Eene eigenaardige monstruositeit bij een aardbei
E E N E E I G E N A A R D I G E MONSTRUOSITEIT BIJ EEN
AARDBEI.
In Juli van dit j a a r schreef mij de H eer J. C. SOETERS
op ,de Overplaats" te Huis ter Heide bet volgende: ,,In
mijn aardbeienaanplant vond ik gisteren eene v r u c h t met
twee bloemen er op. Daar deze monstruositeit me onbekend
i s , . . , zoo zoudt U mij verplichten met eerie verklaring van
her verschijnsel. Mocht U er pros op stellen het object te
zien, of in Uwe verzameling eene plaats te geven, dan zal
ik de bloeiende aardbei aan U opzenden." Ik had her bedoelde verschijnsel nooit waargenomen, en verzocht beleefdelijk om toezending. De Heer SOETERSvoldeed welwillend
aan mijn verzoek. De aardbei was eenigszins door een
merel aangevreten en door en door rijp, toen zij werd ontdekt en op formaline werd gezet; terwijl zij in bet fleschje
met formaline de reis van Huis ter Heide naar Wageningen
maakte, war m.i. nog de beste wijze van transport was.
Zij was bij aankomst te W a g e n i n g e n zoo, dat ik er de
photo van kon laten maken, die op PI. V, fig 7 wordt
weergegeven. De aardbei is hangende gephotographeerd,
met den top na a r beneden. Aan den linker en aan den
r e c h t e r k a n t ziet men uit deze aardbei een takje voortkomen,
dat aan zijne basis eenige zeer klein gebleven, bijkans
schubvormige bladeren vertoont, en boven die btaderen in
een zeer dunnen bloemsteel overgaat, die aan den top eene
normale, hoewet uiterst kleine bloem draagt.
 Zoo ~als aan de meesten van mijne lezers zal bekend zijn,
is de zoogenaamde ,,aardbeivrucht" eigenlijk niets anders
dan de bloembodem van de aardbeibloem, welke bloembodem
successievelijk sterk is uitgegroeid en vleezig is geworden.
Wat men gewoonlijk de ,,zaadjes" van de aardbei noemt,
zijn in werkelijkheid vruchtjes, ontstaan u i t d e z e e r talr0ke
vr u ch tb eg in s el e n van de aardbeibloem.
194
De b l o e m b o d e m is her b o v e n e i n d e van den bloemsteel,
dus eigenlijk een tak. T e r w i j l e c h t e r a n d e r e t a k k e n a a n
den top een k n o p v o r m e n , die w e e r tot een b e b l a d e r d e
s c h e u t uitgroeit, doet de b l o e m b o d e m zulks niet dan bij
uitzondering. Zoo groeit de b l o e m b o d e m van een roosbloem
wel eens uit tot een korten, g r o e n b e b l a d e r d e n tak; d a n s p r e e k t
m e n v a n een ,doorgroeiende" of ,,doorschietende" roos.
 Zoo v o n d ik in MASTERS ,,Vegetable T e r a t o l o g y " , bl. 116
afgebeeld eerie aardbei, w a a r v a n de b l o e m b o d e m is doorg e g r o e i d tot een b e b l a d e r d takje, dat b o v e n op de a a r d b e i
zit, - - op gelijksoortige wijze als op den top v a n e e n e
a n a n a s v r u c h t een k r o o n v a n g r o e n e b l a d e r e n g e z e t e n is.
 Bij de a a r d b e i v a n den H e e r SOETERS heeft zich e c h t e r
de b l o e m b o d e m niet a a n den top verlengd, m a a r heeff hij
een tweetal zijknoppen g e v o r m d , zooals een g e w o n e tak
k n o p p e n v o r m t , die k u n n e n u i t g r o e i e n tot een b e b t a d e r d e n ,
sores ook b l o e m e n d r a g e n d e n , twijg. Deze twee kleine zijk n o p p e n , die op de a a r d b e i o n t s t a a n zijn, zijn beide uitgegroeid tot e e n klein takje, aan den voet van kleine, g r o e n e
b l a d e r e n voorzien, en a a n h u n uiteinde een enkel zeer
klein, m a a r o v e r i g e n s g e h e e l n o r m a a l bloempje v o r m e n d.
 Een g e v a l als di~ v o n d ik n e r g e n s b e s c h r e v e n . D a a r o m
m e e n d e ik goed te doen, den H e e r B. SMIT alhier te verzoeken, er eene p h o t o g r a p h i e v a n te n e m e n ; terwijl ik bij
de r e p r o d u c t i e dezer photo dit bijschrift voeg.
 De h i e r b e s c h r e v e n m o n s t r u o s i t e i t werd a a n g e t r o f f e n b ij
e e n e plant, o n t s t a a n uit een in bet n a j a a r v a n 1917 uitgep t a n t e n aflegger v a n de in 1913 in den tuin v a n den H e e r
SOETERS g e p l a n t e soort ,,Deutsche F e r n e . " V o o r z o o v e v d e z e n
H e e r b e k e n d is, heeft deze plant v r o e g e r nooit zulk e e n e
m o n s t r u o s i t e i t vertoond. Hij zal de plant zelve en ook de
v a n h a a r uit te p l a n t e n afleggers in s t r e n g e o b s e r v a t i e
houden, om te zien of m o n s t r u o s i t e i t e n als de bier beschrevene zich d a a r m e e r v o o r d o e n.
J. RITZEMA Bos.
