haar lichaam de lat afwerpt, maar ook als de lat valt omdat de polsstok tegen de lat aankomt. Voorts wanneer de atleet zich afzet zonder de lat te overschrijden, na de afzet van greep verandert of de lat met de handen teruglegt. Breekt de stok tijdens het springen dan wordt dit niet beschouwd als een poging. Bij gelijk eindigen zijn er tamelijk ondoorzichtige regels voor het bepalen van de uitslag, zie daarvoor de uitleg bij het hoogspringen. De accommodatie voor polsstokhoogspringen bestaat uit een aanloopbaan die ten minste 45 meter lang (eventueel 40), en 1,22 meter breed dient te zijn. Op het eind van de baan bevindt zich de insteekbak, de sprongstandaards waar de lat op ligt, en de springheuvel die met schuimrubber is opgevuld.

De polsstok heeft in de loop der jaren een ontwikkeling ondergaan. Door de verbeteringen van het gebruikte materiaal zijn de prestaties enorm verbeterd: de eerste polsstokken waren van hout, nadien van bamboe, vervolgens van aluminium en nu van carbon en glasvezel.

Achtergrond
Historisch en atletisch hebben polsstokhoogspringen en polsstokverspringen (ook bekend als fierljeppen) veel gemeen. Beide hebben hun oorsprong in de noodzaak die er in gebieden van weilanden met veel sloten was, om makkelijk over deze sloten heen te kunnen springen. Polsstokverspringen heeft zich als sportieve activiteit lokaal ontwikkeld met voornamelijk beoefenaars in Nederland in de provincies Friesland, Groningen, Utrecht en Zuid-Holland. Polsstokhoogspringen heeft zich ontwikkeld op internationaal niveau, is reeds sinds 1812 gekend in Engeland, en maakte in 1857 deel uit van de universiteitskampioenschappen van Cambridge.

Record
Tegenwoordig wordt er door World Athletics bij het polsstokhoogspringen voor wat betreft de vaststelling van het wereldrecord geen onderscheid meer gemaakt tussen indoor- en outdoorprestaties. Slechts de absoluut hoogste sprong van de twee wordt als wereldrecord geratificeerd.

De Zweedse atletieksensatie Armand Duplantis verbeterde op 15 februari 2020 bij indoorwedstrijden in Glasgow zijn eigen kersverse wereldrecord bij het polsstokhoogspringen. Hij zweefde in zijn eerste poging over 6,18 meter, 1 centimeter hoger dan de hoogte van 6,17 die hij een week eerder in het Poolse Toruń had bedwongen. Daarmee verbrak de pas 20-jarige Zweed al na zes jaar het oude, onaantastbaar geachte record van Renaud Lavillenie (6,16 m). In hetzelfde jaar verbeterde hij met een sprong over 6,15 ook de beste outdoorprestatie van 6,14, die al 26 jaar lang op naam van Boebka stond. Naast Duplantis, Lavillenie en Boebka zijn er 25 andere atleten die de zesmetergrens zijn gepasseerd. Bij de vrouwen heeft Jelena Isinbajeva het wereldrecord in handen met een hoogte van 5,06.

Servee Wijsen ging in 1960 als eerste Nederlander over de vier-metergrens, Eltjo Schutter in 1976 over de vijf meter. Het huidige Nederlands record staat sinds 2017 op 5,85 m en is in het bezit van Menno Vloon. Hij behaalde deze hoogte tijdens een outdoorwedstrijd in Zweibrücken. Het Belgisch record staat met 5,80 m op naam van Ben Broeders. Hij sprong deze hoogte in 2020 in Rome.

Bekende atleten

Mannen
 Rens Blom
 Serhij Boebka
 Armand Duplantis
 Steven Hooker
 Renaud Lavillenie
 Bob Richards
 Brad Walker

Vrouwen
 Stacy Dragila
 Jelena Isinbajeva
 Fabiana Murer
 Ekaterini Stefanidi
 Jennifer Suhr

6 meterclub
De zogenaamde "6 meterclub", is een zeer prestigieuze club van polsstokhoogspringers die meer dan zes meter gesprongen hebben. In 1985 was Serhij Boebka de eerste polsstokhoogspringer die dit presteerde. Hij is inmiddels geen wereldrecordhouder meer met 6,14 m, een hoogte die hij op 31 juli 1994 behaalde in Sestriere. Ondertussen is Armand Duplantis namelijk wereldrecordhouder met een hoogte van 6,23 m, die hij sprong op 17 september 2023.

Alle leden van de "6 meterclub" zijn mannen. De eerste vrouw die ooit meer dan vijf meter sprong, is de Russische wereldrecordhoudster Jelena Isinbajeva, die dit wereldrecord in 2005 vestigde. Haar eigen record verbeterde ze datzelfde jaar opnieuw tot 5,01. Sindsdien is ze gestegen tot een hoogte van 5,06. De Amerikaanse Jennifer Suhr werd acht jaar na Isinbajeva de tweede vrouw die de grens van vijf meter passeerde. Zij verbeterde hierbij het op naam van Isinbajeva staande indoorwereldrecord tot 5,02 m.

Continentale records (outdoor)

Bijgewerkt tot 17 september 2023

Top tien beste atleten

Mannen (outdoor)

Bijgewerkt: 19 september 2023

Vrouwen (outdoor)

Bijgewerkt: 12 augustus 2019

Mannen (indoor)

Bijgewerkt: 11 maart 2023

Vrouwen (indoor)

Bijgewerkt: 12 augustus 2019

Wereldrecordontwikkeling

Mannen

Niet door World Athletics erkende records
K = klautertechniek, waarbij de atleet zich omhoogtrekt door met beide handen zich meerdere malen vast te grijpen
B = gebruikmakend van een bamboestok

Door World Athletics erkende records

Vrouwen
H: indoorrecord dat door World Athletics ook als verbetering van het outdoorrecord wordt geteld.

Atletiekonderdeel