Inhoud
INHOUD
gegeven van onderzoeksresultaten van dergelijke
analyses op het gebied van de externe verslaggeving.
Zowel de conceptuele problemen van dit onderzoek als
concrete kosten- en batenanalyses worden besproken.
Geconcludeerd zal worden dat economische analyses
geen kwantitatief en objectief criterium geven voor de
beoordeling van regelgeving. Wèl geven zij inzicht in
de effecten van regelgeving voor (aandelen)prijzen en
financierings- en investeringsbeslissingen.
COLUMN

82

Jaap van M anen
Z u in ig h eid e n p o litie k

ACCOUNTANCY

84

119

Drs. B.C.M. E p p en h o f
EDI: w at is het, e n w at m o e t d e a c c o u n ­
tant e r m e e ?

Er is weinig bekend over de rol van financiële informa­
tie in collectieve onderhandelingen tussen ondernemin­
gen en vakbonden. De recente gang van zaken rond
Philips, Daf, Fokker en KLM illustreert dat vakbonden
te maken krijgen met complexe problemen waarbij
financiële informatie een belangrijke rol speelt.
Het doel van dit artikel is meerledig. Op de eerste
plaats beschrijft het de pluriforme rol van financiële
informatie in de relatie van ondernemingen met belang­
hebbenden. Meer in het bijzonder wordt met dit artikel
beoogd aan te tonen dat de rol van financiële informa­
tie in dergelijke relaties breder is dan de traditionele
besluitvormings-gerichte rol. In de tweede plaats heeft
dit artikel tot doel een bijdrage te leveren aan de
beschrijving van de rol van financiële informatie in de
vooralsnog onderbelichte relatie van de ondernemings­
leiding met vakbonden.
Electronic Date Interchange (EDI) is een specifieke
vorm van automatisering en onderscheidt zich op een
aantal punten van andere vormen van automatisering.
 Deze verschillen hebben tot gevolg dat ook bij de
oordeelsvorming inzake de betrouwbaarheid en contro­
leerbaarheid van EDI-omgevingen de accountant of
EDP-auditor bepaalde accenten dient te leggen. Dit
artikel behandelt de belangrijkste van deze accenten
aan de hand van de gevolgen die EDI kan hebben op
de identiteit van een organisatie, haar organisatorische
en technische Inrichting, en het totaal van systeemontwikkelmethoden en standaards.
93

Drs. R.C.A. V ergoossen
S te ls e lw ijz ig in g e n en h et n ie u w e
v e r k la r in g e n s te ls e l
Stelselwijzigingen vormen een veel voorkomend ver­
schijnsel in de jaarrekening van Nederlandse onderne­
mingen. In het verleden is er gediscussieerd over de
vraag of in accountantsverklaringen mededelingen
zouden moeten worden gedaan over stelselwijzigingen.
De discussies werden voor een groot deel gevoerd in
de periode dat het nieuwe verklaringenstelsel nog niet
definitief was. In dit artikel zal worden nagegaan in
hoeverre het nieuwe verklaringenstelsel zich leent voor
het opnemen van informatie over in het verslagjaar
doorgevoerde stelselwijzigingen. Daarbij wordt een
onderscheid gemaakt tussen een strikte en een minder
strikte toepassing van het nieuwe verklaringenstelsel.
FINANCIERING

132

sjLte«

Som e T h ou gh ts on an A g en d a for H istori­
c a l A cco u n tin g R e se a r c h in th e N e th er­
la n d s
Interest in historical accounting research is growing.
Such research can improve our understanding of the
evolution of the accounting and auditing culture.
The author poses several potentially interesting re­
search questions that can be approached historically.
For each question he indicates why it is interesting and
how it can be addressed by historical research.
 Questions advanced are, among others: What were the
reasons for some companies not revealing the existen­
ce of an external audit in their annual reports prior to
the 1960s? What forces have led to a change in the
content of accounting doctoraal curricula?

112

Dr. S.J. M aijoor
E c o n o m isc h e a n a ly s e s v a n d e r e g e l­
g e v in g v a n d e e x te r n e v e r s la g g e v in g
Recent is voorgesteld dat de regelgeving van de
externe verslaggeving zou moeten worden onderwor­
pen aan een economische analyse. Het gaat daarbij
om een analyse in termen van effectiviteit, efficiëntie
en kosten en baten. In dit artikel wordt een overzicht

maart 1994

Mr. Drs. E.M. Vermeulen, Prof. Dr. J. Spronk en
Dr. D. van d e r Wijst
O n d e r n e m in g sr isic o o n tleed
In dit artikel wordt een nieuwe methode ter analyse van
ondernemingsrisico gepresenteerd. De methode
relateert onverwachte veranderingen van een prestatiemaatstaf van de onderneming, zoals cash flow, door
middel van gevoeligheden aan onverwachte verande­
ringen van risico-factoren, zoals de loon- en rentevoet.
Aldus zijn de gevoeligheden een indicatie voor de
risico's die de onderneming loopt. De gevoeligheden
worden op hun beurt verklaard uit karakteristieken van
de onderneming, zoals het aantal werknemers en de
hoeveelheid vreemd vermogen. De methode wordt
geïllustreerd aan de hand van een numeriek voorbeeld:
van een viertal industrieën wordt de loon- en rentevoetgevoeligheid van de cash flow bepaald alsmede de invloed
van bedrijfskarakteristieken op die gevoeligheden.
 EXTERNE VERSLAGGEVING

105

Drs. H.F.D. Hassink
D e pluriform e rol van fin an ciële inform atie:
C o lle c tie f a r b eid sv o o rw a a rd en o v erleg a ls
casu s

MARKETING

140

C. Ouwerkerk, W. V erbeke en
mw. G. van D ullem en
D e p r e sta tie s v a n e e n verk op er
De manier waarop de prestaties van verkopers worden
beoordeeld door hun managers is veelal ondoorzichtig.
In deze studie is getracht een structureel model te
ontwerpen waarbij wordt nagegaan in hoeverre erva­
ring, klantgericht handelen, adaptief gedrag, citizen­
ship gedrag en de waargenomen prestatie van invloed
zijn op de perstatiebeoordeling door de manager. Het
blijkt, dat ervaring van invloed is op klantgericht
handelen, adaptief gedrag veel invloed heeft op de
waargenomen prestatie, maar alleen wanneer men
daarbij ook klantgericht handelt. De verdere relatie met
beoordeeld gedrag blijft echter minder duidelijk.
81.
