Toezicht op financiële verslaggeving
THEMA

Toezicht op ﬁnanciële
verslaggeving
Erika Marseille en Paul Koster
geving, waarbij professionele oordeelsvorming en
adequate toelichting de sleutelwoorden zijn.
Internationaal staat de Nederlandse verslaggeving
hoog aangeschreven, maar de kwaliteit ervan staat de
laatste tijd onder druk. Het kabinet heeft geconcludeerd dat het bestaande toezicht moet worden versterkt en verwacht dat door de introductie van het
toezicht door de Autoriteit-FM het vertrouwen in de
financiële verslaggeving van Nederlandse ondernemingen weer toeneemt.
Afgezien van de nationale noodzaak zijn er ook internationale ontwikkelingen die dit toezicht rechtvaardigen. De overgang naar International Financial Reporting Standards1 (IFRS) in 2005 voor Europese
beursgenoteerde ondernemingen is daarbij de belangrijkste, en bij de invoering van IFRS wordt ook voorzien
in toezicht. Deze maatregelen bevorderen de vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van de verslaggeving van
Europese ondernemingen, en de EU verwacht hiervan
een grote impact op de Europese economie.
SAMENVATTING De voorgenomen introductie van het toezicht
op de ﬁnanciële verslaggeving door de Autoriteit Financiële
Markten (verder Autoriteit-FM) draagt bij aan het herstel van het
vertrouwen in de ﬁnanciële markten. Van belang is de integratie
van dit toezicht met de internationale ontwikkelingen op het
gebied van ﬁnanciële verslaggeving. In dit artikel wordt ingegaan
op de organisatie van het toezicht, de wettelijke en internationale aspecten en de visie van de Autoriteit-FM inzake het toezicht
op de ﬁnanciële verslaggeving.
1

Inleiding
In het afgelopen jaar zijn de beurzen gekelderd, niet
alleen door een stagnerende economie en de angst
voor nieuwe terroristische aanslagen, maar ook door
een reeks boekhoudkundige incidenten in zowel
Amerika als Europa. Geen wonder dat de plannen van
het kabinet voor toezicht op financiële verslaggeving
in goede aarde vielen en tot snelle besluitvorming
konden leiden.
 De voorbereidingen van het kabinetsbesluit zijn al
veel eerder in gang gezet, ruim voordat de ineenstorting van Enron leidde tot grote onrust en afnemend
vertrouwen in de financiële markten. Door deze
voorbereiding kunnen voorstellen voor wetgeving
voor de implementatie van het toezicht op financiële
verslaggeving eind 2002 worden verwacht.
Nederland kent van origine een liberale verslag-

Drs. E.A. Marseille RA is werkzaam bij de Autoriteit Financiële
Markten en maakt deel uit van de afdeling toezicht ﬁnanciële
verslaggeving.
P.M. Koster RA is lid van het bestuur van de Autoriteit Financiële
Markten.
De auteurs spreken hierbij hun dank uit voor de waardevolle
redactionele opmerkingen van S.F.J.W. Pijnenburg.
d e c e m b e r

2 0 0 2

Voor wat betreft de inrichting van het toezicht op
financiële verslaggeving in Nederland worden in
paragraaf 4 de contouren zoals die door het kabinet
zijn aangegeven en door de Autoriteit-FM zijn uitgewerkt, beschreven. In paragraaf 2 komt de regelgeving
voor verslaggeving aan de orde en in paragraaf 3
wordt het huidige toezicht besproken. In de paragrafen 5 en 6 wordt het toezicht in nationaal en internationaal perspectief geplaatst, waarna in paragraaf 7
ook de relatie tussen controlerend accountant en toezichthouder wordt uitgelicht.
2

Wet- en regelgeving voor verslaggeving
De belangrijkste Nederlandse voorschriften voor verslaggeving staan in het Burgerlijk Wetboek 2, titel 9
(verder ‘titel 9 BW2’), dat de weerslag is van de eisen
die de EU in de Vierde en Zevende Richtlijn stelt aan
verslaggeving van Europese ondernemingen. Titel 9

