Paul Hubschmid
Paul Hubschmid (Aarau, 20 juli 1917 – Berlijn, 1 januari 2002) was een Zwitserse film- en theateracteur.

Biografie 
Paul Hubschmid werd in 1917 geboren als het eerste kind van Paul Hubschmid sr., die als beheerder van een levensmiddelenwinkel (kantinemanager) van de schoenenfabrieken van Schönenwerder Bally werkte. Zijn moeder Alice, geb. Noël, de dochter van een chef-kok, schreef voor het Aargauer Tagblatt en beheerde later een ideeënbus voor het Zwitserse tijdschrift Femina. Hubschmid had een broer, Fritz, die een jaar jonger was dan hij, en een zus Alice die drie jaar jonger was.

Na zijn afstuderen aan de oude kantonschool in Aarau, voltooide Hubschmid een acteeropleiding aan het Max Reinhardt Seminar in Wenen in 1936/1937. Zijn moeder vroeg Ivan Bally, de beschermheer van de schoenenfabriek om een beurs om hem in staat te stellen om te studeren. Na het voltooien van zijn opleiding maakte hij zijn podiumdebuut in het Deutsches Volkstheater in Wenen. Verbintenissen volgden in het Theater in der Josefstadt en gastoptredens in Berlijn, Düsseldorf en Frankfurt am Main.

In 1938 kreeg Hubschmid zijn eerste filmrol in de Zwitserse productie Füsilier Wipf (naar de roman van Robert Faesi). Die missbrauchten Liebesbriefe volgden in 1940, na een aflevering in Gottfried Kellers Die Leute von Seldwyla. Leopold Lindtberg regisseerde beide keren. In 1948 kreeg hij een vijfjarig contract bij Universal Pictures in Hollywood, waar hij werkte onder het pseudoniem Paul Christian. De studio ontdekte dat de naam Hubschmid moeilijk uit te spreken was voor Amerikanen. Hij kreeg zijn eerste Hollywood-hoofdrol naast Maureen O'Hara en Vincent Price in de productie Bagdad. Il ladro di Venezia, een Amerikaans-Italiaanse coproductie, werd opgenomen op de oorspronkelijke locatie, de komedie No Time for Flowers, geregisseerd door Don Siegel, in Wenen.

Terug in Hollywood maakte hij de sciencefictionfilm The Beast from 20,000 Fathoms, de eerste verfilming van een roman van Ray Bradbury. In 1953 keerde Hubschmid terug naar Duitsland en speelde hij hoofdrollen naast Marika Rökk (Maske in Blau) en Liselotte Pulver (Die Zürcher Verlobung). Hij werd vooral populair in de hoofdrol in de avonturenfilm Der Tiger von Eschnapur, geregisseerd door Fritz Lang, evenals het vervolg Das indische Grabmal (een remake van de stomme films uit 1921, destijds geregisseerd door Joe May). In 1961 kreeg hij de rol van professor Higgins in de Duitse première van de musical My Fair Lady in het Berlijnse Theater des Westens. Het gezin verhuisde naar Berlijn. Voor Paul Hubschmid werd Higgins de rol van zijn leven, die hij meer dan 1000 keer speelde, onder meer in Wenen, München en Hamburg.

Het feit dat Hubschmid als Zwitsers staatsburger werkte in het toenmalige Groot-Duitsland tijdens het naziregime, leverde hem na de oorlog een tijdelijke boycot op de Zwitserse theaters, hetgeen hij later zelfkritisch bekeek. Hij betreurde het dat hij geen duidelijkere conclusies had getrokken met het oog op de wreedheden van het nazi-regime. Hij vond dit tot het einde onvergeeflijk, 'alleen te verklaren door mijn jeugd en mijn Zwitserse paspoort'.

Privéleven en overlijden 
In 1941 trouwde Hubschmid in Wenen met zijn collega Ursula von Teubern uit Keulen. In januari 1945 werd hun zoon Peter Christian geboren in Bad Ischl, waar ver van de oorlog een romantische komedie werd gefilmd.

Na de dood van zijn vrouw Ursula in 1963 trouwde Hubschmid tweemaal: in 1967 met zijn Duitse collega Eva Renzi, wiens dochter Anouschka hij adopteerde, en na de scheiding van dit huwelijk in 1985 met de Zwitserse actrice Irène Schiesser, met wie hij tot aan zijn dood samenwoonde. Paul Hubschmid overleed in januari 2002 op 84-jarige leeftijd.

