Lijst van bijnamen van spoorlijnen in Nederland
Onderstaand een overzicht van alle bijnamen van Nederlandse spoorlijnen.

A

B 
 Badkuipspoor of BadkuipspoorwegHet stuk van de spoorlijn Roosendaal – Vlissingen dat na de watersnoodramp van 1953 door de ondergelopen polders bij Kruiningen liep, dit gedeelte kon kort na de ramp alleen met laagwater bereden worden.
 BadkuiptracéDe Flevolijn werd, om het natuurgebied de Oostvaardersplassen te ontzien, tussen Almere en Lelystad niet in een rechte lijn aangelegd, maar in een omlegging die op de kaart de vorm heeft van een badkuip.
 BaronnenlijnHattemerbroek – Apeldoorn – DierenGeopend 1889: staking reizigersvervoer 1950; opheffing traject Hattemerbroek – Apeldoorn 1972. Het resterende traject is sinds 1975 in gebruik door de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij.
 Bels Lijntje'Bels' is Brabants dialect voor 'Belgisch'. 
 Tilburg – TurnhoutGeopend 1867; opgebroken 1987.
 Eindhoven – NeerpeltGeopend 1866; opgebroken
 BetuwelijnElst – Geldermalsen – DordrechtGeopend 1882-1885.
 BetuwerouteMaasvlakte – Kijfhoek – Zevenaar Geopend in 2007.
 BinnendoortjeSpoorlijn Harmelen - BreukelenGeopend in 1869.
 Bocholtse BaanWinterswijk – Bocholt (Duitsland).Geopend 1880; gesloten in de Tweede Wereldoorlog.
 Borkense BaanWinterswijk – Borken (Duitsland).Geopend 1880; in onbruik sinds 1979.
 Brabantse LijnTilburg – 's-Hertogenbosch – NijmegenGeopend 1881.

C 
 CeintuurbaanSchiedam/Rotterdam DP – Rotterdam Noord – Rotterdam Maas/GoudaGeopend 1899.
 CentraalspoorwegUtrecht – Zwolle – KampenGeopend 1863-1865.

D 
 DoklijnAmsterdam Weesperpoort – Kadijk – Amsterdam DoklaanGeopend 1847-1848; ombouw normaalspoor 1856; opheffing 1904.
 Dokkumer LokaaltjeLeeuwarden – Stiens – DokkumGeopend 1901-1913; opheffing 1970-1995.
 Dow-lijnTerneuzen – WondelgemGeopend 1869. Sinds 1939 niet meer in gebruik voor reizigersvervoer.
 Duits LijntjeBoxtel – Gennep – Wesel (Duitsland).Geopend 1873-1878. Staking reizigersvervoer 1950.Opheffing: Volkel – Mill 1954; Uden – Volkel 1959; Kruispunt Beugen – Gennep 1971; Mill – Kruispunt Beugen 1972; Veghel – Uden 1983. Boxtel – Schijndel – Veghel buiten gebruik: 2005.

E 
 EmmerlijnZwolle - EmmenGeopend 1903-1905

F 
 FlevolijnWeesp – Almere – LelystadGeopend 1987 (tot Almere Buiten) en 1988 (tot Lelystad).

G 
 GooiboogVerbindingsboog ten oosten van Weesp tussen de Flevolijn en de Gooilijn richting Hilversum.Geopend 14 december 2003.
 GooilijnAmsterdam Centraal – Hilversum – AmersfoortGeopend 1874 (tot Amsterdam Oosterdok) en 1889 (tot nieuw Centraal Station).
 Goudse LijnUtrecht - Gouda - Rotterdam; Gouda – Den HaagGeopend 1855 (Utrecht – Rotterdam Maas) en 1870 (Gouda – Den Haag Staatsspoor).

