Vergelijking van het financieel profiel van gefaalde en niet-gefaalde ondernemingen
Insolventie
Kengetal
Jaarrekening

Prof. Dr. Hubert Ooghe en Lic. Eric Verbaere

Vergelijking van het financieel profiel van
gefaalde en niet-gefaalde ondernemingen

1. Inleiding
In deze bijdrage zullen de resultaten van empirisch onderzoek in België
naar de verschillen in financieel profiel, gemeten aan de hand van financiële
ratio’s, tussen gefaalde en niet-gefaalde of lopende ondernemingen worden
weergegeven. Uit statistische informatie1 blijkt dat gebrekkige beleidsbe­
slissingen de belangrijkste oorzaak van faillissementen zijn. Aanhoudend
gebrekkig beleid leidt uiteindelijk tot verzwakking van de financiële situatie
van de onderneming.
Voor een aantal sectoren is een afzonderlijke analyse doorgevoerd. Veron­
dersteld is immers dat het verklaringsmodel voor het falen van een onder­
neming kan verschillen van sector tot sector, o.a. wegens de verschillen in
sectoriële kenmerken en omgevingsvariabelen waarmede het bedrijf wordt
geconfronteerd. Na een omschrijving van de populatie, steekproef en de
onderzochte financiële ratio’s, wordt de gebruikte statistische methode
bondig uiteengezet. Daarna volgt een bespreking van de belangrijkste on­
derzoeksresultaten. De in deze bijdrage weergegeven gegevens en resultaten
zijn geput uit een onderzoek met als primair doel de constructie van een
praktisch bruikbaar falingsprevisie-instrument. De methodologische design
werd dus vanuit deze doelstelling opgebouwd. In deze bijdrage worden de
financiële profielen van falende en lopende ondernemingen met elkaar
vergeleken. Het praktisch gebruik van het predictiemodel wordt niet be­
sproken. Evenmin wordt een literatuurstudie opgenomen; daarvoor verwij­
zen wij naar een door ons gepubliceerd overzicht in Bedrijfskunde 1981/4,
1982/1 en 1982/3 en naar een aantal recente artikels in m.a.B. van Bilderbeek
en De Ruiter (december 1980, p. 570), Frederikslust en Van Hoepen (juni­
juli 1982, p. 322) en Ten Wolde (augustus-september 1982, p. 404).
 2. Populatie, steekproef en variabelen
De populatie van de gefaalde ondernemingen in het onderzoek omvat alle
bedrijven die in de periode 1978/1980 door de Rechtbank van Koophandel
in staat van faillissement zijn verklaard of die gedurende dezelfde periode
een concordaat hebben bekomen.
De auteurs danken het Interuniversitair College voor Doctorale Studies in Management voor de steun in
het kader van het CIM-onderzoeksprogramma in Management, evenals het Nationaal Fonds voor Weten­
schappelijk Onderzoek voor het krediet aan navorsers.
4-130

De populatie van de ‘niet-gefaalde’ of ‘lopende’ bedrijven omvat alle andere
ondernemingen2.
Om redenen van beschikbaarheid en vergelijkbaarheid van de gegevens,
wordt de populatie beperkt tot ondernemingen die onderworpen zijn aan
de volledige publicatieverplichting zoals omschreven in het K .B. van 8
oktober 19763.
We beschikten over de volgende basisgegevens:
- de magneetbanden voor de boekjaren 1977 en 1978, verspreid door de
Nationale Bank van België, waarop de numerieke gegevens voorkomen
van de jaarrekeningen van alle ondernemingen die publiceren overeen­
komstig het K.B. van 8 oktober 1976;
- de BTW-nummers van de ondernemingen die in de periode 1978/1980
failliet werden verklaard en van de bedrijven die in dezelfde periode
een concordaat hebben aangevraagd dat door de Rechtbank van Koop­
handel werd gehomologeerd.
Uit de populatie van de ‘lopende’ zowel als voor de populatie van de
‘gefaalde’ bedrijven is vervolgens een representatieve steekproef samenge­
steld.
 De steekproef voor de gefaalde groep is als volgt geconstrueerd: aan de
hand van de BTW-nummers zijn alle beschikbare jaarrekeningen met vol­
ledig publicatieschema opgezocht op de magneetbanden. Aldus zijn 395
jaarverslagen van ‘gefaalde’ ondernemingen verzameld. Deze steekproef
kan als volgt worden onderverdeeld in substeekproeven op basis van boek­
jaar en falingsdatum:
- substeekproef ‘één jaar voor faling’: 66 jaarrekeningen
- substeekproef ‘twee jaar voor faling’: 214 jaarrekeningen
- substeekproef‘drie jaar voor faling’: 115 jaarrekeningen
De selectie van de lopende jaarverslagen geschiedde door op de magneet­
band voor het boekjaar 1977 telkens de twintigste jaarrekening te nemen,
die niet afkomstig is van een gefaalde onderneming en die bovendien is
opgesteld overeenkomstig het volledige publicatieschema. Van de op deze
wijze geselecteerde ‘lopende’ ondernemingen is vervolgens de jaarrekening
op de magneetband voor het boekjaar 1978 opgezocht en bij de steekproef
gevoegd. Aldus zijn 753 jaarrekeningen van ‘lopende’ ondernemingen ver­
zameld.
De falingsgraad of de verhouding tussen het aantal failliet verklaarde
ondernemingen en het totaal aantal ondernemingen, vertoont vrij belang­
rijke sectoriële, regionale en dimensionele verschillen4. Dit wordt weerspie­
geld in de sectoriële en regionale spreiding van de observaties in de ‘lopende’
en de ‘gefaalde’ steekproef.
Indien er een relatie bestaat tussen ondernemingskarakteristieken zoals
sector, regio en grootte en ratiowaarden, kunnen de in de steekproef geob­
serveerde verschillen tussen ratio’s van ‘gefaalde’ en ‘lopende’ ondernemin­
gen niet volledig aan het toestandseffect of falend-lopend effect worden
toegeschreven5.
Voor elk van de 1148 (= 395 + 753) jaarrekeningen zijn 144 financiële ratio’s
berekend. Alle variabelen zijn berekenbaar op basis van één enkele jaarre­
4-131

