Empel ('s-Hertogenbosch)
Empel is een stadsdeel van de gemeente 's-Hertogenbosch in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Empel is een samenvoeging van de wijken Maasakker, De Koornwaard, Empel-Oost en Empel-Zuid.

Etymologie

De naam Empel komt van het oud Oud-Germaanse woord amba. Amb of Emb betekent rondom en A of Aa betekent water. Later schreef men Empla of Empele. Het was een dorp omringd door water. Door wijzigingen in de loop van de Maas is de exacte omvang van het grondgebied van Empel in de loop der eeuwen aan verandering onderhevig geweest.

Geschiedenis
Empel heeft zijn wortels in een ver verleden. Er zijn archeologische vondsten van Keltische oorsprong en men heeft er de resten van een Romeinse tempel gevonden. Er zijn ook oude resten van een kasteel gevonden in Empel. In 13e-eeuwse geschriften wordt dit kasteel vermeld als "Kasteel Meerwijk".

In de Middeleeuwen vormde Empel met Meerwijk een heerlijkheid. Het centrum van de wijk lag op de plek waar nu Oud-Empel ligt.

Empel behoorde tot het Kwartier van Maasland van de Meierij van 's-Hertogenbosch.

Tijdens de Franse Revolutie hield de heerlijkheid op te bestaan en na de Napoleontische tijd is bij de indeling van de gemeentes Empel de hoofdplaats geworden van de gemeente Empel en Meerwijk.

Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd het, aan de Maas gelegen dijkdorp Empel zwaar beschadigd. Hierna werd de katholieke kerk afgebroken. De wijk met kerk en gemeentehuis is omstreeks 1952 als brinkdorp herbouwd op een plaats iets ten zuidoosten van de oude locatie. De oude locatie is hernoemd in Oud-Empel. 

Het nieuwe wijk Empel werd de hoofdplaats van de gemeente Empel en Meerwijk en bleef dit totdat in 1971 de gemeente geannexeerd werd door de gemeente 's-Hertogenbosch.

Inmiddels is Empel uitgegroeid tot een wijk met ruim  inwoners. In de polders ten oosten van Empel is de uitgestrekte nieuwbouwwijk gebouwd met 8300 woningen, De Groote Wielen alhoewel die wijk behoort tot het stadsdeel Rosmalen. Ten westen van Empel werd eerder het project Maaspoort aangelegd. Ten oosten van Empel ligt het Máximakanaal, de omlegging van de Zuid-Willemsvaart.

Bezienswaardigheden
De H. Landelinuskerk is ingewijd op 25 december 1949 en kwam in plaats van de in 1945 verwoeste neogotische Landelinuskerk in Oud-Empel. Het is een bakstenen Christocentrische kerk ontworpen door de Tilburgse architect N.H. Pontzen (1913-1979). De Kruisweg is geschilderd op betonplaten door Egbert Deckers, een kruis van Albert Termote en een beeld van Antonius Abt door Frans van der Burgt. Ook is er een triptiek van Léon Wiegman dat het wonder van Empel uitbeeldt.

Vlag 
Empel heeft nooit een officiële vlag gekregen, ookal zijn er wel wat concepten gemaakt door bewoners van het dorp. Empel heeft wel een officieel wapenschild, dat vanaf 2020 is geadopteerd.

Natuur en landschap
De Eendenkooi Maaspoort, ten westen van Empel, is in 1961 tot beschermd gebied verklaard.

Onderwijs 
In Empel zijn er twee basisscholen. Een daarvan is 't Wikveld, de ander is de Caleidoscoop. Op 't Wikveld zitten bijna 600 leerlingen. 't Wikveld heeft ook een tweede locatie.

Geboren 
 Leo de Bekker (1923-2007), landbouwer en politicus (onder andere wethouder van Empel en Meerwijk en Tweede Kamerlid, KVP) (achteroom van Felix de Bekker)
 Felix de Bekker (1949), politicus (oud-wethouder van Etten-Leur, CDA

Nabijgelegen kernen
Oud-Empel, 's-Hertogenbosch, Rosmalen, Gewande, Maaspoort

Zie ook
 Lijst van rijksmonumenten in Empel
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Empel
 Oud-Empel
 Tempel van Empel
 Wijken in 's-Hertogenbosch

Externe link 
 Empelsnieuws

Plaats in Noord-Brabant
Brinkdorp
 
Stadsdeel van 's-Hertogenbosch