Invoer van meel van tarwe
INVOERVAN MEELVAN TARWE.
Her Januari-nummer van dit tijdschrift bevat een stukje
over meel-invoer van de hand van Mr. M. Mees.
De geachte schr[jver behandelt daarin her deel van de polemiek tusschen Prof. Mr. J. Baron d'kulnis de Bourouil] en
de Nedcrlandsche Vereeniging van Meelfabrikantea dat betreft
de kosten van her transport van tarwe en meel, van Noords
naar Nederland. De Meelfabrikanten in her gelijkstellend, ja zelfs van oordeel, dat de door hen gegeven cijfers
beneden de werkelijkheid bl~jven, komt de heer Mees tot de
volgende conclusie (pag. 39): ,~Maar wanneer, zooals boven
,,is aangetoond, de v r a c h t van de t a r w e van Amerika naar
,/hier, geen nadeeligen invloed heeft op den kostprijs van
,,her m e e l , dat de fabrikant hier te lande uit die tarwe
,pmaakt, dan staat hij in dit opzicht gelijk met den hmeri,,kaanschen fabrikant.,I
Ziehier eerie conclusie, uit een oeeonomisch oogpunt van
het groot~te gewicht, eerie conelusie die geheel overeenstemt
met het betoog der Meelfabrikanten, dat de groote meelinvoeren
niet her gevolg zijn van natuurlijke oor'zaken, maar van fiscale
maatregelen in her buitenland in verband met den vrijen
invoer van meel hier te lande.
Naast reel, dat dus door de Nederlandsche Vereeniging van
Meelfabrikanten op hoogen prijs wordt gesteld, bevat her
artikel van den heer Mees echter een tweetal bedenkingen
tegen de eijfergroepeering, die door ons gegeven werd omtrent
den meel-invoer.
kangezien nu de Nederlandsche Vereeniging van Meelfabrikanten jnist altijd haar kracht gezocht heeft in her geven
van eijfers die niet overdreven, doeh matig gesteld en juist
gekozen zijn, meenen wij er recht op te hebben in dit tijd-

~17
sehrijf~ aan te teen, n, dat de bedenkingen van den geaehten
sehrijver niet juist zijn.
 Van den beer Mees mogen wij wellieht: verwaohteu, dat hij
open en rend zijne dwaling zal bekenneu.
Wij gaven de volgende oijfers:
Invoer tot verbruik, na aftrek van den uitvoer uit hot vrije verkeer,
in 1874--1876 gemiddeld . . . . ..
5.116.000 Kilo
in 1896 (tOed de N. V. van Meelfabrikanten
haar verzoek indiende) . . . . ..
116.679.000 Kilo
in 1899 (sedert 1896 zijn alweder vijf fabrieken
verdwenen) . . . . . . . . ..
161.000.000 Kilo.
De bedenking van Mr. Mees is nu, dat ,pour le besoin de
la cause,/ de jaren 1874--76, als zijnde buitengewoon laag,
hot jaar 1899 daarentegen als zijnde buitengewoon hoog, zijn
u i t g e k o z e , n, De eijfers zelf worden echter als juist erkend.
Hot invoer-eijfer over 1874--76 n u , werd door ons ontleend
aan een Eeonomist-artikel (November 1885) van Mr. Mees
zelf, die als reden waarom hl.j die jaren nam (op pug. 1077)
zegt: ,,Bij de hier volgende eijfers zijn de jaren 1874--76
genomen om de volgende reden: ,tin 1877 is afgesehaft her
,inkomend recht van f 1.50 per last graan. De invoer was
,,sedert dien tijd vrij.. Iedereen die met de statistiek bekend
,,is weet, dat de staten van uitvoer van ar~ikelen die aan geen
,inkomend reeht onderworpen zijn onnauwkeurig en dus niet
-te vertrouwen zijn. Om te berekenen hoeveel van de genoemde
,granen wordt verbruikt hob ik daarom genomen de gemidttdelde eijfers der jaren 1874--76, dus vSdr de afsehatt]ngvan
,hot inkomend rechttt.
Doze opmerking is z66 juist, dat wij niet aarzelden dezelfde
jaren als punt van uitgang te nemen.
 Doeh bovendien geldt hier een speeiale reden waarom juist
d i e jaren als basis van den meelinvoer moeten genomen worden. Door ons is steeds op den voorgrond gesteld, dat de fiseale
maatregelen ifi hot buitenland [zoowel her heffen van invoerreehten als her geven van premifin] in verband met hot vrij laten
invoeren van meel bier te lande de oorzaak vormen van den
teruggang onzer industrie. Her was dus noodig te beginnen
met een tijdstip, waarop de inlandsohe maalindustrie door de
heillng van een klein invoerreoht nog een zekeren voorsprong
Ecos. t902.
t5

