title: None
text: NIEUWE UITGAVEN.
  , P r o en (',ontra,, V r i j h a n d e l.
  (Serie II n ~ 9).
  Van de belangrijke pro-en-contra-brochures verscheen korten
  tijd geleden bovenstaand uummer, waarin ter zake vau bet aloude
  doch steeds nieuw blijvende vrijhandelsvraagstuk door Dr. D. Bos
  en den beer J. van Dusseldorp h.Mzn, op uieuw bet vddr en
  het tegen uiteengezet wordt.
  De waarde van dit janus-geschrift, waarin geen nieuwe
  gezichtspunteu worden geopend, is hierin gelegen, dat bet een
  gemakkelijk overzicht geeft van den tegenwoordigen stand van
  deze nu smeulende, straks misschien weer fel brandende kwestie;
  terwijl bet, door thans te verschijnen, gelegenheid biedt tot
  hernieuwde nauwgezette inspectie tier wapenen, van weerszijden
  gebruikt in den nimmer volstreden strijd over de meest wenschelijke
  handels-politische richting, welke van zoo overwegend belang
  is voor onze volkswelvaart. Daarom is bet wellicht niet overbodig de voornaamste der door beide schrijvers behandelde
  punten kortelijks te resumeeren; om de eenheid van ieders
  betoog niet te verbreken, worden de geschriften achtereenvolgens
  besproken.
   Beide schrijvers beginnen met te wijzen op de noodzakelijkheid
  om zuiver te formuleeren wat onder bet vraagstuk moet worden
  verstaan, war vrijhandel is eu wat protectie. Dr. Bos wenscht
  de vraagte beperken tot o n s laud in d e z e n tijd, om daardoor
  af te snijdeu allerlei o13 zich zelf we1 belangrijke vragen omtrent
  de doelmatigheid der handelspolitiek van ons laud of andere
  landen ook in vroegere tijden. Her verschil tusschen vrijhandelaar
  en protectionist wordt z. i. bepaald door bet antwoord op deze
  vraag: ,,Zal men her tarief van invoerrechten zoodaniginrichten,
  dat daardoor binnenlandsche producenten in sommige takken van
  
  2o~9
  
  nijverheid en landbouw op de binnenlnndsehe mnrkt een voorsproug
  verkrijgen boven den buitenlander of niet. Wenseht men bet
  eerste, dan huldigt men eene beschermende handelspolitiek; zoo
  niet, dan is vrije handel het doel wanrnnar men streeft.,,
  Welk karakter draagt het hier geldend tarief?
  Het beginsel, waarop het berust, kan slechts worden begrepen in
  in verband met de historie. Het gnat uit vall het technisch beginsel
  dat van volledige fabrikaten een invoerrecht wordt geheven van
  5 pCt. der wanrde; van halffabrikaten (artikelen, die vnl. dienen
  als hulpmiddel bij de nijverheid of die hier te lnnde verder worden
  bewerkt) 2 "~ 3 pCt., terwijl grondstoffen eu eerste levensbehoeften
  vrij kunnen worden ingevoerd. Toen dit in 186~ werd bepaald,
  hadden de nadeelige gevolgen van de bescherming reeds meermalen
  tot verlaging van bet tarief doen besluiten. Maar zelfs in 1862
  was het des wetgevers bedoeling een overgangstoestand te scheppeu,
  waardoor men geleidelijk zou kunnen komen tot afschaffiug van
  alle beschermende rechten eu tot invoering van eeu zuiver fiscaal
  tarief. In overeenstemming hiermee werden in 1877 de tarieven
  nogmaals verlangd, toen tal van reehten, die geacht werden te
  strijden met bet vrijhandelsbeginsel, werden ingetrokken. Doch
  op grond van de hog altijd bestaande 5 percent kenschetst
  Dr. Bos het tegenwoordig tarief als -zeer zwakbeschermend tea
  bate van de nijverheid./, Niettegenstaande de doorloopeud vrijzinnige handelsstaatkunde is deze ,,zwakke bescherming,, blijven
  bestaan. Doch dit laat zich gereedelijk verklaren als men ill bet
  oog houdt, dat handelspolitiek is een kwestie van richtiug.
