UIT HET BUITENLAND
74

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

3°. ’t Verkrijgen van indexen voor de efficiency van den
arbeid.
Op de methode van verzameling der arbeidskosten zijn 3
belangrijke factoren van invloed n.1.:
1°. Het loonsysteem. Hierdoor worden de oorspronkelijke aanteekeningen die omtrent den arbeid worden gemaakt, beinvloed.
2°. De organisatie van de onderneming in afdeelingen of productie-centra. Met deze organisatie in afdeelingen en de
autoriteit van deze afdeelingen hangt de administratie van
den arbeid en de tijdnoteering samen.
3°. De aard van de productie; de vraag of de kosten worden
bij gehouden per stuk of per proces beslist omtrent de uit­
eindelijke bestemming van de arbeidskosten n.1. of zij
worden berekend op kostprijskaarten per stuk of dat toe­
rekening op bepaalde afdeelingen of producten voldoende
is.
De inleider beschrijft dan verschillende wijzen waarop de
gegevens kunnen worden verzameld, zoowel voor totaal
werktijd (portierscontröle) als voor arbeid aan bepaalde taken
besteed en hoe deze worden verwerkt in kostprijsadministratie
en loonl ijstsamenstelling.
Daarna bespreekt hij verschillende factoren die de zaak
moeilijker kunnen maken:
a. Aan dezelfde producten werken menschen met verschil­
lend loon of met gelijk loon maar verschillende bekwaamheid
(b.v. personeel in opleiding). Dan is er meestal een exces van
arbeidskosten waarvan dubieus is waarop het moet drukken. De
inleider geeft geen bepaalde oplossing; van het meeste belang
acht hij een speciale beoordeeling van het exces door de leiding
om zekerheid te hebben dat het exces gerechtvaardigd is.
b. Een ding waaraan meestal te weinig aandacht wordt ge­
schonken is de nadeelige invloed, dien het overgaan van de eena
tot de andere arbeidstaak uitoefent op de kosten. Hoewel zorg­
vuldige planning van de productie kosten meebrengt, zullen
deze door den verkregen effectieveren arbeid meestal wel meer
dan genivelleerd worden.
 c. Progressieve loonsystemen om den arbeidsprikkel te verhoogen; deze systemen komen vooral in hooger georganiseerde
bedreven voor in plaats van het eenvoudige uurloon of stuk­
loon. Veel voorkomend is b.v. een vast uurloon en bovendien
een deel hiervan extra over den tijd, dien de arbeider bespaard
heeft op den voor een bepaalde werkzaamheid vastgestelden
standaardtijd.
Om de vaststelling van de loonlijst niet te vertragen worden
de premies dikwijls eerst in de volgende week uitbetaald.
Bij deze premieloonsystemen kan de verwerking in den kost­
prijs op verschillende manieren plaats vinden. Men kan bij elk
product de werkelijke loonkosten in den kost prijs opnemen;
men kan ook slechts het standaard-uurloon in den kostprijs op­
nemen en de premie tot de onkosten rekenen. Een wijziging
in de laatste methode is nog dat men in het standaard uurloon
ook opneemt de gemiddeld verdiende premie. De loon rekening
wordt dan gedebiteerd voor de werkelijk betaalde loonen en
gecrediteerd voor het standaardloon per product, en krijgt dan
dus eenzelfde karakter als de onkostenrekening.
Is de eenheid van kostenberekening een proces of afdeeling,
dan worden meestal de werkelijke kosten hieraan toegerekend,
de hoeveelheid product hierop gedeeld en de kosten per een­
heid van productie vergeleken met een standaard. Ook bij stukberekening komt deze methode veel voor, doch hier zien we ook
wel de bovengenoemde methode toegepast.
Evenals in de vorige inleiding, wordt gewezen op de nood­
zakelijkheid om aanteekening van mislukte producten te hou­
den, niet alléén omdat er meestal geen loon voor wordt betaald

en het dus op de loonlijst in mindering moet worden gebracht,
maar ook voor statistisch doel om het tot een minimum te be­
perken. De invloed op de kosten van de goede producten wordt
niet besproken.
 (Wordt vervolgd)
C. SAUER
UIT HET BUITENLAND

Red.: W. BEIJDERWELLEN, J. E. ERDMAN,
C. A. HUYSMAN en A. M. VAN RIETSCHOTEN

(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)