MAB

583

THEMA
BW2 geeft per balanspost de toegestane waarderingsgrondslagen, maar stelt ook andere eisen, zoals bijvoorbeeld accountantscontrole en openbaarmaking
van bezoldiging van bestuurders en dergelijke.
 Op dit moment ligt er een voorstel tot wetswijziging
van titel 9 BW2, waardoor het voor alle ondernemingen mogelijk wordt IFRS toe te passen. In dat geval
worden de huidige voorschriften voor waarderingsgrondslagen buiten werking gesteld. Daarnaast wordt
van de gelegenheid gebruikgemaakt enkele andere
aanpassingen voor te stellen, zoals de eliminatie van
de optie om goodwill in een keer ten laste van het
eigen vermogen te brengen.
De wetgever laat in het wetsvoorstel twee verslaggevingstandaarden naast elkaar bestaan: de bepalingen
van titel 9 BW2 en IFRS, voorzover de Europese
Commissie (EC) die heeft goedgekeurd. In juni 2002
heeft de Europese Commissie een Verordening aangenomen, die IFRS voor vrijwel alle Europese beursgenoteerde ondernemingen vanaf 2005 verplichtstelt.
De lidstaten krijgen de mogelijkheid om uitstel van
deze verplichting te verlenen tot 2007 voor ondernemingen waarvan alleen obligaties worden verhandeld
en voor ondernemingen die ook een buitenlandse
notering buiten de EU hebben en om die reden al
hoofdzakelijk gebruikmaken van andere internationaal geaccepteerde verslaggevingstandaarden. Of de
Nederlandse wetgever van deze optie tot uitstel
gebruik gaat maken, is nog niet bekend.
De Verordening geeft daarnaast de lidstaten de mogelijkheid om IFRS voor alle ondernemingen toe te
staan. Om deze optie te bewerkstelligen, is de bovengenoemde wetswijziging van titel 9 BW2 noodzakelijk. Omdat de EC geen vertegenwoordiging heeft in
IASB, heeft het de European Financial Reporting
Advisory Group (EFRAG) ingesteld om te adviseren
over goedkeuring van (wijzigingen in) IFRS. EFRAG
betrekt in de beoordeling van IFRS ook of toepassing
daarvan past binnen de geldende Europese regelgeving en heeft in juni 2002 aan de EC geadviseerd de
per 1 maart 2002 bestaande IFRS te accepteren als
Europese verslaggevingregels. De Vierde en Zevende
EU-richtlijnen worden inmiddels gemoderniseerd,
waarbij eventuele conflicten tussen de EU-richtlijnen
en de bestaande IFRS voorlopig uit de wereld zijn.
 Andere belangrijke bepalingen voor verslaggeving
zijn neergelegd in de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. Deze zijn de laatste jaren voor een
groot deel gebaseerd op IFRS, zodat de overgang naar
IFRS voor Nederlandse ondernemingen in beginsel
weinig problemen zou opleveren, ware het niet dat de

