Galadriel (elf)
Galadriel, in het Quenya Altáriel, is een Elfenkoningin in J.R.R. Tolkiens fictieve wereld Midden-aarde.

Namen en titels
Galadriel heeft nog verscheidene andere namen: Artanis is de naam die haar vader aan haar gegeven heeft en Nerwen is haar moedersnaam. Verdere namen voor Galadriel zijn Alatáriel en Galadhriel. Ze staat ook bekend als de Vrouwe van Lórien (Engels: The Lady of Lórien), de Vrouwe van de Galadhrim (Engels: The Lady of the Galadhrim), de Vrouwe van Licht (Engels: The Lady of Light) en de Vrouwe van het Woud (Engels: The Lady of the Wood).

Leven in Valinor
Galadriel is geboren in Tirion als het jongste kind en de enige dochter van Finarfin en Eärwen. Finarfin is de derde zoon van Finwë, de koning van de Noldor. Galadriel is geboren tijdens de 'Gouden Eeuw' van Aman, wanneer de Twee Bomen van Valinor nog leven.

Galadriel wordt beschouwd als de mooiste van het hele Huis van Finwë met haar gouden haar dat licht van Laurelin gevangen lijkt te hebben. Ze is ook lang, sterk en eerzuchtig.

Verbanning naar Midden-aarde
Nadat Fëanor, haar oom, in opstand komt tegen het gezag van de Valar, besluiten de Noldor om hem te volgen naar Midden-aarde om zo bevrijd te worden van 'de kluisters van de Valar' en de gestolen Silmarillen te heroveren. Ook Finarfin en zijn kinderen sluiten zich bij hen aan. Wanneer de Noldor echter in het noorden van Aman de profetie van Mandos te horen krijgen, wordt Galadriel samen met de andere Noldor die niet tot inkeer komen vervloekt en voor eeuwig verbannen uit Valinor. Omdat Galadriel een van de leiders van de opstand is treft deze vervloeking haar in het bijzonder. Deze vloek wordt uitgesproken wegens de Broedermoord te Alqualondë, waarbij vele Teleri de dood hebben gevonden. Slechts een deel van de Noldor toont berouw en keert terug naar Tirion onder leiding van Finarfin, waardoor ze niet onder de vloek vallen.

Aangekomen in Midden-aarde verblijft Galadriel lange tijd bij koning Elu Thingol in het beschermde rijk Doriath; ze is familie van Thingol: Olwë, haar grootvader van moederszijde en Thingol zijn broers. In Doriath ontmoet ze Celeborn, een verwant van Thingol. Celeborn wordt verliefd op haar en noemt haar Altáriel, haar vierde naam. Omdat zijn liefde beantwoord wordt, trouwen Celeborn en Galadriel.

De Tweede Era
Na de Oorlog van Gramschap verlaten de meeste Noldor Midden-aarde, maar Galadriel en Celeborn blijven. Zo worden ze, na de dood van Amroth, Vrouwe en Heer van Lothlórien, dat voornamelijk bewoond wordt door Boselfen. Celeborn had nadrukkelijk geen hogere positie dan zijn wijze vrouw.
Omdat Lothlórien niet ver van Dol Guldur, de burcht van Sauron, ligt, spelen Celeborn en Galadriel een belangrijke rol bij de verdediging van de westelijke landen. Galadriel is ook betrokken bij alle pogingen om de groeiende macht van Sauron te beteugelen. Zij werkte nauw samen met Elrond en Gandalf in de Witte Raad.

Nageslacht
Celeborn en Galadriel hebben een dochter, Celebrían, die in het begin van de Derde Era trouwt met Elrond. Ze hebben drie kinderen gekregen: de tweeling Elladan en Elrohir en Arwen. Arwen trouwt na de val van Sauron met Mens Aragorn uit het huis van Isildur. Zo wordt zij koningin van Arnor en Gondor.

