Twee vonnissen van belang voor het accountantsberoep (Inhoud maart 1925 no. 3)
No. 3

M AART 1925

2e JAARGANG

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY
EN BEDRIjFS H U ISH OU D KU N DE
ONDER REDACTIE VAN : R. A. DIJKER, G P. J. HOGE WEG, PROF TH. LIMPERG JR., A. NIERHOFF EN H. R. REDER.
 RUBRIEK R ED A C TEU R EN : U IT EN V OOR D E PR A K T IJK : A. H. G RONDEL, A B R .M E Y EN JA M ES PO L A K ; L IT E R A T U U R : D r. A. ST E R N H E IM ; B ESL EC H TE
----------------------------- G ESC H IL LE N : M r. A. E. J. N Y SIN G H ; -

U IT H E T BU ITEN LA N D : JAC. H . K RAM ER -

E F F IC IË N T IE : I. R O E T J z n .-------------------------------

M E D EW ER K ER S J. S. V A N AK K EREN , T H . A N D RIES, H. J. V A N ARKEL, PROF. M r. Dr. H . W . C. BO RD EW IJK , J. BOSM AN Az., J. P. CROIN, P. J. DAM,
E. V A N D IEN, W . H. ELLES, G. W . FR ESE, D r. W . J. H A RTM A N N , LEO N ARD JACOBS, R. K U IJPER , J. J. M. H . N IJS T , J. PA A R D EK OOPER,

PR O F. D r. N. J. PO LAK , F. RINSM A, G. H . SECKEL, J. F. ST A R R E,

SECRETARIS DER REDACTIE

-

C. VERWEY

TESSELSCHADESTR. 15 - AMSTERDAM, TEL. 26600

PR O F. J. G. CH . V O LM ER ,

UITGEVER: J. M U U S S E S
TELEFOON 77

-

-

P. V A N VO O RST.
 PURMEREND
GIRO No. 15062

D E C O PIE VAN IN G EZ O N D EN BIJDRAGEN W O R D T N IE T TERUG G E­

VERSCHIJNT

G EV EN.
A B O N N EM EN T PER JAAR F 1 0 .-. FRANCO PER PO ST F 10.24. BU ITEN ­

N O EM D.
-

NADRUK IS G EOORLOOFD. Z O O D BRON W O R D T G E­
-

BOEKEN TER R E C E N S IE

EN A lL A N D ER

STUKKEN

LAND F 10,60.
INHOUD
Twee vonnissen van belang voor het accountantsberoep . Blz.
Indische B e la s t in g e n ..........................................................................„
door H. J. van Arkel (Slot)
riet Kapilaalbegrip bij Prof. P o l a k ............................................... „
door Prof. Mr. Dr. H. W. C. B o r d e w ijk ...........................„
Uit en Voor de P r a k tijk .....................................................................„
Red. A. H. Grondel, Abr. Mey, James Polak.
Opgave No. 13 (afd. 1) (Inrichting administratie van in­
en verkoopcontracten bij koffieimporteur) — Uitwer­
king en beoordeeling opgave No. 10 (Advies en Con­
trole inzake Winstverdeeling bij een belangengemeen­
schap tnsschen twee bedrijven)
B o e k b e o o r d e e lin g ............................................................................... „
J. Grooten. inleiding tot de studie der bedrijfshuishoudkunde, door Prof. Dr. N. J. Polak
Examen van het Nederlandsch Instituut van Accountants
1924/25
„
Accountancy C
Mededeeling waarvan plaatsing is v e r z o c h t .................................
Ontvangen b o e k w e r k e n ......................................................................
 Verbetering
.........................................................................................„

