title: Catálogo de partículas modales del neerlandés
text: Catálogo de partículas modales del neerlandés
  © Emile Slager 2012
  
  En neerlandés, como en alemán, muchos adverbios pueden figurar en la oración como elementos átonos que
  sirven para conferir cierto sentido modal. Estas partículas modales no tienen una clara delimitación dentro de
  la sintaxis: son adverbios, aunque venidos a menos en cuanto a tonicidad y significado, que dentro del cuerpo
  de la frase se apegan a elementos tónicos. A falta de una definición clara, sirvan algunos ejemplos:
  1) soms komt hij ons opzoeken / hij komt ons soms
  opzoeken
  
  viene a vernos a veces
  
  2) zijn analyses zijn soms heel overtuigend
  
  a veces, sus análisis son muy convincentes / sus
  análisis pueden ser muy convincentes
  
  3) zoek je je vader soms? / zoek je soms je vader?
  
  ¿estás buscando a tu padre?
  
  4) als je je vader soms zoekt, die zit daar / als je
  soms je vader zoekt, die zit daar
  
  si estás buscando a tu padre, está ahí
  
  En 1) y 2), soms es un adverbio normal, equivalente a ‘a veces’. En 1) es temporal; en 2), su significado se
  aparta un poco de lo puramente temporal y es más bien ‘en ocasiones’, ‘en algunos casos’. En 3) y en 4), soms
  ya es partícula modal, que sirve para subrayar que el hablante es consciente de estar mencionando solo una
  posibilidad, entre otras. Hay que añadir que esto solo es así si soms se pronuncia como elemento átono, ya que
  si lleva énfasis, vuelve a tener sentido temporal. En los textos escritos es frecuente, por lo tanto, que surjan
  ambigüedades.
   5) u ontkent het, maar het is wel zo
  
  lo niega, pero sí es verdad
  
  6) ik heb geen auto en hij heeft er wel vier
  
  yo no tengo coche y él tiene cuatro
  
  7) ik zei maar niets meer, hij kwam er zelf wel achter
  
  me callé, ya se iba a enterar
  
  En 5), wel se pronuncia con énfasis contrastivo, como su equivalente español sí. El wel átono del ejemplo 6)
  indica que ‘cuatro’ ocupa un lugar alto en una escala numérica: él tiene muchos coches, no menos que cuatro,
  o: por lo menos cuatro. En 7), donde wel también es átono, el hablante indica que prefirió callarse, pensando
  que el otro ya se enteraría por sí solo. Por cierto, el maar que figura en este ejemplo también es partícula
  modal, que indica que entre varias posibilidades, el hablante optó por la de callarse.
  La tabla que sigue contiene un primer esbozo de un catálogo de las partículas modales del neerlandés
  moderno.
   al
  1) adverbio de tiempo, pronunciado con poco énfasis, que puede referirse a hechos reales:
  De sombere tijden zijn misschien al aangebroken, onomkeerbaar. (NL090)
  Al in de zestiende eeuw had een aantal van zijn voorouders rechten gestudeerd. (NL038)
  Al in Wassenaar koos hij voor het laatste. (NL088)
  pero que también puede referirse al propio texto, sobre todo en combinación con alleen, como en las
  frases siguientes, donde indica cierta jerarquía en el razonamiento:
  Alleen al door dit zo neer te schrijven bega ik overigens een fout die ik zoveel mogelijk zou willen
  vermijden. (NL062) [énfasis en alleen]
  De door Jane Austen gebruikte vrouwelijke archetypen alleen al verraden de huiselijke ambiance van
  haar verhalen. (NL029) [énfasis en alleen; alleen al modifica aquí lo que precede]
  Dat dit ideaal zo zwaar beklemtoond moest worden, is op zich al een aanwijzing dat het niet altijd
  door iedereen als evident waardevol werd beschouwd. (NL051) [énfasis en zich]
  Jullie zien het, ik wil graag alles vertellen wat ik weet. Vooral omdat dat toch al zo weinig is. (MRR
  91) [énfasis en toch]
  2) adverbio átono que se añade a una condición, cuyo significado se acerca al de (→ ) tenminste; un zo
  o als tiende, en estas frases, a atraer el énfasis:
  Als dit al waar is, is het zeker niet altijd zo geweest. (NL100) [énfasis en als, no en al]
  Zo moest hij de ambitie om predikant te worden laten varen, zo die er al geweest is. (NL065)
  Annet kreeg een lachstuip waar Joris zich niets van aan trok, als hij het al hoorde. (NL098)
  
  De armen aten eeuw-in, eeuw-uit, brood, brij en bonen, als ze dat al hadden. (NL070)
  2.1) n.b. pueden surgir ambigüedades, como en:
  [Hij] groette de bibliothecaris, als die er al was (...) (NL083)
  3) adverbio (pronunciado con énfasis) que se añade como elemento de refuerzo a una construcción con
  te:
  Misschien ben ik wat al te uitvoerig geweest, in mijn ogen evenwel nog niet voldoende. (NL062)
  In 1456 komt er een ordedienst in de kerk, die erop moet toezien dat er geen al te onfatsoenlijke
  handelingen plaatsvinden. (NL074)
  [Dit] is bijgevolg geen al te populaire optie in de filosofie. (NL057) [interprétese como: bepaald niet
  populair]
  3.1) n.b.  (GB2 110/111)
  Noortje stond alleen in het midden van de deel. Zij mocht niet melken, Everingen wilde niet hebben
  dat ze het leerde. (NL035)
  Overal in de stad waren engelen verborgen, en de bedoeling was dat je er zo veel mogelijk zou
  vinden. Voorwaarde was dat je alleen ging, een uur afsprak, en je naar het beginpunt liet brengen door
  iemand die je verder niets mocht vragen. (NPV 124)
  1.2) adverbio:
  1.2.1) al nivel de las partes de la oración:
  ‘Met praten alleen schiet u niets op,’ waarschuw ik. (VRE 169) [alleen enfatiza aquí lo que le precede]
  Je hebt er niks aan, je wordt er alleen maar ongelukkig van. (MRR 144/145) [maar subraya aquí que
  ongelukkig es poca cosa, es decir, representa un punto muy bajo en la escala]
  Ridders dragen geen baarden. Alleen zij die niet meer vechten dragen een baard. (NL032) [imposible
  añadir un maar]
  Ik heb niet gelogen. Ik heb het je alleen niet verteld. (NL087)
  1.2.2) al nivel de la oración, con sentido contrastivo, comparable con maar, echter, evenwel [es un
  típico marcador discursivo]:
  ‘Vrijdag met een jongen staan zoenen daar. Alleen zat ik toen aan hem vast.’ ‘Hoezo zat je aan hem
  vast?’ (NL098)
  Ik heb geen mensen nodig die als ze gepakt worden en door de Duitsers worden ondervraagd, hun
  mond niet opendoen, maar mensen die alles vertellen wat ze weten - alleen, er moet voor gezorgd
  worden dat ze niets weten. (HDK 84)
  Je begrijpt niet hoe ’t mogelijk is dat twee mensen die geen familie van elkaar zijn, zoveel op elkaar
  lijken, maar het is toch zo. Alleen: hij heeft zwart haar en een baard. Hij is trouwens voor wat de rest
  betreft, heel anders dan ik. (HDK 176)
  De behoefte om samen te werken werd door alle deelnemers diep gevoeld en hardop uitgesproken.
   Alleen hoe? (NL032)
  | n.b. este alleen no siempre se encuentra al principio de la oración:
  Zonder alcohol leef je toch onbekommerder. Wat ik misschien nog het meeste mis is de kater, want
  dat wilde mijn werk nog wel eens ten goede komen. Katers hebben een soort onbestemde weemoed die
  alles kleurt wat je ziet. Je moet zo'n kater alleen goed kunnen hanteren. (NL076) [= alleen moet je…]
  Ik stel me alleen liever niet voor hoe Lidia het zou opvatten, mocht ze er lucht van krijgen. (NL095)
  [= alleen stel ik…]
  - para alleen al, ver → al
  - para la oposición alleen (maar) <> alleen y maar, véase → maar
  