Rol in de Oorlog om de Ring
In de Oorlog om de Ring komt de Ene Ring in Lothlórien, waar Galadriel de kans krijgt om hem van Frodo de Ringdrager af te nemen. Frodo biedt haar de Ring zelfs aan, maar Galadriels wijsheid wint het van haar ambitie, zodat ze deze verlokking weerstaat. Zij wenst Galadriel te blijven en is bereid alles op te offeren om het kwaad te weerstreven. Wellicht hoopt zij ook dat de Valar haar uiteindelijk vergeving zullen schenken. Wanneer het reisgezelschap afscheid neemt, schenkt Galadriel Aragorn de Elfensteen van het huis van Ellendil, Boromir een gouden gordel, Legolas een pijl-en-boog, Merijn en Pepijn een zilveren gordel met gouden gesp, Gimli drie haren van haarzelf, Sam aarde uit haar eigen boomgaard en Frodo een flesje met het sterrenlicht van Eärendil.

Hoewel de vernietiging van de Ring noodzakelijk is, zijn de gevolgen niet onverdeeld positief voor Galadriel en de Elfen, omdat ze de drager is van Nenya, de Ring van Adamant, die ze gebruikt om Lothlórien tegen verval en veroudering te beschermen. Met het vernietigen van de Ring verliest haar ring ook zijn macht, en daardoor kan zij het verval van Lothlórien niet langer tegenhouden. Zij besluit naar Valinor terug te keren.

De Vierde Era wordt ingeluid door het vertrek van Galadriel met Elrond, Gandalf, voormalige Ringdragers Frodo en Bilbo en vele andere Elfen uit Midden-aarde naar het gezegende rijk Valinor. Haar echtgenoot bleef achter in Midden-aarde.

In Valinor aangekomen doet Galadriel een goed woordje voor de dwerg Gimli en omdat zij een grote macht binnen de Noldor heeft, kon Gimli als enige dwerg het gezegende rijk Valinor binnengaan. Dat Galadriel dat voor Gimli deed, komt omdat Gimli, als enige dwerg, veel eerbied voor haar had.

Het Huis van Finarfin

Alternatieve rol van Galadriel
Tolkien zou zijn hele leven blijven werken aan de Silmarillion en met name de rol en achtergrond van Galadriel en Celeborn zouden uitgebreid en aangepast worden. Een maand voor zijn dood schreef hij in een brief van 4 augustus 1973 aan Lord Halsbury: "Galadriel was 'onbevlekt': zij had geen slechte daden bedreven. Ze was een vijand van Fëanor. Zij bereikte Midden-Aarde niet met de andere Noldor, maar los daarvan. Haar redenen om naar Midden-Aarde te gaan waren wettig, en het zou haar zijn toegestaan om te vertrekken, ware het niet dat ze het ongeluk had dat de opstand van Fëanor uitbrak voor ze op weg ging, en ze betrokken raakte bij de wanhopige maatregelen van Manwë, en het verbod op alle emigratie."
In deze versie wilde Galadriel naar Midden-Aarde gaan om haar talenten te ontplooien. In Valinor ontmoet zij in Alqualondë Celeborn. Samen bouwen zij een boot om naar Midden-Aarde te gaan. Zij vechten gezamenlijk tegen de Noldor van Fëanor die Alqualondë overvallen. Hun boot wordt gespaard en zij gebruiken die om ook naar Midden-Aarde te gaan, waardoor ze ook onder de ban van Manwë vallen.
In Midden-Aarde komen ze aan in de haven van Cirdan en worden daar verwelkomd. Galadriel en Celeborn zijn niet betrokken bij de strijd tegen Morgoth, omdat zij dat zinloos vinden zonder steun van de Valar. Zij verblijven enige tijd in Doriath. Na de val van Morgoth gaan zij niet terug naar het westen, maar gaan naar het oosten en steken de Ered Lindon over. In hun gezelschap zijn vele Noldor, maar ook Grijze Elfen (Sindar) en Groene Elfen (Nandor). Zij vestigen zich geruime tijd rond het meer Nenuial of het Avondschemermeer, dat gelegen is ten noorden van waar later de Gouw zal ontstaan. Later vestigen zij zich in Eregion. De meest ervaren handwerksman in hun gevolg was Celebrimbor, die aan de basis zou staan van het maken van de Ringen van Macht.
Deze latere versie geeft ook een heel andere afkomst aan Celeborn.

Film en serie 
In Peter Jacksons verfilmingen van The Lord of the Rings en The Hobbit wordt het personage van Galadriel gespeeld door Cate Blanchett.

In de serie The Rings of Power van Amazone Prime wordt Galadriel gespeeld door Morfydd Clark.

Noldo
Teleri