Uit Engeland: over het accountantsberoep
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
108
deze toevoeging is de vraag naar het verschooningsrecht van „tedly growing, and there is certainly no other profession which
den (publiefcen) accountant niet meer zuiver gesteld en de „offers such opportunities of gaining an insight into the busi­
rechter-commissaris heeft zich bij zijn bcoordceling van het be­ ness world.”.
roep op verschooning in dit bijzondere geval geheel geplaatst.
op de enge basis waar de betrokken accountant zich zelf blij­ Beroepsethiek.
kens deze toevoeging op had geplaatst. M.a.w. de rechter-com­ In de Mei-aflevering van hetzelfde tijdschrift vind ik een
missaris heeft dezen getuige niet beoordeeld als accountant, besluit vermeld, dat het Bestuur van het Institute of Chartered
maar als iedereen aan wiens iets „uit hoofde van zijn hetzij Accountants in England and Wales in zijn April vergadering
tegenwoordig hetzij vroeger ambt nopens iemands vermogen genomen heeft. Ik laat het hier volgen:
gebleken of meegedeeld is” (Wet op de Vermogensbelasting
„Where a change of auditors of a company is proposed,
1892 artikel 52 lid 1) of aan wien iets in zijn ambt of betrek­
„it
shall be the duty of any member of the Institute bcking bij de uitvoering der wet op de Inkomstenbelasting of in
„fore
accepting nomination for election to communicate
verband daarmede „nopens inkomen, opbrengst, uitdeelingen en
„with
the existing auditors with a view to ascertaining
in het algemeen nopens de zaken of werkzaamheden van een an­
„the
circumstances
in which a change of auditors is pro­
der blijkt of meegedeeld wordt” (Wet op de Inkomstenbelasting
posed.
 1914 ai’tikel 102 lid 1). Het vonnis spreekt den getuige dan ook
„Compliance with the duty above referred to will not
aan als belastingambtenaar en beslist dan, dat de getuige zich
„necessarily
preclude the Council from considering any
i.c. niet van het geven van getuigenis mocht verschoonen.
„complaint
which
may be made under Section 20(3) of
Uit liet vonnis af te leiden, dat de rechter-commissaris den
„the
Royal
Charter.”
accountant een verschooningsrecht ontzegt, komt mij derhalve
op grond van het bovenstaande gewaagd voor. De vraag van De laatste alinea beteekent, dat liet Bestuur het recht be­
het verschooningsrecht van den accountant werd in dit vonnis houdt een lid, dat zich schuldig maakt aan handelingen in
niet uitdrukkelijk gesteld; men mag er dan ook voor een ant­ strijd met de waardigheid van het accountantsberocp, voor hoog­
woord op die vraag naar mijn meening niets uit afleiden.
twee jaar te schorsen.
Juridisch gesproken zit in het onderhavige geval nog deze stens
Formeel
het besluit enkel voor controles bij N.V.’s. De
kwestie, dat artikel 1946, 3° B.W. in het algemeen een ver­ bedoeling isgeldt
echter
geleidelijk strenger te maken.
schooningsrecht toekent aan bepaalde personen „nopens het­ De redactie van deThetoepassing
Accountant
Student betreurt dit be­
geen waarvan de wetenschap aan hen als zoodanig is toever­ sluit om verschillende redenen.
trouwd”, terwijl de Wetten op de Vermogensbelasting (art.
plaats omdat een ongeschreven wet blijkbaar
52) en op de Inkomstenbelasting (art. 102) het verschoonings­ In de eerste was
voor alle leden.
 recht beperken tot hetgeen aan bepaalde personen (belasting­ nietIn voldoende
de
tweede
plaats
scheen het misbruik ingeslopen te zijn,
ambtenaren) in functie bekend is geworden nopens vermogen,
inkomen, opbrengst, uitdeelingen, en in het algemeen nopens dat men zich wel in verbinding stelde met den vroegeren ac­
de zaken of werkzaamheden van een ander. Had men den countant als het een mede-lid van het Instituut gold, maar
getuige als accountant een verschooningsrecht willen toekennen, niet met een lid van een andere vereeniging. De leden van de
dan had zulks op grond van artikel 1946, 3° B.W. met zijn oudste vereeniging hadden het goede voorbeeld moeten geven.
Tenslotte wordt den leden aan geraden ondanks de raadple­
ruime formuleering kunnen geschieden.
Het is niet uitgesloten, dat men in een geval als dit zich met ging van den vroegeren accountant toch voorzichtig te zijn met
opzet op zoo eng mogelijk standpunt stelt om een kostbaren liet overnemen van opdrachten, omdat de oude accountant zoo
getuige in het proces te behouden; ook in dien zin spreken de moeilijk af kan raden de opdracht aan te nemen; hij mag im­
bijzondere omstandigheden van het geval wel cens een woordje mers niet kwaadspreken of lasteren en hij is gebonden door
zijn plicht tot geheimhouding.
mede!
Mr TH. LIMPERG
The London Association of Certified Accountant.