  alweer
  1) adverbio sinónimo de weer, nogmaals, opnieuw:
  En kijk eens aan, alweer een bergbeklimmer ontmaskerd. (NL043)
  1.1) la idea de repetición también se puede referir al propio texto [‘otro caso de lo mismo’]:
  In de schakelklas kreeg ze voor het eerst Frans, wat alweer een taal bleek die haar lag. (NL050)
  Een heuvelrug, iets zuidelijker, heette de Fläming, met als hoogste top de Golm - ook al weer een
  Slavisch woord. (NL083). [énfasis solo en ook]
  2) hay casos donde al no refuerza a weer, sino al revés:
  Ik zocht mijn mooiste broek uit, maar dat was toevallig de broek die ik alweer twee weken aanhad.
  Ook die trui droeg ik alweer een week of wat, maar toch was dat het beste wat ik had (...) (GB2 77)
  Deze laatste boeken zijn al weer een stuk duurder. (NL084)
  Het laatste boek, waarin de liefde tussen twee jongens op Eton centraal staat, is al weer veel
  uitgesprokener dan de eerste in de rij. (NL084).
   De Roomse moederkerk en haar weggelopen kinderen houden een familiereünie, en vieren de eerste
  verjaardag van De Nieuwe Bijbelvertaling. Dat diezelfde vertaling een jaar geleden door orthodox
  Nederland met verontwaardiging ontvangen werd, is men (gelukkig) al weer vergeten. (NL032).
   3) hay frases donde el mismo ook (al) weer (pronunciado con poco énfasis) indica que uno está
  buscando en su memoria o le pide al interlocutor que le ayude a recordar algo:
  hoe doe/deed je dat ook (al) weer?
  wat kwam ik hier ook (al) weer doen?
  wie is/was dat ook (al) weer?
  hoe zat dat ook (al) weer met die man?
  wanneer was dat ook (al) weer?
  Als hij ‘s ochtends de badkamer binnenloopt om zich te scheren en de asielzoeker in bad ziet liggen,
  moet hij zichzelf weleens herinneren aan wat hij hier ook alweer doet. (GAZ 102/103)
  3.1) obsérvese el uso del imperfecto, que no necesariamente se refiere al pasado:
  wie was jij ook (al) weer?
  3.2) además de ook, o en lugar de él, se puede usar en estas frases un toch (átono también):
  hoe [doe/deed] je dat toch (ook) weer?
  wat kwam ik hier toch (al) weer doen?
  
  anders
  1) adverbio de modo [verschillend, op een andere manier]:
  Niet alleen klokken gaan anders lopen wanneer men ze grote snelheden geeft, ook alle andere
  levenloze en levende mechanismen zoals het menselijke hart. (NL059)
  Het is moeilijk je voor te stellen hoe het anders had kunnen lopen. (NL091)
  Nou ja, elk boek van mij is anders. (NL089)
  Hij zou de klokkenmaker tegen het lijf kunnen lopen, of iemand anders die hij kende. (NL037)
  Vertoon jij je kunsten maar ergens anders. (NL081)
  2) adverbio de tiempo [andere keren, bij andere gelegenheden]:
  Jopie, anders zo geduldig en stil, was kwaad en huilde (…) (NL078)
  Mildreds anders zo zachte ogen spoten vuur. (NL087)
  3) adverbio negativo [zo niet, als dat niet zo is/was]:
  Loop vooral rechtdoor naar het huisje van Oma. Anders verdwaal je in het bos en in het bos zit de
  Boze Wolf. (NL061)
  Hoe zou ik anders al die weken met een parachute door de lucht hebben kunnen zweven? (NL087)
  ‘Waarom moet ik lief zijn als jullie zo gemeen zijn tegen elkaar?’ ‘Omdat jij anders op je donder
  krijgt, daarom,’ zegt de Muizenkoning. (NL080)
  4) adverbio, pronunciado con poco énfasis, que significa in tegenstelling tot wat je zou verwachten
  (bijvoorbeeld op grond van wat jij daar zegt) y que por lo tanto es comparable con toch:
  ‘Meestal nam jij de foto’s,’ zegt ze.  best
  1) adverbio de sentido moderadamente ponderativo:
  ik wil dat best doen
  hij is al best groot, hè?
  Ik verlang best naar de lente, jij niet? (BHS 11)
  Dat is best mogelijk. (EKA 442)
  Albert, met wie hij in de fabriek best overweg kon, behandelde hem op Moendjoel koeltjes (…) (HHT
  442)
  Ik wil de Mabo-berg best eens bestijgen, zei ik. Het klonk voor mijn doen heel positief. (NL085)
  Eigenlijk had je best een kerststukje voor je oude leraar mee mogen brengen. (MRR 138)
  1.1) en todos estos ejemplos lo que se pondera es algo positivo o neutro; en un ejemplo como el
  siguiente choca la yuxtaposición de best y una expresión despectiva:
  Hij is wat dat betreft best een eikel. (NL049) [toch eigenlijk wel een eikel]
  
  dan
  1) partícula comparativa, como en: groter dan; (n)iets anders dan:
  Ik doe niets liever dan urenlang winkelen, bij voorkeur in schoenwinkels. (NL096)
  
  [Ze kookte altijd] op z’n Indisch, dus net iets anders dan in Hollandse kringen. (NL050)
  2) adverbio que encabeza, después de una condición, la consecuencia:
  ‘Als er één geloof is dat standhoudt in Nederland, dan is dat het geloof in de aanstaande crisis van
  onze democratie. (NL088)
  Was je van adel dan dronk je wijn. (NL032)
  Mocht ik er ooit nog eens achterkomen dan zal ik dit in een Naschrift vermelden. (NL032)
  3) adverbio de sentido temporal, pronunciado con énfasis:
  Ik ken het spel, zei in 1868 de Ethiopische keizer Tewodros II niet lang voor hij verslagen werd door
  een Britse invasie en zelfmoord pleegde. Eerst de handelaars en de missionarissen, dan de
  ambassadeurs, dan het kanon. (NL064) [vervolgens]
  Dat soort opwellingen krijg je altijd. Dan is iedere verdere discussie ook zinloos. (NL076) [in dat
  geval]
  3.1) con pérdida del sentido temporal, pero manteniendo la idea de in dat geval:
  je wilt dit dus niet, maar wat wil je dán?
  als je dit niet wilt, wat wil je dan wél?
  [repasando las fotos de Kathy] Van één jonge Kathy, op een losliggende foto, vroeg Laura me speciaal
  of ik die dan misschien herkende (KKD 44/45)
  3.2) en frases como las siguientes, que formulan un suceso largemente esperado, le queda al adverbio,
  pronunciado ahora con poco énfasis, algo de su sentido temporal:
  daar ben je dan/daar is hij dan
  dit is hem dan
  Eindelijk was het dan zover.  (BHS 12) [por ser zurdo, el niño no sabe manejar bien las tijeras, la profesora le da un encargo
  sustitutivo, atenuado con maar]
  6) como adverbio átono, dan figura en frases en las que algo se acepta como verdad, para luego
  rechazar la consecuencia de lo mismo:
  hij mag dan afgestudeerd zijn, maar voor mij is het een stommeling
  De hogere kringen vonden de aardappel dan misschien wel geschikt voor boeren en het mindere volk,
  maar niet voor de fijne ingewanden van de betere standen. (NL070)
  Ik ben dan wel geen moedertaalspreker van het Engels, maar ik kan toch meestal wel volgen waar
  zo’n nummer over gaat. (NL031)
  Waarom bedient u zich van uw moeders [meisjesnaam]? Al kon uw vader door oorlogsomstandigheden
  dan niet met uw moeder huwen, hij heeft u wettelijk erkend. Hij was bijzonder trots op u toen u
  geboren werd. (DID 93)
  [Hij was auteur van succesvolle artikelen, romans en toneelstukken], al is zijn poëzie dan niet
  hemelbestormend. (NL050)
  7) la combinación dan ook se usa de varias formas; la encontramos por ejemplo en una frase que
  explica lo que se ha dicho anteriormente, o, al revés, en una frase cuyo contenido se presenta como
  explicable a base de la información anterior:
  
