De onzekerheid in zake Duitschlands bandelsverdragen. — Con centratie in het Duische bankwezen. — Amerikaansch — Chineesch bandelsverdrag. — De ijzerproductie van 1902. — De productie van goud en zilver in 1902. — Handelsverdrag tusschen Nederland en Frankijk
HANDELSKRONIEK.
DE ONZEKERHEm
IN

HET

I N ZAKE DUITSCB'LANDS ~ H A N D E L S V E R D R A G E N - -

DurEsCHE

VERDRA G --

BANKWEZEN. - -

CONCENTRATIE

AMERIKAANSCH-CHINEESCH .HtNDELS-

DE I J Z E R P R O D U C T I E

VAN 1 9 0 2 . - ~

V A n GOUD ~.S Z I L V E R I N 1 9 0 ~.
--

DE PRODUCTIE

HA~DELSVERDRAG

TUSSCHBN N E D E R L A N D E N F R A N K R I / K

De onzekerheid in zake Duitschlands handelsverdragen.
Omtrent den stand dot onderhandelingen tusschen Duitschland
en andere staten over nieuwe handelsverdragen, welke tengevoige
van de aan~neming door den Rijksdag der agrarische.tariefwetten
noodig geworden zijn, is men in Duitsche handels-en nijverheidskringen niet gerust.
Her sehijnt in d e eerste plaats, dat de besprekingen met
Rusland, trouwens zeer laat aangehonden, niet bijzonder vtotten.
De. moei~ijkheden liggen aan den kant van Duitsehland ten deele
in de nieuwe minimumrechten, die den Russischen uitvoer
dreigen te treffen, maar niet minder in de veeziekte-conventie.
 Rusland, waar her sanitaire toezieht op her vee langzamerhand
reel beret geworden is, verlangt een dergelijke conventie,
vooral omdat nu de invoer in Duitsehland van Russisch vee
op de willekeurigste wijze belemmerd en beperkt wordt. Aan
de Russische zijde vormen de differenti~ele rechten de voornaamste
moeflijkheid, daar daarmede de invoer over de landgrens bij
den invoer over zee tenaehtergesteld zal worden, d. w.z. in he~
oog van zekere Duitsehe handelskringen sen bevoordecliug van
den invoer uit Engeland en Belgi~ en sen dreigende slag
veer Dantzig an Koningsbergen, die hun doorvoer naar Rusland
aan de Russische havens zouden moeten afstaan. Voorts wenseht
Rusland hat reeht te hebben, Duitsehe kartelexportpremies
met een toeslag op de invoerrechten te beantwoorden, welke
toeslag bepaald zou worden naar gelang van her verschil dater
bestaat in den prijs van de betrekkelijke artikelen in Duitschland
en dien in Rusland. Her ligt veer de hand, dat de Duitsehers,

1015
men moge over hun profeotionisme en hunne k~rtells denken
zooals men wil, terecht er veer bedauken, hierop in te gaan,
want bij de bepaling van dien toeslag door de Russische autoriteiten zou in de praktijk alle maatstaf veer de berekening
ontbreken, zoodat men vooruit niet zou weten, wat men bij
invoer in Rusland extra te betalen zou hebben en vreest,
steeds te reel te zullen betalen. Zaken zouden onmogetijk zijn.
Met Zwitserland zullen de onderhandelingen welter een good
einde gevoerd kunnen worden, daar de minimumrechten door
hot Zwitsersche fokvee en de Zwitsersche kaas en borer wel
gedragen kunnen worden en de agrari~rs doze wel zullen goedkeuren, daar zij er geen greet belang bij hebben.
 Evenmin verwacht men ten opzichte van ~Itali~ groote bezwaren, doeh hoe hot verdrag met Oostenrijk-Hongarije klaar
gespeeld meet worden, ligt nog geheel in hot duister. Behalve
de struikelblokken, die in de voorgestelde hooge Duitsche invoerrechten op hop, hout, gerst en vee gelegen zijn, wordt de
oplossing verwijderd door de bepaling, door Hongarije gemaakt,
dat nieuwe handelsverdragen alleen ~op basis van een nieuwe
.kusgleich tusschen Oostenrijk en Hongarije en een nieuw tarief
van invoerrechten in de Donau-monarehi~n gesloten moffen
worden. Noch doze Ausgleich noeh her nieuwe tarief zijn aanwezig, zoodat hot tractaaf met Duitsch]and hog geheel in de
lucht zweeft.
DO betrekkingen met Belgi~ zijn van industri~elen aard,
waarin de agrariseh geleide Duitsehe politiek insehikkelijk is.
Men voorziet dus hier geen hinderpalen, alleen oonoessies ten
koste der nijverheid.
Ten aanzien van de verhouding tot de Vereenigde Staten is
her niet moge]ijk, rooskleurig te zion. Om met andere staten
te kunnen onderhandelen, meet Duitschland hot bestaande
meestbegunstigingstractaat met de republiek opzeggen, waariu
de bepa]~ng voorkomt, dat Amerika de door Duitschland aan
andere staten tusschen 1891--1894 toegestanegunstige invoerrechten ook zal blijven genieten, indien doze rechten veer die
andere staten verhoogd worden, want geen land zal met Duitschland een nieuw verdrag met verhoogde reehten willenafsluiten,
zoolang doze bepalinff van kraeht is. Men zal dus wel tot de
opzegging moeten overgaan," doch hoewel de agrari~rs in hunne

