INGEKOMEN BOEKEN
INGEKOMEN BOEKEN
G. Andriesse, Leerboek der financieele rekenkunde. Uitgever ]. Muusses,
Purmerend. Prijs gebonden f 10.—.
D r. P. J. Bournan, Sociale spanningen. Uitgever J. Muusses, Purmerend.
Prijs f 1.50—'
Dr. M. J. H. Smeets, De ontwikkeling van de inkomstenbelasting. Uit­
gever W . Bergmans, Markt 35, Tilburg. Prijs f 1.20—-.
Dr. J. van Rees, Inleiding tot het marktonderzoek. Uitgevers Mij. Delwel,
Wassenaar. Prijs f 6.—■.
Prof. Dr. A. Canard, De chef, zijn vorming en zijn taak. Uitgever Leiter
Nijpels, Maastricht. Prijs f 1.50.
Mr. F. van Blerkom, Besluit op de Inkomstenbelasting 1941 en Besluit
op de Dividendbelasting 1941. Ned. Llitgevers Mij. N.V. Leiden.
Prijs f 10—.
Verslag van het debat over Oorlogsvermogensaanwasbelasting No. 58
(van de Vereeniging voor Belastingwetenschap). Uitgever Samson,
Alphen a/d Rijn. Prijs f 0.90.
REPERTORIUM VAN LITERATUUR OP
HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
Redactie Centrale Documen­
tatiedienst inzake be­
drijfsorganisatie N .V.
(C.D.B.)
TIJDSCHRIFTENREPERTORIUM
A.
ACCOUNTANCY
I.
ALGEMEEN

W hat is a practice worth?
L a s s e, J. R. — Schr. bespreekt de overwegingen welke bij den aankoop van een
accountantspraktijk gelden, mede in verband met het feit dat deze aankoop momenteel
veel aantrekkelijkheid bezit.
Allereerst gaat hij na wat een economische koopprijs is om dan de verschillende
bases te bespreken welke bij den aankoop gebruikt worden. Hij raadt aan een grafiek
te vervaardigen over vele jaren teneinde de trend van de netto winsten te bepalen. Hij
wil den koopprijs bepalen uit de te verwachten netto opbrengst en verduidelijkt met
eenige voorbeelden zijn gezichtspunt.
A I
Accountancy, Mei 1946
986
II.
 H E T ACCOUNTANTSBEROEP

Accountants and utilitarian writing
C 1 a p p, J. M. .— Tot de kundigheden die de accountant moet bezitten, behoort ook
scholing in het opstellen van rapporten, brieven en andere documenten. De moeilijk­
heden, die zich hierbij kunnen voordoen worden uitvoerig behandeld. Het artikel bevat
voorts een bespreking van vele practische voorbeelden op dit gebied.
A II 1
The Journal o[ Accountancy, Mei 1946
986:834.7
III.
LEER VAN DE INRICHTING

Administratieve en mechanische hulpmiddelen
Gedetailleerde beschrijving van schrijvende (Precisa, Barrett, Remington) en niet-

m a b blz. 261

schrijvende telmachines (Plus, Sumlock). Besproken worden: toetsenbord, telwerk,
schrijfwerk, voor- en nadeelen. Korte behandeling van het Buko verticaal zichtbare
kaartsysteem. Geïllustreerd.,
A III 3
De Kantoormachinegids, Juni 1946
&2

