De studiekeuzecheck op 13 universiteiten
De Studiekeuzecheck
op 13 universiteiten

Inhoud
Inhoud ................................................................................................................................................ 2
1. Inleiding .......................................................................................................................................... 3
2. Samenvatting .................................................................................................................................. 4
2. Erasmus Universiteit Rotterdam ..................................................................................................... 7
3. Maastricht University....................................................................................................................10
4. Radboud Universiteit ....................................................................................................................13
5. Rijksuniversiteit Groningen...........................................................................................................15
6. Tilburg University .........................................................................................................................18
7. Technische Universiteit Delft ........................................................................................................20
8. Technische Universiteit Eindhoven ...............................................................................................22
9. Universiteit Leiden ........................................................................................................................ 26
10. Universiteit Twente.....................................................................................................................29
11. Universiteit Utrecht ....................................................................................................................31
12. Universiteit van Amsterdam .......................................................................................................33
13. Vrije Universiteit ......................................................................................................................... 37
14. Wageningen University ...............................................................................................................40

2

1. Inleiding
Met de wet Kwaliteit in verscheidenheid hoger onderwijs, die werd aangenomen in
2013, werd de aanmelddatum voor studenten vervroegd naar 1 mei. Ook kregen
aankomend studenten recht op de Studiekeuzecheck (SKC). De eerste lichting
studenten die hiermee te maken kreeg waren de studenten die begonnen in studiejaar
2014-2015. Aanleiding voor deze maatregelen was de hoge uitval van studenten in
het eerste jaar. Veel studenten gaven aan dat een verkeerde studiekeuze daaraan ten
grondslag lag.
Naast de vervroegde aanmelddatum en de invoering van de SKC, zijn er andere
relevante beleidsmaatregelen die effect hebben op studieuitval en studiesucces. Zo is
er in het VO reeds geruime tijd aandacht voor versterking van loopbaanoriëntatie en –
begeleiding (LOB). Bij universiteiten zijn er per instelling vele maatregelen ingevoerd
om het studiesucces te verhogen, zoals het Bindend Studie Advies, inzet op
begeleiding en ondersteuning van studenten en regionale samenwerking met het
toeleverende VO.
 De SKC wordt per instelling, en vaak ook per faculteit of opleiding, verschillend
ingevuld. Gezien de nog maar korte levensduur van de SKC zijn er nog veel
ontwikkelingen: instellingen leren van eigen onderzoek en van elkaar. Men zoekt naar
de meest effectieve vorm van SKC voor student, docent en instelling. Deze
ontwikkelingen worden op de voet gevolgd door politiek en samenleving: hoe vullen
universiteiten de SKC in? Wat werkt wel en wat niet? En hoe serieus nemen studenten
de SKC?
Juist vanwege de verschillen tussen instellingen en binnen instellingen is in 2016 door
de VSNU geïnventariseerd hoe de SKC ingevuld wordt. Dit document geeft een
overzicht van de verzamelde informatie per december 2016. Omdat de
studiekeuzecheck nog volop in ontwikkeling is heeft dit overzicht een beperkte
houdbaarheidsdatum. Voor actuele informatie kunt u contact opnemen met de VSNU
of de individuele instellingen.
Leeswijzer:
In hoofdstuk 2 wordt een samenvatting gegeven van de wijze waarop de SKC wordt
ingevuld bij de universiteiten. In hoofdstukken 3 t/m 15 wordt detailinformatie per
instelling gegeven.
3

2. Samenvatting
Doelstelling
De doelstelling van de SKC is voor alle universiteiten gelijk: de juiste student op de
juiste plek krijgen. Zij willen allen zorgen dat de student een opleiding kiest die past
bij zijn of haar interesse en competenties zodat de student gemotiveerd aan de studie
begint. Universiteiten verwachten dat dit zal zorgen voor meer studiesucces, minder
uitval en minder studenten die switchen tussen opleidingen in het eerste jaar van de
studie.
 Een goede match wordt bereikt door:
– de student een reëel beeld te geven van de inhoud, het niveau en onderwijsvormen
van de opleiding;
– de student een reëel beeld te geven van het beroepenveld voor een opleiding;
– de student te helpen reflecteren op zijn of haar keuze door inzicht te geven in zijn of
haar verwachtingen, motivatie en interesse;
– de student kennis te laten maken met de opleiding, om zo de binding met de
opleiding en instelling te vergroten.
Studiekeuzecheck vs. voorlichtingsactiviteiten
De SKC wordt op alle universiteiten aangeboden. De universiteiten zien de SKC als het
sluitstuk van het oriëntatie- en studiekeuzeproces van studenten. Studenten kunnen
zich oriënteren op een studie via LOB-activiteiten in het voortgezet onderwijs, via
websites zoals studiekeuze123.nl en tijdens open dagen, meeloopdagen en
proefstudeeractiviteiten bij universiteiten. Voor sommige opleidingen is deelname aan
één van deze activiteiten een eerste stap in het SKC-traject. Voor alle opleidingen
geldt dat deelname aan voorlichtingsactiviteiten een goede voorbereiding is op een
uiteindelijke studiekeuzecheck.
Activiteiten
De activiteiten die universiteiten aanbieden in het kader van de SKC verschillen van
elkaar. Sommige instellingen hebben alleen centraal beleid, andere instellingen
regelen deze activiteiten op faculteits- of opleidingsniveau. Het komt ook voor dat
bepaalde activiteiten centraal geregeld zijn en er per opleiding gekeken wordt of
aanvullende activiteiten wenselijk zijn. De universiteiten vullen zelf in wat voor hen en
de betreffende opleiding het beste past. Op deze manier is er ruimte voor maatwerk
per opleiding.
 De meest voorkomende activiteiten zijn:
– (online) vragenlijst: meestal gaan de vragen over motivatie en interesse, in
sommige gevallen ook over andere dingen zoals leerstijl;
– huiswerk of opdracht;
– college of andere representatieve onderwijsactiviteit;
– een toets over het huiswerk en/of de gevolgde onderwijsactiviteit;
– contact met docenten en studenten van de opleiding, dit kan in de vorm van een
één op één gesprek.
Alle studenten met een Nederlandse vooropleiding hebben recht op de SKC. Zij
hebben toegang tot de aangeboden activiteiten als zij zich voor 1 mei hebben
ingeschreven. Het verschilt per opleiding en instelling of de activiteiten verplicht zijn.
Daarnaast hebben sommige opleidingen een uitgebreider programma voor
zogenaamde 'risico-studenten': studenten waarvan blijkt dat ze zich nog weinig
hebben georiënteerd of die lager dan gemiddeld hebben gepresteerd op het vwo.
4