  Lotte begreep algauw dat ze bij een verwante stam terecht was gekomen: die der langneuzigen. Het
  stamhoofd leek sprekend op haar eigen vader. (...) Hij was dan ook een volle neef van haar vader (LTW
  35) [esto último explica lo que le antecede]
  Onze moeder klaagde niet. ‘Positief denken,’ zei ze, over het kamp sprak ze dan ook zelden. (DID 77)
  [esto último es comprensible si se tiene en cuenta lo anterior]
  (…) in 1959 rekende men uit dat de aanschaf van een televisie ongeveer twaalf bioscoopbezoeken per
  jaar minder betekende en tussen 1960 en 1962 daalde het aantal bioscoopbezoekers dan ook van 54
  miljoen naar 42 miljoen (NL092) [ídem]
  Zij hadden gebloeid, de Hollanders [i.e. de familie Hollander], zoals de stad had gebloeid en als de
  stad hadden zij zich op het Westen gericht, op het moderne en het nieuwe. Zij hadden zich, met de
  stad, geopend voor de wereld. Zij hadden zich ook, als de stad, diep en stevig geworteld gevoeld in het
  Hollandse land.  aangebracht bij de politie... (NL054)
  - para fórmulas como wie dan ook; hoe dan ook; van welke aard dan ook (con énfasis en la palabra
  interrogativa, wie, hoe, welke y opcionalmente también en ook), véase → ook
  8) en lenguaje formal, la construcción dan wel tiene carácter disyuntivo, o sea, es equivalente a o;
  compárese la frase al dan niet, en la que un mero dan significa lo mismo:
  Natuurlijk moeten u en ik dit met een korrel zout nemen, omdat wij niet weten over welke (actieve
  dan wel passieve) geografische kennis Bertrand de Bar-sur-Aube beschikte. (NL032)
  Net zo min als Osewoudt weet de lezer of Dorbeck al dan niet bestaan heeft. (NL100)
  8.1) n.b. la yuxtaposición de dan y wel también puede ser un hecho casual, como en:
  ‘[Kun je] water koken?’ ‘Nee.’ ‘Wat kun je dan wel?’ (NL081) [pronunciado con énfasis en wel]
  
  eenmaal, ver → n(o)u § 2.4.4
  
  eens
  [se pronuncia de dos formas, la plena, fonéticamente /ens/, y la reducida, con schwa,
  fonéticamente /əs/; en estilo informal, la forma reducida se representa opcionalmente con ’s]
  1) adverbio de tiempo:
  [Anderen sluiten zich af en wensen in niets] herinnerd te worden aan wat eens had plaatsgevonden.
   (NL062)
  Eens vertelde zij in een gezelschap waarvan ik deel uitmaakte, hierover een anekdote. (NL044)
  Ik zou u graag eens willen ontmoeten om dan mondeling over die verschillende punten wat te
  discussiëren. (PWE 113/114)
  1.1) algunas expresiones cuantitativas con eens tienen carácter temporal:
  Pia hing dus nogal eens over ons hekje. (NL078)
  Hij wist precies wat hij moest doen; de klokkenmaker had het hem meer dan eens gewezen. (NL037)
  Ik heb wel eens gelezen hoe je een kat kunstjes kunt leren. (NL031) [alguna vez, puede ser una o
  varias]
  2) junto a un imperativo, eens suele funcionar como atenuante:
  kom eens langs als je in de stad bent [temporal y modal a la vez]
  luister eens [solo atenuante]
  kom eens hier [ídem]
  Doe eens wat rustiger. (NL036) [ídem]
  2.1) la misma ambigüedad se observa cuando se formula una propuesta o un consejo:
  weet je wat jij eens moet doen?
  Rachel zegt dat ik eens een brief moet schrijven, of een dagboek moet beginnen. (RXN 216)
  zal ik je eens wat vertellen?
  je mag wel eens wat vriendelijker tegen hem zijn
  2.1.1) ciertas combinaciones con eens demuestran el mismo paso de elemento temporal a modal:
  ik wandel daar wel eens [soms, als het zo uitkomt]
  ik koop daar wel eens een broodje [ídem]
  ik stap maar eens op [modal, para quitar brusquedad a la decisión]
  je mag het wel eens proberen, hoor [por ejemplo, al cederle a alguien un utensilio]
  En ga je nu eindelijk eens scheren. (BHS 38)
  Laten die taalkundigen toch eens ophouden met hun kunstmatige regeltjes. (NL031)
  Stel nu eens het geval dat ik heel misschien gelijk heb (...) (NL032)
  2.2) en estilo conversacional incluso se les puede añadir een keer a las partes subrayadas de estas
  frases:
  ga je nu eindelijk eens een keer scheren
  3) en combinación con niet, eens puede ser temporal o modal:
  hebben wij elkaar niet eens ontmoet op een vergadering? [temporal; pronunciado opcionalmente con
  schwa]
  je hebt me niet eens aangekeken [ni siquiera, modal; pronunciado obligatoriamente con /e/]
  3.1) en un texto escrito pueden darse por lo tanto ambigüedades como:
  kun je niet eens gewoon eten? [con schwa: forma suave de decir por favor, come normalmente; con e:
  ¿ni siquiera sabes comer normalmente?]
  
  eerder
  1) adjetivo o adverbio temporal:
  [Hij had] in een eerder boek Den Uyl dezelfde verwijten gemaakt.  (DWW 20)
  3) delante de un adjetivo inacentuado, eerder puede llegar a significar lo mismo que tamelijk:
  Deze eerder slappe houding kon echter niet beletten dat (...) (NL079)
  (…) als de leraar de stof attractief voorstelde, werkte ik goed mee, anders was ik een eerder
  middelmatige leerling. (NL079)
  De straat, en vooral het grote stadsplein, was een echte aantrekkingspool voor stedelingen die voor
  het overige samenhokten in eerder smalle stegen en straten met opgehoopt stinkend afval. (NL051)
  | distíngase pues entre eerdere negatieve ervaringen y eerder negatieve ervaringen
  