1076
vijandsehap t~'gen den Amerikaan~sohen invoer van landbouw- en
veeteeltproduoten niets liever willen, ziet de regeering er
begrijpelijkerwijs tegen op, want een tarief-oorlog staat dan veer
de' dour, met zonder twijfel hoogst ernstige gevolgen veer de
nijverheid, den .handel on' de scheepvaart van Duitsehland.
 Zeer onzeker is de toekomstige verhouding tot Engeland,
waar proteotionistisehe, federatieve en represaille-stroomingen
en borrelingen van dit weleer rustige vrljhandelsmeer een reusaehtigen draaikolk gemaakt hebben, waaruit geen riehting
veer de toekomst te verkennen is. Breekt Engeland met den
vrijhandel~ dan is de nieuwe tariefwetgeving veer.de Britsohe
politici een gereede aanleiding, zich sleohts veer een handelsverdrag met Duitsohland te ]aten vinden, dat den 'Duitschen
invoer in Engeland zwaar zal treffen.
De vooruitziehten laten dus veer Duitsohland weinig hoop
dat her zioh gemakkelijk door de gevolgen, waartoe de overwinning der agrari~rs geleid heeft, been zal slaan.
Veer Nederland heeft de tegenwoordige toestand ook veel
bedenkelijks, want niet" alleen zal Duitschland onzen "uitvoer
zwaarder belasten, maar hot is to voorzien dat onze d oorvoerhandel On soheepvaart de dupe van een sgelsel zullen worden,
waaronder h o t ruilverkeer in sterk.e mate ~ehinderd~ wordt,
Bovendien leven wij onder een kabinet, d a t o n s nog wel
eens eenige fisoale verrassingen ken thuis stttren, welke onzen
handel weinig vreugde zouden be~.orgen.
Concentratie in hot Duitsche bankwezen. Vindt meu
sedert jaren allerwege een streven, hot bankiersbedrijf door
absortie van kleinere, door greet e of door amalgamati van
ongeveer gelijke maehten, en dit niet hot midst in Engeland,
een zeer belangrijke stap op denzelfden weg is geheel onverwaeh{
in Duitschhnd gedaan door hot vormen van een gemeensohap
van belangen tussohen twee der eerste Duitsche instituten,
t . w . de Dresdner Bank en den 4, Sehaafhausen'seher Bankverein. De omvang der betrokken kapi~alen geeft aan doze
gebeurtenis een groote beteekenis: de Dresdner Bank heeft
130 millioen Mark kapitaal ~en 34 millioen ~reserve, blj de
Sehaaffhausen Bank zijn de geta]]en 100 en ~0 millioeu Mark,
te zamen ~84 millioen.
 1077
Do beide banken zuUen-hanne zaken gemeensehappelijk
drijven, maar afzonderlijk b!ijven bestaan, terwijl de ver~ensten
tusschen beide in verhouding van hunne respectieve kapitalen
en reserve verdeeld zullen, worden. Twee directeuren en, drie
commissarissen van elk der beide instellingen worden ook bij
de andere benoemd, waardoor nagenoeg indentieke hoofdbesturen verkregen worden. Her oflicieel communiquff der banken
geeft als aanleiding tot deze vereeniging 7an belangen de omstandigheid op, dat de zaken der beide inste]lingen van dien
aard zijn, dat zij elkaar aanvullen, terwijl deze vorm van ver,
eeniging van belangen gekozen werd, om de gr0otekostenvan
een volkomen samensmelting te eermijden. De niet-oflicieele,.
 vrije algemeene zienswijze bevestigt de o~r
voorstelling
en vult die aan met den heerschenden indruk, dat door d e
vereeniging eene dreigende eoncurrentie tussohen de beide
banken voorkomen wordt. Terwijl de Dresdner Bank een veername plaats in Berl~jn, 8aksen en de Duitsche zeehavens inneenit,
Speelt de Schaa/~hausen Bank (hoofdzetel Keulen) de eerste viool
in de Rijnprovineie, doch beide zochten uitbreiding hunner relaties,
waarbij zij elkaar noodzakelijk moesten ontmoeten, allereerstin
hun bufferstaat, her Westfaalsche staal- en kolengebied. Eene
horsing is nu vermeden, integendeel de vereenigde banken
zullen nu gezamenlijk krachtigen steun kunnen verleenen aan
de groote industrie~n in hun arbeidssfeer, die met her cog op.de
onzekere richting van Duitschlands commerei~ele politieke relaties en in hun voortdurende vrees veer de Amerikaansche concurrentie niet zonder bezorgdheid in de toekomst zien. Een
andere reden veer de vereeniging der beide banken wordt nog
gezoeht i n de behoefte, welke, naar men meent, beide gevoelden, zich tegen de steeds wordende conourrentie der grootste
Duitsche bankinstellingen to versterken. Wat hiervan zij, zeker
vormen deze laatsten met hun aanhang ~van kleinere banken,
n l . . d e beide groe10en der Duitsche Bank en der Disconto-gesellschaft,, sen geduchte macht, zooals blijkt uit de volgend0
cijfers ~
Kapi~aal en reserves

