Hanna Kulenty
Hanna Kulenty (Białystok, 18 maart 1961) is een Poolse componist van hedendaagse klassieke muziek. Sinds 1992 woont en werkt ze zowel in Warschau (Polen) als in Arnhem (Nederland).

Muzikale opleiding 
Na haar studie piano aan de Karol Szymanowski Muziekschool in Warschau van 1976 tot 1980, studeerde Kulenty van 1980 tot 1986 compositie bij Włodzimierz Kotoński aan de Frédéric Chopin Muziekacademie in Warschau. Van 1986 tot 1988 studeerde ze compositie bij Louis Andriessen aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. In 1984 en 1988 nam ze deel aan de Internationale zomercursussen voor hedendaagse muziek in Darmstadt. In 1983 en 1990 nam ze deel aan de Internationale cursussen voor jonge componisten in Kazimierz, waar ze lezingen bezocht van Iannis Xenakis, Witold Lutosławski, Thomas Kessler en François Bernard Mâche.

Belangrijkste activiteiten 
Vanaf 1989 werkt Hanna Kulenty als zelfstandig componist, en ontving tal van opdrachten en beurzen. Kulenty heeft 2 opera’s gecomponeerd, 12 werken voor groot orkest, en meer dan 60 andere stukken. In 1990 werd ze uitgenodigd als gastcomponist bij Deutsche Akademische Austauschdienst (DAAD) in Berlijn. In 1998 was ze uitgenodigd als gastcomponist bij drie universiteiten in Los Angeles. In 1999/2000 was ze composer-in-residence bij Het Gelders Orkest. In november 2000 werd een portretconcert georganiseerd door Deutschlandfunk in Keulen (verschenen op de CD ‘Arcs & Circles’). In 2004 was ze te gast bij het Other Minds 10 festival in San Francisco, en in 2005 tijdens het Soundstreams Festival in Toronto. In datzelfde jaar was ze gastdocent op het conservatorium van Zwolle. In 2007 was ze als gastdocent verbonden aan het het ESMUC conservatorium in Barcelona.
Ze was jurylid tijdens de Münchener Biennale in 1995, tijdens de Internationale Gaudeamus Muziekweek 2002 in Amsterdam, tijdens de Kazimierz Serocki 9th International Composers’ Competition in Warschau, tijdens de zesde editie van de International New Chamber Opera Competition “Orpheus-Luciano Berio 2003-2004” in Spoleto en tijdens de International Competition of Contemporary Chamber Music in 2005 en 2007, in Krakau.

Compositiestijl en -techniek 
“De muziek van Hanna Kulenty is doortrokken van beelden van organische transformatie en groei. De voor haar composities zo kenmerkende intuïtieve vormgeving van zich ontvouwende klankpatronen, uitgesponnen frasen en uiterst gedetailleerde weefsels zijn het resultaat van Kulenty’s oorspronkelijke compositiemethode, die zij zelf omschrijft als de ‘bogenpolyfonie’. De stukken hebben vele lagen van tegelijkertijd optredende ‘bogen’, die vaak op verschillende punten beginnen en zich volgens andere snelheden ontwikkelen.

Kulenty’s compositiestijl heeft zich ontwikkeld in de periode na haar verbluffende orkestrale debuut Ad Unum, waarmee zij in 1985 haar studie aan de Chopin Academie voor Muziek in Warschau afsloot. Vanaf dit werk gaat Kulenty’s voorkeur uit naar het medium van het symfonieorkest.

In de loop van de jaren negentig ontwikkelde de componist een originele versie van het ‘postminimalisme’, die gekenmerkt wordt door een afname van het aantal en de dichtheid van muzikale lagen ten opzichte van haar vroegere, verzadigde en dramatische stijl van de ‘bogenpolyfonie’. Ze noemde deze stijl haar versie van ‘Europese trancemuziek’. Kulenty gebruikte in deze periode echter zelden plotselinge knips of veranderingen van het weefsel. In plaats daarvan structureerde zij haar composities veelal als enkelvoudige, sterke bogen die zich langzaam in de tijd ontvouwen en geleidelijk hun dwingende emotionele zeggingskracht intensiveren.

De hang van Kulenty naar muzikaal drama en obsessieve echo’s vond een geslaagde uitdrukking in haar toneelmuziek. Het ‘intuïtieve constructivisme’ gepaard aan een verhoogde emotionele intensiteit van haar muziek is uitermate geschikt om dramatische situaties extra diepte te geven. Kulenty’s beheersing van tijd en haar vermogen het muzikale materiaal te structuren tot bewegende lagen die onverbiddelijk en onvermijdelijk naar een krachtige climax voeren, geeft een symfonische dimensie aan haar andere theatrale composities.