  eigenlijk
  1) adjetivo o adverbio que subraya la exactitud de lo que se dice, comparable con om precies te zijn,
  om de waarheid te zeggen, op de keper beschouwd etc.:
  Dit in tegenstelling tot het eigenlijke Wimmenum, dat nu onder de gemeente Egmond-Binnen ligt.
   (NL066)
  De steiger is eigenlijk een vlot dat met metalen ringen aan een aantal palen langs het botenhuis is
  vastgemaakt, zodat hij omhoog en omlaag kan schuiven met de waterstand in de rivier. (BOW 9)
  Wat was zijn verdienste eigenlijk? (MSD 17)
  Ze lacht en ook Vera lacht wat. Misschien is alles ook wel grappig, al zie ik niet precies in wat er
  eigenlijk te lachen valt. Maar enfin... (BHS 39)
  De laatste weken [voor haar dood] wilde Ada eigenlijk geen bezoek meer ontvangen (...) (DID 56)
  (…) deze laatste paar dagen moet er nog hard gewerkt worden, zodat ik geen tijd meer zal hebben
  voor deze notities. Maar intussen weet je eigenlijk alles. (MPU 209)
  Als hij er goed over nadacht was Arnold eigenlijk sinds die tijd een beetje vervelend geworden. (NPV
  95)
  (...) als Shura liet horen hoe een Beethovensonate eigenlijk gespeeld hoort te worden. (TPJ 129)
  2) otro matiz que se percibe en el adverbio eigenlijk es volgens de normen, volgens wat verstandig is,
  usado frecuentemente en contextos donde se mencionan infracciones a las mismas normas:
  Eigenlijk moet de architect alles in eigen handen houden, maar dit blijkt in de praktijk onmogelijk.
   (NL079)
  Ik bewaar het biljet in een speciale enveloppe, waar ‘1 rubel’ op staat, maar het hoort eigenlijk
  onder glas. (NL083)
  ‘Eigenlijk moeten we je ouders een brief schrijven,’ zeiden ze [i.e. mis profesores]. (GB2 71)
  3) muchas veces eigenlijk indica que el hablante da un giro inesperado a su discurso; se puede tratar
  de un pensamiento que no se le había ocurrido antes o que no se atrevía a expresar (cfr. trouwens); por
  su carácter, este eigenlijk puede ser considerado un típico marcador discursivo; se pronuncia sin acento
  o con poco énfasis, salvo en el último ejemplo, donde se encuentra en posición inicial:
  Opeens was ik bang dat papa zou binnenkomen met een zakenrelatie. Hij zou mij toeknikken, bijna
  ongemerkt en daarna negeren. Pas drie dagen later zou hij plotseling zeggen: ‘Wat deed jij eigenlijk in
  De Vier Rozen?’ (JGK 35)
  Vlak bij de trein gekomen, vroeg zij: - Weet je eigenlijk wel waar het om gaat? (HDK 120)
  ‘Zeg Muis, hoe is je achternaam eigenlijk?’ ‘Dat spreekt vanzelf, die is Muizenkoning.’ (NL080)
  En zijn stiefvader luistert ademloos. Nou ja, buiten adem eigenlijk. (NL036)
  Het huis is van de IMCO. (...) Toen ik gepensioneerd werd mocht ik van de IMCO in het huis blijven
  wonen. Eigenlijk is er nooit over gesproken. Ik bleef gewoon de huur overmaken aan een
  makelaarskantoor in Boston en verder veranderde er niks. (BHS 29)
  
  even
  1) adverbio que en construcciones comparativas indica igualdad; se pronuncia con énfasis:
  Die tijd, ’t was allemaal even somber. (NL089)
  Paniek kan even verlammend werken als welk zenuwgas dan ook en besmettelijker zijn dan welk virus
  dan ook. (NL044)
  2) adverbio capaz de llevar énfasis que indica un corto lapso de tiempo; puede tener como significado
  secundario el que algo se puede hacer sin esfuerzo o sin problema:
  ‘Er rommelt iets in de verte,’ zei tante Janna. Dat is al begonnen voordat de zon opkwam. Ze waren
  allemaal even stil om te luisteren. (NL035)
  Je bent de laatste tijd zo onrustig. Je doet dingen die je je even later niet meer herinnert. (BHS 50)
  De agent stak allebei de kaarten in zijn zak en zei: - U moet toch maar even meegaan. (HDK 145)
  Twee jonge vrouwen vroegen of ik een foto van ze wilde nemen. (...) Ik had een hoorntje met één
  bolletje citroenijs in mijn hand.  ‘Wacht maar,’ zei de ene, ‘ik houd dat wel even vast.’ (JGK 79)
  Hoffman had zijn buik vol van linkse types met een Nederlands paspoort die de wereld wel even
  opnieuw zouden indelen. (WHH 75)
  3) un even inacentuado puede llegar a ser una partícula modal que se puede usar en vez de eens o en
  combinación con eens:
  En net dacht ik dat ik m’n langste tijd geleefd had, toen we mijnheer Kleimans stem hoorden zeggen:
  ‘Doe even open, ik ben het.’ (FAH 57) [sustituible por eens (even); carece ya de sentido temporal]
  ‘Ga maar even een uurtje liggen,’ zegt ze. (BHS 65) [een uurtje da la medida del tiempo, even es solo
  atenuante]
  4) delante de ciertas preposiciones, un even acentuado indica una distancia corta:
  Zijn benen bungelden buiten het bed even boven de vloer. (NL085)
  We bezochten de fabriek van Van Nelle, even buiten Rotterdam (...) (NL079)
  Daar, even voorbij de hoek. (NL035)
  5) el adverbio even(zo)goed (grafía más usual que even zo goed) tiene dos sentidos; puede significar
  net zo goed, net zo zeer:
  (…) voor mij is het in zekere zin ook makkelijker als ik de boeken niet naar huis hoef te slepen. Ik
  gebruik veel tijdschriften en die paar bladzijden die je van zo’n tijdschrift nodig hebt, kan je evengoed
  ter plaatse bestuderen. (NL083)
  Daarom hebben we nu de provincienaam Flevoland gekregen, hoewel Flevumland evengoed gekund
  had. (NL066)
  Dit probleem, de spanning tussen het streven van de vorst naar centralisatie en het streven van de
  
  landsdelen naar grotere zelfstandigheid, speelde in Frankrijk evengoed als in de Nederlanden. (NL056)
  5.1) otro significado que tiene even(zo)goed es de niettemin, toch, met net zoveel recht:
  (…) toen ik vier was en naast het kabouterhuis op de kleuterschool werd gezet maar evengoed bleef
  krijsen dat ik naar mijn moeder wou. (NL036)
  Maar evenzogoed kun je je verwonderen over de aandacht en de nieuwsgierigheid van al die mensen…
  (VN 14/02/11)
  Er rijden [dan] bijna zoveel auto’s, schoner en stiller dan nu, maar evenzogoed bijna twintig miljoen
  auto’s. (NL087)
  Knap, evenzogoed, hoe de minister oorzaak en gevolg weet om te [draaien.] (VN 14/05/11)
  
  gewoon
  1) adjetivo y adverbio con significado equivalente al de (zoals) gebruikelijk, waar niets bijzonders mee
  is:
  (…) in reclametaal zit vaak een grammaticaal eigenaardigheidje dat de aandacht van de argeloze
  consument net iets langer vasthoudt dan gewone taal doet.  ‘We hadden daar misschien gewoon bij de buren kunnen gaan zitten’, zei ik. (MBK 68)
  1.1) el adverbio puede llegar a tener el sentido derivado de simplemente:
  Ik vroeg me af of dat nu zijn vriendin was of dat het gewoon een vriendin was. (NL098)
  Het ziet er erger uit dan het is. Gewoon een schrammetje. (NL094)
  In die dagen vond ik het leven sowieso akelig vermoeiend, maar volgens mijn vader was ik gewoon
  aartslui. (NL087)
  (…) maar om dat te weten was hij nog te jong, of gewoon te dom. (NIN 50)
  ‘Een van die twee kerels dook over de motorkap heen, gewoon dook er zo overheen. Die had daar
  ervaring mee, een lenige kerel was dat. (WHH 102)
  1.2) el mismo gewoon lo encontramos pospuesto al término al que se refiere:
  ‘Wat is er toch met je?’ ‘Niets. Ik hou gewoon van een wijntje.’ ‘Onzin. Als je zoveel drinkt, hou je
  niet “gewoon” van een wijntje, dan heb je alcohol nodig. En wie alcohol nodig heeft, heeft een
  probleem.’ (VRE 53) [con énfasis en hou]
  Waar Hameln vandaan kwam, wist eigenlijk niemand. Op een dag was hij er gewoon. (NL087) [énfasis
  en was]
  Dit gaat slecht aflopen, ik wéét het gewoon. (NL087)
  1.3) se usa mucho delante (y alguna vez detrás) de un término fuerte del que se señala que no es
  excesivo:
  ze is gewoon geniáál!
  zálig gewoon!
  1.4) en cuanto a significado, este gewoon [simplemente] se acerca bastante a nu eenmaal [lo que no
  tiene remedio]:
  hij is nu eenmaal een lafbek/hij is gewoon een lafbek
  dat ís nu eenmaal zo/dat ís gewoon zo
  