   Wel heeft zij bier te laude sedert het midden der vorige eeuw
  zich in de richting van vrijen handel bewogen, doch deze beweging
  kon niet z66 ver gaan, dat het tarief niet meer zou bcvatten
  dan reehten op produeten, die hier niet kunnen worden voortgebracht of reehten, welke met hier geheven necij nsen o vereenkomeu;
  omdat de behoefte der sehatkist en de neiging om eenmaal
  gevestigde handelstoestanden onnangeroerd te lnteu, hnar invloed
  hebben doen gelden. -Dat op dit oogenblik, - - aldus Dr. Bos - nu het tarief eenige maar slechts zeer zwakke beseherming uitoefent,
  daarin onder den bestaanden financi~elen toestand kon worden
  berust, zal door den vrijhandelsgezinde worden toegegeven, nl
  zal hij krachtig opkomen tegen veranderingen in her tarief,
  
  waarcloor het protectionistisch karakter verscherpt wordt.,, Daarom
  ook konden de voorstanders van het vrijhandelsbeginsel vrede
  hebben met de wet van 1895, welke geen verandering bracht
  in het tarief, doeh sleehts beoogde door beter toezicht op de
  waardebepaling der goederen bij invoer een einde te maken aan
  ergerlijke ontduiking. De beteekenis van deze wet is dan ook
  niet een ommekeer in de richting der tariefpolitiek, al is het
  gewilde gevolg ook geweest verhooging van de opbrengst der
  inkomende r e c h t e n . In de richting van doorgaande verlaging van het tarief drijft
  derhalve her vrijhandelsbeginsel. En algemeen - - ook van
  protectionistisehe zijde - - wordt het erkend, dat internationale
  vrijheid van handel, dat algemeen vrij ruilverkeer tussehen de
  versehillende Staten voor alh.n het meest verkieselijk zou zijn.
   De voordeelen springen dan ook in het oog. ,,Elk yolk en elk
  deel van een yolk zal bij een vrij ruilverkeer zieh zooveel
  mogelijk toeleggen op dien arbeid, waarvoor het de meeste
  geschiktheid bezit en waarvoor de omstandigheden van klimaat,
  aanwezigheid van groudstoffen enz. het meest gunstig zijn. Daardoor
  zou een betere internationale arbeidsverdeeling ontstaan dan nu
  mogelijk is en deze zou nan alle volken ten goede komen.,, Dit
  argument, terecht aangevoerd voor een algeheele interuationale
  vrijlating van her ruilverkeer, kon, naar Dr. Bos meent, niet
  als zoodanig gelden o m t e bewijzen waarom ons land zieh vau
  bescherming zou moeten onthotlden, daar de voordeelen van het
  allggn-blijven-volgen van den in 't algemeen besten weg wel
  eens tegen de nadeelen zouden kunnen opwegen. Doeh het feit
  op zich zelf, dat andere landen beseherming invoerden, of ons
  door hunne protectie benadeeleu, is evenmin een argument om
  nu ook hier beschermende maatregelen te nemen. Elk land
  beoordeelt zijne handelspolitiek naar eigen gegeveus en eigen
  verwaehtingen, die van yolk tot yolk uiteenloopen. De gevolgen
  van een bepaald stelsel zijn voor onderseheidene staten ook zeer
  versehillend. En in dit verband wordt er door Dr. Bos tereeht
  op gewezen, dat Amerika 1), waarop door protectionisten zoo gaarne
  l) Zie hieromtrent ook n ~ 42 der G-esehriften van de Vereeniging
  ,,Her Vrije Ituilverkeer", getiteld ,,Amerika's Welvaart en de
  Proteetie".