B.
a.
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

ALGEMEENE BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

IV.
LEER VAN DEN KOSTPRIJS E N DE PRIJSVORMING

Efficiënt production and cost control
M i r i s c h, W . M. — Beschrijving van de organisatie van de kostprijsberekening
bij de Lockheed Aircraft Corporation. De fabriek wordt daartoe verdeeld in verschil­
lende plaatsen, die ieder een eigen kostencalculator, inspecteur en tijdschrijver hebben.
Bepaling van standaardwerkmethoden en standaardtijden teneinde een effectieve con­
trole mogelijk te maken en tot voortdurende verbetering van het productieproces te
geraken.
 B a IV 1
Factory Management and Maintenance No. 12, Dec. 1945
221.7
Het niet-doorberekenen van reclame en verpakkingskosten
H o e v e n , H. D. v. d. — Teneinde na te gaan in hoeverre het evenwicht tusschen
kosten en opbrengsten wordt aangetast door de maatregelen van het directoraat-generaal
van de prijzen inzake het niet mogen opnemen van de reclamekosten en het slechts
in beperkte mate mogen opnemen van de verpakkingskosten in den kostprijs, maakt
schr. eerst enkele algemeene opmerkingen over het doel van de reclame en de verande­
ring, die de schaarschte hierin heeft gebracht. Hij komt daarbij tot de conclusie dat de
stelling, dat de fabrikant zonder reclame goedkooper kan leveren onjuist is door het
creeëren van een additioneele vraag en daardoor lagere kosten per eenheid product.
B a IV 7
De Industrie, 1 Mei 1946
524.3
Reclamekosten en kostprijs I
W o e s t ij n e, W . J. v, d. — Theoretische analyse van de vraag onder welke
omstandigheden reclame prijsverhoogend en wanneer zij prijsverlagend werkt. Reclame­
kosten maken vaak een noodzakelijk deel uit van de productiekosten en onderscheiden
zich, wanneer ze rationeel zijn, niet van andere productiekosten. Behandeld wordt het
substitutieprincipe, waarna geconcludeerd wordt, dat de reclamekosten op velerlei gebied
in de plaats van andere kosten kunnen komen. Schr. gaat dan na wat de gevolgen zijn
wanneer rationeele reclamekosten niet in den kostprijs opgenomen mogen worden.
B a IV 7
De Industrie, 15 Juli 1946
524.3
VI.
LEER V AN DE ORGANISATIE.
 Eenige beschouwingen over branchevervaging en branchezuivering
Q u a e d v l i e g , A. W . H. J. —■ Systematische behandeling van eenige theoretische
aspecten van bovengenoemd vraagstuk, dat bij het successievelijk beschikbaar komen
van de goederen weer van groot belang wordt. N a een omschrijving van de begrippen
branchevervaging, branche en branchevorming, mede aan de hand van de literatuur, gaat
schr. de algemeene oorzaken der branchevervaging na. Behalve deze bestaan echter ook
bijzondere motieven voor den gecombineerden verkoop. Hierna worden de omvang en
de voor- en nadeelen van dit verschijnsel alsmede de ongewenschte en de toelaatbare
branchevervaging behandeld. Tenslotte geeft schr. methoden en middelen aan tot
bestrijding der ongewenschte branchevervaging.
B a VI 9
Economie No. 819, Meiljuni 1946
711.6
Planning foc post-war sales III
F r a n k 1 i n, D. W . — Algemeene bespreking van de analyse van statistische
gegevens. Met het samenstellen van verkoopstatistieken moet iemand belast worden die
de mogelijkheden bij den verkoop kan beoordeelen; hij behoeft niet in de eerste plaats
een ervaren statisticus te zijn.
B a VI 12
Industry lllustrated No. 4, April 1946
754.2