kening. Voor de selectie van de ratio’s is in de eerste plaats uitgegaan van
een theoretisch, geïntegreerd ratio-model waarin zowel de liquiditeit als de
rentabiliteit zo gedetailleerd mogelijk zijn uiteengerafeld in hun samenstel­
lende componenten6.
 3. Statistische m ethode
In het basisonderzoek is voor het analyseren van het verschil in financiële
structuur tussen de ‘lopende’ en de ‘gefaalde’ populatie gebruik gemaakt
van diverse univariate en multivariate technieken. Bij univariate analyse
worden de verschillende financiële ratio’s één voor één afzonderlijk be­
schouwd. Er wordt bijgevolg geen rekening gehouden met de samenhangen
tussen de veranderlijken. Bij multivariate analyse daarentegen worden de
verschillende kengetallen terzelfdertijd en in hun onderlinge samenhang
beschouwd.
In deze bijdrage zal een multivariaat classificatiemodel nl. lineaire discri­
minantanalyse worden toegepast. Discriminantanalyse laat ondermeer toe
variabelen (in dit geval financiële ratio’s) vast te stellen die zo scherp
mogelijk discrimineren tussen twee of meer a priori gedefinieerde, elkaar
uitsluitende groepen (in dit geval de ‘lopende’ en de ‘gefaalde’ groep) en
waarnemingen onder te brengen in één van die groepen. Bij het lineaire
discriminantmodel gebeurt deze classificatie op basis van een lineaire com­
binatie van variabelen. De algemene vorm van het lineaire discriminant­
model met m onafhankelijke variabelen kan geschreven worden als:
Yj = oc+ß1X1i+ß2X2i+ .. . +ßmXmj
waarbij i = 1, 2, .. . N (N = totaal aantal observaties)
Y; = discriminantscore voor observatie i
Xj tot en met Xm = onafhankelijke variabelen
a en ß’s = niet-gestandaardiseerde discriminantcoëfficiënten
a = constante term.
De diverse discriminantcoëfficiënten zijn functie van de rekenkundig ge­
middelden en varianties van en de covarianties tussen de veranderlijken7.
Classificatie van waarnemingen gebeurt door vergelijking van de discrimi­
nantscore met een bepaalde kritische waarde. Waarnemingen met een dis­
criminantscore hoger dan of gelijk aan de gespecifieerde kritische waarde
worden in de lopende groep ondergebracht, observaties met een score lager
dan de afkapwaarde worden in de gefaalde groep geclasseerd.
 Zowel voor de lopende als voor de gefaalde groep kan bij een bepaalde
afkapgrens, de verhouding worden berekend tussen het aantal door het
onderzochte model foutief geclassificeerde waarnemingen uit de be­
schouwde steekproef en het totaal aantal observaties binnen die groep.
Deze misclassificatiepercentages kunnen worden beschouwd als niet-statis­
tische maatstaven voor het discriminerend vermogen van het model. Het
classificatie-aspect is in deze studie evenwel bijkomstig8.
Als statistische maatstaf voor de performance van het model wordt hier­
onder gebruik gemaakt van Hotelling’s T2. Deze grootheid kan worden
4-132

omgevormd tot een toetsingsgrootheid die onder de nulhypothese (de ge­
middelde waarden van de ratio’s zijn, globaal beschouwd, dezelfde voor
beide groepen) een F-verdeling volgt.
Het relatief belang van de diverse variabelen in het lineaire discriminantmodel kan moeilijk exact worden gemeten indien deze variabelen onderling
gecorreleerd zijn. Tussen het merendeel van de financiële ratio’s blijken vrij
aanzienlijke intercorrelaties te bestaan.
Diverse methoden voor het beoordelen van het relatief belang van de
onderscheiden veranderlijken worden in de literatuur voorgesteld. Wij ge­
ven de voorkeur aan de partiële multivariate F-waarde. Deze F-waarde,
geassocieerd met een bepaalde variabele, meet het discriminerend vermogen
van de betrokken variabele, rekening houdend met het discriminerend
vermogen van alle overige in het model opgenomen predictoren9.
4. Opbouw van de discrim inantm odellen
Hierna volgt een overzicht van de berekende discriminantmodellen. Voor
elke deelanalyse wordt de (sub)steekproef aangeduid die als uitgangspunt
bij het opbouwen van het beschouwde model is gebruikt. Bepaalde jaarre­
keningen zijn geheel of gedeeltelijk onvolledig en/of incorrect en zijn voor
de toepassing van de discriminanttechniek uit de steekproef verwijderd.
 Daardoor kan het uiteindelijk aantal jaarrekeningen waarop de resultaten
gebaseerd zijn iets lager zijn dan de vermelde aantallen. De berekende
discriminantmodellen zijn:
- globaal discriminantmodel zonder onderscheid naar het jaar voor faling:
753 lopende en 395 gefaalde jaarrekeningen;
- model één jaar voor faling: 753 lopende jaarrekeningen en 66 jaarreke­
ningen één jaar voor faling;
- model twee jaar voor faling: 753 lopende jaarrekeningen en 214 jaarre­
keningen twee jaar voor faling;
- model drie jaar voor faling: 753 lopende jaarrekeningen en 115 jaarre­
keningen drie jaar voor faling;
- model metaalverwerkende industrie, fijnmechanische en optische in­
dustrie: 54 lopende en 64 gefaalde jaarrekeningen afkomstig van onder­
nemingen met NACE-code 3;
- model textielnijverheid en confectiebedrijven: 31 lopende en 44 gefaalde
jaarrekeningen, afkomstig van ondernemingen met NACE-codes 43, 453,
454 of 455;
- model be- en verwerkende nijverheid: 211 lopende en 183 gefaalde jaar­
rekeningen, afkomstig van ondernemingen met NACE-codes 2, 3 of 4;
- model bouwnijverheid: 76 lopende en 76 gefaalde jaarrekeningen, af­
komstig van ondernemingen met NACE-code 5;
- model groot- en kleinhandel: 234 lopende en 85 gefaalde jaarrekeningen
afkomstig van ondernemingen met NACE-codes 61, 64 of 65;
- model hulpbedrijven van het bank- en verzekeringswezen, exploitatie
van en handel in onroerende goederen, dienstverleningen ten behoeve
van ondernemingen: 109 lopende en 30 gefaalde jaarrekeningen, afkom­
stig van ondernemingen met NACE-codes 83 of 85.
4-133