   ~I
  een beroep wordt gedaan, een zeer groot gebied is, waarblnnen
  volkomen vrijhandel heerscht; dat het door dat land gevolgde
  systeem van hooge rechten heel andere gevolgen zou hebben in
  ons Heine gebied, hetwelk zieh, zonder groote verscheidenheid van
  hulpbronnen, op her snijpunt van de groote handelswegen bevindt
  te midden van landen, waartusschen groot verkeer wordt onderhouden. Bovendien, de door het buitenland ons toegebrachte schade
  bewijst nog volstrekt niet ant het er zelf voordeel van plukt,
  en in geen geval dat ons land w~l zou varen bij onzerzijdsche
  bemoeilijking van den vreemdeling op onze markten.
  Welke gevolgen zouden hiervan zijn te waehten?
  Dr. Bos wijst op overmatigen en ongewensehten druk op de
  mingegoede klassen van de bevolking, aangezien in het algemeen
  de prijs van door invoerreehten getroffen waren zou stijgen.
  Voorts vreest hij uadeel voor het staatkundig en maatsehappelijk
  leven. De onderlinge verstandhouding der volken wordt door
  tarievenstrijd slechter. ,,Snij de banden van het haudelsverkeer
  door, en bet tegenwicht, dat duizende handelsrelatiesaanbieden
  tegen animositeit tussehen volkeren, valt weg.,, Vooral een klein
  yolk met groot koloniaal bezit als her ouze is het geraden niet
  te volgen die 9olitiek van beseherming, die logisch zal leiden
  tot wederinvoering der differentieele rechten in Indi~, waardoor
  slechts talrijker zouden wordeu de bronnen van strijd en geschil.
  Doeh ook de inwendige politieke verhouding zal sehade lijden.
  De noodwendige botsing van de versehillende groepen van
  produeenten, welke hei gevolg is van proteetie, wordt oorzaak
  dat de strijd der beginselen onder zal gaau in die om het materieele
  gewin, omdat dan uitsluitend op stoffelijk belang het oog zal
  gerieht zijn. ,,Degradatie en demoralisatie vail het staatkundig
  leven,, zal het niet te voorkomeu gevolg ziju.
   En zal worden bereikt, war protectionisten zoo gaarne beloven,
  de bevordering van ,,dew, uationaleu arbeid? Zal werkelijk door
  bescherming meet gelegenheid worden geboden tot het verrichten
  van arbeid tegen hoogere belooning, niet iu geld doch in goederen
  gemeten? Zal er inderdaad bovendien meet en geregelder werk
  ontstaan door sterkere vraag naar werkkracht ? Dr. Bos beantwoordt
  deze vragen beslist ontkennend. -Een algemeen schema van
  tariefheffing, waardoor bij de oumogelijk te voorspellen, steeds
  
  23o~
  
  veranderende loop van de maatschappelijke behoeften, de arbeidsvraag zoo groot mogelijk is, valt niet te geven. De meeste kans
  biedt daarbij aan her systeem, dat zooveel mogelijk de richting
  van de beweging van kapitaal en arbeid ongestoord laat.,,
  Welke resultaten dan w~l zijn te vreezen van her nationalenarbeid-bevordering-systeem ?
  Primo voor den l a n d b o u w.
  Protectie zonder landbouwbescherming is zeker niet billijk en niet rechtvaardig, daar
  de uitkomsten van her landbouwbedrijf voor een groot dee1
  afhankelijk zijn van de prijzen van de producten der laudbouwexportindustrie (zuivel, nardappelmeel, carton en beetwortelsuiker). Deze prijzen worden bepaald door de huitenlandsche markt, zoodat il~voerrechtenu deze landbouw niet zouden
  baten. Bescherming voor nijverheidsproducten alld&t leidt sleehts
  tot het voor den boer nadeelig gevolg van verhooging der prijzen
  van het lattdbouwgereedscha p e n tal van hulpmiddelen voor zijn
  bedrijf. En door graanrechten zou .~lechts een klein deel van
  den landbouw worden bevoordeeld, ul. die groote bedrijven,
  waarin door den boer, uiet als pachter doch als eigenaar, de
  graanbouw voor de markt wordt bedreven.
  Door de meerderheid der protectionisten is dan ook afgezien
  van landbouwbescherming. Doch daarmee groeven zij den grond
  onder de voeteu zich weg; immers daarmee werd erkend, dat
  deze ~9 percent van onze bevolking zal wordeu benadeeld,
  terwijl tev-e~s toe wordt gegeven dat de arbeid in die bedrijven
  niet kan worden bevorderd.
   Evenmin is dit her geval met den h a n d el, waarin door 17
  percent der bevolking werk wordt gevonden. Dat dit getal niet
  te groot is, gelijk door protectionisten wel eens is beweerd,
  springt in het oog, als men bedeukt, dat ons yolk door de
  ligging des lands is geroepen om her ruilverkeer tusschen de
  nation te bevorderen.
  Ook de handel vindt bij proteetie geen baat. Dr. Bos vreest
  beperking van den geheelen stroom van her handelsverkeer, die
  thans nergens zoo sterk toeneemt als bier; bovendien meet en
  lastiger formaliteiten, waardoor de handel gevaar loopt zich te
  verplaatsen; ten slotte bemoeilijking van de geleidelijke ontwikkeling van de kleinere handelsbedrijven.
  ~88
  En hoe voor de i nd u s t r i e zelve? Zeker, in den beschermden
  tak van nijverheid kan door een hoog recht meet winst worderl
  gemaakt; hierdoor de mogelijkheid ontstaan om uitbreiding ann
  zaken te geven, zoodat de vraag uaar arbeidskracht in d~t bedrijf
  grooter kan worden. Doch de duizende verbruikers van her
  beschermde artikel znlleu alle iets meer moeten betalen, waardoor
  de vraag naar andere producten weer miuder zal worden, zoodat
  in deze bedrijven een te v ~ l ann werkkracht ontstaan zal. Ook
  Dr. Bos toont met voorbeelden ann, dat tariefverhooging niet
  brengt vermeerdering, doch louter verplaatsing van arbeid.
  Van do voordeelen der protectie krijgt de Staat wel z i j n . ..
  kruimkens, doch bet grootste deel van den buit gnat naar de
  beschermde fabrikanten.
  Ten slotte zij hog gewezen op her ook voor ons land niet
  denkbeeldig gevaar van vermeerdering der bestaande trusts en
  kartels, waardoor de verbruikers worden gedwougen nog meer
  op te brengen ten behoeve van particulieren.
   En wat is de praktijk in het naburige Duitschland, ons door
  protectionisten ten voorbeeld gesteld ? Telkens weer wordt aldaar
  verscherpt de geweldige belangenstrijd tusschen agrarier en
  industrieel, e n . . . stijgend is de onwil van een groot deel des
  yolks, ten wiens koste die strijd wordt gestreden, om de nadeelen
  er van langer te dragen.
  Is het wonder dat Dr. Bos een krachtig ,,vddr den vrijhandel,,
  laat hooren? en is het nog noodig te zeggen dat hij door zijn
  overtuigend en helder pleidooi opnieuw ann zich heeft verplicht
  degenen, die warm blijven voelen voor een vrijen, natuurlijken
  groei van de bronnen van onze volkswelvaart?
  Doeh audlte et alteram partem.
  Wat zegt de leider der protectionisten tot al deze zaken
  in zijn polemisch geschrift, dat juist door dit karakter wellicht
  minder geschikt is om belangstellende leeken wegwijs te maken
  in den ,,chaos, die bij o,s op handelspolitisch gebied heerscht,, ?
