OVERZICHT DER REFERATEN, UITGEBRACHT OP HET VIJFDE INTERNATIONAAL CONGRES VOOR WETENSCHAPPELIJKE BEDRIJFSORGANISATIE, GEHOUDEN TE AMSTERDAM OP 18—23 JULI 1932
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

181

DE LIQUIDITEITSBALANS IN HET EFFECTENBEDRIJF
Saldibalans
Kas .................................
Cliënten .........................
debetsaldi geheel gedekt
idem ten deele ge­
dekt .........................
idem ongedekt ...
creditsaldi blanco verkoopen ..................
idem vrij ..............
Leenposten o/f ..............
idem u/f ..................
Beurs te leveren ..........
idem te ontvangen ...
Prolongatie o/g ..........
Eigen fondsen long ......
idem short ..............
Commissie .....................
Intrest .............................
Onkosten .....................
Meubilair .....................
Kapitaal .........................
Voorraad in kluis ..........
Winst .............................
72.143.95

„

650.143.82

ƒ 803.172.—

55.983.86
9.847.32

„

ff

31.450.—
12.179.75
95.547.87

ff

67.513.12
1.—

ƒ

42.402.—
”

ƒ
ff

!

\

ƒ

Liquiditeitsbalans

Verlies- en Winstrekg.
 Fondsenbalans

ff

ff

52.178.47 ƒ
21.667.10

46.782.—

15.430.—

15.000.—

10.792.80 ,, 11.100.—
500.000.— » 632.500.—
24.378.12
80.342.87
10.021.33

21.480.—

„

31.000.—

.,

12.200.—

,,

72.143.95
ƒ

153.028.18

ff

5.396.47
21.667.10

13.581.86
9.847.32
ft

450.—
ff

430.—
20.25

ff

280.000.—

ff

ff

307.20
132.500.—

tf

1.—

ff

„ 111.350.—

ƒ
))

„

»

f

ƒ 994.810.69 ƒ 994.810.69 ƒ 726.862.— ƒ1.000.124.— f
273.262.—
»

15.802.13
2.898.12
80.342.87
10.021.33

67.513.12

67.513.12 ƒ 109.064.45 ƒ 228.831.33 ƒ 460.542.—
273.262.—
41.551.33
41.551.33
ff

ƒ 994.810.69 ƒ 994.810.69 ƒ1.000.124.— ƒ1.000.124.— ƒ 109.064.45

109.064.45

502.093.33 f 502.093.33

gelaten worden, dat in het geheim te doen; zij moet niet ver­ te maken, of wellicht niet de beste wijze om een congres vrucht
plicht worden het bedrag daarvan in de balans te doen blijken. te doen dragen zij, de vragen, ter behandeling waaiwan het
Menig aandeelhouder heeft in dezen tijd alle reden zulk wijs samengeroepen wordt, voorbedaehtelijk zoodanig te redigeeren
beleid, waar het is toegepast, te waardeeren; andere hebben dat zij voor meer dan één uitlegging vatbaar zijn. Daarbij zou
reden het te betreuren, dat er geen geheime reserves aanwezig dan subsidiair kunnen worden overwogen, in hoeverre, bjj de
zijn. De reserve voor eventualiteiten wordt gewoonlijk in een vertaling der vragen in de toegelaten talen, verder profijt van
veelomvattenden post aan de credit-zijde van de balans opge­ dit leidende beginsel kan worden getrokken.
 Het mag althans wel als zeker worden aangenomen, dat de
nomen (b.v. „Creditors, including provision for contingen­
cies” ) en het lijkt mij noodzakelijk, dat uit de bewoordingen verscheidenheid van behandeling van sommige der opgegeven
van de omschrijving het bestaan van de reserve blijkt. Het ge­ onderwerpen geringer zou geweest zijn, wanneer de formuleebruik van dergelijke reserves tot tegemoetkoming in verliezen ring b ij enkelen niet meer dan één uitlegging had toegelaten en
of aanvulling van winsten moet aan aandeelhouders worden daardoor punten zijn aangeroerd, die anders waarschijnlijk
medegedeeld en, met uitzondering van een betrekkelijk klein niet ter sprake zouden zijn gekomen.
Moge de overzicht-sehrjjver zich daardoor ook al eenigszins
aantal gevallen, moet het zoodanig gebruikte bedrag worden
genoemd. Het ontstaan en het gebruiken van geheime reserves gedupeerd gevoelen, de onpartijdigheid gebiedt zelfs hem te
houdt verband met een zoo groote verscheidenheid van omstan­ erkennen, dat dit niet op kan wegen tegen het voordeel, dat
digheden, dat in dit vraagstuk geen vaste uitspraak voor alle belanghebbenden uit de ongedachte resultaten van de vraag­
gevallen kan worden gedaan. Het oordeel wat in een bepaald stelling wellicht trekken kunnen.
In het volgende wordt gepoogd van de vele referaten, al­
geval de juiste methode moet worden geacht, kan alleen ver­
kregen worden, nadat met de omstandigheden van dat indivi- thans van de belangrijkste voor den accountant, naar de meening van den schrijver, een zeer summier overzicht te geven,
dueele geval is rekening gehouden.”
In het algemeen zal de hierboven weergegeven opvatting ook waarbij de orde wordt gevolgd, waarin zij in de twee bundels,
bij de Hollandsche Accountants de meeste aanhangers vinden. door het Congresbestuur uitgegeven, verzameld zijn.
Hoe het mogelijk zal zijn deze in de Companies Act te codifiDe le vraag luidt:
ceeren, zullen wij met belangstelling dienen af te wachten.
 Bestaan
er in de economische gebieden (industrie, landbouw,
(The Incorporated Accountants’ Journal)
handel) vaste methoden ter bepaling van den kostprijs? Hoe
(Januari, Maart en Mei 1932)
zijn deze vastgesteld en welke uitkomsten hebben zij opge­
v. R.
leverd?
OVERZICHT DER REFERATEN, UITGEBRACHT OP HET
G. A. Ware (U.S.A.) beantwoordt deze vraag in zijn refe­
VIJFDE INTERNATIONAAL CONGRES VOOR WETEN­ raat: „Uniform Cost Accounting” , op de volgende wjjze.
SCHAPPELIJKE BEDRIJFSORGANISATIE, GEHOUDEN
De vaststelling eener uniforme methode van kostprijsbereke­
TE AMSTERDAM OP 18—23 JULI 1932
ning is zeer wezenlijk een coöperatieve arbeid, daar zij niet
slechts één onderneming moet dienen, doch bestemd is om ge­
Leest men de samenvattingen der „openers of discussion” bruikt te worden door alle leden eener bepaalde industrie.
Zal zulk een gezamenlijk optreden resultaat hebben, dan
van de referaten, dan is men geneigd de vraag tot probleem