di~o tier t r o o p.
Deutsche Bank
215 millioen NI. 447 millioen M.
Disconto Gesellsehaft 200
,/
u
4~4
,,
u
Men spreekt op de Duitsche beurzen van verdere combinatles

1078
en noemt daarbij de DarmstRdter Bank, de Handelsgesellschaf~
en andere instellingen.
 Amerikaansch.Chineesch Handelsverdag. Tusschen de
regeeringen der Vereenigde Staten en China is een verdrag
tot stand gekomen, waarin de helangrijke hepaling voorkomt,
d a t de Chineesehe regeering zieh verplicht, de hefting van
likin en alle andere verkeersbelastingen in her geheele rijk
a f te sehaffen, de ambtenaren, stations en betalingskantoren,
welke t o t de hefting daarvan dienen, te doen verdwijnen en
geen andere instellingen veer de hefting van verkeersbelasting.
.op goederen in ~ her leven te roepen, in welken vorm ook.
A~ll'een mogen inlandsche douaneposten hlijven hestaan, die
zi~ch tegenwoordig ann de zeekust, in vri.jhavens, waar keizerlijke zeedouanekantoren gevestigd zijn, en aan de landgrenzen"
van eigenlijk China, d . i . de 19 provineien en Mantsjoerije
bevinden; bovendien mogen zij overal opgerieht worden, waar
keiZerlijke zee-douanekantoren zijn of opgezicht zullen worden,
zoo ook op elk punt der zeekust of landgrens. Daartegenover
stemt de kmerikaansehe regeering toe, evenals de F,ngelsehe,
in de hefting van een toeslag op bet ~invoerrecht van door
hmerikanen ingevoerde goederen tot een bedrag van 189 maal
hot bestaande ~nvoerreoht (d.i, 789 pCt. van de waarde), i n h e t
g e h e e l dus 1~~
ol pCt. der waarde. Verder za,1 de uitvoer van
inlandsohe produeten met een recht van in hot geheel 789 pCt,
van de waarde (in plaats van de tegenwoordige 5 pCt. plus
g89 pCt. transito' rechten) belast worden. De inlandsche douanekantoren zullen in overleg met de provinciale besturen door
de huitenlandsehe ambtenaren der internationale douane gecontroleerd worden.
 VoortS zulien de steden Moekden en Antoeng in Mantsjoerije
veer dtm buitenlandschen handel geopend worden en terreinen
in deze steden door beide regeeringen in gemeen overleg
veer vestiging van vreemde ~settlements~p, zooals in de
vrijhavens bestaan, aangewezen worden. Af te waehten is,
war de houding der Russen tegenover de uitvoering dezer
bepaling zal zijn.
Bepaald is tevens, dat Amerikanen in Chin a sleehts grond mogen
bezitten in de vreemde settlements, wat ook in her verdrag