33
36
39
41

44
45
48
48
48

TWEE VONNISSEN VAN BELANG VOOR HET
ACCOUNTANTS BEROEP
Over het algemeen zijn wij niet zoo rijk aan rechterlijke uit­
spraken, welke met ons vak verband houden, als onze weste­
lijke overburen. Is dit verschijnsel toe te juichen als een be­
wijs, dat de meeste kwesties, zoo ze al ontstaan, langs minne­
lijken weg worden opgelost; aan den anderen kant houdt het
gemis aan dergelijke uitspraken ons in het onzekere omtrent
de opvattingen, welke in de kringen der rechters omtrent ons
vak gehuldigd worden.
Het doet daarom zeker aangenaam aan, dat de 2e Kamer
der Arr. Rechtbank te Rotterdam op 2 Januari en 12 Novem­
ber 1924 een tweetal vonnissen gewezen heeft, waaruit opvat­
tingen blijken, die geheel met de in vakkringen geldende
strooken.
Het eerste vonnis geldt de verhouding van den accountant
tegenover de Directie en Commissarissen eener N.V. en zijne
taak en verplichtingen in het geval, dat hij van de Directie
eene opdracht tot controle ontving. De door procureur van
eischer geponeerde stelling, dat hij in dat geval niets met Com­

MAANDELIJKS. BEHALVE IN DE M AAND AUGUSTUS.
 M EN A B ON N EERT ZICH V OOR D EN G EH EELEN

missarissen te maken zou hebben gaat zeker niet op. Wij ver­
nemen trouwens van den eischer dat hij het met deze bewering
van zijnen advocaat in het geheel niet eens is, hetgeen trou­
wens blijkt uit het feit, dat hij zich zelf met commissarissen in
verbinding gesteld heeft. Aan den anderen kant ziet de Recht­
bank blijkbaar ook niet de verplichting om -— zoolang de ac­
countant geen reden heeft aan de goede trouw der Directie
te twijfelen — iedere gebeurtenis, die Commissarissen indien
ze hun plicht vervulden konden weten, onmiddellijk aan Com­
missarissen te gaan mededeelen.
Het slot van het vonnis en in aansluiting daarop het tweede
vonnis in dezelfde zaak behandelt de grootte van het salaris
voor den accountant en zijne assistenten in rekening te
brengen.
De aandacht mag daarbij wel gevestigd worden op de ver­
schillende formuleering dat: „ƒ 5.— per uur voor eischers
persoonlijke werkzaamheden stellig niet onbillijk acht en be­
wijs te dien aanzien overbodig oordeelt” en „ƒ 2.50 per uur
voor een assistent eene billijke en redelijke berekening is te
achten.”
Uit de eerste formuleering is vrij duidelijk te lezen, dat de
Rechtbank het tarief van ƒ 5.— laag achtte, hetgeen trouwens
overeenkomt met het feit, dat de Rechtbank zelf het loon harer deskundigen volgens dit tarief berekent.
 Wij laten thans de vonnissen volgen, ontdaan van alle over­
wegingen, die voor onze lezers zonder belang zijn:
Overwegende dat tusschen partijen vaststaat dat eischer ge­
durende eenige jaren tot in 1921 als accountant de boeken
van de gedaagde N.Y. heeft gecontroleerd, waarvan de resul­
taten jaarlijks door hem in een rapport aan Commissarissen
werden vastgelegd;
dat de vennootschap een weinig omvangrijk bedrijf had en
aanvankelijk slechts één directeur, doch na de opening van
een bijkantoor 2 directeuren h a d ;
dat directeuren en commissarissen wel technisch doch wei­
nig of niet administratief onderlegd waren;
dat eischer driemaandeljjksche controle behoorde uit te
oefenen;
dat eischer op 3 Juni 1920 aan commissarissen heeft inge­
zonden rapport met balans per 31 December 1919 en winst­
rekening over het jaar 1919, in welk rapport eischer onder
meer heeft vermeld;