m ab

blz. 262

Market research I
S i 1 v e y, R. •— Na een korte algemeene uiteenzetting van het doel van de markt­
analyse behandelt schr. het onderzoek van de representatieve massa. Hij gaat hierbij
in op: het terrein van het onderzoek, de grootte van de massa, en de factoren welke
hierbij van invloed zijn. Hierna wijdt hij eenige beschouwingen aan het interviewen en
het opstellen van vragenlijsten.
 B a VI 12
Accountancy, Juni 1946
754
Le controle budgetaire et ses principes
S a t e t, R. .— In zeer kort bestek behandelt schr. de doelstellingen van de budget­
teering waarna iets nader wordt ingegaan op de methode van opstelling en den samen­
hang van de verschillende onderdeden als: verkoop-, productie-, voorraad-, investeerings- en uitgavenbegrooting.
B a VI 18
Chefs No. 5, Mei 1946
223
Planmatig werken
P 1a a t s, T h. v. d. .— In kort bestek geeft schr. aan hoe men van een algemeen
capaciteitsplan via afdeelingsplan tot een nauwkeurige werkdistributie moet komen. Op­
somming van de gegevens die voor de invoering van een uitvoeringsplan noodig zijn.
Het artikel geeft slechts een indruk van de methode die een inzicht kan verleenen
in de hoeveelheid te verrichten werk en de volgorde daarvan.
B a VI 19
Tijdschrift voor Interne Bedrijfsorganisatie No. 6, Juni 1946
225
L’organisation rationelle du travail du représentant
M a r c h a i , M. A. — Vrij uitvoerige bespreking van de werksystematiek van den
vertegenwoordiger. Schr. gaat vooral in op de prospectkaart en behandelt de gegevens
welke hierop vermeld dienen te zijn. Het gebruik van de decimale classificatie voor het
aanduiden van deze gegevens vergemakkelijkt het overzicht. Het bijhouden van deze
kaarten en de samenwerking tusschen werkgever en vertegenwoordiger. Tenslotte
worden eenige punten t.a.v. het werkplan naar voren gebracht (bezoekagenda, soorten
verkoopen, rapporten). Modellen verduidelijken het besprokene.
 B a VI 21
Chefs No. 4, April 1946
746
VIL

LEER V A N DE ARBEIDSVOORW AARDEN

Kernwerk en efficiency
G e v e r s D e y n o o t , Jhr. Mr. R. A. T h . ■
— Korte bespreking van de mogelijk­
heden bij het samenspreken van leiding en personeel, Schr. wijst erop dat het kernwerk
niet slechts wenschelijk is op zedelijke gronden, maar dat het wel degelijk uit een oog­
punt van efficiency verdedigd kan worden en licht dit toe met enkele uitspraken van
buitenlandsche deskundigen. Men dient ervoor te waken dat het kenmerk niet tot een
klachtenbureau wordt gedegradeerd.
B a VII 1
Tijdschrift voor Efficiency en Documentatie No. 5, Mei 1946
381.6
Gerechtere Lohngestaltung auf Grund geeigneter Bewerkungsmethoden.
B r u n n e r , E. .— Beschrijving van een loonsysteem dat met medewerking van het
Institut d'Organisation Industrielle in een Zwitsersche blikfabriek is ingevoerd. Aller­
eerst is daarbij het loon onderscheiden in een prestatieaandeel en een sociaal aandeel.
Het eerste wordt dan weer nader onderverdeeld in een basisgedeelte, een gedeelte,
waarin de moeilijkheidsgraad (volgens puntensysteem gewaardeerd) tot uitdrukking
komt, een prestatiepremie en een toeslag voor dienstjaren en persoonlijke eigenschappen.
Vooral de opstelling van het puntenschema is vrij uitvoerig behandeld. Interessant,
practisch artikel.
B a VII 2
Organisation Industrielle No. 3, Juni 1946
319
Aufgabcn und Grenzen der Arbeitsbewertung
F i n c k, L.
Na het begrip werkclassificatie gedefinieerd te hebben bespreekt schr.
 de practische waarde hiervan, waarbij hij er den nadruk op legt dat hierin geen oplos­
sing voor alle moeilijkheden betreffende de loonen gezocht moet worden. Daar men
bij de invoering tegenstand van de arbeiders kan verwachten, moet men hen bij de voor­
bereiding van het schema inschakelen. Dit is van temeer belang daar de classificatie
den invloed ondergaat van factoren die ook de arbeidsmarkt beheerschen.
B a VII 2
Organisation Industrielle No. 3, Juni 1946
319