g18
had boven de buitenlandsohe. En aangezi~en nu in 1877 kef,
recht op meel van f 0.40 per 100 Kflp is a fges.qhafg, r o t men de dfie. jaren v66r 1877 een zeer juist gekozeu punt van
uitgang.
De bedenking van 'Mr. Me.es tegen de keu ze van her jaar
1899 w.il on~ even ongegrond voorkomen, golgens zijn.gevoelen
was 1899 ,eeu jaar van bu.iteugewonen iuvoer,t een jaar -waarin
,de meelfabrikauten w.erkelijk reel van den iuvoer van her
,buiteulandsch meel zullen geleden" hebben.,t
De meelinvoer n u , was :
in 1899
, 1900
,I 1901

. . . . . ..
. . . . . ..
. . . . . ..
161.000.000 Kilo
189.`210.000
,,
173,417.000
,

Teen de heer l~ees in December 190,1 zijn artikel sehreef
was her bekend, dat de amelinvoer in de eerste tien maanden
van 1901 reeds greeter was dan in bet geheele jaar 1,900; en
reeds belangrijk meer dan in de tien eerste maanden vau 1899.
l~iettemin spreekt Mr. Mees van ,her geheel exceptioneele
jaar 1899.,
De geachte schrijver grondt nu in zijn artikel zijn berekeningen en conclusion op her jaar 1900.
 Zou dit jaar van kleinen iuvoer niet .juist ,pour le besoin de
la cause,, genomen zijn?
Na de weerlegging van de bemerkingen van Mr. Mees zij
her ons vergund thans onzerzijds een tweetal bedenkingeu te
maken tegen bet verdere betoog van den geachten schrijver.
De opzet van dit betoog is als volgt:
In 1900 werden ingevoerd . . ..
,I 1891
,
. . ..
139 '210.000 Kilo meel
67.570.000
,,
,,

meerdere invoer in 1900
,
doch in tien jaren is door vermeerdering van bevolking het verbruik van
mee] ~oegenomen met . . . . ..
71.690.000

t,

,

38.500.000

,,

,,

blijft nadeelig verschi!

88 190.000

,,

,.
. . ..
In tien :jaar tijd zou dus de meelindustrie slechts 83.190.000
Kilo teruggegaan zijn:
De eerste bemerking die wij op deze cijfers hebben is, dat
de schrijver het verschil van den invoer neemt tusschen de

jaren 1891 en i 9 0 0 da~ is dus over een tussehenruimte van
n e g e n jaren terwijl hij de vermeerdering vall bevolking berekent over t i e n jaren.
Dit klopt niet.
W a n n e e r men de vermeerding van verbruik door toename
der b e v o l k i n g berekent over ~ien jareu, dan staat voor den
invoer tegenover het jaar 1891 h e r - j a a r 1901.
De rekening stelt zieh dan als v o l g t :
I n 1901 werden ingevoerd . . ..
173.417.000
i/ 1891
,I
,i
. . ..
67.520.000

Kilo meel
,1
,1

meerdere invoer in 1 9 0 1.
. . ..
 t o e a a m e van he~ verbruik in 1 0 j a r e u

