Hans Clevers
Johannes Carolus (Hans) Clevers (Eindhoven, 27 maart 1957) is een Nederlands geneticus en arts. Hij is als hoogleraar Moleculaire Genetica verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht en de Universiteit Utrecht. Van juni 2012 tot mei 2015 was hij president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Clevers is groepsleider bij het Hubrecht Instituut voor ontwikkelingsbiologie en stamcelonderzoek en bij het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Clevers was een van de eersten die stamcellen liet uitgroeien tot kleine maar functionele miniatuurorganen genaamd organoïden. Hiervoor gebruikte hij aanvankelijk darmstamcellen. Organoïden worden wereldwijd gebruikt om de fysiologie en pathologie van organen te bestuderen en zijn een effectieve manier om gepersonaliseerde geneesmiddelen te ontwikkelen.

Biografie 
Clevers studeerde geneeskunde en biologie aan de Universiteit Utrecht en promoveerde in 1985. Daarna werkte hij als post-doc aan Harvard Universiteit. In 1991 werd Clevers hoogleraar immunologie aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Hij deed baanbrekend onderzoek naar het ontstaan van darmkanker en aan darmstamcellen. Van 2002 tot 2020 was hij hoogleraar moleculaire genetica aan het UMC Utrecht en vanaf 2020 professor aan de Universiteit Utrecht.

Van 2002 tot 2012 was Hans Clevers directeur van het Hubrecht Instituut voor Ontwikkelingsbiologie en Stamcelonderzoek van de KNAW, waar hij tot op heden de onderzoeksgroep WNT Signaling and Cancer leidde. De wetenschapper ontdekte dat er vele overeenkomsten bestaan tussen de normale vernieuwing van darmweefsel en het ontstaan van darmkanker.

Hans Clevers is sinds 2000 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Per 1 juni 2012 was hij de opvolger van Robbert Dijkgraaf als president van de KNAW. Onder zijn leiding ontstond bij de KNAW in 2014 de Akademie van Kunsten. In mei 2015 trad hij terug als KNAW-president; hij werd opgevolgd door José van Dijck. Om belangenconflicten te voorkomen trad Clevers terug als directeur van het Hubrecht Instituut maar zette hij zijn onderzoekswerk aan het Hubrecht Instituut voort. Daarnaast is Clevers honorary professor aan de Central South University in Changsha, Hunan, China. Van juni 2015 tot juni 2019 was hij wetenschappelijk directeur onderzoek bij het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Clevers heeft een tiental patenten op zijn naam staan en was betrokken bij de oprichting van de biotechnologiebedrijven Ubisys dat later fuseerde met Introgene tot Crucell, Semaia Pharmaceuticals dat werd overgenomen door Hybrigenics en Agamyxis BV. Hij was tot 2012 ook wetenschappelijk adviseur van investeringsmaatschappijen Life Science Partners, Aglaia Biomedical Ventures en Eclipse Therapeutics in San Diego.

Als wetenschapper ontving hij diverse, prestigieuze prijzen en onderscheidingen en werd benoemd tot Chevalier in het Franse Legion d'Honneur en Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Onderscheidingen 
Clevers ontving talrijke onderscheidingen voor zijn onderzoek:
 Erelid van de Utrechtse Biologen Vereniging (UBV)
 2000: Catharijne-prize for medical science (Catharijneprijs voor medisch wetenschappelijk onderzoek)
 2001: Award from the European Society for Clinical Investigation
 2001: Spinozapremie
 2004: Louis-Jeantet Prijs voor geneeskunde
 2005: Katharine Berkan Judd Prijs
 2005: Huibregtsenprijs voor Wetenschap en Samenleving
 2005: Benoemd tot “Chevalier de la Legion d'Honneur”
 2006: Rabbi Shai Shacknai Memorial Prijs voor Immunologie en Kankeronderzoek
 2008: Josephine Nefkens Prijs voor Kankeronderzoek (Erasmus MC Rotterdam)
 2008: Meyenburg Cancer Research Award
 2009: Dutch Cancer Society Award (Koningin Wilhelmina Onderzoeksprijs)
 2010: United European Gastroenterology Federation (UEGF) Research Priz
 2011: Ernst Jung-Preis für Medizin, de Association pour la Recherche sur le Cancer (ARC)
 2011: Kolff-prijs
 2012: Association pour la Recherche sur le Cancer (ARC) Léopold Griffuel Prijs
 2012: William Beaumont prize of the American Gastroenterology Association
 2012: Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Geneeskunde
 2012: Benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
 2013: Breakthrough Prize in Life Sciences
 2014: Massachusetts General Hospital Award in Cancer Research
 2014: Fellow of the AACR Academy
 2014: Struyvenberg European Society for Clinical Investigation (ESCI) medal
 2014: National Icon of the Netherlands
 2015: ISSCR-McEwen Award for Innovation
 2016: Prijs Akademiehoogleraren
 2016: Kazemi Award for Research Excellence in Bio-Medicine
 2016: Körber Eurpean Science Prize
 2016: Swammerdam medaille, Amsterdam
 2016: The Ilse & Helmut Wachter Award
 2016: Pour le Mérite
 2017: Princess Takamatsu Award of Merit
 2017: Großes Verdienstkreuz mit Stern
 2018: Academia Europaea Erasmus Medal
 2019: Foreign Member of the Royal Society of London for Improving Natural Knowledge
 2019: Honorary Fellow of the Royal Society of Edinburgh (UK)
 2019: Keio Medical Science Prize of the Keio University (Japan)
 2019: Citation Laureate, Web of Science Group