  helemaal
  1) adverbio de grado:
  (…) helemaal achteraan kwam Anna, vaag zichtbaar (...) (LTW 42)
  ‘We hebben nog nooit pekingeend gegeten’, zei Milena. ‘Nee,’ zei Andrea, ‘we moesten helemaal
  naar Wenen om de pekingeend te ontdekken.’ (JGK 101)
  Het kostte hem twee, drie dagen maar nu is Beck helemaal gewend aan zijn bed onder de kapstok.
   (GAZ 102)
  Ik raakte daar helemaal high van. (NL089)
  2) una negación puede ser enfatizada por un helemaal que la precede; añadirle el adverbio al enfatiza
  todavía más (het allerminst, het minst van al):
  Op de dag dat Roorda beweert jou ontmoet te hebben in het Vondelpark, was jij helemaal niet in het
  Vondelpark. Want je was bij Meinarends in Leiden, klopt dat? (HDK 200) [énfasis en was]
  Omroepbonzen kijken helemaal nergens tegen op, en al helemaal niet tegen kunst. (NL043) [énfasis
  en helemaal]
  (…) mijn ouders waren immigranten met weinig sociale contacten, al helemaal niet met nederlanders.
   (MSD 33) [ídem]
  2.1) n.b. obsérvese la diferencia entre niet helemaal y helemaal niet, como en:
  -Je moet weten, zei hij, dat ik Labare niet helemaal de waarheid heb verteld. (HDK 175)
  
  het zit me niet helemaal lekker ≠ het zit me helemaal niet lekker
  3) en oraciones interrogativas, helemaal puede tener un matiz despectivo:
  (…) dus wat stelde deze demonstratie nu helemaal voor? (NL038) [niets immers?]
  Wat is dat Internet nou helemaal? (NL087) [niets immers?]
  Het stuk is verlokkelijk geschreven, maar ook zeer degelijk. Daarom had ik niet iemand als u
  verwacht, meer een serieuze, wat stijve en zeker een wat oudere studente. Want hoe oud bent u
  helemaal? (PWE 124) [ik had niet zo’n snotneus verwacht]
  
  immers
  1) adverbio pronunciado con poco énfasis, se usa al mencionar o recordar un argumento ya conocido
  (comparable con → tenslotte y con toch):
  Ik hoefde toch niet zo angstvallig mijn best te doen [zei ze], als kind van echte totoks kon mij immers
  niets gebeuren! (HSO 133)
  Osewoudt verbaasde zich dat zij de deur van de kelder, die immers gebarricadeerd hoorde te zijn,
  zomaar konden openmaken. (HDK 181)
  Ze had me verteld dat ze zich nooit waste. ‘Ik ben immers niet vuil’, zei ze. ‘Ik trek iedere week
  schoon goed aan’. (MBK 115)
  1.1) el mismo immers sí se enfatiza cuando no está dentro de la oración, sino antepuesto a la misma:
  Ik wachtte in spanning af. Immers, voor mij was het toen al duidelijk dat de Rasoel spelende persoon
  niet de schrijver kon zijn. (NL090)
  2) en una pregunta, immers (igual que toch) sirve para pedir la conformidad del interlocutor; en un
  texto escrito, esto puede servir como recurso retórico:
  Het ging immers zo goed met de economie? (NL088)
  Waarom wordt dit alles hier opgerakeld? Beelden van zwarten zoals hier afgebeeld en beschreven
  behoren immers tot het verleden? Om te beginnen is dit niet het geval, net zomin als racisme in de
  westerse wereld tot het verleden behoort. (NL064)
  
  intussen
  1) adverbio puramente temporal, equivalente a in de tussentijd, inmiddels, onderwijl, como en:
  Wie ziek werd moest naar het ziekenkamp, klaar! Daar zou het kind misschien sterven of genezen, dat
  hoorden ze later wel. Het leven ging intussen verder. (BKS 95)
  (…) deze laatste paar dagen moet er nog hard gewerkt worden, zodat ik geen tijd meer zal hebben
  voor deze notities. Maar intussen weet je eigenlijk alles.  Aan zijn loyaliteit ten opzichte van zijn Joodse familie deed dat gedrag intussen weinig af. (NL050)
  Tot ver in de achttiende eeuw vinden we immers op Hollandse of Hollands-geïnspireerde zeekaarten
  nog heel vaak ’t Skagerrak of Kattegat geschreven. Intussen heeft niet iedereen de Nederlandse
  oorsprong van de naam Kattegat willen accepteren. (NL066)
  Ooit zal zij zich ergeren aan de zes, zeven paar vuile sokken rond ons bed. En ik zal mij boos maken
  omdat zij steeds het gas aan zal laten staan. Waarna zij uit wraak vroeg gaat slapen en ik een late film
  verkies boven intimiteit. Ik ben een sukkel dat ik dat denk. Maar ik denk het intussen wel. (NL087)
  
  juist
  1) adverbio temporal que indica lo que sucede justo en el momento en cuestión o inmediatamente
  antes:
  De juist gereedgekomen conceptbalans over ’68 lag op tafel. (NL077)
  2) la secuencia nog juist significa lo mismo que nog net:
  Mijn vader sprong toen gekleed te water en kon nog juist haar hand grijpen. (MBK 39)
  3) adverbio focalizador, es decir, que indica lo que merece especial atención; lo que se focaliza
  exactamente depende de la entonación de la frase, lo cual puede causar ambigüedad en un texto
  escrito:
  De Reformatie begint dan ook niet in 1517, zij eindigt dan juist. (NL044)
  Olaf knikt en kijkt bedachtzaam de rook van zijn sigaret na voor hij het onderwerp aansnijdt dat ik
  juist uit alle macht probeer te omzeilen. (VRE 76)
  Het zou hem niet verwonderd hebben als Ridder Fitil hem had verboden te gaan, maar een ogenblik
  later meende hij dat hij zich dit had verbeeld. De burchtheer lachte juist vriendelijk, sloeg hem op de
  
  schouders en wenste hem joviaal een goede reis. (DWW 93)
  Lotte lag in de tuin, in een withouten prieeltje dat op een draaibare as rustte, zodat het naar
  believen in de richting van de zon of juist ervan af kon worden gedraaid. (LTW 34)
  ‘Mooi,’ zegt Beck, ‘heel mooi... Ik heb me altijd omringd met idealisten, juist omdat het mij daaraan
  ontbreekt. (GAZ 104)
  Is de wereld niet evengoed, nee juist daardoor naar de Filistijnen gegaan? (MRR 114)
  3.1) este juist se refuerza a menudo con nu/nou (zie ook → nu/nou):
  Wie zijn eigen projecties kan corrigeren, is niet psychotisch. Het is kenmerkend voor de psychotische
  patiënt, dat hij daartoe nu juist niet in staat is.  (NL073)
  Ik zou mij toch in iets moeten specialiseren. Maar waarom nou juist daarin? (NL089)
  3.2) n.b. no se confunda este nu juist con juist nu (precisamente ahora)
  