H 
 Haarlemmermeerspoorlijnen
 Aalsmeer – Hoofddorp – Haarlem. Geopend 3 augustus 1912; opgeheven 1 januari 1936;
 Hoofddorp – Leiden Heerensingel. Geopend 3 augustus 1912; opgeheven 1 januari 1936;
 Aalsmeer – Bovenkerk – Amsterdam Willemspark. Geopend 1 mei 1915; opheffing Aalsmeer Oost – Bovenkerk 3 september 1950; opheffing Aalsmeer – Aalsmeer Oost 28 mei 1972; opheffing Bovenkerk – Amsterdam Haarlemmermeer 1972-1981;is sinds 1981 een museumlijn van de EMA
 Bovenkerk – Uithoorn. Geopend 1 mei 1915; opgeheven 1981;
 Aalsmeer – Uithoorn – Nieuwersluis=Loenen; Aalsmeer – Uithoorn Geopend 1 juli 1914; opgeheven 3 juni 1973; Uithoorn – Nieuwersluis=Loenen Geopend 1 december 1915; opgeheven 1 juni 1986;
 Uithoorn – Alphen aan den Rijn. Geopend 1 augustus 1915; opgeheven 1 januari 1936;
 Nieuwveen – Ter Aar. Geopend 2 januari 1918; opgeheven 1 januari 1936.
 Halve-Zolenlijn of LangstraatspoorlijnLage Zwaluwe – Waalwijk – 's Hertogenbosch. Zo genoemd vanwege de aanwezige schoenenindustrie.
 HanzelijnZwolle – Hattemerbroek Aansluiting – Kampen Zuid – Dronten – LelystadGeopend 6 december 2012.
 Havenspoorlijn(Rotterdam) IJsselmonde – Waalhaven Zuid – Botlek – MaasvlakteGeopend 1957-1977; trajectdeel IJsselmonde/Kijfhoek – Waalhaven Zuid in 2004 vervangen door eerste deel Betuweroute. Kortsluitroute (omleiding om station Waalhaven Zuid) en het overige traject zijn onderdeel van de Betuweroute.
 Heilige Lijn of MaaslijnNijmegen – Venlo.Geopend 1883.
 HemboogVerbindingsboog nabij station Amsterdam Sloterdijk tussen de Zaanlijn en de Westtak RingspoorbaanGeopend 14 december 2003.
 HeuvellandlijnMaastricht Randwyck – Heerlen – Kerkrade Centrum.
 Hoekse LijnRotterdam – Hoek van HollandGeopend 1891-1893.
 Hofpleinlijn
 Rotterdam Hofplein – Den Haag HSGeopend 1 oktober 1908; gesloten per 3 juni 2006 voor verbouwing tot metrolijn in verband met RandstadRail; heropend 11 november 2006.
 Den Haag HS – Station ScheveningenGeopend 1 mei 1907; opgeheven 4 oktober 1953.
 HogelandspoorSauwerd – RoodeschoolGeopend 1893.Zie ook Noordelijke Nevenlijnen en PEN-lijnen.
 HSL-Oost of Hogesnelheidslijn-OostAmsterdam – Utrecht – Arnhem – grens. Niet gerealiseerd.
 HSL-Zuid of Hogesnelheidslijn-ZuidAmsterdam – Rotterdam – Breda – grens Geopend 7 september 2009.

I 
 IJmondlijnSantpoort Noord – IJmuidenGeopend 1883; in onbruik sinds 1998.
 IJssellijnArnhem – Zutphen – Deventer – ZwolleDeel van Staatslijn A (Arnhem – Leeuwarden)Geopend 1865-1866.
 IJzeren RijnAntwerpen – Neerpelt – Weert – Roermond – DalheimGeopend 1879; Roermond – Dalheim in onbruik sinds 1996.

J

K 
 KamperlijntjeZwolle – KampenGeopend 1865 als laatste deel Centraalspoorweg Utrecht – Kampen.

 Kersenlijn, Kesteren – Rhenen – Veenendaal – Amersfoort Geopend 1886; opheffing Kesteren – Rhenen 1944. Meer geschiedenis bij Spoorlijn Kesteren - Amersfoort.Bijnaam is ontstaan door reizigers die in de Betuwe voedsel gingen halen. Delen van de lijn dragen ook andere bijnamen: Veenendaallijn, Ponlijn.
 Kippenlijn, onderdeel van de ValleilijnEde – Barneveld – (Nijkerk) – Amersfoort Geopend 1902-1903; opheffing Barneveld – Nijkerk 1937.
 KortsluitrouteAfsnijding slinger in Havenspoorlijn langs station Waalhaven Zuid.