Belangrijkste publicaties 
Clevers heeft meer dan 700 publicaties op zijn naam staan die gezamenlijk meer dan 120.000 keer geciteerd zijn. Zijn publicaties staan op pubmed. Enkele van zijn belangrijkste publicaties zijn:

 , Identification and cloning of TCF-1, a T cell-specific transcription factor containing a sequence-specific HMG box. EMBO J. 10:123-132 (1991)
 , Xtcf-3 Transcription factor mediates beta-catenin-induced axis formation in xenopus embryos. Cell 86: 391-399 (1996)
 , Constitutive Transcriptional Activation by a beta-catenin-Tcf complex in APC-/- Colon Carcinoma. Science 275: 1784-1787 (1997)
 , Depletion of epithelial stem cell compartments in the small intestine of mice lacking Tcf 4. Nat Genet 19: 379 383 (1998)
 , The beta catenin/TCF4 complex imposes a crypt progenitor phenotype on colorectal cancer cells. Cell 111: 241-250 (2002)
 , Identification of stem cells in small intestine and colon by the marker gene LGR5. Nature 449: 1003-1007 (2007)
 , Single lgr5 gut stem cells build crypt-villus structures in vitro without a stromal niche. Nature 459 :262-265 (2009)
 , Intestinal Crypt Homeostasis results from Neutral Competition between Symmetrically Dividing Lgr5 Stem Cells. Cell 143:134-44 (2010)
 , Paneth cells constitute the niche for Lgr5 stem cells in intestinal crypts. Nature 469: 415-418 (2011)
 , Lgr5 homologues associate with Wnt receptors and mediate R-spondin signalling. Nature 476: 293-297 (2011)
 , 'Wnt signaling inhibits proteasomal β-catenin degradation within a compositionally intact Axin1 complex', Cell 149: 1245-1256 (2012)
 , Tumour suppressor RNF43 is a stem cell E3 ligase that induces endocytosis of Wnt receptors. Nature 488: 665-669 (2012)
 , Prospective derivation of a ‘Living Organoid Biobank’ of colorectal cancer patients. Cell 161: 933-945 (2015)
 , Sequential cancer mutations in cultured human intestinal stem cells. Nature 521: 43-47 (2015)
 , Visualization of a short-range Wnt gradient in the intestinal stem-cell niche. Nature 530, 340–343 (18 February 2016)
 , Modeling development and disease with organoids. Cell 165:1586-1597 (2016)
 , Forskolin-Induced Swelling in Intestinal Organoids: An in vitro Assay for Assessing Drug Response in Cystic Fibrosis Patients. Journal of Visualized Experiments (JoVE) 120 (2017)
 , Use of CRISPR-modified human stem cell organoids to study the origin of mutational signatures in cancer. Science 10.1126/science.aao3130 (2017)
 , Living Biobank of Breast Cancer Organoids Captures Disease Heterogeneity. Cell 172:373-386 (2018)
 , Intra-tumour diversification in colorectal cancer at the single-cell level. Nature 556: 457-462 (2018)
 , Long-term expansion of functional mouse and human hepatocytes as 3D organoids. Cell 175:1591-1606 (2018)
 , Identification of enteroendocrine regulators by real-time single-cell differentiation mapping. Cell 176: 1158-1173 (2019)
 , Tubuloids derived from human adult kidney and urine for personalized disease modeling. Nature Medicine 25: 838-849 (2019)
 C. Pleguezuelos-Manzano, J. Puschhof, A. Rosendahl Huber et al.: 'Mutational signature in colorectal cancer caused by genotoxic pks+ E. coli'. Nature 580, 269–273 (2020). Online version
 Y. Post, J. Puschhof, J. Beumer et al.: 'Snake Venom Gland Organoids'. Cell 180(2):233-247 (2020). Online version

Externe link 
Website "Onderzoeksgroep Clevers"

Nederlands medicus
Winnaar van de Spinozapremie
Lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen