DE VERZEKERINGSPLICHTIGHEID DER ACCOUNTANTS TEN OPZICHTE VAN DE ONGEVALLENWET 1921
14

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

len toetsen aan die in de geheele desbetreffende tak van nijver­
NAAR AANLEIDING VAN EEN VOORBERICHT
heid; de beteekenis, die statistieken van een tak van njjverhe'd
hebben voor hen - dus ook voor fabrikanten - die grondstof­ Van het boek van Dr. C. Huysman, Inleiding tot de leer der
fen aan zoo’n industrietak leveren of er producten van betrek­ jrivate
huishouding, is onlangs een tweede druk verschenen;
ken behoeft niet nader te worden aangetoond, evenmin als het het voorbericht
deze uitgave bestaat vrijwel in zijn geheel
belang der produetiestatistiek voor hen, die voornemens zijn in een bestrijdingvan
van
de beoordeeling van den eersten druk van
nieuwe zaken op te richten of bestaande uit te breiden. Dit alles het boek, welke Prof- Polak
in Accountancy heeft gepubliceerd.
is mutatis mutandis op de werkgeversorganisaties toepasselijk. De lezer, die zich de kritiek
weet, dat deze welis­
Onjuist in verband met het bovenstaande is de opvatting, waar tot een voor het boek zeer herinnert',
ongunstige
leidde, doch
dat de produetiestatistiek overbodig zou zijn, omdat we toch dat ze zuiver zakelijk gehouden was en hetslotsom
ongunstige
oordeel
de - sinds 1916 gereorganiseerde - in-, uit- en doorvoerstatis- uitvoerig motiveerde.
tiek, de z.g. handelsstatistiek hebben. Men verliest, dit be­ Ik laat in ’t midden, of het oordeel van Prof. Polak en het
werende, uit het oog, dat laatstgenoemde statistiek alleen betoog, waarop dit steunde, juist waren; evenzoo laat ik wat er
laat zien, wat in binnen- en buitenwaartsche richting onze grens aan
argumenten in ’s heeren Huysman’s „voorbe­
passeert; niet het minste licht verspreidt ze over de mate waar­ richt”zakelijke
te
vinden
ik wil wat ik over dit „voor­
in door Nederland zelf in de Nederlandsche behoeften wordt bericht” te zeggenis onbeoordeeld:
heb vrij houden van het meeningsverschil
voorzien.
 zelf.
Ik
wensch
op
te
tegen de wijze, waarop de heer
Het ligt voor de hand dat men, door de beperking der pro- Huysman zijn criticus komen
heeft
te
woord gestaan.
duetie-statistiek tot de „belangrijkste” takken der Nederland­ Het antwoord van den Heer Huysman
is een aanval van zoo
sche industrie, ten aanzien van menig vraagpunt vooralsnog in persoonlijken aard, met zoo klaarblijkelijken
opzet om te beleeliet duister zal moeten tasten. Mag dit als motief dienst doen digen, dat de lezer zich schaamt over het feit,
zooicts in
om ook tot afschaffing over te gaan van hetgeen in verband oen werk, dat de pretentie heeft om voorlichting tedatverschaffen
met de beschikbare middelen behouden kan blijven? N.m.m.
wetenschappelijk gebied, in Nederland kon worden gepubli­
niet: „le mieux est 1’ennemi du bien” is ook hier toepasselijk: op
ceerd.
aan hetgeen is overgebleven valt nog steeds zeer groot« waarde Ik meen, dat een protest tegen de handelwijze van den heer
. te hechten, omdat het ’t voornaamste deel der industrie be­ Huysman
achterwege mag blijven; de plaats, die de heer
strijkt, en het dient daarom behonden te blijven. Een beeld van Huysman niet
voor
zijn aanval heeft gekozen, laat helaas niet toe,
de geheele Nederlandsche nijverheid kan er niet mee worden ge­ dat dit protest onder
oogen wordt gebracht van allen, die
geven, maar van beteekenis wordt de produetiestatistiek, ook van dien aanval kennisdenamen.
