The Passion (Nederland)
The Passion (De passie) is een Nederlands muzikaal-Bijbels evenement over het lijden en sterven van Jezus Christus, dat sinds 2011 jaarlijks op Witte Donderdag wordt gehouden, telkens in een andere Nederlandse stad. Het evenement wordt rechtstreeks op televisie uitgezonden. Vanaf 2015 wordt het evenement ook rechtstreeks op de radio uitgezonden.

Het televisie-evenement begon als een samenwerkingsproject van onder meer de omroepen EO en RKK, diverse non-profitorganisaties, kerken en de plaatselijke stadsgemeente. Vanaf 2016 trad de fusieomroep KRO-NCRV aan als partner, nadat de RKK was opgehouden te bestaan. De samenwerkende organisaties zagen in het evenement een missionaire kans om aandacht te besteden aan Pasen. Voor de plaatselijke gemeente is het tv-evenement vooral een manier van stadspromotie. De betrokkenheid van de EO duurde tot 2020. Sinds 2020 is KRO-NCRV de omroep die het televisie-evenement uitzendt, in samenwerking met de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) en het Kansfonds, en vanaf de 2023-editie ook met het Bartiméus Fonds.

Geschiedenis

Oorsprong 
Het evenement en televisieprogramma The Passion is gebaseerd op het lokale evenement in Manchester, de Manchester Passion. Het concept  is bedacht door Andy King-Dabbs en is te zien op Youtube "The Manchester Passion 2006". De televisieregistratie hiervan werd op Goede Vrijdag 2006 door BBC Three uitgezonden. De eerste versie van The Passion was meer 'gedurfd', met politieke referenties. Zo refereerden de oranje overalls aan gevangenen in gevangenenkamp Guantanamo Bay. Bovendien was er een extra scene met een snackbar, waar naast de Bijbel ook het boek De Da Vinci Code en zelfhulpboeken lagen.

The Passion in Nederland 
Jacco Doornbos, directeur van het productiebedrijf Mediawater, bracht het concept in vereenvoudigde versie naar Nederland. Het concept houdt in dat kruisdragers, die zich hiervoor aan kunnen melden, gevolgd door een processie, waarvoor men zich ook aan kan melden, een groot, verlicht, wit kruis door het publiek dragen en het paasverhaal wordt verteld als musical met covers. Op Witte Donderdag 2011 werd de eerste Nederlandse versie gehouden op de Markt in Gouda, rechtstreeks uitgezonden op de televisiezender NPO 3. Het bleek succesvol en sindsdien wordt er jaarlijks op Witte Donderdag een nieuwe editie gehouden, live uitgezonden op NPO 1.

De editie van 2020 zou aanvankelijk worden gehouden in Roermond, maar vanwege de coronaviruspandemie was de organisatie genoodzaakt deze editie een andere invulling te geven. Er kwam uiteindelijk een uitzending waarin hoogtepunten van de vorige edities getoond werden. Op 1 april 2021 is alsnog The Passion 2021 vanuit Roermond uitgezonden, voor het eerst in de geschiedenis van The Passion zonder publiek op het plein. Ook de editie van 2022 in Doetinchem werd zonder publiek uitgezonden. De eerste editie die weer met publiek werd uitgezonden was The Passion 2023 te Harlingen.

The Passion Hemelvaart 
Sinds 2022 wordt The Passion niet alleen op Witte Donderdag gehouden, maar is er ook een editie op Hemelvaartsdag. Op die dag wordt het verhaal van de Hemelvaart van Jezus verteld. Deze editie wordt met dezelfde cast gedaan als The Passion op Witte Donderdag. Tevens wordt deze editie niet live uitgezonden maar van tevoren opgenomen. Hierdoor is er ook geen publiek aanwezig.

Kenmerken

Opzet 
Op Witte Donderdag, drie dagen voor Pasen, wordt het evenement gehouden op een plein in het centrum van een Nederlandse stad.