105.897.000
38.500.000

11
,i

1/
,i

blijft nadeelig versehil

67.397.000.
11

,,

. . . ..
De maalindustrie is dus in die t i e n jaar 67.397.000 Kilo
teruggegaan d a t i s m e e r d a n h e r d u b b e l e
can w at Mr.
Mees beeijferde !
N e e m t m e n , om alle kweslie van hooge of lage jaren te
doen vervallen, de drie laats~e jaren 1 8 9 9 - - 1 9 0 1 tegenover
de drie jaren 1 8 8 9 - - 1 8 9 1 , dan atelt zioh de zaak als v:olgt:
I n v o e r 1899 . . ..
,r 1900 . . ..
,/ 1901 . . ..
,~
i,
,,

1889 . . ..
1890 . . ..
1891 . . ..
161.000.000 Kilo
139.210.000
,~
173.417.000
,I
473.627.000 Kilo
of gemiddeld
39.250.000 Kilo
65.567.000
,I
67.524,000
,1
17"2.341.000 Kilo
of gemiddeld

157:876:000

Ki~

57.447.000

M

100.429.000
38.500.000

Kilo

61.929.000
blijft nadeelig versehil
of bijaa her dubbele van war Mr. Mees beoijferde !

Kilo

meerdere invoer ua 10 jaren
meerder verbruik na 10 jaren

De cijfers van meelinvoer stellen zieh alsdan als volgt:
1 8 7 4 / 7 6 gemidd, invoer 5.116.000 K o of ca 289pCt. 1 van
her
]889/91
i/
,i
57.447.000 /. u u 16 ,~ ~ verbrnik.
40
,I J
1899, 01
,,
1/ 157.876.000 u ,i

