Van wege de Directie van den landbouw is opruime schaal verbreid bij gaande circulaire, waarop wij in't bijzonder de aandacht vestigen
124

Van wege de Directie
van den landbouw
is
op ruime schaal
verbreid
bijgaande
circnlaire,
waarop
wij in 't b i j z o n d e r
de aandacht vestigen.
Onderzoek betreffende nieuwe ziekte in de aardappelen.
In bet jaar 1907 heeft zich bijna overal in ons land eene
ziekte in de aardappelen vertoond, die in vroegere jaren wel
niet onbekend was, maar die juist in datjaar eene veel grootere
uitbreiding heeft gekregen. Het is de ziekte, die men gewoonlijk
met den naam ,,krulziekte" aanduidt. Zij is meestal te kennen
aan het klein blijven en het omkrullen van her loof. De bladeren
vouwen zich min of meer langs de hoofdnerf dubbel, zoodat
zich de bovenzijde van de eene helft en de bovenzijde van de
andere helft naar elkaar toe wenden. Dientengevolge valt de
lichtgroene kleur van de onderzijde der bladeren reeds op een'
afstand veel meer in 't oog dan bij de gezonde planten. Dikwijls wordt het loof ook vroegtijdig geel en verschijnen er
zwartbruine vlekjes op. De planten, die in hevige mate zijn
aangetast, leveren eene zeer geringe opbrengst;de planten, die
in mindere mate zijn aangetast, leveren doorgaans veel kriel,
maar sores ook nog een aantal aardappelen, die er op het oog
vrij goed uitzien. Snijdt men echter van deze aardappelen een
stuk af, en wel dicht bij de plaats, waar zij met een uitlooper
aan de moederplant waren vastgehecht, dan ziet men somtijds
een gelen of bruinen ring in het vleesch. Uit de knollen, die
de ziekte reeds onder de leden hebben, komen het volgend
jaar zieke planten voort.
 In het jaar 1908 zal getracht worden, de reeds door het
Instituut voor Phytopathologie te Wageningen opgevatte studie
dezer ziekte op grooter schaal voor te zetten, om zoo mogelijk
te komen tot middelen om de ziekte te beperken. Dit onderzoek
kan door ieder, die de ziekte in zijn gewas krijgt, bevorderd
worden, wanneer hij den Directeur van voornoemd lnstituut
hiervan in kennis stelt en hem tevens toestuurt de antwoorden
op onderstaande vragenlijst.
125
Her is zeer gewenscht, dat men daarbij tevens opzendt eenige
exemplaren van de aardappelsoort of de aardappelsoorten, die
door de ziekte is of zijn aangetast, in hun geheel, elk afzonderlijk in een stuk papier gewikkeld. Het verdient aanbeveling
daarbij ook te w~egeu eene gezonde plant derzelfde soort(en).
Daar deze verzending waarschijnlijk zal plaats hebben v66r
men over de opbrengst van de zieke planten kan oordeelen,
zal men vraag 19 eerst later kunnen beantwoorden. Ook de
beantwoording van vraag 19 late men vergezeld gaan van het
gevraagde onderzoekingsmateriaal.
TE BEANTWOORDEN VRAGEN:

lZ

Welke zijn de namen van de soorten, die de zi~ktevertoonen ? (Bij te voegen of her late of vroege soortenzijn).
2 o.
Kwam de ziekte reeds in vorige jaren in deze soorten voor?

3 ~. Waren de aardappelen, uit welke de zieke planten zijn
opgegroeid, ten tijde van den oogst behoorlijk uitgerijpt
en waren zij van binnen en van buiten gezond?
@.
Kan bet zijn, dat deze aardappelen v66r het uitpoten
aan den een of anderen schadelijken invloed zijn blootgesteld geweest ?

5 o.
Wanneer werden de aardappelen gepoot en hebben zij
van nachtvorsten te lijden gehad?

6 '~. Op welke grondsoort heeft U ze gepoot?
7".
 Hoe was de bemestiugstoestand van den grond en heeft
U voor bemesting ook kafniet gebruikt?
8 '~. Welke was devruchtopvolgingopdeterreinen, waarzich
de ziekte w~ordoet, en hoe dikwijls hebben er aardappelen
op gestaan ?
9 o.
Wanneer begonnen zich de ziekteverschijnselen te vertoonen, en kwamen er nieuwe zieken bij in den loop van
den zolner ?

16'~. Blijven de stengels der zieke planten bij die dergezonde
in grootte achter en hoeveel ongeveer?
11 '~. Zijn de bladeren der zieke planten gekronkeld, of zijn
zij rain of meer langs de hoofdnerf naar boven gevouwen ?
12". Zijn de hoofdnerven en bladstelen naar beneden gekromd ?

126
130.
14~
15~

Hoe is de kleur der zieke planten?
Zijn de stengels en bladstelen der zieke planten bros?
Komen er op het loof zwartbruine vlekken voor, en
waar zitten die?

16~

Zijn de zieke planten onregeImatig tusschen de gezonde
verspreid of staan zij op plekken bij elkaar?
17". Zoo zij op plekken bij elkaar staan, kan dan de oorzaak
van dit verschijnsel zijn, dat deze plekken in her voorjaar
lang nat en koud zijn gebleven?
180. In welken toestand bevindt zich de moederknol van de
zieke plant ?
19~

War is de opbrengst der zieke planten?
Zoo U deze vraag hog niet beantwoorden kunt, ontvangt
de Directeur van het Instituut voor Phytopathologie daarover gaarne later bericht, vergezeld van een monster
aardappelen van een zieken en van een gezonden struik,
afzonderlijk in een stuk papier gewikkeld.
20 ~ Heeft U hog her een of ander opgemerkt, dat hierboven
niet gevraagd is, en dat toch voor een goed begrip van
deze ziekte van belang kan worden geacht?
Ten slotte wijs ik hog eens op het groote belang van deze
zaak en beveel ik U de toezending van planten en aardappelmonsters voor bet onderzoek ten zeerste aan.
 Antwoorden op de boven gedane vragen, en toezendingen
moeten geschieden aan den Directettr van het Instituut voor
Phytopathologie te Wageningen.
Ik vestig er nog eens de aandacht op, dat sommige planten
de ziekte in geringen graad hebben, zoodat zij schijnbaar gezonde aardappelen opleveren. Snijdt men van een' aardappel
een stuk af dicht bij de plaats, waar hij met een uitlooper aan
de moederplant was vastgehecht, en merkt men dan een bruinen
of gelen ring in bet vleesch, dan is de aardappel stellig Ziek;
maar bet ontbreken van dezen ring is geen stellig kenteeken
van gezondheid.
Ofschoon uit bet voorgaande blijkt, dat wij nog lang niet in
aile opzichten met de oorzaken van de ,,krulziekte" bekend
zijn, zoo kan toch weI women gezegd, dat de volgende maatregelen krachtige aanbeveling verdienen:

127
Men pote nooit knollen uit, die men als ziek herkende of
die -- hoewel oogenschijnlijk gezond, - - afkomstig zijn van
zieke planten. Ten sterkste moet worden afgeraden, den oogst
van een geheel veld bij elkaar te werpen, en dan machinaal
de poters te sorteeren. Men houde de aardappels van volkomen
gezonde planten apart en bestemme de middelmatig groote
knollen van deze planten voor pootgoed.
Ook verdient het aanbeveling, op de velden, waar de ziekte
is opgetreden, gedurende de eerstvolgende drie jaar geen
aardappelen meer te poten.
J. RITZEMA BOS.
0

b~3.