L 
 LangstraatspoorlijnLage Zwaluwe – 's-HertogenboschGeopend 1890; Raamsdonk – 's-Hertogenbosch gesloten 1950; Made en Drimmelen – Geertruidenberg gesloten 1987. Ook wel Halve-Zolenlijn genoemd.
 Lelylijn
 Planfase
 Lijn AArnhem – Zutphen – Deventer – Zwolle – LeeuwardenGeopend 1865-1868.Zie ook: IJssellijn (Arnhem – Zwolle).
 Lijn BHarlingen – Leeuwarden – Groningen – Nieuweschans – DuitslandGeopend 1863-1876.Zie ook: Noordelijke Nevenlijnen.
 Lijn CGroningen – MeppelGeopend 1870.
 Lijn DZutphen – Hengelo – Enschede – DuitslandGeopend 1865-1866; Enschede – Gronau geopend 1868-1875; gesloten in 1981 maar heropend in 2001.
 Lijn EMaastricht – Roermond – Venlo en Venlo – Eindhoven en Breda – EindhovenMaastricht – Venlo geopend 1865; Venlo – Eindhoven geopend 1866; Breda – Tilburg geopend 1863; Tilburg – Boxtel geopend 1865; Boxtel – Eindhoven geopend 1866.
 Lijn FRoosendaal – VlissingenGeopend 1863-1873.Zie ook: Zeeuwse Lijn.
 Lijn GVenlo – DuitslandGeopend 1866.
 Lijn HUtrecht – 's-Hertogenbosch – BoxtelGeopend 1868-1870.
 Lijn IBreda – RotterdamGeopend 1866-1877.
 Lijn KNieuwediep – Alkmaar – Amsterdam CentraalGeopend 1865-1878.Zie ook: Zaanlijn.
 Locaalspoorweg Hollands NoorderkwartierHoorn – Wognum – Twisk – Oostwoud – MedemblikGeopend 1887; sinds 1972: Stoomtram Hoorn – Medemblik
 LuchtspoorRotterdam CS – Rotterdam Blaak – Spoorbrug over Nieuwe Maas.Geopend 1877; gesloopt na gereedkomen oostelijke tunnelbuis Willemspoortunnel in 1993.

M 
 Maaslijn of Heilige LijnNijmegen – Venlo en Venlo – RoermondNijmegen – Venlo Geopend 1883; Venlo – Maastricht Geopend 1865.
 MarnelijnWinsum – ZoutkampGeopend in 1922; gesloten in 1942.
 MerwedeLingelijn (Westelijke Betuwelijn)Dordrecht – Geldermalsen (officiële naam gebruikt door de provincie Zuid-Holland sinds 2006)
 MiddennetAmsterdam CS – Utrecht CS – 's-Hertogenbosch – Eindhoven; Den Haag SS – Gouda – Utrecht; Rotterdam Maas – Gouda; Utrecht CS – Arnhem.Elektrificatie 1938.
 MiljoenenlijnSchaesberg – Kerkrade – SimpelveldGeopend 1934 (in 1949 voor reizigersvervoer); Kerkrade – Simpelveld gesloten in 1988 en in 1995 heropend als museumspoorlijn door de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij. Naam Schaesberg in 1986 gewijzigd in Landgraaf.

N 
 Nedersaksenlijn
 Planfase
 Noordelijke NevenlijnenGroningen – Roodeschool / Delfzijl / Nieuweschans en Leeuwarden – Harlingen / StavorenZie ook PEN-lijnen.
 NoorderstoomtramAlkmaar – Schagen. Geopend 1913. Traject Warmenhuizen – Schagen opgeheven en opgebroken 1933.Alkmaar – Warmenhuizen opgeheven en opgebroken 1968.
 Noordooster LocaalspoorwegZwolle/Almelo – Mariënberg – Coevorden – Emmen – Gasselternijveen – Assen/Stadskanaal – Veendam – Zuidbroek – DelfzijlGeopend 1903-1910. Trajecten Emmen – Stadskanaal en Assen – Gasselternijveen in 1972 opgeheven en sindsdien opgebroken. Veendam – Stadskanaal (– Musselkanaal) sinds 1994 in gebruik als museumspoorlijn bij de Stichting Stadskanaal Rail.
 NootdorpboogVerbindingsboog nabij Ypenburg tussen de spoorlijn Gouda – Den Haag en de Nedtrain-werkplaats te Leidschendam.Geopend 7 november 2005.