  maar
  1) conjunción adversativa:
  ik ga nu, maar ik kom vlug terug
  Achter elkaar liepen zij door een koele, maar benauwd ruikende gang. (HDK 34)
  ‘U houdt niet van lezen?’ vraagt Beck. ‘Jawel,’ zegt de man, ‘maar niet nu, ik kan me niet
  concentreren (...)’. (GAZ 102)
  Voor problemen moet je geen oplossingen vinden, maar oorzaken. (VRE 178/179)
  1.1) el aspecto adversativo de la conjunción maar puede hallarse en el texto o en la situación; maar se
  emplea, por ejemplo, en preguntas y exclamaciones que dicen o implican que algo es contrario a lo que
  se esperaba o a lo que se considera aceptable:
  maar wat wil je dán?
  maar dat is onmogelijk! maar dat is een rotstreek!
  maar dat vlees is rauw!
  maar kind, wat zie je eruit!
  2) adverbio de sentido restrictivo, inacentuado, que puede indicar un lugar en una escala
  (cuantificadora o pragmática):
  dit zijn maar vijf kinderencuant. [vijf se considera en esta caso una cantidad baja, el hablante había
  contado, por ejemplo, con diez]
  Misschien kostte het hun maar een paar sekondencuant., maar het leek eindeloos lang (...). (DWW 201)
  ‘Ik blijf echt maar eventjescuant.,’ zei mevrouw Nithart. (MTV 38)
  Op de een of andere manier kon ik het niet verdragen en daarom luisterde ik maar halfcuant.. (GB2
  Het hof verachtte haar als bankiersdochter zonder lange rij adellijke voorvaderen en vond haar maar
  een burgerjuffrouwpragm. [posición baja en la escala social]
  Ook de obers hingen maar wat rondpragm.. [GB2 29] [posición baja en la escala de utilidad]
  2.1) en combinación con el adverbio alleen (en su sentido de exclusivamente), maar sigue refiriéndose
  a una escala; alleen en sí no se refiere a ninguna escala:
  Die gedichten van mij gaan (…) over de tijd, over het verstrijken van de tijd - en daarvan, zeg ik
  altijd, is zelfs de dood alleen maar een symbool. (NL089) [y un símbolo es poca cosa]
  Jij spreekt over je schrijverschap alsof je alleen maar een soort verslaggever bent.  (NL089)
  dit is alleen [een telefoon/een pijnstiller] [es exclusivamente eso, no tiene otra función]
  alleen toegankelijk voor leden [perfecto en un letrero, imposible añadir maar]
  Swammerdam, de empiricus, was er van doordrongen dat men alleen met het verstand de natuur haar
  geheimen niet kan ontfutselen. (NL065)
  2.2) encontramos el mismo maar restrictivo en ciertos tipos de oraciones (negativas, condicionales)
  donde se expresa un grado no solo bajo sino mínimo en una escala cuantitativa; es frecuente añadirle
  ook:
  Alsof dat hielp, alsof me dat ook maar één centimeter vooruit hielp. (NL078)
  Ook in Amsterdam was het te heet om maar iets te doen. (GB2 20)
  2.3) otros casos, más bien idiomáticos, de un maar restrictivo:
  - (...) rekenen ze erop dat je vanmiddag komt? - Ik hoop het maar. (HDK 121/122)
  Dat was maar goed ook. (NL078)
  En je weet maar nooit wat er nog meer gaat gebeuren. (NL035)
  2.4) n.b. se dan casos de ambigüedad; en los ejemplos siguientes es difícil decidir si se trata de un
  adverbio restrictivo [solo] o de una conjunción adversativa [pero]:
  maar twee klanten bleken echt geïnteresseerd
  Ze kuste hem op zijn mond, maar heel kort, en ging toen vlug de bus in. (NPA 13)
  2.5) el adverbio restrictivo (sin énfasis) se encuentra en frases condicionales, donde indica una
  condición exclusiva [la única condición es que…]; estas frases también se usan para formular un deseo:
  Hij mag van alles worden beschuldigd (…), als het maar niet van racisme is (...) (NL090)
  Smaken zijn streekgebonden en verschillen daarom. Dat was ook in Indië zo, en als iedereen zich nu
  maar houdt aan wat zij van huis uit hebben meegekregen, kan er niet slecht gekookt worden. (NL050)
  ‘Als ze maar niet te laat komen!’ mompelde de koningin-grootmoeder nu. (NL081)
  Haar hart roffelde wild. O, als Danga zich nu maar stil hield. (NL063)
  En als de mens nu maar natuurlijk was. (MTV 39)
  
  ‘Het liefste zou ik voor je knielen,’ fluister ik. ‘Als je dat maar uit je hoofd laat,’ zegt ze. (BHS 75)
  Of dit verschijnsel vaker voorkomt (…), wist ze het maar. (MRR 183) [también es condicional, cfr. wist
  ik het dan zou ik je het vertellen]
  2.6) el mismo adverbio restrictivo se encuentra en construcciones que indican indistinción:
  En vandaar ook de panische angst in met name monastieke kringen voor alles wat maar naar
  sexualiteit zweemt.  (NL060)
  3) como adverbio, maar sirve de elemento suavizador, atenuante en frases que contienen un
  imperativo o en las que de cualquier otra forma se encarga o se aconseja algo:
  kom hier maar zitten
  zeg het hem maar
  dat moest je maar doen/dat moesten wij ook maar doen
  laten we maar thuisblijven
  Minnaars die opbelden, kregen te horen: ‘Kom maar niet langs, ik ben stervende.’ (JGK 231)
  Mijn vader had zich altijd tegen haar artistieke aspiraties verzet. Een meisje kon maar beter de
  verpleging in. (DID 81/82)
  Meneer, als u zich schaamt, dan kunt u het maar beter niet doen, dan zoeken we een ander model.
  (NL050)
  Bij wat ze hier leest, meent ze, kan een redelijk mens maar het best de schouders ophalen. (MRR
  72/73)
  ‘Of mag ik dat niet zeggen?’ ‘Liever niet,’ zegt hij, ‘maar je doet maar.’ (MRR 193)
  3.1) un encargo con maar puede formar parte de una argumentación:
  Het was een totaal verstarde maatschappij. Kijk maar naar foto’s en films uit die tijd; die
  vreugdeloze sfeer. (NL089)
  Elsschot was gek op uw werk. Lees maar wat hij over ‘De voorstad groeit’ heeft geschreven. (NL089)
  3.2) en algunos entornos, un encargo con maar puede implicar una imposibilidad:
  Als je ogen iets onaangenaams zien sla je gauw je handen ervoor of doe je ze dicht. Maar sla jij je
  handen maar eens voor je gedachten, doe jij je gedachten maar eens dicht. (MRR 171) [énfasis en jij,
  handen y gedachten; la implicación es que no lo conseguirás]
  3.3) el maar suavizador se encuentra frecuentemente en combinaciones con otros elementos parecidos:
  kom hier maar (eens) (even) zitten
  dat moest je maar (eens) doen
  ‘Waarom wil je opeens bier,’ zegt ze. ‘Dat zou ik trouwens eerst maar eens aan dokter Eardly vragen.
   Alcohol en medicijnen, dat gaat meestal niet samen.’ (BHS 46)
  3.4) en otras frases, maar, o maar eens, indica que una decisión se toma con cierta reticencia:
  ik ga nu maar
  ik eet het maar op
  ik geef het haar maar terug
  Ik ging maar uit bad, straks zou ik nog ontvellen. (GB2 76)
  Uiteindelijk besluit ze dan maar om in de ondeugd tot het uiterste te gaan (…) (NL057)
  ‘Ik ben maar gebleven om een handje te helpen,’ zei Frank. (BKS 89/90)
  [De hond groeide zo snel] dat ik de dierenarts er maar eens bij heb gehaald: het blijkt een Ierse
  wolfshond te zijn (...) (RXN 219)
  Ze wilde in ieder geval zo snel mogelijk het huis uit, toen heeft ze die stomme Errol maar genomen.
   (DID 137)
  Het is het beste als ik het je meteen maar uitleg. (HDK 83) [alternativa: het is maar het beste als…]
  4) en algunos casos un maar inacentuado indica continuidad, por lo que llega a ser equivalente a
  alsmaar; muchas veces, este maar se encuentra junto a otra palabra que ya de por sí indica continuidad
  (blijven, doorgaan, altijd, steeds):
  Hij bleef maar hijgen, zijn longen waren te klein om zijn grote lijf van zuurstof te voorzien. (WHH 13)
  (…) en het ging maar door, het ging maar door. (MRR 192)
  Altijd maar die domme grapjes, je wordt er niet goed van. (NL049)
  Niet dat ik erop zit te wachten om steeds maar weer dezelfde voorbeeldzinnetjes te herkauwen (...)
  (NL031)
  Toen we eenmaal in bed lagen, kon ze maar niet besluiten aan welke kant ze wilde liggen. (GBM 64)
  [énfasis en kon o en niet]
  4.1) también la siguiente construcción con maar y un infinitivo indica continuidad:
  Ze moeten al die brieven onderschept hebben en weggegooid (...). En ik maar denken dat je me
  vergeten was. (LTW 52)
  En ik maar klagen, dat ik me niet lekker voelde. (NL089)
  - para la combinación zo maar o zomaar, véase: zo
  
