Eene merkwaardige ophooping van dennenkegels
--

149

het wellicht niet onverstandig zijn te beproeven alleen de
aangetaste takken zoo spoedig mogelijk en vrij vet terug te
snoeien, b, v. tot op de driejarige takken, waarop de ziekte
niet meet voorkomt. Door dergelijke handeling met de
vereischte zorg toe te passen, meenen wij wel dat men de
besmetting, d. w. z. de verdere verspreiding der ziekte,
afdoende zou tegengaan en dat aldus de reeds aangetaste
planten zouden kuunen behouden blijven.
G.S.
EENE RERKWAARDIGEOPHOOPINgVAN DENNENKEGEL$.
(Zie Plaat ll)

24 April j. 1. zond mij de heer J. H. ten Bosch, arts te
Goor, eene eigenaardige ophooping van dennenkegels, vergezeld
van her volgende schrijven : ,, :Jk ben zoo vrij, aan her phy=
topathologisch laboratorium te verzenden een' dennentak,
waaraan een congiomeraat van ruim 60 vruchten is gegr0eid.
Het voorwerp werd gevonden in een dennenbosch bij Goor.
 Aan den top zaten nog 4 denappels, die afgebroken zijn. ,,
Ik meen den lezers van her ,, Tijdsehrif~ over Plantenziekten ,, geen ondienst te doen, door het merkwaardige
object, dat mij door den beer ten Bosch werd toegezonden,
nader te bespreken, onder bijvoeging van eene photographie,
vervaardigd door den amanuensis van het phytopathologisch
laboratorium, A. W. Drost. De photographie is niet geheel
op natuurlijke grootte genomen. Aan den onderkant is de
as, waarop de opeenhooping van dennenkegels gezeten is,
scheef afgesneden; aan dell bovenkant sehijnt her asorgaan
onregelmatig afgebroken. Aan den bovenkant zijn enkele
kegels uitgevallen, helgeen echter in de photographie niet
zichtbaar is; daarvoor had her object van de andere zijde
moeten zijn gephotographeerd. Waar de dennenkegels uitgevallen zijn, kan men duidelijk opmerken dat deze aan hunne
10

--

150

--

basale uiteinden door zijddingsehe drukking van de om hen
heen gezeten kegels geh(;el vervormd zijn : de kegels blijken
aan hunne basis geheel plat te zijn gedrukt, zoodat zij scherpe
kanten vertoonen en op do doorsnede vierkant, vijf-of zeshoekig zi.jn. Do toppen der kegels zijn, zooals in de photographio to zion is, gotleel normaal. Tusschen de kegels ziet
men hier on daar dennennaalden uitsteken.
De bouw dee kegels an hot "~oorkomen van de oppervlakte
van den tak, waarop de ophooping van kogds gezeten is,
toonden mij dadelijk aan,dat wij hies te doen hebben met sen'
talc of waarschijnlijkmetden top van den stamvanPinusPihastes of zeepo'n, welke boom in Zuid-Europa reel voorkomt, inzonderheid in de Landes (Zuid-Frankrijk), e n o o k hier
on daar op onze diluviale zandgronden wordtaangekweekt.
Omtront hot vermoedelijke ontstaan van de eigenaardige
ophoopingen van doze dennenkogels kan ik her ~olgendo meedeeien.
 De dmmenkegels vormen zich nooit anders dan op de
uiteinden des jonge {wijgen. Waar zoo'n ophooping, zoo'n
conglomeraat, van kegels to zion is, meet dus noodwendig
eerie greets ophooping van twijgjes geweest zijn. Dat
is niet normaal. Hot gesehiedt, wanneer door de eene of
andere oorzaak (ten gevolge wm vreterij van con insekt, ten
gevolge van sen windvlaag, ten gevolge van afbreken door
mensehenhand) de top van sen' twijg met den eindknop en den
krans van knoppen vlak daarondes, is weggenomen of gedood.
Onder dien eindknop en dien krans van knoppen
draagt de twijg de naalden in grooten getale; en zooals bekend
is, zit ieder tweetal naalden aan sen in gewone omstandigheden
zeer kost blijvend takje. Op her uiteinde van ieder dozer kerfs
takjes, tusschen de twee naalden verscholen, zit een knop, die
echter in normale omstandigheden geheel rudimentair blijft, en
bij oppervlakkige beschouwing onzichtbaar is.
--