34

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

dat toch eischer zelf stelt dat hij door de directie als zoo­
„de groote drukte in het filiaal te .......... , hetwelk niet over
„voldoende krachten beschikte om de daar verrichte werk­ danig als accountant is aangezocht om de boeken te controzaamheden behoorlijk te administreeren en de daaruit leeren; dat eischer dit doende derhalve ten behoeve van de
„voortvloeiende achterstand in de aan het hoofdkantoor van Naamlooze Vennootschap werkzaam was, alzoo niet speciaal
„uit .......... ontvangen verantwoordingsstukken had ten ge- of uitsluitend voor de directie doch in de eerste plaats
„volge, dat de boekhouding minder regelmatig dan andere ja- ten behoeve van de aandeelhoudei’s en het voor dezen toezicht
houdende orgaan, het college van commissarissen;
„ren werd bij gewerkt en eerst nu kon worden afgesloten;
overwegende dat, waar de controle van den accountant met
„Thans is de boekhouding over het jaar 1919 geheel bjjge„werkt. Over 1920 is opnieuw een achterstand te constateeren.  de nevenwerkzaamheden te weten het opmaken van de balans
„Echter zijn reeds maatregelen getroffen om hierin zoo spoe- en winst- en verliesrekening, in zekere mate noodwendig
medebrengt een controle en beoordeeling van handelingen
„dig mogelijk te voorzien” ;
dat eischer en zijn assistenten in Juli 1920 meermalen ten en gestie van de directie, het duidelijk is dat bij fraude, of
kantore van gedaagde zijn geweest en de controle over het wanbeheer van de directie, de plicht van den accountant om
eerste kwartaal van 1920 verricht hebben, doch eischer sedert een en ander voorzooverre dit hem blijken mocht te signalee­
niet meer op kantoor geweest is vóór Januari 1921 bij welk ren, hem in conflict kan brengen met de directie ; dat juist in
bezoek den eischer bleek dat de boekhouding over 1920 niet zoodanig geval het vanzelf spreekt dat de accountant, voor
wien contact met de aandeelhouders niet mogelijk is, zich tot
verder was bijgehouden dan omstreeks April 1920;
dat den eischer toen door de directie verzoek gedaan is zelf het college van commissarissen wendt;
dat bij een andere opvatting de accountant aan zelfstandig­
de boeken bij te werken hetgeen eischer gedaan heeft ;
dat eischer echter daarbij tot de ontdekking gekomen is dat heid zou inboeten en zou worden tot een werktuig ten dienste
de directie zelf in gebreke was en gelden niet verantwoord van de directie ten fine van een juiste groepeering van cijfers
had, waarop eischer zich in Februari 1921 tot den Commissa­ en de arbeid van den accountant allerminst zou beantwoorden
aan de hooge verwachtingen welke aandeelhouders en publiek
ris B. gewend heeft;
dat vervolgens op 1 Maart 1921 in een vergadering van daarvan koesteren;
overwegende dat eischer dan ook zoodra er voor hem reden
Commissarissen door eisehers assistent rapport over eischers
bevinding is uitgebracht hetgeen heeft geleid tot onmiddellijk bestond om plichtsverzaking van de directie aan te nemen,
ontslag van beide directeuren en opdracht aan eischer om zich tot commissarissen had moeten wenden waarbij hij in casu
voorloopig de boeken bij te werken, welke opdracht ander­ ongetwijfeld op een welwillende ontvangst had mogen rekenen,
daar toch commissarissen reeds vroeger, n.1.  in 1918, blijk had­
maal is herhaald einde Maart 1921 ;
overwegende dat gedaagde in de eerste plaats betoogt dat den gegeven prijs te stellen op eischers arbeid en voorlichting
den eischer ter zake de door hem verrichte controle niets, al­ door een conferentie met eischer te houden betreffende de wijze
thans belangrijk minder zou toekomen, op grond dat eischer van boekhouding;