Naast het algemeen model worden bijgevolg drie jaarmodellen en zes sectormodellen beschouwd. Uiteraard zijn niet alle 144 oorspronkelijk be­
schouwde kengetallen in de discriminantmodellen opgenomen. De reductie
van de oorspronkelijke variabelenset is als volgt gebeurd.
Een eerste reductie is doorgevoerd op basis van de resultaten van een aantal
voorafgaande univariate en multivariate statistische analyses, het aantal
ontbrekende observaties per ratio10 en de berekende correlaties tussen de
kengetallen11.
 Uitgaande van deze primaire variabelenset is op basis van een ‘trial and
error’-procedure en gebruik makend van een programma voor lineaire
discriminantanalyse met stapsgewijze selectieprocedure, voor elke deel­
analyse het ‘beste’ lineaire discriminantmodel opgebouwd. De selectie van
het ‘beste’ model gebeurde op basis van zowel de classificatieresultaten als
het aantal waarnemingen in de resulterende steekproef (alle observaties
waarvoor minimum één ratio niet kan worden berekend, blijven immers
buiten beschouwing).
Logischerwijze moet worden gestreefd naar minimalisatie van de misclassificatiepercentages en maximalisatie van het aantal waarnemingen. Nuan­
cering is evenwel noodzakelijk: weglating van observaties heeft naast ne­
gatieve ook bepaalde positieve implicaties. Inclusie in het model van de
ratio ‘pensioenfonds/vreemd vermogen op lange termijn’ bv. leidt tot uit­
sluiting van alle ondernemingen die niet financieren met vreemde middelen
op lange termijn, wat schaadt aan het algemeen karakter van het model
(negatief aspect). Het opnemen van bepaalde algemene kengetallen die niet
voor alle observaties kunnen worden berekend daarentegen leidt mogelijks
tot eliminatie van onvolledige en/of onjuiste jaarverslagen (positief as­
pect)12.
5. Bespreking van de financiële ratio’s, opgenom en in de
diverse discrim inantm odellen
In bijlage 1 vindt men voor elk discriminantmodel de rangschikking op
basis van de partiële multivariate F-waarden, van de opgenomen financiële
ratio’s. Voor elk kengetal wordt (per model) de richting van het verband
tussen de betrokken ratio en het falingsrisico aangeduid. Een plusteken
wijst op een positief verband, een minteken op een negatief verband.
Daar gebruik is gemaakt van het lineaire discriminantmodel, wordt impli­
ciet verondersteld dat de relatie tussen de ratio en de discriminantscore
(‘proxy’-variabele voor het falingsrisico) rechtlijnig is13.
 Zowel het relatief belang van de variabelen als de richting van het verband
moeten worden beoordeeld in een multivariate context. Een, soms belang­
rijk, deel van de informatieve inhoud van een variabele kan immers vervat
liggen in een combinatie van andere in het model geïncorporeerde veran­
derlijken. Enkel de belangrijkste ratio’s worden in de hiernavolgende be­
spreking betrokken. Doorgaans treedt na een aantal ratio’s een vrij belang­
rijke ‘gap’ in de F-waarden op. Bij het beoordelen van deze grootheden
moet wel rekening worden gehouden met het feit dat een verandering in de
waarden van de F-verdeling geen proportionele verandering in de geasso4-134

cieerde waarschijnlijkheid betekent. Daarenboven verschilt het aantal vrij­
heidsgraden en dus de vorm van de F-verdeling van model tot model. In
het globaal model en in de drie jaarmodellen komt de ratio ‘Achterstallige
prioritaire schulden op korte termijn/vreemd vermogen op korte termijn’
als belangrijkste discriminator naar voor. De teller van deze ratio, die voor
een groot aantal waarnemingen de waarde 0 aanneemt, bevat het bedrag
van de schulden tegenover fiscale besturen en de Rijksdienst voor Sociale
Zekerheid waarvan de datum van opeisbaarheid vervallen is. Een positieve
waarde voor deze ratio wijst in de regel op ernstige liquiditeitsproblemen:
de onderneming financiert via fiscus en/of R SZ 14. Het teken (-) is in de
verwachte richting: hoe hoger de ratio, hoe lager de discriminantscore.
Vooral in het laatste jaar voor faillissement treedt een belangrijke verslech­
tering op in deze ratio. Dit is niet verwonderlijk: de Belgische faillissementswetgeving is immers gebaseerd op het liquiditeitsbegrip vermits on­
dernemingen in faillissement worden gesteld bij staking van betaling en
wankel krediet. Achterstallige RSZ-rekeningen vormen trouwens vaak de
aanleiding voor de Rechtbank van Koophandel om de betrokken onderne­
ming tot verschijning voor de depistagekamer op te roepen, wat mogelijks
resulteert in een ambtshalve faillietverklaring.
 Uit de resultaten blijkt ook het belang van het rentabiliteitsaspect. Een
meer diepgaande analyse van de steekproef reveleert een scherpe daling
van de rentabiliteit in het laatste jaar voor faling.
De ratio’s ‘Overgedragen winst of verlies + reserves/totaal aktief’ en in
mindere mate, ‘Overgedragen winst of verlies/totaal aktief’ verwijzen naar
de rentabiliteit van de onderneming in het laatste en in de voorgaande
boekjaren (de jaarrekening wordt immers opgesteld na winstverdeling). Zij
drukken dan ook partieel de weerstandscapaciteit van de onderneming uit.
De reserves kunnen daarenboven een ruwe indicatie verstrekken omtrent
de ouderdom van de onderneming. In het model ‘één jaar voor faling’ blijkt
bovendien de ‘de bruto rentabiliteit van het totaal aktief’ een belangrijke
discriminator te zijn.
Opvallend in de verschillende (jaar)modellen is het belang van de voorraden
goederen in bewerking, werken in uitvoering, afval en fabrikaten. Tussen
voorraden en falingsrisico bestaat klaarblijkelijk een positief verband. Re­
latief hoge voorraden wijzen mogelijks op verkoopsproblemen. Daarenboven
blijkt overwaardering o.m. van de voorraden vrij frequent voor te komen bij
ondernemingen in moeilijkheden; aldus kunnen de boekhoudkundige ver­
liezen worden beperkt.
In de diverse analyses kunnen verschillende aspecten van ‘creative account­
ing’ worden teruggevonden. In dit verband kan bijvoorbeeld ook worden
gewezen op de ratio ‘Andere courante bedrijfsactiva/courante bedrijfsac­
tiva’. De ‘andere courante bedrijfsactiva’ omvatten de vorderingen op ten
hoogste één jaar exclusief deze wegens leveringen of diensten en de over­
lopende activa. Deze laatste zijn vrij vaak het voorwerp van presentatiemanipulatie.
 Belangrijk hierbij is op te merken dat, naast de hierboven vermelde andere
courante bedrijfsactiva (deelcomponent), de voorraden en de vorderingen
op ten hoogste één jaar wegens leveringen of diensten (deelcomponenten)
4-135