584

MAB

International Accounting Standards Board (IASB)
inmiddels voortvarend met nieuwe richtlijnen komt.
Zo worden in het kader van het improvements project twaalf standaarden vernieuwd, met een voorgestelde eliminatie van veel keuzemogelijkheden.
Daarnaast is de IASB bezig met nieuwe standaarden
op het gebied van business combinations, financiële
instrumenten, eerste toepassing van IFRS en niet te
vergeten stock opties. Door deze ontwikkelingen worden IFRS strakker en eenduidiger en daarmee is de
traditionele vrijheid van het Nederlandse verslaggevingregime goeddeels voorbij. De belangrijkste gevolgen hiervan zijn dat resultaten meer zullen variëren
en beter te vergelijken zijn dan voorheen, hetgeen zal
bijdragen aan transparantie op de financiële markten.
 De Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving hebben geen
wettelijke status, en in een jaarrekening hoeft ook geen
verwijzing naar de Richtlijnen te worden gemaakt. In
het wetsvoorstel voor aanpassing van de Wet op de
jaarrekening is voorzien in een vermelding welke standaarden zijn gebruikt voor het opstellen van de jaarrekening. Hierdoor wordt in elk geval expliciet duidelijk
of de jaarrekening straks in overeenstemming is met
de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. De huidige
vrijblijvendheid leidt tot opmerkelijke situaties, getuige de zienswijze van sommige ondernemingen op
goodwill. Sommige ondernemingen weken af van de
aanbeveling van de RJ om vanaf 2001 goodwill voortaan te activeren, onder de motivatie dat het afboeken
van goodwill in de Wet op de Jaarrekening een expliciete optie is, en de Wet van een hogere orde is dan de
Richtlijnen. Dat er echter een wetsvoorstel ligt om
deze optie ongedaan te maken en dat afboeking van
goodwill ten laste van het eigen vermogen een typisch
Nederlandse eigenaardigheid is geworden, heeft deze
ondernemingen blijkbaar niet kunnen verleiden om
goodwill te activeren. En dat ook accountants hun
cliënten niet konden overtuigen van de zienswijze van
de Raad voor de Jaarverslaggeving, en dat zij daar vervolgens geen onverplichte toelichting in de accountantsverklaring bij maakten, illustreert dat de liberale
opvattingen over verslaggeving tot ongewenste resultaten kunnen leiden voor wat betreft vergelijkbaarheid
van financiële informatie.
3

Huidig toezicht
Op dit moment heeft de Ondernemingskamer van het
Amsterdamse Gerechtshof (OK) de taak klachten over
jaarrekeningen te onderzoeken. Bezwaarlijk hierbij is –
naast de duur van de procedure – dat het hier om passief toezicht gaat. Het effect kan echter vérstrekkend
zijn, want de OK kan een jaarrekening vernietigen.
 d e c e m b e r

2 0 0 2

Ook het Openbaar Ministerie (OM) heeft een taak bij
het handhaven van de kwaliteit van financiële verslaggeving, maar in de praktijk heeft dit zelden geleid tot
vervolging. Artikel 336 uit het Wetboek van Strafrecht
ziet op bedrog met de balans en winst- en verliesrekening, maar jurisprudentie op grond van dit artikel is
echter zeldzaam en oud. Niet bekend is of dit het
gevolg is van het ontbreken van aangiften of dat het
om andere redenen niet tot vervolging komt.
Op basis van het fondsenreglement heeft Euronext
een zekere toezichttaak voor wat betreft jaarrekeningen van beursgenoteerde ondernemingen. Hierbij
gaat het echter om toezicht, dat niet vanwege de overheid wordt uitgevoerd. Daarnaast bestaat er indirect
toezicht op verslaggeving via het tuchtrecht van
accountants. Zo is aan twee accountants een tuchtrechtelijke maatregel2 opgelegd, omdat de jaarrekening te weinig inzicht gaf en dat zij ten onrechte
waren afgeweken van de Richtlijnen voor de
Jaarverslaggeving. Betrouwbare financiële verslaggeving is echter primair de taak van de verslaggevende
onderneming zelf. Hierdoor bestaat er de behoefte
om ook via deze ondernemingen te kunnen ingrijpen
en dit niet alleen via de indirecte weg van de accountant te laten lopen.
4

Toekomstig toezicht
Het kabinet heeft zich dus uitgesproken voor onafhankelijk toezicht op verslaggeving en wil dit opdragen aan de Autoriteit-FM. Deze taak, waarbij het vertrouwen van beleggers in adequate verslaggeving en
vertrouwen in de adequate werking van de effectenmarkten centraal staat, past binnen het profiel van de
Autoriteit-FM, die in de Nota Hervorming van het
toezicht op de financiële marktsector is aangewezen
als gedragstoezichthouder.
In eerste instantie heeft het toezicht alleen betrekking
op beursgenoteerde ondernemingen, maar in een
later stadium zal worden bezien of uitbreiding naar
andere categorieën ondernemingen noodzakelijk is.
 In dit kader wordt steeds vaker het begrip Public interest entities genoemd, waaronder doorgaans ook worden begrepen niet-genoteerde financiële instellingen,
pensioenfondsen en andere instellingen waarmee
wezenlijke publieke belangen gemoeid zijn.
Het toezicht ziet op correcte toepassing van de verslaggevingregels in jaarrekeningen en tussentijdse cijfers, waarbij deze verschillende rapportages bovendien een consistent geheel moeten vormen met de
tekst van het jaarverslag. Ook de naleving van de overige in wet- en regelgeving opgenomen voorschriften
ten aanzien van financiële verslaggeving valt onder

