UIT HET BUITENLAND
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDKIJFSHUISHOUDKUNDE

169

1933
UIT HET BUITENLAND
Red.: F. HAARBOSCH, CH. HAGEMAN, Drs A. TH. DE We have audited the above balance sheet and have obtained
LANGE en Drs W . P. DEN TURK
all the information and explanations we have required. In our
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris opinion such balance sheet is properly drawn up so as to ex­
der Redactie)
hibit a true and correct view of the state of the company’s af­
fairs according to the best of our information and the expla­
nations
given to us, and shown by the books of the company.
De Engelsche accountantsverklaring
Hierbij valt op te merken, dat indien men de verklaring van
In het nummer van 26 Juni 1937 van The Accountant komt 1885
aanvult met de clausule omtrent de „explanations and in­
een artikel voor, waarin een overzicht wordt gegeven van de formation”
men de thans gebruikelijke verklaring verkrijgt —
ontwikkeling der accountantsverklaring in het Britsche Rijk. „dust unto dust”
merkt de inzender op. Dat de gegeven ver­
De eerste Joint Stock Companies Act 1845 gaf voorzieningen klaring niet overeenstemt
met de formule, die in de wet van
voor de benoeming van auditors door de „company in ordinary 1856 is genoemd, zal mogelijk
zijn oorzaak hebben in het feit.
meeting”. De aldus benoemde auditors konden zich doen bjj- dat de verklaring niet verplichtend
was gesteld.
staan door accountants om de rekeningen te verifieeren. Art. Inzender gaat aan de hand van uitspraken
van Commissies
108 van genoemde wet luidde: auditors shall either make a na, dat het beroep has followed the law faithfully
in all its
special report on the accounts or simply confirm them.
 minor
verbal
variations,
while
the
lawyers
have
excepted
the
Deze bepaling werd gewijzigd bij de volgende wet van 1856. gradual evolution of accountancy opinion regarding the wor­
Nu werd bepaald, dat de auditors in hun rapport moeten ver­ ding of the certificate which is epitomised in the 1933 Report.
klaren of „in their opinion the balance sheet is a full and fair
balance sheet — and properly drawn up so as to exhibit a Naar de hier te lande beerschende opvattingen zou men wentrue and correct view of the state of the company’s affairs and sehen,
van 1933 overeenkomst zou gaan tooin case they have called for explanations or information from nen metdatdedeinverklaring
nog
vroegere
tijden gestelde eischen, namelijk
the directors, whether such explanations or information have met den eisch gesteld in de wet
van 1845 ...... or simply con­
been given by the directors and wether they have been satis­ firm them.
factory ’’.
Ch. H.
Deze redactie is gehandhaafd in de nieuwe wet van 1882,
welke tot 1900 van kracht bleef.
Tot 1900 was er geen verplichting voor de vennootschappen
(met uitzondering van financieele ondernemingen sinds 1879) EEN BOEKJE OVER CONJUNCTUURSTATISTIEK
om een auditor aan te stellen. In 1900 werd deze verplichting
iogesteld en de auditors moesten de thans gebruikelijke verkla­ Het onderwerp conjunctuurstatistiek heeft bjj vele bedrijfs­
ring aan de voet van de balans teekenen bij goedkeuring dezer economen maar matige belangstelling. Dit is te verklaren uit
twee oorzaken. In de eerste plaats uit gebrek aan wiskundige
rekening.
 Hieronder laten wij eenige accountantsverklaringen volgen, scholing. Voor zoo ver men al iets aan de z.g. hoogere wiskunde
die in de jaren 1885, 1901 en 1933 voor een bepaalde onderne­ heeft gedaan, is dat zoo vaag, dat men zich maar liever niet op
het gladde ijs der conjunctuurstatistiek waagt. De tweede oor­
ming zijn afgegeven.
zaak is gelegen in een zeker wantrouwen, dat bij den economisch
1885
geschoolden mcnsch reeds spoedig opkomt, wanneer hij den sta­
met cijfers ziet werken, op een manier, die hij niet be­
I certify the above to be a true statement of the liabilities tisticus
grijpt.
Het
wat hij ziet is het ontstaan van een cijfer­
and assets of the company, according to the books, which I reeks, die meteenige
de
oorspronkelijke
schijnbaar niets meer gemeen
have examined.
heeft, en wanneer de man, die die reeks te voorschijn tooverde,
hem dan bepaalde tendenzen daarin toont, denkt de niet-statis1901
ticus er het zijne van.
In accordance will the provisions of Section 23 of the Com­
panies Act 1900 I certify that all my requirements as auditor Beide bezwaren worden weggenomen door lezing van een
boekje, vorig jaar in Jena verschenen, dat wij dezer dagen toe­
have been complied with.
 I report that the books of the company are kept in the best vallig in handen kregen. Het heet „Einführung in die Konjunk­
possible manner, that vouchers for all cash payment have been turstatistik”, en is geschreven door Dr. •/. Muller, hooglceraar
produced, and that I have verified the bank balance with the te Jena. Lezing van dit boekje kan den niet-statisticus nooit
balance in the books of the bank and have examined the bills genoeg worden aanbevolen. In de eerste plaats is het geschre­
in hand and the vouchers for the securities. These securities ven louter op basis der lagere wiskunde. Daarnaast is het theo­
have been taken at cost which is in excess of present quotations retisch heel goed. De grenzen der berekeningen, het betrekke­
sa far as same apply, although there has been no reduction in lijke van hun waarde, alles wordt den lezer helder voor oogen
the income accruing therefrom. The stocks have been entered gesteld. Dit boekje te lezen maakt, en dat is meer dan men
according to inventories at prices certified by the managing di­ van vele statistische werken kan zeggen, „den verständigen
rector and departmental managers not exceeding cost. Secu­ leek” inderdaad wijzer.
rities amounting to — have been deposited against advances
included in the total creditors appearing in the balance sheet. Wij willen, ter nadere adstrueering dezer aanbeveling, en­
With these observations I am of opinion, that the balance kele punten uit de inleiding naar voren brengen.
sheet is properly drawn up so as to exhibit a true and correct Muller onderscheidt vier soorten van beweging in het econo­
view of the state of the company’s affairs as shown by the misch leven. In de eerste plaats de seizoenschommelingen. Deze
books of the company.
 worden veroorzaakt door veranderingen in de consumptie van

