Accademia di San Luca
De Accademia di San Luca of de Accademia di belle arti di Roma is een vereniging van kunstenaars die werd opgericht in 1577 en actief werd onder Federico Zuccaro, haar eerste directeur, in 1593. Ze kreeg haar naam naar de heilige Lucas van wie werd aangenomen dat hij een portret van de Heilige Maagd schilderde. De instelling is vandaag nog steeds actief.

Geschiedenis 
De Accademia di San Luca ontstond uit de antieke Università delle Arti della Pittura te Rome door een aantal evenementen in de vijftiende en zestiende eeuw. De eerste bekende statuten van de Universitas picturae [ac] miniaturae stammen uit 1478 en worden nog steeds bewaard in het archief van de academie. Ze bevatten een miniatuur die de heilige Lucas afbeeldt terwijl hij de statuten ontvangt van vier leden van de universiteit.

In 1577 werd de Universitas omgevormd tot de Accademia delle Arti della Pittura, della Scultura e del Disegno op initiatief van paus Gregorius XIII door de schilder Girolamo Muziano. De feitelijke transformatie vroeg heel wat tijd, onder meer door het overbrengen van de zetel van de gesloopte kerk van San Luca naar de Santa Martina die in 1588 werd toegewezen aan de academie door paus Sixtus V. In 1593 volgde dan een “symbolische” stichting van de academie door Federico Zuccaro.. Die presenteerde samen met Giovanni de Vecchi, Tommaso Laureti, Scipione Pulzone en waarschijnlijk Nicolò da Pesaro (il Trombetta) en Jacopo Rocchett de belangrijkste doelstellingen van de nieuwe vereniging aan de leden van de “Congregazione delli Pittori di Roma”. De academie werd gehuisvest in het speciaal voor haar gebouwde Palazzo Zuccari.

Het was pas in 1607 dat de eerste statuten werden goedgekeurd van de “academie van schilders en beeldhouwers”. In 1634, onder de leiding van Pietro da Cortona, werden de architecten tot de academie toegelaten met dezelfde rechten als de schilders en beeldhouwers. De statuten werden in de loop der eeuwen regelmatig aangepast, de laatste dateren van 2005. De naam werd in 1872 gewijzigd in Accademia reale … en in 1948 in Accademia nazionale ….

Tijdens de achttiende eeuw bereikte het prestige van de academie zijn hoogtepunt en wilden verscheidene Italiaanse en buitenlandse academies bij die van Rome aansluiten. Dankzij de rol die de academie speelde in het onderwijs van het tekenen en door het organiseren van concours bleef de academie lange tijd een belangrijke referentie voor de schone kunsten. Na de sluiting van de tekenscholen in 1873 begon ze stilaan de faam te verliezen die ze gedurende drie eeuwen had kunnen aanhouden.

Structuur 
De academie is ingedeeld in de klassen schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur, die gelijk vertegenwoordigd zijn in de groepen van Italiaanse en buitenlandse academici.

Er zijn negentig Italiaanse academici en dertig buitenlandse. Daarnaast zijn er nog de klassen van de Cultori en Benemeriti (verdienstelijken) .

De zesendertig Academici Cultori worden gekozen uit de kunst- en architectuurwetenschappers, zowel binnenlandse als buitenlandse, die zich bijzonder onderscheiden hebben in de studie van de kunst of architectuur. De vierentwintig Benemeriti worden gekozen uit mensen van alle nationaliteiten, die zich uitzonderlijk hebben ingezet voor de kunsten of met betrekking tot de Academie. De leiding van de Academie komt wordt beurtelings toegewezen aan een lid van een van de drie vertegenwoordigde kunsten. Tot de nieuwe statuten van 1812 werd hij Principe genoemd. De laatste die die titel droeg was Antonio Canova. Daarna werd de titel gewijzigd in Presidente.

Zetel 
De Accademia Nazionale di San Luca is gevestigd in het Palazzo Carpegna, dat vroeger eigendom was van de familie Carpegna, grenzend aan de Trevifontein. Het palazzo werd herbouwd door Francesco Borromini tussen 1643 en 1650. Na de Carpegna’s kwam het palazzo in 1731 terecht in de handen van de markies Emilio Orsini die het palazzo verder liet afwerken door de architect Francesco Ferrari. Na Orsini kwam het in het bezit van de families Patrizi Naro en Colligola Monthioni en vanaf het midden van de negentiende eeuw tot 1882 huisvestte het de familie van Luigi Pianciani, de eerste burgemeester van Rome na de eenwording van Italië. Ondanks de verbouwingen in de 18e en 19e eeuw zijn de resultaten van de tussenkomsten van Borromini en Ferrari hier en daar bewaard gebleven.