d e c e m b e r

2 0 0 2

het toezicht. Hierbij kan worden gedacht aan de
openbaarmaking van bestuurdersbeloningen.
Een belangrijke ontwikkeling in dit verband is de
verwachte EU-Richtlijn voor doorlopende verplichtingen, die onder andere termijnen zal bevatten
waarbinnen financiële rapportages beschikbaar worden gemaakt voor het publiek, maar vermoedelijk
ook zal vereisen dat beursgenoteerde ondernemingen
kwartaalberichten moeten uitgeven. In IAS 34 worden vervolgens eisen gesteld aan de inhoud, presentatie en toelichting van tussentijdse financiële rapportages.
De contouren van het toezicht
Het toezicht zal achteraf plaatsvinden na publicatie
en deponering van de stukken. Daarbij zal zoveel
mogelijk gebruik worden gemaakt van bestaande rapportages. Het ziet er nu naar uit dat bij deponering
van de financiële rapportages gevraagd wordt om
invulling van een vragenlijst door de Raad van
Bestuur en de Raad van Commissarissen. Speerpunt
van het toezicht is of een getrouw beeld wordt gegeven van de financiële positie van de onderneming.
Hieronder valt niet alleen dat de cijfers juist zijn,
maar ook dat de toelichting en het jaarverslag voldoende informatie geven aan de beleggers, zodat zij
op basis daarvan hun beslissingen kunnen nemen.
Het toezicht zal steekproefsgewijs plaatsvinden op
basis van risicoanalyse, aangevuld met een steekproef
om de juistheid van de risicoanalyse te waarborgen.
 Daarnaast zal jaarlijks een aantal thematische onderzoeken plaatsvinden, gericht op bepaalde onderdelen
van balans of resultatenrekening of gericht op het
vergelijken van de toepassing van verslaggevingstandaarden binnen een bepaalde branche. Juist in
de thematische benadering zal het toezicht toegevoegde waarde hebben ten opzichte van de wettelijke
controle door de externe accountant. De AutoriteitFM is bij uitstek in de positie om consequente toepassing van verslaggevingstandaarden bij verschillende
bedrijven te bewaken en daarmee de vergelijkbaarheid van cijfers tussen bedrijven te bevorderen.
Ook kunnen incidenten in binnen- en buitenland
met een gemeenschappelijk thema of in een bepaalde
branche aanleiding zijn om een thematisch onderzoek op te starten. Zo valt bijvoorbeeld op dat veel
van de boekhoudaffaires te maken hebben met het
te vroeg verantwoorden van omzet, het onvolledig consolideren of ten onrechte buiten de balans
houden van verplichtingen. Deze onderwerpen verdienen dan ook zeer een vooraanstaande plaats in het
toezicht.
MAB