220
Deze cijfers maken verdere toelichting overbodig.
 Onze tweede bedenking is, dat her toch niet aangaat te
beweren, dat men niet zoo'n ernstige reden van klagen heeft,
omdat de maalindustrie in 10 jaren sleehts 33.190.000 Kilo
(lees 67.397.000 resp. 61.929.000 Kilo) is teruggegaan.
Waarom moet dan toch a priori worden aangenomen, dat
in bet meerdere biunenlandseh verbruik noodwendig door de
buitenlandsehe nijverheid moet worden voorzien?
Zich op dit standpunt plaatsende, zou men tevreden moeten
zijn, wanneer de Nederlandsehe industrie haar omvang behield
van vSdr tien, twintig, dertig jaren; ja, zou er geen reden
van klagen zijn, wanneer onze nijverheid hetze]fde produetievermogen had van eeuwen geleden!
Dit standpunt is onjuist.
In elke tak van nijverheid of ander volksbestaan is, bij
toename van bevolking, stilstand a c h t e r u i t g a n g.
Wanneer in bijna alle besehaafde landen de maal-industrie
zich kraohtig uitbreidt, waarom moet dan in Nederland die
tak van nijverheid stilstaan of achteruitgaan?
Daarvoor is geen enkele reden.
Is niet industrie e e n even nuttige tak van volksbestaan als
handel of scheepvaart ?
Gesteld eens dat de scheepvaart zieh met reden beklaagde
over belemmerende bepalingen in binnen- en buitenland, zou
men haar dan tegemoet voeren: ,pGij hebt geen reden zoo
ontevreden te zijn, want blijkens de statistische eijfers zij~ gij
in tien jaren slechts 16 pCt. aohteruit gegaan,p?
Men zou dit antwoord onredelijk noemen, en terecht; doeh
ditzelfde verwijt treft ook de becijfering in her Economistartikel.
De Nederlandsche Vereeniging van Meelfabrikanten.
Februari
1902.
De opmerkingen van de Nederlandsche ~ereeniging van
Meelfabrikanten z~jn m.i. voor her publiek niet belangrijk
genoeg, om daarover in sen lange polemiek te treden. Maar een
paar van die opmerkingen mogen toch niet onweersproken blijven.
 De Meelfabrikanten schijnen her met mij eens te zijn, dat
de vraeht van tarwe uit Noord Amerika geen nadeeligen invloed
heeft op den kostprijs van her meel, dat de fabrikant hier uit
die tarwe maakt; da~ hij dus in dit opzicht met den Amerikaanschen fabrikant gelijk staat. Maar na zeggen zij, dat
daaruit volgt: ,dat de groote meelinvoeren niet her gevolg
,/zijn van natuurl~jke oorzaken, maar van fiscale maatrege|en
,1in her buitenland in verband met den vrijen invoer van mee]
,hier te lande,~ Die gevolgtrekking begrijp ik niet. Fiseale
maatregelen in her buitenland kunnen den invoer van meel
naar hier bevorderen op twee manieren. u
wanneer in
her buitenland een premie van uitvoer op meel gegeven wordt,
zooals een tijd lang in l~rankrijk her geval was; of wel een
land kan een hoog inkomend recht op meel heffen en daardoor
feitelijk invoer van meel onmogelijk maken, en zijn fabriekanten
in staat stellen op hun binnenlandsch debiet z66veel te verdienen, dat zij hun overproductie hier met verlies kunnen
verkoopen. Maar de hoofdaanvoer van meel komt uit NoordAmerika. En ofsehoon ook d ~ r een hoog ink.mend reeht op
meel bestaat, zal toeh niemand beweren, dat daardoor de prijs
van het meel voor de eonsumenten in kmerika hoog gehouden
wordt met de gevolgen, hierboven aangegeveu, en dat dus het
hooge inkomend reeht aldaar oorzaak is, dat er geen meel in
hmerika wordt ingevoerd maar wel uitgevoerd. Want meel
invoeren in Noord-s
zou ziju ~lwater naar de zee dragen,
Ik zou meenen, dat, bij gelijkstaanden prijs van de grondstof
voor den Nederlandsehen en s
fabriekant, de
uitvoer van meel naar hier alleen daardoor mogelijk is, omdat
de kosten van fabriekage van meel lager zijn in s
dan
bier. Dit moet de ,natuurlijke,~ oorzaak zijn.
 Een tweede opmerking, door de Meelfabriekanten gemaakt,
was de volgende. Ik was er tegen opgekomen, dat men de
jaren 1874--76 als punt van uitgaug genomen had, om den
invoer van meel van vroeger te vergelijken met den invoer
van de laatste jareu. Ik deed dit, omdat de invoer in die

~V2
jaren 1874.--76 abnormaal laag was. Dat ik daarin gelijk 'had
blijkt uit ondervermeld staatje '). Wannecr men weet, dat in
1 8 6 7 p 7 6 d e gemiddelde invoer van meel was circa 18 millioen
kiloYs 'sjaars, dan moet men niet daaruit kiezen de jaren
1 8 7 4 - - 7 6 toen die invoer slechts circa 5 millioen was, en
doze jaren als punt van uitgang nemen. - - De Meelfabriekanten
zeggen: ,,bIet was dus noodig te beginnen met ten tijdstip,
,iwaarop de inlandsche maalindustrie door de heffing van een
,1klein invoerrecht nog een zckeren voorsprong had boven de
,/buitentandsche. En aangezien nu in 1877 her recht op meel
,/van f 0.40 per 100 kilo is afgeschaft, vormen die dric jaren
,~v66r 1877 een zeer juist gekozen punt van uitgang,,. Ook
dit is onjuist. De gemiddelde invoer was in de jaren
186.7--76 gemiddeld
18.~80.000 Kilo
en n a d a t
het inkomend
r e c h t in 1 8 7 7 was a f g e s c h a f t was de invoer in de jaren
1 8 7 7 - - 8 5 gemiddcld
20.360.000 Kilo
Eerst in ]886 begon de invoer belangrijk te stijgen Er was
dus volstrekt geen andere reden om de jaren 1 8 7 4 - - 6 als punt
van uitgang te nemen, dan alleen deze, dat de invocr toen
abnormaal laag was, namclijk 5.116.000 Kilo.
 Verder wordt door de Meelfabrikanten gezegd, dat ik zelfin
een stukje in de Economist van 1888 die jaren 1 8 7 4 - - 6 hob
gekozen, omdat toen her inkomend recht op graan en meel
nog bestond, en, zooals ik toen zeide, de statistiek van inen uitvoer van belaste artikelen veal zuiverder is dan van
artikelen die vnj z~]n. Dit laatste argument geldt natuurlijk
nu hog evenzeer. Maar er was destijds sprake van, een inkomend recht op graan en meel te leggen. Ik wilde toen aanSalVo invoer van
me~ in duizend~,
Jaar.
Kilo's.
1867
20.610
1868
26.440
1869
36.330
1870 25.480
1871 26.980
1872
22.070
1873
14.620
1874
8.410
t875
5.080