O 
 Oostelijke BetuwelijnElst – GeldermalsenGeopend 1882.
 OosterspoorwegAmsterdam – Apeldoorn – Zutphen en Hilversum – Utrecht LunettenGeopend 1874-1876.
 Oude LijnAmsterdam – Haarlem – Leiden – Den Haag – Delft – Schiedam – RotterdamAmsterdam – Haarlem werd geopend in 1839 als eerste spoorlijn in Nederland. Haarlem – Leiden 1842; Leiden – Den Haag 1843; Den Haag – Rotterdam 1847.

P 
 PEN-lijnenZo genoemd vanwege het PEN-project (Projectgroep Exploitatie Noordelijke Nevenlijnen) uit de jaren 70.Zie: Noordelijke Nevenlijnen.
 PonlijnAmersfoort – Leusden raccordement PonRestant van Amersfoort – Kesteren – Nijmegen; Geopend 1886; staking reizigersvervoer 1944.

Q

R 
 RhijnspoorwegAmsterdam Weesperpoort – Utrecht – Arnhem – Duitse GrensGeopend 1843-1845; ombouw normaalspoor 1855; opheffing Station Weesperpoort 1939.
 Ringspoorbaan Amsterdambestaande uit Westtak Ringspoorbaan en Zuidtak RingspoorbaanGeopend 1978-1993.

S 
 Schipholboog (ook wel Utrechtboog genoemd)Aansluitboog ten zuidwesten van Duivendrecht tussen Zuidtak Ringspoorbaan en de spoorlijn Amsterdam – Utrecht.Geopend 12 maart 2006.
 Schipholboog (Den Haag) Aansluitboog tussen Den Haag Laan van NOI en Den Haag Mariahoeve die de verbinding mogelijk maakt tussen Den Haag Centraal en de station Schiphol Airport.Geopend 1973.
 SchiphollijnDiemen Zuid - Duivendrecht – Amsterdam RAI – Schiphol – Hoofddorp – Nieuw-Vennep – LeidenGeopend 1978-1981-1996.
 SchaddenspoorNeede – Haaksbergen – Hengelo/EnschedeGeopend 1880-1885; gesloten in 1934. Baanvak Haaksbergen – Enschede sinds 1971 in gebruik als museumspoorlijn bij de Museum Buurtspoorweg. Dit traject is na de aanleg van de A35 ingekort tot Haaksbergen – Boekelo. Bij Hengelo is een deel van de zijtak Boekelo – Hengelo nog voor AkzoNobel in gebruik.
 SchrootlijnZwolle – Arnhem – Nijmegen – Oss – 's-Hertogenbosch – Tilburg – Breda – RoosendaalSoms zo genoemd omdat NS hier jarenlang oud materieel inzette.
 Sloelijn
 Oude Sloelijn(Goes) – 's-Heer Arendskerke – SloehavenGeopend 1966-1977 met hergebruik van de tramweg 's-Heer Arendskerke – Nieuwdorp.
 Nieuwe SloelijnLewedorp – Vlissingen Sloehaven
 Staatslijnen:
 Staatslijn AArnhem – Zutphen – Deventer – Zwolle – LeeuwardenGeopend 1865-1868.Zie ook: IJssellijn (Arnhem – Zwolle).
 Staatslijn BHarlingen – Leeuwarden – Groningen – Nieuweschans – DuitslandGeopend 1863-1876.Zie ook: Noordelijke Nevenlijnen.
 Staatslijn CGroningen – MeppelGeopend 1870.
 Staatslijn DZutphen – Hengelo – Enschede – DuitslandGeopend 1865-1866; Enschede – Gronau geopend 1868-1875; gesloten in 1981 maar heropend in 2001.
 Staatslijn EMaastricht – Roermond – Venlo en Venlo – Eindhoven en Breda – EindhovenMaastricht – Venlo geopend 1865; Venlo – Eindhoven geopend 1866; Breda – Tilburg geopend 1863; Tilburg – Boxtel geopend 1865; Boxtel – Eindhoven geopend 1866.
 Staatslijn FRoosendaal – VlissingenGeopend 1863-1873.Zie ook: Zeeuwse Lijn.
 Staatslijn GVenlo – DuitslandGeopend 1866.
 Staatslijn HUtrecht – 's-Hertogenbosch – BoxtelGeopend 1868-1870.
 Staatslijn IBreda – RotterdamGeopend 1866-1877.
 Staatslijn KNieuwediep – Alkmaar – Amsterdam CentraalGeopend 1865-1878.Zie ook: Zaanlijn.
 Stichtse LijnDen Dolder – BaarnGeopend 1898.

