ACCOUNTANTSVERKLARINGEN IN HET EMISSIEPROSPECTUS
ACCOUNTANTSVERKLARINGEN IN H ET
EM ISSIEPROSPECTUS
door H. H. M . Foppe
Wij kennen hier in Nederland de accountantsverklaring in het gepubli­
ceerde jaarverslag al sinds vele tientallen jaren. W ij kunnen vaststellen,
dat op deze wijze het publiek kennis neemt van het bestaan van accoun­
tantscontrole bij de verschillende ondernemingen. W el kan men in de Sta­
tuten en stichtingsakten van Naamloze Vennootschappen, Stichtingen,
Coöperaties en dergelijken lezen, dat controle der jaarrekeningen door be­
paalde organen aan accountants moet of kan worden opgedragen, maar deze
stukken, hoewel in beginsel via Handelsregisters voor het publiek zeker
toegankelijk, komen niet in zo ruime schaal onder de ogen van het geïnte­
resseerde publiek als het jaarverslag. Vooral nu op Amerikaans voorbeeld
en op instigatie van beursbestuur en financiële pers het jaarverslag beter
wordt verzorgd dan voorheen, zelfs van aantrekkelijke afbeeldingen, de
ondernemingen betreffend, wordt voorzien en op ruimer schaal verspreid,
kan men zeggen, dat het jaarverslag het medium is, waardoor de accoun­
tantsverklaring aan het publiek wordt kenbaar gemaakt.
 Indien de lange of geclausuleerde accountantsverklaring, resp. de blote
handtekening, in het jaarverslag langzamerhand zeer gebruikelijk is ge­
worden, dan kan men zich afvragen waarom de accountantsverklaring in
het prospectus ten onzent zeer zeker niet populair is. Gaat men de mogelijke
oorzaken hiervan na, dan kan men vooreerst wel concluderen, dat de be­
trokkenen de noodzaak of wenselijkheid hiervan niet hebben ingezien. Im­
mers dezelfde jaarrekeningen, die via de jaarverslagen wel zijn gecertifi­
ceerd of getekend, zijn in de emissieprospectussen dikwijls niet getekend of
van een verklaring voorzien. Noch het bestuur van de betrokken onder­
neming, noch de emitterende bankier, noch het beursbestuur hebben in het
verleden dit blijkbaar als een lacune gevoeld. Kan men dit verschijnsel van
de kant van de onderneming, die haar fondsen ter markt aanbiedt wellicht
nog begrijpen ■
— immers het maatschappelijk verkeer doet op haar ter zake
geen beroep ■
— het is wel opmerkelijk dat drie betrokken groepen ter zake
kennelijk zelden op deze lacune hebben gewezen, respectievelijk haar ge­
wicht in de schaal hebben gelegd om opneming van de verklaring in het
prospectus verkrijgen.
Dit zijn:
1. De financiële pers, wier taak het is het publiek voor te lichten:
2. De emitterende bankier, bescherming van de cliënten en eigen belang,
n.1. voorkoming van teleurstellingen;
3. De Vereeniging voor den Effectenhandel, bescherming van de fondsenbezitters en van de belangen harer leden.
Er zijn geen redenen aan te geven, waarom de drie betrokken groepen
verstek hebben laten gaan. W el is het interessant vast te stellen, dat de
derde groep, de Vereeniging voor den Effectenhandel, sinds ongeveer een
jaar bij aanvraag voor de notering van nieuwe fondsen, dus tot dantoe
nog niet ter beurze van Amsterdam genoteerde aandelen, een accountants­
verklaring vraagt, tenzij de Vereeniging van mening is, dat zij hiervan
kan afzien.
 m a b blz. 407