deel uitmaken van de courante bedrijfsactiva (hoofdcomponent = som van
de deelcomponenten). Indien het aandeel van een deelcomponent in de
hoofdcomponent wordt gemeten, wordt uiteraard indirect het relatief be­
lang van de andere deelcomponenten in de analyse betrokken.
Uit de diverse sectormodellen blijkt dat het verklaringsmodel voor het falen
van een onderneming verschilt van sector tot sector. Voor elke geanaly­
seerde sector zullen hierna enkele belangrijke verschillen in financiële
karakteristieken tussen ‘lopende’ en ‘gefaalde’ bedrijven worden opgesomd.
Gefaalde bedrijven in de metaalverwerkende industrie vertonen in vergelij­
king met de lopende bedrijven volgende kenmerken: een lage rotatie van
de courante activa en een hogere waarde voor de ratio ‘Bedrijfsopbrengsten/
omzet’. De bedrijfsopbrengsten omvatten naast de omzet ook de interne
werken en de voorraadwijzigingen van de goederen in bewerking, fabrikaten,
afval en van de werken in uitvoering (toename +, afname -). Een toename
van de voorraad fabrikaten wijst mogelijks op verkoopsproblemen. De
waarborgen vormen voor de gefaalde ondernemingen een groter deel van
de schulden, de graad van arbeidsintensiteit is hoger (lagere verhouding
afschrijvingen op personeelskosten) en de schulddekking (cash flow of
beschikbaar gedeeld door vreemd vermogen) is lager.
Voor de textiel- en confectienijverheid is de schuldgraad de belangrijkste
discriminator: het aandeel van het vreemd vermogen in het totaal aktief is
beduidend hoger voor ‘gefaalde’ bedrijven. Opvallend is dat de richting van
het verband tussen de ratio’s ‘Voorraden goederen in bewerking, fabrika­
ten ... /courante bedrijfsactiva’ en ‘Totaal van de waarborgen/totale schul­
den’ en het falingsrisico voor dit model tegengesteld is aan wat in de overige
analyses is geconstateerd.
 Ook voor de be- en verwerkende nijverheid is de schuldgraad de belangrijkste
discriminator. Als voornaamste financiële karakteristieken van de gefaalde
ondernemingen in tegenstelling tot de lopende komen naar voor: relatief
hoge schulden in het algemeen, op korte termijn bij kredietinstellingen en
achterstallen bij fiscus en RSZ, hoge voorraden goederen in bewerking en
fabrikaten, een slechte cash flowdekking, en een hoge graad van arbeidsin­
tensiteit. Bij het beoordelen van de resultaten moet er rekening mee worden
gehouden dat de metaalverwerkende en de textiel- en confectienijverheid
een vrij belangrijk deel uitmaken van de totale be- en verwerkende indus­
trie. Ook voor de bouwnijverheid is de schuldgraad een zeer belangrijke
discriminerende variabele. Opvallend is het belang van de herwaarderingsquote (creative accounting?): hoe hoger deze quote, hoe groter het falings­
risico.
Voor de groot- en kleinhandel treedt het liquiditeitsaspect op de voorgrond:
falende bedrijven kennen ernstige betalingsmoeilijkheden. Het feit dat wel
de leveranciersrotatie als het aandeel van het leverancierskrediet in het
totale vreemd vermogen op korte termijn negatief gecorreleerd zijn met het
falingsrisico, lijkt een tegenstrijdigheid in te houden. De verklaring hiervan
moet worden gezocht bij het multivariaat karakter van de discriminanttechniek en bij de invloed van de overige deelcomponenten van het vreemd
vermogen op korte termijn.
De steekproef van de sector hulpbedrijven van het bank- en verzekerings4-136

wezen, exploitatie van en handel in onroerende goederen, dienstverleningen
ten behoeve van ondernemingen bevat voor een belangrijk deel onderne­
mingen uit de onroerend goed sector. Primordiaal zijn hier de voorraden.
 De waardeverminderingsquote ligt hoger bij gefaalde bedrijven. Veronder­
steld kan worden dat deze waardeverminderingen in belangrijke mate
betrekking hebben op de voorraden. De onroerende goederen die aange­
schaft of gebouwd werden met het oog op wederverkoop (onroerend goed
sector) behoren immers tot de voorraden. De gefaalde ondernemingen uit
deze sector bezitten ook relatief veel courante activa (exclusief voorraden)
waarvan de klantenvorderingen de belangrijkste component uitmaken.
Conclusie
Aan de hand van financiële ratio’s kan een vrij goede discriminatie worden
doorgevoerd tussen lopende en gefaalde ondernemingen. Op basis van een
aantal analyses moet worden geconcludeerd dat het scenario van het falingsproces sectoriële verschillen vertoont. Uit de diverse ratio’s kunnen een
aantal belangrijke oorzaken en symptomen van falingen worden afgeleid.
Afzetproblemen en een hoge schuldenlast bijvoorbeeld blijken belangrijke
faillissementsoorzaken te zijn. Presentatiemanipulatie (‘Creative account­
ing’) is één van de symptomen van ondernemingen in moeilijkheden.
Een onderzoek van de geselecteerde financiële ratio’s laat toe de belang­
rijkste aandachtpunten bij een grondige analyse van een jaarrekening,
eventueel per sector, te bepalen.
4-137

4-138

Bijlage 1
Rangnummers van de financiële ratio’s in de diverse modellen op basis van de partiële multivariate F-waarde
(De partiële multivariate F-waarde is tussen haakjes vermeld).
 Discriminantmodel

Aantal waarnemingen
(L = lopend, F = falend)
Hotelling’s T2
Afgeleide F-waarde
Vrijheidsgraden in teller/noemer
R a tio ’s
(a)