170

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

een artikel, welke veranderingen voortvloeien uit de wisseling
der jaargetijden, feestdagen, 1 Mei als algemeene datum van
verhuizen e.d. Zij doen zich ook door heel het economisch leven
voelen, en de statisticus wordt zelden voor een waarnemingen­
reeks geplaatst, waar hij, ter nadere analyse der nog te noemen
bewegingen, niet eerst de seizoenschommelingen uit moet elimi­
neeren.
Na de seizoenschommelingen behandelt Muller de trend.
Deze bewegingen strekken zich uit over enkele decennia en
meer, ze kunnen het geheele bedrijfsleven omvatten zoowel als
één bepaalden tak, ze kunnen opwaarts en neerwaarts zijn ge­
richt, alsook van richting veranderen.
De oorzaken zijn soms algemeen in hun invloed, zooals b.v.
bevolkingsaanwas, toename der besparingen, en kunnen ook een
meer bijzonder effect hebben. In dit verband kan b.v. gewezen
worden op de na-oorlogsche voortdurende daling der speelgoe­
derenproductie. als gevolg van de toenemende practijken der
gezinsbeperking.
De derde groep der bewegingen is die der eenmalige, door
bepaalde oorzaken a.h.w. accidenteel tusschentredend. Natuur­
rampen, inflatie, oorlogen, ordening van het bedrijfsleven, zie­
hier enkele voorbeelden.
 De vierde groep is tenslotte die der conjunctuurgolven. Mul­
ler geeft op dit punt zulk een keurig theoretisch exposé, dat
wij niet kunnen nalaten het in zijn geheel te citeeren:
„Nunmehr bonnen auch die konjunkturellen Schwankun­
gen im eigentlichen Sinne in den Gesamtkreis der Bewegungen
des Wirtschaftslebens eingeordnet werden. Negativ betrachtet
sind sie diejenigen Bewegungen, die nach Ausschaltung der
drei vorerwähnten Bewegungen übrig bleiben; positiv bezeich­
net: diejenigen Wellen des wirtschaftlichen Lebens, die im
ständigen Wechsel von Auf un Ab aus innerwirtschaftlichen
Ursachen entstehen, weshalb für sie auch die Bezeichnung
„Wechsellagen” vorgeschlagen worden ist. Ihre statistischen
Merkmale — auf ihre materiellen Ursachen, die einer der um­
strittensten Probleme der ganzen Wirtschaftswissenschaft über­
haupt sind, kann in dieser lediglich statistisch-methodische Ar­
beit natürlich nicht eingegangen werden — liegen also auf zwei
Gebieten. Einmal handelt es sich bei ihnen grundsätzlich um
periodische Erscheinungen, wodurch sie sich von den einmaligen
auszerordentlichen Bewegungen unterscheiden.
 Zum anderen sind die konjunkturellen Wellen solche von mitt­
lerer Länge, d.h. nach unten hin von mindestens einer Reihe
von Jahren, nach oben hin höchstens weniger Jahrzehnte. Da­
durch ist nach den Saisonschwankungen eine absolut scharfe
Grenze gegeben, da diese sich grundsätzlich innerhalb eines
einzelnen Jahres abspielen. Nicht ganz so scharf ist die Tren­
nungslinie gegenüber den Trend. In ruhigen Zeiten kann eine
einzelne Konjunkturperiode wohl einen Zeitraum umfassen, in­
nerhalb dessen sich in bewegten Zeiten auch schon ein Trend
auswirken kann. Die Begriffe „Wellen von mittlerer Länge”
(Konjunktur) und „langfristige Bewegungen” (Trend) kön­
nen also nicht mit einer absolut bestimmten Zahl von Jahren
definiert werden, sondern sind relativ im Verhältnis zu der
allgemeinen Ruhe oder Unruhe des wirtschaftlichen Lebens
aufzufassen. Auch die Periodizität, die den konjunkturellen Be­
wegungen unter allen Umständen anhaftet, ist kein sicheres
Unterscheidungsmerkmal. Denk einmal können auch Trends,
wenn man sie über sehr lange Zeiträume hin verfolgt, perio­
dische Schwankungen aufweisen, und umgekehrt ist auch die
Periodizität der konjunkturellen Wellen, nich von irgendwel­