In Kulenty’s laatste compositietechniek, de ‘polyfonie van tijdsdimensies’ benadrukt ze de cirkelvormigheid van tijd en het simultaan bestaan van gebeurtenissen die zich op verschillende tijdsniveaus afspelen.”

Prijzen en onderscheidingen 
In 1985 won Kulenty de tweede prijs tijdens de European Young Composers’ Competition met Ad Unum voor orkest.

In 1987 won ze de Stanislaw Wyspianski Award (2nd class).

In datzelfde jaar won ze de tweede prijs tijdens de Young Composers’ Competition of the Polish Composers’ Union met Ride voor 6 slagwerkers (1987).

Ze kreeg meerdere prijzen bij de Composers’ Competition van de Polish Composers’ Union: Quinto voor 2 piano’s (1986), eerste prijs; Breathe voor string orchestra (1987), eerste prijs; Cannon voor viool en piano (1988) derde prijs; aaa TRE voor altviool, cello en contrabas (1988) tweede prijs.

In 2003 won ze de eerste prijs bij UNESCO’s vijftigste editie van het International Rostrum of Composers met haar compositie Trumpet Concerto (2002), waarvoor ze de UNESCO Mozart Medaille ontving.

Zowel in 2008 (Preludium, Postludium and Psalm voor cello en accordeon, 2007) als in 2009 (String Quartet No. 3 - Tell me about it, 2008) werden haar composities gekozen bij de beste 10 composities van Nederland, tijdens het Toonzetters evenement in Amsterdam.

Uitvoeringen 
Hanna Kulenty heeft muziek geschreven voor solo-instrumenten, kamermuziek groepen, symfonieorkesten, opera, televisiespelen en film. Haar composities zijn wereldwijd uitgevoerd op festivals als het Huddersfield Contemporary Music Festival, Sleeswijk-Holstein Musik Festival, Münchener Biënnale, Warschauer Herfst en Polonica Musica Nova. Haar talrijke orkestrale stukken zijn uitgevoerd door radiosymfonie-orkesten in Nederland (Radio Filharmonisch Orkest), Denemarken (Deens Radio Symfonieorkest), Polen (Pools Nationaal Radio-Symfonieorkest) en Duitsland (Radio-Symphonie-Orchester Berlin), met dirigenten als David Porcelijn, Antoni Wit, Peter Hirsch, Peter Eötvös, Ingo Metzmacher, Renato Rivolta, en Ronald Zollman. Solisten als Isabelle van Keulen, Elzbieta Chojnacka, Krzysztof Bąkowski, Marco Blaauw, en Frank Peters hebben haar werk uitgevoerd. Het Nederlandse ensemble ‘de ereprijs’ vroeg haar voor verschillende gelegenheden een compositie te schrijven. In 2008 speelde het Kronos Quartet haar Strijkkwartet nr. 4 (A Cradle Song). Sinds het succes van haar opera The Mother of Black-Winged Dreams tijdens de Münchener Biënnale in 1996 wordt Kulenty beschouwd als "een van de meest toonaangevende componisten van Polen".

Kulenty’s composities worden gepubliceerd door Donemus (onderdeel van Muziek Centrum Nederland) in Amsterdam en door PWM Edition in Krakau.

Lijst van werken (per genre)

Opera’s en andere dramatische werken 
 Hoffmanniana (2003) - opera in twee aktes
 The Mother of Black-Winged Dreams (1995) - opera in één akt
 Przypowieść o ziarnie [Parable op grain] (1985) - kameropera / monodrama
 Island (2006) - dramatisch werk voor trompet solo, stem, ensemble en tape
 Lost & Found twenty-five (2008) - muziek-dans-theater voor ensemble en tape

Symfonie- en kamerorkest 
 Ad unum (1985) - symfonieorkest
 Breathe (1987) - kamerorkest
 Certus (1997) - kamerorkest
 Part One (1998) - symfonieorkest
 Passacaglia (1992) - kamerorkest
 Piano Concerto No. 2 (1991) - piano, symfonieorkest
 Piano Concerto No. 3 (2003) - piano, symfonieorkest
 Quatro (1986) - kamerorkest
 Trigon (1989) - kamerorkest
 Sinequan Forte A (1994) - solo cello versterkt met vertraging, symfonieorkest
 Sinequan Forte B (1994) solo cello versterkt met vertraging, kamerorkest
 Symfonie No. 1 (1986) - symfonieorkest
 Symfonie No. 2 (1987) - symfonieorkest, gemengd koor
 Symfonie No. 3 (2000) - symfonieorkest
 Trumpet Concerto (2002) - trompet, symfonieorkest
 Violin Concerto No. 1 (1993) - viool, symfonieorkest
 Violin Concerto No. 2 (1996) - viool, symfonieorkest

