NIEUWS INZAKE WETGEVING, RESOLUTIES EN BESLISSINGEN OP HET GEBIED DER BELASTINGEN
70

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

eisch gesteld, dat ook aan de concurreerende vervoermiddelen
een vervoerplicht zou worden opgelegd, maar practisch is dat
ondoorvoerbaar, men kan de nationale vervoerplicht niet opdeelen in stukjes. Men kan de vrachtrijder, die het traject Am­
sterdam—Rotterdam berijdt niet verplichten ook een vrachtdienst in Friesland te onderhouden. De vervoerplicht is ondeel­
baar en bij den huidigen stand van zaken is er maar één onder­
neming, die die nationale vervoerplicht kan vervullen en dat
zyn de Spoorwegen. Men kan zich de organisatie van onze hui­
dige maatschappij niet meer denken zonder een algemeene vervoermogelijkheid, men kan zich niet meer indenken in de ge­
volgen van een opheffing van die vervoerplicht, die tot gevolg
zou hebben, dat men eenige dagen vervoertijd zou moeten reke­
nen voor een kleine zending van een dorp in Zeeland naar een
dorp in Friesland, indien dat vervoer onder die omstandig­
heden al niet geheel ónmogelijk zou zijn. Evenmin kan men zich
een beeld vormen van den prijs, die voor zulk een vervoer be­
taald zou moeten worden in dat geval. De kosten aan de uit­
oefening van de vervoerplicht verbonden beperken zich niet
tot de kosten van exploitatie van enkele onrendabele lijnen, de
instandhouding van de vervoerplicht stelt enorme eischen aan
de organisatie van het bedrijf, het voor geen enkel vervoer­
middel rendabele „kruimelvervoer” legt een enorme kostenlast
op het bedrijf.
 Het vorenstaande geeft eenig inzicht in de zeer merkwaar­
dige positie, waarin het spoorwegbedrijf thans verkeert. Deels
als gevolg van de concurrentie en de overheerschende beteekenis van de vaste kosten, deels als gevolg van de zeer merkwaar­
dige factoren, die zoowel de vraag als het aanbod van vervoer­
diensten beheerschen, is van een systematische prijsvorming op
de binnenlandsche vrachtenmarkt niet meer te spreken. De „afrooming” van het verkeer, waaronder is te verstaan het aan­
trekken van de rendabele doelen van het vervoer door vervoer­
middelen, die geen verplichting hebben om ook andere minder
rendabele vervoeren te bewerkstelligen, onthoudt aan de spoor­
wegen de mogelijkheid om de schade, die voortvloeit uit de ver­
vulling van de vervoerplicht te compenseeren door voor be­
paalde vervoeren een relatief hoogen prijs te bedingen.
Soortgelijke omstandigheden doen zich in geen enkel ander
bedrijf gelden, hier is het toppunt van economische wanorde
bereikt. Men kan er aan twijfelen, of onze volkomen ontwrichte
maatschappij nog werkelijk de veerkracht zal bezitten om tot
normale verhoudingen terug te keeren zonder ingrijpende maat­
regelen, maar zelfs indien dat inderdaad zou geschieden, dan
zou toch voor het vervoerbedrijf evenwichtsherstel door auto­
matische en ongedwongen saneering nauwelijks denkbaar zijn.
 Men miskent het vraagstuk, indien men het doet voorkomen,
alsof de huidige moeilijkheden voortspruiten uit een toevallige
en tijdelijke verstoring van de verhouding tusschen vervoer
en beschikbare vervoercapaciteit, want zelfs indien de vervoercapaciteit geheel zou zijn aangepast aan de vervoer behoefte, dan
zou daardoor de ongelijke verhouding tusschen uitgaande vracht
en retourvracht niet zijn opgeheven, ook dan zou die verhou­
ding aan zeer groote tijdelijke en plaatselijke wisselingen onder­
hevig blijven en zoolang dat het geval zou zijn, ontbreekt de
eerste voorwaarde, die vervult moet worden om tot een syste­
matische prijsvorming te komen. Onze gehecle maatschappelijke
organisatie is verankerd aan de systematische prijsvorming met
alle voor- en nadeelen die daaraan verbonden zijn, fouten in
die organisatie kunnen alleen gecorrigeerd worden door den
invloed, die de prijs uitoefent op vraag en aanbod, door de
werking van dien invloed is het denkbaar, dat maatschappelijke
saneering in andere bedrijfstakken bereikt zou worden langs
den weg der zelfgenezing, in het verkeerswezen kan van een