Terugkoppeling en begeleiding
Terugkoppeling
Elke student die aan de SKC heeft deelgenomen krijgt hier feedback op. De vorm van
de feedback is afhankelijk van de activiteit. Vaak gaat het om de uitslag van een
toets of nagekeken huiswerk of de uitkomsten van de analyse van een ingevulde
vragenlijst. De feedback is in ongeveer de helft van de gevallen een advies: positief,
twijfel of negatief. Dit wordt schriftelijk of mondeling aan de student medegedeeld.
Een advies is nooit bindend: een student kan zich ongeacht het advies inschrijven
voor een opleiding. Een enkele universiteit hanteert het principe dat een inschrijving
ná 1 mei in combinatie met een negatief advies aan de hand van de studiekeuzecheck
wél bindend kan worden verklaard.
 Binnen de instellingen zijn er verschillende opleidingen die een persoonlijk
matchingsgesprek voeren met de toekomstige student. Voor sommige opleidingen
geldt dat dit aan alle studenten wordt aangeboden, in andere gevallen gaat het om de
studenten die in een eerdere fase een negatief of twijfel advies hebben gekregen. In
een gesprek kan de student geholpen worden bij de reflectie op de passendheid van
de gekozen opleiding bij zijn/haar interesses en competenties.
Doelstelling van de terugkoppeling is voor alle instellingen dat de student inzicht krijgt
of de opleiding bij hem of haar past en aan de hand van deze uitslag reflecteert op de
studiekeuze.
Begeleiding
De resultaten van de SKC worden door een aantal instellingen ook tijdens de studie
gebruikt. Sommige instellingen bieden bijvoorbeeld extra begeleiding of bijscholing
aan studenten waarbij er twijfel is over de match. Andere instellingen gebruiken de
SKC om excellente studenten te identificeren en hen bijvoorbeeld voor te lichten over
een honourstraject.
Ontwikkeling en onderzoek
Universiteiten evalueren hun beleid en doen onderzoek naar de effecten van de SKC
op de lange termijn. Door de ervaringen van studenten en docenten te evalueren
kunnen instellingen hun SKC verbeteren. Bij veel opleidingen leiden de uitkomsten
van de evaluatie tot het wijzigen van vragenlijsten en procedures. Dit is een
dynamisch proces: elk jaar kunnen universiteiten hun SKC verder verbeteren.
Ervaringen
De ervaringen van studenten met de SKC zijn veelal positief. Ze geven aan dat ze een
beter beeld hebben gekregen van wat de opleiding inhoudt en van de instelling.
 Daarnaast geven studenten op een aantal instellingen aan dat ze zich door de SKC
meer welkom voelden en met een positief advies gesterkt in hun studiekeuze. Voor
docenten is de SKC vaak een grote tijdsinvestering. Na het eerste jaar blijkt echter
dat door het doorlopen van het SKC-traject studenten meer binding hebben met en
motivatie hebben voor hun studie dan studenten die geen SKC-traject hebben gedaan.
Dit is voor de instellingen en de docenten in het bijzonder een goede ontwikkeling,
gemotiveerde studenten zullen harder werken en ook de kans op studiesucces
vergroot. Studieadviseurs geven aan hetzelfde te ervaren als docenten, de SKC is ook
voor hen een tijdsinvestering maar het heeft vervolgens wel positieve effecten op de
betrokkenheid van studenten bij hun studie.
Onderzoek en resultaten
De meeste instellingen bieden hun studenten sinds 2014 een SKC aan. Instellingen
die onderzoek doen naar de SKC concentreren zich voornamelijk op de effecten van
de SKC op studieuitval, switch en studiesucces. Hierbij wordt ook specifiek gekeken
naar de mate waarin de SKC-adviezen voorspellende waarde hebben. Daarnaast
wordt onderzoek gedaan naar effecten van de SKC op het studiegedrag van
studenten. Omdat de SKC zich de laatste jaren sterk heeft ontwikkeld, is het lastig om
5

het effect van de SKC op studieuitval, switch en studiesucces te onderzoeken.
Bovendien zijn vaak gelijktijdig meerdere maatregelen genomen om het studiesucces
te verhogen, waardoor de verschillende effecten niet goed onderscheiden kunnen
worden. Mede daarom kunnen er nog geen betrouwbare uitspraken worden gedaan
over de effecten van de SKC. De eerste resultaten wijze wel op positieve effecten:
hogere binding aan de opleiding, bewuster kiezen door studenten en afnemende
uitval/switch in het eerste jaar. Ook is er sprake van voorspellende waarde van het
SKC-advies: risicostudenten vallen vaker uit, switchen vaker en behalen minder
studiepunten in hun eerste jaar.
 6

3. Erasmus Universiteit Rotterdam
1. Doelstelling
“Doel van matching is de juiste match, student op de juiste plek en binding met de Erasmus
Universiteit, vroeg kennismaken met alle ins- en outs van de opleiding van keuze.”
2. Activiteiten
Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Instellingsbrede activiteit

Voor alle
studenten?

Online vragenlijst

Ja

Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Variant van proefstuderen,
óf

Ja

Ja, consequentie bij niet
Juni
deelnemen van verplichte
activiteit is niet inschrijven.
Pre Academic Program, óf

Nee

Niet verplicht, geen
consequentie

Periode/maand

Ja, maar alleen bij sommige Feb t/m augustus
opleidingen ook
consequenties indien niet
deelgenomen.
Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Augustus

Wiskunde cursus (online), óf Ja

Ja, voor alle bachelors die
Juni + juli
gaan studeren aan de
Economie faculteit (tenzij ze
vrijstelling hebben o.b.v. de
antwoorden op de online
vragenlijst en bijbehorende
bewijsstukken inleveren.)
Consequentie is: geen
inschrijving bij geen
deelname.
Studiekeuze
groepsbijeenkomsten, óf

Ja, (samen met een
Feb t/m augustus
verplichting tot het invullen
van de universiteitsbrede
vragenlijst), voor alle
bachelors die Bedrijfskunde
bij RSM gaan studeren,
tenzij er vrijstelling is op
grond van vervangende
activiteiten (bijv.
proefstuderen bij
Bedrijfskunde) of krachtens
wettelijke bepalingen.
Ja

7

Consequentie is: geen
inschrijving bij geen
deelname.
Individuele gesprekken

Ja

Geen consequenties

zomerperiode

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

De algemene voorlichtingsactiviteiten liggen niet dicht tegen matching aan, maar het
proefstuderen wel. Het primaire doel van voorlichting = niet matching. Het primaire
doel van matching = geen voorlichting.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Dit verschilt per opleiding. Sommige opleidingen laten nog
studenten toe, andere opleidingen pas na deelname aan een
activiteit.
Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Deze studenten worden gezien als vóór 1 mei aangemeld en
toegelaten.
 3. Terugkoppeling en begeleiding
Standaard vragenlijst resulteert in een schriftelijk advies. In dit advies wordt het
persoonlijke profiel afgezet tegen de andere antwoorden van studiekiezers van die opleiding (of
de EUR indien N laag is). Doelstelling van de terugkoppeling is dat de student feedback krijgt en
inzicht in de keuze en de match met het opleidingsprofiel.
Faculteiten gebruiken de uitkomsten om de facultaire activiteiten verder en nuttiger vorm te
geven. Studieadviseurs gebruiken de uitkomsten om de student beter te kunnen voorlichten in
keuzes en om individuele verzoeken van advies te kunnen voorzien. In alle gevallen worden de
uitkomsten gebruikt voor het opmaken van de adviezen aan de hand van de online vragenlijst
(niet van toepassing voor opleidingen met fixus of selectie).
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

De Erasmus Universiteit wil graag longitudinaal onderzoek gaan doen naar de effecten
van matching, studiekeuzeactiviteiten en studiesucces aan de Erasmus Universiteit.
Dat onderzoek moet echter nog worden opgestart. Binnen faculteiten wordt op dit
moment wel al naar specifiekere vraagstellingen gekeken.
Ervaringen van:
-

Studenten en docenten: daar waar de activiteiten zijn geëvalueerd, zijn studenten en
docenten positief. Verder zijn er geen negatieve geluiden bekend.
Ontwikkeling in matching
Er is een verplichte toets opgenomen als onderdeel van de studieactiviteiten zodat:
-

Binnen enkele faculteiten zijn inhoudelijke aanpassingen gedaan in de programma’s en
er zijn in de vragenlijst enkele opleiding-specifieke vragen toegevoegd.
8

