De Luizenmoeder
De Luizenmoeder is een Nederlandse comedyserie, gemaakt door productiehuis Bing Film & Televisie en uitgezonden door AVROTROS, waarin Jennifer Hoffman de titelrol speelt. De televisieserie speelt zich af op een basisschool en is een satire op het gedrag van ouders en schoolpersoneel. Het idee is afkomstig van Jan Albert de Weerd en Ilse Warringa. Aanvang 2018 werd het eerste seizoen uitgezonden. De serie ontving lovende recensies en behaalde hoge kijkcijfers. Al snel werd besloten tot een tweede seizoen. 

De serie trok ook buiten Nederland belangstelling. De Belgische productiemaatschappij Lecter Media kocht in 2018 de rechten voor België en maakte voor de zender VTM een Vlaamse versie. De serie werd ook aan Duitsland en Hongarije verkocht.

In juni 2018 werd De Luizenmoeder bekroond met de Zilveren Nipkowschijf.

In 2021 werd de televisieserie gevolgd door de film Luizenmoeder.

Inhoud 
Het verhaal speelt zich af op de fictieve basisschool De Klimop. De school heeft een zwaar jaar achter de rug, waarin enkele leraren en de conciërge ontslagen zijn. Het is nu aan de schoolleiding om in het nieuwe schooljaar een frisse start te maken. Centraal staan Hannah (Jennifer Hoffman), de moeder van Floor, de 'luizenmoeder', en juf Ank (Ilse Warringa), de kordate onderwijzeres. Als moeder van een nieuwe leerling moet Hannah zich staande houden in een absurdistische wereld van hangouders, moedermaffia, schoolpleinregels, rigide verjaardagsprotocollen, verantwoorde traktaties, parkeerbeleid, appgroepjes, ouderparticipatie en ander leed. Ook worden de belevenissen van de andere ouders en de schoolleiding gevolgd. De ouders (moeders) worden geacht het onderwijs te ondersteunen als vrijwilligers en de onderste tree in de bijbehorende hiërarchie die tot de ouderraad loopt is die van luizenmoeder, de moeder die schoolkinderen met een luizenkam controleert op luizen in het haar en deze verwijdert.

De serie wordt gekenmerkt door kwinkslagen en ongemakkelijke humor, die speelt met stereotypen en vooroordelen. Zo wordt de zwarte vader Kenneth door juf Ank aangezien voor de schoonmaker en neemt zij bij het zien van een meisje met een Aziatisch uiterlijk meteen aan dat zij geen Nederlands spreekt. Verder wordt de draak gestoken met vreemd aandoende voornamen van kinderen.

Titel 
Bij de start van het schooljaar is er maar één ‘luizenmoeder’ over, vader Karel. Hannah wordt ook luizenmoeder. Een luizenmoeder staat helemaal onderaan in de hiërarchie van de ouderparticipatie.

Schrijvers 
De schrijvers van het scenario zijn Ilse Warringa en Diederik Ebbinge, die elk een van de hoofdrollen voor hun rekening nemen. Ze werden bijgestaan door Eva Aben. In februari 2019 gaf Ebbinge aan niet mee te willen werken aan een derde seizoen. Als reden vertelde Ebbinge dat hij het succes van de serie niet wilde uitmelken en graag wilde stoppen ‘op het hoogtepunt’. Hij verwees daarbij naar de televisieseries Fawlty Towers en The Office, die ook slechts twee seizoenen op de televisie te zien waren. Daarnaast had hij geen zin om voor een derde keer "drie maanden met een snor en een permanent rond te gaan lopen, daar heb ik gewoon geen zin meer in".

Productie 
De opnames werden gemaakt in een leegstaand schoolgebouw aan de Kwikstaart in Mijdrecht, het voormalig onderkomen van de Twistvliedschool. Scholieren van wat nu op een andere locatie de school De Windroos heet, zijn te zien als figurant. De gemeente De Ronde Venen gaf ook voor het tweede seizoen toestemming voor televisieopnamen in dit schoolpand. Ook de bioscoopfilm uit 2021 werd hier opgenomen.