systematische prijsvorming niet gesproken worden en saneering
langs dien weg is dus ondenkbaar. Veeleer is te verwachten,
dat de volkomen willekeurige wisselingen in den prijs steeds
weer tot nieuwe economische storingen in dezen bedrijfstak aan­
leiding zullen geven.
 In de publicaties op het gebied van de verkeerseconomie is
een feilen strijd gestreden over de vraag, wie de schuld draagt
voor het ontstaan van dezen toestand. In beide kampen geeft
men zich moeite gevallen van prij son derbieding te signaleeren,
om daardoor wederkeerig het bewijs te Leveren, dat de weder­
partij de schuld draagt. Het ligt echter in den aard der zaak,
dat iedere ondernemer tracht zyn belang te behartigen en de
gesignaleerde „misstanden” vloeien daar direct uit voort, die
verwijten hebben daarom weinig zin en zij zullen dan ook in
geen enkel opzicht kunnen bijdragen tot een verbetering van
den toestand, andere en grootere middelen zijn daarvoor noodig.
A. M. GROOT

NIEUWS INZAKE WETGEVING, RESOLUTIES EN
BESLISSINGEN OP HET GEBIED
DER BELASTINGEN
Red.: Mr. Dr. E. TEKENBROEK
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)

Vermijding dubbele belasting
De in de Vereenigde Staten wonende Nederlanders hebben
geen aanspraak meer op toepassing daar te lande van de daar
geldende bepalingen ter voorkoming van dubbele belasting. In
verband daarmede is voor hier te lande wonende onderdanen
van de Vereenigde Staten door onzen Minister van Financiën
een dergelijkc maatregel genomen.
Oproepingen etc. moeten aan den gemachtigde geadresseerd
worden
Door een gemachtigde was namens een belastingplichtige
een bezwaarschrift in gediend tegen een aanslag in de I.B. De
Inspecteur had met een briefje, geadresseerd aan den belas­
tingplichtige, deze uitgenoodigd ter inspectie inzage te verleenen van boeken en bescheiden. De belastingplichtige was niet
gekomen; de Inspecteur en met hem de Raad van Beroep had­
den de aanslag nu gehandhaafd met een beroep op art. 80 I.B.
In cassatie werd als middel opgeworpen schending van art.
 74, doordat de oproeping aan den belastingplichtige en niet
aan den gemachtigde was geadresseerd. De H.R. achtte dit
middel gegrond, daarbij overwegende: dat, indien een bezwaar­
schrift door een gemachtigde is ingediend, niet alleen de be­
schikking van den inspecteur aan den gemachtigde en dus niet
aan den belanghebbende behoort te worden gezonden, doch het­
zelfde moet gelden voor de stukken, welke de behandeling der
reclame betreffen, zooals een oproeping om ter inspectie in­
zage te verleenen van bescheiden. ( Arrest dd. 28/10’3G B 6230).
Gebruiker van een gemeubeld verhuurd perceel
Een arrest met een principieel kantje t.a.v. de interpretatie