m ab

blz. 263

Job evaluation by the point plan
M u r p h y , M. J. en R. C. S m y t h — In dit artikel wordt een uitvoerige practische
beschouwing gegeven over een op punten gebaseerde werkclassificatie. Duidelijk wordt
uiteengezet, dat met de oplossing van dit vraagstuk niet alle loonproblemen uit de wereld
geholpen zijn, doch dat het er om gaat, dat iedere werknemer op gelijkwaardige wijze
wordt betaald voor diensten die hij aan de onderneming levert, uitsluitend op basis
van den aard van het uitgevoerde werk. Schrs. waardeeren volgens een schema bevat­
tende twaalf onderwerpen (ieder in 6 „degrees" onderverdeeld) en illustreeren aan de
hand van een uitvoerig voorbeeld de vaststelling van het puntenschema, de werkbe­
schrijving en de uitvoering van de werkclassificatie. Het overwinnen van de psycho­
logische weerstanden door inschakeling van de bazen, voorlieden en werknemersorga­
nisaties wordt uitvoerig besproken.
Schrs. wijzen op de noodzakelijkheid de benaming van de werkzaamheden nauwkeurig,
duidelijk en kort aan te geven. Tenzij het werk, dat moet worden gewaardeerd, zorg­
vuldig is vastgelegd, is het onmogelijk voor het betreffende comité een oordeel uit te
spreken over de relatieve waarde.
 B a VII 2
Factory Management and Maintenance No. 6, Juni 1946
319
Employee rating insures unbiased opinions
S a b a d o r , N. en G. H. B e r n e t ■
— De waardeering van personeel naar prestatie
en persoonlijke eigenschappen schept de mogelijkheid tot het maken van billijke loonverschillen, het vaststellen van promotielijnen en een verhooging van de bedrijfsmoraal.
Een betere keuze van den arbeider t.a.v. de aan het werk gestelde eischen wordt
hierdoor mogelijk. Beschrijving van de methode die hierbij wordt gevolgd bij de Link­
Belt Company.
B a VII 2
Factory Management and Maintenance No. 12, Dec. 1945
338.4:362.6
„Measured D ay W ork”
F r i e d r i c h, B. A. — N a een korte schets van de ontwikkeling van het prestatieloon in het algemeen, bespreekt schr. in het bijzonder den loonvorm: „Measured Day
W ork" en trekt hij een vergelijking met het accoordloon. „Measured Day W ork” is
een systeem waarbij het uurloon samengesteld wordt uit een basisloon en een prestatievergoeding, die voor eiken arbeider afzonderlijk wordt berekend, gebaseerd is op vroe­
gere prestaties en gedurende een langen tijd (meestal drie maanden) constant blijft.
Schr, geeft vervolgens een uiteenzetting over de economische en sociale voordeelen en
de organisatorische gevolgen van het systeem.
 B a VII 3
Organisation Industrielle No. 1, Febr. 1946
373
Efficiency-verhooging IV
P l a a t s , T h . v. d. — In dit slotartikel belicht schr. verschillende zijden van het
probleem van de verhooging van de efficiency door middel van de psychologie van den
werknemer. Na een min of meer ethische beschouwing bespreekt hij middelen om de
bestaande moeilijkheden speciaal in den tegenwoordigen tijd, te bestrijden (voorlichting,
psychotechniek, opleiding )„
B a VII 5
Het moderne bedrijfsleven No. 7, Juni 1946
338.3
Better supervisors because they know their product
B e r m a n, R. C. .— De scholing van toezichthoudend personeel bij de Hytron Cor­
poration omvat de technische kennis van het product. De interne organisatie en de
loonsystemen; de taak van het toezichthoudend personeel. De scholing geschiedt met
allerlei hulpmiddelen als films en populaire uiteenzettingen. Schema’s van den organisa­
torischen opbouw van een bedrijf. Geïllustreerd.
B a V II 7
Factory Management and Maintenance No. 12, Dec. 1945
32.02-8
De vakopleiding in de metaalnijverheid
M a a n e n , R. v. — In de uitbreiding van het wettelijk gesubsidieerde leerlingenstelsel
vindt schr. de aanleiding om de sociale, sociaal-economische en bedrijfseconomische
aspecten van het leerlingenstelsel in de metaalnijverheid nader te onderzoeken. Uit­
voerig wordt ingegaan op de voordeelen van deze methode boven het ambachtsschoolonderwijs zoowel van het standpunt van den individueelen arbeider als van het bedrijf.
Eenige tabellen bevatten interessante gegevens over het aantal leerlingen bij vakscholen
en leerlingenstelsels, het aantal geschoolden, geoefenden en ongeschoolden in de metaal­
nijverheid. Schr. concludeert ten gunste van een uitbreiding van het leerlingenstelsel
althans in de metaalnijverheid.
 B a VII 7
De Economist No. 4, April 1946
322;B472