182

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

moet het uitgaan van, en geleid worden door, een centraal,
onpartijdig, lichaam, dat de gcheele daarbij betrokken industrie
vertegenwoordigt en het vertrouwen van ieder lid bezit. Om dit
in te zien, is veel nadenken en een diep inzicht in de menschelijke natuur niet noodig. Geen onderneming zal gaarne, indien
al, bereid worden gevonden om zich te richten naar de voor­
schriften van haar concurrent, ten opzichte van de vraag hoe zij
haar kosten al dan niet moet berekenen en in welken vorm de
inkomsten moeten worden getoond. Beiden zullen allicht vin­
den, dat hun methode goed is, terwijl een onpartijdig onderzoek
zal aantoonen, dat beide middelmatig zijn en een derde concur­
rent, aan de beide anderen onbekend, door zijn methode van
kostprijsberekening wellicht gunstige uitkomsten bereikt.
 De ervaring in de U.S.A. heeft geleerd, dat de „TradeAssociation” van een bepaalde industrie de eenigste organisatie
is, die op bevredigende wijze kan zorg dragen voor de op­
stelling van een uniforme kostprijsberekening. Dit is zoo, om­
dat de Association niet slechts onpartijdig is jegens haar leden,
doch bovendien in nauwe aanraking is met de verschillende
technische en andere phasen van de industrie, die zij vertegen­
woordigt en welker belangen zij te behartigen heeft.
Het is noodig, dat de industrie zich doordringt van het
groote belang, dat een uniform systeem van kostprijsbereke­
ning voor haar verdere ontwikkeling heeft en het is juist
daarbij, dat de Trade-Association haar een onvergeljjken dienst
kan doen.
Het referaat bespreekt de volgende onderwerpen:
Legal Limitations; The objects of Uniform Cost Accoun­
tancy; Organisation and Procedure; Cost Committee; The
Association Accountant; The Cost accountancy Manuel; The
benefits of Uniform Cost Accountancy; Cost Accountancy
Meetings; The Maintenance of Uniformity; Comparative Costs;
Industrial Cost Standards as an Aid to Budgetary Control.
Tenslotte wordt een uiteenzetting gegeven, met behulp van
een groot aantal staten, van de uniforme kostprijsberekening
in de U.S.A. in de courantenpapier industrie.
Heinrich Ilerches, uit Weenen, beantwoordt de gestelde
vraag in het bijzonder met het oog op de textielindustrie, in
zijn referaat: „Einheitsverfahren zur Bestimmung der Selbst­
kosten. ’’
Eerst wordt een overzicht gegeven zoowel van de inzichten,
die men in Middeleuropa veelal over het doel van de bereke­
ning van den kostprijs aantreft, als van de belangrijkste in­
richtingen, die in de Textielindustrie voor de kostencontróle
voorkomen, benevens van de gebreken, die haar aankleven.
 Daarna worden de richtlijnen voor het vaststellen van standaard-methoden besproken. Het voornaamste deel van het refe­
raat wordt gevormd door een kritiek op de twee voor de Tex­
tielindustrie bestaande handleidingen:
R.K.W. Veröffentlichung No. 34: „Einheitsbuchführungen:
Webereien, mit besonderer Berücksichtigung der Buntwebe­
reien” en
Yeröffentlichung des Wool Institute of New-York. „Hand­
book for standard cost-computation in the wool-industry”.
De referent geeft met beslistheid de voorkeur aan de pro­
gressieve methode boven de retrograde en geeft de maatregelen
aan, waardoor de progressieve methode ook in het geval van
een rijk gevarieerde productie aanwendbaar en geschikt schijnt.
Alle prineipieele vragen, die zich bij de opstelling van een
uniforme kostprijsberekening voor doen, worden in acht groe­
pen verdeeld. Tenslotte worden de grenzen aangegeven, waar­
binnen de methode toepassing vinden kan.
Het referaat behandelt de volgende onderwerpen:
Das Kostenproblem; Einheitsverfahren; Einheitsverfahren
für die Textielindustrie.
De zoo juist genoemde acht groepen zijn de volgende :
I. Progressive oder retrograde Selbstkostenermittlung;
II. Eingliederung der Betriebsrechnung in das gesamte
Rechnungswesen ;
III. Festlegung der Kostenarten und ihrer Begriffsbestim­
mung;
IV. Aufstellung des Kontenplanes;
V. Festlegung der Rechnungspcrioden ;
(Hierbij speelt de kalenderhervorming een beslissende
rol) ;
VI. Eingliederung der Kosten in ihre Kategorien;
VII. Verfahren zur Kostenerfassung;
a. des direkten Material- und Lohnaufwandes;
b. Schema zur Erfassung und Verteilung der Gemein­
kosten ;
c. Kosten, und Leistungskontrolle;
d. Kostenermittlung je Erzeugungseinheit ;
VIII. Feststellung des Einflusses von Beschäftigungsgrad und
Auftraggrösse auf die Kostengebarung.
Uit naam van „La Commission Générale d ’Organisation
Scientifique du Travail” in Frankrijk, werd een referaat uitge­
bracht door Jean Milhaud.
 Daarin wordt een overzicht gegeven van de studies en on­
derzoekingen verricht door „les groupements d ’industriels
français pour contribuer à l ’unification des méthodes de calcul
des prix de revient.”
Ecn interprofessionale enquête, verricht met medewerking
van de verschillende groepen, die belmoren tot de „Confédé­
ration Générale de la Production Française” heeft geleid tot
het vaststellen van een zeker aantal algemeen erkende begin­
selen.
Verschillende industrieën hebben daarvan gebruik gemaakt,
om daardoor te komen tot een nauwkeurige methode van kost­
prijsberekening, geschikt voor hun eigen bedrijven.
In het referaat wordt een vluchtig overzicht gegeven van de
pogingen, die in dien geest werden gedaan door Hotels, Wolindustrieën, Drukkerijen, Electrische en Mechanische bedrij­
ven, Smelter ij en en Banken.
Tenslotte wordt de tekst gegeven van een brief van een
Fransch industrieel, die een plan ontwikkelt voor de nationale
en internationale bestudeering van het probleem.
Een Memorandum door H. Jach Bock (V.S.A.) ingezonden,
bespreekt de volgende onderwerpen:
The relationship of Scientific Management and Standard
Costs; The increased scope of Standard Oost plans over retropective accounting methods; How Standards are established;
Compilation of budgets; Standard Cost procedure. Description
of two types of plans and procedures; Specimen forms; Stan­
dard Expense Schedule; Standard Cost Record; Forecast of
Sales, Freight and Cost-At Standard; Summarized Budget;
Specimen Ledger Accounts; Net Profit Variation Analyses;
Uses of Standard Cost Data; Specimen Reports; Daily Labor
Efficiency Report; Monthly Purchase- and ManufacturingCost-variation Report ; Profit and Loss Statement with Analy­
sis of Variations.
De tekst wordt verduidelijkt door een aantal staten.
Volgt een Memorandum van Ferd. Zedlitz (Czecho-Slowakye).
Met behulp van grafische voorstellingen wordt een uiteen­
zetting gegeven van de voortbrengingskosten van wollen garens
in alle phases der productie voor alle gangbare nummers bij
volbezetting der spinnerij.
 Memorandum van Bimailho, Administrateur-Délégué de la