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
van art. 33 § 1, le en 3e lid, werd gewezen dd. 20 October ’36
(B 6226).
A. had een gemeubeld huis verhuurd aan B., terwijl B. in
dit huis een pension exploiteerde. A. was dus krachtens art, 33
§ 1, lid 3 rechtens te beschouwen als gebruiker van het huis
en dus de belastingplichtige. De vraag was nu of bij de vast­
stelling van de belastingschuld van A. al of niet rekening ge­
houden mag worden met de wijze waarop B. het huis gebruikt.
Zoo ja, dan zou A. kunnen profiteeren van de gunstige rege­
ling, die er voor pensionhouders ten deze bestaat, zoo neen,
dan zou A. als normale gebruiker moeten worden aangemerkt
en voor het volle bedrag moeten worden aangeslagen.
 De Inspecteur en in cassatie de Minister stelden zich op het
laatste standpunt. De H.R. achtte dit standpunt echter niet
juist. Aan de hand van een historische uiteenzetting betoogde
de H.R., dat art. 33 § 1, lid 3 bepalende wie als gebruiker van
gemeubeld ten gebruike afgestane perceelen moet worden be­
schouwd, „ruimte laat om bij de vaststelling van de te hunnen
laste te heffen belasting te letten op het feitelijk gebruik, dat
van de perceelcn wordt gemaakt.”
M.a.w. de strekking van art, 33 § 1, lid 3 is, dat het aan­
wijst, wie in een bepaald geval te beschouwen is als de belas­
tingschuldige, maar omtrent de vaststelling van de hoogte van
de belastingschuld zegt het niets. Voor de vaststelling van de
hoogte der belastingschuld moet gelet worden op den aard van
het gebruik, dat de feitelijke gebruiker van het perceel maakt.
Voor hen, die gemeubelde perceclcn verhuren is dit, o.i. juiste,
arrest van groot belang. De vraag mag intusschen geopperd
worden of de consequentie van dit arrest niet voor de toe­
passing van art. 38 juncto art. 63 eenige moeilijkheden met
zich brengt. De Minister had daarop in zijn vertoogschrift in
cassatie gewezen, maar de H.R. is daarop in zijn uitspraak
niet ingegaan.
Belastbare huurwaarde van gemeubeld verhuurde perceelen

E r valt nog op een ander arrest, dat gunstig is voor hen
die gemeubelde perceelen verhuren, de aandacht te vestigen.
Met zijn arrest dd. 4 November ’36 (B 6235) heeft de H.R.
 uitgemaakt, dat bij de berekening van de belastbare huurwaar­
de voor een dergelijk perceel van de huurprijs, die betaald
wordt, naast de bedragen voor huur van de meubels en an­
dere dergelijke vergoedingen (bijv. voor levering van leiding­
water, voor verwarming etc.), mede afgetrokken dient te wor­
den een bedrag voor personeele belasting, dat in de huurprijs
verdisconteerd is.
In het zelfde arrest maakte de H.R. uit, dat de belastbare
huurwaarde van gemeubeld verhuurde perceelen dient te wor­
den vastgesteld met toepassing van art, 9 en niet van art. 10.
De fiscale aard van de rekening-courant-verhouding

Een belastingplichtige voor de I.B., die met een N.Y. in een
rekening-courant-verhouding stond, had uit dien hoofde op 1
Mei 1933 te vorderen: ƒ 124.565.58. Op 1 Jan. ’32 bedroeg het
saldo ƒ 137.567.32; in de periode 1 Jan. ’32 tot en met 30 April
’33 was afgelost ƒ 21.025.29 en door belanghebbende op de reke­
ning gestort ƒ 8.014.85. In het geheele kalenderjaar 1932 was
over het saldo 6% rente vergoed; als rente was in dat jaar
genoten ƒ 7.473.60, waarvoor de Inspecteur hem had aangesla­
gen. Op 7 April ’33 was de rente verlaagd tot 1%. De belasting­