Op dit plein is een podium opgebouwd waar bekende Nederlanders het paasverhaal vertellen. Dit gebeurt aan de hand van bepaalde passages uit het Bijbelse lijdensverhaal van Jezus, afgewisseld met live gezongen bekende Nederlandse popnummers. Zo is er reeds muziek gebruikt van onder anderen Marco Borsato, BLØF, Guus Meeuwis, Stef Bos, Frank Boeijen, Ramses Shaffy, De Dijk en Nick & Simon. De teksten van de popnummers krijgen voor de bezoekers en kijkers een nieuwe betekenis als ze geplaatst worden in de context van het verhaal van The Passion. Een verteller verbindt het verhaal van The Passion aan de actualiteit en aan de stad waar The Passion wordt gehouden.

Tijdens het evenement en de live televisie-uitzending draagt een groep van 40 personen om beurten een groot, wit, verlicht kruis naar het podium op het plein. Het kruis weegt meer dan 250 kilogram en is zes meter lang. Achter het kruis loopt een groep van maximaal 1.000 mensen mee in een processie. In 2020, 2021 en 2022 was er geen processie vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak. In plaats daarvan bleef het verlichte kruis in 2020 in Hilversum en werd in 2021 en 2022 het verlichte kruis gedragen door een aantal personen die hiervoor werden uitgenodigd. The Passion is ook via internet te volgen via een tweede scherm op de site van het evenement. In dit scherm verschijnen de teksten van de tijdens het spektakel gezongen liederen, zodat ook de kijkers kunnen meezingen. Hier kan ook virtueel worden "meegelopen" met de processie. In 2016 kon voor het eerst ook via Twitter worden "meegelopen" met de processie. Tijdens de beelden van de processie wordt een selectie uit de ingezonden boodschappen op tv getoond. Dit virtueel "meelopen" met de processie werd in 2023 vervangen door de mogelijkheid om via de site de processie "in het licht" te zetten. Verder was het dat jaar voor het eerst ook mogelijk om op diverse locaties in Nederland gezamenlijk naar het evenement te kijken op een groot scherm. 

The Passion is een project van KRO-NCRV, de protestantse en rooms-katholieke kerken in Nederland en diverse non-profitorganisaties, zoals het Kansfonds. Het doel is om het lijdensverhaal van Jezus onder de aandacht te brengen en toegankelijk te maken voor een breed publiek en nieuwe generaties die het verhaal niet (meer) kennen. De Bijbelpassages die worden worden gebruikt in de dialogen zijn rechtstreeks afkomstig uit de Bijbel in Gewone Taal.

Locatie 

De gaststad wordt jaarlijks gekozen aan de hand van verschillende factoren.
 De bekendheid bij de Nederlandse bevolking. Hierbij kan een lokaal thema, dat aansluit bij het verhaal van lijden en wederopstanding, helpen. Zo werd bijvoorbeeld de editie van 2015, gehouden in Enschede, gekoppeld aan de dat jaar 15 jaar geleden vuurwerkramp en de daaropvolgende herbouw van de nieuwe woonwijk Roombeek.
 De aanwezigheid van een grote ruimte, waarin het podium wordt opgebouwd, en tussen de 8.000 en 18.000 mensen terechtkunnen. Verder is er ook een overloopterrein vereist.
 De mogelijkheden om de verschillende scènes uit het verhaal ter uitzending ervan op te nemen.
 De bereidheid van een stad om zowel op financieel als op praktisch vlak een bijdrage te leveren.

Verder wordt er gekeken naar spreiding door het land. De eerste drie edities vonden alle plaats in de provincie Zuid-Holland. Met de vierde editie, die in Groningen werd gehouden, werd The Passion voor het eerst buiten de Randstad opgevoerd. Sindsdien worden de locaties geografisch gespreid door heel Nederland.

De gekozen gaststad wordt in principe in het najaar, in oktober/november, bekendgemaakt.

Muziek 
De muziek die in The Passion wordt gebruikt, zijn bestaande, Nederlandstalige nummers die qua tekst het lijdensverhaal kunnen ondersteunen. De meeste van deze nummers zijn van Nederlandse bodem, maar er zijn ook enkele Vlaamse nummers gebruikt, voornamelijk van Clouseau. Sinds 2021 worden ook buitenlandse nummers gekozen en naar het Nederlands vertaald. 