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
„Compagnie Générale de Construction et d ’Entretien de Mate­
riel de Chemin de P e r” :
Betoogd wordt:
1. De kostprijs van een product op een gegeven oogenblik en
in den staat, waarin het zich daar bevindt, is de som der ge­
maakte kosten
a. voor het materiaal, dat het bevat;
b. voor het loon van den arbeid, rechtstreeks op het pro­
duct aangewend;
c. voor de vergoeding van het rationeele deel der onkosten,
die op het product vallen.
2. De fabriek is verdeeld in verschillende afdeelingen, voor
welke ieder afzonderlijk boek wordt gehouden. Voor iedere
afdeel ing berekent men den maandprjjs van het arbeidsuur,
waarbij men rekening houdt met de loonen, die in de afdeeling zijn betaald geworden en met het deel van de vaste
en veranderlijke kosten, die haar toevallen.
Het product bevat een zeker gewicht aan grondstof,
waarvan de kostprijs naar de algemeene methode is bepaald
(zie onder a .) ; deze prijs wordt in iedere afdeeling, waar
het product passeert, verhoogd met een zeker aantal ar­
beidsuren; men kent den prijs van ieder dier uren (door
rekening te houden met b. en c. hierboven); de kostprijs
van het product is de som van al deze factoren.
3. Hoe meer de arbeidsafdeelingen gelijksoortig zijn in den
zin van de in het referaat gegeven definitie, hoe meer de
waarheid zal worden benaderd.
A. Williamson T. G. W. A. zond eveneens een memorandum.
 Hij deelt mee, dat een uniforme kostprijsberekening in GrootBrittannië door een dozijn industrieën werd ingevoerd. Het
meeste succes heeft men gehad met de oprichting van een per­
manente commissie voor kostprijsberekening, die propaganda­
werk doet en ook desgewenscht praktische hulp verleent. Het
belangrijkste voorbeeld van een uniform systeem levert de
„British Federation of Master Printers” , welke dit werk reeds
vóór 20 jaar ter hand nam. Het daarop volgende in belang­
rijkheid is de poging, die sedert 1923 door de „British Ironfounders Association” wordt gedaan.
Grootte-verschil der ondernemingen is geen belemmering om
een uniform systeem aan te nemen, indien slechts zorg ge­
dragen wordt om bijzondere problemen afzonderlijk te behan­
delen.
Een referaat over „Kalkulation im Klein-gewerbe ” werd
door Ir. V. Huci ingediend.
De methode van berekening, die heden ten dage, zegt hij,
in Czecho-Slowakije gewoonlijk onderwezen en meestal toege­
past wordt, bewaart den ondernemer niet voor verliezen, doch is
veeleer geschikt om de prijsvorming te maskeeren, daar zij
verschillende deelen van den kostprijs te algemeen behandelt,
aan de afzonderlijke elementen meestal niet voldoende aandacht
schenkt. Dit wordt nader toegelicht en vervolgens aangegeven
hoe naar de meening van den schrijver de berekening zou behooren te geschieden.
Dr. Karl Rege, Hongarije, wijdt een referaat aan: „Die ge­
bräuchlichen Methoden zur Ermittlung der Produktions-Selbst­
kosten der ungarischen Landwirtschaftlichen Produkte”.
Josef H. Hazuka, Weenen, leverde een referaat in, getiteld:
„Die Vereinheitlichung der industriell-kaufmännischen Selbst­
kosten-Rechnung Voraussetzung des Zwischenbetrieblichen
Kostenvergleiches. ’’
De practische behoeften aan kostenvergelijking binnen het
bedrijf loopen uit of samen in het probleem, om uniforme be-

