DE WETTELIJKE REGELING VAN HET ACCOUNTANTSWEZEN EN DE GEMEENTE-ACCOUNTANTS
Wens nu kinderaftrek w ordt toegekend kan dat moeilijk a n ­
ders, men herinnere zich de Fransche bepalingen.
Evenals in de bestaande wetgeving w ordt ook in het on t­
werp groote invloed toegekend aan den rechtsvorm. D e 8 %
belasting w ordt gelegd op de N aam looze vennootschap en
eenige verw ante rechtsvorm en. D e thans bestaande uitdeelingsbelasting — overeenkom ende met de hierop betrekking
hebbende onderdeelen van de Fransche impöt sur le revenu
des valeurs mobilières •—■ acht de Regeering verouderd en
hare vervanging door een w instbelasting is noodzakelijk; voorloopig blijven de beide belastingen naast elkaar bestaan. E r
w ordt dus een rechtstreeksch verband gelegd tusschen de
dividend- en tantièm e belasting en de nieuwe vennootschaps­
belasting. De rechtsvorm, die voor de eerstgenoem de belasting
beslissend is, zal het ook voor de nieuwe zijn. De meermalen
uitgesproken gedachte, dat we in ons land ten slotte zullen
moeten komen tot één belasting op de bedrijfsw inst van alle
ondernem ingen, onder welken rechtsvorm ook gedreven •—
verg. de Fransche gedachte — ligt nog ver van ons af; dit
ontw erp beweegt zich niet in die richting.
 T o t nu toe ging de bew eging in het bedrijfsleven van de
firma naar de naamlooze vennootschap, 't Is niet onmogelijk,
dat met de nieuwe vennootschapsbelasting de beweging de
tegengestelde richting zal kiezen. D an komen we in het
Duitsche schuitje, dat immers juist voor die beweging een
begunstiging bevat. M isschien zal dan in de toekom st na de
beweging vice-versa van den eenen rechtsvorm naar den
anderen het inzicht ontstaan, dat de belasting van het bedrijfs­
leven zich in de eerste plaats heeft te richten naar dat be­
drijfsleven zelf, naar de ondernem ing, ongeacht den rechts­
vorm w aaronder deze gevoerd wordt.
P. J. A. A D R IA N I.
D E W E T T E L IJ K E R E G E L IN G V A N H E T
ACCO U N TA N TSW EZEN EN DE
G E M E E N T E -A C C O U N T A N T S
N u te verw achten is, dat de wettelijke regeling van ons be­
roep binnen afzienbaren tijd h aar beslag zal krijgen, zij het
mij vergund, na te hebben ingestem d met de in vakkringen
wel algemeen gehoorde w oorden van voldoening over het feit,
dat dit ideaal thans dichter dan ooit tot haar verwezenlijking
is genaderd, uiting te geven aan eenige overwegingen, w a a r­
toe een critische beschouwing van een détail dezer conceptregeling mij aanleiding gaf.
W ellicht w ordt hiermede, zij het in bescheiden mate, het
vakbelang gediend.
 Als grondpeilers, w aarop zich het geheele gebouw van de
wettelijke regeling zal verheffen, trekken de volgende drie
fundam enteele bepalingen de aandacht:
1. E r is een openbaar accountants-register, w aarin w or­
den ingeschreven zij, die voldoen aan de volgende,
bij de wet te stellen eischen;
a. bekwaam heid voor de uitoefening van het accountantsberoep;
b. betrouw baarheid voor de uitoefening van het accountantsberoep, en
c. onderw erping aan de bij de w et te stellen regelen
van toezicht en tucht ................................... (art. 1);
2. D e register-accountant (d.i. hij, die in het accoun­