Nieuwe regeling van het accountantsberoep in Duitschland
In het Mei-nummer van het Archiv für das Revisions- und
Treuhandwesen doet de redacteur Dr. W. Voss in zjjn Rund­
schau belangwekkende mededeelingen over plannen voor een
nieuwe regeling van ons beroep in Duitschland.
In den laatsten tijd zijn door den Deutschen Industrie- und
Handelstag en het Pruisisch Ministerie van Handel en Nijver­
heid onderhandelingen gevoerd met de voornaamste aceountantsvereenigingen over een betere wettelijke regeling. Handel
en nijverheid achten deze kwestie urgent, omdat de invoering
van verplichte accountantscontrole voor de Aktiengesellschaf­
ten spoedig te verwachten is. Om dezelfde reden hoeft de Prui­
sische regeering belangstelling voor een nieuwe regeling; boven­
dien wordt daarbij door het ministerie gedacht aan de wenschelijkheid voor de gemeentebedrijven verplichte controle in te
voeren. Schrijft de wet verplichte controle voor, dan moet men
echter ook over voldoende deskundigen kunnen beschikken.
De onderhandelingen hebben nu tot resultaat gehad, dat de
volgende regeling is ontworpen.
De aanstelling en beëediging van Bücherrevisoren door de
Kamers van Koophandel blijft bestaan. Daarnaast zullen ac­
countants en Treuhandgesellschaften, die aan bepaalde eischen
voldoen, staatlich anerkannt worden. Voor deze erkenning van
staatswege zullen, wat den persoon der aanvragers betreft, de
bepalingen gelden, die thans reeds bestaan voor de aanstelling
en beëediging door de Handelskammer. Wat ontwikkeling en
vakkenis betreft, zullen na een overgangstijdperk van waar­
schijnlijk vijf jaar de volgende eischen worden gesteld:
1. Theoretische opleiding aan Handelshoogeschool of Univerversiteit;
2. Zes jaar opleiding in de practijk, waarvan tenminste drie
jaar op een accountantskantoor;
3. Het afleggen van een vakexamen als Schlussprüfung.
 Ten aanzien van de verplichte academische studie blijft
overigens de mogelijkheid bestaan bij uitzondering ook zonder
deze toegelaten te worden.
Voor den overgangstijd worden de eischen van bekwaamheid
slechts in groote lijnen vastgesteld. Men zal ieder geval op zich­
zelf beoordeelen, en het is de bedoeling daarbij aanvankelijk
niet te streng te zijn.
Over de toelating beslist — ook voor den overgangstijd —
een centrale commissie van toelating (Zulassungskommission).
Zij wordt samengesteld uit vertegenwoordigers van de kamers
van koophandel en de accountantsvereenigingen. Bovendien zal
Pruisen namens alle landen een staatscommissaris in de com­
missie benoemen.
De vakexamens na de overgangsperiode — en ook eventueelc
examens gedurende dien tijd — worden afgelegd voor een cen­
trale examencommissie, die gevormd wordt door vertegenwoor­
digers van de Industrie- und Handelskammern en de vakorga-

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
nisaties, verder den staatscommissaris en leerkrachten der
hoogescholen.
De erkenning van staatswege is mogelijk voor physieke en
rechtspersonen. Treuhandgesellschaften worden alleen dan er­
kend, als een bepaald aantal harer bestuurders als physieke
personen erkend zijn en ook overigens aanleiding bestaat de
qualifieatie te verleenen.
De erkende deskundigen krijgen het uitsluitend recht op een
titel, waarschijnlijk dien van Wirtschaftstreuhander. Zij staan
onder toezicht van de centrale commissie van toelating met
medewerking van de kamers van koophandel.
Aldus luidt in groote trekken de voorgestelde regeling. Het
is de bedoeling, dat bij invoering van de verplichte controle
voor de A. G. alleen deze staatlich anerkannten Wirtschafts­
treuhander en Treuhandgesellschaften daarvoor in aanmer­
king komen.
W. B.
75

samengesteld inzake „Classification of Accountancy Services”.
Dit rapport verdeelt de accountants-arbeid in 14 groepen.
Bij ieder van deze groepen vermeldt de commissie wat onder
dien bepaalden accountantsarbeid moet worden verstaan en in
welken vorm de accountant het resultaat van zijn onderzoek
aan zijn opdrachtgever mededeelt.
 (The Certified Public Accountant Januari 1930)
Boeking van „Stock-dividend”

