De impact van internationale instellingen in Brussel: een benadering vanuit een multicriteria‑analyse
Besluit
De methodologie die we voorstellen herneemt de economische kosten-batenanalyse zoals ze vroeger werd uitgevoerd, breidt die analyse uit met een maatschappelijke en omgevingsimpact en integreert de kwalitatieve dimensies van een stedelijk
omgeving in de evaluatie door de multicriteria-analyse. Die dimensies bevatten cultuur, invloed op de stedelijke ruimte en op de sociale samenhang en de stad als
stedelijke aantrekkingspool. Die multicriteria-analyse kan een inzicht bieden in de
positieve en negatieve aspecten van de verschillende scenario’s, waarbij de mate
van internationalisering van Brussel verschillend zal zijn. Zo’n analysemodel heeft
een aantal belangrijke voordelen in vergelijking met een traditionele economische
kosten-batenanalyse. Het steunt op een fijnere en juistere conceptualisering van de
stedelijke ruimte. Door de kwalitatieve variabelen te integreren biedt het een bredere
kijk op de impact van internationale instellingen. Die kwalitatieve en globale dimensies van het onderzoek laten toe dat het model beter past voor stadsprojecten die
de verschillende aspecten van de stedelijke ontwikkeling integreren. De resultaten
van zo’n studie kunnen ook worden vertaald naar meer doeltreffende beleidsopties.
De internationale roeping van Brussel is een centraal element in zijn stedelijke dynamiek. De inschatting van de impact van de aanwezigheid van internationale agenten zou een voortdurend proces moeten zijn. Het zou een goed idee zijn om een
observatiecentrum in te richten gebaseerd op interuniversitaire en interdisciplinaire
samenwerking met een longitudinale aanpak.
E. CORIJN, C. MACHARIS, T. JANS en M. HUYSSEUNE,
“De impact van internationale instellingen in Brussel: een benadering vanuit een multicriteria-analyse”, Brussels Studies,
Nummer 23, 8 december 2008, www.brusselsstudies.be

Brussels Studies
het elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel

16

Literatuur
Banville, C., M. Landry, M., J-M Martel & C. Boulaire (1998), “A stakeholder approach to MCDA”, System Research, Vol. 15, pp. 15-32.
Biot, V., Van Hamme, G. (2007), Impact socio-économique de la présence des institutions Européennes à Bruxelles.
 Boudry, L., P. Cabus, E. Corijn, F. De Rynck, C. Kesteloot & A. Loeckx (2003), De
eeuw van de stad. Over stadsrepublieken en rastersteden. Witboek, Brussels,
Project Stedenbeleid, Vlaamse Gemeenschap, 238 pp.
Brans, J.P., (1982), “L’ingéniérie de la décision. Elaboration d’instruments d’aide à la
décision. Méthode PROMETHEE”, in R. NADEAU & M. LANDRY (eds), L’aide à
la décision Nature, instruments et perspectives d’avenir, Québec, Canada,
Presses de l’Université Laval, pp. 183-214.
Brans, J.P. (1996), “The space of freedom of the decision maker. Modelling the human brain. Euro Gold Metal”, European Journal of Operational Research, vol.
92, pp. 593-602.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2002), “Gewestelijk Ontwikkelingsplan (GEWOP),”,
Belgisch Staatsblad, 15 October.
Cities for Cohesion, The Ten Key Principles, http//www.citiesforcohesion.org
Corijn, E. (1999), “Can the city save the world?”, in Nauwelaerts, M. (ed), The future
of the past. Reflections on history, urbanity and museums, Antwerp, Musea
Antwerp pp. 263-280.
Corijn, E. & W. De Lannoy (eds), (2000), Crossing Brussels. La qualité de la différence. De kwaliteit van het verschil, Brussels, VUB-Press 333 pp.
Corijn, E. (2003), “Apprendre à vivre en ville”, in Recherches sociologiques, Vol
XXXIV, N° 2, Louvain-la-Neuve, UCL 103-107.
Corijn, E., De Corte, S. & De Lannoy, W. (2004), “From a multicultural and fragmented city towards the “mediterranean” capital of Europe”, in INURA, The contested metropolis. Six cities at the beginning of the 21st century, Birkhauser,
Basel/Boston/Berlin pp. 78-88.
Corijn, E. (2006), “Building the capital of Europe as a heterotopia”, in Heim, C. (ed),
Bruxelles l'Europeenne, capitale de qui? ville de qui?, Les Cahiers de la CambreArchitecture N°5, Bruxelles, La lettre Volée pp. 46-60.
Corijn, E. (2007), “Brussel als Europees project”, in Buelens, G.,J. Goossens & D.
Van Reybroeck (ed), Waar België voor staat. Een toekomstvisie, Meulenhoff/
Manteau, Antwerpen-Amsterdam pp. 239-251.
 De Coninck, D. (2005), “Alarm Europa vertrekt. Zegt de man die Europa naar Brussel haalde”, in De Morgen, 28 May.
European Union. Belgian Presidency. Brussels, Capital of Europe. Final Report.
Brussels, European Union, 2001.
Freeman, (1984), Strategic Management A stakeholder Approach. Pitman, Boston.
E. CORIJN, C. MACHARIS, T. JANS en M. HUYSSEUNE,
“De impact van internationale instellingen in Brussel: een benadering vanuit een multicriteria-analyse”, Brussels Studies,
Nummer 23, 8 december 2008, www.brusselsstudies.be