overwegende dat de Rechtbank met gedaagde van oordeel is
die controle niet of niet behoorlijk verricht zou hebben ;
overwegende dat, indien mocht blijken dat eischer zijn werk dat den eischer nalatigheid moet worden verweten door dien
niet naar behooren had gedaan hem te dier geen honorarium hij, zij het ook op aandringen van de directeuren zijn controle
zou toekomen, doch voor vermindering van diens vordering van Juli 1920 tot Januari 1921 heeft achterwege gelaten;
dat toch door het achterwege laten dier controle in het alge­
op dezen grond geen plaats is ;
overwegende dat deze grief van gedaagde hierin bestaat meen de mogelijkheid voor het niet aan het licht komen van
dat zij den eischer verwijt van Juli 1920 tot Januari 1921 gepleegde fraudes van directeuren of personeel en het connalatig geweest te zijn in zijn controle waardoor het wanbe­ tinueeren van dergelijke handelingen belangrijk vergroot wordt,
heer van de directie bevorderd, in elk geval te laat aan het zoodat reeds om deze reden tijdige controle geëischt mag wor­
licht gekomen is, hetgeen schade voor gedaagde heeft medege­ den ;
overwegende dat hiermede echter nog niet beslist is dat
bracht ;
overwegende dat eischer heeft beweerd — hetgeen door ge­ eischer zich aan wanprestatie zou hebben schuldig gemaakt
daagde niet is tegengesproken — dat hij zich in dat tijdsver­ hetgeen uitsluitend naar de voorliggende feiten beoordeeld moet
loop herhaaldelijk in verbinding.gesteld heeft met de directie worden ;
overwegende daaromtrent :
doch hem telkens door de directie is verzocht zijn controle
nog eenigen tijd uit te stellen omdat de boeken nog niet bij­
dat vaststaat dat, nadat een filiaal in H.  geopend was in
gewerkt waren;
1919, door het laat en onregelmatig binnenkomen aan het
overwegende dat gedaagde den eischer juist verwijt dat de­ hoofdkantoor van de verantwoordingsstukken uit H., de boek­
ze zich door de directie heeft laten afschepen en van oordeel houding op het hoofdkantoor belangrijk was achter geraakt,
is dat eischer de controle toch had moeten doorzetten en zich gelijk ook blijkt uit het bovenvermeld rapport van eischer aan
naar aanleiding dier controle casu quo tot commissarissen had Commissarissen d.d. 3 Juni 1920; dat in datzelfde rapport
moeten wenden;
gelijk boven overwogen gezegd werd dat in de boekhouding over
overwegende dat eischer hiertegen stelling neemt en be­ 1920 opnieuw een achterstand te constateeren was;
weert dat hij, die zijn opdracht uitsluitend aan de directie ont­
dat eischer in dat rapport daar nu wel aan gekoppeld heeft
leende, alleen met deze en niet met commissarissen te maken de mededeeling dat er maatregelen getroffen waren om zoo
had en hij zelfs meer gedaan heeft dan zijn plicht door in spoedig mogelijk in dien achterstand te voorzien, doch dit niet
Februari (respectievelijk Maart) 1921 over de directie bij den wegneemt dat commissarissen na ontvangst van dat rapport
commissaris B.  (respectievelijk de vergadering van Commis­ hadden behooren te onderzoeken of en in hoeverre maatregelen
sarissen) klacht te doen;
genomen waren ter voorziening in dien achterstand, daar toch
overwegende dat gedaagde wel beweerd heeft dat den ei­ dit een interne aangelegenheid betreft waarop zij toezicht had­
scher ook door commissarissen opdrachten verleend zouden den te oefenen en bij niet behoorlijke voorziening hun de mid­
zqn, hetgeen intusschen niet gebleken is, doch de Rechtbank delen ten dienste stonden om maatregelen door te voeren;
dit slechts van ondergeschikt belang acht omdat zij gemelde
dat aan den anderen kant echter eischer, wanneer hem blijken
stelling van eischer niet onderschrijft;
mocht dat de directie niet ernstig streefde naar voorziening