  Evenals zijn medeprae-adviseur van de publieke opinie, acht de
  heer van Dusseldorp het noodzakelijk klaarheid te brengen in de
  begrippen. Her uitgangspunt van zijn betoog is gelegen in de
  praemisse, dat vrijhandel is een absoluut begrip ; van vrijheid van
  handel mag eerst dan worden gesproken wanneer ,/er in het
  Eco.~. 1907.
  15
  
  geheel geen reehten worden geheven, zoodat de goederen overal
  vrij kunnen worden ingevoerd~. Onder vrijhandel moet worden
  verstaan ,,niet alleen vrijheid om te koopen war wij behoeven,
  maar ook de volledige vrijheid om voort te hrengen en te verkoopen
  wat voor ons te produceeren het voordeeligst is. Die vrijheid
  heeft men onder den i n t e r n a t i o n al e n vrijen handel. Nederland heeft geen vrijhandel, het heeft ,,zwakke beschermingJ,.
   Doch al had her niet ,,een in hoofdzaak zwak besehermend tarief,,,
  dan hog zou her den vrijhandel niet kennen; want ,teen land,
  dat de buitenlandsche goederen vrij toelaat, terwijl het buitenland
  zijn voortbrengselen belast, heeft geen vrijhandel, het heeft
  Eenzijdigen vrijen invoer~.
  Aldus in het kort des heeren van Dusseldorp's ,,stel'sel/,.
  Waarom eehter her vrijhandelsbegrip sle0hts in absoluten Zin
  mag wordeo verstaan, terwijl dit niet noodig is voor het begrip
  protectie, wordt niet bewezen. De coosequentie van des
  8chrijvers praemisse zou zijn, dat ook van ,,beseherming,,
  eerst dan zou mogen worden gesproken, als door geen enkel
  land de vrijheid van handel meer werd gehandhaafd. Verhooging
  der inkomende rechten zou dan kunnen worden verdedigd met
  het nieuwe argument, dat in zoodanig geval niet van proteetie
  mag worden gesproken, omdat op een of ander hoekje der wereld
  geen beschermende tarieveu bestaau! Zou in den Haag ~gn
  ingezetene worden gevonden, die zou gelooven dat hij geen
  belasting betaalt, wauneer b.v. in ]Kijswijk geen hoofdelijke
  omslag werd geheven ?
  In herinnering moge worden gebracht, hoe de vinding des
  Schrijvers van vrijhandelszijde i) ongeveer als volgt reeds vroeger
  weerlegd is. Het stelsel van Eenzijdigen vrijen invoer bestaat
  noch in de praktijk, noch in de theorie. Er bestaat geen eenzijdige
  invoer, want tegenover invoer staat altijd uitvoer. Er is geen
  vrije invoer, want in ~ffederland is een tarief van invoerreehten.
  Er bestaat geen eenzijdigheid in de vrijheid, want onze uitvoeren
  vinden, ook volgens de heer van Dusseldorp zelf, nog afzetop
  ,,groote gebieden, die tot heden de politiek van de open deur
  handhavent~. De zoogenaamde eenzijdige vrije i n v o e r - afgezien
  i) blamelijk door prof. d'Aulnis de Bourouill. Vgl. he~ Verslag
  van de Algemeene Vergadering, door de Vereeniging voor de Staathuishoudkunde on Statistiek to Utrecht gehouden op I October 1~90,I.
   o~35
  van de onjuistheid der uitdrukking - - is enkel een toestand,
  welke door de vrijhandelaars wordt aanvaard bij gebrek ann beter.
  ttet is een toestaud, een felt, - - geen leer, geen ,,stelseL,,
  waarvau de vrijhandelaar voorstander is. Doeh de fireetrader zegt
  dat deze toestand verergereu zou, indien onzerzijds, gelijk de
  heer v. D. wenseht, hell werd gezoeht in verhooging van de
  tarieven. Deze maatregel zou aanleiding geven tot tarieveuoorlog.