71

plichtige, stellende dat bij een rekening-courant-verhouding
door de diverse debiteeringen en crediteeringen telkens een
nieuwe toestand ontstaat, hetgeen tevens het geval is door de
verlaging der rente, en daarmede bedoelende tot uitdrukking
te brengen, dat daardoor telkens een nieuwe bron ontstaat,
meende op grond van art. 14 I.B. voor 1933/34 slechts aange­
slagen te kunnen worden voor 1% van bovengenoemd saldo.
De H.R. wees naar aanleiding van dit geschil een arrest
(dd. 21/3 ’36 B 6252) t.a.v. het fiscaal-rechtelijk karakter van
de rekcning-courant schuld, dat de aandacht verdient.
 De H.R, overwoog:
„dat het saldo van een rekening-courant wordt gevormd door
de som van de over de rekening-courant loopende posten, welke
nog niet of nog niet geheel door verrekening zijn te niet ge­
gaan,”
„dat derhalve verandering van de hoegrootheid van het saldo
nog niet medebrengt, dat daarin geen vorderingen kunnen zijn
begrepen, welke bronnen van inkomen zijn, waarover reeds over
een vol kalender- of boekjaar door een belastingplichtige op­
brengst is genoten,”
„dat verandering van den rentevoet wel de opbrengst wijzigt,
doch niet de bron van inkomen zelve. ’’
De aanslag van den belastingplichtige voor 1933/34 werd dus
op dit punt als volgt vastgesteld: 6% over f 137.576.32. —
ƒ 21.025.29 = ƒ 116.550.73 en 1% over ƒ 8. 014.85.
M.a.w men dient na te gaan het saldo van de rekening-courant
vordering op 1 Januari van het kalenderjaar voorafgaande aan
het belastingjaar. Van dat saldo trekke men af hetgeen op die
rekening courant vordering sindsdien tot den aanvang van het
belastingjaar is afbetaald, immers met een beroep op art, 1435,
2e lid, B.W. moet worden aangenomen, dat die afbetalingen
geschiedden op de oudste schuld, dus i.c. op de oudste stortingen.
Het verschil geeft aan het deel van de rekening-courant vor­
dering, dat beschouwd moet worden als oude bron, die reeds een
vol kalenderjaar in het bezit van den belastingplichtige geweest
is. Het restant der rekening-courant schuld is een nieuwe bron,
waarop dus art. 14 I.B. toegepast moet worden.
Dit arrest over het fiscaal-rechtelijke karakter van de reke­
ning-courant vordering is in overeenstemming met de jurispru­
dentie t.a.v. het civiel-reehtclijke karakter er van.
 Te verwachten opbrengsten van een bron in één jaar genoten

Iemand had een huis verhuurd op een langdurig huurcon­
tract tegen ƒ a per jaar. Hij cedeerde in een bepaald jaar al
hetgeen hij op grond van het huurcontract in den loop der jaren
nog zou ontvangen, zijnde p X ƒ a en ontving dit bedrag. Te
zijnen laste bleven de jaarlijk,sche kosten voor onderhoud,, be­
lastingen, assurantie, etc. De Inspecteur sloeg hem nu aan over
het op grond van die overeenkomst van cessie ontvangen bedrag,
in feite dus de huuropbrengst over verschillende jaren, en
bracht daarop slechts in mindering de kosten voor onderhoud,
etc., voor één jaar.
De Raad van Beroep vereenigde zich met deze wijze van doen;
de belastingplichtige ging in cassatie.
Hij stelde achtereenvolgend:
1.
De R. v. B. heeft ten onrechte in het pand nog een bron
van inkomen gezien, daar die bron door de cessie voor hem tijde­
lijk was opgedroogd.
Dit middel werd ongegerond bevonden, omdat geenszins was
komen vast te staan, dat het huis (de bron) nimmer meer op­
brengsten voor den belastingplichtige in kwestie zou opleveren.
72

