BELASTINGVRAAGSTUKKEN
110

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSH UISHOUDKUNDE

dat deze goederen soms reeds na eenmalig gebruik hun „intrin­
sieke waarde” verliezen, omdat het dessin, dat erin is vastge­
Red.: W. WESTRA
legd, niet meer kan worden gebezigd, brengt niet mee dat hier
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris gesproken kan worden van „verbruikt worden” of „tenietgaan”
in den zin zooals is bedoeld in de boven gegeven definitie van
der Redactie)
hulpstoffen volgens de Uitvoeringsresolutie. Evenzoo kunnen
wollen persdoeken, welke in oliepersen worden gebruikt om
de olie uit het zaad te persen, en stopgaren dienende tot het
ARTIKEL 19 DER OMZETBELASTINGWET
repareeren dezer doeken, niet als hulpstoffen worden aange­
merkt. Ook lichtdrukpapier kan niet meer worden aangemerkt
hulpstof in machinefabrieken en scheepswerven. Daartegen­
Daar het de bedoeling van den wetgever is geweest het pro­ als
over
wel op bestelorder worden ingeslagen schuurpa­
duct van fabrikanten éénmaal te belasten, moest een regeling pier, kunnen
schuurlinnen en puimsteen, ongeacht de omstandigheid of
worden gevonden, waardoor geen belasting werd betaald over deze goederen
gebruikt worden voor het bewerken van materi­
datgene wat in het product is opgegaan. Deze regeling valt alen, dan wel voor
reinigingsdoeleinden in die bedrijven, waar
uiteen in:
aan de reinheid van werktuigen, gereedschappen enz. hooge
1°. de algemeene vrijstelling van goederen (door opneming in eischen worden gesteld, zooals bijv. in de zuivelindustrie. Deze
tabel B) die alleen als grondstof kunnen worden gebruikt. laatste beslissing gaat van een iets ruimer standpunt uit doch
2°. de bijzondere vrijstelling welke is geregeld in het hierna geldt alleen voor de genoemde artikelen.
te bespreken artikel 19 der wet.
 Ook de artikelen die na een éénmalig gebruik ongeschikt zijn
3°. de teruggaaf van belasting, geregeld in artikel 21 der wet. voor verder gebruik, zooals papiermatrjjzen en onbelichte foto­
grafische platen en films, kunnen als hulpstoffen worden aan­
De bijzondere vrijstelling van artikel 19 omvat:
gemerkt. Echter zjjn cliché’s geen hulpstoffen omdat zij voor
a. voor een fabrikant: den vrijen inslag - op bestelorder - van het overgroote deel worden bewaard voor een eventueel later
grond- en hulpstoffen — brandstof, electrische energie en herhaald gebruik; alleen wanneer een cliché kennelijk wordt
verpakkingsmiddelen hieronder begrepen — die hij bij de vervaardigd voor een matig gebruik, kan het onder de hulpstof­
verwerking of bewerking van goederen in zjjn bedrijf noo- fen worden gerangschikt. Uit al deze bovenstaande voorbeelden
dig heeft;
volgt dus dat de hulpstoffen in het algemeen zjjn die goederen,
b. voor een handelaar: den vrijen inslag van de voor zijn be­ welke bjj de productie worden verbruikt en waarvan de materie
drijf benoodigde koopwaren en verpakkingsmiddelen.
dus verdwijnt.
beperkt artikel 19 nog de bjjzondere vrijstelling tot
Uit deze wets-aanhalingen blijkt reeds, dat de wetgever niet deVerder
gronden hulpstoffen, brandstof, electrische energie en ver­
zoo ver heeft willen gaan om voor alles, wat in het product op­ pakkingsmiddelen,
welke de fabrikant bij de verwerking of be­
gaat, een bijzondere vrijstelling te geven, (zooals machines e.d ). werking van goederen
zjjn bedrijf noodig heeft. Hieiwan uit­
Doch volgens de latere wetsinterpretatie gaat de beperking van gaande is beslist dat deinbrandstoffen,
noodig voor verplaatsing
deze vrijstelling nog verder.
 van
goederen
op
het
fabrieksterrein
of
de eene afdeeling
Volgens de Uitvoeringsresolutie moet worden verstaan onder: naar een andere afdeeling van de fabriekvan
wel
met vrijdom kun­