585

THEMA
In de Nota Hervorming van het toezicht op de financiële marktsector is aangekondigd dat het toezicht,
voorzover het geen prudentieel karakter heeft, zal
worden overgeheveld van DNB en PVK naar de
Autoriteit Financiële Markten, terwijl DNB en PVK
verantwoordelijk blijven voor het prudentiële toezicht. De overdracht van het toezicht op Nederlandse
beursgenoteerde beleggingsmaatschappijen heeft al
plaatsgevonden.
In de praktijk zal het toezicht op externe financiële
verslaggeving van financiële instellingen door de
Autoriteit-FM met de prudentiële toezichthouders
worden afgestemd, waarbij alle toezichthouders de
verantwoordelijkheid voor hun specifieke aandachtsgebieden behouden.
Bevoegdheden
De Autoriteit Financiële Markten heeft op grond van
de Wet Toezicht Effectenverkeer 1995 (WTE ’95) een
onderzoeksinstrumentarium tot haar beschikking.
 Deze wet voorziet onder andere in het opvragen van
aanvullende informatie van de onderneming. Daarbij
kan het gaan om feitelijke informatie uit de boekhouding van de onderneming, maar ook om een nadere
toelichting op de verwerking van gegevens in financiële rapportages. In het uiterste geval kan medewerking
van de vennootschap aan het onderzoek van de toezichthouder worden afgedwongen door de inzet van
een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom.
De toezichthouder zal daarnaast bevoegd zijn om ook
andere gegevens bij zijn onderzoek te betrekken, zoals
gegevens uit openbare bronnen en informatie van
andere toezichthouders, dit laatste uiteraard onder de
toepasselijke geheimhoudingsbepalingen.
Indien bij een onderzoek van de toezichthouder
materiële tekortkomingen in de financiële verslaggeving van individuele ondernemingen aan het licht
komen en de onderneming niet bereid is adequate
maatregelen te treffen, zal de betreffende onderneming gedwongen moeten worden om de rapportage
te corrigeren. Op dit moment wordt nog onderzocht
welke middelen nodig zijn voor een slagvaardig toezicht, waarbij ook de huidige procedure bij de OK in
beschouwing wordt genomen.
5

Inbedding toezicht
Een waarborg voor gedegen onderzoek en formulering van conclusies hieruit is het betrekken van deskundigen van buiten de eigen organisatie bij het toezicht. De Autoriteit-FM wil hiervoor een platform
met externe deskundigen oprichten, met wie het programma van in het kader van het toezicht te verrichten onderzoeken tevoren kan worden doorgesproken.
De verantwoordelijkheid van de Autoriteit-FM voor
het nieuwe toezicht op de externe financiële verslaggeving strekt zich uit tot alle beursgenoteerde ondernemingen. Financiële instellingen vallen echter ook
onder het toezicht van De Nederlandsche Bank
(DNB) en de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK).
 Dit toezicht is vooral gericht op voorzichtigheid ten
behoeve van de continuïteit van de onderneming
(prudentieel toezicht), vooral waar het sectorspecifieke onderdelen van de verslaggeving betreft, zoals bijvoorbeeld de omvang van de technische voorzieningen bij verzekeraars.
586

MAB

6

Internationale ontwikkelingen
Een waarborg voor een eenduidige dagelijkse interpretatie van IFRS in Europa ligt in het harmonisatiemechanisme binnen het Europese platvorm voor
beurstoezichthouders, het Committee of European
Securities Regulators (CESR). Zodra er sancties worden overwogen, zullen die binnen CESR (dan wel een
nog in te stellen platvorm in het geval de bevoegdheden niet bij een effectentoezichthouder zijn neergelegd, ‘CESR-plus’) worden afgestemd, waarbij uiteraard ook eventuele precedentwerking in beschouwing
zal worden genomen. Wanneer een standaard onduidelijk is of op meer manieren kan worden gelezen, zal
de Autoriteit-FM dergelijke interpretatievraagstukken
via CESR en EFRAG voorleggen aan IASB of haar
interpretatie orgaan, het International Financial
Reporting Interpretations Committee (IFRIC).
Harmonisatie is niet alleen belangrijk bij het interpreteren van IFRS, maar ook bij het onderzoeks- en
handhavinginstrumentarium dat toezichthouders
straks ter beschikking zal staan. Voorstellen voor een
afstemmingsprocedure worden momenteel verkend
en CESR zal de Europese Commissie adviseren over
de inrichting van het toezicht.
 Omdat ook andere landen IFRS toestaan of verplicht
stellen (zoals Canada en Australië), zal er ook met
deze landen afstemming plaats gaan vinden binnen
het mondiale platvorm van beurstoezichthouders, de
International Organisation of Securities Commissions (IOSCO). In dit verband wordt gewezen op een
recente waarschuwing aan beleggers door IOSCO, de
‘Non-GAAP earnings measures investor alert’. De
laatste jaren worden steeds frequenter varianten van
winstcijfers gegeven die niet zonder meer uit de resultatenrekening komen, maar allerlei kosten buiten
beschouwing laten, zoals afschrijving op goodwill en