Tussen 1933 en 1934 werd het palazzo onder de directie van Gustavo Giovannoni en Arnaldo Foschini grondig aangepast om het geschikt te maken als zetel van de Academie van San Luca. De nieuwe zetel van de Academie werd ingehuldigd op 24 april 1934. Op het gelijkvloers zijn de zalen ingericht waarin men tentoonstellingen kan organiseren en ruimtes voor het bewaren van de collecties van tekeningen en boeken. Op de eerste verdieping zijn de kantoren voor de beheerders en het secretariaat gevestigd, een conferentieruimte en de raadzaal. Op de tweede verdieping vindt men de Biblioteca Romana Sarti, het historisch archief en de kantoren van de administratie. Het laatste verdiep herbergt de Galleria dell'Accademia, het museum van de Accademia en de gepantserde ruimtes waar de niet tentoongestelde schilderijen worden bewaard.

Embleem 
In 1705 werd het embleem, dat nog steeds gebruikt wordt, aangenomen door de academie. Het is een gelijkzijdige driehoek gevormd door het penseel voor de schilderkunst, de beitel voor de beeldhouwkunst en de passer voor de architectuur. Het embleem wordt bekroond door een cartouche waarin een twee woorden (aequa potestas) uit de Epistula ad Pisones van Horatius voorkomen. (Pictoribus atque poetis quidlibet audendi semper fuit aequa potestas vertaling: aan schilders en dichters is altijd de meest mogelijke vrijheid toegekend in het kiezen van hun onderwerp). Vanaf 1934 werd dit wapen geflankeerd door een nieuw wapen, dat de heilige Lucas voorstelt die de Maagd schildert.

Het schilderij van Lucas die de Heilige Maagd schildert, dat aan de basis lag van de naam van de Accademia en wordt nu nog steeds bewaard in het museum van de Accademia. Het werd lange tijd toegeschreven aan Rafaël. Het werk werd in 1593 door Zuccaro aan de Accademia geschonken zoals in 1604 werd beschreven in ‘L’Origine e progresso dell’Accademia di San Luca a Roma’ door Zuccaro in samenwerking met Romano Alberti. Rafaël werd evenwel niet genoemd als de originele schilder door Zuccaro, het eerste spoor van die toewijzing is een brief van Lelio Arrigoni, een artistiek agent van de hertog van Mantua, in een brief aan de hertog. Arrigoni specifieerde zelfs dat het werk door Rafaël was geschonken aan de voorloper van de Accademia, de schildersgilde van Sint Lucas. Nog een vroegere vermelding kwam onlangs aan het licht in notities van de Spaanse schilder Pablo de Céspedes uit 1570-1577.

Giovanni Baglione schrijft in zijn ‘Le vite de’ pittori, scultori, et architetti: dal pontificato di Gregorio XIII del 1572 in fino a’ tempi di Papa Urbano Ottavo nel 1642’ dat Zuccaro opdracht gaf aan Scipione Pulzone de Lucas van Rafaël te restaureren en er zich nadien behoorlijk boos over maakte dat Pulzone het werk gesigneerd had. Baglione vertelt ook dat een kopie van het werk gemaakt werd door Antiveduto Gramatica in 1623, om het werk van Rafaël dat als altaarstuk geplaatst was in de kleine kerk van San Luca sull'Esquilino, de eerste zetel van de universiteit, te vervangen en het originele werk van Rafaël te verkopen. De kopie werd gemaakt in opdracht van de Accademia om het origineel in de kerk te vervangen en zo te behoeden voor verdere schade en het in betere voorwaarden te bewaren. De kopie werd later overgebracht naar de kerk van de Santi Luca e Martina op het Forum Romanum. Het origineel wordt nu bewaard in de collectie van de Accademia in het palazzo Carpegna.

Op basis van de stijlkenmerken en compositie wordt het werk vandaag niet langer toegeschreven aan Rafaël, maar gaat men ervan uit dat het door Zuccaro zelf geschilderd werd.

Collectie 
De collectie van de Accademia bestaat uit een groot aantal werken van historisch en artistiek belang, uit de periode tussen de 15e en de 20e eeuw. De collectie bevat meer dan duizend schilderijen, driehonderd sculpturen, vijfduizend vijfhonderd tekeningen en een groot aantal prenten en penningen. De verzameling is vrij heterogeen omdat er geen plan aan de verwerving van kunstwerken ten grondslag lag, maar dat ze vooral tot stand kwam door schenkingen van academici en particuliere verzamelaars.

Verder werd ieder nieuw lid van de vereniging geacht om bij zijn toetreding een kunstwerk en een portret af te staan. De zeer bezienswaardige eeuwenoude kunstverzameling die zo is ontstaan omvat onder meer ruim 500 portretten.