Th. L. Jr.
 in haar beperkten omvang, zoodra er sprake is van vraagstuk­
ken, moeilijkheden, maatregelen, betrekking hebbend op een of
NASCHRIFT
meer der voor telling aangewezen takken van nijverheid. Ge­
wezen worde bijv. op de brandende quaestie van vrijhandel of -Juist vóór het afdrukken van dit blad lees ik in een inge­
protectie o.a. in de textielindustrie (Twente contra Brabant), zonden stuk van Dr. Huysman in de Kroniek van Br. A. Sterrde schoenindustrie (wettelijke bepalingen tot beperking van den heim, dat de schrijver de anti-kritiek in het Voorbericht van
invoer van schoenwerk) enz. Zijn de middelen voor eene vol­ zijn boek opnam, omdat hij ,,op goede gronden meende, dat
ledige statistiek der geheele Nederlandsche nijverheid ontoerei­ Accountancy (hem) geen plaatsje wilde inruimen”. Ik ver­
kend, dan roeie men met de riemen, die men heeft; wie mee: t klaar hierbij, dat mij als hoofdredacteur van het genoemde blad
in slechte tijden statistiek wel te kunnen missen, handelt even noch rechtstreeks noch middellijk een verzoek om opneming van
onverstandig als de koopman, die als ’t hem niet voor den wind een anti-kritiek van Dr. II. bereikte. De heer II. wekt derhalve
met zijn mededeeling een onjnisten indruk bij den lezer, welken
gaat, zijn boekhouding maar afschaft.
Men heeft gewezen op het bezwaar van de late verschijning indruk hij nog versterkt door de eerste drie woorden cursief te
der resultaten dezer statistiek. Men houde echter in het oog. doen drukken, aldus den schijn aannemende, alsof hij over
dat ook al verschijnen de gegevens laat, ze hun waarde behou­ eenig gegeven beschikt, waarmede hij de gegrondheid zijner
den mits zij maar steeds regelmatig gevolgd worden door nieu­ „meening” te dezen aanzien kan staven. De mededeeling van
were, omdat dan eerst het groote voordeel van het vergelijken den heer H. krijgt daardoor zelfs een misleidend karakter.
 Th. L. Jr.
der cijfers van opeenvolgende jaren in het licht treedt. Even­
wel, die nieuwe gegevens moeten dan ook zoo recent mogelijk
zijn. De achterstand zal echter ongetwijfeld geleidelijk worden DE VERZEKERINGSPLICHTIGHEID DER ACCOUN­
ingehaald, vooral indien de ondernemers daartoe het hunne TANTS TEN OPZICHTE VAN DE ONGEVALLENWET 1921
bijdragen door hunnen opgaven zonder herhaaldelijk uitstellen
aan het Bureau toe te zenden en door de noodige zorg aan de Aan het eind van het artikel: „Een betreurenswaardige
uitspraak” in het Sept. ’23 nummer van „Accountancy” werd
nauwkeurigheid ervan te besteden.
door de Redactie in een naschrift melding gemaakt van een haar
TH. ANR1ES
ter beschikking gestelde uitspraak van den Raad van Beroep.
 MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUD KUNDE

15

Alhier, kortelings gedaan, waarin deze de behandeling van een fen of grondstoffen of andere roerende of onroerende zaken;
bij hem door een accountantsfirma ingediende klacht ter zake Overwegende, dat de klagers naar de meening van den Raad,
van de verhooging van haar gevarenklasse en -cijfer deed voor­ blijkens de omschrijving hunner werkzaamheden in de eerste
afgaan van een aantal overwegingen ter beantwoording van de overweging in rechte, de van hen gevraagde diensten zoodanig
vraag, die de Raad zich zelf stelde, of deze firma een bedrijf leveren, dat zij geacht moeten worden dit by wijze van bedrijf
uitoefende. Wij publiceeren thans — met goedvinden van de te doen;
hierbij betrokken firma — de desbetreffende overwegingen:
Overwegende, dat, ook al zijn er accountants, die een beroep
Overwegende, dat op grond van den inhoud der stukken en uitoefenen, de klagers ten aanzien van de exploitatie van hun
van het onderzoek ter zitting vaststaat:
accountantsbureau moeten worden aangemerkt een bedrijf te
dat de klagers tezamen sinds ....... exploiteeren een accoun­ hebben;
tantsbureau ;
Overwegende, dat ingevolge de Ongevallenwet 1921 alle bedat zjj op zich nemen het inrichten van administratiën, het dryven verzekeringsplichtig zijn, voorzoover zij niet bij de wet
onderzoeken van de credietwaardigheid van ondernemingen en _ van den verzekeringsplicht zijn vrijgesteld;
het controleeren van de boekhoudingen van derden;
Overwegende, dat de wet het bedryf van exploitatie van een
dat het regelmatig controleeren van de administratiën van accountantsbureau niet van den verzekeringsplicht vrijstelt ;
derden wel hun voornaamste werk is;
Overwegende, dat het door de klagers uitgeoefende bedrijf
mitsdien
verzekeringsplichtig is ingevolge de genoemde wet,
dat zij de hieraan verbonden werkzaamheden echter veelal
niet persoonlijk verrichten, maar die onder hun oppertoezicht zoodat het bestuur der Ryksverzekeringsbank, waar de klagers
laten uitvoeren door ..............personen, die zij in hun dienst voor de uitoefening van hun bedrijf personeel in dienst hebben,
terecht hun onderneming met ingang van ...... in een gevahebben;
dat deze personen zich naar de kantoren van hun cliënten renklassc heeft ingedeeld met toewijzing van een gevarencijfer..
 te Amsterdam en elders begeven, om de boeken ter plaatse na Overwegende, dat enz.........
te zien en zoo noodig met de bescheiden te vergelijken;
Met het betoog van den Raad, dat een geheel van werkzaam­
dat hun ambtenaren over het resultaat van hun onderzoeken heden als door hem in zijn overwegingen omschreven een bedrijf
rapporten uitbrengen, die door klagers worden nagezien en moet heeten, kunnen wij ons, blijkens hetgeen wy in het vorig
artikel schreven, geheel vereenigen.
 onderteekend;
dat de klagers alle belangrijke zaken met een van hun hoogere bedienden („medewerkers” ) bespreken en dat zij gere­ Inmiddels heeft, naar wij in de „Risico-Bank” van Septem­
geld in persoonlijk contact komen met hun cliënten, zoo noodig ber 11. lezen, de beslissing van den Central en Raad „thans reeds
in tegenwoordigheid van den „medewerker”, die zich in het „tengevolge, dat de accountants door de R, V. B. als niet ver,,zekeringsplichtig zullen worden beschouwd. Bij informatie
bijzonder met de zaak van den cliënt heeft bezig gehouden;
„ten kantore der R. V. B. deelde men ons n.1. mede, dat het
dat zij niet de administratie van derden voeren;
Overwegende, dat de Raad zich nu allereerst de vraag heeft „Bestuur zijn standpunt heeft bepaald in dien zin, dat voortgesteld, of de klagers met de exploitatie van hun bureau wel „aan de accountantskantoren niet meer als verzekeringsplichtig
„zullen worden beschouwd, tenminste voor zoover zij zich beeen bedrijf uitoefenen en niet een beroep;
Overwegende, dat immers iemand, die door hem verworven „palen tot het eigenlijke accountantsbedrijf - dus tot het geven
kundigheden ten dienste stelt van derden en bij wiens werk „van adviezen - en zich niet belasten met het bijhouden van
voor derden zelfstandige, wetenschappelijke arbeid hoofdzaak „boeken en dergelijke administratieve werkzaamheden. Er zal
„door de R. Y. B. een onderzoek worden ingesteld by de ver­
is, een beroep uitoefent;
Overwegende, dat dit echter alleen dan geldt, wanneer bij schillende kantoren; op grond daarvan zullen beslissingen
de aan derden gepraesteerde diensten hoofdzaak is de geeste­ „worden genomen, waarbij de zuivere accountantskantoren niet
lijke arbeid, die persoonlijk door dengeen, die het beroep uit­ „verzekeringsplichtig worden verklaard.”