1. APSKT/VVKT
2. VciB+F/CBA
3. BW/CA
4. CF/VV
5. EV/TV
6. CBAa/CBA
7. Ovgd. W of V + Res./TA
8. BW/VV
9. CA-V-VVKT/KK + Bel. + WU
10. SKTKi/VVKT
11. VA/TA
12. Part/TA
13. VVLT/TV
14. NBR/O
15. CA-VVKT/KK + Bel. + WU
16. O/CA
17. BelvsBj/Wvb
18. FKVV/NR
19. AANK/SKTc,
20. SKT(:I)/VVKT
21.  BrR/TA

globaal
m odel

1 jaar
voor
faling

2 jaar
voor
faling

3 jaar
voor
faling

m etaalverux
in d u strie

textiel
confectie

be- en verw erkende
in d u strie

bouw

groot- en
kleinhandel

hulpbedr.,
onroerend
goed

689L/376F
543,72
26,70
20/1044

702L/66F
486,23
29,79
16/751

697L/206F
405,72
17,21
23/879

719L/109F
170,37
9,27
19/809

50L/61F
125,51
9,40
12/98

31L/43F
212,04
12,41
14/57

197L/175F
332,24
14,24
22/349

76L/76F
126,38
9,76
12/139

232L/81F
141,43
8,41
16/296

101L/29F
91,90
7,70
11/118

1 (64,44)
2 (37,08)
3 (36,69)
+
4 (26,26)
+
5 (17,98)
+
6 (17,98)
7 (14,17)
+
8 (13,67)
9 (11,36)
10 ( 9,35)
11 ( 7,61)
12 ( 5,78)
+
13 ( 4,72)
14 ( 3,94)
15 ( 3,50)
16 ( 2,81)
17 ( 2,75)
18 ( 2,28)
19 ( 2,12)
20 ( 1,57)

1 (151,36)
11 ( 2,80)
9 ( 3,59)
+

1 (59,46)
2 (14,43)
3 (14,15)
+

1 (35,83)
2 (14,43)
6 ( 3,99)
+

2 (19,72)
5 (13,31)

5 ( 9,40)
15 ( 2,93)

9 ( 2,23)

5 ( 4,73)
+
10 ( 2,89)
16 ( 1,02)
+

7 ( 8,25)
+
4 (11,67)
+

12 ( 1,85)
+
5 ( 4,58)
3 (10,61)
+

7 ( 4,49)
8 ( 3,75)
13 ( 1,64)
4 ( 5,77)
+

17 ( 3,46)
21 ( 1,67)

11 ( 2,00)

15 ( 1,02)
2 ( 24,03)

9 ( 2,15)
12 ( 1,26)
+
5 ( 5,50)

10 ( 2,82)

7 ( 3,95)
10 ( 1,90)

14 ( 1,81)

1 ( 9.71)

18 ( 3,29)

12 ( 5,13)
13 ( 4,31)

6 ( 4,97)
+

4 (11,72)
+
6 ( 9,01)

4 (16,29)
+

22 ( 1,49)

8 ( 5,57)
2 (19,12)
11 ( 4,39)
17 ( 2,30)
+

5 ( 4,14)

2 (21,59)
9 ( 4,14)
1 (22,13)
+
10 ( 4,07)
+
4 (11,83)
11 ( 2,98)
+

1 (16,19)

3 ( 7,98)
+

8 ( 2,63)
7 ( 4,49)

7 ( 8,34)

14 ( 1,61)
12 ( 3,54)
11 ( 5,84)
9 ( 6,68)

12 ( 3,40)
21 ( 1,55)

2 (14,25)
12 ( 1,47)
6 ( 3,89)
11 ( 1.49)

13 ( 2,23)
9 ( 3,40)
5 ( 8,06)
3 (13,37)

5 ( 6,68)

4-139

23. VA/EV
24. VVLT/CF
25. NR/Wvb
26. Vcb. f/TKP
27. CF/O
28. VGKTld/CBA
29. FA/FA +T+BW
30. NR/TA
31. GWS/PVIII + PIX
32. A* + Adis/AI t/m AIII
33.  48. KS/TA
49. Kp/K
50. CA/VVKT
51. VVKT/VV
52. O/TA

+
6 ( 4,65)
12 ( 1,73)
14 ( 1,49)
+

19 (: 2,79)
22 ( 1,31)
5 ( 8,95)
6 ( 8,79)
8( 6,13)
9 ( 5,58)
10 ( 5,25)
IK 5,12)
14 ( 4,19)
15 ( 3,96)
16 ( 3,56)
20 ( 2,12)
23 ( 1,15)

(a) Voor de omschrijving en definitie van de componenten: zie bijlage 2.
 +

l u V ï't- a j

17 ( 1,40)

11 ( 1,29)

12 ( 2,78)

7 ( 3,94)
8 ( 3,74)

3 (13,38)

8 ( 3,89)
15 ( 1,72)

3 ( 5,87)
-

3 (16,59)
+
8 ( 7,28)
+

18 ( 1,09)
+
9 ( 3,69)
13 ( 2,36)

10 ( 2,83)

11 ( 2,64)
18 ( 1,99)
3 (11,05)
10 ( 4,64)
+

6 ( 4,28)
4 ( 7,25)
8 ( 4,28)

4 ( 6,48)
+
7 ( 3,94)
+
13 ( 1,84)
+
16 ( 1,42)
2 ( 6,30)
4 ( 5,85)
+
8 ( 2,42)
1 (33,47)
10 ( 6,50)

13 ( 3,37)
6 ( 8,28)
+
14 ( 3,32)
1 (21,79)
7 ( 7,56)
9 ( 5,55)
16 ( 2,79)
+
19 ( 1,84)
20 ( 1,76)
+

10

(

2, 02 )

1 (29,68)
7 ( 3,86)

16 ( 1,06)

4 ( 9,34)

6 ( 4,92)
14 ( 1,72)

2 ( 9,93)

Bijlage 2
Alfabetische lijst van de componenten van de financiële ratio’s
Symbolische
definitie

Omschrijving

A*
AANK
Adis
APSKT
Aaks
AII
AIII
AIV
AV
AVI
AVII
AVIII
AIX
BA
Bel
BelwBj
BO
BrR

Bedrijfsafschrijvingen
Aankopen
Afschrijvingen van disagio’s en kosten op
leningen
Achterstallige prioritaire schulden op korte
termijn
Aanrekening van de ontvangen subsidies
in kapitaal op afschrijvingen van disagio’s
en kosten op leningen
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa
Financiële vaste activa
Vorderingen op langer dan één jaar
Voorraden
Vorderingen op ten hoogste één jaar
Thesauriebeleggingen
Beschikbare waarden
Bedrijfsactiva
Belastingen
Belastingen op de winst van het boekjaar
Bedrijfsopbrengsten
Bruto-resultaat voor belastingen

BW
CA
CBA
CBA a
CF

Beschikbare waarden
Courante activa
Courante bedrijfsactiva
Andere courante bedrijfsactiva
Cash flow

EV
FA
FK
FKVV
GWS
HW
K
KP
KS
NBR
NR
0
Ovgd W of V
Part.
PVIII
PIX
Res.
 .....................................................................................
Postnummer :

...
H.R of R B V. ' : Plaats :

Plaats :

N - ..........
Bus

..........................................................................
....................................................................................... Nr

Onderworpen aan de B.T.W. : neen — ja

Nr

(Bedragen in DUIZENDEN Belgische franken)

