Iets over Joan Schenck
Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis

Iets over Joan Schenck
Author(s): E. W. Moes
Source: Tijdschrift der Vereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis, Deel 8, 1ste
Stuk (1905), pp. 21-24
Published by: Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis
Stable URL: http://www.jstor.org/stable/947728.
Accessed: 22/06/2014 12:40
Your use of the JSTOR archive indicates your acceptance of the Terms & Conditions of Use, available at.
http://www.jstor.org/page/info/about/policies/terms.jsp.
JSTOR is a not-for-profit service that helps scholars, researchers, and students discover, use, and build upon a wide range of
content in a trusted digital archive. We use information technology and tools to increase productivity and facilitate new forms
of scholarship. For more information about JSTOR, please contact support@jstor.org.
Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis is collaborating with JSTOR to digitize,
preserve and extend access to Tijdschrift der Vereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis.
http://www.jstor.org

This content downloaded from 188.72.126.181 on Sun, 22 Jun 2014 12:40:36 PM
All use subject to JSTOR Terms and Conditions

IETS OVER JOAN SCHENCK.
in de ee1-stehelft det, 17de eetiw wei-d helt rnbt van beul te Butzbach in Hesten uitgeoefenddoor?zeker-enSCHENCK, wiens zoon PETER
SCJIENCK zic'h te Elberfeld vestigde. Het griezeligeambachtvan den
vader had niet verhinderd,dat de zoon daar in aanzienlijkefamilies
veirkeerde.Ten minste hij huwde er omtrent het midden der l7de
eeuw MAROARETHA
RITTERSHAUS,uit welk huwelijkvier kinderenzijn
gesproten, respectieveijikgedoopt: EVA 1 Febr. 1654, JOHANN 20 Febr.
165i6,ENNECKtN17 Febr. en PETER 226Dec. 1660'). Deze laatstewerd
een zeer bekend graveur en uitgeverte Amsterdam,uit wiens vriendenrol ik eenige jaren geleden het een en ander heb medegedeeld2),
mag het zeker heeten, dat in dat album geen zijner
Merkwaaardig
farnilieledenzich heeft ingeschreven. Vooraleen inschrijvingvan zijn
broederzou voor ons van belang geweest zijn.
 Ook deze Was naar Amsterdam getrokken. IHbiwas gambaspeler
eii componist. Het eerste door hem uitgegevenmuziekwerk,Eenige
gezangen uit de opera van Bacchus, Ceres en Venus",in het bezil
van den heer SCHEURLEER, is 26 Lentemaand1687 opgedragenaan
ELISABETH
DERuuSCHER,
eenijuffer even ervaren
CATHARINA
,,Mejuffrouw
in de sangkunstals in de behandelingvan het clavier en de viool di
gamba". Die juffer is ons van elders niet bekend. Mogeijikwas zij
wiens 11 April 1700geslotenhuwelijk
een zuster vWi JOANDE RUUsCHER,
met MARIA TEYLER, bezongenis door KATHARYNE LESCAILJE3), die ook
een versje gemaakt heeft ,Op de harpgezangengerymd doorKORNELIS
VAN EEKE en op Muzyk gebragt van JOANSCHENK".
1) Mededeeling van Dr. F. FRIEs, Directeur van het Stedelijk Museum te Elberfeld.
2) Ond-Holland XXII, p. 147 vgl.
') RKAT. L-SCAeJAIC,
Mengelpo&zy, dl. II, Amisterdam 1731. p. 204.
This content downloaded from 188.72.126.181 on Sun, 22 Jun 2014 12:40:36 PM
All use subject to JSTOR Terms and Conditions

22

IETS OVER JOAN SCHENCK.
die een fraai portret van zijn broedergeschraapt
heeft, plaatstedaar nevens een citaat uit Seneca's Oedipushet onderPETER SCHENCK,

schrift bj ,,JOANSCHENCK
apud Amstelaedamenses Musicus famigeratis-

simus". Ook de dichterswaren niet karig met hun lof.
de tonen zet,
,,Daer Orfeus SCHENK