oefent, wordt veri’icht;
Overwegende, dat toch, wanneer die persoon zoodanig dien­ Deze informatie blijkt inderdaad juist te zyn. Althans wij
sten aan zijn cliënten gaat bewijzen, dat niet meer zijn persoon­ ontvingen van een accountantsfirma hier ter stede ter inzage
lijke geestelijke arbeid op den voorgrond treedt, maar dat het een beslissing van de R. V. B.  „voornoemd bijna uitsluitend werkzaamheden verricht, die be­
die persoon bij wijze van bedrijf zaken doet;
Overwegende, dat hierbij niet van invloed is, of bij de ge­ lmoren tot de uitoefening van het beroep van accountant”
praesteerde diensten te pas komt het vervaardigen, vóórtbren­ en nu nader beslist, „dat het beroep van accountant, zooals dat
gen, verwerken of bewerken, ruilen of verdeden, behandelen „door .............. wordt uit geoefend, niet is een verzekerings­
of winstgevend maken van goederen, waren of voorwerpen, stof­ plichtig bedryf in den zin der Ongevallenwet 1921 onder op-

16

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

„merking, dat deze beslissing eerst gevolgen heeft van heden De geschiedenis van de accountancy in Nederland valt nage­
af.”
noeg samen met de zoo juist afgesloten regeeringsperiode. Im­
Wij hopen, dat de hierboven aangehaalde „overwegingen’' mers bij de troonsbestijging onzer Vorstin bestond het Neder­
van den Raad van Beroep van Amsterdam alsnog invloed zul­ landsch Instituut van Accountants, opgericht 1 Januari 1895,
len uitoefenen op de houding der R. V. B. en zij daarin aanlei­ nauwelijks drie jaar, en het mag gezegd worden, dat met de
ding moge vinden, om niet dan hij uitzondering van een accoun­ oprichting van ons Instituut de geschiedenis van de Accoun­
tant te verklaren, dat hij geen bedrijf uitoefent en daardoor tancy in Nederland is aangevangen, nadat enkele pioniers door
diens personeel uit te sluiten van een verzekering, waarop het hun persoonlijk werk het bestaansrecht van den accountant
naar de bedoeling der wet toch ongetwijfeld recht kan doen hadden aangetoond.
gelden.
De vraag of de accountancy in de laatste 25 jaren voor ons
Wij achten het niet misplaatst in dit verband er op te wijzen, land van beteekenis is geweest, mag zeker bevestigend worden
dat de gemeentelijke fiscus hier en elders bij den aanslag in beantwoord.
 de zakelijke belasting op het bedrijf blijkbaar in het minst niet Aanvankelijk was nauwelijks van algemeene bekendheid
wordt geplaagd door eenigen twijfel over de vraag of de ac­ welke taak de accountant in het maatschappelijk leven had te
countant een bedrijf uitoefent, doch hun allen onvervaard een vervullen, zijne diensten als controleerend en adviseerend des­
aanslag zendt.
kundige op comptabel gebied werden met zekeren schroom
door particuliere ondernemingen op het gebied van handel en
VIJFTIENDE ACCOUNTANTSDAG
nijverheid aanvaard; thans is voor ieder het bestaan van den
accountant
even vanzelf sprekend als b.v. dat van den genees­
Zaterdag 29 September 11. werd in het hotel „De Oude Doe­
len” te ’s-Gravenhage de Vijftiende Accountantsdag gehouden, heer, en is hij naast deskundige op boekhoudkundig gebied ge­
georganiseerd door het Nederlandsch Instituut van Accoun­ worden tot adviseur in aangelegenheden van bedrijfseconomitants. De vergadering was ook ditmaal weder druk bezocht, schen aard. Niet slechts particulieren maken van zijne diensten
de referaten werden met aandacht gevolgd en gaven aanlei­ gebruik; de regelmatige benoemingen, o.a. als deskundige bij
ding tot een druk debat. De Voorzitter, de heer C. van Vden, aanvragen om surséance van betaling, bewijzen, dat ook de
opende de bijeenkomst, die te 10.30 v.m. aanving, met het uit­ Rechterlijke Macht zijne diensten waardeert, terwijl de Over­
heid bovendien de beteekenis van de accountancy heeft doen
spreken van de volgende rede.