m a b blz. 264

Rijksscholing voor volwassenen
S u s a n t e, J. M. v. — Schr. trekt een vergelijking in dit artikel tusschen het opleidingssysteem in Eindhoven o.l.v. R. C. van Ree en de Zwitsersche opleidingen in het
algemeen, waarbij duidelijk de verschillen in doel en werkwijze naar voren gebracht
worden. Aan de hand van het boekje van de Société Suisse des Entrepreneurs — L’ap­
prenti maçon ■
— van W . J. Heller worden speciaal de metselaarsopleidingen in beide
landen aan elkander getoetst.
B a V II 7
Tijdschrift voor Efficiency en Documentatie No. 5, Mei 1946
322

b.
IV.
BIJZONDERE BEDRIJVEN

LANDBOUW - EN CULTUURBEDRIJVEN

De vestigingsplaats en de intensiteitsverschiilen van den tuinbouw
S a n g e r s, W . J. .— Llitvoerige bespreking van de localisatie van den tuinbouw in
verband met Clark's vijf structuurfactoren voor de vestigingsplaats. Achtereenvolgens
worden als vestigingsplaatsfactoren behandelt: de grond (inch het klimaat), de grond­
stoffen, de arbeid, de kapitaalgoederen en de invloed van „techniek" en organisatie.
Toepassing van von Thünens theorie op moderne verkeersverhoudingen. Beschouwing
over den samenhang van de productie-localisatie met het vraagstuk van de intensiteit
van den tuinbouw.
B b IV 1
De Economist No. 213, Februari!Maart 1946
BL014
V.
INDUSTRIE

De administratie van tijdschriften en andere periodieken
P o e 1v o o r d e, H. L. v. — Interessante bespreking van de werkwijze en samen­
stelling van de Adressograph-Reel-Feed en de Adressograph model 27025, machines,
die gebruikt worden voor het drukken, adresseeren en op maat snijden van kruisbanden,
kwitanties e.d. Toegelicht met afbeeldingen behandelt schr., de vervaardiging van deze
drukwerken en de automatische selectiemogelijkheden die de machines daarbij bezitten.
 Duidelijk wordt uiteengezet hoe de machines bij de controle op de inning der abonne­
mentsgelden hun diensten kunnen bewijzen.
B b V 18
Tijdschrift voor Interne Bedrijfsorganisatie No. 7, Juli 1946
B477.2
Efficiency in de administratie van den verkoop van gas en clectriciteit bij het geraeentecnergiebcdrijf te Amsterdam.
R e y g w a r t, D. C. — Uitvoerige, interessante beschrijving van de ontwikkeling van
de administratie van den verkoop van gas en electriciteit. Bespreking van de taak van
de afdeelingen welke met dezen verkoop belast zijn. Schr. geeft een overzicht van de
tijdstudies welke voor de uitvoering van dit stelsel noodzakelijk waren en wijdt ten­
slotte speciale aandacht aan tijdmetingen voor ponsarbeid en machinebezetting.
B b V 19
Tijdschrift voor Efficiency en Documentatie No. 6, Juni 1946
B3
VII.
TRA N SPO RT