1~079
tusschen China cn J~apan van 1896 ten opzichte de Japanners.
voorkomt.
Ik heh hiermede her voornaamste uit dit verdrag aangehaald,
dat zeker als een belangrijk document in de Chineesche handelsgeschiedenis beschouwd mag worden, daar her in reel duidelijker
termen dan her in 190g gesloten Engelsoh-Chineesche verdrag
de vrijstelli.ng van her hinnenlandsoh verkeer in China vastste|t.
Indien werkelijk de likin en andere plaatselijke hemngen op
her hinnenlandseh verkeer er mede~verdwijnen,: war onvoor:
waardelijk beloofd wordt, staat men ash den vooravond van
een ontzaglijke vermeerdering van de Chineesche handels.
omzetten, welke tot: n u toe door dee likin hinnen d e engste
grenzen gehouden werden. Daar eohter de likin een dei voornaamste bronnen van plaatselijke en provinciale inkomsten en
een voortreffelijk instrument veer afpersingen ten bate van
hinnenlandsche autoriteiten vormt en een geeentraliseerd finanoi~el heheer, waarhij de rijksregeering geregeld in de geldelijke
behoeften der provinci~n vo0rziet, hare ambtenaren aldaar voldoende traetementen toekent en als Jet~ anders hesohouwt dan
bevoorreohten, wien her geoorloofd is hot publiek ten eigen
bate op aUe mogelijke wijze te exploiteeren, in China voorl oopig een luchtkasteel is, mag men bij dit verdrag weleenig
versehil tussohen theorie en praktijk verwachten.
Mot nog meet zekerheid kan dig van een andere toezegging,
welke China in hetzelfd~ tractaat doer, voorspeld worden, nl.
 een eenvormig muntstelsel te zul]en invoeren. Do Chineesohe
regeering kan zoo lets wel zeggen, maar niet doen, want zij
oefent op den gang van Zaken in de provinci~n niet den minsten
invloed uit, terwij] her muntw~zen zich in China in een zoodanigen ohaotischen toestand bevindt, dat zelfs een kraohtig
centraalbestuur, gewapend met een voortreffelijk bankwezen,
in afzienbaren tijd onmogelijk een munteenheid zou kunnen
invoeren. In hot verdrag wordt dan ook wijselijk over den aard
van hot nieuwe stelsel gezwegen, terwijl veer de verrekening
der douane de haikwan-tael gehandhaafd blijft.
IJzerproductie ~in 1902. In de Frankfurter Zeitung werden
onlangs de v0]gende cijfers hetreffendc de productie van rUW
ijzer i~ verschillende landen gepubliceerd.
1~080
~902. 190L 1900.' 1899.! t898.
Vereenigde Staten
17.8 15.8 18.7 13.6 11.8
D,uitschland
8.5 ~7.8~ 8.+8. 8
8.7
Engeland . . . . ..
8.4
7.8+ ,8.9
9.8
~+~4
Rusland
........ . . . . ..
~.5
2.8
. . . . +~.8 ~+.+6 P.,I.P.,+
Frankrijk . + . ,
$~.4 $.~
2,~
Belgi~ . . . . ..
1.4
0.8
!.2
!.g
1+8
Oostenri}k Hongarije.
 1.1
1.4
1.8
1.4
~1:
Totalewercldproductie 43.5 89+9 39+9 39.8 85~8:
Her merkwaardigste in deze statistiek is, dat van de toeneming van 7.7 ~ mi!lioen ton in een tijdsverloop van 5 jaar
6 ~iiiioen ~on op rekening ~]er Vereenigde Staten komt~ Z~j is