1.
BALANS NA WINSTVERDELING
Mee. Nr»

ACTIEF
I. Oprichtingskosten

...............................................................
Bedragen per
afge slo te n op

einde

boekjaar

Bedragen per einde v orig bo ek­
jaa r afgesloten op

0199

II. Immateriële vaste activa..........................................................
0299

III. Materiële vaste a c t iv a ..........................................................
0399

A. Terreinen en gebouwen.................................................
0309

B. Installaties, machines en uitru stin g .............................
0319

C. Meubilair en rollend m aterieel.......................................
0329

D. Vaste activa in aanbouw en vooruitbetalingen op
materiële vaste activa.....................................................
0339

E. In erfpacht, huurfinanciering of met gelijkaardige rech­
ten gehouden vaste activa 2 ............................................
0349

F. Andere materiële vaste a ctiva .......................................
0359

IV. Financiële vaste activa..........................................................
0499

A. Verbonden ondernemingen............................................
0409

1. P a r tic ip a tie s ..........................................................
0401

(b ru to b e d ra g ) .........................................................................................
(niet-opgevraagd bedrag) ( — )
.............................................
0403
0404

2. V o r d e rin g e n ..........................................................
0402

B. Andere ondernemingen waarmee een participatieverhouding bestaat...............................................................
0419

1. P a r tic ip a tie s ..........................................................
0411

(b ru to b e d ra g ) .........................................................................................
(niet-opgevraagd bedrag) ( — )
.............................................
0413
0414

2. V o r d e rin g e n ..........................................................
0412

(
(

(
(

)

(
(

)
)

)
)

(
(

)
)

)

i H.R. : H andelsregister; R B V. : R egister van de b u rg e rlijk e vennootschappen m et de vorm van een handelsvennootschap.
 Deze rub rie k m oet m et ingevuld w orden voor de roerende goederen in bezit krac h ten s con tracten van h u urfin an cie rin g afgeslo ten vóó r 1 januari 1980 (c fr. art

31 04? 7

31-3 82

V Nationale Bank

Belgi

4-141

46bis).
v

2.
Bedragen p e r
afge slo te n op

C.
Andere financiële vaste activa ..
0429

1. Aandelen en deelbewijzen.
0421
0424
0425.
(b ru to b e d ra g ) .....................................
(niet-opgevraagd bedrag) ( —).
2. Vastrentende effecten.
)
)

Bedragen p e r einde vo rig boek­
jaa r afgesloten op

(
( ...........
)
)

0423

V. Vorderingen op langer dan één |a a r .............................
0599

A. Wegens leveringen of d ie n s te n .............................
0509

B. Overige v o rd e rin g e n .................................................
0519

VI. V o o rra d e n .........................................................................
0699

A. Grondstoffen, verbruiksgoederen en hulpstoffen.
0609

B. Goederen, in bewerking, werken in uitvoering, afval

0619

C. F a b r ik a te n ......................................................
0629

D. Handelsgoederen............................................
0639

E. Vooruitbetalingen op aankopen voor voorraden

0649

VII. Vorderingen op fen hoogste één |a a r ...................
boekja ar

0422.
3. Overige vorderingen en borgtochten in contanten

A. Wegens leveringen of diensten

(
(

einde.
0799
0709

B. Overige vord e rin g e n ........................
0719

1. Opgevraagd niet-gestort kapitaal

0711

2. Overige d e b ite u re n ...................
0712

VIII. Thesaurlebeleggingen.............................
0899

IX. Beschikbare w a a r d e n .............................
0999
1099

X. Overlopende re k e n in g e n ........................
Totaal

1999

PASSIEF
I. K a p ita a l............................................
A. Ingetekend kapitaal

. . ..
B. Niet-opgevraagd kapitaal ( —).
 II. Uitgiftepremies

............................. *

2199
2109
2119
2299

* B ij on tste nten is van B.T.W .-num m er, het num mer van het H.R . of van het R .B.V. verm elden.
31 042 Z

31-3-82

O Nationale Bank van België

4-142

V

3.
BTW
Mee. N

III. Reserves

..................................................................................
D. Beschikbare r e s e rv e .....................................................
IV. Overgedragen winst ( + ) of overgedragen verlies ( —) ..
2499

B. Niet-beschikbare re s e rv e s ............................................
C. Vrijgestelde reserves.....................................................
V. Herwaarderlngsmeerwaarden

............................................
2599

VI. Ontvangen subsidies in kapitaal...........................................
2699

VII. Voorzieningen voor risico’s en lasten..................................
2799

VIII Schulden op langer dan één jaar

2899

A. Achtergestelde leningen.................................................
2809

?. C o n v e rte e rb a a r.....................................................
2801

2.
..........................................
2802

B. Obligatieleningen niet-achtergesteld.............................
2819

1. C o n v e rte e rb a a r.....................................................
2811

Niet-converteerbaar

2. Niet-converteerbaar

............................................
2812

C. Pensioenfonds...............................................................
2829

D. Schulden van erfpacht, huurfinanciering en gelijkge­
stelde schulden' ..........................................................
E. Kredietinstellingen

.....................................................
F. Schulden uit hoofde van aankoop van goederen en
d ie n s t e n .........................................................................
G. Ontvangen vooruitbetalingen
H. Andere schulden

. . ..
IX. Schulden op ten hoogste één jaar.
C.
2859
2869
2879
2909
2919

Schulden uit hoofde van aankoop van goederen en
d ie n s t e n .........................................................................
2929

E. Ontvangen v o o ru itb e ta lin g en .......................................
Andere leningen en borgtochten ontvangen in con­
tanten ..............................................................................
G.
Andere schulden

Bedragen per einde vo rig boek­
ja a r afgesloten op

2839
2849

......................................................
D. Schulden en voorzieningen wegens belastingen, so­
ciale lasten en bezoldigingen.......................................
F.
boekjaar

2999

A. Tijdens het boekjaar vervallende schulden op langer
dan één ja a r ....................................................................
 B. Kredietinstellingen

einde

2399

2309
2319
2329
2339

A. Wettelijke re s e rv e ..........................................................
Bedragen per
afgesloten op.
X. Overlopende rekeningen

2939
2949
2959
2969
3099

Totaal*

3999

* Bi) on tste nten is van B.T.W .-num m er, het num mer van het H.R . ot van het R .B.V. verm elden.
i Deze rub rie k m oet n ie t ingevuld worden voor de v erbintenissen voortvloe ie nd u it c o n tracten van h u urfin an cie rin g die op roerende goederen betrekkin g hebben en afgesloten
w erden vóór 1 |anuari 1980 (c fr. a rtike l 46bis).
31 042 Z