Het aantal aan de Amsterdamsche Beurs genoteerde aandeelen zonder nominale waarde is in den laatsten tijd toege­
nomen. Verschillende dezer aandeelen geven geen dividend in
contanten doch z.g. stock-dividend” d.w.z. de houder van het
aandeel ontvangt bericht dat het voor het dividend een recht
is gegeven op een zooveelste gedeelte van een nieuw aandeel.
Boekwaarde van het aandeelenkapitaal
In de Vereenigde Staten van N.-Amerika is „stock-dividend”
Het Amerikaansche Instituut van accountants ontving van een zeer verbreide wijze van verrekening van het dividend en
een advocatenkantoor een verzoek om eenige nadere inlichtin­ zijn aandeelcn zonder nominale waarde zeer in trek. Het eerste
gen inzake de boekwaarde van het gewone aandeelenkapitaal. heeft wellicht zijn oorzaak gevonden in het feit, dat vele maat­
Het betrof eene N.V. die behalve haar gewone aandeelen­ schappijen steeds uitbreidden en daardoor behoefte kregen aan
kapitaal ook een preferent aandeelenkapitaal had. Dit prefe­ nieuw kapitaal, dat zij zich door middel van „stock-dividend ”rente aandeelenkapitaal was uitgegeven in aandeelen met een betaling op gemakkelijke wijze verschaften, terwijl de oude aan­
nominale waarde met de bepaling, dat deze aandeelen konden deelhouders, aangelokt door den goeden gang van zaken het
worden ingetrokken tegen betaling van de nominale waarde eigenlijk wel aangenaam vinden om daardoor een steeds groovermeerderd met een premie en opgeloopen dividend. In geval ter belang te krijgen bij die winstgevende bedrijven. Bovendien
van ontbinding der N.Y. waren de houders der preferente aan­ behoefden de aandeelhouders geen „income tax” van stock­
deelen gerechtigd een premie te ontvangen alvorens de houders dividend te betalen. (Zie hiervoor The Journal of Account­
van gewone aandeelen op eenige uitkeering aanspraak zouden ancy d.d. Nov. 1929).
 kunnen maken. De vraag was nu, of, ter bepaling van de boek­ De groote gevaren, die aan „stock-dividend’’-betaling ver­
waarde der gewone aandeelen (zonder nominale waarde), van bonden zijn zoowel voor de maatschappij als haar individueelc
het zuiver vermogen der N.Y. allereerst moet worden afgetrok­ aandeelhouders, willen wij thans niet nader belichten.
ken het preferente aandeelenkapitaal tegen b.v. $ 60.— per In „The American Accountant” van April 1930 is van de
aandeel of dat deze aandeelen daarbij tegen de nominale hand van Arthur W. Yardley een artikel verschenen, waarin
waarde van $ 50.— per aandeel in rekening moeten worden de schrijver zijn standpunt aangeeft omtrent de boeking van
het „stock-dividend” bij de maatschappij en bij den aandeel­
gebracht.
Het antwoord, dat aan het advocatenkantoor werd gezonden, houder.
The North American Cy. heeft een aandeelenkapitaal, ge­
luidde, samengevat, als volgt:
Voor de vaststelling der „boekwaarde” van de gewone aan- ëmitteerd in aandeelen zonder nominale waarde maar met een
deelen moeten de preferente aandeelen tegen de nominale „stated value” van $ 10.— per share. Een kwartaal-dividend
ad 21/2 % vereischt dus een winst van $ 0.25 voor ieder aan­
waarde van $ 50.— worden in rekening gebracht.
Een waardebepaling waarbij de premie etc. in aanmerking deel, dat op het oogenblik van dividend-betaalbaarstelling ge­
werd genomen, zou niet zijn een „boekwaarde”, doch een „aflos- ëmitteerd is.
 singswaarde”. Gewoonlijk is het eenige zekere wat wij weten, Per jaar is dus $ 1.— winst per aandeel noodig, terwijl
dat er een passiefpost bestaat tot het bedrag der nominale $ 4.51 per aandeel verdiend werd over 1928 en iets minder over
Waarde. Of het preferente aandeelenkapitaal aflosbaar gesteld de daaraan voorafgegane 4 jaren. Bij het toegenomen aantal
zal worden, dan wel de zaak zal likwideeren is meer of minder aandeelen is de winst per aandeel nog iets gestegen, zoodat,
een kwestie van gissen. Zoolang hieromtrent geen definitief volgens den schrijver, op een dergelijke winst ook voor de toe­
besluit gevallen is, kan de accountant de preferente aandeelen komst gerekend mag worden.
Neemt de aandeelhouder aan, dat zijn dividend bedraagt
tegen de nominale waarde in de balans opnemen.
Bij een preferent aandeelenkapitaal zonder nominale waarde $ 1.— van zijn aandeel met een „stated value” van $ 10.—
wordt de zaak anders. Bij liet opmaken van de balans moet nu doch met een beurswaarde van $ 107.—, dan zou het rendement
een waarde vastgesteld worden voor de preferente aandeelen nog geen 1 % bedragen.
en de eenige waarde, die daarvoor opgenomen kan worden is Neemt de aandeelhouder voor de berekening van zijn rende­
ment het genoten dividend tegen beurswaarde van het divi­
de likwidatie- of aflossingswaarde.
dan komt hij tot een rendement van meer dan 10 %.
 (Journal of Accountancy September 1929) dend,
Een door het New-Yorksche Beursbestuur vastgestelde be­
paling van 11 Sept. 1929 luidde als volgt:
„In the case of stock dividends received and not realized
Classificeering- van de diensten, die de accountant bij de „upon,
the recipiënt may take them into income at their stated
uitoefening van zijn taak bewijst
„value as charged to earned surplus by the issuing Corpora­
Op verzoek van de „American Association of University tio n ”.
lnstructors in Accounting” heeft een commissie oen rapport Bij de hooge aandeelenprijzen zou deze methode, zooals boven

