Eenige woorden over appelschurft
172

--

EENIGEWOORDENOVERAPPELSGHURFT.
(Zie Plaat V.)

In aansluiting aan her voorgaande opstel over pereschurft, wenschenwD hier eenige beknopte mededeelingen te
doen over appelschurft, eene ziekte, die - - evenals de pereschurI't -- in de laatste jaren b[j ons te lande en ook eiders,
steeds meet en meer van ziah doet spreken.
De appelschurft veroorzaakt op de bladeren derappelen
(Pl. V, fig. 1) Iluweelachtige, zwarte vlekkea, ineestal greeter
en meet ineenvloeiendo dan die, welke de pereschurl't
teweeg brengt; zii is oorzaak van her niet behoorlijk uitgroeien en kronkelig worden, alsmede van hat te vroeg
afvallen tier bladeren.
Op de vruchtell veroorzaakt zi)de beke'Adc ronde(Pl. I II,
fig. 2)zwarte vlekken van 3 tot5 mill. middell[jn, die gcwoonlUk , roest van de apl)els~ genoemd wo,'den. Sores staan
dezevlekken geheel op zich zelven, sores vloeientweeofmeer
vlekken in66n. Wanrmer de appel wordt aangetast, als h[j
reeds behoorlijk is uitgegroeid, dan kan hi), niettegenstaande
de bedoelde vlekken, toch volkomea rijp en smakelijk worden; maar daar hij er onooglijk uitziet, kan men er niet den
priis veer bedingen, dien men veer gezonde appelen kan
krijgen.
Erger is het, w a m m e r de appel wordt aangetast op een
tijdstip, waarop hij hog lang niet volgroeid is. Dan is een
greet gedeelte van zijzm oppervlakte bezet met dicht aaneengrenzende of in elkaar overgaande vlekken, waar de schil
deed is ; de jonge appel groeit slecht en abnormaal : hi} krilgt
soms een' zeer wonderli}ken vorm en is geheel onverkoopbaar. Zulke appelen vertoonen sores ook barsteT~; hoeweI
in 't algemeen sehurl'tige apl)elen reel minder aaa barsten
onderhevig zijn dan schurftige perch.
--

173

I)e op de appelen aanwezige vlekken vergrooten zich
den geheelen wi~lter door, zoo lang de Vl'uchten be~vaard
1)liiven, al is het dan ook dat zU sle(:hts langzaam in omvang
toenemen.
 Oorzaak van de appelschurft is de zwam, die onder den
naam F a s i c l a d i u m d e n d r i t i c u m Fuclcel bekend is. Het
ongeveer kleurlooze mycelium dezer zwam vestigt zich
her eerst in de opperhuidscellen, en verbreidt zich verder
ook in de aangrenzende parenchymcellen.
Maar bepaaldelijk in de opperhuidscellen vertakken zich de dikke myceeldraden zeer sterk, zii winden zich door elkaar heen en
krijgen een groot aantal tusschenschotten; en z55 verandert
zich deze geheele zwammassa in eene soort van pseudoparenchym, dat sterk in omvang toenemende, ten slotte don
bovenwand van de opperhuidscellen opheft. Vaak vindt
men de zwarte (( roestvlekken )) der appelen omgeven door
een wit randje : dit witte randje nu wordt door de losgescheurde opperhuidscellen gevormd.
Op de bovenbeschreven wijze komt de zwammassa
(het pseudoparenchymatische stroma) aan de oppervlakte te
liggen, niet meet' overdekt (PI. V, fig. 3). De 3 of 4 cellagen,
dieonderdezwammassa gelegen zijn, sterven en worden bruin;
en onder deze door de werking dee zwam gedoode cellagen
ontstaat kurk, dat aldus de zieke plek van de gezonde
weefsels afscheidt.
War de zwammassa zelve aangaat, deze is lichtbruin; de aan de oppervlakte gelegen cellen dezer
zwammassa groeien uit tot rechtop staande, korte, niet - als bij F u s i c l a d i u m p i r i n u m - - geknobbelde, maar volkomen gladde, donkerbruine conidi~ndragers, welke aan
hunnen top eene of hoogstens twee lichtbruine, 0,03 mill.
 lange, omgekeerd knotsvormige conidiiin al2onderen, die bf