-

Er is ervaring opgedaan en vraagstelling is aangescherpt. Door toevoegen van de
opleiding-specifieke vragen is invulling gegeven aan de inhoudelijke verschillende
behoeftes van faculteiten. De ene faculteit is bijvoorbeeld in wiskundecijfers
geïnteresseerd terwijl de andere faculteit interesse heeft in een motivatiebrief.
 Meer informatie en contact:
http://www.eur.nl/bachelor/studiekeuzecheck/
Contact: Stella Verbrugge, Ad Scheepers

9

4. Maastricht University
1. Doelstelling
“Matching (studiekeuzecheck) wordt gezien als de laatste check voor een student om te zien of
de beoogde opleiding goed bij hem/haar past. Voor de UM is het doel dan ook de juiste student
op de juiste plek.”
2. Activiteiten

Instellingsbrede activiteit
De studiekeuzecheck, de
laatste check in het
studiekeuzeproces van een
aankomend student, bestaat uit
een online vragenlijst (bij
sommige faculteiten inclusief
een opdracht die thuis gemaakt
moet worden), eventueel
gevolgd door een persoonlijk
gesprek (evt. via skype voor
internationale studenten) met
de studieadviseur of
opleidingsdirecteur. Ook zijn er
groepsbijeenkomsten in plaats
van persoonlijke gesprekken bij
een aantal faculteiten.
Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Ja, ook voor Ja, consequentie: student
studenten
kan geweigerd worden
met een
buitenlandse
vooropleiding

Periode/maand
Vanaf oktober

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

‘Experience days’, ‘student-for-a-day’ en de ‘speed-date evenementen’: dit zijn
vrijwillige activiteiten, deelname staat los van de studiekeuzecheck.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Student mag zich nog aanmelden, maar verliest het recht op
toelating. Alleen bij studenten die een (sterk) negatief advies
ontvangen na deelname aan de studiekeuzecheck kan de
opleiding besluiten de inschrijving te weigeren.
Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Student heeft toelatingsrecht en wordt meegenomen in het
proces.
N.B. Voor studenten die elders een negatief BSA krijgen worden en die zich laat aanmelden
worden in september extra bijeenkomsten georganiseerd om ze te binden en verwachtingen
helder te maken.
3. Terugkoppeling en begeleiding
De student kan drie soorten advies krijgen:

10

1. Positief advies: student ontvangt een ‘welkom bericht’ met verdere informatie over de
introductie en andere activiteiten.
 2. Positief advies met aanbevelingen: student ontvangt een ‘welkom bericht’ met een
persoonlijke boodschap, zoals een aanbeveling om deel te nemen aan een
mentorprogramma. Het kan ook een aanbeveling zijn om, waar het vermoeden bestaat
dat de student zich nog onvoldoende georiënteerd heeft, bijv. andere open dagen te
bezoeken.
3. Negatief advies: student ontvangt een uitnodiging tot een persoonlijk gesprek met de
studieadviseur en/of de opleidingsdirecteur.
N.B. Ook bij een positief advies (met of zonder aanbevelingen) kunnen studenten zich bij
sommige faculteiten aanmelden voor extra begeleiding.
Bij alle communicatie blijft de doelstelling ‘de juiste student op de juiste plek’. Hier komt bij dat
na deze eerste indruk van een student, aanbevelingen gemaakt kunnen worden om de kans op
succes te vergroten.
Uitkomsten van matching worden gebruikt door:
-

Studieadviseurs: studenten identificeren die wellicht extra hulp nodig hebben in het
begin.
Matching coördinatoren: studenten identificeren die wellicht profijt hebben van een
mentoraat programma en/of die wellicht in de toekomst geschikt zijn voor een honours
programma. Resultaten naast het studiesucces van een student leggen om te zien of de
matching een goede voorspellende waarde heeft of aangepast moet worden.
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

UM heeft al een aantal jaren matching en doet hier ook onderzoek naar. Het onderzoek
is voornamelijk gericht op de voorspellende waarde van matching op studiesucces van
een student.
Ook is er bij invoering bij alle bacheloropleidingen zonder fixus onderzoek gedaan naar
de beleving van de student om te zien of de activiteiten die werden aangeboden ook
behulpzaam zijn voor de student. Het resultaat wordt weer gebruikt voor verdere
verbetering van het proces.
Een tweetal opleidingen hebben de afgelopen jaren ook meegedaan aan een CPB
onderzoek naar matching, waarvan later dit jaar het eindrapport verwacht wordt.
 Ervaringen van:
-

-

Studenten: een eerste onderzoek naar de tevredenheid wees uit dat studenten over
het algemeen tevreden waren over de activiteit, maar dat de doorlooptijd als te lang
werd ervaren. (Dit is opgepakt en verholpen inmiddels).
Vanwege de landelijke onderzoeken naar matching is er intern voor gekozen om hier dit
jaar geen onderzoek naar te doen.
Studieadviseurs: positief, want het geeft hen meer inzicht in de nieuwe studenten.
Het is wel tijdsintensief indien er veel gesprekken in een kort tijdsbestek dienen te
worden gehouden.
Ontwikkeling in matching
-

De doorlooptijd is verminderd – studenten krijgen bij aanmelding de uitnodiging voor
deelname aan de SKC en ontvangen ook binnen uiterlijk 3 weken het advies. Uit
onderzoek bleek dat het te lang duurde voordat de student bericht had van de

11

-

betreffende opleiding tot deelname en vervolgens het resultaat. Dit is vorig jaar
opgepakt.
Er worden meer koppelingen gemaakt vanuit het SKC resultaat, bijvoorbeeld of een
student baat zal hebben bij een mentor of wellicht een kandidaat is voor een
honoursprogramma. De opleidingen die deze koppelingen maken hebben al enige jaren
ervaring met matching en uit onderzoek bleek een voorspellende waarde. Het is daarom
nuttig deze gegevens te gebruiken bij het maken van koppelingen (niet uitsluitend deze
resultaten overigens).
 Meer informatie en contact:
https://www.maastrichtuniversity.nl/nl/support/voordat-je-studie-begint/toelatinginschrijving/aanmelden-voor-een-bacheloropleiding/4-volg
Contact: Ellen van der Aar

12

5. Radboud Universiteit
1. Doelstelling
“De juiste student op de juiste plek, dus voorkomen van een verkeerde studiekeuze en de
daarmee samenhangende uitval.”
2. Activiteiten

Type activiteit

Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Digitale vragenlijst

Ja

Ja, geen consequentie

Periode okt-juli

Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Letteren: SKC- dag met
college, kennismaking
medestudenten en
individueel gesprek op basis
van vragenlijst

Ja

Ja, geen
consequentie

April t/m juni

Rechtsgeleerdheid:
Gezamenlijke dagen met
individuele gesprekken

Alleen
risicostudenten

Ja, geen
consequentie

April t/m juni

Pedagogische
Wetenschappen:

Ja

Ja, geen
consequentie

April t/m juni

Ja

Ja, geen
consequentie

April t/m juni

Alleen
risicostudenten

Ja, geen
consequentie

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

SKC-dag met
onderwijsactiviteit, gesprek
en toets.
Kunstmatige intelligentie:
SKC-dag met
onderwijsactiviteit en toets
Overige faculteiten:
individuele gesprekken, op
afspraak

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:

-

Proefstudeerdagen en meeloopdagen: De studenten worden gestimuleerd om voor
het maken van hun uiteindelijke keuze in ieder geval proefstudeerdagen te hebben
gevolgd en bij voorkeur ook een meeloopdag. De studiekeuzecheck is vervolgens het
sluitstuk van het voorlichtingstraject.
13

Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Geen onderscheid

Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Geen onderscheid

3. Terugkoppeling en begeleiding

Mondeling feedback: indien van toepassing ontvangt de student na het gesprek mondelinge
feedback en in ieder geval per e-mail het SKC advies. Dit advies kan zijn: 1. Positief advies of
2. Advies tot heroverwegen. Het doel hiervan is om de student inzicht te geven of de studie van
zijn of haar keuze bij hem of haar past.
Bij het advies tot heroverwegen, wordt vermeld dat de aankomende student hierbij hulp kan
vragen aan de studiekeuze- en loopbaanadviseur.
 Uitkomsten van matching worden gebruikt door:
-

Studieadviseurs: om op tijd de student de juiste hulp te kunnen bieden.
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

Jaarlijkse effectmeting: kijken hoe de studenten met een positief advies presteren t.o.v.
degenen met een advies tot heroverwegen en degenen die niet hebben deelgenomen.
Resultaten:
- SKC maakt onderscheid tussen risico- en niet risicostudenten. Niet
risicostudenten halen significant meer studiepunten, stoppen na een jaar minder
vaak en krijgen vaker een positief bindend studieadvies.
- Degenen die niet deelnemen aan de studiekeuzecheck presteren nog wat minder
dan de risicostudenten.
We nemen deel aan de Startmonitor van ResearchNed, waarin ook vragen worden
gesteld over de studiekeuzecheck. Hiermee krijgen we inzicht in hoe studenten de SKC
ervaren op onze en andere universiteiten, zodat we verbeteringen kunnen aanbrengen
indien nodig.
Ontwikkeling in matching
-

Geen grote wijzigingen, met name procesverbeteringen.
 Meer informatie en contact:
http://www.ru.nl/opleidingen/bacheloropleidingen/inschrijven/studiekeuzecheck/
Contact: Carla van Wely

14

6. Rijksuniversiteit Groningen
1. Doelstelling
“Het krijgen van de juiste student bij de juiste studie, met als resultaat hogere eerstejaars- en
bachelor-rendementen en lagere uitval. Matchingsactiviteiten worden aan de RUG
georganiseerd als een laatste check voor aankomende studenten, de nadruk tijdens deze
activiteiten dient aldus te liggen op zelfreflectie.”
2. Activiteiten

Instellingsbrede activiteit

Voor alle
studenten?

Online vragenlijst

Ja

Opleidingsafhankelijke
vervolgactiviteit

Verschilt
per
opleiding

Studiekeuzeadvies

Ja

Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen
Ja, consequentie: niet
inschrijven

Periode/maand
1 nov15 mei

Indien aangeboden dan Maart tot
verplicht, niet deelnemen september
betekent niet
ingeschreven kunnen
worden
April-september
Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Ja indien uitgenodigd, Juni t/m augustus
Ruimtelijke Wetenschappen: Nee,
vakinhoudelijke opdracht
voorselectie op consequentie: niet
basis van de
inschrijven
uitkomsten
van de online
vragenlijst
Medische Wetenschappen:
webklas

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Hele jaar

Rechtsgeleerdheid:
studiemiddag met
motivatietoets en
vakinhoudelijke toets

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

maart t/m augustus

Wiskunde en
Natuurwetenschappen:
gesprek met studieadviseur
of vakinhoudelijke opdracht

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Juni t/m augustus

Wiskunde en
Natuurwetenschappen
[opleiding Kunstmatige
Intelligentie]: webklas

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Hele jaar

15

Letteren: matchingsdag met
colleges en activiteiten

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Juni t/m augustus

Godgeleerdheid en
Godsdienstwetenschappen:
matchingsdag met colleges
en activiteiten

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Juni t/m augustus

Wijsbegeerte: online college
met opdracht en individueel
gesprek met docent

Ja

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Juni t/m augustus

Gedrags-en
Ja
Maatschappijwetenschappen
: matchingsdag met colleges
en activiteiten

Ja, consequentie: niet
inschrijven

Juni t/m augustus

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
Eén Dag Student en Webklas: Bij enkele faculteiten kunnen studenten die deel hebben
genomen aan één dag student of een webklas vrijstelling krijgen voor de opleidingsafhankelijke
vervolgactiviteit.
 Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Worden in principe geweigerd. Elk geval wordt door de
opleiding beoordeeld: indien sprake is van bijzondere
omstandigheden of vooraf gedefinieerde uitzonderingen kan
de student nog deelnemen aan de opleidingsafhankelijke
vervolgactiviteit of wordt een individuele matching (een
gesprek en/of een opdracht) aangeboden.
Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Worden in principe geweigerd. Elk geval wordt door de
opleiding beoordeeld: indien sprake is van bijzondere
omstandigheden of vooraf gedefinieerde uitzonderingen kan
de student nog deelnemen aan de opleidingsafhankelijke
vervolgactiviteit of wordt een individuele matching (een
gesprek en/of een opdracht) aangeboden.
3. Terugkoppeling en begeleiding
Feedback: na de opleidingsafhankelijke vervolgactiviteit geven opleidingen veelal inhoudelijke
feedback. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Enkele faculteiten geven tijdens de activiteit
al een advies over de match tussen student en de opleiding. Doel hiervan is de zelfreflectie van
de student activeren.
Het matchingstraject wordt afgesloten met een schriftelijke studiekeuzeadvies. Dit kan een
‘groen’ advies zijn (volgens de opleiding is er sprake van een goede match tussen student en
opleiding) of een ‘oranje’ advies (er zijn twijfels over de match tussen student en opleiding).
Het advies is gebaseerd op de uitkomsten van de online vragenlijst en/of de
opleidingsafhankelijke vervolgactiviteit. Hiermee wordt een advies vanuit de opleiding én RUG
16

uitgebracht over studiekeuze (en geschiktheid om te studeren aan een universiteit), waarbij de
uiteindelijke keuze bij de student ligt.
Uitkomsten van matching worden gebruikt door:
-

Expertgroep matching: evalueren effect en uitvoering matching.
Studieadviseur: voor studiebegeleiding en -monitoring risicostudenten.
Opleidingsdirecteur: monitoren instroom, uitval en switch.
Interne commissies en organen: waarborgen kwaliteit matching binnen de RUG.
 4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

Expertgroep Matching rapporteert elk studiejaar over:
1) procedure en administratie matching
2) studievoortgang en –succes in relatie tot matching
3) invloed van matchingsonderdelen op zelfreflectie en studiekeuze (in het kader van
masterthese-onderzoek van student Onderwijskunde)
Promovenda GMW onderzoekt het effect van de ‘work sample method’ bij (decentrale)
selectie en matching
Faculteit Economie en Bedrijfskunde doet onderzoek naar het vroegtijdig signaleren
van risicostudenten.
Ervaringen van:
-

Studenten: Onderwerp van RUG-breed onderzoek, nu nog te weinig gegevens bekend.
Ontwikkeling in matching
-