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY UN BEDRIJFSHTHSH OUDK tJNDE
in dien achterstand en hem aldus een behoorlijke controle belet
werd, zich tot commissarissen had moeten richten of zijn taak
had moeten neerleggen;
dat eischer beweert, zonder tegenspraak van gedaagde, dat
de directeuren ter voorziening in den achterstand een nieuwen
boekhouder aangesteld hadden, hetgeen uit den aard der zaak
eenige vertraging moest medebrengen doordien die boekhouder
zich zou moeten inwerken;
dat, waar het inhalen van een eenmaal bestaanden achter­
stand extra zorg en tijd vereiseht, het den eischer niet als een
ernstige grief kan worden aangerekend, dat, hij, zooals hij stelt,
geloof gehecht heeft aan de verzekeringen van de directie dat de
boekhouder nog niet met zijn werk gereed was, doch spoedig ge­
reed zou zijn en hij dienovereenkomstig voldaan heeft aan de
verzoeken om zijn controle op te schorten;
•
dat dit anders zou zijn indien er gronden zouden zijn aan te
voeren om toen ter tijde kwade trouw of plichtsverzuim bij de
directie te onderstellen, doch hiervan niets gebleken is en ge­
daagde dit ook niet heeft beweerd;
overwegende dat onder de gegeven omstandigheden de nala­
tigheid van eischer van zoo weinig ernstigen aard is dat daar­
aan niet het karakter van wanpraestatie is toe te kennen;
overwegende dat eischer derhalve terecht op betaling van
honorarium aanspraak m aakt;
overwegende dat het door gedaagde hiertegen gevoerd ver­
weer, voor zooveel met redenen omkleed, is drieërlei te weten:
le. voor bijwerken van de boeken door eischer persoonlijk
verricht is ƒ 2.50 per uur voldoende;
2e. voor contrölewerk door eisehers assistenten verricht mag
ƒ 1.50 per uur berekend worden en
3e.  *
*