Aanvankelijk werden de nummers (nagenoeg) ongewijzigd ten gehore gebracht. In 2015 is er echter voor het eerst een mash-up van twee verschillende nummers langsgekomen, te weten Donker hart van BLØF met Laat mij in die waan van Guus Meeuwis. Na het succes van de vertaalde nummers in de editie van 2021, met onder andere een nummer 1-hit voor de Nederlandse vertaling Ik ben maar een mens naar het origineel Human van Rag'n'Bone Man, heeft producent Mediawater bekendgemaakt vertalingen van buitenlandse bekende popnummers tot een vast onderdeel van The Passion te maken.

Herhaalde gebruiken 
In principe wordt er bij iedere editie weer een geheel nieuwe soundtrack samengesteld. Toch is er een aantal nummers meerdere keren langsgekomen. Zo is het nummer Zwart wit van de Frank Boeijen Groep tot op heden in iedere editie aanwezig geweest.

Lokale versies 

In 2015 werden in Nederland diverse kleinere versies van The Passion uitgevoerd, waaronder in Katwijk en Ommen. In 2016 worden in navolging van het grote landelijke succes in meer steden uitvoeringen van The Passion gehouden, maar dan vaak in een geheel eigen versie. In Deventer werd een Passion uitgevoerd op Palmzondag en op Stille Zaterdag werd in Haarlem de voorstelling 'An Other Passion' uitgevoerd door meer dan 100 amateurzangers voor een uitverkochte zaal. Ook The Passion van Adrian Snell was op vier plaatsen te beluisteren. Vanaf 2014 organiseerde Zwijndrecht de Passion4kids, een uitvoering gespeeld en gezongen door leerlingen van de christelijke basisscholen uit Zwijndrecht. In 2017 vond in Zierikzee op Witte Donderdag ook the Passion for Kids plaats. In 2015 en 2019 was dat het geval in Baexem (Limburg). Deze edities hebben als doel geld op te halen voor lokale goede doelen. Zo kwam de opbrengst van een uitvoering te Zwijndrecht geheel ten goede aan het herstel van de kerktoren, die door de storm van 8 op 9 juni 2014 zwaarbeschadigd was.

Internationaal 
'The Passion' kreeg navolging in andere landen. Sinds 2014 wordt een Vlaamse Passie gehouden. Dit evenement vindt tweejaarlijks plaats, in de even jaren. De editie van 2020 moest echter worden afgelast vanwege de coronapandemie die dat jaar uitbrak. Deze werd, na twee keer uitstel in 2022, vervangen door een film die op 1 april 2023 werd vertoond. De opnames van de film werden gemaakt in Sint-Niklaas, waar deze editie al in 2020 zou plaatsvinden.

In 2020 zou het evenement voor het eerst in Duitsland worden gehouden, onder de naam Die Passion. Plaats van handeling zou Essen zijn. Dit evenement werd afgelast vanwege de uitbraak van SARS-CoV-2. Het evenement werd twee jaar uitgesteld en kon op 13 april 2022 alsnog plaatsvinden in Essen. 

In de Verenigde Staten vond op 20 maart 2016 de eerste Amerikaanse editie plaats in New Orleans. In 2021 is The Passion ook in licentie geproduceerd in Boedapest in Hongarije. Interesse is er ook in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Polen en Zuid-Amerika.

Kritiek
Op The Passion wordt ook kritiek geuit. Zo legt het evenement volgens sommige critici te veel nadruk op de kruisiging van Jezus en te weinig nadruk op de opstanding. Daarnaast zou (te) populaire muziek die niet christelijk van karakter is de betekenis van het christelijke feest ontheiligen. Andere critici hebben er bezwaar tegen dat de hoofdrolspelers veelal geen gelovige christenen zijn.

Edities

Hoofdrollen

Dagboek van een Herdershond 
Op 3 september 2023 werd door de makers van The Passion de musical Dagboek van een Herdershond uitgezonden als alternatief voor een terugkeer van deze musical in het MECC in Maastricht. Een reprise in Maastricht was dat jaar niet mogelijk vanwege de gestegen kosten. Deze uitzending had dezelfde vorm als The Passion. Er werden bekende liedteksten in verwerkt. Ook hiervoor was een speciale site ontwikkeld waarop de teksten van de liedjes te vinden waren, zodat ook met deze musical live kon worden meegezongen door de kijkers. De musical werd vanuit Sittard-Geleen uitgezonden door de KRO-NCRV, die ook The Passion uitzendt.

Externe link 
 Officiële website