-

-

-

-

Oprichting van een overleg Matchingscoördinatoren: uitwisselen best practices en
afstemmen van opleidingsafhankelijke onderdelen.
Deelname aan matching is voor elke student (met een Nederlandse vooropleiding)
verplicht voor elke afzonderlijke aanmelding: in de eerste Matchingsregeling was
bepaald dat de student één maal aan matching hoefde te voldoen. Deelname aan
matching bij één opleiding bleek echter geen graadmeter voor de match tussen student
en andere opleidingen (indien de student zich voor meerdere opleidingen had
aangemeld).
Mogelijkheid om de student vrij te stellen van de opleidingsafhankelijke vervolgactiviteit
n.a.v. deelname aan Eén Dag Student of webklas: één Dag Student en webklassen
werden in de praktijk door faculteiten gezien en gebruikt als facultaire vervolgactiviteit.
Invoering gestandaardiseerd evaluatieformulier (voor opleidingsafhankelijke
vervolgactiviteit) voor studenten en facultaire matchingscoördinatoren: activiteiten
werden per faculteit op verschillende wijze geëvalueerd, ten behoeve van RUG-brede
evaluatie is dit nu geüniformeerd.
Mogelijkheid om vrijstelling en tussentijdse matching op te nemen in de facultaire OERen: facultaire behoefte om matching beter aan te laten sluiten op de facultaire praktijk
en/of facultair beleid.
Ontwikkelen risicoprofiel door expertgroep: voor vroegtijdige signalering risicostudenten
voor studiebegeleiding en –ondersteuning.
Opname van webklassen in matching: webklassen werden in de praktijk door faculteiten
gezien en gebruikt als facultaire vervolgactiviteit.
 Meer informatie en contact:
www.rug.nl/matching
Contact: Kris Brussen

17

7. Tilburg University
1. Doelstelling
“Voor de toekomstige studenten om erachter of ze de juiste studie(richting) gekozen hebben.”
2. Activiteiten
Er is geen instellingsbrede activiteit, voor alle bachelors is er een vorm van matching, voor een
aantal opleidingen is er verplichte matching of selectie.
Per faculteit en per opleidingen zijn er verschillende matchingsactiviteiten.
Facultaire en/of
opleidingsactiviteit

Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Bedrijfseconomie, Economie
en Bedrijfseconomie, Fiscale
Economie:

Ja

Ja

Nee, selectie
n.a.v.
motivatiebrief
en cijferlijst

Ja

Ja

Nee, niet verplicht.
Ja

Nee, niet verplicht.
Global Management of Social Ja
Issues, Liberal Arts and
Sciences:

Nee, niet verplicht.
Periode/ maand

Intake assessment op de
campus, groepsgesprek
Economics, International
Business Administration:
Motivatiebrief en cijferlijst
Bestuurskunde, Fiscaal
Recht, Rechtsgeleerdheid,
Communicatie- en
informatiewetenschappen,
Filosofie, Online Culture,
Theologie:
Online test, inhoudelijke
activiteit op de campus
Organisatiewetenschappen,
Personeelswetenschappen,
Sociologie:
Inhoudelijke activiteit op de
campus

Evaluatie op basis van
cijferlijst, motivatiebrief en
interview
Psychologie:

Ja

Nee, niet verplicht.
Online module

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
Dagje proefstuderen en meeloopdagen: De deelname wordt geïnventariseerd in de
online vragenlijst en geeft een positieve indicatie op de vraag hoe de student zich
georiënteerd heeft. Aangezien er geen verplichte matching voor deze opleidingen is,
18

weegt hij verder niet mee. Deelname aan een proefstudeerdag/ meeloopdag levert geen
vrijstelling van een matchingsactiviteit op.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei
Aanmeldingen na 1 mei:

Voor iedere faculteit gelden andere regels maar soms is er in
juni een tweede matchingsdag of een online matching. Er
wordt ook telefonisch contact met deze student opgenomen.
 3. Terugkoppeling en begeleiding
Terugkoppeling gaat op verschillende manieren, maar meestal via e-mail. Het doel van de
feedback is studenten maximaal te informeren en na te gaan of studenten wel de juiste
verwachtingen hebben als het gaat om de studie en het studeren zelf. Bij de Tilburg School of
Social and Behavioral Sciences kunnen studenten een adviesgesprek krijgen tijdens de
matchingsdag. Bij een kleine faculteit, Tilburg School of Theology, gaat de terugkoppeling aan
de studenten op de dag zelf en met een groepsmail achteraf. Bij twijfel t.a.v. een student, dan
wordt deze voor een persoonlijk gesprek uitgenodigd, dit is tot nu toe nog maar één keer
gedaan. Bij een dreigend negatief BSA wordt de info uit de online vragenlijst meegenomen in de
communicatie richting de student. Dit is tot op heden nog niet nodig geweest.
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling
Gebruik van de uitkomsten van matching:
Onderwijscoördinatoren: opleidingscoördinatoren vervullen een deel van de tijd de
functie van studieadviseur. Hun doel is om goed zicht te krijgen op wat aankomend
studenten verwachten en misschien al weten zodat de voorlichting kan worden
geoptimaliseerd. Ze gaan ook na of de inhoud van de matchingsactiviteiten aansluit bij
de behoeften van aankomend studenten.
Opleidingsdirecteuren en beleidsmakers: aan de hand van de matchingsresultaten
kijken zij of de inhoud van het programma of het beleid aangepast moet worden.
Studieadviseurs en docentmentoren: zijn verantwoordelijk voor de intake van
nieuwe studenten en signaleren mogelijke knelpunten.
Effecten van matching
Tilburg School of Social and Behavioral Sciences : Er is vorig jaar beperkt onderzoek uitgevoerd
naar samenhang van het gebruikte instrument bij matching en studieresultaten in eerste jaar.
Omdat er nauwelijks samenhang werd gevonden is gebruikte instrument (NOA-vragenlijst) niet
meer toegepast.
Tilburg Law School: beoordelen of iemand die goed matcht ook succesvol is in de studie.
 Hebben op basis van de resultaten onze matchingsvragenlijst aangepast.
Ontwikkeling in matching
Tilburg School of Social and Behavioral Sciences: Voor sommige opleidingen is NOA-instrument
vervangen door inhoudelijke activiteit (huiswerk toesturen voor matching dag, college en toets).
Het NOA instrument had geen voorspellende waarde op studiesucces. Er was behoefte vanuit de
faculteit om inhoudelijk maximaal informatie te bieden en studenten actief bezig te laten zijn
met stof.
Voor de Bachelor Psychologie is een online instrument in ontwikkeling. Deze opleiding deed tot
nu toe niet in de matching mee omdat er een numerus fixus was. Nu deze is opgeheven wordt
naar een werkbare alternatieve oplossing gezocht.
Tilburg Law School: De vragenlijst die werd gebruikt is aangepast omdat hij te weinig
voorspellend was.
Meer informatie en contact:
https://www.tilburguniversity.edu/nl/onderwijs/bacheloropleidingen/matching/
Contact: Riet Bettonviel
19

8. Technische Universiteit Delft
1. Doelstelling
“De aankomend student stimuleren zichzelf af te vragen of hij of zij op basis van bijwonen van
studiekeuzeactiviteiten echt achter de studiekeuze staat, een reëel beeld verschaffen van wat
hij/zij kan verwachten, zoveel mogelijk laten ervaren wat het betekent aan de gekozen
opleiding te studeren en een beeld geven van het beroepenveld na de opleiding.”
Toelichting:
Studiekeuze activiteiten worden aangeboden voor leerlingen van 5 en 6 vwo in de vorm van
open dagen, workshops en meeloopdagen. Tijdens deze dagen worden colleges bijgewoond, en
kunnen de leerlingen gesprekken met studenten, docenten en studieadviseurs hebben. Steeds
meer opleidingen bieden online proefstuderen. De SKC wordt gezien als sluitstuk van deze
activiteiten.
 2. Activiteiten
Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Studiekeuzecheck (online
vragenlijst)

Ja

Nee

Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Opleiding Elektrotechniek:
on campus proefstuderen