  Nederland zou vervallen van kwaad tot erger, indien het dan
  den slagboom van ziju buurman een slagboom tegenover stelde;
  immers de Nederlandsche handel zou aver twee, iuplaats van
  over ggn, hebbeu te spriugen..
  Doeh de heer v. D. is uiet overtuigd: alsof ziin leer uiet was
  bestreden, blijft hij eisehen dat het ,,nationaal arbeidsveld in
  stand wordt gehouden,~, dat men zal ,,onderzoekeu of eeu
  invoerrecht op d~tt artikel, hier geheven, ons in bet biunenland her
  terrein kan hergeven, dat het buitenland ons afhandig wil m a k e n - . - Yrijhaudel is volgens den Schrijver ,,iets positiefs, niet een
  kwestie van richtiug,,. Wann eer Dr. Bos en zoovele anderen
  heweren, dat de historische lijn zieh beweegt in de richting van
  verlaging der rechten, dan wordt dit door den heer v. D. outkeud
  met een beroep op de absolute eijfers van opbrengst der inkomende
  rechten, welke z.i. bewijzeu dat de bewering, als zou de bescherming zijn verminderd, uiet juist is.
  l~aadpleegt men echter niet des Schrijvers grafische voorstelling
  van de historische lijn, doch de cijfers van de Statistiek der
  l~ijksinkomsten, dan blijkt dat bet opbrengstcijfer, in percenten
  van het totaal tier belastingen berekend, niet, zooals de Schr.
  beweert, van 1855 tot 1904 is gestegen van 5 op 7.2 pCt.
   doch tot 1895 constant is gedaald van 7.4 pCt, (7.8 pCt. in
  1831) op 5.6 pCt., en als gevolg van bet verscherpte toezicht
  der wet van 1895 is gestegen tot 7.2 pCt. in 1904. Nader uog
  blijkt m.i. de daling uit de volgende tienjaarlijksche cijfers betreffende het aandeel der invoerrechte, in bet totaal der belastingen.
  8.94, pCt.
  1840--1850.
  7.83
  ,
  1850--1860.
  6.85
  ,,
  1860--1870.
  5.78
  ,,
  1870--1880.
  9
  4.71
  ,
  1880--1890.
  6.08
  ,/
  1890--1900.
  '~36
  Doeh Sehr's bewering, dat de historische lijn niet wijst op
  verlaging, strijdt bovendieu met hetgeen hij zelf vroeger gezegd
  heeft: ,,De wetten van 1862 en 1877 zijn beide in hoofdzaakte
  beschouwen als Icidend in de richting van meer onbelemmerd
  verkeer, ook in haar openbaart zieh het streven naar vrijhandel.../J.
  Tereeht zegt de Schrijver ergens: ,,Den tegenstander te verslaan
  met zijn eigeu wapenen, is zeker het meest' afdoend.,/
  Rest dus slechts het verschil van opinie omtrent de wet van
  1895, die ,ffeitelijk de bescherming ten ouzent schier verdubbeldeJ~.
  De Sehrijver begaat m.i. hier de gewone font van gelijkstelling
  van het post met het propter; hij vergeet te vermelden, dat
  de eijfers van vddr 1895 wegens de vele ontduiking te laag
  zijn, en beoordeelt de wet ten oareehte uitsluitend naar de
  absolute opbrengstcijfers der inkomende reehten. Doch moet Met
  een wet in de eerste plants worden beoordeeld naar den ondubbelzinnigen iuhoud, en kan de stijging der opbrengst niet mede
  bet gevolg zijn van vermeerderden iuvoer, van vermeerderd
  verbruik in verband met toegeuomen b e v o l k i n g ? - Ook de meeuing van hen, die den vrijhandel beschouwen als
  een kwestie van maat, van een meer of een minder, wordt door
  Schr. bestreden ; eveneens de opvatting van hen, die het karakter
  der rechten.willen zien beoordeeld naar des wetgevers bedoeling.