Muziek 
Warringa schreef de tekst voor het lied Hallo allemaal, dat in het eerste seizoen door het personage juf Ank vaak gezongen wordt. De melodie had ze haar dochter horen spelen op de harp. Hallo allemaal werd gecoverd en geremixt door verschillende artiesten. Bij De Wereld Draait Door werd het op 26 januari 2018 door André van Duin en Roxeanne Hazes als carnavalsversie uitgevoerd. Het optreden inspireerde tot het uitbrengen van een carnavalskraker, onder meer door de Gebroeders Rossig uit Wijchen. In Limburg werd de Limburgse versie Hallo Allemaol door Ken en Bob uitgebracht.

De intromuziek is van het nummer Schooldays van het album Schoolboys in Disgrace uit 1975 van The Kinks.

Ontvangst en prijzen 
De eerste uitzending op 14 januari 2018 werd bekeken door 545.000 kijkers. Dezelfde dag keken nog eens 205.000 kijkers uitgesteld. In de eerste zes dagen, gerekend vanaf de eerste uitzenddag, keken nog eens 844.000 personen de aflevering uitgesteld via de televisie. Dit was een 'terugkijkrecord' voor de Nederlandse televisie. Daarnaast werd de aflevering nog eens 168.000 keer online bekeken. Het 'terugkijkrecord' werd bij de volgende afleveringen verbroken. De tweede aflevering werd in totaal door 2.895.000 miljoen mensen bekeken, waarvan ongeveer 1,2 miljoen ‘terugkijkkijkers’. Bij de derde aflevering steeg het aantal kijkers naar bijna 3,9 miljoen, waarvan 1,5 miljoen de uitzending later zagen. Deze aflevering behaalde een Nederlands online record met 420.000 hits. De vierde aflevering werd bij de eerste vertoning via de televisie door 2.385.000 mensen bekeken en 1.104.000 mensen keken dezelfde dag op een ander tijdstip, eveneens via de tv.

In 2018 won Warringa voor haar rol als juf Ank een Gouden Kalf in de categorie beste actrice in een televisiedrama. Tevens won Warringa op het Gouden Televizier-Ring Gala 2018 de Zilveren Televizierster beste acteur/actrice voor haar rol als juf Ank. De serie zelf behoorde bij de laatste drie genomineerden voor de Televizier-Ring, maar won uiteindelijk niet. De Luizenmoeder won de Zilveren Krulstaart, de Nederlandse vakprijs voor scenarioschrijvers, voor het beste script voor een Nederlandse televisieserie uit 2018.

Buitenland

Vlaanderen 

De eerste aflevering van De Luizenmoeder was op 10 januari 2019 op de Belgische televisie, uitgezonden door VTM. Juf Ank werd in de Vlaamse versie vervangen door juf Els. Zij zong wel net als juf Ank in het Nederlands het liedje Hallo allemaal aan het begin van elk dagdeel. De Vlaamse versie speelt zich af op basisschool De Akker. De titelrol wordt in deze versie gespeeld door Lynn Van Royen. De Vlaamse versie werd opgenomen in het voormalige gebouw van Wonderwijzer in Schilde.

Duitsland 
De Duitse zender Sat.1 heeft een eigen versie gemaakt onder de titel “Die Läusemutter”, met Pina Kühr in de rol van Hannah. Beide seizoenen zijn naar het Duits vertaald. De eerste tien afleveringen werden uitgezonden in februari en maart van 2020.