183

rekeningsmethoden te vinden, die een bevredigende gelijksoor­
tigheid van de beschikbare te vergelijken cijfers waarborgen.
 Voor zoover hierbij sprake is van onderzoekingen naar de
kosten in afzonderlijke branches, zullen voorbereidende normaliseerings-maatregelen ten opzichte van de organisatie der
kostenberekening te minder moeilijkheden bereiden, daar er
reeds een rij voorbeeldelijk-riohtinggevende publicaties ter be­
schikking staan. Voor zoover de schrijver weet, liet men echter
tot nu toe na te beproeven te komen tot opstelling van algemeen
geldige organisatiebeginselen, die alles wat de berekeningen in
de branches gemeen hebben samenvattende, geschikt zouden zijn
om te dienen tot leidende beginselen voor een kostenvergelij kin g
van ongelijksoortige bedrijven.
In het referaat wordt nu getracht om waarnemingen en er­
varingen in een veelzijdigen practisehen normalisecringsarbeid
op het gebied van de kostprijsberekening opgedaan, verder te
ontwikkelen tot algemeen geldige, concrete organisatievoorstellen en daarbij het bewijs te leveren, hoe ver heden reeds reke­
ningensysteem en afrekeningstechniek in het moderne rekeningswezen tegemoet komen aan de eischen van een uniform
instrument van vergelijking van berekeningen zelfs van fun­
damenteel verschillende bedrijven.
De volgende onderwerpen worden achtereenvolgens behan­
deld :
Stand der betriebswirtschaftlichen Forschung hinsichtlich
Normung der Selbstkostenbestimmung.
Problemenstellung der practisehen Betriebsvergleichung.
Einflussfaktoren der Kostenstruktur.
Analyse der Kostenstruktur.
Praktische Durchführung der Selbstkosten-Normung.
Normung des Kostenvergleiches.
Het artikel wordt verduidelijkt door vier „Schaubilder” :
der Kostengliederung.
der Lohnkosten-Erfassung.
der Selbstkosten-Rechnung der Einzelfertigung.
der Selbstkosten-Rechnung der Massenfertigung.
„Le controle des prix de revient et la direction d ’une entre­
prise de bâtiment, basé sur un budget” is de titel van een refe­
raat van M. L ’ing. Mieczyslaw Lopuszynski, Warschau.
De korte inhoud is als volgt:
Het rationaal beheer van een bouwonderneming moet geba­
seerd zijn op een budget, dat omvat, den kostprijs der uit te
voeren werken, hun verkoopwaarde en de te verwachten winst.
Dit budget wijst de standaards aan, waarmede de directie der
onderneming rekening heeft te houden bij haar beleid.
 De uitkomsten, die gedurende de uitvoering der werkzaam­
heden worden verkregen, moeten worden gecontroleerd met be­
hulp van een speciaal systeem van verantwoording. Dit systeem
moet het mogelijk maken, zoowel den kostprijs als het geheele
beheer der werkzaamheden te controleeren.
Ing. Josef Mattes, Zagreb, bood een referaat aan over de „Be­
stimmung und Verwertung virtueller Längen im Eisenbahn­
betriebe. ’’
„Etablissement et controle d ’un budget dans une entreprise
minière” is de titel van een referaat, uitgebracht door „Petrosam” Société Anonyme Roumaine pour l ’exploitation des
Mines de Charbon.”
Er wordt betoogd:
In den tegenwoordigen tijd is het meer dan in normale tijden
noodig rekening te houden met een algemeene financieele on­
zekerheid ; bovenal is dit het geval bij de exploitatie der mijnen,
waar het element van het onverwachte bijzonder mee doet.
Daarom is het noodzakelijk een budget op te stellen, dat voort­