Ja

Nee. Van de 104
mensen die zijn
uitgenodigd zijn 82
gekomen

3x aangeboden
voor 1 mei

Opleiding Nanobiologie: SKC
dag met colleges, een toets
en gesprekken met docenten
en studenten

Nee,
studenten die
lage wis- en
natuurkunde
cijfers hebben
en/of geen
studiekeuze
activiteiten
hebben
gedaan
worden niet
toegelaten.
Nee. Ongeveer de helft
van degenen die zijn
uitgenodigd, zijn
gekomen

Eind juni

Instellingsbrede activiteit

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Periode/maand

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

Meeloopdagen, verdiepende open dagen, workshops en masterclasses op de
opleidingen: Meedoen aan een dergelijke activiteit in combinatie met een goed (>7)
cijfer voor wiskunde B en natuurkunde is een reden om de feedback/het advies positief
te geven.
20

-

Online proefstuderen: Staat (nog) los van SKC omdat nog niet alle opleidingen dit
aanbieden.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Krijgen wel de SKC vragenlijst, maar van sommige
opleidingen geen feedback. Zij kunnen zich wel inschrijven als
ze aan de criteria voldoen (vereiste vooropleiding hebben en
collegegeld betaald).
Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Krijgen wel de SKC vragenlijst, maar van sommige
opleidingen geen feedback. Zij kunnen zich wel inschrijven als
ze aan de criteria voldoen (vereiste vooropleiding hebben en
collegegeld betaald).
3. Terugkoppeling en begeleiding
Alle aanmelders die de SKC lijst invullen krijgen van de opleiding feedback. De meeste
opleidingen doen dit per mail, een paar opleidingen sturen een brief. Doel is om de student te
laten weten in hoeverre hij of zij volgens de statistieken succesvol zullen zijn in de opleiding.
 Uitkomsten van matching worden gebruikt door centrale organisatie en opleidingen. Zij kijken
of er een correlatie is tussen de gegeven adviezen/feedback en studiesucces. Of studieadviseurs
de resultaten van de SKC meenemen in de gesprekken met studenten, wisselt per opleiding.
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

Sommige opleidingen houden nauwkeuriger (per toets periode) bij in hoeverre de
gegeven adviezen/feedback correleren met voortgang van de studenten
Ervaringen van:
-

Studenten: Maakt niet veel indruk, na aanvang studie lijkt men te zijn vergeten dat
men SKC heeft gedaan.
Ontwikkeling in matching
-

-

Vragenlijst wordt ieder jaar aangepast => na de pilot is het algemene deel van de
vragenlijst ingekort. Het opleiding specifieke deel van de vragenlijst wordt ieder jaar
door de opleidingen geëvalueerd; zo nodig worden aanpassingen gedaan.
Sinds vorig jaar worden de vragenlijsten zo snel mogelijk na aanmelding verstuurd
Sinds dit jaar worden de SKC lijsten verstuurd vanuit Osiris (studentenvolgsysteem).
Meteen na aanmelding krijgt men een mail met inloggegevens voor Osiris en het
verzoek de vragenlijst in te vullen.
 Meer informatie en contact:
http://www.tudelft.nl/studeren/studeren-aan-de-tu-delft/toelating-en-aanmelding/
Contact: Sylvia Walsarie Wolff

21

9. Technische Universiteit Eindhoven
1. Doelstelling
“Doelstelling van de SKC vanuit studentperspectief is om aangemelde studenten in de
gelegenheid te stellen het beeld van de vervolgopleiding van hun keuze, dat zij op basis van
voorlichtingsinformatie hebben verkregen, te toetsen. De centrale vraag van de SKC is ‘past je
gekozen opleiding bij jou en pas jij bij de opleiding? Op basis van deze ‘check’ krijgt de student
een studiekeuzeadvies en kan zelf bepalen of hij/zij de juiste studiekeuze heeft gemaakt. Op
managementniveau is het doel van de studiekeuzecheck om grip te krijgen op de uitval en het
studierendement zonder aan onderwijskwaliteit in te boeten. Een secundaire doelstelling is dat
de SKC een bindingswaarde heeft voor de vooraanmelders.”
2. Activiteiten
De Studiekeuzecheck aan de TU/e bestaat sinds 2015 uit 4 onderdelen: 1) vragenlijst, 2)
feedback rapport met adviezen, en een Studiekeuzecheckdag met 3) een representatieve
onderwijservaring en 4 ) een individueel studiekeuzegesprek. De 15 opleidingen zijn zelf
verantwoordelijk voor het uitvoeren van alle 4 onderdelen van de Studiekeuzecheck. Echter: de
vragenlijst en adviezen zijn vrijwel identiek voor alle opleidingen; dit wordt centraal
gecoördineerd. Voor het gesprek en de onderwijservaring zijn richtlijnen beschikbaar
waarbinnen opleidingen enigszins kunnen differentiëren (bijv. soort onderwijservaringen dat
aangeboden wordt; of het gesprek door een medewerker of een studentcoach wordt gevoerd).
Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Online vragenlijst / op basis
Alle
hiervan worden schriftelijk twee vooraanmelders
adviezen gegeven:
met
Nederlandse
1) Capaciteiten & Vaardigheden, (meest VWO)
gebaseerd op scores m.b.t.
vooropleiding;
VWO-cijfers, consciëntieusheid, Vanaf 2016 ook
timemanagement, leerstrategie de toelaatbare
en academisch zelfvertrouwen; buitenlandse en
2) Motivatie Studiekeuze &
NOG studenten
Oriëntatie, gebaseerd op scores (bij voorkeur
m.b.t. binding met opleiding,
vóór definitieve
zekerheid studiekeuze,
inschrijving).
motivatie en externe regulatie.
 Ja, geen consequenties

Begin maart t/m
begin juli

Studiekeuzecheckdag:
representatieve
onderwijservaring

Alle
vooraanmelders
met
Nederlandse
(VWO)
opleiding.
Ja, geen consequenties

Eind maart t/m
eind juni

Studiekeuzecheckdag:
Individueel keuzegesprek

Alle
Ja, geen consequenties
vooraanmelders
met
Nederlandse
(meest VWO)
vooropleiding;
buitenlandse en
NOG studenten
krijgen indien
gewenst/ bij een

Eind maart t/m
eind juni

22

minder positief
advies een
gesprek-opafstand.
Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

Meeloopdagen: Bij (slechts) één van de 9 aspecten (zekerheid studiekeuze) wordt de
score mede bepaald door deelname aan meeloopdag, open dag, en andere
opleidingsspecifieke activiteiten (hoe meer hoe beter).
Deelname aan meeloopdagen geeft geen vrijstelling voor de SKC activiteiten.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Deze studenten krijgen een uitnodiging om de online
vragenlijst in te vullen, krijgen een schriftelijk advies, en
kunnen deelnemen aan een Studiekeuzecheckdag (activiteit
en gesprek) van de betreffende opleiding als dit qua planning
nog mogelijk is. Als deelname aan dag niet meer mogelijk is,
is een apart gesprek mogelijk.
De verwachting bestaat dat juist bij studenten die zich (te)
laat aanmelden een hoger risico op uitval bestaat. Daarom is
het van belang om deze studenten in beeld te hebben (scores
en adviezen) en hen waar mogelijk nog te ondersteunen bij
reflectie op studiekeuze.
Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Deze studenten krijgen een uitnodiging om de online
vragenlijst in te vullen, krijgen een schriftelijk advies, en
kunnen deelnemen aan een Studiekeuzecheckdag (activiteit
en gesprek) van de betreffende opleiding als dit qua planning
nog mogelijk is. Als deelname aan dag niet meer mogelijk is,
is een apart gesprek mogelijk.
 De verwachting bestaat dat juist bij studenten die zich (te)
laat aanmelden een hoger risico op uitval bestaat. Daarom is
het van belang om deze studenten in beeld te hebben (scores
en adviezen) en hen waar mogelijk nog te ondersteunen bij
reflectie op studiekeuze.
3. Terugkoppeling en begeleiding
Studenten krijgen twee schriftelijke adviezen:
1. Capaciteiten & Vaardigheden, gebaseerd op scores m.b.t. VWO-cijfers, consciëntieusheid,
timemanagement, leerstrategie en academisch zelfvertrouwen;
2. Motivatie Studiekeuze & Oriëntatie, gebaseerd op scores m.b.t. binding met opleiding,
zekerheid studiekeuze, motivatie en externe regulatie.
De adviezen zijn gebaseerd op scores m.b.t. binding met opleiding, zekerheid studiekeuze,
motivatie en externe regulatie. Het feedback rapport bevat de twee overall adviezen (drie
niveaus: rood, oranje, groen), de scores op de 9 aspecten (drie niveaus: rood, oranje, groen),
23