#

In Naam der Koningin!
De Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam, Tweede Kamer,
heeft liet navolgend vonnis gewezen en uitgesproken.
 IN R EC H TE: Overnemende hetgeen dienaangaande is overwogen in gemel­ de vonnissen en voorts: overwegende dat gedaagde die bij conclusie na enquête betoogd heeft dat eischer niet meer toe kwam dan ƒ 2412.50, de be­ rekening van dat bedrag heeft doen steunen op de verklaringen der getuigen * en **, beiden accountant van beroep, die nadat hun door de vroegere boekhoudster van gedaagde inlichtingen waren gegeven omtrent de werkzaamheden van eischers assis­ tenten aan de boekhouding van gedaagde, eenstemmig van oor­ deel waren dat voor bedoelde werkzaamheden 800 uren behoor­ de te worden begroot, terwijl in rekening gebracht zijn 1355 uren; overwegende dat, daargelaten nog dat zoodanige begrooting uit den aard der zaak niet anders kan zijn dan een globale raming alsmede dat twijfel mogelijk is omtrent de vraag of de aan bedoelde getuigen eenzijdig verstrekte inlichtingen geheel volledig zijn te achten, de Rechtbank de gedaagde op dezen weg niet zal volgen, omdat zulks in zou gaan tegen gemeld inter­ locutoir vonnis, waarbij terecht gedaagde’s bezwaren tegen de door eischer geproduceerde specificatie aangevende in totaal 1355 werkuren voor de assistenten van eischer, als niet vol­ doende met redenen omkleed zijn gepasseerd, behoudens voor zooverre debat is toegelaten nopens de door eischer voor zich en de onderscheiden leden van zijn personeel per werkuur in rekening gebrachte bedragen in verband met den aard der door ieder verrichte werkzaamheden; overwegende dat de Rechtbank derhalve bij de beoordeeling der getuigenverklaringen uit zal gaan van de bij gemelde spe­ cificatie verstrekte gegevens betreffende aard van het werk en liet aantal werkuren voor ieder der assistenten; overwegende dat ten opzichte van den aard van het werk, behalve de algemeene onderscheiding in werkzaamheden tot controleering der boekhouding en die tot bijwerken der boek­ houding, de gedetailleerde gegevens betreffende de van uur tot uur verrichte werkzaamheden, welke gedaagde verlangd had, niet zijn gegeven, doch zulks gelijk hieronder zal blijken niet van beteekenis is omdat uit de getuigenverklaringen voldoende materiaal is te putten om zonder die gegevens het per uur voor ieder der assitenten verschuldigde honorarium te bepalen; overwegende dat de getuige X, accountant van beroep, heeft verklaard dat in het algemeen de accountant voor werk van zijn assistent ƒ 1.50 tot ƒ 4.— kan in rekening brengen en voorts dat als maatstaf voor een berekening geldt het gemiddeld uur­ loon (berekend naar een gemiddelde van 1500 productieve werkuren per jaar) hetwelk de accountant aan zijn assistenten betaalt, vermeerderd met 50 @ 100 % voor eigen winst en dekking van onkosten, welke verhooging wederom al naar ge­ lang van den aard dier werkzaamheden tusschen die limieten wordt bepaald; overwegende dat deze verklaring is onderschreven door den getuige IJ, accountant, die daaraan nog heeft toegevoegd dat hij voor een assistent die ƒ 175.— @ ƒ 225.— per maand verdient ƒ 2.50 per werkuur in rekening brengt; overwegende dat beide getuigen voorts hebben verklaard dat voor het bijwerken van een verwarde boekhouding een 36 MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE helder inzicht vereischt is en onder zoodanige omstandigheden de door den accountant op het door hem betaalde uurloon te leggen verhooging wel iets meer dan 50 % mag bedragen; overwegende dat ten deze mag worden aangenomen dat het bijwerken betrof een verwarde boekhouding, dat toch vast­ staat dat in begin Januari 1921 eischer opdracht is gegeven de boekhouding welke slechts tot omstreeks April 1920 was bij gehouden, bij te werken, terwijl gelijk blijkt uit het rapport van 3 Juni 1920 door eischer met de balans per 31 December 1919 met winstrekening over dat jaar aan commissarissen in­ gezonden er door groote drukte in het filiaal te H, hetwelk niet over voldoende krachten beschikte om de daar verrichte werkzaamheden behoorlijk te administreeren, achterstand was in de van uit H. Veroordeelt gedaagde in de kosten van dit geding tot aan
deze uitspraak aan zijde van eischer begroot op ƒ 425.05;