 In The Certified Accountants Journal publiceert bovenge­
noemde Vereeniging haar jaarverslag, waaruit lil ijkt, dat het
UIT HET BUITENLAND
Red.: F. HAARBOSCH, CH. HAGEMAN, Drs A. TH. DE ledental per einde 1936 bedroeg 3518, waarvan 730 Fellows en
2788 Associates. Gemiddeld worden per jaar ongeveer 190
LANGE en Drs W. P. DEN TURK
nieuwe
toegelaten. Het aantal „Students” bedraagt rond
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris 3000, dieleden
per
jaar 1700 tot 1900 examens afleggen, waarvan
der Redactie)
slechts 52 % met goed gevolg. Ondanks de critiek op liet liooge
percentage afgewezenen, denkt het Bestuur er niet aan het peil
Uit Engeland.
der examens te verlagen, omdat het hooge peil der examens in
Over het Accountantsberoep.
overeenstemming is met de algemeen« opvatting omtrent de
Op een studentencongres te Southampton liceft ecu Profes­ eischen, die ons beroep stelt aan begaafdheid, gedegen kennis
sor J. II. Jones zich volgcns „The Accountant Student” van en aan het vermogen om deze kennis toe te passen.
De Vereeniging heeft ook naast zich een Accountantsfonds
April als volgt uitgelaten :
„Accountants and economists were supposed to be sworn met een kapitaal van ruim £ 5000, waaraan slechts 17 % der
„enemies. Accountants said that if economists were placed end leden bijdragen. Slechts in 8 gevallen, wel zeer weinig op zoo’n
„to end they would never reach a conclusion, but economists groot aantal leden, was het noodig te helpen met bescheiden
„had much better stories about accountants. The accountant bedragen, zoodat liet fonds blijft groeien.
„started by being an auditor. „Finding income-tax work more
Uit België.
„lucrative he delegated auditing to clerks. Then he decided
„there was more prestige in being a business adviser, and em- De zege der Hoogcschoolgediplomeerden.
 ..ployed a specialist to do income-tax work. Graduates who en- Een bitter gestemd artikel onder dit hoofd in „Het leven
„tered big accountancy firms very often did so in the hope of o]) ’t Kantoor” van April 1937 geeft commentaar op het Ver­
„becoming something else. The tendency to use the training of slag over 1936 van de Commissie, die de Bankrevisoren moet
„an accountant as a stepping-stone to higher things is undoub- toelaten.
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
109
Er zijn 216 candidaten loegelaten, nl. met:
te oefenen, en dat zich jaarlijks de jaarverslagen met bepaalde
staten en accountantsrapporten doet toezenden.
]. 4 jaar
Hoogeschoolstudiën en5 jaar praetjjk voorgeschreven
94
2. 2 jaar Hoogeschoolstudiën en 10 jaar practijk ......... 33 De benoeming van den Prüfer behoeft elk jaar de goedkeuring
3. slechts 20 jaar practijk ................................................... 78 van het Reichsaufsichtsamt, dat nagaat of hij wel voldoende
4. vreemdelingen .................................................................. 11 onafhankelijkheid en bekwaamheid bezit en ook voldoende geld­
middelen voor geval hij aansprakelijk gesteld wordt, en dat
Door de banken zijn hieruit 67 personen benoemd, nl.
voorts de volgende verklaring laat afleggen: Ich versichere
van groep 1 ....................................... 33
hiermit, dass mir trotz sorgfältiger Prüfung keine Umstände
bekannt sind, welche die Annahme rechtfertigen könnten, dass
ich nicht arischer Abstammung sei oder dass einer meiner El­
tern- oder Grosselternteile zu irgendeiner Zeit der jüdischen
„Uit deze vaststellingen is eene les te trekken. Ofwel hebben Religion angehört habe. Ich versichere ferner, dass ich mich
„de practijkmenschen, de accountants, in de zaak geen belang niemals im kommunistischen Sinne betätigt habe.
„gesteld en dan zijn zij er zelf of hunne vereenigingen de schuld De controle moet zoowel formeel als materieel geschieden.
 „van, ofwel ging de voorkeur naar de gediplomeerden en in dit Op te merken valt nu, dat zeer veel nadruk gelegd wordt
„geval volstaan de minste practijk en het meest aantal hooge- op do controle van de Premiereserve, bv. „eine vollständige
Bilanzprüfung wird sich daher insbesondere mit diesem Posten
„schoolstudiën om bankrevisor te worden.”
befassen”,
en „der Piuifer hat die ordnungsgemässe Berechnung
Toezicht op notarissen.
der Deckungsrücklage zu prüfen; diese Prüfung erfordert
In verband met de in ons land in de groote pers regelmatig selbstverständlich die genaue Kenntnis der Berechnungsmetho­
Lerugkeerende klachten over gebrekkig toezicht op notarissen, den der Deckungsrücklage”.
is het interessant te lezen, dat men in België met dezelfde Tn het artikel worden dan de grondslagen van de verschil­
kwestie zit. Bij Koninklijke Besluiten van 13 December 1935 lende berekeningen, die zich voor kunnen doen, uiteengezet. Het
zijn met ingang van 1 Januari 1936 administratie en toezicht blijkt echter, dat het Reichsaufsichtsamt geen kennis van ver­
ei' op geregeld.