a. grondstoffen: alle stoffen, die bij het vervaardigen enz. van nen worden ingeslagen, doch niet de brandstoffen
de ver­
goederen, als bedoeld zijn in punt 1 van artikel 1 der wet voermiddelen, die de producten rondbezorgen bij devoorafnemers.
(roerende zaken), in het eindproduct overgaan;
de laatstgenoemde brandstoffen worden niet gebezigd
b. hulpstoffen: alle niet duurzame stoffen, die bij het vervaar­ Immers
bjj
de
verwerking
bewerking van goederen. Evenmin vallen
digen enz. van goederen, als onder a zijn bedoeld, worden onder de bijzondereofvrijstelling
de steenkolen voor sleepbooten,
verbruikt zonder in het eindproduct over te gaan. De om­ behoorende tot het bedrijf van een
die het te repa­
standigheid „verbruikt worden” wordt ook geacht te be­ reeren of gebouwde schip moetenscheepswerf,
verplaatsen
in het dok
staan, indien de stoffen niet bij een enkel gebruik, doch eerst sleepen. Evenzoo zijn electrische stroom, gas enofbrandstoffen
na enkele malen te zijn gebruikt binnen een beperkt tijdver­ voor de verlichting en verwarming van kantoorlokalen niet vrjj,
loop teniet gaan.
evenmin als smeermiddelen van de vervoermiddelen, die de
Al spoedig na het in werking treden der wet begonnen de goederen naar of van de fabriek brengen.
moeilijkheden t.a.v. deze materie. Zoo is beslist dat breimachine- Het behoeft geen nader bewijs dat het ondoenlijk is om af­
naalden niet als hulpstoffen kunnen worden aangemerkt en zonderlijke voorraden te houden van dezelfde hulpstoffen waar­
wel op grond van de volgende motiveering. Als hulpstof kun­ van de eene voorraad vrij en de andere belast is ingeslagen.
 nen alleen worden beschouwd niet duurzame stoffen die bij de Daarom kunnen alle hulpstoffen vrij worden ingeslagen en
vervaardiging van goederen verbruikt worden, hetgeen t.a.v. de moet de fabrikant periodiek aan den inspecteur opgeven welk
bovenbedoelde naalden niet het geval is. Men dient onderscheid bedrag aan hulpstoffen voor andere doeleinden is gebruikt dan
te maken tusschen, eenerzijds het verbruiken van materie en, voor het verwerken of bewerken van goederen. Maakt de fabri­
anderzijds het gedurende bepaalden tijd gebruiken van voorwer­ kant misbruik van zijn vergunning tot vrjjen inslag, dan kan de
pen, welke na afloop van dat gebruik waardeloos zijn geworden, inspecteur deze vergunning ten allen tijde intrekken. De fabri­
hetzij doordat zij zijn gebroken of anderszins onbruikbaar zijn kant moet dan, op grond van artikel 21 lid 2, teruggaaf ver­
geworden, hetzij doordat zij hun waarde hebben verloren door zoeken van de, op de door hem ingeslagen goederen, betaalde
het gebruik. Alleen de stoffen, welke als materie verbruikt wor­ belasting, voorzoover hij deze goederen als grond- of hulpstof
heeft verbruikt bij de verwerking of bewerking van de door
den, kunnen worden aangemerkt als hulpstoffen.
Verder is beslist dat weefkaarten en verdolpapier met uit­ hem afgeleverde goederen.
 geponste dessins niet als hulpstoffen kunnen worden aange­ Tot de hulpstoffen worden ten slotte de verpakkingsmiddelen
merkt. Deze goederen zijn te beschouwen als machineonderdee- gerekend. Hieronder vallen echter alleen de verpakkingsmid­
len, althans machinetoebehooren, en worden bij het fabricage­ delen welke dienen voor een éénmalig gebruik. De verpakkings­
proces niet in den eigenlijken zin des woords verbruikt, ook al middelen, welke in den regel verschillende malen worden ge­
zijn zij uit den aard der zaak in hoogere mate aan slijtage on­ bezigd om goederen te vervoeren, bijv. melktransportkannen,
derhevig en veel spoediger versleten dan andere onderdeden fusten enz., mogen niet vrij worden ingeslagen. De verpakkings­
of toebehooren der machine-installatie. Ook de omstandigheid middelen, die in verband met artikel 7 der wet, tegen den in
BELASTINGVRAAGSTUKKEN