mab

blz, 110

tants-register staat ingeschreven, en dientengevolge
lid is van het N ederlandsch Instituut van R egister­
A ccountants) is onderw orpen aan een door het N ederlandsch Instituut van R egister-A ccountants vast
te stellen Reglem ent van A rbeid ................. (art. 6);
3. E r zijn R aden van Tucht, die toezicht houden op de
volgende punten:
a. dat de register-accountant zijn beroep uitoefent
zooals een goeden accountant betaam t;
b. dat hij zich niet schuldig m aakt aan handelingen
of gedragingen, in strijd met de voor het accountants-beroep vereischte w aardigheid;
c. dat hij bij de uitoefening van zijn beroep het be­
paalde in het Reglem ent van A rbeid in acht
neemt .......................................................... (art. 27).
Deze grondpeilers maken het mogelijk, dat de doeleinden
w orden verwezenlijkt, welke in de M emorie van Toelichting
zoo kernachtig nader w orden omschreven, nl.
eenige orde te brengen op het terrein van werkzaam heid
van den accountant .............................. (pag. L ah 1)tegengaan van de daling van het gem iddelde peil der
accountants hier te lande, met daaruit voortvloeiende
schade voor den naam van het beroep (pag. 2, al. 1).
 Immers, indien men van de diensten van een register­
accountant gebruik maakt, heeft men w aarborgen voor de be­
kwaam heid en de betrouw baarheid van den gekozen deskun­
dige, w ant men weet, dat op onbekwaam heid en onbetrouw ­
baarheid in zaken, het beroep van den accountant betreffende,
toezicht w ordt uitgeoefend en sancties w orden toegepast.
N a a r mijne meening heeft het m aatschappelijk verkeer in
het algemeen en een ieder in het bijzonder, die van de diensten
van een register-accountant als deskundige gebruik maakt,
hierbij het hoogste belang, w ant zélf kan degeen, die den bij­
stand van een deskundige heeft ingeroepen, over dit terrein
geen oordeel hebben, al daarom niet, om dat hij, w are het an ­
ders, den bijstand van den deskundige niet van noode, dus
niet ingeroepen zoude hebben.
D oor deze coördinatie, eenerzijds van wetenschappelijke
scholing en anderzijds van toezicht op uitoefening van het
beroep „zooals het een goeden accountant betaam t” , w aarin
mede naleving der normen, neergelegd in het Reglem ent van
A rbeid, en het niet aantasten van de w aardigheid van het be­
roep w orden betrokken, zal men in den register-accountant zien
de deskundige, zooals de besten der vakgenooten steeds g aa r­
ne hebben gew enscht, dat de beoefenaren van ons vak zouden
w orden beschouwd, w aarm ede tevens de doeleinden der wet
zouden zijn verwezenlijkt.
 En daarm ede is er dan w inst naar twee zijden; het m aat­
schappelijk verkeer en iedere opdrachtgever is ermede gebaat,
en tevens zijn de accountants erm ede gebaat, daar zij, reeds
door zich te onderw erpen aan de jurisdictie van de R aden
van T ucht, blijk geven, aan zichzelf en aan hun beroepsuit­
oefening hooge eischen te stellen, en derhalve gaarne als des­
kundige zullen w orden aangezocht.
G eldt dit betoog in abstracta voor alle opdrachtgevers en
alle register-accountants, niet alzoo, indien het onderhavige
ontw erp tot w et zal w orden verheven, in concreto voor de
overheid en de register-accountants in overheidsdienst.
Immers, het derde lid van art. 27 luidt:
„H et toezicht van de R aden van T u ch t strekt zich niet uit

„over de handelingen en gedragingen van register-accoun„tants, verricht gedurende het tijdperk hunner werkzaam heid
,,in openbaren d ienst”.
D e M emorie van Toelichting zegt hiervan:
„H et in het derde lid bepaalde strekt ertoe te voorkomen,
„d at de handelingen en gedragingen van register-accountants,
„die in overheidsdienst w erkzaam zijn aan het toezicht en de
„beoordeeling van tweeërlei gezag zouden onderw orpen zijn”.
D at naar mijne meening dit argum ent steekhoudendheid
ontbeert, zal uit het bovenstaande duidelijk zijn.
 Immers, van uitoefening van tweeërlei gezag is geen be­
zw aar te duchten, w ant zij zijn van geheel anderen aard!
Evenm in als welke andere opdrachtgever ook, kan de over­
heid een gefundeerd oordeel hebben over bekw aam heid en
betrouw baarheid als deskundige, als accountant; en het gezag
van overheid tot hoofdam btenaar is norm aal als ieder gezag
van w erkgever tot werknem er: a fortiori verschilt dit niet van
het gezag van een bankdirectie tot haar intern-bankaccountant of van welke andere leiding van een privaat-rechtelijk
lichaam ook tot den bij dat lichaam in dienst zijnden accoun­
tant.
Is dit onderscheid dus allerm inst principieel juist, ook in
hare practische consequenties leidt het tot ongew enschte ge­
volgen.
Immer^j de register-accountant, die zich ziet uitgesloten van
de jurisdictie van de R aden van T ucht, kan zijn principalen
niet verstrekken de w aarborgen, die deze daarin terecht zien,
en verliest aldus veel van hetgeen de register-accountants,
dank zij de hier besproken wet, zouden verkrijgen.
D a t dit de penetratie van de register-accountants in den
overheidsdienst zal bemoeilijken ligt voor de hand; men behoeft
daarbij bv. slechts te denken aan het gebied van de gemeen­
telijke financiën, w aar men naast elkaar zal aantreffen (zij
het wellicht in verschillende gem eenten):
a. de register-accountant-hoofdam btenaar, niet onder­
w orpen aan het toezicht van de R aden van T ucht;
b. de accountants of verificateurs, al of niet lid bv. van
een vereeniging van gem eente-accountants, uiter­
aard niet onderw orpen aan het toezicht van de R a­
den van T ucht, als zijnde geen register-accountants.
 D at het doel der wet, „eenige orde” te brengen „op het
terrein van werkzaam heid van den accountant”, op dit gebied
aldus in het geheel niet kan w orden bereikt, tot schade van
het beroep en deszelfs mogelijkheden en tot schade van de
overheid, die geen door sancties „gew aarborgde” accountants
kan engageeren, (daar zij, die deze w aarborgen zouden kun­
nen bieden, dit vermogen bij benoeming autom atisch verlie­
zen!) is n aar mijne meening evident.
H et is daarom , dat ik het betreuren zou, indien het derde
lid van art. 27, zooals het in concept thans luidt, in de wet
zoude w orden opgenomen, en het is tevens daarom , dat ik
meende, deze overwegingen onder de aandacht van de col­
lega’s te moeten brengen.
JA C. O L IE Jr.
Gemeentelijk A ccountant
(N .I.v.A .)