Principe 
Hierbij een lijst van de bijzonderste Principe van de Academie:
 Federico Zuccaro, primo principe 1593			
 Tommaso Laureti, 1595			
 Giovanni De Vecchi, 1596			
 Cesare Nebbia, 1597			
 Durante Alberti, 1598			
 Flaminio Vacca, 1599		
 Cavalier d'Arpino, 1600, 1616, 1629	
 Girolamo Massei, 1603			
 Pietro Bernini, 1605, 1606		
 Paolo Guidotti, 1607, 1620		
 Gaspare Celio, 1609			
 Cherubino Alberti, 1611-1613		
 Ottavio Leoni, 1614-1615, 1627		
 Giovanni Baglione, 1617-1619			
 Gian Lorenzo Bernini, 1621, 1630		
 Agostino Ciampelli, 1623			
 Antiveduto Gramatica, 1624			
 Simon Vouet, 1624-1627
 Baldassare Croce, 1628			
 Domenichino, 1629			
 Giovanni Lanfranco, 1631, 1632			
 Francesco Mochi, 1633			
 Pietro da Cortona, 1634-1636		
 Alessandro Turchi, 1637, 1638		
 Giovanni Francesco Romanelli, 1639			
 Alessandro Algardi, 1640			
 Girolamo Rainaldi, 1641-1643			
 Niccolò Menghini, 1645-1647			
 Giovanni Battista Soria, 1648-1650
 Luigi Gentile da Bruxelles, 1651-1653			
 Pietro Martire Neri, 1654			
 Bernardino Gagliardi, 1655-1658			
 Nicolas Poussin, 1657
 Raffaello Vanni, 1658-1660			
 Gaspare Morone, 1661			
 Pier Francesco Mola, 1662, 1663			
 Carlo Maratta, 1664-1665, 1699, 1706-1713			
 Giovanni Francesco Grimaldi 1666	
 Melchiorre Cafà, 1667		
 Orfeo Boselli, 1667	
 Pietro del Pò		
 Giacinto Brandi 1669, 1684			
 Domenico Guidi, 1670, 1675		
 Giovanni Maria Morandi, 1671, 1680, 1685			
 Charles Errard, 1672, 1678		
 Carlo Rainaldi, 1673			
 Giovan Battista Gaulli, 1674			
 Carlo Cesi, 1675			
 Charles Le Brun, 1676-1677			
 Lazzaro Baldi, 1679			
 Mattia de Rossi, 1681, 1693		
 Luigi Garzi, 1682			
 Giovan Battista Contini, 1683, 1719		
 Filippo Lauri, 1686	
 Carlo Fontana, 1686, 1694		
 Ludovico Gimignani, 1688
 Carlo Buratti,	 1697	
 Giovan Battista Boncori, 1698			
 Charles-François Poerson, 1714, 1718		
 Benedetto Luti, 1720			
 Giuseppe Bartolomeo Chiari, 1723-1725			
 Antonio Valeri, 1726			
 Camillo Rusconi, 1727, 1728		
 Sebastiano Conca, 1729, 1739		
 Girolamo Teodoldi, 1734, 1742		
 Agostino Masucci, 1736-1738			
 Jean-François de Troy, 1744			
 Giovanni Battista Maini, 1746, 1747			
 Tommaso de Marchis, 1748			
 Francesco Mancini 1679-1758, 1750-1751			
 Filippo della Valle, 1752, 1760-1761			
 Ferdinando Fuga, 1753-1754			
 Giovanni Paolo Pannini, 1755			
 Pietro Bracci, 1756			
 Clemente Orlandi, 1757			
 Placido Costanzi, 1758			
 Mauro Fontana, 1762			
 Francisco Preciado de la Vega, 1764-1766, 1777-1778		
 Andrea Bergondi, 1767, 1779-1780	
 Anton Raphael Mengs, 1771-1772
 Carlo Marchionni, 1773			
 Ferdinando Raggi, 1781			
 Anton von Maron, 1784	
 Agostino Penna, 1787-1789		
 Antonio Asprucci, 1790			
 Tommaso Conca, 1793			
 Vincenzo Pacetti, 1796, 1800, 1801	
 Andrea Vici, 1802			
 Vincenzo Camuccini, 1806-1810
 Antonio Canova, 1811 (zonder onderbreking van 1814 tot 1822)

Presidenti 
Hierbij een lijst van de bijzonderste Presidenti van de Academie:
 Gaspare Landi, 1817-1820	
 Alessandro Massimiliano Laboureur, 1820-1822
 Girolamo Scaccia, 1823
 Vincenzo Camuccini, 1826
 Bertel Thorvaldsen, 1827-1828
 Giulio Camporese, 1829
 Andrea Pozzi, 1830-1831
 Antonio D'Este, 1832
 Tommaso Minardi, 1837
 Clemente Folchi, 1841-1843
 Luigi Poletti, 1849-1853
 Filippo Agricola, 1854-1855	
 Virginio Vespignani, 1870, 1876-1877	
 Nicola Consoni, 1878, 1883
 Andrea Busiri Vici 1886, 1887
 Roberto Bompiani, 1898		
 Stefano Galletti, 1899, 1900

Museum in Rome
Kunstacademie