151

--

Maar wanneer in 't najaar of den winter de eindknop en
de krans van knoppen vlak daaronder zijn vel'nield of gestoryen, of wel wanneer de top van het twijgj e met deze knoppen is
afgebroken, dan komen die knopjes tusschen ieder paar naalden
w61 tot ontwikkeling; uit ieder van deze knopjes, welke anders
rustend zouden gebleven zijn, vormt zich een scheut. De voedendo stoffen, die in 't voorjaar door het twijgje naar boven
opstijgen, en die anders hare diensten zouden hebben verleend
bij bet uitgroeien van den eindknop en den krans van knoppen
daaronder, worden nu gebruikt veer de ontwikkeling der
anders rustend blijvende knoppen tussehen de naaldenparen.
 Men noemt de scheuten, welko aldus tusschen ieder paar
naalden van een twijgje ontstaan, in Duitsehland ,, Scheidentriebe ,,, daar bet scheuten zijn, die aan hare basis omsloten
zijn door d~ seheede, welke anders de basis der twee bij
elkaar geplaatste naalden omhult.
(Vergelijk hierbij war in den derden jaargang van dit Tijdschrift, 1897, op bl. 101 enz. over de gevolgen der beschadiging van dennen door de dennenknoprups werd gezegd; ook
Plaat VI en VII van bedoeldenjaargang.)
Is dus de top van een 55njarig dennentwijgje vernield,
dan vormen zich aan zoo'n t w i j g j e een zeer greet aantal
,, Scheidentriebe ,,, daar het aantal naaldenparen daaraan
zoer greet is.
Zulke ,, Scheidentriebe ,, zijn gewoonlijk zwak, en sterven
na 6~n of twee jaren weer af; maar her gebeurt toch ook
wel eens dat zij een meer duurzaam bestaan hebben.
In bet bier bedoelde geval nu hebben deze scheuten zichin
een meer duurzaam bestaan mogen verheugen ; en verder heeft
bijkans ieder ervan aan zijn uiteinde een' kegel gevormd. Waardoor dit laatste is veroorzaakt, kan ik niet verklaren. Maardat
de opvatting, die ik boven aangaf, de juis~e is, blijkt daaruit
dat zich tusschen al die kegels toch noch eerie enkele niet

--

152

kegeldragende scheut liet ontdekken, welke evenwcl tusschcn
al die kcgels is platgedrukt.
Naar ik vernecm, komen ophoopingen van dennenkcgels
als de hier bedoelde en afgebcelde, enkele malen vaker, hoewel
toch steeds zelden, veer, en wel hot rarest bij Pinus
Pinaster.
Amsterdam, 17 Mei 1900.
J . RITZEM£ BOS.
DE SAN JOSI~SCHILOLUIS,
EN

HET VERBOD VAN INVOER IN EUROPEESCHE LANDEN~ VAN GEWA.SSEN
EN VRUCHTEN VAN AMERIKAANSCHEN

OORSPRONG.
 In de (( Revue Horticole, van I Augustus 1900 (i1r i5,
bl. i21, 422) lees ik een opstel van den secretaris dot
Redactie, den Herr H. Dautheiiay, 'twelk mij aanleiding gaf
hot volgende artikel to schrijven.
In hot boveii aangehaalde stuk van den Herr D. toch
wordt gezegd, dat ik uitAmerika ben teruggekomen <~avec la
conclusion que si les importations de v~g6taux pourraient
facilement iutroduire le pou de San Jos~, il n'6tait pas h
craindre que l'insecte ffi~ transport6 aver los f r u i t s , (l).
Conform met doze conclusion heeft eerst Nederland.zijn
invoervorbod van planten en vruchten gewijzigd, eli volgens
(1) ~ met de conclusie dat, mochten ook al San Jos~ schildluizen gemakkelijk met zendingen van planten kunuen worden ingevoerd, hot toeh in geen
geval te vreezen was, dat het insekt met ge'importeerde vruchteu uit Amerika
zou kunnen worden overgebraeht ~.
TIJDSCHR. O. PLANTENZ. 1900.
PL. I i.
