Voorstadspoorweg
Een voorstadspoorweg (Engels, commuter rail; Frans, train de banlieue) is een spoorwegnetwerk dat een grote stad verbindt met zijn buitenwijken, voorsteden en slaapsteden.

Voorstadspoorwegen bestaan bijna niet in Nederland, waar de steden relatief dicht bij elkaar liggen en voorsteden of slaapsteden vaak niet aan één enkele grote stad gebonden zijn. In België bestaat sinds 2015 het Brusselse Gewestelijk ExpresNet en sinds 2018 de S-netten in Antwerpen, Charleroi, Gent en Luik. In Noord-Amerika zijn ze een zeer bekend fenomeen. De grote steden liggen daar vaak zo ver uit elkaar dat er tussen de steden niet of zeer weinig met de trein gereisd wordt. Rondom een grote stad ligt meestal een aantal voorsteden of slaapsteden, waarvandaan grote aantallen forensen dagelijks naar de centrale stad reizen. De commuter trains voorzien in hun behoeften.

Alternatieve namen in het Nederlands zijn
forensenspoorweg
en voorstadsnet.

Enkele karakteristieken van een voorstadspoorweg zijn:
 afstanden tot ongeveer 50 kilometer;
 meestal radiale lijnen, van het centrum van de centrale stad naar buiten;
 zwaarder materieel dan een metro, maar vaak iets lichter dan langeafstandstreinen;
 afstanden tussen de stations korter dan bij langeafstandstreinen;
 sporen soms gedeeld met andere treinsoorten; en
 meestal frequenter dan een gewone trein, maar minder frequent dan een metro, en soms maar enkele treinen per dag op een traject.

Een categorie die het midden houdt tussen een metronetwerk en een voorstadspoorweg is Lightrail, zoals RandstadRail in Nederland.

Lijst van voorstadspoorwegen

Afrika 
 Casablanca: Al Bidaoui
Durban: Metrorail KwaZulu-Natal
Kaapstad: Metrorail Western Cap
Johannesburg/Pretoria: Metrorail Gauteng
 Rabat: Le Bouregreg
 Tunis: Tunis-Goulette-Marsa-lijn (TGM)
 Dakar: Train Express Regional

Azië 

 Calcutta:  Kolkata Suburban Railway
 Hong Kong: MTR Corporation
 İzmir:     IZBAN
 Matsuyama: Voorstadstrein van Matsuyama, een netwerk van drie radiale lijnen uitgebaat door Iyotetsu in Matsuyama
 Mumbai:    Mumbai Suburban Railway
 Osaka:   Een deel van de lijnen van de West Japan Railway Company, zoals de Osaka-ringlijn, is als voorstadspoorweg te karakteriseren
 Tokio:     Een deel van de lijnen van de East Japan Railway Company, zoals de Yamanote-lijn, is als voorstadspoorweg te karakteriseren

Europa

België 
 Antwerpen: S-net Antwerpen
 Brussel: Gewestelijk ExpresNet (of S-net Brussel)
 Charleroi: S-net Charleroi
 Gent: S-net Gent
 Luik: S-net Luik

Duitsland 

 Berlijn: S-Bahn van Berlijn
 Bremen/Oldenburg: S-Bahn van Bremen en Nedersaksen
 Dresden: S-Bahn van Dresden
 Düsseldorf/Ruhrgebied/Wuppertal: S-Bahn Rhein-Ruhr
 Frankfurt am Main: S-Bahn Rhein-Main
 Hamburg: S-Bahn van Hamburg
 Hannover: S-Bahn van Hannover
 Keulen: S-Bahn van Keulen
 Leipzig/Halle (Saale): S-Bahn van Leipzig-Halle
 Maagdenburg: S-Bahn van Maagdenburg
 München: S-Bahn van München
 Neurenberg: S-Bahn van Neurenberg
 Ludwigshafen am Rhein/Mannheim/Heidelberg/Karlsruhe: S-Bahn Rhein-Neckar
 Rostock: S-Bahn van Rostock
 Stuttgart: S-Bahn van Stuttgart

Frankrijk 
 Parijs: RER, Transilien
 Lyon: Réseau express de l'aire métropolitaine lyonnaise