S~do invoer van
meel in duizendt,
Jaar.
Kilo's.
1876 - - 3~390
1877
11.520
1~78
16.510
1879
18.390
1880
24.810
1881 20.790
1882
14.950
1883
26.700
1884
29~220

Sa[do invoer van
meel in dmzendt.
Jaar.
Kilo's.
1885
20.340
1886
35.870
1887
47.910
1888
46.670
1889
39.250
1890
65.570
1891 67.520
1892
87.530

g23

toonen, war dit aan de verbruikers zou kosten, en daarom had
ik noodig te weten de vermoedelijke productie van graan, en
den invoer van graan en meel, om z66 tot de totale consumtie
te komen. Voor de berekening van den invoer waren de jaren
1 8 7 4 - - 6 , toen nog inkomend reoht geheven werd, beter dan de
later vo]gende jaren. In die kwestie speelde de invoer van meel nog
een ondergesohikte ro], want in die jaren was de invoer van:
tarwe . . . . ..
125 millioen Kilo's
meel . . . . ..
 5
,p
u
Het was niet voor een vergelijkende statistiek van de opvolgende jaren, dat ik toen die drie jaren aanhaalde ; en d~t heeft
dus niet het minste verband met de kwestie, die nu besproken is.
Dat ik, in December 1901 sehrijvend, niet bekend was met
den invoer over her jaar 1901 spreekt, dunkt mij, van zelf.
Bij de opmakiug van de toeneming van de eonsumtie door
vermeerdering van de bevolking, erken ik, mij een jaar vergfst te hebben. Op de eonsumtie van h e r geheele jaar geeft
mijn four eohter slechts een verschil van gdn procent.
Met de Meelfabrikanten ben ik her eens, dat onze statistiek
van in- en uitvoer sleehts een zeer beperkt vertrouwen verdient.
Z~j wemelt van onnauwkeurigheden; ik heb dit bij andere
gelegenheden zelf herhaaldelijk aangetoond. Maar over een niet
te kort tijdsbestek znu ik meenen, d a t e r karts is, dat de
fouteu pro en eontra tegen elkander opwegen.
Ik zou nog op meet zaken kunnen wijzen, maar reeds
genoeg, of eigenlijk te reel, over al die ondergesehikte punt e n , die verbazend vervelend zijn voor her groote publiek,
en ons eenvoudig afleiden van de voornaamste kwestie. Die
kwestie is de volgende.
Niemand zal bet aan de meelmolenaars kwalijk nemen, dat
zij meet trachten te verdienen; dat doen allen die in handel
of bedrijf zijn. Maar waar de freetraders zieh tegeu verzetten,
is d i t , dat die meerdere verdiensten zullen komen door inkomende reehten op meel. Want dan zou door een regeeringsmaatregel de prijs van her meel verhoogd worden; en iedereen
wee~, dat een verhooging van den prijs van her meel, en dus
van het brood, her zwaarst drukt op de minstgegoede klassen.
1~ o t t e r d a m, Februari 190~.
 M. M r s s.