Kijkcijfers

Seizoen 1 (2018)

Seizoen 2 (2019)

Personages

Schoolleiding en personeel 
 Anton Flier (Diederik Ebbinge), directeur van De Klimop. Hij is bevoegd docent, maar in die rol totaal onbekwaam. Anton wil graag laten zien dat hij rekening houdt met iedereen en niemand buitensluit. Uit de manier waarop hij dit vormgeeft, blijkt echter dat hij inwendig bol staat van de vooroordelen. Anton verzint regelmatig nieuwe ideetjes (participizza-avond, de ‘glansmethode’, winterklaas, ramadanmaardoendan) die bij het personeel geen enkele steun vinden, maar neemt niet de verantwoordelijkheid als er door zijn toedoen dingen mislopen. Met name hulpmoeder Nancy moet het hierbij ontgelden. Deze onbetaalde kracht wordt door hem voortdurend met allerlei karweitjes opgescheept en respectloos behandeld.
 Ank van Pijkeren (Ilse Warringa), enigszins gestreste onderwijzeres met dyscalculie; eigenlijk kleuterjuf, maar gepromoveerd naar groep 3. Ze houdt van zingen en begint in het eerste seizoen elke schooldag met het lied Hallo allemaal, wat fijn dat je er bent. Het lied Dag dag dag dag, ouders van groep 3 (op de wijs van Altijd is Kortjakje ziek) is haar teken dat de ouders het klaslokaal dienen te verlaten en de kinderen plaats moeten nemen. In het tweede seizoen is zij de juf van groep 4 en leert ze de kinderen een ander welkomstlied. Ze laat haar eigen opvattingen duidelijk merken, maar als iemand anders er een heeft, wijst ze diegene erop dat dit geen goede manier van werken is.
 Helma (Leny Breederveld), juf van groep 7/8. Helma  geeft haar laatste twee jaar les voor ze met pensioen gaat en moet niets hebben van de ‘vernieuwende’ ideeën van de directeur. Ze gaat graag haar eigen gang, en loopt demonstratief weg wanneer ze iets moet doen waar ze geen zin in heeft. Hoewel ze meestal cynisch en koud is, laat ze soms ook haar gevoelige kant zien. Ze is ook fervent rookster.
 Volkert (Henry van Loon), de nieuwe conciërge. Hij heeft PTSS en is aangenomen omdat de school voor hem subsidiegeld opstrijkt. Volkert heeft de laagstbetaalde baan, maar doorziet alles en is een baken van rust. Doordat hij mensen makkelijk naar zijn hand kan zetten, lost hij veel problemen op.

De ouders 
 Hannah Roelink (Jennifer Hoffman), pas gescheiden kinderpsycholoog en de moeder van Floor (Sharai Troostwijk). Hannah is nieuw op school, en laat makkelijk over zich heen lopen door de reeds aanwezige moedermaffia. Als bij Floor hoofdluis wordt geconstateerd, accepteert Hannah de vrijwilligersfunctie van luizenmoeder voor het verwijderen van luizen bij de schoolkinderen. Al snel beheert ze ook de ‘lief-en-leedpot’ (bedoeld voor scholieren die een extra cadeautje verdiend hebben), en werkt ze mee als groene-vinger-moeder. In het tweede seizoen is ze klassenmoeder. Hoffman en Troostwijk speelden al eerder met elkaar in de film Hello Bungalow. Ook daarin vertolkte Troostwijk de rol van haar dochter.
 Walter (Rop Verheijen) en Kenneth (André Dongelmans), de vaders van adoptiekind Rianne (seizoen 1: Louisa Arsil en seizoen 2: Pei-Fang Hu Romein). Kenneth is zwart en wordt daardoor meer dan eens geconfronteerd met raciale stereotyperingen of juist overtrokken politieke correctheid. De heren hebben elkaar leren kennen toen ze bij de intocht van Sinterklaas Zwarte Piet speelden.
 Mel, afkorting van Melanie (Meral Polat), fulltime moeder van Shenaya (Aleyna Sari). Ze heeft een opleiding mode en kleding gedaan, is getrouwd met Mehmet, en heeft een Turkse achtergrond. Kim is haar beste vriendin.
 Kim, afkorting van Kimberley (Rian Gerritsen), moeder van Youandi (Rosanne Huijsman) en beste vriendin van Mel.
 Ursula Conjetti (Maaike Martens), moeder van Isa (Anouk Godthelp). Rijk, grofgebekt, asociaal en doet er alles aan om haar kind teleurstellingen te besparen (door Ank ‘curlingouders’ genoemd; “ouders die allerlei problemen voor hun kroost proberen weg te vegen”).
 Karel (Arnoud Bos), in het eerste seizoen de luizenvader van groep drie, en vader van Maledieve (in de eerste afleveringen nog Maledief) (Jasmijn Kien) en Philippien (Vos Roelofs). Dochter Maledieve is verwekt op de Malediven. Zoon Philippien is vernoemd naar de vader (Philip) en de vrouw (Pien) van Karel. In de opvoeding zijn Karel en zijn vrouw open over seks en wordt er sterk gelet op het milieu.
 Amir (Walid Benmbarek) en Esma (Dunya Khayame), de ouders van Achmed (Ouail Mehraz). Nieuwkomers in seizoen twee.