174

~ncellig Of hoogstens van een enkel tusschenschot voorzien
zijn (Pl. V, fig. 4). -Dikwijls echter voramn zich op de zwammassa van de
appelvlekken geene bruine conidiSn; maar de hoekige cellen
van het pseudoparenschymatische stroma vallen tot eene
kruimelige massa uit~4n. [eder van de cellen, waaruit de
bedoelde kruimelachtige massa bestaat, kan kiemen, en zich
alzoo gedragen als eene chlamydospore.
Om conidiSndragers te vormen, moet de op de appelen
verwijlende zwam een tijd lang in eerie niet al to droge lucht
vertoeven. Is de omgeving zeer vochtig, dan groeien de
conidi~ndragers zeer sterk in de lengto uit, zij vertakken
zich en buigen zich door elkaar heen; zoo vormen zii een
bruin, schimmelachtig overtreksel op de plekken. Toch
snoeren de conidi(indragers van dien vorm gewone condidiOl af.
Op de bruine bladvlekken vormen zich eveneens conidi~n. Nadat de bladeren afgevallen zijn, en wel eerst in
den winter, ontstaan daar op de peritheci~n, die door
Aderhold ontdekt zijn, en door hem met den naam Venturia
inaequalis Aderh. zUn aangeduid (P1. V, fig. 5).
 Sorauer heeft er her eerst op gewezen, dat ~usicladium
dendrilicum de appeltwijgen op gelijksoortige wijze kan aantaston als F. pirinum zulks de perentwUgen doet. Toeh
schijnt dit niet zoo vaak te geschieden, zoodat de bedoelde
zwam voornamelijk schadelijk is als oorzaak van de roestplekken der appelen, en als oorzaak van de bladziekte. -Voor de bestrijding van de schurftziekte van den appelboom verwijzen wij naar 't geen in het vorige stukje over
de bestrijding van de verwante ziekte h~j den pereboom
gezegd is. Dat Bouillie Bordelaise een uitstekend middel
is, bleek ons herhaaldelijk bij verschillende proefnemingen,
6n te Wageningen 6n te Zwaag 6n in den Bangert in 't werk

--

175

--

gesteld. Het komt ons onnoodig voor, hier over dit onderwerp uitvoerig uit te weiden, zooals wij in her opstel over
pereschurft deden.
War de vathaarheid der verschillende appelsoorteH
betreft, kan her volgende worden gezegd.
Zeer vatbaar z}jn : Zomer Aagt, Keizer Alexander, Calville I,esans, Calville roode zomer-, Calville witte winter-,
Couleur de chair, Barowitski, Cox's Pomona, Reinette
monstrueuse, Reinette van Zorgvliet, Jerusalem hlanke en
roode, Ananas Reinette, Zoete Paradijs, Engelsche winter
gold Pearmain, Adam's Pearmain, Zomer Pearmain, Cox's
Oranje Pippeling, Present van Engeland, Roode Court pendu,
Peperappel (l~einette van Bristol).
Minder vatbaar zijn : Enkhuizer Aagt, Roode Astrakanet, Beauty of Kent, Belle de Po.ntoise, Bismarckappel,
Roode herfst Calville, Cellini, Godlin Keswick, Dantziger
Kantappel, Landsberger Reinette, Schutters Reinette, l~einette van Ekenstein, Lord Grosvenor, lord Suflield, Calville
St-Laurens, Framboosappel, Glasappel.
Weinig vatbaar zijn : Heinette rouge 6toil6e, Reinette
dubbe grauwe, Reinette Bauman, Rambour Papelen, Pippeling Linnaeus, Pippeling Blenheim, Peasgood nonsuch,
The Queen, Notarisappel, Lemoenappel, Kuilenburger
roode, Brabantsche Bellefleur, Neuter rother lliml)eerapl'el,
Gloria mundi, Bloemzoet herfst.
Wat betreft de vermoedelijke oorzaken vail de verschillende vatbaarheid der onderscheiden vari6teiten, zij verwezen naar ons vorige opstel.
A.
IDE.
.l. RITZE.~IADos.
 -

.~erklaring

-

176-

van

P iaat

V.
1. Appelblad, bezct met Fusicladium dendritic~zm.
2. Appel m e t , roestvlekken ,.
3. Doorsnede door eerie , r o e s t v l e k , van een' appel; men zie~ de
pseudoparenchymatische zwammassa, de conidi~ndragers en de conidien.
(Vergr. ~00.)
4. Doorsncde door een appelblad. De zwam v o r m t h a a r pseudoparenchymatisch stroma (M) onder de cuticula der opperhuid. C. Conidi~n.
(Vergr. 300.)
5. Doorsncde door een overwinterd appclblad met t e n p e r i t h e c i u m
van Venmria inaegua!is. (Vergr. ~~
6. Een ascus (S) of sporenzak met ascosporen ; Sp : twee ascosporen
buiten den sporenzak. (Vergr. 900.}
(Dezc plaat is ontleend aan K i r c h n e r cn Boltshauser, - A'Aas der
K r a n k h e i t e n und Besch~Ldigungen ; V Serie : ObstbtLumc ,,).
-

.~erklaring

-

176-

van

P iaat

V.
1. Appelblad, bezct met Fusicladium dendritic~zm.
2. Appel m e t , roestvlekken ,.
3. Doorsnede door eerie , r o e s t v l e k , van een' appel; men zie~ de
pseudoparenchymatische zwammassa, de conidi~ndragers en de conidien.
(Vergr. ~00.)
4. Doorsncde door een appelblad. De zwam v o r m t h a a r pseudoparenchymatisch stroma (M) onder de cuticula der opperhuid. C. Conidi~n.
 (Vergr. 300.)
5. Doorsncde door een overwinterd appclblad met t e n p e r i t h e c i u m
van Venmria inaegua!is. (Vergr. ~~
6. Een ascus (S) of sporenzak met ascosporen ; Sp : twee ascosporen
buiten den sporenzak. (Vergr. 900.}
(Dezc plaat is ontleend aan K i r c h n e r cn Boltshauser, - A'Aas der
K r a n k h e i t e n und Besch~Ldigungen ; V Serie : ObstbtLumc ,,).
