Het landschap in het Brusselse overheidsoptreden: een categorie in ontwikkeling
6. Afhankelijk van de bron duidt dit grootstedelijke grondgebied het gebied aan dat
wordt bediend door het GEN, een geografische zone die overeenstemt met de
stroomgebieden van de drie valleien van de Dijle, de Zenne en de Dender [Dejemeppe
en Périlleux, 2012], of nog, en dat is de definitie die in het GPDO is opgenomen, het
grondgebied van de “Hoofdstedelijke Gemeenschap van Brussel” dat werd vastgelegd

Brussels Studies , Collection générale

18

Het landschap in het Brusselse overheidsoptreden: een categorie in ontwikkeling

tijdens de zesde staatshervorming en dat bestaat uit Brussel, Vlaams-Brabant en WaalsBrabant.
7. De discoursanalyse houdt geen rekening met de Engelstalige terminologie van Metropolitan
Landscapes die voorkomt in de laatste twee versies van het GPDO. We wijzen er echter op dat de
term de analyse bevestigt, volgens dewelke de grootstedelijke schaal mettertijd aan belang wint.
RÉSUMÉS
Gezien de toenemende verwijzingen naar het landschap in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
onderzoekt het artikel de plaats en de betekenis van dat landschap in de Gewestelijke
Ontwikkelingsplannen (1995-2018). Het artikel wil aantonen dat het landschap kan worden
beschouwd als een categorie van het Brusselse overheidsoptreden en dat het in die zin een goede
analyse van de evolutie van het overheidsoptreden verschaft. Uit die analyse blijken enkele
opvallende ontwikkelingen, zoals de geleidelijke gelijkstelling van het landschap met de natuur
naarmate het referentiekader van duurzaamheid groter wordt dan de belangstelling voor
erfgoed, alsook de schaalverandering van het landschap die verband houdt met het
vergrootstedelijkingsproces. De analyse wijst ook op bepaalde stabielere inhouden, zoals de
associatie van het landschap met het ideaalbeeld van traagheid en de perceptie van het
landschap als een vrij positief en consensueel object.
Alors que les références au paysage se multiplient en Région de Bruxelles-Capitale, l’article
analyse sa place et sa signification au sein des Plans Régionaux de Développement (1995-2018).
 L’article entend ainsi montrer que le paysage peut être considéré comme une catégorie de
l’action publique bruxelloise et qu’il constitue en ce sens un bon analyseur de son évolution.
L’analyse permet de dégager à la fois des évolutions marquantes, telles que l’assimilation
progressive du paysage à la nature à mesure que le référentiel de durabilité supplante l’intérêt
pour le patrimoine, et son changement d’échelle en lien avec le processus de métropolisation.
Elle met aussi en évidence certains contenus plus stables dans le temps tels que l’association du
paysage à l’imaginaire de lenteur ou la perception de celui-ci comme un objet relativement
positif et consensuel.
As the number of references to landscape increases in the Brussels-Capital Region, the article
analyses its place and meaning within the Regional Development Plans (1995-2018). The article
intends to show that landscape may be considered as a category of Brussels public action and
that in this sense it constitutes a good indicator of its evolution. The analysis allows us to identify
significant changes, such as the progressive association of landscape with nature as the
sustainability framework replaced the interest in heritage, and its change of scale in connection
with the process of metropolisation. It also highlights certain contents which are more stable
over time, such as the association of landscape with the imaginary of slow mobility or the view of
it as a relatively positive and consensual subject.
 Brussels Studies , Collection générale

19

Het landschap in het Brusselse overheidsoptreden: een categorie in ontwikkeling

INDEX
Thèmes : 7. aménagement du territoire – logement – mobilité
Keywords : public action, territorial development, region, urban planning
Trefwoorden overheidsoptreden, territoriale ontwikkeling, gewest, stadsplanning
Mots-clés : action publique, région, développement territorial, planification urbaine

AUTEURS
SOPHIE HUBAUT
Sophie Hubaut is als architecte en stedenbouwkundige afgestudeerd aan de ULB. Momenteel is ze
aspirante bij het FRS-FNRS en lid van het laboratorium Sasha van de faculteit Architectuur van
de ULB, waar ze werkt aan haar doctoraat over de opkomst en de evolutie van het landschap in
het Brusselse overheidsoptreden. Uit dat doctoraatsonderzoek komt dit artikel voort.
sophie.hubaut[at]ulb.be

Brussels Studies , Collection générale

20.