Onderscheidingen 
 1980: Gouden Filmband

Filmografie 
 1938: Füsilier Wipf
 1939: Maria Ilona
 1939: Der letzte Appell (onvolledig)
 1940: Mein Traum
 1940: Die missbrauchten Liebesbriefe
 1940: Mir lönd nüd lugg
 1942: Meine Freundin Josefine
 1942: Der Fall Rainer
 1943: Wilder Urlaub
 1943: Altes Herz wird wieder jung
 1944: Der gebieterische Ruf
 1944: Liebesbriefe
 1945: Das seltsame Fräulein Sylvia
 1948: Arlberg-Express
 1948: Gottes Engel sind überall
 1948: Der himmlische Walzer
 1949: Geheimnisvolle Tiefe
 1949: Bagdad Die schwarzen Teufel von Bagdad
 1949: Das Gesetz der Liebe (Überläufer von 1944)
 1950: Der Dieb von Venedig (Il ladro di Venezia)
 1952: Palace Hotel
 1952: No Time for Flowers
 1953: Zwiespalt des Herzens (Die Venus vom Tivoli)
 1953: Mit siebzehn beginnt das Leben
 1953: Panik in New York (The Beast from 20,000 Fathoms)
 1953: Musik bei Nacht
 1953: Maske in Blau
 1954: Schule für Eheglück
 1954: Ungarische Rhapsodie
 1954: Glückliche Reise
 1955: Die Frau des Botschafters
 1955: Ingrid – Die Geschichte eines Fotomodells
 1955: Der Rommelschatz (Il tesoro di Rommel)
 1956: Liebe, die den Kopf verliert
 1956: Heute heiratet mein Mann
 1956: Du bist Musik
 1956: Die goldene Brücke
 1956: Salzburger Geschichten
 1957: Glücksritter
 1957: Die Zürcher Verlobung
 1957: Italienreise – Liebe inbegriffen
 1958: Scampolo
 1958: La morte viene dallo spazio
 1958: Meine schöne Mama
 1958: Ihr 106. Geburtstag
 1958: Der Tiger von Eschnapur
 1959: Das indische Grabmal
 1959: Liebe, Luft und lauter Lügen
 1959: Alle Tage ist kein Sonntag
 1959: Auskunft im Cockpit
 1959: Zwei Gitarren
 1959: Marili
 1960: Heldinnen
 1960: Die Rote Hand
 1960: Die junge Sünderin
 1960: Schwarze Rose, Rosemarie (Festival)
 1961: Die große Reise (tv)
 1961: Kaiserliche Hoheit (Napoléon II L’Aiglon)
 1961: Isola Bella
 1962: Ich bin auch nur eine Frau
 1963: Elf Jahre und ein Tag
 1963: Das große Liebesspiel
 1964: Die Diamantenhölle am Mekong
 1964: Die Lady
 1964: Die Unmoralischen (Le grain de sable)
 1964: Heirate mich, Chéri
 1964: Die schwedische Jungfrau
 1965: Caroline und die Männer über vierzig (Moi et les hommes de 40 ans)
 1965: Dis-moi qui tuer
 1965: Die Herren
 1965: Blonde Fracht für Sansibar (Mozambique)
 1965: Sie werden lästig, mein Herr (Le majordome)
 1966: Playgirl
 1966: Der Mann mit den 1000 Masken (Upperseven, l'uomo da uccidere)
 1966: Ich suche einen Mann
 1966: Ein Gewissen verlangen
 1966: Karriere (A belles dents)
 1966: Finale in Berlin (Funeral in Berlin)
 1968: Hemmungslose Manon (Manon 70)
 1968: In Enemy Country
 1968: Negresco****
 1969: Hotel Royal (tv)
 1969: Die Zielscheibe (A Taste of Excitement)
 1969: This is Your Captain Speaking (korte film)
 1970: Professor Siebzig und seine Undine (tv)
 1970: Biografie – Ein Spiel (tv)
 1970: Abenteuer in Neuguinea (Skullduggery)
 1970: Wie ein Blitz (tv-driedeler)
 1972: Das Jahrhundert der Chirurgen (tv-serie)
 1972: Versuchung im Sommerwind
 1973: Eine Frau bleibt eine Frau (tv-serie)
 1974: Der Kommissar – Traumbilder (tv)
 1975: Das ohnmächtige Pferd (tv)
 1981: Zurück an den Absender (tv)
 1985: Bolero
 1986: Kir Royal – Königliche Hoheit
 1988: Klassezämekunft
 1989: Forsthaus Falkenau (12 afleveringen)
 1991: Linda
 1991: Jolly Joker (2 afleveringen)

Literatuur 
 Felix Aeppli: Paul Hubschmid. In: Historisches Lexikon der Schweiz.
 Paul Hubschmid: Schöner Mann, was nun? Erinnerungen. Albrecht Knaus, München 1998, ISBN 978-3-8135-2593-9.
 Mats Staub: Paul Hubschmid. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 2, Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 885 f.

Externe link 
 
 Charmeur mit Selbstironie. 100e Verjaardag van Paul Hubschmid van Michael Wenk, Neue Zürcher Zeitung van 19 juli 2017

Zwitsers acteur