DE ENGELSE ACCOUNTANT EN HET PROSPECTUS
c. „(Judgem ent about) the authority vested in the chief internal audi­
to r and the level o f m anagem ent to which he is directly responsible”.
M .i. is deze laatste eis te ruim gesteld. W a a r d e beslissing om trent
de sam enw erking afhankelijk is van de (opperste) leiding, moet de in­
terne accountant ook direct en uitsluitend onder die leiding gesteld zijn,
en w el als een overigens onafhankelijke staffunctionaris.
E ch ter deel ik niet de opvatting, verm eld in het M aandblad „A ccoun­
tan cy ” O ctober 1953 van T h e Society of Incorporated A ccountants (blz.
3 1 3 /3 1 4 ), d a t „T h e Institute’s N otes appear to be w ritten mainly w ith
the larger public companies in mind — com panies w hose internal audi­
tors have direct acces to the B oards (C om m issarissen)”, terwijl „in m any
sm aller concerns, their internal auditors are usually responsible to the
secretaries (directie) of the com panies”. V olgens A ccountancy heeft in
h et laatste geval „the internal auditor (has) not complete independence
of action —■even though in practice the com pany secretary m ay very in­
frequently intervene. In these circum stances................ the statu to ry audi­
to r ............ w ould not norm ally .............. restrict his ow n audit solely be­
cause some p arts of it had been covered b y th e internal auditor”.
 D oor te stellen, d a t de interne accountant m oet rapporteren aan de
commissarissen, w ordt m.i. aan het onderhavige vraagstuk zijn eigenlijke
inhoud ontnom en: in d a t geval sta a t de „interne” accountant functioneel
gelijk m et de externe accountant. H et vraagstuk, w aarvoor de N otes een
oplossing geven, heeft juist betrekking op het geval, d at de interne ac­
countant wèl functioneel afhankelijk is van de leiding.
C oncluderende meen ik, d at het standpunt van het Institute inzake
d e vraag, of en in hoeverre de externe accountant op d e controle van de
interne accountant m ag „steunen” (in die zin, d a t eerstgenoem de b e­
p aalde gedeelten van zijn taak achterw ege la a t), form eel ongeveer in
overeenstem m ing is met het stan d p u n t van het N .I.v.A.
H oever d at steunen nu in detail zal m ogen gaan, blijkt niet voldoende
uit de N otes, om een vergelijking te kunnen trekken. W a t d at b etreft
zijn echter in N ederland verschillende strom ingen te onderkennen, zodat
een vergelijking ook om deze reden onder de huidige om standigheden niet
mogelijk zou zijn. Bovendien sta a t niet to t in bijzonderheden vast, welke
taak de E ngelse externe accountant to t de zijne rekent, indien hij niet
op de interne accountant steunt.
 DE ENGELSE ACCOUNTANT EN HET PROSPECTUS

door A . R . O verbeek
Sedert 1942 doet het Institute of C hartered A ccountants in E ngland
and W a le s aan leden en andere belangstellenden aanbevelingen uitgaan
betreffende de behandeling van actuele problem en bij de verslaglegging
van m aatschappijen. D e jongste van deze serie „Recom m endations on
Accounting Principles” , no. X V I, d ateert van N ovem ber 1953 J ) en is
getiteld:
„A ccountants reports for prospectuses: A djustm ents and other m atters”.
J) Zie „The Accountant" van 21 November 1953.
m a b blz. 274

D eze publicatie houdt ten nauw ste verband met een vroegere, nl. no.
X III 2), getiteld:
„A ccountants reports for prospectuses: Fixed assets and depreciation”.
H oew el het hier te lande (nog) niet zo veelvuldig voorkomt, d at accoun­
tantsverklaringen voor prospecti moeten w orden afgegeven, zal het toch
voor de lezers van deze rubriek wel interessant zijn om kennis te nem en
van de E ngelse zienswijze ten aanzien van de daarbij rijzende problem en.
A llereerst zij dan vermeld, d a t de Com panies A ct 1948 een accoun­
tantsverklaring in prospecti verplicht stelt m et betrekking tot de volgens
voorschrift bijgevoegde resultatenrekeningen over de laatste 5 jaren en
de laatst opgem aakte balans. In vele gevallen v raag t de Stock E xchange
nog meer historische gegevens, die eveneens door de accountant gecerti­
ficeerd moeten w orden.
 D e accountant moet uiteraard, w anneer hij een dergelijke verklaring
afgeeft, zich afvragen, of de wijze van voorstellen voldoende inform atief
is in verband m et het doel van het prospectus. Dikwijls zal het daarom
nodig zijn, toelichtende noten te verm elden en correcties aan te brengen,
teneinde bijv. de resultatencijfers m eer vergelijkbaar te maken.
D e gevallen, w aarin correctie geboden is, zijn in 3 groepen te onder­
scheiden, nl.
a. factoren, die eerst na afsluiten van de jaarrekening aan het licht zijn
gekomen, doch w aarm ede zou zijn rekening gehouden als zij bijtijds
bekend w aren geweest; dit betreft dus een verschuiving tussen de
jaren,
b. incidentele opbrengsten of kosten,
c. w ijzigingen in de m ethode van w instberekening, het w aarderingssysteem, of in de wijze van voorstelling van het resultaat.
W ij zullen nu de verschillende aanbevelingen van het Institute achter­
eenvolgens in ’t kort behandelen.
V a st actief.
A fschrijvingen moeten afzonderlijk w orden genoemd. Als er verande­
ringen in het afschrijvingssysteem hebben plaats gevonden, m oet dit
w orden verm eld, met de consequenties v an die verandering. Als de
com m erciële afschrijvingen belangrijk afw ijken of zullen gaan afw ijken
v an de fiscale, m oet dit w orden aangegeven. D it kan voor de toekom st
v an speciaal belang zijn, indien vóór uitgifte v an het prospectus een
h erw aard erin g v an het v aste actief heeft plaats gevonden; de daaru it
voortvloeiende hogere afschrijvingen zullen immers fiscaal niet aftrek ­
b a a r zijn.
 Als er h erw aard eerd is (bijv. to t de going-concern w a ard e) m oet w o r­
den aangegeven, w a t daarop als afschrijving in de toekom st noodzake­
lijk zal zijn, zulks in vergelijking met hetgeen in afgelopen jaren w erke­
lijk is afgeschreven. Z elfs als in de balans niet is h erw aard eerd , doch er
is slechts te r inform atie de hogere w a ard e genoem d, dan zal m oeten
w orden aan gegeven w elk deel v an de w inst in de toekom st zou m oeten
w orden g ereserveerd om deze w a ard e in stan d te houden.
E r m oet systeem zijn in het onderscheid tussen geactiveerde inves­
2) Zie „The Accountant” van 12 Maart 1949.
m a b blz. 275