en een toelichting. Adviezen zijn bedoeld voor reflectie door de vooraanmelder (“pas ik bij de
opleiding en past de opleiding bij mij”).
Het feedback rapport met de adviezen wordt individueel besproken met een medewerker
(veelal studieadviseur) en bij een deel van opleidingen met een studentcoach (maar dan alleen
de meer positieve adviezen). Gesprekken duren 10-15 minuten. Gesprekken zijn bedoeld voor
reflectie door de vooraanmelder (“pas ik bij de opleiding en past de opleiding bij mij”).
De interne discussie over gebruik van scores en adviezen (door studieadviseur) nadat de
student met de opleiding is gestart is nog niet afgerond. Meest waarschijnlijke resultaat is dat
studieadviseur alleen na toestemming van de student inzage mag hebben in de scores/adviezen

4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

1) Er wordt een effectmeting uitgevoerd, waarbij de door individuele studenten
behaalde adviezen en de bijbehorende scores op de 9 aspecten worden gerelateerd
aan wel/niet instromen in opleiding, uitval en studiesucces in termen van behaalde
studiepunten in de propedeuse en het bindend studieadvies. Eventuele verschillen
tussen opleidingen worden in kaart gebracht.
 2) Tevens is er een meer algemene (anonieme) evaluatie van de vier onderdelen van
de Studiekeuzecheck, die deels aan het einde van de Studiekeuzecheckdag
plaatsvindt, en deel halverwege het eerste jaar (in de aansluit enquête).
De effectmeting van de Studiekeuzecheck in 2015 laat zien dat het advies voor
Capaciteiten & Vaardigheden gerelateerd is aan studiesucces na 1 jaar, met VWO
cijfers als belangrijkste voorspeller. Van de studenten met een Rood advies behaalt
slechts 24% een positief BSA; dit stijgt tot 79% voor studenten met een Groen
advies. Excellentie (nominaal studeren) lijkt beter te voorspellen dan uitval. Hierbij is
de voorspelling voor sommige opleidingen heel goed, en voor andere wat minder. Het
advies voor Motivatie Studiekeuze & Oriëntatie is vrijwel uitsluitend gerelateerd aan
het wel/niet instromen in de opleiding.
Onderzoek naar de Studiekeuzecheckdagen 2016 laat zien dat deze dagen tamelijk
goed beoordeeld worden (gem. rapportcijfer 7.5), en dat de adviezen, het gesprek
en de aangeboden activiteiten allemaal bijdragen aan meer inzicht bij de
vooraanmelder over de fit met de opleiding.
Op basis van de twee onderzoeken is besloten om de Studiekeuzecheck in de huidige
vorm met twee jaar te verlengen. In deze periode zal ook geprobeerd worden om de
kwaliteit van de voorspelling (van in het bijzonder uitval en studiesucces) te
optimaliseren.
Ervaringen van:
-

Studenten: Informatie is nog te beperkt om hierover harde uitspraken te doen.
Studenten lijken zich te herkennen in de adviezen en zijn tamelijk positief over de
Studiekeuzecheckdagen. Reflectie op de gemaakte/te maken keuze lijkt tamelijk
beperkt te zijn.
 Ontwikkeling in matching
-

Vóór 2015 hebben pilots plaatsgevonden met verschillende vragenlijsten en
gespreksvormen. Deze voldeden veelal niet aan de verwachtingen. De huidige
Studiekeuzecheck is gebaseerd op een pilot in 2014 bij 4 opleidingen (en deze pilot was
weer gebaseerd op een onderzoek 2009/2011 naar studentgerelateerde voorspellers
van studiesucces in 2 opleidingen).
24

-

-

De huidige vorm van de Studiekeuzecheck loopt nu voor het tweede jaar TU/e-breed.
Op basis van de ervaringen in 2015 zijn marginale aanpassingen gedaan voor de
Studiekeuzecheck in 2016 (kleine aanpassingen in de vragenlijst, en beperkte
wijzigingen in de opzet van de Studiekeuzecheckdag bij enkele opleidingen).
De Studiekeuzecheck in 2017 zal voor Nederlandse studenten op twee belangrijke
punten gewijzigd worden: 1) de Studiekeuzecheck wordt alleen aangeboden aan
studenten die zich uiterlijk 1 mei aanmelden (inclusief studenten die zich uiterlijk 1 mei
bij een andere opleiding hebben aangemeld); (2) deelname aan de Studiekeuzecheck
wordt verplicht (d.w.z. niet-deelnemen is niet inschrijven voor de opleiding). Een
belangrijke reden voor deze aanpassingen is de constatering dat studenten die in 2015
niet aan de Studiekeuzecheck hebben deelgenomen en/of zich (te) laat hebben
aangemeld gemiddeld onvoldoende studievoortgang laten zien.
 Meer informatie en contact:
https://www.tue.nl/studeren/tue-bachelor-college/onderwijsstructuur/studiekeuzecheck/
Contact: Ad Kleingeld

25

10. Universiteit Leiden
1. Doelstelling
“Samen met de aankomend student nagaan of de opleiding die hij/zij wil gaan volgen echt goed
bij hem/haar past.”
De Universiteit Leiden wil hiermee:
-

Informatie inwinnen voor studiebegeleiding
Wetenschappelijk onderzoek doen naar de relatie tussen de achtergrondkenmerken van
studenten en hun studiesucces

2. Activiteiten
Voor alle
studenten?

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Studiekeuzecheck (online
formulier)

Ja

Nee

Faculteitsspecifieke
activiteit

Voor alle
studenten?