  - para la combinación toch maar, véase: toch
  
  minstens, véase → tenminste
  misschien
  1) adverbio acentuable que indica una posibilidad:
  Moeder laat hem goed transpireren, misschien gaat de koorts daarvan omlaag. (FAH 58)
  ‘Dokter Eardly heeft gezegd dat het allemaal weer goed kan komen.’ ‘Wat weet die Eardly van mij? Ik
  ben in al die tijd dat we hier wonen misschien twee keer bij hem geweest.’ (BHS 51)
  Het is duidelijk dat Amerika en Europa steeds meer (…) uit elkaar drijven. Dat is een misschien
  betreurenswaardig, maar niettemin natuurlijk proces. (NL044)
  Het was geen langdurig gekrijs als van een baby, het duurde hooguit een halve minuut, misschien
  zelfs minder. (JGK 61/62)
  En omdat het er verder niet gevaarlijk uitzag, zijn er nog twee van ons aan land gegaan om water te
  zoeken. En misschien wat wild te vangen. (NL067)
  1.1) a este misschien es frecuente añadirle wel, que en este caso tampoco lleva énfasis:
  (…) hij heeft de betrokken personages misschien wel goed gekend, hij heeft misschien wel een actieve
  rol gespeeld in die handeling. (NL017)
  Van alle misrekeningen en blunders die de invasie van Irak hebben gekenmerkt, is dat misschien wel
  de grootste. (NL043)
  1.2) n.b.  (LTW 170) [cfr. el neerl. eventueel]
  Zij aarzelde even, en vroeg toen aan mij: ‘Heeft u misschien een foto van Thomas?’ (MTV 41)
  Was het misschien de bedoeling dat hij een van zijn bewakers een boodschap geven zou: Zeg tegen
  Ebernuss dat ik er over nagedacht heb en dat ik ermee accoord ga... (HDK 203)
  Maar ik kom mezelf toch aangeven? Voor [ee]n moord nog wel. Heeft u dat misschien niet begrepen?
  (NL087)
  Geheel buiten beschouwing gelaten of het stuk misschien ook op zichzelf genietbaar is (...) (NL057)
  
  niet
  1) adverbio de negación, puede llevar énfasis; secuencias como niet + een, iets, iemand etc. se
  sustituyen normalmente por geen, niets, niemand etc.:
  ik woon hier niet ≠ ik ken hier [geen mens/niemand]
  dat is niets nieuws ≠ Dat is echt niet iets van de laatste jaren. (NL031)
  Ik ben niet iemand die schrijft om een idee te bewijzen. (NL089)
  2) se encuentra un niet átono en frases interrogativas que presuponen una respuesta afirmativa:
  Heb ik u niet eerder ontmoet? (HDK 119)
  ‘Is het daar niet erg eenzaam?’ ‘Ja, dat wel.’ (HHT 143)
  Het was een mooie meid. Ze had een goed figuur. Of heb jij daar niet op gelet? (HDK 127)
  2.1) en este tipo de preguntas no se suele dar la sustitución de iets, iemand, ergens etc. por geen,
  niets, niemand etc.:
  Ontbrak er niet iets (...)? (PWE 99) [= er ontbrak toch iets?, volgens mij ontbrak er iets]
  Even aarzel ik (had hij in de roeiboot niet een blauw jackje aan?) (…) (RXN 209)
  3) niet pierde todo valor negativo en frases ponderativas como:
  hoe vaak is dat (wel) niet gebeurd? [sugerencia: dat is [toch/immers] heel vaak gebeurd?]:
  [Haar minnaars] hadden mama cadeautjes gegeven die niets waard waren. Dat zou ik ze nog eens
  betaald zetten. Wel op haar kosten naar Sardinië en Kreta en Malta en weet ik waar niet verder heen,
  maar een fatsoenlijk kettinkje kon er niet vanaf. (JGK 85)
  ‘Misschien zijn het geen mensen,’ zei Atturin. ‘Wie kunnen er wel niet wonen in die wildernissen
  waar geen Christenmens ooit een voet heeft gezet?’ (DWW 21)
  Laat ik een voorbeeld geven. Wat kunnen we niet allemaal met het eenvoudige woordje ‘zo’.  (NL093)
  - para los significados de niet eens, véase → eens
  
  nog
  1) adverbio de tiempo
  1.1) usado para indicar continuidad con respecto a cierto momento:
  ben je er nog? ben je er nog steeds?
  woonde hij daar toen nog? woonde hij daar toen nog altijd?
  is er nog geen post? is er nog steeds geen post?
  
  ik koop mijn boeken nog bij hem
  ik kom daar nog wel eens
  hij belde me nog regelmatig
  1.1.1) usado para indicar algo que sucede dentro del plazo que se menciona, o antes de cierto
  momento:
  kom je nog langs voordat je weggaat?
  ik heb hem [deze week/gisteren] nog gesproken
  heeft ze nog gebeld? [≠ heeft ze al gebeld?]
  ik doe het vandaag nog
  (…) we belden mijnheer Kleiman op en vroegen of hij nog ’s avonds zou kunnen komen. (FAH 25)
  Hij mocht wel eens wat vriendelijk tegen mij zijn want ik heb hem gisteravond nog een appel
  gegeven. (FAH 56) [ambiguo]
  (…) in de Keltische periode - dus nog voor de komst van de Romeinen (…) (NL066)
  hij heeft de eerste personal computers nog zien komen [se acentúa el tiempo transcurrido]
  Ik heb u nog gekend toen u zó klein was - dat hoorde je geregeld. (NL083) [ídem]
  We hebben nog meegemaakt dat ze voor het eerst een pruik op had. (GB2 77) [ídem]
  Ik weet nog dat ik met m’n vrouw nog eens bij Tjomme gelogeerd heb. (NL089) [ídem]
  1.1.2) la idea de ‘plazo de tiempo’ puede dar paso a otras delimitaciones:
  Maar iemand [zoals ik] is dat nog wel een vader? (EKA 473) [¿no estaré traspasando los límites?]
  Ik word niet slecht behandeld, maar het daglicht zie ik zelden of nooit. De verhoren duren soms een
  nacht achter elkaar en ook als ik niet verhoord word, kan ik niet slapen. Toch ben ik nog bevoorrecht,
  want ik heb een cel voor mij alleen. (HDK 313) [lo mío no pasa de ciertos límites]
  1.2) nog se encuentra delante o detrás de un elemento nuevo dentro de una enumeración:
  [recuento de regalos de cumpleaños] Toen kreeg ik nog een boek, de Camera Obscura, maar dat heeft
  Margot al, daarom heb ik het geruild (FAH 10) [nog een boek es ambiguo, según la acentuación]
  Vader heeft niet veel personeel gehad, mijnheer Kugler, Kleiman en Miep, verder nog Bep Voskuijl,
  de 23-jarige stenotypiste, die allen van onze komst op de hoogte waren.  (HDK 312/313) [me acuerdo perfectamente de ello]
  1.5) los entornos negativos
  1.5.1) en entornos negativos, son complementarios nog niet y niet meer:
  ik geloof niet dat hij nog komt/ik geloof niet meer dat hij komt/volgens mij komt hij niet meer
  1.5.2) en frases numéricas o que contienen elementos como weinig, net o nauwelijks, puede surgir
  ambigüedad a causa de construcciones como nog maar y nog slechts:
  ik ken hier nog maar weinig mensen [ambiguo entre ik ken hier bijna nog niemand y de meeste
  mensen die ik kende zijn er niet meer]
  er was in die tijd nog maar weinig belangstelling voor mijn werk [men kende mij nog niet ≠ men
  kende mij niet meer]
  dat gebeurde nog maar heel [soms/zelden] [de forma creciente o menguante]
  (...) vervuilde ruiten waardoor je nog maar net de grauwe vorm van wolkenkrabbers kon zien (...)
  (NPV 131) [bijna nog niet ≠ bijna niet meer]
  2) otros usos de nog
  2.1) delante de un sustantivo, nog tiene valor aditivo:
  wil je nog een boterham? [implica: je hebt al een boterham gehad]
  Bij deze narigheid is nog een andere gekomen, maar die is van persoonlijke aard (…) (FAH 69)
  2.1.1) n.b. sobre todo en textos escritos es fácil confundir este significado con otros:
  Terug in de auto stak ik een nieuwe sigaret op, keek op mijn horloge en besloot nog een uur te
  wachten. (NL087) [nóg een uur ≠ nog een úúr]
  Met het schrijven daarvan had ik beter nog een jaartje kunnen wachten. (NL060) [ídem]
  