184

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

durend kan worden gecontroleerd. Ten einde vast te stellen,
welke mijn, of welk kwartier eventueel de productie moet wij­
zigen en hoe het oorspronkelijke budget moet worden aangepast
aan de nieuwe condities, is het volstrekt noodig het oog te hou­
den op iedere onkostenrekening door middel van een zeer ge­
detailleerde statistiek der boekhouding, naast die der technische
werken. In hetgeen dan volgt wordt getoond, hoe het budget
van een kolenmijn met een dagelijksche productie van 6300 ton
werd op gesteld en gecontroleerd.
 Om een budget te kunnen opmaken, is het noodig voor iedere
mijn haar hoogste productiecijfer, haar productie program on­
der de meest gunstige voorwaarden, en den kostprijs voor
iederen post van het budget, te bepalen. Dit moet het mo­
gelijk maken, een zekere totale productie zoo goed mogelijk
over de verschilende mijnen en kwartieren te verdeelen ;
aan te wijzen, welk kwartier, in geval van verandering der
productie in den loop der jaren, zich het beste en het snelste
aan deze verandering kan aanpassen en den eventueelen
kostprijs vast te stellen. Voor het geval, dat de productie door
gebrek aan afzet niet die van het program bereikt, worden
verschillende maatregelen aangegeven, teneinde economische
aanpassing te verkrijgen : Beperking van een aantal werkzaam­
heden, ontslag van een deel der arbeiders, vermindering van
het aantal werkdagen (dit laatste hoofdzakelijk in het geval
van een voorloopigc vermindering der productie) en het geheel
opgeven van een of meer kwartieren, onder opmaking van een
nieuw productie-program. De berekening der loonen en der
materialen wordt gelijktijdig aangegeven voor iedere rekening
afzonderlijk en kan steeds in de boeken worden ingedragen in
de tweede week van de maandafsluiting. De hoofdboekhouding
vereenigt de gegevens der loonen en materialen met even­
tueel andere gegevens en maakt voor iedere afdeeling een af­
zonderlijke berekening. Iedere rekening, collectief of individu­
eel, krijgt een comptabele en een statistieke „fiche” . Om de
controle te vergemakkelijken, wordt maandelijks een bedrijfsoverzicht opgemaakt voor iedere individueele rekening. Daar­
door wordt een vergelijking mogelijk tussehen hetgeen volgens
program moest geschieden en wat in werkelijkheid werd ver­
richt, terwijl tevens een leiddraad voor de controle afdeeling
wordt verkregen.
llcm na Paskowicz: „Ingénieur agronome” te Warschau,
bood een studie aan getiteld : „Application des méthodes ma­
thématiques à la comptabilité agricole”.
 Georges Wels, Frankrijk, leverde een „Essai d ’une compta­
bilité de prix de revient” , waarin de boekhouding van een
olijvenplantage wordt beschreven.
Max Schalansky, Aussig, bood een verhandeling aan, geti­
teld: „Abrechnung einer Wollbuntweberei mit angegliederten
Fàrberei und Appreturbetrieb”.
Prof.Teodoro d ’Ippolito Italië, betoogt in een memorandum
het volgende:
Op grond van enkele aanhalingen in de verslagen van voor­
gaande congressen, besluit hij, dat een standaard-methode tot
bepaling van den kostprijs twee doelen dient :
a. verkrijging van een basis tot beoordeeling der verkoopsmogelijkheden ;
b. verkrijging van een basis tot bepaling van de hoogste pro­
ductiviteit van het bedrijf.
Alvorens de te dien opzichte reeds behaalde resultaten te
bespreken, stelt hij twee vragen :
a. Is het mogelijk in een bedrijf ook maar bij benadering den
waren kostprijs der afzonderlijke producten vast te stellen,
of heeft ieder product verschillende kostprijzen?