T 
 TwentekanaallijnZutphen – HengeloGeopend 1865

U 
 Utrechtboog (ook wel Schipholboog genoemd)Aansluitboog ten zuidwesten van Duivendrecht tussen Zuidtak Ringspoorbaan en de spoorlijn Amsterdam – Utrecht.Geopend 12 maart 2006.

V 
 ValleilijnAmersfoort – Ede-Wageningen, nieuwe naam voor de Kippenlijn, vanaf december 2006.
 VeenendaallijnRhenen – Veenendaal (– Utrecht)Geopend 1886 als onderdeel van de internationale lijn Amsterdam – Keulen via Amersfoort – Leusden – De Haar – Veenendaal – Rhenen – Kesteren – Vork – Nijmegen – Kleve; staking reizigersvervoer 1944. Heropening voor personenvervoer trajectdeel Rhenen – Veenendaal – De Haar en nieuwe aansluiting richting Utrecht in 1981; trajectdeel De Haar – Woudenberg opgeheven.
 VeluwelijnAmersfoort – ZwolleDeel van de Centraalspoorweg.Geopend 1863-1864.
 Vislijn of IJmondlijnSantpoort Noord – IJmuidenNaam naar aanleiding van het vele visvervoer.Geopend 1883; in onbruik sinds 1998.

W 
 Westelijke BetuwelijnGeldermalsen – DordrechtGeopend 1883-1885.
 Westtak RingspoorbaanAmsterdam CS – Amsterdam Sloterdijk (hoog) – Schiphol.Geopend 1986.
 WoldjerspoorwegGroningen – Slochteren – WeiwerdGeopend 1929; opgeheven 1942.

X

Y

Z 
 ZaanlijnUitgeest – ZaandamDeel van Staatslijn K Nieuwediep – AmsterdamGeopend 1869.
 Zeeuwse Lijn (Staatslijn F)Roosendaal – VlissingenGeopend 1863-1873.
 Zoetermeer StadslijnDen Haag – ZoetermeerGeopend 1977-1979; gesloten per 3 juni 2006 voor verbouwing tot sneltramlijn in verband met RandstadRail; heropend 27 oktober 2007.
 Zuider KoggelijnHoorn – Schellinkhout – Wijdenes – Hem – Venhuizen – Bovenkarspel-Grootebroek – EnkhuizenGeopend: 1913; opgeheven 1935.
 ZuiderspoorEnschede – Broekheurne grensGeopend 1903; opheffing 1974.
 ZuiderzeelijnLelystad – Emmeloord – Heerenveen – Drachten – GroningenWordt niet aangelegd (besluit Tweede Kamer d.d. 28 november 2007).
 Zuidooster spoorlijnTilburg – 's-Hertogenbosch – NijmegenGeopend 1881.
 Zuidtak RingspoorbaanSchiphol – WeespSchiphol – Amsterdam Zuid geopend 1978; Zuid – Amsterdam RAI geopend 1981; RAI – Weesp geopend 1993.

Zie ook 
 Toeristische spoorweg
 Lijst van beroemde spoorlijnen en treinen
 Elektrificatie van spoorlijnen in Nederland

Lijsten 
 Spoorlijnen in Nederland
 Lijst van namen van Nederlandse metro- en sneltramlijnen
 Lijst van opgeheven spoorlijnen in Nederland
 Lijst van toeristische spoorwegen en museumlijnen in Nederland
 Lijst van treinseries in Nederland
 Lijst van Nederlandse spoorwegstations
 Lijst van Nederlandse spoorwegmaatschappijen

Bijnamen