  2.2) en construcciones comparativas:
  2.2.1) con poco énfasis es un mero refuerzo:
  Under cover is de duivel nog gevaarlijker dan in zijn ware gedaante. (NL032)
  Later is ze haar publiek nog doelgerichter gaan benaderen (…) (NL050)
  Een traditionele uitzet omvatte tot in de jaren dertig, en in sommige kringen nog veel langer, ook het
  ‘lijflinnen’ van de bruid (…) (NL091)
  De kracht van een hypothese experimenteel aantonen is nog wel wat anders dan zomaar iets
  verzinnen. (NL041)
  Het meest vervelende van nadenken vind ik nog dat je zo vaak bij paradoxen uitkomt. (PWE 21)
  2.2.2) con énfasis significa que algo excede algún grado ya de por sí alto:
  [dit huis is al een kast, maar] dat huis is nóg groter
  nóg gekker werd het toen zij zich ermee ging bemoeien
  Ik was angstig als Noortje er was en nog angstiger en verdrietiger als ze wegging.  (NL073)
  2.3) el adverbio átono nog (frecuentemente con un eens añadido) se encuentra en frases que contienen
  una predicción o aviso:
  Straks verdwaal je nog! (DWW 58)
  straks blijkt hij mijn vader nog te zijn
  je komt nog eens in problemen, jij! [ambiguo]
  jullie zullen nog wel eens zien wie ik ben!
  ik zie hem nog wel eens minister worden [ambiguo]
  Als het een beetje meezit eindig je nog eens met een trilogie. (NL076)
  'De Vorst van Eviellan zal je nog eens als ongewenst vreemdeling uit zijn land verbannen. Dat zou ik
  tenminste doen als ik in zijn plaats was. (DWW 20)
  2.4) hay otro nog, pronunciado con énfasis, que tiene la connotación de incluso:
  [Hij] moest hard duwen en dan ging de kar nog maar langzaam vooruit. (NL078)
  Ik hanteer [nu] duidelijker een moraal (…) Het onderscheid kennen tussen goed en kwaad - dan kun je
  nog wel slechte dingen doen, maar je moet het wel weten. (NL089)
  Maar wie pas in 1923 een badkamer kreeg, had daarmee altijd nog een ruime voorsprong op de
  gemiddelde Nederlander. (NL091)
  Hij keek de cel rond: de muren waren opgebouwd uit granietblokken zó groot, dat zelfs als ze zonder
  cement op elkaar gelegen hadden, een man alleen ze nog niet had kunnen verwrikken. (HDK 260)
  2.5) también con énfasis, se usa en la construcción (ook) al … nog zo …:
  Maar Noortje hield haar mond niet. Ze wilde praten, al was het nog zo zachtjes. Want als ze niet
  praatte (…) (NL035)
  2.6) se usa en las combinaciones nog … ook, nog eens o ook nog (eens), equivalentes a bovendien, op
  de koop toe:
  Mooie vrouw en volleerd minnares, rank, slank, hoog op de benen, zelfverzekerd, elegant, verfijnd,
  geraffineerd en ze is nog intelligent ook. (PWE 161/162)
  [Je leerde dat] de Chinezen vlechtstaarten droegen (en het laatste klopte nog ook). (NL083) [≠ dat
  laatste klopte toen ook nog, donde nog puede ser temporal]
  En als hij dan nog eens extra zout in de wonde wil strooien heeft hij het erover dat ‘hun’ gebruikt
  wordt als eerste persoon. (NL031)
  En wat is het toch prachtig dat je dat allemaal aan de ontbijttafel kunt raadplegen. Op
  zondagmorgen verloopt de verbinding ook nog eens goed en snel. Maak een koffie verkeerd. Smeer een
  volkorenboterham. En geniet.  (NL033)
  En het is genoegzaam bekend dat in de middeleeuwen gehele stadswijken zoniet halve steden in
  vlammen konden opgaan, wat nog eens bevorderd werd door het bevroren bluswater in de daartoe
  aangelegde poelen binnen de stadsmuren. (NL074)
  2.7) sin énfasis, nog combina con eens en frases ponderativas o exclamativas que expresan admiración:
  dat is nog eens een vent! [muy superior a los demás]
  dat waren nog eens tijden! [ídem]
  Bij de vorsten van het Oosten proefden veldheren en officieren nog eens andere kost dan grof brood
  met geitekaas, varkensvlees en groenten. (NL070) [ahí probaron una comida muy superior]
  [para ook nog (eens), ver → ook]
  3) la secuencia nog wel puede contener un nog temporal, en cuyo caso nog se enfatiza libremente; la
  combinación nog wel eens tiene un uso idiomático con el sentido de con bastante frecuencia:
  [sobre goteras en un tejado] Als de wind uit het zuidwesten waait - en dat gebeurt nog wel eens - met
  een kracht van zes op de schaal van Beaufort - en dat gebeurt nog wel eens - dan kunnen wij de dweilen
  spreiden en de emmers in het gelid zetten. (NL032)
  3.1) también se puede tratar de una combinación nog wel que no recibe énfasis y siempre acompaña a
  un elemento que sí lo recibe, y que indica que lo que se menciona tiene especial relevancia:
  Als hij aankomt is de cafehouder behoorlijk uit zijn humeur. De pianist is te laat, en dat nog wel op
  zaterdagavond. De pianist is niet alleen te laat, hij verschijnt helemaal niet. (TPJ 105) [énfasis en dat y
  en zaterdagavond]
  [alguien ha muerto después de la comida] ‘Ik had nog wel zo lekker gekookt,’ klaagde de ander,
  
  ‘kippenlevertjes met zuurkool en uitgebakken spek, daar gaat een mens toch niet dood aan.’ (LTW 44)
  [entonación enfática en lekker gekookt]
  De slaap die door het middel teweeggebracht werd, was kaal en angstig (...) Later hoorde hij dat het
  uit de handel was genomen. Mensen waren door het middel tot blinde razernij gebracht, in hun slaap
  nog wel, en waren aan het moorden geslagen.  (NPV 123) [nu puede señalar el momento en que se acordó, o ser un equivalente de pues o ahora bien]
  [Dijkstra werd vooral bekend door de reeks EWD’s (naar zijn initialen) die hij in de jaren 1962/2002
  rondstuurde aan collega’s en belangstellenden.] Wat ik nu zou willen, is lid worden van een EWD-club,
  waarvan de leden elke week bij elkaar komen om dan uit het verzameld werk van Dijkstra te citeren.
  