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

Deze uitspraak was, gezien de vaststaande jurisprudentie op dit
punt, te verwachten.
2. De R. v. B. heeft ten onrechte hetgeen uithoofde van de
cessie ontvangen was geheel als opbrengst van het pand in één
jaar beschouwd, in stede van het ontvangene te verdeden over
de jaren, waarop de cessie betrekking had.
De II.R. achtte dit middel ongegrond, omdat de belasting­
plichtige door de cessie zijn recht op de toekomstige huur­
penningen omgezet heeft in een terstond te genieten opbrengst.
3. De R. v.B. heeft ten onrechte de onderhoudskosten, etc.
 die de belastingplichtige gedurende alle jaren, waarop de cessie
betrekking heeft, verschuldigd is, niet van het bedrag, dat op
grond van de cessie verkregen werd, afgetrokken.
Ook dit middel achtte de II.R. ongegrond en wel op grond
van de overweging, dat die onderhoudskosten, die eerst in
de toekomst verschuldigd zijn, niet op de opbrengst, die
in een bepaald jaar genoten wordt, in mindering kunnen wor­
den gebracht. In de acte van cessie was nog eens uitdruk­
kelijk gestipuleerd, dat die (toekomstige) onderhoudskosten
ten laste van den cedent zouden blijven. De belastingplichtige
had daarop gewezen, kennelijk met de bedoeling duidelijk te
laten uitkomen, dat bij de berekening van de opbrengst van het
pand op grond van de cessie-overeenkomst een nauw verband
gelegd moest worden tusschen de nominale opbrengst (het be­
drag, dat hij uitbetaald kreeg) en zijn verplichting om de toe­
komstige onderhoudskosten te dragen.
De II.R. achtte een en ander echter irrelevant, omdat ook
zonder die stipulatie in de cessie-overeenkomst die onderhouds­
kosten, etc. krachtens het huurcontract te zijnen laste zouden
blijven.
Wij kunnen deze uitspraak niet bevredigend achten, maar ze
ligt geheel in de lijn van de jurisprudentie ter zake van lied ra­
gen, die ontvangen worden voor goodwill bij aankoop in een
bestaande zaak of vrij beroep.
Het valt intusschen niet te ontkennen, dat een rechtspraak,
waarbij in dergelijke gevallen bij de vaststelling van de be­
lastingschuld rekening gehouden wordt met het feit, dat men in
wezen te doen heeft met samengel rokken opbrengsten over meer­
dere jaren, resp. gekapitaliseerde te verwachten winst, wat de
praktische uitvoering betreft, moeilijkheden met zich brengt.
 Zoo zouden dergelijke belastingplichtigen in later jaren aange­
slagen moeten worden aan de hand van feiten, die zich in vroe­
ger jaren hebben voorgedaan. Toch moet men zich afvragen of
juist in verband met de sterke progressie, die tegenwoordig in
de heffingen zit, men niet juist zou handelen voor die moeilijk­
heden niet op zij te gaan, om zoodoende te komen tot een toe­
passing der wet, die meer aansluit op hetgeen het publiek als
billijk aanvoelt. De bewoording van de wet biedt o.i. ruimte ge­
noeg om tot een der gelijke toepassing te komen. Het zou ons
voor deze rubriek te ver voeren daarop dieper in te gaan. Wij
hebben echter gemeend aan de hand van het arrest dd. 21 Octo­
ber ’36 (B 6223) eens te moeten wijzen op de kwade fiscale
gevolgen, die het voor belastingplichtigen met zich brengt, in­
dien zij opbrengsten, die in de toekomst te verwachten zijn, zich
in een bepaald jaar in één som laten uitbctalen.
E. T.
WETTELIJKE REGELING INZAKE
STICH TING EN