   Dat dit laatste niet de heerscheude meening is in het tegenwoordige kamp der freetraders, wordt m.i. afdoeHde bewezen door
  de gansche vrijhandelscampaglle, die in 1904 en 1905 is gevoerd
  tegen het ,,fiscaal bedoelde,, tariefontwerp-Harte.
  Ook over de gebruikelijke interpretatie vau -fiseale rechtem,
  stort de schrijver de fiolen zijns toorns. Hij noemt ,,zuiver
  fiscaal,, slechts ,,een recht, geheveu van een artikel, dat in ons
  land niet wordt voortgebracht, zoodat zulk een recht geen
  beschermeude werking kan hebbeu,,.
  Doch is dit niet ook het geval met rechten, gelijk aan hier
  geheven accijuzen? Voor een meer juiste uiteenzetting van de
  tegenstelling tusschen fiscaal en beschermend moge worden verwezen naar n o 22 van de door de Vereenigiug ,,Het Vrije Ruilverkeer,, uitgegeven geschriften.
  Doch juist in het bestaan van accijnzen ziet de schrijver een
  
  g87
  
  bewijs voor zijue stelling dat Nederland geeu absoluten vrijhandel
  heeft. s
  ,,moeten worden besehouwd als de sterkst-denkbare
  belemmeringen van den vrijen handel en de vrije voortbrenging,
  als t.olboomen tegen de nationale welvaart,,.
   Afgezien van de verwarring van het vraagstuk met dat der
  indirecte belasting, mag wordeu gevraagd: kan niet, wanneer in
  onnoodige verhooging der prijzen ,,het schadelijke dier rechten ten
  duidelijkste aangetoond wordt,,, precies hetzelfde gelden tegen
  verhooging der inkomende rechten, daar ook deze prijsverhoogende strekking bezitten?
  Dit laatste wordt echter door den Sehrijver bestreden, behalve
  voor die artikelen, welke niet in voor her verbruik voldoende
  hoeveelheid binnenslands voortgebracht kunnen worden. ,,Zulke
  reehten, zooals die op granen bijvoorbeeld, verhoogen den prijs
  der producten ongeveer met het bedrag van het reeht,,. Doch
  door een besehermend recht te heffen op ,,rationeele wijze,, van
  artikelen, die binnenslands wel in voldoende hoeveelheid zijn te
  produceeren, wordt ,,de industrie in stand gehouden en ontwikkeld,,,
  ,,de handel,, bevorderd. ,,Wel verre van hoogere prijzen te veroorzaken, voeren rationeel toegepaste besehermende reehten,
  zooals onze export-industriefin bewijzen, tot overvloedige productie
  en tot lagen prijs,,.
  Volgens den Schrijver moet de wetgever dus ,,rationeel,,
  kiezen tussehen verschillende bedrijven en slechts die beschermen, welke evengoed als de buitenlandsche en in voldoende
  hoeveelheid in de binnenlandsche behoefte kunuen w~orzieu.
  Doch hog altijd wordt verzuimd aan te geven hoe de wetgever
  daarbij moet te werk gaan, hoe hi, die bedrijven van andere
  kan onderkennen. Is niet reeds meermalen bewezen, dat het
  ge.raden is niet te spoedig geloof te slaan aan klachten van
  fabrikauten over aehteruitgang van hunne bedrijven, om daardoor
  des wetgevers medlij te wekken? Is niet te vreezen dat ieder
  industrieel, begeerig naar war bescherming, zal beloven even
  goedkoop en overvloedig als de buitenlauder voor de eigen
  behoefte te produeeeren ? Wie van hell moet wel, wie niet worden
  geloofd? Tereeht is gezegd dat de wetgever niet in staat is die
  vraag te beantwoorden, zon~lerbew~ordeeling hier, benadeeling ginds.
