Associatie van struikhei en bosbes
De associatie van struikhei en bosbes (Vaccinio-Callunetum) is een associatie uit het verbond van struikhei en kruipbrem (Calluno-Genistion pilosae). De associatie omvat dwergstruwelen die gedomineerd worden struikhei en bosbessoorten.

Naamgeving en codering 
 Synoniem: Calluno vaccinietum vitis-idaea
 Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r20Aa02
 Natura2000-habitattypecode (EU-code): H4030

De wetenschappelijke naam Vaccinio-Callunetum is afgeleid van de botanische namen van twee diagnostische soorten van de associatie; dit zijn respectievelijk rode bosbes (Vaccinium vitis-idaea) en struikhei (Calluna vulgaris).

Symmorfologie 
De associatie van struikhei en bosbes is een dwergstruweel dat wordt gekenmerkt door een groot aandeel van dwergstruiken en mossen.

Een boomlaag ontbreekt. De struiklaag is goed vertegenwoordigd, onder de vorm van dwergstruiken als de struikhei, de gewone dophei en verschillende soorten bosbessen.

De kruidlaag is bijzonder arm in soorten. Grassen zijn aanwezig, maar veel minder algemeen dan in de verwante associatie van struikhei en stekelbrem. Zeldzame diagnostische kruiden zijn valkruid en zevenster.

Tussen de dwergstruiken, en vooral op de iets vochtigere plaatsen, kan een goed ontwikkelde moslaag met overwegend bladmossen voorkomen.

Ecologie 
De associatie van struikhei en bosbes is kenmerkend voor goed gedraineerde gronden rond het hoogveen, zandige en rotsige plaatsen en puinkegels. In de Lage Landen komt de associatie uitsluitend voor op humuspodzol- en moderpodzolgronden, gekarakteriseerd door een dikke strooisellaag (A0-horizont). Vooral door het dikkere humusprofiel kent de associatie van struikhei en bosbes meer bosflora, wat haar differentieert van de associatie van struikhei en stekelbrem.

Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen 
Er zijn geen echte kensoorten, de meeste soorten in deze gemeenschap komen ook in bossen of graslanden voor. Er zijn daarentegen een reeks differentiërende soorten voor deze associatie ten opzichte van de associatie van struikhei en stekelbrem.

In de onderstaande tabel staan de belangrijkste plantentaxa van de associatie van struikhei en bosbes voor Nederland en Vlaanderen.

Struiklaag

Kruidlaag

Moslaag

Vegetatiezonering 
Contactgemeenschappen van de associatie van struikhei en bosbes zijn in Nederland en Vlaanderen vrijwel altijd bosgemeenschappen uit het zomereik-verbond en soms ook het verbond van naaldbossen. Meestal betreft het beuken-eikenbossen of eiken-berkenbossen, waarvan de associatie een vervangingsgemeenschap is.

Verspreiding 
De verspreidingsgebied van de associatie van struikhei en bosbes omvat de Atlantische provincie: de kuststook van West-Europa, Groot-Brittannië en Ierland. Het is een vegetatie die zich thuis voelt in streken met een maritiem klimaat, met hoge neerslag en hoge luchtvochtigheid.

In Nederland en Vlaanderen komt deze associatie nauwelijks voor, in Wallonië is ze beperkt tot de Hoge Venen.

Zie ook 
 Vegetatiekunde van A tot Z

Struikhei en bosbes
Heide