Differentiatie en integratie van het vervoer
M e 1v e r d a, H. A. A. d e — In de theoretische inleiding geeft schr. aan de termen
specialisatie, parallelisatie, differentiatie en integratie een eenigszins anderen inhoud
dan Prof. Limperg. Anderzijds spreekt hij bij Limperg’s bedrijfshuishouding van bedrijf.
Voorts maakt schr. een verdere onderverdceling in de differentiatie en integratie. Bij
de meer practische behandeling van het onderwerp geeft hij definities van het beroeps­
vervoer en het eigen vervoer en bespreekt hij de overgangsvormen tusschen beide
categorieën. T er sprake komen nog de criteria welke aan het vervoermiddel moeten
worden gesteld om tot integratie te kunnen overgaan en de wet van de periodiciteit
van het tonnageoptimum en van het vervoersvolume (met formule).
B b VII 1
De Economist No. 5, Mei 1946
B 61:013.4

m ab

blz. 265

- ■ ' W

VIII.
 HOTELS, RESTAURANTS E N ZIEK E N H U IZ E N

Cafe business: bookkeeping system
Hoskins ■
— Korte beschrijving van de inrichting van de boekhouding van een
cafébedrijf waarbij wordt uitgegaan van den dagelijkschen kasontvangstenstaat en de
daaruit te maken boekingen in het kasboek. Bespreking van de indeeling van een
dergelijken staat.
B b VIII
The Accountant, 18 Mei 1946
B 814

BOEKENREPERT ORIUM
B.
a.
BEDRÏJFSHUISHOUDKUNDE

ALGEMEENE BEDRÏJFSHUISHOUDKUNDE
V.
LEER VAN D E FIN A NCIERIN G

Bonneville, J. H. en L. E. Dewey. Organizing and financing business. New York
(Prentice-Hall), 1945. 393 blz.
In dit didactisch werk betreffende de practische financiering in de Ver. Staten wordt
de wijze van financiering der naamlooze vennootschap breedvoerig uiteengezet. Achter­
eenvolgens worden behandeld: de verschillende soorten aandeelen, obligaties, die aan
de vermogensbehoeften op langen termijn beantwoorden: de wijze van plaatsing,
conversie en aflossing van effecten. De mogelijkheden tot het verkrijgen van vermogen
ter voorziening in de behoeften op korten termijn en het uitzetten van gelden op korten
termijn worden in het kort behandeld, terwijl ook aan de verhouding tusschen banken
en ondernemingen aandacht wordt besteed. Een goed leerboek voor de kennisneming
van Amcrikaansche financieringsmethoden waaraan echter theoretische fundeering ont­
breekt.
B a V 1
14
M ey, Dc. ]. L. Weerstandsvermogen en financieele reorganisatie van ondernemingen.
Amsterdam (Elsevier), 1946. 144 blz.
 In deze dissertatie wordt een analytische bespreking gegeven van financieele reorga­
nisatie van ondernemingen. De oorzaken van déconfitures worden nagegaan, alsmede
de economische beteekenis hiervan. Bij de bespreking van de financiering van de onder­
neming wordt vooral gewezen op de noodzaak om over een behoorlijk weerstands­
vermogen te beschikken. De beteekenis van de liquiditeit en solvabiliteit van de onder­
neming voor haar weerstandsvermogen. Financieele reorganisaties in verband met de
continuiteit in het economisch leven. De financieele reorganisatie als saneeringsproces.
Vele reorganisaties van Nederlandsche ondernemingen worden geanalyseerd en ver­
geleken. Mede door het vele feitenmateriaal een belanarijk boek.
B a V 8
126
VI.
LEER V AN DE O RGANISATIE

Vreede, H, Th. Methodische marktcontröle. Purmerend (Muusses), 1946. 159 blz.
Bespreking van de historische ontwikkeling van de arbeidsverdeeling en hoe deze
leidt tot de noodzaak gegevens over het bedrijf en zijn afzetmogelijkheden te verzame­
len. V an het marktonderzoek en -analyse worden verscheidene aspecten besproken.
Hierbij worden de korte conjunctuurgolven aan een onderzoek onderworpen. Methoden
om enquêtes te houden. De bespreking is algemeen gehouden en gaat weinig op details
in.
B a VI 12
75
Bmns Morton, F. ƒ. The new foremanship. London (Chapman and Hall), 1946.
316 blz.
In dit boek wordt de taak van het lagere toezichthoudend personeel beschouwd onder

m a b blz. 266.