   288
  Het bestek van dit opstel gedoogt niet den Schrijver punt
  voor punt verder te volgen. Daarom moge worden volstaan
  hog te wijzen op enkele behandelde vragen. Zoo de vraag of
  Neerland's welvaart de vergelijking met die van andere landen
  doorstaan kan en of deze gevolg is van de vrijzinnige handelspolitische richting. Deze vrageu worden'door hem ontkennend
  beantwoord, vnl. met een beroep op Duitschland wast ,,de
  protectie gevoerd heeft tot goedkooper productie,,. War hiervan
  ann is, werd ill de geschriften der vrijhandelaren meer dan
  eens onderzocht; zoo wordt in blaadjes van ,,Her Vrije Ruilverkeer, met cijfers bewezen, dat levensmiddelen in beschermde
  landen duurder zijn dan in die, waar vrijhandel parool is; dat
  hetzelfde kan worden gezegd van tal van industrieele artikelen;
  dat de Duitsche scheepsbouw duurder werkt dan de onze, de
  beschermde Amerikaansche scheepsbouw eL scheepvaart niet op
  kummn tegen de onbeschermde in Eugeland. Wat Duitschland
  betreft moge nog eens wordeu herinnerd ann de gulden woorden i)
  van Prof. Dr. Anton te Jena: ,de overgang vall Nederland tot
  her beschermend stelsel moet, wanneer hij niet gepaard gnat
  met toetreding tot het tolverboud, zonder eenigen twijfeI voor
  Nederland nadeelig b l i j k e u . . . In hoofdzaak een land van doorvoer
  en tusschenhandel, zou zijn binnenlandsche markt, wegens den
  geringen omvang van her rijk eu de kleinheid van zijn bevolkingscijfer, niet groot geuoeg zijn om op den duur ann de nationale
  industrie een afzetgebied te verzekeren van voldoende grootte
  voor zijn ontwikkeling; de Nederlanders zouden zich daarom, in
  hun eigen vleesch snijden, wanneer zij door een stelsel van
  bescherming hun 'nijverheid wildcn trachten in de hoogte te
  werken..
   Ten slotte. Atsof niet elk ten guuste van de protectie aangevoerd
  argument van vrijhandelszijde met nauwgezetheid werd onderzocht,
  alsof door freetraders geen enkele poging gedaan was om de
  leer tier bescherming of datgene war men sores als zoodanig
  gelieft te verkondigen, naar zijn juiste waarde te schatten; alsof
  niet ook de overtuiging der vrijhandelaren steunde op resultaten
  van een ernstig zoeken naar waarheid, - - meent de beer van
  l) Zie Economist van Mei 1902, bl. 383.
  289
  
  Dusseldorp te mogen te spreken van ,,opzettelijke verwarring,,,
  van ,niet-fraaie taktiek,,, van ,,gemis aan beginselvastheid,,,
  van ,~poseeren als advocaat van den verbruiker,,, van -quasiwetenschappelijke, op niets berustende beweringen,,, van ,,op
  een dwaalspoor leiden der publieke opinie,,; meent hij ook in
  bet bier besproken geschrift te hebben aaugetoond dat ,,de leer van
  den eenzijdigen vrijen invoer ~n theoretisch onjuist is en praktisch
  op letterlijk niets steunt,,, terwijl her 1,iettemin taaie leven van
  ,,dat beginselloos paskwil, dat men ten onzent vrije handel noemt,,,
  volgens hem slechts is te verklaren uit ,,verblinding, door jarenlange eenzijdige en verkeerde voorlichting Veroorzaakt,~.
  Hiermede kan de freetrader, her stellen. Betwijfeld mag echter
  worden, dat zulke distels en doornen uit den protectionistisehen
  doolhof gesehikt zijn om verlangen te wekken naar bet andere
  daar groeiend gewas.
  En is bet hog we1 te verwonderen, dat de Schrijver ergens
  klaagt over ,/totaal onvruchtbare,, discussie?
  
  's-Gravenhage,
  
  December 1906.
  A. H~RIN6A.
  