b. Is het mogelijk bruikbare methoden te vinden voor ver­
schillende bedrijven en tijdperken?
Vervolgens bespreekt hij de verdeeling der onvoorziene ver­
liezen over een langen termijn, een handelwijze die naar zijn
meening, niet juist is. De verliezen belmoren niet in de bereke­
ning der kostprijzen, welke de basis vormen voor den verkoop­
prijs, doch behooren als bijzonder verliezen op de productie te
worden beschouwd, daar anders een algemeene genormaliseerde
kostprijsberekening niet mogelijk is. De schrijver gelooft een
norm voor enkele gelimiteerde groepen van bedrijven te kunnen
opstellen naar de volgende beginselen:
a. Verschillende standaards voor ieder der doeleinden, die
zich in een zelfde bedrijf voordoen.
b. één standaard voor een speciaal doel opgesteld, zóó, dat
dit systeem door een kleine wijziging ook op alle doelen kan
worden aangewend.
 Tot slot wordt een voorbeeld gegeven, van de berekening
van den kostprijs der „F iat” , benevens een paar tabellen. De
eene tabel heeft betrekking op de ijzergieterij, de andere op de
Automobielfabriek der „F iat”.
„V ergleichbare Standard-costs Produktionsverschiedener
Betriebe der Schwerindustrie, unter Berücksichtigung der
verschiedentlichen maschinellen Einrichtung, deren Methodo­
logie, Durchführung und Auswirkung, wie deren Wichtigkeit
in der staatlichen Schwerindustriellen Planwirtschaft” , is de
veel omvattende titel van een uitvoerige met veel grafische
figuren toegelichte verhandeling van Obering. K. P. Gligorin,
„Konsultant des Obersten Volkswirtschaftsrates in Moskou, für
Betriebs-Organisations-Rationalisierung und Wirtschaftsrech­
nung”.
De schrijver vestigt de aandacht op de tegenstelling, die be­
staat tussehen de kapitalistische en de socialistische opvatting
der Maatschappij, welke een opvatting van het vraagstuk van
den kostprijs medebrengt, die van het kapitalistisch stand­
punt afwijkt. Dit komt daarin tot uitdrukking, dat in de
kapitalistische volkshuishouding de verlaging van den kost­
prijs gelijkluidend is met de winstverhooging of de accumu­
latie van het kapitaal. In de socialistische volkshuishouding
daarentegen is de verlaging van den kostprijs gelijkluidend met
het goedkooper afgeven van de producten aan de verbruikers,
te meer daar volgens in die huishouding bestaande wetten een
winstopslag beperkt is tot een bepaald doel, t.w., de middelen
ter verkrijging noodig tot verbetering der levens- en cultuurvoorwaarden der arbeiders en bedienden, alsmede voor de be­
sparingen, die de Staat behoeft voor verdere industrialiseering
en de algemeene verbetering van den welstand. De verlaging
van den kostprijs raakt hier dus de diepste levensbelangen
der breedste bevolkingslagen, waarom aan dit vraagstuk zeer
bijzonder de aandacht wordt geschonken.
Niettemin ziet de schrijver toch een punt van overeenstem­
ming, n.1. het belang eener economische voortbrenging.
 De structuur der economie van de Sovjetunie, welke haar
uitdrukking vindt in de Staatsindustrie, die daar uitsluitend
voorkomt, eischt:
A. Algemeene richtlijnen tot bepaling der kostprijzen op
basis van vaste productiekosten (Standardcosts), als ook over­
eenkomstig gewijzigde Budgetcontróle, waaruit per machine
of per arbeiderbrigade het plus- of minusverschil bij iedere
operatie dagelijks blijkt.
B. De mogelijkheid van de prestatie- en kostenvergelijldng
tussehen bepaalde industrieele bedrijven, ook wanneer hun pro­
duct en machinale inrichting onderling verschillend is.
Hiermede wordt dus de vraag der vergelijkbare Standard­
costs opgeworpen. De referent heeft dit vraagstuk niet slechts

