Doorn (toponiem)
Plaatsen waarvan de naam of een deel van de naam afgeleid is van het woord doorn (dorn, thorn) komen voor in verschillende plekken in het West-Germaanse taalgebied, zoals Nederland, België, Duitsland en Engeland. Een bekend voorbeeld is Deurne, dat zowel in Nederland als in België voorkomt. Het woord is afgeleid van het Oudgermaanse woord þurnu-, dat doorn betekende.

Verklaring van het deelwoord "doorn" in de plaatsnaam 
Zoals de uitgang -dam in Amsterdam verklaard wordt door de aanwezigheid van een dam (in de Amstel) zo gaf men ook aan nederzettingen bij een doornbegroeiing een naam met daarin het woord doorn (bijvoorbeeld Doornik).

Voorbeelden van plaatsnamen met "doorn" die afgeleid zijn van þurnu 
Nederland: Deurne (Nederland), Doornenburg, Doornik, Doornspijk

België: Deurne (Vlaams-Brabant), Deurne (Waals-Brabant) (Tourinnes la Grosse),

Duitsland: Appeldorn

Engeland: 117 huidige plaatsen, in Engeland en Wales, die te herleiden zijn tot de betekenis: THORN.

Een deel van de namen gaat vermoedelijk terug op een afleiding uit -tere, dat een boom aanduidt.

Voorbeelden van die mogelijk afgeleid zijn van þurnu

Nederland
Deurningen, Deursen, Deurze, Doorn (Utrecht), Doorning, Doornsteeg, Doorwerth, Hellendoorn, Odoorn Dr., Thorn, Toornwerd

België
 Deurne (Antwerpen) (Romaans "Torninis"), Doornik (Tournai), Turnhout

Duitsland
 Dornick

Engeland
 Appledore, Thorne, Thornton

Voorbeelden van plaatsnamen met "doorn" die niet afgeleid zijn van þurnu 
 Apeldoorn, van appuldrum, appelboom.
 Appeltern, idem
 IJzendoorn, van Oergermaans Isandro

Doorn Toponiem op de Kaarten van Joh. Blaeu GERMANIA INFERIOR ('Atlas Maior' Blaeu UU).

Trivia 
 Bij de studie van toponiemen dient altijd op de oudst bekende vorm terug gegrepen te worden. Meerdere namen die tegenwoordig op -doorn eindigen, gaan terug op een vorm die daar niets mee te maken heeft. Een voorbeeld is Apeldoorn (792-793: Appoldro), dat 'appelboom' betekent. Ook daarmee vergelijkbare namen in het buitenland gaan vermoedelijk op 'appelboom' terug.

Literatuur 
 Lexicon van Nederlandse Toponiemen tot 1200, Künzel R., D. Blok en J. Verhoeff, Amsterdam 1989, uitg, Meertens Instituut
 Toponymisch Woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (vóór 1226) Maurits Gysseling (1960)

Externe links 
 plaatsen en gehuchten - alfabetisch met kaart
 stamboom surfpagina: alle mogelijke namen (ook alle plaatsnamen in NL en BE)

Zie ook
 toponymie
 toponiem

Noten

Toponymie