chen bestimmten Regeln abhängig, sondren jede Konjunktur­
periode hat ihr eigenes Aussehen und ihre eigenen Entwick­
lungsgesetze. Immerhin findet man ein einigermaszen sicheres
Unterscheidungsmerkmal für Trend und konjunkturellen Be­
wegungen darin, welche Auswirkungen sie zeitigen. Hat eine
bestimmte längerfristige Bewegung endgültige Aenderungen in
Aufbau oder Zusammensetzung der Wirtschaftslebens über­
haupt oder eines einzelnen Zweiges zur Folge (sogenannte
„strukturelle” Aenderungen), so ist sie ihrem inneren Wesen
nach ein Trend. Ist dies nicht der Fall, sondern besteht noch
die Tendenz zur Rückkehr in den früheren Zustand, so handelt
es sieh um eine konjunkturellen Schwankung. Aber dieses Er­
kennungsmerkmal ist natürlich gewöhnlich nur für Unter­
suchungen ex post anwendbar. Im Verlaufe einer bestimmten
Entwicklung selbst ist das endgültige Ergebnis oft genug nicht
mit Sicherkeit erkennbar, und da der praktische Konjunktur­
statistiker gerade meist vor der Aufgabe steht, einen Augen­
blickszustand beurteilen zu müssen, dessen weitere Folgeer­
scheinungen nicht mit Sicherkeit oder auch nur Wahrschein­
lichkeit abzuschätzen sind, so ist im Einzelfall die richtige Aus­
einanderhaltung von Trend und Konjunktur allerdings oft
schwierig genug.”
Niet alleen echter tusschen trend en conjunctuur is de grens
soms lastig te trekken, ook conjunctuur en eenmalige beweging
kunnen dooreenloopen. Een conjunctuurneergang kan b.v. eenigen tijd worden tegengehouden door de conjunctuui'politiek der
overheid.
 Muller maakt nog enkele opmerkingen ook over de mode.
Deze kan zich openbaren zoowel in een trend als in een eonjunctuurbeweging. Het feit dat wij niet meer, zooals voorheen,
onze woningen gaarne opsieren met porceleinen figuren, heeft
in de desbetreffende industrie een trend doen ontstaan van uit­
gesproken dalend karakter.
Daarnaast kan het gebeuren dat een dalende conjunctuur de
vraag naar goedkoopere kleedingstoffen zoodanig doet toene­
men, dat de gang van zaken in die bepaalde branche gansch
anders is, dan ze zuiver onder invloed van het conjunctuurverloop, zonder tusschentreding van deze door de conjunctuur
zelve gewekte modewisseling, zou geweest zijn.
Misschien zullen wij nog gelegenheid hebben om op dit boekje
terug te komen. Laten inmiddels echter die bedrijfseconomen
die, geen verstand hebbende van de hoogere wiskunde, zelden
of nooit wat aan dit onderwerp deden, het werkje van Müller
eens bestudeeren. Zij zullen hun kennis van het conjunctuurgebeuren en van het conjunetuuronderzoek er belangrijk mee
aanvullen.
Rotterdam, Juli 1937.
d. T.
VRAGENBUS
Vragen omtrent onderwerpen, die voor den accountant in de
uitoefening van zijn beroep van belang kunnen zijn, kunnen
worden ingezonden bij den Secretaris van de Redactie.
De Redactie is bereid, om de grenzen waarbinnen de vragen,
die voor beant ivoording in aanmerking komen, vallen, zoo ruim
mogelijk te stellen, zoodat zoowel die van juridischen, als die van
bedrijfshuishoudkundigen aard daar binnen vallen, mits de
vragen slechts blijven binnen het gebied, dat het blad dienen
wil.
De beantwoording geschiedt door een der medewerkers of.