Verzet zig 't bloejendeFlorencen;
Nieuw Rome luistert naer de maet
Die dees op Davids harpe slaet"
BIDLOO
BRANDT1), en LAMBERT
1) noemt hem
zong CASPAR

,,Een Man dooroeffendom, door toets van stem, en snaren,
De driften van de geest bevattelykte doen varen
Ter Ziel, en Zinnen; te bewegen het gemoed
Tot droefheid,vreugde,en wat het Hert beroerendoed
Door enkle klanken,op 't verheffen,nederdalen
Het slepen, trippelen,of 't slaan der Nagtegalen
Met hikken, snikken".
 Overigens is ons van zin verbljf te Amsterdamniets bekend dan
dat hi er een aantal muziekwerken het licht deed zien. MATTHESON'S

bericht ,,man habe ihn zu Amsterdamzum Marktvogtfiberdie Fischer
ernannt, weil er eine sch6ne Viol di Gambegespielthabe", bleek mU
op een misverstand te berusten. Ten minste ten archievewist men
hieromtrentniets te vinden.
Maarover een ander emplooi hebben we meer zekerheid. Het kon
als Elberfeldervan geboortezijn
bezwaarlik uitblijven, dat SCHENCK
kunst in dienst stelde van den prachtlievendenlandvorst van het
WILHELM.De ,,Scherzi musihertogdom Berg, den Keurvorst JOHANN

cale", helaas niet gedateerd,maar hoogstwaarschijnlikin 1692of 1693
verschenen, zin hem opgedragen en vertoonen zijn wapen op het
titelblad. MATTHEUSGARGON,
de Vlissingsche predikant, die de dichter

was van de ,,Zangswyzeuitbreidingover 't Hoogliedvan Salomon, op
zangmaat gestelt met een Cantus en Baszus door JOANSCHENCK,
schreef

in zijn 1697 gedateerdwoord ,Aan den Zangeren Lezer": ,Gelukkig
') VY6r C. VAN EExa's Koninklke

Harpliederen.
This content downloaded from 188.72.126.181 on Sun, 22 Jun 2014 12:40:36 PM
All use subject to JSTOR Terms and Conditions

IETS OVER JOAN SCHENCK.
troffenwy den wydberoemdenHeer SCHENK
aan, die door syn onveren
zielroerende
snaren, geen geringe agtingen
gelyke Musyk-kunde,
eer-arpten verdientheeft by den DoorlugtigstenVorst van den Palts".
Waar die eer-amptenuit bestaan bebben, bleek mU uit de opdracht
van een ander muziekwerk ,Les Fantaisies bisarres de la goutte".
;,I)diees a Son Altesse Serenissime Monseigneurle Prince JOSEPH
CHARLES
EMANUEL
AUGUSTE, Comte Palatin du Rhyn, de Sulzbach.
Chevalierde l'ordre de St. Hubert& Coloneld'un rEgimentd'infanterie
de S. A. S. Palatine,&c. &c. &c. par son trez Humble& trez obeissanl
serviteur JEANSCHENCK,
Conseiller de la Chambre des Finances, Com-

missaire Receveur de la licence, Homme de Chambre& Musiciende
la Chambrede Son Altesse SerenissimeMonseigneur1'Electeur
Palatin".
 Daar deze prins JOSEPHKARLEMANUEL
van SulzbLacheerst
AUGUST

in 1694 geborenis en hi in deze opdrachtal kolonelvan een regiment
infanterie genoemd wordt. is de dateeringvan dit muziekwerkstellig
niet voor omstreeks 1715. En dit is dan tevenshet laatstelevensteekenl,
hebben.
dat wij van JOANSCHENCK