d e c e m b e r

2 0 0 2

dergelijke. IOSCO erkent de toegevoegde waarde van
dergelijke winstcijfers, maar adviseert aan beleggers
om voorzichtigheid te betrachten bij beslissingen op
grond van die resultaten en altijd terug te gaan tot de
bron, de jaarrekening zelf. Een volgende stap van
IOSCO kan zijn om in internationaal verband over te
gaan tot het houden van toezicht op de publicatie van
winstcijfers door beursgenoteerde ondernemingen.
Bijzondere samenstellingen van het resultaat mogen
dan bijvoorbeeld alleen in combinatie met het resultaat volgens de officiële publicaties worden vermeld.
7

Het nieuwe toezicht richt zich op de naleving van de
wettelijke voorschriften inzake externe financiële verslaggeving door beursgenoteerde ondernemingen, en
steunt daarbij voor een belangrijk deel op de werkzaamheden van de controlerend accountant. De controlerende accountant onderzoekt of de jaarrekening
van de onderneming een getrouwe weergave biedt van
de financiële positie van de onderneming. De Autoriteit-FM komt pas in beeld op het moment dat de jaarrekening is vastgesteld, goedgekeurd en tezamen met de
accountantsverklaring wordt openbaargemaakt.
Voor de Autoriteit-FM zal de beursgenoteerde onderneming zelf het eerste aanspreekpunt zijn. Onderwerp
van onderzoek is nog in hoeverre ook de controlerend
accountant in dit proces zal worden betrokken.
 De Europese Commissie moet eind 2002 een beslissing hebben genomen over de IFRS die vanaf 1 januari
2005 van toepassing zijn. Europees toezicht op financiële verslaggeving zal vervolgens een stap voorwaarts
zijn in het proces van wereldwijde acceptatie van
IFRS, zodat één financieel verslag zonder enige reconciliatie volstaat. Een tweede voorwaarde daarvoor is
harmonisatie op hoofdlijnen tussen IFRS en US
GAAP, met name op de standaarden die tussen beide
stelsels de grootste verschillen veroorzaken, zoals consolidatie, financiële instrumenten, stock opties en
omzetverantwoording. IASB en de Amerikaanse
regelgever, FASB, hebben inmiddels initiatieven
ondernomen om de gewenste convergentie tot stand
te brengen.
De Autoriteit-FM maakt zich niet alleen sterk voor
acceptatie van IFRS voor Europese ondernemingen
met een notering buiten Europa, maar ook voor US
GAAP voor niet-Europese ondernemingen met een
notering aan een Europese beurs. Ondernemingen
die niet in Europa zijn gevestigd, hoeven in principe
geen jaarrekening op basis van IFRS op te stellen en
de Autoriteit-FM is er een voorstander van dat deze
ondernemingen kunnen volstaan met een jaarrekening op basis van US GAAP, mits deze adequaat
wordt gehandhaafd.
Dit mag opmerkelijk zijn voor een Europese beurstoezichthouder die zich voortdurend inzet voor
acceptatie van IFRS. Wanneer echter twee verslaggevingstandaarden gelijkwaardig zijn, staat niets
wederzijdse erkenning in de weg. Veelgehoorde
bezwaren tegen US GAAP zijn het ontbreken van het
true and fair override-principe en de mate van detaillering. Via Amerikaanse jurisprudentie is het true
and fair override-principe echter al de Amerikaanse
verslaggeving ingeslopen. Daarnaast is de AutoriteitFM zich ervan bewust dat actieve handhaving van
verslaggevingregels de neiging zal hebben om gedetailleerder te worden doordat toezichtbeslissingen
jurisprudentie creëren.
 d e c e m b e r

