Magiër
Een magiër, of tovenaar, is iemand die magie gebruikt: iemand die beweert te beschikken over bovennatuurlijke krachten, en deze ook kan beheersen. Soms wordt er ook geestenbezweerder of heks mee bedoeld. De vrouwelijke vorm is tovenares of toveres.

Etymologie 

Het woord magiër is afkomstig van magi (Chaldeeuws mag), de naam die de Grieken gaven aan de priesters van het Zoroastrisme. Mogelijk is het woord ook verwant met maghdim, een Chaldeeuwse term die 'wijsheid' en 'filosofie' betekent. Ook moderne illusionisten noemen zich soms magiër.

Het concept van de magische wil 
Daar waar de religieuze of de mysticus voor het bereiken van andere niveaus van bewustzijn overgeleverd is aan de genade van God, zal de magiër dit met zijn eigen wil nastreven. Door middel van visualisering, rituelen en magische procedures zoekt hij contact met doden, demonen, goden of veronderstelde natuurkrachten. Hierbij wordt er bijvoorbeeld van uitgegaan dat de naam van een god de essentie van die god bevat. Door die naam te zeggen, verwerft hij er ook controle over. Een voorbeeld van dit idee vindt men bij de Order of the Golden Dawn waar de magiër ernaar streeft de paden van de kabbalistische levensboom af te reizen en zijn bewustzijn naar hogere sferen te leiden.

Hoewel de afbakening van het begrip vaag blijft, onderscheiden antropologen magie doorgaans ook van hekserij. Het eerste zien ze als de manipulatie van een externe kracht met mechanische of andere middelen, en het tweede als een inherente persoonlijke kwaliteit die het de heks mogelijk maakt om hetzelfde doel te bereiken.

Historische figuren
In de loop van de geschiedenis beriepen velen zich op het bezit van geheime kennis en occulte technieken die hen in staat zouden stellen tot bovennatuurlijke ingrepen. Mogelijk het oudste 'bewaarde geheim' zou dat van het maken van vuur kunnen zijn, een kennis die de prehistorische mens macht over anderen gaf die dit geheim niet kenden.

Sommige magiërs, zoals Aleister Crowley en zij die de tradities van de Golden Dawn en de Ordo Templi Orientis volgen, beschrijven magie op een rationele wijze. Daarbij maken zij gebruik van definities, postulaten en stellingen (theorema's). Deze soort magiër kan ook beschreven worden als tovenaar, geestenbezweerder, wonderdoener en dergelijke.

Een bekende magiër is Johann Faust, hij werd beschuldigd van het uitoefenen van zwarte magie. Er ontstonden vele verhalen rondom Faust, zie Faust (legende). In de Bijbel wordt Simon Magus genoemd in het boek Handelingen van het Nieuwe Testament en in de apocriefe Handelingen van Petrus. Apollonius van Tyana staat ook bekend als magiër. Zijn biografie vertoont veel overeenkomsten met die van Jezus Christus.

Een Bakoldaana is een waarzegger/tovenaar in Ghana.

Referenties in de cultuur

Magiërs en tovenaars verhouden zich dus tegenover elkaar als priesters tegen filosofen. Beiden houden zich met hetzelfde bezig, maar de ene op basis van een geloof, de andere op basis van een aan te leren systeem. Deze gedachte wordt vooral door gelovigen gebezigd; antropologisch wordt er op verschillende manieren naar de begrippen gekeken.

Zonder magische krachten is een tovenaar eerder een goochelaar die gebruikmaakt van oorzakelijkheid, een echte tovenaar heeft geen behoefte aan publiek. Een tovenaar maakt gebruik van zijn gedachten, hij hoeft geen technologie te gebruiken. Toch hebben magiërs vaak veel kennis over chemische of natuurkundige processen en gebruiken deze kennis in de geneeskunst of het brouwen van explosieve mengsels.

In vele mythologieën spelen magiër of tovenaars een rol. Vrouwelijke tovenaars staan vaak bekend als goede fee of heks.
 Circe uit de Griekse mythologie
 Baba Jaga uit de Russische mythologie
 Merlijn
 Nahasson uit de Hebreeuwse bijbel, zijn naam betekent Tovenaar of Slang
 Cagn, de schepper-god van de Bosjesmannen

In fantasy (zowel literatuur als film) en in sprookjes, maar vooral sagen, worden ook vaak magiërs opgevoerd.
 De tovenaar van Oz
 In de ban van de ring en andere werken van J.R.R. Tolkien (Istari, Gandalf)
 Harry Potter; Perkamentus en andere tovenaars
 De magische klok
 Walewein en het schaakbord
 De glazen doodskist
 Ti Ta Tovenaar
 De tovenaarsleerling
 De toverfles
 Flip de Tovenaarsleerling
 Jafar uit Duizend-en-één-nacht
 Hocus P. Pas uit de Bommelsaga
 Gargamel uit de Smurfen-serie
 Greintje (tovenaarsleerling Gargamel) uit De Smurfen
 Homnibus uit Johan en Pirrewiet en de Smurfen
 Catweazle
 Jan de tovenaar
 De gauwdief en zijn meester
 De hanenbalk
 De koning van Zevenbergen
 De Ogen Van de Overwereld van de schrijver Jack Vance
 Wizards of Waverly Place
 Merlijn uit Koning Arthur en de ronde tafel

Zie ook
 Esoterie
 Golden Dawn
 Toverdrank
 Toverstaf
 Toverspreuk
 Ix, betekent Witte Tovenaar
 Alchemie
 Astroloog
 Sjamaan
 Heks
 Finse mythologie
 Heksentoren

 
 
Magier