31-3-82

V

£ Nationale Bank van Belgie

4-143

04

4
G eboekte bedragen tijd e n s de
periode van
to t

vorige perio de van
to t

2. RESULTATENREKENING (In staffelvorm)
I.
.............................................................
5199

.........................................................................
5109

B. Voorraadwijzigingen van de goederen in bewerking,
fabrikaten en afval en van de werken in uitvoering
(toename + , afname —) .......................................
5119

C. Interne werken gevaloriseerd op vaste activa.
,

5129

D. Andere b e d rijfso p b ren g ste n ..................................
5139

Bedrijfsopbrengsten
A. Omzet

I. Bedrijfskosten

4199

...............................................................
A. Handelsgoederen, grondstoffen, verbruiksgoederen en
h u lp s to ffe n ...............................................................
4109

1. A a n k o p e n ..........................................................
4101

afname + )

4102

B. Diverse goederen en diensten..................................
4119

1. Aankopen en le v e rin g e n ..................................
4111

2. Voorraadwijzigingen (toename

2. Overgedragen kosten ( + ) , over te dragen kos
ten ( - ) ..........................................................
C. Personeel

4112
4129

..........................................................
1. Bezoldigingen, pensioenen en andere personeels
k o s t e n ...............................................................
4121

2. Pensioentonds (dotatie + , aanwending —).
 4122

D. Afschrijvingen, waardeverminderingen en voorzienin
gen voor risico's en la ste n.......................................
4139

7. Afschrijvingen (andere dan die sub II, A, 2)

4131.
2. Waardeverminderingen op voorraden en op vorde
ringen op ten hoogste één ja a r ........................
4132

3. Voorzieningen voor risico's en lasten (dotaties +
aanwendingen —) ............................................
4133

4. Aanrekening van de ontvangen subsidies in kapi
taal ( —) ...........................................................
4134

E. Andere bedrijfskosten............................................
4149

I. Bedrijfsresultaten

5100

‘ BI) o n tste nten is van B.T.W .-num m er, het num mer van het H.R . ot van het P.B .V . verm elden.
31.042 Z

31-3-82

© Nationale Bank van België

4-144

v

04

5
Geboekte bedragen tijd e n s de
vorige perio de van
to t

perio de van
tot

II.
II.
Financiële opbrengsten..............................................
5299

A. Opbrengsten uit financiële vaste activa . ..
5209

B. Opbrengsten uit andere vorderingen, uit thesaurie
beleggingen en uit beschikbare waarden . ..
5219

C. Andere financiële o p b re n g s te n ........................
5229

Financiële k o s te n ........................................................
4299

A.
Kosten van de schulden op langer dan één jaar.
4209

1. Intresten

4201

.......................................».
2. Afschrijvingen van disagio's en kosten op leningen

4202

3. Bekomen subsidies in intrest ( —) ........................
4203

4. Aanrekening van de ontvangen subsidies in kapi­
taal ( —) ....................................................................
4204

5.
4205

Intercalaire intresten geboekt op het actief ( —)

B. Kosten van de schulden op ten hoogste één jaar.
4219

(b ru to b e d ra g ) .................................................................................
4211

(

4212

(

(intercalaire intresten geboekt op het actiet) ( —)

■

C. Andere financiële k o s t e n ..................................
III.
4221

2. Diverse financiële k o ste n .............................
4222

Financiële resultaten

7. Terugneming van afschrijvingen........................
 31 042 Z

5301.
5302
5303

4.
5304

Terugneming op pensioenfonds.......................
B. Meerwaarden op de realisatie van vaste of buiten
gebruikgestelde a c t iv a ............................................
5319

C. Andere uitzonderlijke opbrengsten........................
5329

31-3-82

(

5309

3. Terugneming van voorzieningen voor risico's en
lasten
...............................................................
■ B ij ontstentenis van B T .W .-nu m m e r, het nummer van het H R

)

....
...
...................
5399

A. Terugneming van afschrijvingen, waardeverminderin
gen, voorzieningen voor risico’s en lasten en voor
p e n s io e n e n ..........................................................
(

5200

Uitzonderlijke opbrengsten..........................................
2. Terugneming van waardeverminderingen.
)

4229

7. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
op vorderingen op langer dan één jaar, op thesau
riebeleggingen en op beschikbare waarden

II.
.......
..............
of van het R .B.V. verm eiden.
O Nationale Bank van Belg«

4-145

)
)

6

04
G eboekte bedragen tijde ns de
periode van
tot

III.
Uitzonderlijke k o s t e n ................................................................
4399

A. Afschrijvingen, waardeverminderingen, voorzieningen
voor risico's en lasten en voor pensioenen . . ..
4309

1. Afschrijvingen

.......................................
4302

3. Voorzieningen voor risico's en la ste n...................
4303

4. Pensioenfonds

4304

.....................................................
4319

C. Andere uitzonderlijke k o s te n .......................................
4329

D. Overboeking naar de vrijgestelde reserves ..
4339

Uitzonderlijke resultaten ..
5300

A. Terugneming van fiscale voorzieningen en aanzuive­
ringen
.........................................................................
5409

B. Belastingen op de w in s t.................................................
4409

1. Van het boekjaar.....................................................
4401

2. Van voorgaande b o e k ja re n ..................................
4402

B. Minderwaarden op de realisatie van vaste activa.
III.
IV.
4301

.....................................................
2. Waardeverminderingen

IV.
Belastingen ..
5400

V. Winst van het boekjaar * * ........................................................
4509

Verlies van het boekjaar * * ........................................................
5509

VERWERKING VAN DE RESULTATEN
A.
 1. Winst van het boekjaar * * ........................ ( + )

4603

Verlies van het boekjaar * * ........................ ( —)

5603

2. Overgedragen winst * * ..................................( + )

4604

Overgedragen verlies * * ............................. ( —)

5604

B. Afname van de re s e rv e s ......................................... ( + )

5619

B. Dotatie aan de re s e rv e s ......................................... ( —)

4619

C. Over te dragen winst * * ......................................... ( —)

4629

Over te dragen verlies * * ....................................( + )