Uit verschillendegegevens kan ik de volgendevoorloopigeopgave
van zin muziekwerkensamenstellen:
Opus I: Eenige gezangenuit de opera van Bacchus,Ceresen Venus.
Voor den Auttheur t'Amsteldaim,
Gesteld door JOANSCHENK.
in 't Muzyc-boeck 1687, kl. 4?.
MATTHYSZ,
by d'Erfg. PAULUS

obl. (Bi den heer SCHEURL:EER).
Opus II. XV Sonates voor viola di gamba met basso conltinuo,1688
(BouwsteenenIII, 20)1).
Opus III. I1 giardinoarmonico. XII Sonate a due violini, viola di
gamba e basso continuo.Amst.1692(BouwsteenenIII,20, 24).
Koninklyke Harpliederen. Vercierd Met Honderd
Opus IV: C. VANEEKES

en Vyftignieuwe Airen. N6vens Een KonstigPrae- en Poslludium. GecomponeerdDoor den WydberoemdenMusicyn
JOANSCHENK
(opera Quarta) Geschikt om te konnen zingen

of sp6len,met een Of twee Stemmen,als ook met, of zonder
Violen en BassoContinuo.In V. Partyen. t'Amsternamkl. 4?'
1) W. J. v. WASI.ELEWSKi, Das Violoncell uud seine Geschichte, Leipzig 1889, p. 25
noemt dit werk ,Konst-oeffeningen", en schijnt dus een uitgave v6dr zich gehad te hebben.
This content downloaded from 188.72.126.181 on Sun, 22 Jun 2014 12:40:36 PM
All use subject to JSTOR Terms and Conditions

Z4

IETS OVER JOAN SCHENCK.
obl. (In de Bibliotheekder Vereeniging.(Cantus)en bi den
heer SCHEURLEER).
Opus V: ZangswyzeuitbreidingOver't Hoogliedvan Salomon,door
MATTHEUS
GARGON,Predikant en Rector te Vlissingen. Op

Zangmaat gestelt met een Cantus en Baszus, door JOAN
SCHENK.
Ecn tweede druk van 1697 is bi den heer SCHEURLEER,
een latere (Te Amsterdam; By SALOMON
BoekSCHOUTEN,

verkooper, in de St. Luciesteeg, 1724..4?) in de Bibliotheek der Vereeniging.
 VI:
Scherzi
Musicali per la Viola di Gambacon Basso ConOpus
tinuo ad Libitum da GIOVANNISCHENK.Opera Sesta, a
Amsterdam. Ches ESTIENNE
ROGERMarchand Libraire (In

Opus VII:
Opus VIII:
Opus IX:
Opus X:

de Universiteitsbibliotheek
te Rostock en in de Vorstelijke
Bibliotheekte Sondershausen).
XVIII Suonati, Caprice e Fantasie a violino o violine e
cimbalo. 1693. (BouwsteenenIII p. 20).
Le nymphe di Rheno. XII Sonateper due viole di gambe
soli. (BouwsteenenIII, p. 20).
L'Echo du Danube,6 Sonatesetc. (BouwsteenenIII,p. 20).
Les Fantaisiesbisarresde la goutte. 12sonates. Amsterdam,
ET. ROGER& LE CGNE(Bi den heer SCHEURLEER).
Buiten deze reeks staat nog:
,,Nut Tyd-verdryf, door MATTHEUS
GARGON.
Dienaar Jesu Christi tot
Nuland en Geffen", waarvoor ook SCHENCK
de zangwize ,op aangename
en gevoeglyke wyzen gebragt heeft" gelik GARGON
1 Febr. 1696 in

zijn woord ,Aan den Zangeren Lezer getuigt". De Bibliotheekder
Vereeniging heeft hiervan ,Den tweden Druk grotelyksverbeterten
vermeerdert, t'Amsterdam. By d'Erfg. van PAULUSMATTHYSZ,
in

't Muzykboek,1696, kl. 8?. Een latere druk is van 1704. Of de eerste
druk, die van 1686 is, ook reeds de zangwijzen van SCHENK
heeft, is
mij onbekend.
E. W. MOEs.
This content downloaded from 188.72.126.181 on Sun, 22 Jun 2014 12:40:36 PM
All use subject to JSTOR Terms and Conditions.