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

rekening gebrachten prijs worden teruggenomen, vallen niet on­
der de bijzondere vrijstelling van artikel 19.
Heeft een fabrikant een vergunning ex artikel 4, dan mag
hij alleen die verpakkingsmiddelen vrij inslaan, welke hij noodig heeft voor zijn fabrieksafdeeling. Wanneer een fabrikant
door anderen gefabriceerde artikelen belast koopt en onver­
werkt, en dus belastingvrij, doorverkoopt, mag hij de hiervoor
benoodigde verpakkingsmiddelen niet vrij inslaan.
Zooals reeds is vermeld kan ook de handelaar een vergunning
voor vrijen inslag verkrijgen; hij wordt dan echter beschouwd
als fabrikant van de vrij ingeslagen goederen en moet dus bij
levering aan zijn afnemers belasting betalen over zijn verkoop­
prijs. Heeft hij geen vergunning ex artikel 19 dan betaalt hij
omzetbelasting bij den inkoop over zijn inkoopprijs. Het spreekt
daarom vanzelf dat een vergunning ex artikel 19 voor
den handelaar alleen voordeel biedt, wanneer hij verkoopt aan
fabrikanten of andere handelaars die ook vrij mogen inslaan,
of wanneer hij exporteert.
 Voor de handelaren, wier afnemers niet vrij mogen inslaan,
heeft het vragen van een vergunning ex artikel 19 dus bezwa­
ren. De moeilijkheid ontstaat wanneer de afnemers van den
handelaar deels wel deels niet een vergunning tot vrijen inslag
hebben. Theoretisch zou deze moeilijkheid als volgt kunnen wor­
den opgelost. Wanneer de handelaar wel een vergunning ex ar­
tikel 19 heeft, behoeft hij niet steeds hiervan gebruik te maken.
Wanneer hij van deze vergunning tot vrijen inslag geen gebruik
maakt en dus bij den inkoop omzetbelasting betaalt, kan hij bij
verkoop deze goederen belastingvrij afleveren op grond van
artikel 18 eerste lid punt 2, dat luidt: „vrijgesteld van omzet­
belasting zijn de leveringen van niet nader verwerkte of be­
werkte goederen, waarvoor reeds de omzetbelasting of het in
artikel 17 bedoelde bijzonder invoerrecht blijkt te zijn voldaan,
indien hiervoor geen aanspraak wordt gemaakt op teruggaaf”.
De handelaar kan dus deels zijn artikelen vrij en deels belast
inslaan; de vrij ingeslagen goederen kan hij leveren aan afne­
mers die ook vrij mogen inslaan, terwijl hij de belast ingeslagen
goederen kan afleveren aan andere afnemers. Het behoeft geen
nader betoog dat het practisch onuitvoerbaar is van koopwaren
van dezelfde soort en qualiteit en van verpakkingsmiddelen een
vrijen en een belasten voorraad te houden. Er is daarom de vol­
gende regeling gemaakt.
 Wanneer een handelaar niet in het bezit is van een vergunning
tot vi’ijen inslag kan hij, bij verkoop aan een afnemer die wel
vrij mag inslaan, de door hem bij den inkoop betaalde belasting
niet op zijn afnemer verhalen. De handelaar kan nu een ver­
gunning ex artikel 19 verkrijgen onder voorwaarde dat hij, on­
danks deze vergunning, toch alles belast inslaat. Door deze
vergunning is hij echter fiscaaltechnisch fabrikant geworden
en valt nu onder de regeling omtrent restitutie van belasting
welke is opgenomen in het tweede lid van artikel 21 der wet
waar alleen wordt gesproken van fabrikanten. Onder overleg­
ging van de van zijn afnemers ontvangen bestelorders kan de
handelaar nu de teruggaaf vragen van de belasting, welke hij
bij inkoop over de desbetreffende goederen heeft betaald.
Volgens artikel 2 zijn alleen aan de omzetbelasting onder­
worpen de leveringen van goederen door fabrikanten. Een wasscherij levert geen goederen; een dergelijke onderneming is dus
geen fabrikant in den zin der wet, zoodat zij geen vergunning
ex artikel 19 kan verkrijgen. Wel kan zij natuurlijk de goederen,
welke volgens tabel B zijn vrijgesteld, zonder belasting koopen
Op deze tabel komt o.a. voor gas en electrische energie voor industriëele doeleinden. Het begrip industrieel, dat beteekent tot
de industrie, tot de beroepsnijverheid behoorende, is ruimer dan
het begrip fabrikant in den zin der Omzetbelastingwet, zoodat
een wasscherij gas en electrische energie, noodig bij het bewer­
ken van goederen, vrij mag inslaan. Het transportwezen kan
echter niet worden geacht tot de industrie te belmoren.
 111

