AUTEURSRAAD VOOR HET REPRODUKTIERECHT
Reproduktierecht, een auteursrecht

Art. 1 van de Auteurswet bepaalt, dat auteursrecht is het uitsluitend
recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst,
of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveel­
voudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.
De laatste tientallen jaren is met name de verveelvoudiging van werken
enorm toegenomen, met name door de popularisering van de fotokopieermachine. Het totaal aantal fotokopieën in 1972 gemaakt - zo blijkt
uit een onderzoek van de Stichting voor Economisch Onderzoek van de
Universiteit van Amsterdam - bedraagt 1.219.270. Voor verveelvoudi­
ging door middel van offset en stencil kan men daar nog eens 2.858.460
aan toevoegen.
Vaststaat, dat de laatste jaren deze aantallen nog aanzienlijk verhoogd
zijn.
Wat heeft de wetgever echter bewogen om zich te buigen over dit spe­
cifieke onderdeel van het auteursrecht.
Allereerst wel het feit, dat de kopieerpraktijk zich noodzakelijkerwijs ver­
wijderde van de wetstheorie als samengevat in art. 1 van de Auteurswet
en hierboven vermeld.
Degene die vermenigvuldigde moest daarvoor op enkele uitzonderingen
na toestemming vragen aan de auteur, die daaraan dan financiële voor­
waarden kon verbinden, zoals dat volgens het auteursrecht gebruikelijk
is.
Praktisch was dit echter onmogelijk, maar ook ongewenst; men zou eerst
de auteur moeten opsporen en zou men daarin eenmaal geslaagd zijn,
dan zou de auteur vervolgens met het hem toekomende verbodsrecht
het kopiëren kunnen verbieden, of zijn financiële voorwaarden dusdanig
hoog kunnen stellen, dat hij ook langs deze weg het fotokopieergebruik
zou kunnen frustreren.
Ook dit laatste aspekt was een niet minder belangrijk motief voor de wet­
gever de auteurswet op dit punt te herzien:
in het verlengde van de boekdruk heeft ook het kopiëren een uitermate
belangrijke maatschappelijke funktie, welke voldoende aanleiding was
het in ieder geval niet tegen te gaan.
 Evenals de boekdruk draagt ook het kopiëren bij tot een snellere en bre­
dere verspreiding van kennis, zodat een steeds grotere groep mensen
op wie deze kennis aldus werd overgedragen, daarop kon reageren door
middel van zijn instemming, kritiek of korrektie, een van de belangrijkste
faktoren van een snellere ontwikkeling van o.m. de wetenschappen, die

tevens daardoor een kwalitatief hoger niveau konden bereiken. Het rap­
port van de Stichting Economisch Onderzoek spreekt hier van de „free
flow of information”.
Dit voordeel van het kopieergebruik moest in stand gehouden worden,
dat was uitgangspunt.
Maar hoe konden nu tegelijkertijd de nadelen ervan, de principiële
schending van het auteursrecht ook de economische nadelige gevolgen
voor de uitgevers, waarmee indirekt ook via deze weg weer auteursbe­
langen op het spel stonden, opgeheven worden?
De wetgever bedacht de volgende konstruktie:
Met het oog op de instandhouding van het kopieergebruik werd het ko­
piëren toegestaan, de auteur kon het niet meer verbieden, maar het
daartegenoverstaande auteursrecht werd gehandhaafd, aldus, dat - en­
kele uitzonderingen daar gelaten - voor het kopiëren een bepaalde ver­
goeding betaald moest worden. De overheid, als een van de grotere ma­
kers van kopieën bepaalde per algemene maatregel van bestuur deze
vergoeding voor haarzelf op ƒ 0,10 per gekopieerde pagina (voor andere
onderwijsinstellingen dan het hoger onderwijs / 0,02 per kopie).
Art. 17 lid 2 van de Auteurswet laat voor wat betreft het bedrijfsleven hier
nog enige ruimte door te spreken van een „billijke vergoeding”.
Op één punt werd door de wetgever echter geen enkele regeling getrof­
fen, n.l. hoe de vergoeding geïnd en vervolgens weer verdeeld zou moe­
ten worden. Dit werd aan het particuliere initiatief overgelaten.
 Het is dan ook om die reden, dat in 1974 de Auteursraad voor het Reproduktierecht werd opgericht, die vervolgens samen met de belangheb­
bende uitgeversorganisaties KNUB (Koninklijke Nederlandse Uitgevers
Bond) en NOTU (Nederlandse Organisatie van Tijdschrift-Uitgevers)
overging tot de oprichting van de Stichting Reprorecht, welke zou gaan
funktioneren als Centraal Inkasso-orgaan.
Wil de Stichting Reprorecht echter daadwerkelijk tot inkasso kunnen
overgaan, dan behoeft zij daartoe een zo groot mogelijke representati­
viteit van met name de auteurs.
Het is om die reden, dat de Auteursraad, als vertegenwoordiger van de
auteurs in de Stichting Reprorecht, hierbij een beroep doet op met name
de wetenschappelijke publicisten onder U, omdat vooral in deze sektor
het kopieergebruik de grootste vlucht heeft genomen.
Uw tak van wetenschap is gebaat bij het kopiëren, zodat zij ook gebaat
is bij de vergoeding daarvoor, welke nauwelijks anders dan kollektief
geïnd kan worden.
Ondergetekende
A d re s..........................................................................................................
draagt de behartiging van zijn/haar belangen inzake het reprografierecht
op aan de Groep Wetenschappelijke en/of Educatieve Auteurs aange­
sloten bij de Auteursraad voor het Reproduktierecht.
Deelt mee dat de organisatie.................................................
A d re s........................................................................................
zich aansluit bij de Auteursraad voor het Reproduktierecht.
(aan aansluiting zijn geen kosten verbonden)

Verzoekt nadere inlichtingen over de Auteursraad voor het Reproduktie­
recht:

Datum

(ondertekening)

Opsturen aan:
AUTEURSRAAD VOOR HET REPRODUKTIERECHT
Vondelstraat 90
AMSTERDAM
(t.a.v. Mr. C. G. M. Berendsen)
Tel.: (020) 186133.