V O O R K O M IN G V A N D U B B E L E B E L A S T IN G BIJ D E
D IV ID E N D - E N T A N T IE M E B E L A S T IN G
In de W e t op de D ividend- en Tantièm ebelasting is de
voorkoming van dubbele belasting geregeld in:
art. 3: voor de uitkeeringen op de aandeelen van een H ollandsche N .V .;
art. 27: voor de in de koloniën belaste winst;
art. 28: voor de in het buitenland belaste winst;
art. 29: voor de uitkeeringen op aandeelen van een in de
koloniën of in het buitenland gevestigde'N .V.
 art. 3. V olgens de M inisteriëele Resolutie van 3 Novem ber
1931 no. 64 (B 5278) bestaat er geen bezw aar tegen om met
aandeelen gelijk te stellen certificaten, door een adm inistratieof trustkantoor uitgegeven mits vaststaat d at dit kantoor zelf
geen aanspraak m aakt op de aftrek en de vervanging van aan ­
deelen door certificaten ook overigens niet dient tot het o n t­
gaan van belasting. V olgens B 2511 en B 5954 zijn in dit
opzicht ook oprichtersbewijzen gelijk te stellen met aandeelen.
T .a.v. inkom stobligaties zijn de meeningen verdeeld. In B 6452
heeft de R aad van Beroep R otterdam I het stan d p u n t inge­
nomen dat stukken, welke recht geven op een deel van de
w inst van een N .V . en op een deel van haar vermogen, tot de
in art. 3 genoemde aandeelen moeten w orden gerekend. H et
is in overeenstemming met de strekking van art. 3 om daarbij
buiten beschouwing te laten of aan het bedoelde stuk stem ­
recht of eenig ander recht van m edezeggingschap in de onder­
neming verbonden is, daar art. 3 niet anders bedoelt dan dub­
bele belasting te voorkomen en stem recht d aaraan niet afdoet.
E chter is in een latere M inisteriëele Resolutie van 8 Septem ­
ber 1937 no. 53 het standpunt ingenom en d at voor uitkeerin­
gen op inkom stobligaties geen aftrek art. 3 mag w orden ver­
leend.
 In B 1773 is het standpunt ingenom en dat w anneer een
N .V ., welke een andere N .V . heeft opgericht zonder aandeelbewijzen uit te geven, het kapitaal der opgerichte N .V . als
haar uitsluitend bezit in haar boeken heeft staan, art. 3 toe­
passelijk is. Eenzelfde standpunt is in B 2272 ingenom en t.a.v.
uitkeeringen van een landelijke coöperatieve vereeniging aan
bij haar aangesloten plaatselijke coöperatieve vereenigingen.
D aar alleen voor uitkeeringen op aandeelen en daarm ee
gelijkgestelde stukken regelen ter voorkoming van dubbele be­
lasting zijn gegeven, gelden deze regelen niet voor salarissen
als commissaris of directeur. W a n n eer een N .V . dus directrice
is van een andere N .V . tegen een salaris van ƒ (10000 + a)
w ordt over ƒ a belasting geheven bij de beheerde N .V ., te r­
wijl bij de beheerende N .V . over het genoten salaris nogm aals
belasting w ordt geheven voorzoover dit begrepen is in h aar
uitdeelingen of belaste salarissen. Prinsen acht deze regeling
niet bevredigend. Indien een N .V . in verband met haar aandeelenbezit in een andere N .V . van deze laatste salaris geniet
dan geldt het doel dat art. 3 beoogt evenzeer t.a.v. het salaris
als van de uitdeeling.
 V olgens den letter der w et is art. 3 ook niet toepasselijk
op tantièm es. E chter is in de M inisteriëele Resolutie van 23
O ctober 1919 no. 60 (B 2395) in een geval, w aarin volgens
de statuten der N .V .’s A en B de aan de directie en commis­
sarissen toekom ende tantièm es niet aan dezen doch aan de
moedermij. C w erden uitgekeerd, beslist d at deze tantièm es
geheel het karakter droegen van een w instuitkeering aan C
als aandeelhoudster, zoodat op deze tantièm es art. 3 toepas­
selijk w erd verklaard. O p grond van deze Resolutie w ordt
art. 3 toegepast op ontvangen tantièm es, w anneer voor de
ontvangende N .V . het commissariaat, dat het tantièm e ople-

mab

blz, 111.