(vier honderd vijf en twintig gulden en vijf cent).
Aldus gewezen door de Heeren Mrs. Beitema, Vice-Presi­
dent, Bosen Jacobson en Paré, Rechters en uitgesproken ter
openbare terechtzitting van den 12 November 1924.
INDISCHE BELASTINGEN
Slot
De naamlooze vennootschappen, commanditaire vennoot­
schappen op aandeelen enz. betalen, naar uit het gegeven over­
zicht blijkt, belasting naar
a. Zuiver Inkomen
In Extra Winst
c. Overwinst
De belasting voor naamlooze vennootschappen enz. worden
met 20 opcenten verhoogd.
a. Zuiver Inkomen. Dit wordt bij vennootschappen op de­
zelfde wijze berekend als voor natuurlijke personen, met aanvul­
ling van de volgende bepalingen :
Ontvangen uitkeeringen op aandeelen op naam komen slechts
voor de helft in aanmerking.
Uitkeeringen, afhankelijk van het overschot van het bedrijf,
mogen slechts in mindering gebracht worden, als zij geschieden:
le. voor werkzaamheden door in Ned. Indië wonende bestuur­
ders, commissarissen en verder personeel als zoodanig.
(Tantièmes van het Indische personeel mogen dus af­
getrokken worden).
2e. aan anderen, mits dezen hiervoor zelf belastingplichtig
zijn. Dit zijn de belastingplichtigen, in art. 1 genoemd
sub e, f. i en j, waarvan de belasting geregeld is in de
art. 27, 28, 33 en 33a).
3e. aan den Lande anders dan als aandeelhouder.
 De belasting van buiten N.I. gevestigde naamlooze vennoot­
schappen enz. wordt berekend over het zuiver inkomen, in
Ned. Indië verworven. Tiet lijkt mij geen gemakkelijke taak voor
de zeer groote lichamen, die behalve in Indië ook in andere
landen werken, een splitsing te maken voor hun winsten in en
buiten Ned. Indië verworven. Nog moeilijker is de taak van de
belasting-administratie om deze te controleeren. Maar bij sa­
menwerking tusschen de belastingplichtigen en de belasting­
administratie is er wel een oplossing te vinden. Indien er ver­
schillende landen in gemoeid zijn, lijkt mij overleg tusschen
de belastingautoriteiten der verschillende landen onvermijdelijk.
De belasting naar het Z.I. van naamlooze vennootschappen
enz. bedraagt 6 %.
b. Extra Winst. Hieronder wordt verstaan dat gedeelte van
het Zuiver Inkomen, dat, na aftrek van de 6 % belasting op het
Zuiver Inkomen meer bedraagt dan 10 % van de op de aandee­
len enz. effectief gedane en niet terug betaalde stortingen.
De belasting bedraagt 6 % van de extra winst, vermeerderd
m et:
8 % van bedoeld gedeelte van het Zuiver Inkomen boven
25 % der bedoelde stortingen,
10 % van bedoeld gedeelte van het Z.I. boven de helft der
bedoelde stortingen, en
12 % van bedoeld gedeelte van het Z.I. boven liet volle
bedrag der bedoelde stortingen.
c. Overwinst. Dit is het bedrag, dat, in welken vorm ook,
in het laatst verloopen kalenderjaar aan deelgerechtigden in de
winst wordt uitgekeerd, na aftrek van 8 % van de op de aan­
deelen enz. effectief gedane en niet terug betaalde stortingen.
Deze belasting bedraagt 10 % van de overwinst.
 Buiten Ned. Indië gevestigde naamlooze vennootschappen
enz., die in Ned. Indië hun bedrijf uitoefenen betalen ook be­
lasting naar Overwinst en Extra Winst. Indien het totale Zuiver
Inkomen kleiner is dan het in N.I. verworven Z.I., dan wordt
belasting betaald over het Z.I. in Ned. Indië verworven. Is het
totale Z.I. grooter, dan wordt de voor het totale Z.I. berekende
belasting vermenigvuldigd met een breuk, waarvan de teller
het Z.I. uit Ned. Indië en de noemer het totale Z.I.
Op de kwestie van de berekening van het „kapitaal” , n.1. de
effectief gedane en niet terugbctaalde stortingen kom in in het
volgende deel van injjn artikel uitvoerig terug.
Navordering kan in Indië geschieden binnen 3 jaar na het
begin van het belastingjaar.
In de Indische ordonnantie treft men in art. 74 een regeling
aan, die m.i. verdiende in Nederland nagevolgd te worden. Bij
niet tijdige betaling is men 5 % boete verschuldigd over eiken
te laat betaalden termijn. Deze maatregel vind ik in het voor­
deel van den Fiscus en van de goede betalers. Het wachten op
waarschuwing, aanmaning enz. getuigt van aanleg voor verge­
lijkende studie, omdat de kosten van waarschuwing enz. ver­
geleken worden met de rentewinst tengevolge van latere beta­
ling. Maar het is in het nadeel van die belastingbetalers, die om.