uitkomen door de aanstelling van ambtenaren-accountants bij
Rede van den Voorzitter
vele takken van openbaar bestuur; ik noem slechts den Ac­
Namens het Bestuur van het N ederlandsch Instituut van countantsdienst der Directe Belastingen, het Bureau der Sta­
Accountants heet Ik U allen hartelijk welkom op dezen, onzen tistiek van Voortbrenging en Verbruik, en de Gouvernementsl oden Accountantsdag.
bedrjjven in Nederlandsch-Indië.
 Dit woord van welkom gaat in het bijzonder uit tot de leden Voorts moge ik hier nog wijzen op de werkzaamheden gedu­
van den Hoogen Raad der Nederlanden, en verdere leden van rende de oorlogsjaren door accountants verricht voor Rede Rechterlijke Macht, de leden van de Staten-Generaal, de geerings-commissies en Regeerings-Bureaux, de N. O. T. en ver­
leden van de Algemeene Rekenkamer, den vertegenwoordiger schillende Consulaten, welke werkzaamheden zeker niet zonder
van de Kamer van Koophandel te ’s Gravenhagen en van die te beteekenis voor ons land zijn geweest.
Rotterdam, die door hunne aanwezieheid blijk van belangstel­ Dat de accountancy mag bogen op een gestadige ontwikkeling
ling geven,
is ongetwijfeld niet weinig toe te schrijven aan de zorg, welke
tot Professor Mr. E. M. Meyers, die aanstonds een voordracht het Nederlandsch Instituut van Accountants sinds zijne op­
zal houden over „Aansprakelijkheid en décharge van Direc­ richting steeds heeft gewijd aan de stelselmatige studie en aan
teuren van Naamlooze Vennootschappen”
de opleiding voor het beroep. Hierdoor toch werd zoowel direct
en tot den Heer Ir. D. II. Stigter, Voorzitter van de Orde als indirect de aandacht gevestigd op de wetenschappelijke
van Nederlandsche Raadgevende Ingenieurs, en ons medelid, zijde van ons beroep, wat o.a. tot gevolg had, dat bjj verschil­
den heer II. R. Reder, die hedenmiddag voor ons zullen inlei­ lende inrichtingen van Ilooger Onderwijs leerstoelen aan ac­
den het onderwerp: „De grondslagen der samenwerking tus- countants werden toevertrouwd. Zoo werd in 1909 aan de Tech­
schen raadgevend ingenieur en accountant”.
 nische Hoogeschool te Delft, en in 1913, bij de oprichting van
Alvorens het woord te verleenen aan Prof. Meyers, zij het de Nederlandsche Handelshoogeschool te Rotterdam een accoun­
mij vergund te wjjzen op het heugelijke feit, dat deze accoun­ tant benoemd tot Buitengewoon Hoogleeraar in de Bedrijfsleer;
tantsdag valt in de maand, waarin onze geëerbiedigde Vorstin aan laatstgenoemde school werd bovendien in 1915 en in 1921
haar zilveren Regeeringsjubileum viert.
een accountant benoemd tot Hoogleeraar in de Bedrijfsleer en
Het Nederlandsch Instituut van Accountants sluit zich Rekeningwetenschap, terwijl in 1922, na de oprichting van de
gaarne aan bij de hulde, aan onze koningin allerwege gebracht. Faculteit der Handelswetenschappen aan de Gemeentelijke
Het Bestuur vertrouwt in den geest der leden van het Insti­ Universiteit te Amsterdam een accountant werd benoemd tot
tuut te handelen door hedenmorgen een telegram van hulde Hoogleeraar in de Bedrijfshuishoudkunde.
aan Hare Majesteit te zenden, (applaus.)
Moge dus al met voldoening worden teruggezien op hetgeen.