2 0 0 2

Relatie tussen controlerend accountant en
toezichthouder

Misslagen in de financiële verslaggeving van een
beursgenoteerde onderneming kunnen voor de
Autoriteit-FM aanleiding zijn om de rol van de
betrokken controlerend accountant nader te laten
onderzoeken. Hiermee is dan direct de overstap
gemaakt naar het toezicht op accountants. In de evaluatie van de accountantswetgeving heeft de minister
van Economische Zaken aangekondigd dat de regels
met betrekking tot deskundigheid, onafhankelijkheid
en herkenbaarheid van de externe accountant wettelijk worden vastgelegd. Daarbij wordt voorzien in
onafhankelijk toezicht op de naleving van deze regels.
Op dit moment is de minister op grond van de Motie
Van Baalen bezig met een onderzoek naar de wenselijkheid om het toezicht op accountants onder te
brengen bij een bestaande toezichthouder. In dat
opzicht is ook de Autoriteit-FM genoemd als potentiële toezichthouder, omdat er raakvlakken zijn met
het toezicht op verslaggeving. De discussies hierover
zijn nog gaande.
8

Slot
Het kabinet is voornemens het toezicht op financiële
verslaggeving aan de Autoriteit-FM op te dragen. Dit
artikel geeft de voorlopige uitwerking daarvan weer
vanuit de invalshoek van de Autoriteit-FM, maar in het
wetgevingstraject zullen de kenmerken van het toezicht
uiteraard pas definitief worden. Toezicht zal bijdragen
aan het (herstel van het) vertrouwen in de financiële
verslaggeving van Nederlandse ondernemingen. Dat
hiervan een groot maatschappelijk effect wordt verwacht, blijkt wel uit recente kamervragen om vervroeging van het toezicht op financiële verslaggeving. Als

MAB

587

THEMA
bijeffect wordt bovendien gezien dat de controlerende
accountant een belangrijke steun in de rug krijgt bij
eventuele discussies met het management.
 Literatuur
Commissie van de Europese Gemeenschappen, (2002), Voorstel voor een
Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de richtlijnen 78/660/EEG, 83/349/EEG en 91/674/EEG van de Raad betreffende de

De transparantie die van beursgenoteerde ondernemingen wordt geëist in het kader van het toezicht op
de verslaggeving, werkt ook door in het beleid van de
Autoriteit-FM zelf. De Autoriteit-FM zal openheid
geven over het voorgenomen onderzoeksprogramma,
het starten van specifiek onderzoek naar aanleiding
van een incident of klacht, de uitkomsten van afgesloten onderzoeken en de algemene bevindingen inzake
de financiële verslaggeving. Gelet op de kwetsbaarheid van beursgenoteerde ondernemingen voor negatieve publiciteit, zal de toezichthouder bij het formuleren van de onderzoeksbevindingen uiteraard grote
zorgvuldigheid in acht nemen en daarmee onder
meer hoor en wederhoor toepassen. ■

jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen en verzekeringsondernemingen, COM (2002) 259 deﬁnitief.
Europees Parlement, (2002), Verordening van het Europees Parlement en de
Raad betreffende de toepassing van internatonale standaarden voor jaarrekening, Verordening nummer 1606/2002 van het Europees Parlement
en de Raad d.d. 19 juli 2002.
Tweede Kamer, (2002), Hervorming van het toezicht op de ﬁnanciële marktsector, vergaderjaar 2001-2002, 28122, SDU Uitgevers, ’s-Gravenhage.
Tweede Kamer, (2002), Toezicht op externe ﬁnanciële verslaggeving beursgenoteerde ondernemingen, vergaderjaar 2001-2002, 28386, SDU
Uitgevers, ’s-Gravenhage.
Tweede Kamer, (2002), Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in
verband met het gebruik van internationale jaarrekeningstandaarden, vergaderjaar 2001-2002, 28220, SDU Uitgevers, ’s-Gravenhage.
Vergoossen, R.G.A., (2001), Toezicht op ﬁnanciele verslaggeving van
beursgenoteeerde ondernemingen. Een internationaal vraagstuk, in:
Maandblad voor Accountancy en Bedrijfseconomie, 75/10, oktober 2001,
pp. 444-450.
Noten
1De richtlijnen van de IASB heten voortaan International Financial
Reporting Standards (IFRS). De IASB verstaat onder IFRS ook de door de
rechtsvoorganger van de IASB opgestelde International Accounting
Standards (IAS) en interpretaties van IAS en IFRS.
2 JT 1993-14/1.
 588

MAB

d e c e m b e r

2 0 0 2.
