Zijlsterrijd
De Zijlsterrijd (officieel, Fries: Sylster Ryd, ook wel Zijlsterried) is een kanaal tussen Kollum en het Dokkumergrootdiep in de Friese gemeente Noardeast-Fryslân.

Geschiedenis 
De Zijlsterrijd ontstond in het begin van de 16e eeuw als gevolg van het vergraven van de reeds bestaande Dwarsried. Deze Dwarsried, een oude zeeslenk, was bochtiger en lag verder van Kollum verwijderd. Met de Zijlsterrijd had de plaats een verbinding met het Dokkumergrootdiep en daarmee met de zee. Nog steeds is in Kollum de middeleeuwse structuur herkenbaar waar de Zijlsterrijd kruist met de Voorstraat, een voortzetting van een oude zeedijk. Oorspronkelijk had het kanaal een westelijkere loop. Zo werden ten zuidoosten van de Maartenskerk restanten van een kademuur en een sluis gevonden. 

Vermoedelijk werd eveneens in de 16e eeuw de Zijlsterrijd in zuidelijke richting verlengd zodat het verbonden werd met het tracé Kollum-Gerkesklooster van de Stroobossertrekvaart. Het deel van de Voorstraat tot aan de Stroobossertrekvaart is ruim een kilometer lang en wordt ook Kollumertrekvaart genoemd. Waarschijnlijk heeft de Zijlsterrijd bijgedragen aan de ontwikkeling van Kollum. Het dorp ontwikkelde zich tussen de 16e en 18e eeuw tot een handelsplaats van belang en kreeg zodoende stedelijke kenmerken.

De Zijlsterrijd sloot eertijds ter plaatse van Kollumeroudzijl aan op het Dokkumergrootdiep. In de jaren 70 werd hier de Lauwersmeerweg aangelegd. Hierbij werd de doorgang bij Kollumeroudzijl opgeheven doordat een dam in de Zijlsterrijd gelegd werd. Een paar honderd meter ten westen van Kollumeroudzijl werd een nieuw stuk kanaal gegraven, met in eerste instantie een vaste brug in de Lauwersmeerweg. In 2007 zou deze brug vervangen worden door een beweegbare brug in het kader van het Friese Merenproject. Hierbij werd ook de Zijlsterrijd uitgediept. In 1995 werd ten oosten van Kollum het Kollumer Kanaal parallel aan de Zijlsterrijd en de Kollumer Trekvaart aangelegd, om doorgaand scheepvaart mogelijk te maken wat daarvoor beperkt werd door de lage doorvaarthoogte van de bruggen in het dorp.

Oppervlaktewater in Noardeast-Fryslân
Kanaal in Friesland