Zooals reeds is medegedeeld moet de ontbieder der goederen
aan den leverancier bij gebruikmaking van de vergunning ex
artikel 19 een bestelorder afgeven en het duplicaat aan den in­
specteur zenden. In verschillende takken van handel, vooral
bij stapelartikelen, heeft de leverancier het recht om bij de uit­
voering der order iets meer of minder dan het bestelde quan­
tum te leveren. Er bestaat geen bezwaar tegen dat kleine ver­
schillen bestaan tusschen de hoeveelheden welke op de bestel­
order en op de facturen zijn vermeld. Het is echter gewensebt
dat de leverancier der goederen op de in zijn bezit zijnde be­
stelorder de juiste hoeveelheid goederen, die verzonden is, aanteekent. De ontbieder der goederen kan na ontvangst der
goederen en voordat de bestelorder aan den inspecteur wordt
gezonden, daarop de ontvangen hoeveelheid aanteekenen.
W. WESTRA

EXAMEN-VRAAGSTUKKEN

Red. : Drs. ABR. MEY en Drs. J. PAARDEKOOPER
Fed. Examen N. I. v. A, en N. O. v. A. November 1934 No. IV
(publ. 1934 M. v. Bedr. No. Nov. pag'. 170)

1. Drie fabrieken van blikemballage zijn overeengekomen om
hunne orders in gedecoreerd blik voortaan niet meer onder
kostprijs te v-erkoopen. Twee ervan worden geregeld gecontro­
leerd door een accountant, lid van een der erkende vereenigingen. De opdrachtgevers meenen, dat de controle weinig kosten
zal brengen, omdat twee der fabrieken accountants hebben, de
„kartelaccountant” dus door controle van de derde fabriek, op
naleving overeenkomst vergelijkingsmateriaal heeft.
Ze stellen zich voor, dat de accountant de copiefacturen zal
vergelijken met verkoopboeken en steekproefgewijze, bij de fa­
briek, die niet geregeld gecontroleerd wordt, den kostprijs zal
nagaan.
De vraag is, een overtuigenden brief te schrijven om de mis­
vattingen bij opdrachtgevers te weerleggen.
 2. Waar die misvattingen vele zijn en de behandelde onder­
werpen op velerlei gebied liggen, zal die brief nog al wat om­
vang krijgen ; in deze kolommen wordt dus volstaan met de aanteekening der punten.
Allereerst de vraag naar wat hier de eigenlijke inhoud van
de overeenkomst is. Wanneer opdrachtgevers ietwat vreemde
opvatting hebben omtrent de contróle-techniek en zich niettemin
veroorloven ter zake aanwijzigingen te geven, mag niet ver­
wacht worden, dat zij vrij zijn van misvattingen terzake van
den inhoud van het begrip kostprijs; misschien elkander daar­
in niet verstaan of geneigd zijn om den inhoud van het begrip
kostprijs te interpreteeren naar de ligging van event. meeningsversehillen.
Ten tweede komt hierin de vraag aan de orde, of bij gedeelte­
lijke kartelleering der productie kan worden volstaan met con­
trole alleen op dat gedeelte van de productie, dat in de over­
eenkomst betrokken werd.
Ten derde de vraag, of met een dergelijke inmenging in de
opdracht kan worden genoegen genomen en de vraag, hoe den
opdrachtgevers, op de meest tactische wijze, kan worden duide­
lijk gemaakt, dat dc contróle-techniek, zooals zij zich die voor­
stellen, de controle tot een sinecure maakt. Bij dit deel moet dan.