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJUSHUISHOUDKUNDE
beantwoord door het ontwerpen van meetbare-werk-eenheden,
doch bovendien door rekening te houden met de verscheiden­
heid en den toestand der machinale inrichting.
Door een nieuw systeem van prophylaktische maehine-beproeving, met gebruikmaking van de door Prof. Sdüesinger
uitgewerkte beproevingsmethoden, voor werktuigmachines,
verkrijgt hij door zijn „Punkte-Bewertungs-System” een uit­
drukking (coëfficiënt) van den toestand der afzonderlijke
machines.
Daar alle elementen der onkosten binnen vaste kostprijzen
(Standard-costs) ■
— dus ook de verloren tijd, zoowel die, welke
van de machine, als die, welke van de arbeiders afhangt, door
middel van welk bedrag weder de Machineausnutzungsfaktor
moet worden verkregen — een normeering behoeven, heeft refe­
rent ook deze normeering, met gebruikmaking van den voren­
genoemden coëfficiënt uitgevoerd.
Daardoor wordt, nog afgezien van de aanpassing der ver­
liezen aan den effectieven machinetoestand en van de vaststel­
ling der kostprijzen, de mogelijkheid geboden niet slechts van
een betrouwbaar bedrijfsplan, doch bovendien van een be­
trouwbaren grondslag voor de geheele staats-industrieplanning.
Alle bovengenoemde elementen vereenigd, maken de opstel­
ling mogelijk van vergelijkbare kostprijzen (Standard-costs)
voor verschillende bedrijven binnen bepaalde industrieën.
Aan dit referaat is een tweede toegevoegd, eveneens van de
hand van genoemden Obering. K. P. Gligorin over „Unkosten­
Senkung durch Unkosten-Rücklassung”.
 E r wordt op gewezen, dat het onvoldoende is naar verlaging
van de van „buiten” komende onkosten, zooals vracht (spooren zeetransport), porti, telegram- en telefoonkosten, allerlei be­
lastingen, alsook in- en uitvoerrechten, te trachten, een punt,
dat in dezen tijd algemeen onderwerp van verhandeling tusschen de Staten is. Indien al hierover tusschen de Staten over­
eenkomsten tot stand komen, zijn deze toch niet geschikt om
invloed uit te oefenen op, of rekening te houden met, een veel
belangrijker factor, namelijk de interne bedrijfsleiding.
Zeer voel meer meent de schrijver kan tot bevordering van
de arbeidsmoraliteit in het bedrijf worden gedaan, door de on­
kosten te verdeelen over de afdeelingen, die de onkosten inder­
daad veroorzaken. Zijn er bijv. speciale kosten gemaakt in afdeeling A., veroorzaakt door een onderbreking in afdeeling B.,
dan moeten deze kosten in A. worden geboekt ten laste van B.
Hierdoor wordt een bedrijfsbarometer verkregen, die onder den
titel: „door andere afdeelingen veroorzaakte schaden” , onnauwkeurigen of verkeerden arbeid in de verschillende afdee­
lingen aanteekent.
Deze methode der onkostenverlaging door onkostenoverboeking heeft in de praktijk reeds geleid tot een belangrijke ver­
mindering der kosten.
(Wordt vervolgd)
C. Y.
REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFT LITERATUUR OP
HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
Redactie: Mej. Dr. R. PHILIPS en Drs. G. L. GROENE VELD
voor bedrijfseconomie en J. P. DE HAAN en
J. C. SPANGENBERG voor accountancy

