Het MAB vóór 50 jaar
Geschiedenis

Prof. J. Nathans

Het MAB vóór 50 jaar
april 1932

Aan het proces tegen Lord Kylsant en de accountant Morland van de Royal
Mail Steam Packet Co. wordt thans een redactioneel artikel gewijd. De lord
werd ervan beschuldigd over 1926 en 1927 jaarrekeningen te hebben ge­
publiceerd ‘which he knew to be false in a material particular, with intent
to defraud the shareholders’; Morland was de auditor van de R.M.S.P. Deze
beroemd dan wel berucht geworden ‘case’ waarbij in het proces vele behartenswaardige oordelen werden gegeven over jaarrekening, prospectus en
accountant wordt één van de bakens bij het uitzetten van een betere koers
in Engeland en ook wel daarbuiten.
Ook de case Ultramares Corporation versus Touche, Niven & Co, Chartered
Accountants te New York — welke eveneens in het aprilnummer wordt
behandeld - kreeg zo’n bakenfunctie. Ultramares sprak de accountants
aan voor een geleden verlies uit hoofde van een gegeven geldlening aan
derden en van wie de goedgekeurde balans achteraf frauduleus bleek te
zijn. Hoewel de accountants onachtzaam werden bevonden, gingen zij ten­
gevolge van wetsinterpretatie vrij uit; niettemin werd een en ander scha­
delijk voor het beroep geacht.
Subsidiair werd gesteld dat de accountants oneerlijk waren geweest; de
rechter was inderdaad van mening dat onachtzaamheid zo’n omvang kan
aannemen dat van oneerlijkheid kan worden gesproken. Spijtig kwam het
echter niet tot een uitspraak omdat partijen het geschil buitengerechtelijk
regelden.
 Drs. A. Robles was vóór en zelfs tijdens de tweede wereldoorlog een veel
gezocht opleider en repetitor voor de accountantsstudie. Na de oorlog was
hij nog slechts korte tijd als zodanig werkzaam en hij hield zich bovendien
met andere besognes bezig voordat hij naar de VS. emigreerde en vrijwel
uit het oog verdween. Hij deed in dit MAB-nummer zijn naam eer aan met
de bespreking van het tot boek geworden proefschrift van Belle. Zelfs na
een halve eeuw heeft deze niets van zijn frisheid verloren.
In het repertorium komt M.C. Wintersteyn voor met ‘Banken, hare boek­
houding en organisatie’; dit boek zal tot in lengte van dagen op de litera­
tuurlijsten van verschillende onderwijsinstellingen voorkomen, hetgeen
veelzeggend was voor de kwaliteit. Voor vele studerenden was dit standaard4-197

werk door zijn veelomvattendheid en de, van de meer gangbare organisatietypen veelal afwijkende stof, zwaar te verteren en daardoor ook, ten
onrechte, een beruchte titel.
Bij de redactie van examenvraagstukken pleegt men kwantitatieve gegevens
te ontlenen dan wel te toetsen aan de in het maatschappelijk leven voor­
komende verhoudingen. Vandaar dat die oude examenopgaven vaak een
beeld geven van de omstandigheden van destijds. Zo vermeldt thans een
controleleer-opgave die betrekking heeft op het gebeuren in een ziekenhuis
met 150 bedden, hoogtezon-, Röntgen- en diathermiekamers alsmede een
polikliniek het volgende personeelsbestand: geneesheer-directeur, adjunctdirectrice, administrateur, 10 personen huishouding, 10 personen keuken
en 80 verpleegsters. Tarieven en salarissen werden jammer genoeg niet
vermeld.
4-198.