Het desbetreffende artikel luidt als volgt:
Art. 21 ten 6e d
De opneming van een fonds in de Prijscourant onder Rubriek I wordt
geweigerd:
indien het prospectus of het in art. 4 bedoelde bericht niet inhoudt:
„een accountantsverklaring betreffende de in het prospectus of bericht
opgenomen door aandeelhouders goedgekeurde balans en winst- en ver­
liesrekening, resp. een accountantsverklaring betreffende de openingsbalans indien de aanvraag plaats heeft in de loop van het eerste boekjaar, een
en ander behoudens door het Bestuur te verlenen dispensatie."
Men kan zich afvragen wat de redenen kunnen zijn geweest voor de
Vereeniging, hare eisen, hoewel nog op zeer beperkt terrein, n.1. de nieu­
we" fondsen, te verzwaren.
Hoewel, voor zover mij bekend, de Vereeniging de motieven die heb­
ben voorgezeten, niet heeft bekend gemaakt, kan men die wel bevroeden.
Naar mijn mening zijn dit de teleurstellingen geweest, die het publiek on­
danks de hoogconjunctuur, met bepaalde fondsen in de periode na de be­
vrijding heeft te incasseren gekregen. Hier hebben de onderscheiden „ze­
ven”, n.1. de bankiers, de financiële pers en de Vereeniging voor den Ef­
fectenhandel niet voldoende selectief gewerkt, zodat de laatste verscher­
ping van haar voorschriften nodig heeft geacht.
Ongetwijfeld heeft het Bestuur van de Vereeniging haar goede redenen
gehad om zich bij de verscherping van de voorschriften tot de z.g. „nieuwe
fondsen” te beperken. Uit het oogpunt van effectenbescherming in het al­
gemeen kan men het echter betreuren, dat ook de „oude fondsen” niet in
dit voorschrift zijn betrokken, omdat hier de verslechtering van een tot
heden toe bevredigend object zich volledig aan het oog kan onttrekken.
 Met name wordt hier gewezen op de bescherming voor de betrokkenen,
die resulteert uit de bepalingen van art. 16 sub 1 en 2 en art. 17 van het
Reglement van Arbeid van het N.I.v.A. dat ook voor V.A.G.A.-leden
van kracht is na de coördinatie der Reglementen van Arbeid, n.1.
art. 16 sub 1 „dat de goedkeurende verklaring met betrekking tot de jaar­
rekening, de balans, de winst- en verliesrekening en de toelichting om­
vat.”
art. 16 sub 2 „dat deze verklaring dus ook de blote handtekening, de be­
vestiging inhoudt, dat de jaarrekening is opgemaakt volgens goed koopmansgebruik en betreft mede het bestaan en de waardering der activa
en passiva en de omschrijving van de posten.”
art. 17 „dat het de leden niet is geoorloofd betreffende twee opeenvolgende
jaarlijkse balansen goedkeurende verklaringen af te geven zonder in de
verklaring met betrekking tot de tweede balans de winst- en verliesreke­
ning over de met deze balans afgesloten periode te betrekken.”
Bij de uitvoering van haar richtlijnen en de eventuele verscherping daar­
van zou de Vereeniging zich kunnen inspireren aan de desbetreffende wet­
ten in de Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk.
De zeer belangrijke bemoeiingen, die de accountant in de Verenigde Sta­
ten heeft met het prospectus op grond van de Securities Act 1933 en de
m a b blz. 408

Securities Exchange Act 1934 e.a. en onder toezicht van de Securities &
Exchange Commission (S.E.C.) worden uitvoerig beschreven in chapter 22
van de 7e druk van Montgomery’s Auditing, waarnaar de belangstellende
lezer hier wordt verwezen.
In de emissieprospectussen uit de Verenigde Staten kan men regelmatig
accountantsverklaringen aantreffen.
Emissieprospectussen uit het Verenigd Koninkrijk bevatten accountants­
verklaringen betreffende de resultaten der laatste vijf boekjaren alsmede
van de laatste balans en de dividendpercentages eveneens betreffende de
laatste vijf jaren.
 De Companies Act 1948, sections 37-46 en de Fourth Schedule tonen
aan, dat de medewerking van de accountant bij het emissieprospectus wet­
telijk is voorgeschreven.
Het komt mij voor, dat de ontwikkeling van de practijk in Nederland bij
die in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk wel belangrijk is
achtergebleven. Niet slechts wettelijke bepalingen ontbreken ten onzent,
maar ook de organisatie in wier handen de bescherming der effectenbezit­
ters en van de effectenhandel is gelegd gaat in deze materie, gezien het hier­
boven vermelde, slechts met aarzeling te werk.
ma b

blz. 409.