76

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

reeds met een voorbeeld aangegeven, leiden tot een uiterst mi­ „Grenzen der beoordeeling” voorkomende onder Account­
niem rendement.
ancy C III D (Cijferbeoordeelng) ?
De schrijver geeft ten slotte aan, dat volgens hem als volgt
te werk gegaan moet worden.
Als voorbeeld neemt hij de, Electric Bond & Share Cy.,
welker gewone aandeelen volgens haar verslag van circa 1 jaar
Antwoord
geleden een waarde hadden van ongeveer $ 100.— n.1.
De beoordeeling van cijfermateriaal door den accountant
$ 10.— per share voor „Stated Value” in de balans.
heeft haar grenzen, welke eensdeels bepaald worden dooi' de
$ 60.— „ „ „ aandeel in de reserves (surplus)
beteekenis en het wezen van den accountantsarbeid en ander­
$ 30.— „ „ „ aandeel in de stille reserves
(voor berekening van de stille reserves waren de bezittingen deels door den graad van volkomenheid van de gegevens, welke
in elk bepaald geval aan de beoordeeling worden onderworpen.
tegen marktwaarde gewaardeerd).
Aannemende een winst van $ 4.— per share per jaar, van Met een tweetal voorbeelden kan dit nader worden toegclicht.
 welk bedrag de maatschappij $ 3.50 (5 % van de boekwaarde 1. De accountant kan bij zijn beoordeeling van de uit de
der aandeelen n.1. $ 10.-----j- $ 60.—) wenscht uit te keeren, zou administratieve verantwoording van een fabrieksbedrijf geputte
gegevens niet verder gaan dan zijn deskundigheid op bedrijfs­
de winstverdeoling als volgt moeten plaats vinden:
5% van $ 10.— = $ 0.50 over te brengen naar Kapitaal­ economisch terrein hem veroorlooft; de talrijke technische
rekening vraagstukken, die zich bij deze beoordeeling kunnen voordoen
en welker nadere beschouwing voor de te trekken conclusie,
5% „ $ 60.— = $ 3.— „ „ „
„ Reserve­
rekening ook uit aeeountants-oogpunt bezien, dikwijls van overwegende
Hierdoor 'blijft de kapitaal- en reserverekening in dezelfde beteekenis kan zijn, kunnen door hem niet worden opgelost.
verhouding als zij vóór de winstverdeeling op de balans ston­ Heel sterk spreekt dit bijvoorbeeld in chemische bedrijven. Men
kan langs administratieven weg de rendementscijfers doen be­
den. Het bedrag aan aandeelenkapitaal te verdeden onder de palen
daarbij alle denkbare waarborgen scheppen ter voor­
aandeelhouders blijft practisch hetzelfde als bij de thans in komingenvan
het onopgemerkt bl ijven van leemten en fouten in
gebruik zijnde systemen (5% stock-dividend van de „stated
het
beoordeelings-materiaal,
maar toch zal de accountant in
value” ) maar de aandeelhouder (en dit is Avel het belang­
rijkste) kan nu de „ineome-value” van het „stock-dividend vast­ vele gevallen niet bij machte zijn, om de voor het gestelde doel
noodzakelijke slotsom zelf te trekken; buiten de grenzen van
stellen.
 Een in contanten betaalbaar dividend van 5% of wel $ 3.50 zijn beoordeeling valt de uiterst gewichtige vraag, of de te