Onder de verschillende rechtspersonen, die ons recht kent,
neemt de Stichting een eigenaardige plaats in. Ofschoon tot
dusverre niet wettelijk geregeld, wordt de stichting door de

rechtspraak erkend als rechtspersoon. Stichtingen, die als in­
stellingen van weldadigheid door B. en W. geplaatst zijn op
de lijst, bedoeld in art. 3 van den Armenwet, worden in art. 5
dier wet uitdrukelijk als rechtspersonen erkend. Ook in enkele
andere wetten wordt de stichting als zoodanig genoemd, zoo o.a.
bij de voogdij, in de Handelsregisterwet en in de Wet op de
belasting van de doode hand.
 Door het ontbreken eener wettelijke regeling hebben de op­
richters eener stichting algeheele vrijheid deze naar eigen goed­
dunken in te richten. Wel wordt algemeen aangenomen, dat
voor het bestaan eener stichting noodig zijn een zelfstandig
doel, afzondering van vermogen voor dat doel en regeling van
de wijze, waarop dat vermogen beheerd moet worden, onver­
schillig of deze drie voorwaarden al dan niet in een stichtingresp. fundatiebrief zijn vastgelegd.
Aan eene uitspraak van den Raad van Beroep te Tilburg d.d.
 15 Januari 1932, B.i.B. 5449 (betreffende het in een belastinggeschil niet daadwerkelijk bestaan van beweerde stichtingen,
waarin vermogen was ondergebracht), kunnen wij de voorwaar­
den ontleenen welke van fiscale zijde gesteld worden voor de
erkenning van stichtingen. Trouwens reeds op 30 November
1927 (B.i.B. 4165) had de Hooge Raad arrest gewezen in dien
zin, dat het enkel afzonderen van een kapitaal tot een bepaald
doel niet noodzakelijk medebrengt het in het leven roepen van
eene stichting; ook op den daartoe strekken den wil en de wijze
waarop het kapitaal zal worden beheerd en gebruikt, komt het
aan. De overwegingen in de hierboven vermelde uitspraak van
15 Jan. 1932 luiden ten aanzien der bestaansgronden eener
stichting:
„O. dat een stichting wordt gevormd door de afzonde­
ring van een vermogen voor een bepaald deel met aan­
duiding op welke wijze het vermogen zal worden beheerd,
zooals ook door appellant is gesteld;
dat die afzondering van vermogen daadwerkelijk moet
geschieden t.w. dat degene, die een stichting in het leven
wil roepen, niet zoodanig de feitelijke beschikkingsmacht
over het voor dat doel bestemde vermogen moet behouden,
dat hij door de gesties van hemzelf dat vermogen tot zich
kan nemen, zonder dat iemand daarvan iets kan weten
Qn zonder dat daartegen feitelijk eenige rem bestaat;
dat zoodanige beschikkingsmacht aanwezig is, wanneer
degene die zegt door afzondering van vermogen eene
stichting in het leven te roepen, daarbij zich zelf als cenig
bestuurder der stichting aan wijst, zoolang hij zulks
wenscht en aan niemand rekenschap verschuldigd is, zoo­
als met betrekking tot de genoemde z.g. stichtingen door
appellant is geschied.”
Ook in eene ministerieele resolutie van 31 Januari 1935 wordt
een analoog standpunt ingenomen, zooals moge blijken uit on­
derstaand excerpt:
„Niettemin zal men, bij ontstentenis van een uitdruk­
kelijke verklaring, niet te spoedig moeten aannemen, dat
de wil tot afzondering voor een bepaald doel, tot het in
het leven roepen van een rechtspersoon impliceert. Met
name, indien beheer en beschikking zijn toevertrouwd aan
een reeds bestaande rechtspersoon of het bestuur daar­
van, is er geen bepaalde reden om aan te nemen, dat de
insteller(s) voor het dienen van het beoogde doel een
nieuwe rechtspersoon heeft (hebben) noodig geacht; in
den regel zal dan sprake zijn van een erfstelling, legaat
of schenking aan een reeds bestaande instelling, doch
onder de last van een afzonderlijke administratie.