verder con spiegelbeeld van de [eeonomisehe geschiedenis dot
laa~te jaren. Her jaar 1899, teen de handel en nijverheid
vrijwel ailerwege hloeiden, bmngt een vermeerdering van 4
millioen ton ho Ven ~1898. De beide v0!gend, jaren Zijn stabiel,
1900 omdat in Europa de hoogteoeonjunctuur van 1899 nog
in de eerste maandeu voortduurde en de kentering.gedureude
dat jaar intrad, terwijl Amerika zich rustig ontwikkeld.e, zonder
groote sprongen te maken, i901 omdat Europa tengevolge van
de crisis, di6 daar inmiddels ingetreden was, achterh]eef in
deZelfde mate ~ls Amerika vooruitging, waar de groote ,,hoomu
van dat jaar begon te groeien. Deze zette zieh in 190~ voort,
terwijl in dat jaar iu Europa de diepte der crisis van 1901
doorworsteld was en men zich begon te herstellen. Yandaar
een meerdere productie van 3.6 millioen tou.
1903 zal waarschijnlijk weer een geheel andere verhouding te
zien geven, nu in de Yereenigde Staten de ongekende activiteit
en welvaart door een ernstige reactie gevolgd zijn, welke
tot inkrJmping der produktie geleid heeft, waar tegeuover staat,
dat de iudustrie op her vaste land van Europa daarentege n
betere re.qultaten dan in 1901 opgeleverd heeft en daar eene
toenem~ng der'productie verwacht mag worden.
Dat 1904 een vermeerdering der produetie zal aanwijzen,
mag op grond van de intusschen sterk gedaalde ijzerprijzen,
den vermoedelijk slechten afzet van staal in de u
Staten en den oubevredigeuden toestaud van de seheepsbouwnijverheid betwi.jfeld worden.
 1081
P r o d u c t i e van g o u d en zilver in 1902. De directeur der
taunt te Washington geeft de volgende cijfers:
De geheele productie van goud had een waarde van circa
710 mi]lioen gulden, waarvan
Australi~ (met Nieuw-Zeeland) 196 millioen gulden
Vere'en~gdeStaten. , . ,
~, . i9g
:u
n
Afrika. . . . . . . ..
94
,,
,,
Rusland . . . . . . ..
54
,~
H
Canada . . . . ..
..
50
~J,,~
,,
Britsch Indi~ : . . . ..
~8
u
~,,
China . . . . . . ..
gl
,,
~,
Ondaaks d~n tijdelijken aChteruitg~ng der Transvaals'ohe prOductie, is ;de wereldproduotie van goud meet ;dan tweemaai die
va~n 1~89g (350 mfliioen gulden).
D e totale vo0rtb~enging van zi!ver, gerekend tog de nominale
muntwaarde, was I in 1902 ~98 millioen gulden, Waarvan
Mexico . . ..
189 millioen
Vereefiigde Staten I72
,,
Bolivia . . ..
40
,I
kustrali~ . . . ..
~4
,,
I n 189g bedroeg de:w, ereldproductie 330 millioen gulden
D e hoeveelheid zilver voortgebracht is dus belangrijk toegenomen, d e werke!ijke waarde der productie is ,tengevolge van
de da!ing van den zilverprijs niettemin minder dan tien jaar
geleden.
HandelsVerdrag tusschen Nederland eu F r a n k r i j k . Dit
verdrag, dat in de Juli'kroniek gecrifiseerd werd, keurde
de TWeede Kamer, 0fsohoon verschilIende bedenkingen tegen
zijne veer Nederland ongunstige bepalingen geopperd werden,
on!angs goed.
BI~URS~rAN.