van den Gouv. Acc. Dienst naar de Rekenkamer wordt besproken.
O.m. naar aanleiding van het volgende:
Een vertegenwoordiger van de Regeering heeft in den Volksraad
verklaard, dat de accountant voor hoogere functies ongeschikt wordt
geacht, daar een accountant nooit meer is dan een hulpkracht. Ook
de onwetendheid van genoemde functionarissen terzake van de plaats
van den accountant in het particuliere bedrijfsleven, wordt besproken.
 A II 1
Accountancy Juli/Aug. 1932
Directors, auditors and valuations
R e d a c t i e . — Naar aanleiding van de meening van Sir Mark
Webster Jenkinson, dat elke N.V. een z.g. financieele-commissaris in
haar college van commissarissen moet hebben, die, als aanvulling aan
de balans, aan de aandeelhouders verslag uitbrengt over de waardeering van de roerende .en onroerende goederen, de financieele positie
van dochterondernemingen, enz., o.m. ook om de accountants dan niet
met deze taak te behoeven te belasten, wordt over deze aangelegen­
heid een beschouwing gegeven.
 A II 1
The Accountant 2 ]uli 1932
Recommends appointment of Corporation auditors
R e d a c t i e . — Opgenomen is de tekst van de resolutie aangeno­
men door „the Chamber of Commerce of the State of New-York”,
waarbij de wenschelijkheid wordt uitgedrukt, dat alle Maatschappijen,
behalve dan die overheidsbedrijven, die al onder staatscontrole staan,
er naar moeten streven, dat overal aandeelhouders een „independent
certified public accountant” benoemen. Hierbij wordt o.m. het volgende
opgemerkt:
„Recent experiences in several directions show the need of better
and more independent auditors. In order that full effect be given to
the proposed change it would, of course be necessary to have the
auditor’s complete report available for inspection by shareholders. It
is believed that the consequence would be a larger attendance of
stockholders at annual meetings and a deeper interest, in a corpo­
ration’s affairs.”
A II 1
The American Accountant Juli 1932
De accountants als wegbereiders voor de efficiency bij het Nederlandsch-Indische Gouvernement
R e d a c t i e . — Naar aanleiding van de artikelen in de April en
Juli/Aug. nrs. van „Accountancy” geeft de redactie een uitvoerige
beschouwing over bovenstaand onderwerp. Aan het slot wordt het
volgende opgemerkt: „De Directeur van Financiën zegt:” „En ik zou
hier een kleine analogie willen trekken met het particuliere bedrijfs­
leven. Ook daar ziet men de accountants niet in de directies zitten
en niet in den Raad van Commissarissen, maar den accountant ziet
men als een zeer gewaarde hulpkracht, maar die hulpkracht is en ook
hulpkracht blijft.”
Wanneer er een analogie is, die fout is, dan is het wel deze.
 Niet, dat wij ons gekrenkt gevoelen door het woord hulpkracht. Als
bedrijfshuishoudkundigen weten we, dat wij alle radertjes zijn in het
groote proces der productie en gevoelen wij ons in het gezelschap van
doctoren, advocaten, notarissen enz. zeer goed op onze plaats, doch
waartegen wij willen opponeeren is, dat deze analogie in de praktijk
juist zou zijn.
Qualitate qua kan de accountant eener N.V. niet tegelijkertijd als
directeur of commissaris dier N.V. optreden, daar dit een functie­
vermenging zou zijn, die ongeoorloofd is en dan ook in de reglementen
der accountantsvereenigingen verboden wordt.
Doch daarentegen ziet men zeer veel accountants als commissaris
optreden. Wanneer in Nederland een enquête daaromtrent werd inge­
steld, zou men als resultaat zien, dat in verhouding van het betrek­
kelijk kleine aantal accountants een groot aantal commissarisplaatsen
door hen bezet wordt.”
A II 1
Accountancy September 1932
Wettelijke regeling van het accountants wezen in Hongarije
B e y d e r w e l l e n , W. — Beschreven wordt de regeling van het
accountantswezen in Hongarije
A II 4
Maandblad voor Accountancy en Bedrijfshuishoudkunde Sept. 1932
III.
A.
ACCOUNTANCY

II.
HET ACCOUNTANTSBEROEP
Accountants als wegbereiders voor de efficiency bij het Ned. Indische
Gouvernement
D u 1 k, J. J. d e n — Het verplaatsen van de contróle-werkzaamheden

185

LEER VAN DE INRICHTING

De Campos boekhoudmachine
H a g e m a n , C. — Uitvoerig wordt bovenstaande nieuwe boekhoud­
machine besproken.
A III 3
Maandblad voor Accountancy en Bedrijfshuishoudkunde Sept. 1932.
