Verwey Museum Haarlem
Verwey Museum Haarlem is een museum in Haarlem over de historie en het culturele erfgoed van Haarlem en Zuid-Kennemerland. Het stadsmuseum is gevestigd in het historische centrum van Haarlem aan het Groot Heiligland 47, schuin tegenover het Frans Hals Museum en naast het ABC Architectuurcentrum Haarlem.

Geschiedenis 
De Stichting Historisch Museum Zuid-Kennemerland werd opgericht op 25 augustus 1975. Tot 1990 was de stichting actief als historisch informatiecentrum. Vanaf 1990 organiseert zij tentoonstellingen in het voormalig Sint Elisabeth Gasthuis aan het Groot Heiligland 47.

Het museum heeft sinds november 1998 de status van erkend museum en is door de fiscus de anbi-status toegewezen. In 2005 werd de naam van het museum veranderd in Historisch Museum Haarlem. In 2012 is het museum gestart met de transitie naar een museum dat bezoekers niet alleen informeert over de geschiedenis, maar deze ook koppelt aan het heden. Hiermee wil het museum het publiek uitnodigen om op een nieuwe manier naar het verleden te kijken. Onderdeel van deze transitie is de naamsverandering begin 2015 in Museum Haarlem. In september 2022 vond opnieuw een naamswijziging plaats, het museum heette sindsdien Verwey Museum Haarlem als ode aan de Haarlemse kunstenaar Kees Verwey (1900-1995).

Activiteiten

Tentoonstellingen
In de vaste tentoonstelling Allemaal Haarlemmers, geopend op 4 september 2020, wordt duizend jaar stads- en streekgeschiedenis van Haarlem en Zuid-Kennemerland in beeld gebracht. Uitganspunt is het leven van de Haarlemmer door de eeuwen heen. Met behulp van beelden en objecten worden verhalen verteld over hoe zij leefden, wat zij deden en welke successen en dieptepunten zij hebben meegemaakt. Van het vroege begin tot aan nu.  

Sinds september 2020 is er ook een vaste ruimte gewijd aan de Haarlemse kunstenaar Kees Verwey. Het Atelier Kees Verwey is een replica van zijn atelier aan het Spaarne waar de kunstenaar zijn werk maakte. Het behang is nagemaakt op basis van fotomateriaal van Verwey's atelier en er staan objecten in die Verwey in zijn atelier had staan en vaak in zijn schilderijen verwerkte. De schilderijen van Verwey hangen niet alleen aan de muren maar enkele staan ook op de grond of op een ezel om de indruk te wekken van een echt atelier.  

Elk half jaar biedt museum Haarlem een  wisseltentoonstelling over een thema uit de geschiedenis van de regio. Voorbeelden van tentoonstellingen zijn een Tragische reis, de oorlog geschilderd door Henk Pander (najaar 2020), Haarlem filmstad (najaar 2019) en vrouwen in verzet, Hannie, Truus, Freddie (2018).

Kinderen en onderwijs
Speciaal voor kinderen zijn er 'kijk-je-wijzers' en speurtochten. In de tentoonstelling Allemaal Haarlemmers kunnen kinderen ook objecten aanraken en weeshuiskleren passen. In vakanties worden er regelmatig activiteiten georganiseerd, bijvoorbeeld een workshop portretschilderen.

Daarnaast ontwikkelt het museum lespakketen die aansluiten op de leerdoelen in het onderwijs. In samenwerking met ErfgoedEducatie Haarlem heeft het museum het project 'Wie wat bewaart, heeft wat!' ontwikkeld. Een schoolbreed project met als thema 'bewaren'.

Gebouw 
Het museum is gevestigd in een deel van het voormalige Sint Elisabeth Gasthuis uit 1581. Museum Haarlem nam in 1990 zijn intrek in het voormalige gasthuis aan het Groot Heiligland. De geschiedenis van het monumentale gebouw is ook te beleven door een wandelroute die in het museum gratis is op te halen.

Gasthuis
In het Gasthuis worden de bezoekers ontvangen. Hier is ook het museumcafé gevestigd plus een museumwinkel met onder meer boeken over Haarlem en producten van Haarlemse ontwerpers. In het Gasthuis zijn ook regelmatig de zogenoemde Gasthuisexposities te zien; kleine tijdelijke tentoonstellingen die Museum Haarlem veelal samen met inwoners en instellingen van Haarlem organiseert.

Organisatie 
Museum Haarlem draait op meer dan 100 vrijwilligers. In 2015 werden de vrijwilligers in het zonnetje gezet, toen het museum de Vrijwilligersgroepsprijs in de wacht sleepte. Sinds 1998 heeft het een anbi-status. Museum Haarlem is een van de weinige particuliere stadsmusea in Nederland en ontvangt geen substantiële subsidie van het gemeente of Rijk. 

Museum in Haarlem
Geschiedenis van Haarlem
Cultuurhistorisch museum
Gemeentelijk monument in Haarlem