per aandeel (met een boekwaarde van $ 70.—) heeft niet ten­ voorschijn gebrachte rendements-cijfers toelaatbaar zijn uit een
gevolge, dat ,,it depletes the immediate net assets back of each oogpunt van doeltreffend bedrijfsbeheer. Met deze „natuur­
share to $ 66.50”. Een „stock-dividend” van 5 % op dezelfde lijke” grens zal de accountant bij zijn arbeid rekening moeten
aandeelen zou evenmin de „per share value” van de per den houden; de daarmede samenhangende verdere beoordeelingsbalansdatum uitstaande aandeelen verminderen. Indien dus maatregelen zullen in overleg met hem moeten worden ge­
„eash-dividend” inkomen is, dan is „stock-dividend” zulks troffen.
2. De balans kan, indien zij volgens goede beginselen is op­
eveneens, onder voorwaarde echter, dat het „stock-dividend”
wordt gekapitaliseerd in de boeken van de winstuitkeefende gemaakt, een beeld geven van de financieele positie eener
onderneming op een bepaald oogenblik, ook in dien zin, dat zij
maatschappij.
aangeeft, hoe de voor de bedrijfsvoering op bedoeld moment
middelen zijn verkregen en op welke wijze zij zijn
(The American Accountant April 1930) noodige
vastgelegd. Men wake er echter voor, uit de balans conclusies te
J. E. E. trekken ten aanzien van de ter voorkoming van stagnatie in de
financiering noodige grootte van het bankcrediet of ten aanzien
van de vraag, hoe de verhouding behoort te zijn tusschen vast
VRAGENBUS
en vlottend kapitaal. Voor de beantwoording van dergcljjke
vragen is de „moment-opname” ontoereikend; gegevens be­
het verloop van de cijfers, o.a. van „Debiteuren” en
Vragen omtrent onderwerpen, die voor den accountant in de treffende
„Voorraden”
den loop van het jaar zijn noodig, al­
uitoefening van zijn beroep van belang kunnen zijn, kunnen vorens men zichgedurende
daaromtrent
een gegrond oordeel kan vormen.
 worden ingezonden bij den Secretaris van de Redactie.
Ik
kan
den
geachten
steller
van de vraag niet garandeeren,
De Redactie is bereid, om de grenzen, waarbinnen de vragen, dat ik met bovenstaande uiteenzetting
bedoeling van „de
die voor beantiuoording in aanmerking komen, zoo ruim moge­ samenstellers van den leiddraad” hebdeweergegeven;
lijk te stellen, zoodat zoowel die van juridischen, als die van achteraf moeilijk vast te stellen. Ik geloof intusschen, dat zijik deis
bedrijfshuishoudkundigen aard daar binnen vallen, mits de richting, waarin het antwoord op de gestelde vraag moet wor­
vragen slechts blijven binnen het gebied, dat het blad dienen den gezocht, voldoende heb aangewezen.
wü.
De beantwoording geschiedt door één der medewerkers of
H. R. REDER
redactieleden individueel, zoodat de antivoorden niet mogen
ivorden geacht steeds de meening der Redactie in haar geheel
weer te geven.
Vraag No. 18
Wat wordt door de samenstellers van den leiddraad op de
cursussen van het Federatief Examan (N. I. v. A. en N. O. v.
A.) bedoeld met:.