Ouderraad 
 Nancy Loenen (Bianca Krijgsman), voorzitter van de ouderraad, hoewel haar kinderen de school al hebben verlaten. Nancy vindt zichzelf onmisbaar op De Klimop en mogelijk heeft een stoeipartij met directeur Anton in het fietsenhok meegespeeld dat ze er nog steeds is. Ze heeft als vrijwilligster op school het hele hiërarchische traject reeds doorlopen, van luizenmoeder, daarna lief-en-leed-moeder, dan groene-vinger-moeder etc. en als hoogst haalbare vrijwilligerspositie: de ouderraad. Ook regelt ze de closetrolletjes voor het knutselen, decoraties, de klassenindeling en wordt telkens door de directeur voor zijn karretje gespannen. Dit ondergaat ze meestal lijdzaam, al poogt ze door cursussen haar assertiviteit te verhogen.

Schoolbestuur 
 Pjotr-Jan Verhoek (ook Pjotr) (Vincent Rietveld), de directeur van De Koepel, de scholenkoepel waar De Klimop onder valt. Krijgt een tijdelijke affaire met Nancy van de ouderraad. Roept Anton regelmatig tot de orde.

Gastrollen 
Seizoen 1:

 Wilma (Marloes van den Heuvel), introduceert Volkert bij De Klimop.
 Bobbi (Sarah Bannier), een eerstejaars studente aan de Pabo, die een dag mee komt lopen op De Klimop.
 Bert van Laan (Bas Keijzer), de partner van juf Ank. Hij is onzeker over zijn relatie met juf Ank, en komt op een dag naar school om te vertellen dat hij bij haar weg gaat.
 Pieter (Harpert Michielsen), de ex-man van Hannah. Is arts van beroep. Hij herkent Volkert als een van zijn patiënten, en maakt daar misbruik van. Heeft aanvankelijk een nieuwe vriendin, maar wil Hannah terug als dat stukloopt.
 Matthijs van Nieuwkerk, als zichzelf, wanneer De Klimop met zijn Winterklaas een item wordt in De Wereld Draait Door.
 Kees van Amstel, als journalist van De Veense Courant.
 Agnès (Marieke Heebink), interim-manager.

Seizoen 2:

 Hein Boele, als zichzelf, als De Klimop een volgens Anton Bekende Nederlander uitnodigt om voor te lezen tijdens de Kinderboekenweek.
 Debbie Korper als de op het laatst door Nancy geregelde schoolfotografe Anne-Mart.

Afleveringen

Seizoen 1 (2018)

Seizoen 2 (2019)

Film 

De televisieserie kreeg na twee seizoenen een vervolg in de vorm van een speelfilm. Op 28 juli 2021 ging de film Luizenmoeder in première. In de film proberen juf Ank, Helma en Nancy de school weer op de rails te krijgen na het verlies van directeur Anton, die bij een fietsvakantie is omgekomen. Daarnaast zorgt een nieuwe directeur voor de nodige spanning.

Externe link 
 Officiële website (gearchiveerd)

Nederlandse komedieserie
Nederlandse dramaserie
Programma van AVROTROS