Grote ensembles 
 A few minutes for Ereprijs (1992) - ensemble
 Air (1991) - ensemble
 Elfen (1997) - ballet muziek voor ensemble
 Flute Concerto No. 1 (2001) - fluit (versterkt, delay) en kamerorkest
 Going Up 2 (1995) - ensemble
 Mezzo Tango (2004) - fanfare
 Mezzo Tango 2 (2005) - ensemble
 Piano Concerto No. 1 (1990) - piano, ensemble
 Perpetuus (1989) - ensemble
 Postcard from Europa (2004) - ensemble
 Violin Concerto No. 1 (1992) - viool, ensemble

Kamermuziek 
 Arcus (1988) - drie slagwerkers
 aaa TRE (1988) - altviool, cello, contrabas
 A Cradle Song (1993) - viool, cello, piano
 A Fourth Circle (1994) - viool (of altviool/cello) en piano
 A Sixth Circle (1995) - trompet, piano
 Asjaawaa (2001) - mezzo sopraan, fluit, harp, piano, slagwerk, elektronica
 Blattinus (1996) - saxofoonkwartet
 Brass No. 2 (2005) - voor hoorn en trompet
 Cannon (1988) - viool, piano
 Crossing Lines (2001) - viool, klarinet, piano
 Decimo (2000) - voor koor, zes stemmen
 Going Up 1 (1995) - viool, contrabas
 Kisses & Crosses (2007) - voor piano en slagwerk
 Lysanxia (1994) - gamelan, tape
 MM-blues (1999) - twee piano's en twee percussies
 Preludium, Postludium and Psalm (2007) - voor cello en accordeon
 Quinto (1986) - twee piano's
 Rainbow 3 (2003) - fluit, basklarinet, piano [12']
 Rapidus (1998) - saxofoonkwartet
 Ride (1987) - zes slagwerkers
 Run (2004) - fluit en piano
 Sierra (1996) - viool, cello
 Stretto (1998) - fluit, klarinet, cello, gitaar
 String Quartet No. 1 (1984)
 String Quartet No. 2 (1990)
 String Quartet No. 3 - Tell me about it (2007)
 String Quartet No. 4 (A Cradle Song) (2007)
 Sugar-Fela Tango (2009) - voor piano en vier instrumenten
 Tap-Blow-Dance4* (2020) 2 basklarinetten, violoncello, vibrafoon [12']
 Tell me about it 1 (2006) - voor klarinet, cello, trombone en piano
 Tell me about it 2 (2006) - voor basklarinet, cello, trombone en contrabas
 Waiting for... (1997) - stem, piano

Solo-instrumenten 
 Arci (1986) - percussie solo
 A Fifth Circle (1994) - altfluit met delay
 A Third Circle (1996) - piano solo
 Brass No. 1 (2004) - trompet solo
 Brass No. 2 (2004) - hoorn en trompet
 Brass No. 3 (2005) - hoorn solo of trompet solo
 Brass No. 4 (2007) - tuba solo
 Cadenza (1992) - viool solo met delay
 Drive Blues (2000) - piano solo
 E for E (1991) - klavecimbel solo
 Harmonium (1999) - harmonium solo
 One by One (1988) - marimba solo
 Preludium and Psalm (2007) - harmonium solo of een ander toetsinstrument
 Sesto (1985) - piano solo
 Sinequan (1993) - cello solo met optionele delay
 Sinequan (rev. 1993) - cello solo met delay
 Still Life with a Cello (1993) - cello solo
 Still Life with a Violin (1985) - viool solo
 Three Minutes for the Double Bass (1983) - contrabas solo

Elektro-akoestische muziek 
 Prośba o Słońce [Request for the Sun] (1984) - elektro-akoestische tape
 Souvenir from a Sanatorium (1988) - computer muziek

Noten

Referenties 
 Chłopecki, Andrzej. 1997. "Kulenty, Hanna". Encyklopedia Muzyczna PWM [PWM Music Encyclopedia] (biographical part, ed. by Elżbieta Dziębowska), Cracow: PWM. ISBN 83-224-3303-4
 Kapuściński, Marek. 1987. "Hanna Kulenty". Biographical note on record sleeve of Ad Unum. Warsaw: Arston Records, Poland.
 Thomas, Adrian. 2001. "Kulenty, Hannah". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan. ISBN 0-333-60800-3
 Trochimczyk, Maja. "Polish Composers: Hanna Kulenty". Uitgebreide Engelse biografie op USC Polish Music Center. Retrieved on 2009-02-02.

Externe links 
 Hanna Kulenty’s officiële website
 Polish Music Center
 Polish Music Information Centre
 Donemus, Nederlandse uitgever 

Pools componist
Nederlands componist
20e-eeuws componist
21e-eeuws componist
Pools operacomponist
Operacomponist