5629

D. Afname van het kapitaal of van de uitgiftepremies ( + )

5639

D. Vergoeding van het k a p ita a l...............................( — )

4639

E. Beheerders of z a a k v o e rd e rs ...............................( — )

4649

F. Andere re ch th e b b e n d e n ......................................... ( —)

4659

12. Het bedrag of het deel van de schulden gewaarborgd door

a. zakelijke zekerheden verstrekt of onherroepelijk be­
loofd door de onderneming............................................
b. zakelijke of persoonlijke zekerheden verstrekt door
verbonden ondernemingen of ondernemingen waar­
mee een participatieverhouding b e s ta a t...................
c. de Belgische openbare overheden.............................
d. de beheerders of zaakvoerders..................................
7101
7102
7103
7104

15. Schulden waarvan de datum van opeisbaarheid vervallen is
(ongeacht of al dan niet uitstel van betaling werd bekomen)
tegenover :

a. fiscale besturen...............................................................
b. de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid........................
7401
7402

* B ij on tste nten is van B.T.W .-numm er. het num mer van het H R. ot van het R B V. verm elden
'•

Het ove rbo dige schrappen.
4-146

vorige perio de van
to t

.............................................
Noten
1 Informatie i.um. faillissementsoorzaken wordt o.a. regelmatig door CEDRE (Namen) ge­
publiceerd.
 Zie ook: Ooghe H., Coorevits B. en Verbaere E., Omvang en kenmerken van faillissementen
in België, Tijdschrift voor Bank- en Financiewezen, vol. 45, nr. 2, 1981, p. 117/145.
2 De indeling van ondernemingen in twee deelpopulaties heeft in zekere mate een artificieel
karakter. Er is slechts sprake van twee elkaar uitsluitende deelpopulaties (falend en lopend)
indien geredeneerd wordt binnen een bepaalde, nauwkeurig omschreven tijdsperiode.
3 Het betreft in principe naamloze vennootschappen, commanditaire vennootschappen op
aandelen, coöperatieve vennootschappen en personenvennootschappen met beperkte aan­
sprakelijkheid, naar Belgisch recht, die hun hoofdactiviteit in België uitoefenen en die
- jaarlijks gemiddeld meer dan 50 werknemers in dienst hebben, of
- waarvan het omzetcijfer exclusief BTW voor het laatste boekjaar hoger was dan 100
miljoen Bfr., of
- waarvan het balanstotaal, op het einde van het laatste boekjaar, hoger was dan 50 miljoen
Bfr., of
- die een openbaar beroep doen op het spaarwezen, of
- filiale zijn van een onderneming met volledige publicatieverplichting.
4 Zie bijvoorbeeld: Ooghe H., Coorevits B. en Verbaere E., Omvang en kenmerken van
faillissementen in België, op. cit.
5 Het kwantificeren van de diverse beschouwde effecten (grootte-effect, toestandseffect, regioeffect, sector-effect) is trouwens vrij moeilijk; er moet rekening worden gehouden met de
relaties tussen de diverse ondernemingskarakteristieken.
Voor het schatten van de diverse effecten en het testen van hun significantie kan gebruik
worden gemaakt van covariantieanalyse via dummy-regressie en multiple classificatie analyse.
Ooghe H. en Verbaere E., Determinanten van faling: verklaring en predictie, Accountancy Bedrijfsfinanciering - Beleidsinformatie, Gent, 1982.
6 Zie: Ooghe H., Coorevits B. en Verbaere E., Theoretisch model voor selectie van financiële
ratio’s ter voorspelling van faillissementen, Seminarie voor Bedrijfsfinanciering, Gent, 1981.
 7 Een groot aantal van de beschouwde ratio’s vertonen extreme observaties. In dit geval
wordt de variantie instabiel en is het rekenkundig gemiddelde geen goede maatstaf voor de
centrale tendens. Op basis van een statistische test moet de normaliteitshypothese voor
vrijwel alle bestudeerde ratio’s worden verworpen op het 1%-waarschijnlijkheidsniveau. De
bedoelde normaliteitstoets is de Lillifors test.
Voor een onderzoek naar de verdelingskenmerken van de beschouwde ratio’s zie: Ooghe H.
en Verbaere E., Determinanten van faling: verklaring en predictie, op. cit, p. 18/19.
Voor theoretische overwegingen i.um. de relatie tussen normaliteitshypothese en lineaire
discriminantanalyse, zie: Ooghe H. en Verbaere E., Determinanten van faling: verklaring en
predictie, op. cit., p. 75.
8 I.um. het gebruik in de praktijk van dergelijke classificatiemodellen voor falingsprevisie
zie bijvoorbeeld: Ooghe H. en Verbaere E., Falingsvoorspelling, een praktijkgerichte benade­
ring, Economisch en Sociaal Tijdschrift, 1983, nr. 3, p. 317/334.
9 In het basisonderzoek zijn verschillende methoden voor het bepalen van het relatief belang
toegepast: gestandaardiseerde discriminantcoëfficiënten, structuurcorrelaties, stapsgewijze
selectieprocedure, Mosteller en Wallace-test en partiële multivariate F-waarden. Deze vijf
criteria leveren vaak uiteenlopende rangschikkingen van de variabelen op.
10 Indien de noemer van een bepaalde ratio voor een bepaalde observatie de waarde nul
aanneemt, wordt de betrokken waarneming als ‘missing' beschouwd.
11 Daar voor de diverse sectoren geen afzonderlijke voorbereidende statistische analyses zijn
doorgevoerd, worden deze gegevens niet in aanmerking genomen bij het vaststellen van de
inputratio’s voor de sectormodellen.
12 Voorbeelden zijn kengetallen met bedrijfsopbrengsten of omzet aan derden in de noemer.
Nulwaarden voor deze componenten wijzen op een onwaarschijnlijke of extreme situatie
(bijvoorbeeld ‘corporate shelters’). Men kan zich dan ook afvragen of de betrokken onderne­
mingen in het model moeten opgenomen worden.
 13 In het basisonderzoek is voor de 144 beschouwde kengetallen de functionele vorm van het
verband tussen ratiowaarde en falingsrisico nader onderzocht. Voor een aantal ratio’s kan
het bestaan van niet-lineaire of zelfs niet-monotone relaties moeilijk worden verworpen. Zie:
Ooghe H. en Verbaere E., Determinanten van faling: verklaring en predictie, op. cit., p. 42/
46.
14 Deze situatie komt in de praktijk neer op verkapte steun aan de bedrijven in moeilijk­
heden. Deze toestand wordt immers geduld (vooral wat betreft de BTW) en soms nog
aangemoedigd door de Staat. Zo waren bijvoorbeeld begin 1978 de industriële ondernemingen
uit de textielsector gemachtigd de betalingen aan de RSZ op te schorten in afwachting van
een subsidie van 20.000 fr. per tewerkgestelde.
4-147.