teringen en hetgeen direct ten laste v an de exploitatierekening w o rd t af­
geschreven.
Belasting.
U it de resultatenrekeningen dient te blijken hoeveel de w inst heeft
bed rag en vóór aftrek van belasting. Belangrijke afw ijkingen met de b e ­
lastb are w inst w orden daarbij verm eld. H e t doet enigszins vreem d aan,
d a t het niet nodig w ordt geacht, de verschuldigde belasting jaar voor
ja a r te noemen. Blijkbaar geschiedt dit onder het motief, dat het tarief
zo v aa k v eran d ert.
D aarentegen behoort in de balans te w orden vermeld, welke latente
belastingschulden er zijn (o.a. Profits tax non-distribution R elief).
G egevens later bekend gew orden.
 Dikwijls w o rd en ten laste v an de w inst voorzieningen getroffen voor
allerlei risico’s, zoals lopende contracten en processen, en voor verplich­
tingen die nog niet definitief v ast staan. D e accountant zal hebben na te
gaan, in het licht van hetgeen later bekend is gew orden, of er aanleiding
b estaa t om door verschuiving v an w inst of verlies in de jaarresu ltaten
correcties aan te brengen.
W e r k onderhanden.
V ooral bij langdurige contracten (scheepsbouw , enz.) zal er dikwijls
aanleiding bestaan om de jaarw insten te corrigeren.
Incidentele posten.
D eze dienen als regel te w orden geëlimineerd, zowel voor- als nadelige.
D it moet uiteraard met verstand gebeuren.
A flo ssin g van lening.
A ls de opbrengst van de aandelenem issie zal w orden gebruikt om een
lening af te lossen, kan het soms nut hebben om de in voorgaande jaren
daarop betaalde interest te elimineren, of althans deze afzonderlijk te
noemen.
V eranderingen in de bronnen van inkom en.
W a n n e e r in de verslagperiode verandering in de bronnen van inkomen
zijn voorgekom en, verdient het als regel aanbeveling, hiervan melding te
maken; in het bijzonder w anneer er bedrijven of delen daarvan zijn ver­
kregen of afgestoten.
Als er met de opbrengst van de emissie een nieuw bedrijf zal w orden
verkregen, m oeten van d a t bedrijf eveneens uitvoerige gegevens w orden
verstrekt.
Als er in de toekom st bepaalde kosten zullen stijgen (bijv. directie­
salaris, pensioenen, enz.) w orde dit vermeld.
D iverse opm erkingen.
D e accountant zal m oeten beoordelen, of de voorgeschreven periode
voor het onderhavige geval voldoende is om een goed beeld te geven van
de ontwikkeling.
 Als hij kennis d raag t van gebeurtenissen na de verslagperiode, die het
beeld belangrijk kunnen beïnvloeden, dient de accountant zich er van te
overtuigen, dat hieraan in het prospectus voldoende aandacht is gewijd.
m ab

blz. 276

Bijzondere aan dacht zal moeten w orden besteed aan de eventuele con­
solidatie van jaarrekeningen, vooral als er buitenlandse dochteronder­
nem ingen bij zijn.
Toestem m ing tot het opnem en van het rapport.
Ingevolge de C om panies A ct 1948 moet de accountant uitdrukkelijk
zijn toestemming verlenen tot het opnem en van zijn verklaring in het pros­
pectus. A lvorens deze toestemming te verlenen, behoort hij zich er van te
overtuigen, d at de em ittenten geen onjuist gebruik van het cijferm ateriaal
hebben gem aakt en d at ook overigens het prospectus geen aperte onjuist­
heden bevat of essentiële dingen verzwijgt; een soortgelijke verantw oor­
delijkheid dus als bij ons is geregeld in artikel 14 R. v. A.
mab

blz. 277.