zekeringstechniek vraagt van de voorgestelde Prüfer, omdat er
In „Het leven op ’t Kantoor” van Mei 1937 wordt echter dan geen voldoende personen in aanmerking zouden komen. Het
felle critiek geleverd. Het blijkt, dat elk jaar maar een derde is echter voornemens dezen eisch wel te gaan stellen, zoodra
van de kantoren gecontroleerd zal worden. De Tuchtkamer van „die Prüfung der Wirtschaftsprüfer und insbesondere die ver­
Notarissen benoemt een Commissie van Toezicht, bestaande uit sicherungswissenschaftlichen Sach verständigen prüf ungen, die
notarissen, waarvan telkens twee leden tezamen een notaris­ neuerdings auch an den Berliner Hochschulen eingeführt wor­
administratie controleeren. Zij kunnen zich doen bijstaan door den sind, einen grösseren Umfang angenommen haben werden”.
 een deskundige, gekozen uit een lijst door de Commissie van En dan wordt nog eens gezegd, dat deze ontwikkeling ook
Toezicht opgemaakt onder goedkeuring van den Procureur des logisch is, omdat de wetgever een materieele controle verlangt
Konings. Als de controle door deskundigen geschiedt, is één en uit de verantwoordelijkheid van den Prüfer volgt, dat al de
deskundige voldoende. De kosten van de contrôle door nota­ posten van de balans door hemzelf aan een grondig onderzoek
rissen komen ten laste van alle notarissen gezamenlijk ; het toe­ onderworpen worden. Een verwijzing naar het werk van een
zicht door een deskundige moet door den gcinspecteerden no­ wiskundig adviseur komt dus blijkbaar niet in aanmerking.
taris zelf betaald worden.
 Een tweede punt, dat de aandacht vraagt, is het feit, dat het
Tenslotte moeten degenen, die de controle verricht hebben Reichsaufsichtsamt niet tevreden is met de ontvangen accoun­
tezamen met den notaris een proces-verbaal onderteekenen, tants-rapporten. Daar immers zeer veel met steekproeven ge­
waarvan een exemplaar naar de Kamer der Notarissen gaat. werkt wordt, heeft het R.A.A. zeer weinig aan een algemeene
Dat proces-verbaal is een vragenlijst, waarvan de vragen verklaring, dat de jaarrekening en het jaarverslag overeen­
meestal slechts met ja of neen beantwoord moeten worden, bv. komstig de voorschriften zijn opgemaakt. Het eischt nu dan ook
Zijn de comptabiliteitsboeken tot heden toe bijgehouden en een gedetailleerde vermelding wanneer de controle heeft plaats
worden zij regelmatig bijgehouden?
gehad, dwz. reeds in den loop van het boekjaar of eerst na af­
Zijn inzonderheid de boeken der deposito’s in geld en het loop daarvan, en omschrijving van de wijze van controleeren,
boek der deposito’s van titels en effecten tot heden toe bij ge­ in het bijzonder van de balansposten. Verder moet de accoun­
houden en worden zij regelmatig bijgehouden?
tant dan nog speciaal in zijn rapport vermelden of hij trans­
Hebben de verificateuren inzage genomen van de laatste ba­ acties gevonden heeft, die versicherungsfremd zijn, of hij zich
lans?
overtuigd heeft van de volwaardigheid van den balanspost
Ingeval deze balans zou wijzen op een overschot van het pas­ agenten, e.d. meer. Op deze wijze kan het Reichsaufsichtsamt
sief ten opzichte van het beschikbaar of binnen de drie maan­ dan tenminste de waarde van de afgegeven verklaring beoorden te gelde te maken actief, welk is het bedrag van dat over­ deelen.
F. H.
 schot?
Welken uitleg heeft de notaris hieromtrent verstrekt?
REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFT LITERATUUR
Over welke tijdperken liepen de nasporingen?
OP HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN
Het is te begrijpen, dat de collega’s in België weinig te spre­
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
ken zijn over contrôle-voorschriften, die een zóó oppervlakkige
Red.:
Mej.
Dr.
R. PHILIPS en Drs. G. L. GROENEVELD
controle mogelijk maken, dat zij geen enkelen waarborg bieden.
voor bedrijfseconomie en J. P. DE HAAN en
Uit Duitschland.
J. C. SPANGENBERG voor accountancy
De verplichte controle bij levensverzekeringsmaatschappijen.
Het Zeitschrift für handelswissenschaftliche Forschung heeft
A. ACCOUNTANCY
een zeer uitgebreid vervolgartikel bevat omtrent dit onderwerp
11. HET ACCOUNTANTSBEROEP
van de hand van Prof. Beste.
Fachkongress für das Priifungs- uiid Treuhandwesen in
Er is een Reichsaufsichtsamt für Privatversicherung, dat de Deutscher
Weimar
plicht heeft cens in de vijf jaren zelfstandig een contrôle uit H o g e w e g , G. P. J. — Schrijver gaat nader in op het verhan-.
