Explicateur
Een explicateur was iemand die in het tijdperk van de zwijgende film in de bioscoop de vertoonde beelden voorzag van commentaar en geluidseffecten. Explicateurs waren in de gloriedagen van de stomme film (1900-1930) evenzeer sterren als de acteurs op het doek, publiek kwam soms evenzeer op de explicateur af als op de vertoonde film. De explicateur werkte vaak samen met een bioscooporganist die voor de muzikale omlijsting zorgde.

In Japan heetten de vertellers bij stomme films . Een ster in dit vak was Heigo Kurosawa, die zijn jongere broer Akira liefde voor de film bijbracht, maar zich in 1933 het leven benam, toen de intrede van de gesproken film het beroep deed verbleken.

Bekende explicateurs 
 Louis Hartlooper
 Max Goldberg
 Willy Mullens
 Max Nabarro

Literatuur 
 Een stem voor het Doek, Max Nabarro en Peter Delpeut. Uitg. Nederlands Film instituut 1992

 
Beroep
Bioscoop
Filmterminologie