Archeologie: hoorcollege en
practicum

Ja, risicogroep Nee, geen consequentie
krijgt
specifieke
uitnodiging

Juni

Governance & Global Affairs

Nee

Nee, geen consequentie

Juni

Geesteswetenschappen:
speeddatemiddag

Ja

Nee, geen consequentie

Juni

Sociale Wetenschappen

Ja

Nee, geen consequentie,
behalve bij Psychologie
(uitsluiting)

Juni

Ja

Nee, geen consequentie

Verschillende data

Instellingsbrede activiteit

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen

Periode/maand

Periode/maand

- Bestuurskunde: last minute
vragenuur

- Culturele Antropologie en
Ontwikkelingssociologie:
Matching
- Pedagogische
Wetenschappen: Speeddate
- Politicologie:
Matchingsmiddag
- Psychologie: Online
matchingmodule (ongeveer
20 uur)
Wiskunde &

26

behalve bij BioFarmaceutische
Wetenschappen
(uitsluiting)

Natuurwetenschappen
- Biologie: Meet Biology
Leiden

tussen april en
juni.
- Bio-Farmaceutische
Wetenschappen: Online
Studieactiviteit van
ongeveer 10 uur
- Informatica: Individuele
gesprekken
- Informatica & Biologie:
Meet Informatica & Biologie
- Life Science & Technology:
Individuele gesprekken
- Molecular Science &
Technology: Individuele
gesprekken
- Natuurkunde: Meet Physics
Leiden
- Sterrenkunde: Individuele
gesprekken
- Wiskunde:
Kennismakingsdag
*De Faculteit Geneeskunde heeft geen matchingsactiviteiten omdat alle opleidingen
(Biomedische Wetenschappen en Geneeskunde) de perfecte match vinden via decentrale
selectie.
Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

Online/ Offline proefstuderen, Meeloopdagen, Open Dagen: De relatie is dat zij
onderdeel zijn van het 8-stappen plan van het Leids studiesysteem.
 Voorlichtingsactiviteiten zijn onderdeel van stap 1 (oriënteren) en 2 (verdiepen) en
matching is stap 4. Het zijn wel op zichzelf staande activiteiten waarbij weinig kennis
wordt genomen / of resultaten worden gedeeld tussen de beide activiteiten. De
matchingsactiviteiten gaan er vanuit dat er voorlichtingsactiviteiten zijn gevolgd door de
aanstaande studenten. Deelname aan een voorlichtingsactiviteit geeft geen recht op
vrijstelling van matching. Voorlichtingsactiviteiten geven concrete informatie over
inhoud en vormgeving studie in Leiden, leerstrategieën, onderwijsleeromgeving en
voorbereiding op arbeidsmarkt. Matchingsactiviteit is te beschouwen als een finale
check van de match tussen student en gekozen opleiding, en geeft daarnaast ook
‘’twijfelaars’’ informatie.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Kan in principe nog de studiekeuzecheck doen. Het is
uiteindelijk de student die moet bepalen of hij/zij in Leiden wil
studeren.
27

Wel al bij een andere opleiding
zijn aangemeld:

Kan in principe nog de studiekeuzecheck doen. Het is
uiteindelijk de student die moet bepalen of hij/zij in Leiden wil
studeren.
3. Terugkoppeling en begeleiding
Feedback op het online vragenformulier. Daarbij wordt advies gegeven op welke punten goed
gelet moet worden. De eventuele facultaire activiteiten kunnen mondeling teruggekoppeld
worden (door een studieadviseur bijvoorbeeld) om

de student helpen bij het maken van een

definitieve keuze. Uitkomsten van matching worden gebruikt door:
-

-

-

Studieadviseurs: om de matching van de student en opleiding te optimaliseren, zicht
te krijgen/behouden op vragen bij leerlingen en voor het optimaliseren van de
voorlichting. Te verwijzen indien nodig.
De universiteit: om de matching van de student en opleiding te optimaliseren, zicht te
krijgen/behouden op vragen bij leerlingen en voor het optimaliseren van de
voorlichting. Te verwijzen indien nodig.
 De faculteit: Er worden tot nu toe geen analyses op facultair niveau gedaan tussen de
matchingsactiviteit en bijvoorbeeld studievoortgangsgegevens (noch op individueel
niveau noch op geaggregeerd niveau). Wel bekijken sommige studiecoördinatoren voor
hun eigen opleidingen tijdens het jaar hoe de studenten het doen.
4. Evaluatie, onderzoek en ontwikkeling

Doelstellingen onderzoek: onderzoeken of er patronen zijn waar te nemen in iemands
voorgeschiedenis en/of motivatie en of die bepalend zijn voor studiesucces.
Ervaringen van:
-

-

Studenten: matching heeft een bindende en ook ‘’geruststellende’’ werking (mijn
keuze is juist, en ik voel me welkom).
Docenten: het is een goede manier om feeling te houden met de
verwachtingen/leefwereld van aankomende studenten. Toch leeft ook het gevoel dat
matchingsactiviteiten zo min mogelijk tijd moeten kosten. Aanstaande studenten
kunnen zich heel goed voorbereiden op een studie door het bezoeken van open dagen,
mee doen met meeloopdagen en/of proefstuderen.
Studieadviseurs: gebruiken het ter ondersteuning van het keuzeproces. De SKC
informatie kan soms wel nuttig zijn als achtergrondinformatie. Het studieplan en BSA
gegevens in het dossier van de student worden meer gebruikt dan SKC informatie.
Ontwikkeling in matching
-

Er zijn wijzigingen aangebracht in de vragen die gesteld worden in het online formulier

-

Er wordt nu onderzocht of een select aantal opleidingen een intensievere vorm van
matching gaat doen om de juiste student op de juiste plek te krijgen.
om

meer informatieve vragen te creëren voor de aankomend student.
 Meer informatie en contact:

http://www.studereninleiden.nl/universiteit/matching/
http://www.studereninleiden.nl/universiteit/leids-studiesysteem/
Contact: Pieter Munster, Sabina Beijne
28

11. Universiteit Twente
1. Doelstelling
“Minder uitval en switch waardoor studenten sneller afstuderen. Daarnaast beoogt de UT
binding met de opleiding en zelfreflectie van de aspirant student t.a.v. zijn match met de
opleiding.”
2. Activiteiten

Instellingsbrede activiteit
Studiekeuzecheck m.b.t
vragenlijst NOA
4 onderdelen:
- Persoonsgegevens/
achtergrond/ studiesituatie
- Oriëntatie, beeldvorming,
keuzevragenlijst
- Academische vaardigheden
- Opleidings-specifieke
vragen

Voor alle
studenten?
Ja, Nederlandse
en internationale
studenten
m.u.v.
bacheloropleidin
gen met loting
of decentrale
selectie, ITC,
University
College en
Technische
Geneeskunde
vallen er buiten

Verplicht? +
consequentie niet
deelnemen
Deelname door aspirant
studenten is niet
verplicht, wel gewenst,
en wordt daarom aan
alle studenten
aangeboden.
Periode/maand
Het gehele
studiejaar

Onderdeel
verschilt per
opleiding

Aanverwante voorlichtingsactiviteiten:
-

Meeloopdag, Open dag, Matchingsdag bij opleiding, High Tech Tea, Persoonlijk
contact: Voorlichtingsactiviteiten als open dag en high tech high tea en een
meeloopdag hebben als doel de studiezoeker te ondersteunen bij studiekeuze door
zoveel mogelijk inzicht te geven in de aspecten van de opleiding.
Matching is een finale check op de studiekeuze. Matching heeft betrekking op de
motivatie, interesses, verwachtingen en academische vaardigheden van de aankomende
student en in hoeverre dit past bij de aard en inhoud van de opleiding. Deelname aan
meeloopdagen en open dagen wordt meegenomen in het advies, maar geeft geen
vrijstelling voor matching.
Studenten die zich
aanmelden na 1 mei:
En ook niet bij een andere
opleiding zijn aangemeld:

Deze aspirant studenten krijgen ook een vragenlijst
toegestuurd. Juist bij studenten die zich laat aanmelden bestaat
er mogelijk een hoger risico op vroegtijdig uitval of
studieswitch. Een studiekeuzecheck m.b.t de gekozen opleiding
lijkt van extra belang.
Het is wel zo dat in deze gevallen een negatief advies van de
29

opleidingen na 1 mei bindend kan worden verklaard.