Italië 
 
 Milaan: Linee S
Napels: Circumvesuviana en Ferrovia Cumana
Rome: Ferrovia regionale del Lazio (FL)
 Turijn: SFM Turijn

Nederland 
 Den Haag en Rotterdam: Zoetermeer Stadslijn en Hofpleinlijn, in juni 2006 vervangen door RandstadRail, en Hoekse Lijn, wordt momenteel omgebouwd om aangesloten te worden op de Rotterdamse metro. Een mogelijke ontwikkeling is de Stedenbaan
 Utrecht: Randstadspoor

Oostenrijk 

 Wenen: S-Bahn van Wenen
 Salzburg: S-Bahn van Salzburg

Spanje 

 Barcelona: Rodalies Barcelona, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
 Bilbao: Cercanías Bilbao
 Cádiz: Cercanías Cádiz
 Madrid: Cercanías Madrid
 Málaga: Cercanías Málaga
 Murcia/Alicante: Cercanías Murcia/Alicante
 Santander: Cercanías Santander
 San Sebastián: Cercanías San Sebastian
 Sevilla: Cercanías Sevilla
 Valencia: Cercanías Valencia
 Zaragoza: Cercanías Zaragoza

Verenigd Koninkrijk 
 Belfast: Belfast Suburban Rail
 Cardiff: Valleys & Cardiff Local Routes
 Londen: London Overground, Crossrail
 Liverpool: Merseyrail

Zwitserland 

 Bazel: Regio S-Bahn van Basel
 Bern: S-Bahn van Bern
 Sankt Gallen: S-Bahn van Sankt Gallen
 Lausanne: S-Bahn Léman (in de toekomst ook Gèneve)
 Luzern: S-Bahn van Luzern
 Zug: Stadtbahn van Zug
 Zürich: S-Bahn van Zürich

Rest van Europa 
 Belgrado: Beovoz
 Boedapest: HÉV
 Dublin: Dublin Area Rapid Transit
 Helsinki: Helsinki commuter rail
 Kopenhagen: S-tog
 Lissabon: CP Urbanos de Lisboa
 Moskou: Moskouse Centrale Diameters (vanaf eind 2019)
 Praag: Esko Praag
 Stockholm: Stockholms pendeltåg
 Tallinn: Elektriraudtee
 Warschau: Szybka Kolej Miejska w Warszawie

Noord-Amerika

Canada 
 Montreal: treinen van de Agence métropolitaine de transport
 Toronto: GO transit
 Vancouver: TransLink (Brits-Columbia)

Verenigde Staten 
 Boston:       MBTA Commuter Rail
 Chicago:      Metra
 Dallas/Fort Worth: Trinity Railway Express
Denver: Regional Transportation District (RTD)
 Los Angeles:  Metrolink
 Miami:	    Tri-Rail
 Minneapolis:  Northstar Commuter Rail
 Nashville:     Music City Star Commuter Rail
 New York-Long Island:  Long Island Rail Road
 New York:     Metro-North Railroad
 New York/New Jersey:	 New Jersey Transit Rail Operations
Orlando: SunRail
 Philadelphia: SEPTA Regional Rail
 Portland (Oregon): Westside Express Service
 Salt Lake City: 	Utah Transit Authority Front Runner North
 San Diego:       	       North County Transit District 	Coaster/Sprinter
 San Francisco Bay Area:  Altamont Commuter Express, Caltrain
 Seattle:      Sounder Commuter Rail
 Washington - Baltimore:  MARC Commuter Rail
 Washington - Virginia:  Virginia Railway Express

Oceanië 
 Sydney:     CityRail (Sydney)
 Melbourne:  Metro Trains Melbourne
 Brisbane:   Queensland Rail
 Perth:      Transperth Trains
 Adelaide:   TransAdelaide
 Auckland:   Veolia Transport Auckland
 Wellington: Tranz Metro

Zuid-Amerika 
 Buenos Aires (stad)
 Rio de Janeiro (stad):  SuperVia
São Paulo (stad): Companhia Paulista de Trens Metropolitanos (CPTM)
 Santiago (Chili):  Metrotrén

Referenties 

Spoorwegen