Verschuivingen in het stemgedrag in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tussen de regionale verkiezingen van juni 2009 en de federale stembusgang van 13 juni 2010
Deze verschillen kunnen de indruk wekken dat ze ontstaan zijn doordat kiezers ofwel hun stem van de vorige verkiezingen herhaald hebben ofwel hun stem veranderden om zich in 2010 aan te sluiten bij de winnaars. Uit deze analyse blijkt dat de
verschuivingen in stemgedrag veel complexer zijn. Alle partijen, zelfs de belangrijkste
winnaar in Brussel Ð de PS Ð hebben kiezers van 2009 verloren en alle partijen, zelfs
de verliezers, zijn er in geslaagd nieuwe kiezers te lokken.
Belangrijke stemverschuivingen die onzichtbaar bleven op het geaggregeerd niveau
werden door middel van onze exit poll duidelijk. Zo zijn er talrijke transfers van Ecolo
naar PS, van cdH naar MR, maar ook van MR naar cdH. Zelfs een relatieve electorale stabiliteit kan belangrijke bewegingen verhullen, zoals het voorbeeld van CD&V
aantoont.
In een eerste analyse werden verschillende coherente transfers verduidelijkt. Liberale
kiezers vertrekken meestal naar een rechtse formatie, met name de PP, de partij die
er op haar beurt niet in slaagt om oude PS kiezers aan te trekken. Aan Vlaamse
kant wint N-VA ten koste van andere centrumrechtse of extreem rechtse formaties.
Er zijn daarentegen bijna geen transfers tussen SP.a en Groen! enerzijds en N-VA
anderzijds.
Ten slotte illustreert deze oefening ook een belangrijke realiteit, die men niet mag
vergeten. Er bestaat niet zoiets als ÒeenÓ electoraat per partij, maar er zijn electorale
segmenten die voor eenzelfde partij kunnen stemmen om verschillende redenen of
ze om verschillende redenen kunnen verlaten. Ecolo illustreert deze vaststelling zonder twijfel het beste. De Franstalige groenen verliezen een aanzienlijk aantal van hun
kiezers aan de linkse partijen, PS, PTB+/PVDA+ of Front de gauche maar ook aan
de rechtse partijen MR of PP.
 P. DELWIT, M. GASSNER, J-B PILET, E. VAN HAUTE, Ç Verschuivingen in het stemgedrag in het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest tussen de regionale verkiezingen van juni 2009 en de federale stembusgang van 13 juni 2010 È,
Brussels Studies, Nummer 41, 27 september 2010, www.brusselsstudies.be

Brussels Studies
het elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel

18

Annex
cdH : centre dŽmocrate Humaniste (democratisch-humanistische centrumpartij)
CD&V : Christen-Democratisch & Vlaams
Ecolo : Ecologistes confŽdŽrŽs pour lÕorganisation de luttes originales (ecologisch
ingestelden gefedereerd voor de organisatie van originele strijd)
FN: Front national (nationaal front)
Groen! : Groen!
LDD : Lijst Dedecker
MR : Mouvement rŽformateur (hervormingsgezinde beweging)
N-VA : Nieuw-Vlaamse Alliantie
Open-VLD : Open Vlaamse Liberalen en Democraten
PS : Parti socialiste (socialistische partij)
SP.a : Socialistische Partij.anders
Vlaams Belang : Vlaams Belang

P. DELWIT, M. GASSNER, J-B PILET, E. VAN HAUTE, Ç Verschuivingen in het stemgedrag in het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest tussen de regionale verkiezingen van juni 2009 en de federale stembusgang van 13 juni 2010 È,
Brussels Studies, Nummer 41, 27 september 2010, www.brusselsstudies.be.