Brussels Studies
het elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel

17

Groth, J. & E. Corijn (2005), Reclaiming Urbanity Indeterminate spaces, informal
actors and urban agenda setting. A case study in Helsinki, Brussels and Berlin,
in Urban Studies, vol 42, nr 3, Routledge, London pp. 511-534.
Huysseune, M. & T. Jans (2005a), “De praktijk van regionale vertegenwoordigingen
te Brussel”, Res Publica, Vol. 45, N° 1, pp. 80-101.
Huysseune, M. & T. Jans (2005b), Vertegenwoordigingen van lokale en regionale
overheden bij de Europese Unie. Eindrapport, Brussels, IES/POLI (VUB), 2005.
Iris Consulting (1998, 2001), Socio-economische impact, Brussels, Brussels
Hoofdstedelijk Gewest.
Jans, T. & M. Huysseune (2008), “Brussel als hoofdstad van een Europa van de
regio’s? Regionale vertegenwoordigingen als Europese beleidsactoren”, Brussels
Studies, nr 16, 25 februari (www.brusselsstudies.be).
Macharis, C. (2000), Strategische modellering voor intermodale terminals. Socioeconomische evaluatie van de locatie van binnenvaart/weg terminals in Vlaanderen, Doctoraal proefschrift, Brussels, Vrije Universiteit Brussel.
Macharis, C. (2004), “The optimal location of an intermodal bargeterminal”, in M.
Beuthe, V. Himanen, A. Reggiani & L. Zamparini (eds), Transport Developments
and Innovations in an Evolving World, pp. 211-234.
Macharis, C. (2007) “Multi-criteria Analysis as a Tool to Include Stakeholders in Project Evaluation The MAMCA Method”, in Haezendonck, E. (Ed.), Transport Project Evaluation. Extending the Social Cost-Benefit Approach, Cheltenham, Edward Elgar, pp. 115-131.
 Macharis, C., Brans, J.P. & Mareschal, B. (1998), “The GDSS Promethee procedure”, Journal of Decision Systems, vol. 7, pp. 283-307.
Macharis, C. & Boel, B. (2004), “BRUGARWAT Brussels Garbage by Water”, Vervoerslogistieke werkdagen, 4 & 5 November, Hoeven, the Netherlands. Published
in C.J. Ruijgrok & R.H.J. Rodenburg, Bijdragen vervoerslogistieke werkdagen,
pp. 229-242.
Macharis, C., A. Verbeke, A. & K. De Brucker (2004), “The strategic evaluation of
new technologies through multi-criteria analysis the advisors case”, in E. Bekiaris
& Y. J. Nakanishi (eds), Economic Impacts of Intelligent Transportation Systems.
Innovations and case studies, Amsterdam, Elsevier, pp. 439-460.
Magosse, Reinoud (2007), Branding Brussels as the Capital of Europe? Exploring
alternative ways of imagining the city, doctoral thesis, Vrije Universiteit Brussel.
Meeus, T., C. Macharis & M. Dooms (2004), Inplanting van tweede HST-terminal te
Brussel scenario Brussel-Nationaal moet verder worden onderzocht, De Lloyd.
Universiteit en Transport. Editie 05/10/2004. p.5.
Mens en Ruimte (s.d.), Brussel, de internationale uitdaging. De directe sociaaleconomische impact van de internationale instellingen te Brussel, Brussels,
Studiegroep mens en ruimte vzw.
E. CORIJN, C. MACHARIS, T. JANS en M. HUYSSEUNE,
“De impact van internationale instellingen in Brussel: een benadering vanuit een multicriteria-analyse”, Brussels Studies,
Nummer 23, 8 december 2008, www.brusselsstudies.be

Brussels Studies
het elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel

18

Mens en Ruimte (1992), De indirecte sociaal-economische impact van de Europese
instellingen te Brussel. Boekdelen 1 en 2, Brussels, Studiegroep mens en ruimte
vzw.
Mens en Ruimte (1994), De sociaal-economische impact van de Europese en internationale instellingen te Brussel. Eindrapport, Brussels, Studiegroep mens en
ruimte vzw.
Saaty, T.L. (1982), Decision Making for Leaders, Lifetime Learning Publications,
Belmont, Wadtsworth.
Saaty, T.L. (1988), The Analytic Hierarchy Process, New York, McGraw Hill.
 Van den Bergh, R.J. (2000), “Economic Criteria for Applying the Subsidiarity Principle in European Environmental Law”, In Environmental Law, the Economy, and
Sustainable Development, pp. 80-95.
Van Ham, H. & B. Van Wee (2003), “The changing role of research in the policymaking process”, in W. Dullaert, B.A.M. Jourquin & J.B. Polak, Across the Border,
De Boeck, Antwerp, pp. 131-142.
Verbeke, A., C. Macharis, M. Dooms & R. S’Jegers (2004), Economische impactstudie van de uitbreiding van de hubactiviteiten van het koeriersbedrijf DHL
op de luchthaven van Zaventem (Brussel Nationaal, Brussels Airport), Eindrapport, studie in opdracht van de provincie Vlaams Brabant.
E. CORIJN, C. MACHARIS, T. JANS en M. HUYSSEUNE,
“De impact van internationale instellingen in Brussel: een benadering vanuit een multicriteria-analyse”, Brussels Studies,
Nummer 23, 8 december 2008, www.brusselsstudies.be.
