HET AFBETALINGSSTELSEL IN VERBAND MET DE VERBIZONDERING IN DEN DETAILHANDEL (Inhoud september 1931 no. 8)
Schrijver betoogt, dat ik de voordeelen van de vereenigingsopleiding overdrijf. Al zou ik dit moeten toegeven, hetgeen
echter niet het geval is, dan nog zijn de academisch gevormden
reeds in hun eigen belang verplicht mede te werken aan de taak
om te zorgen, dat de u it de „vrije Maatschappij ” voortgekomen
accountants zoo goed mogelijk zijn onderlegd en onder zoo
streng mogelijke tucht staan. Een samenwerking tusschen beide
groepen van accountants ware onmogelijk, indien een afgrond
tusschen haar gaapte. Nu die afgrond in zooverre niet bestaat,
dat tusschen de academisch gevormden en bepaalde categoriën
van uit de „vrije maatschappij” voortgekomen accountants
slechts een gradueel verschil aanwezig is, komt het mij nog
steeds voor, dat voormeld doel bij het vrije accountantsberoep
het best kan worden bereikt door samenwerking in één Ver­
eeniging, die alle wetenschappelijk gevormde accountants om­
vat en waarvan de leden zelf in hoofdzaak de richting bepalen,
waarin het best naar dat doel kan Avorden gestreefd.
De sub B vermelde stelling van den geachten schrijver moet
derhalve m.i. luiden:
Tusschen de academische opleiding en die, welke is voort­
gekomen uit de leidende accountantsorganisaties, bestaat slechts
een gradueel verschil en mag slechts een gradueel verschil blij­
ven bestaan. Samenwerking tusschen de accountants, die ge­
vormd zijn langs academischen Aveg en hun beroepsgenooten,
die gevormd zijn langs den weg van het op te richten Instituut,
is mogelijk en wenschelijk voor elk van beide categoriën. Die

120

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

samenwerking wordt op dc beste wijze verkregen door een vrij­
willige incorporatie in bedoelde Vereeniging, zoodat elke cate­
gorie door hare vertegenwoordigers invloed heeft op de hooghouding van het peil van den Nederlandschen Accountants­
stand.
 BELASTINGVRAAGSTUKKEN
Red. P. K. NIEKERK
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)
Vraagstukken van bedrijfseconomischen aard welke zich
voordoen bij de toepassing van enkele belastingwetten

Het is een onmiskenbaar verschijnsel, dat het belastingwezen
in de moderne volkshuishouding een steeds belangrijker
plaats is gaan innemen. Doordat de bemoeiingen der overheids­
organen op allerlei terreinen zich voortdurend verder uitbreid­
den is ook het budget van staat, en gemeente in het economisch
geheel een post van groote beteekenis geworden. Het ligt na­
tuurlijk niet in de bedoeling op de economische en sociale ge­
volgen hiervan op deze plaats nader in te gaan, doch ik wil
slechts wijzen op de logische consequentie aan het bovenstaande
verbonden, nl. dat vraagstukken op het gebied der belasting­
heffing van algemeene beteekenis zijn geworden.
Wanneer men de voornaamste belastingwetten beschouwt,
dan liggen daarin, van accountants standpunt bezien, belang­
rijke vraagstukken. Immers, bij de toepassing der belasting­
wetten komen, naast juridische, tal van vragen van bedrijfseconomischen en ook van comptabelen aard naar voren.
Het ligt in de bedoeling, onder deze rubriek belangrijke pun­
ten uit de voornaamste belastingwetten van bedrijfseconomische
zijde te belichten. Daarnaast zullen dan wetswijzigingen en be­
slissingen, welke van algemeen belang zijn, besproken worden.
Teneinde in de materie eenige lijnen aan te geven volgt hier­
onder, bij wijze van inleiding, een overzicht van eenige punten
uit de voornaamste belastingwetten, welke van voldoende belang
geacht kunnen worden voor een nadere bespreking. Uit den
aard der zaak is hierbij niet naar volledigheid gestreefd.
Wet op de Inkomstenbelasting.
 Het element, dat, van accountants standpunt bezien, in deze
wet het meest op den voorgrond treedt is het begrip: winst als
belastbaar object. Het winstbegrip wordt in deze wet in hoofd­
zaak omlijnd door de artikelen 7, 10 en 11. Artikel 7 stelt op
den voorgrond, dat voor hem, die een bedrijf uitoefent, de winst
in dat bedidjf gemaakt, t.a.v. deze bron van inkomen het be­
lastbaar object vormt. Dit fundamenteele artikel geeft aan het
winstbegrip in fiscalen zin geen enkele nadere omschrijving.
Blijkbaar heeft de wetgever hierdoor een soepele wetstoepassing
beoogd. Uit de Memorie van Toelichting blijkt, dat inderdaad de
bedoeling is geweest om de toepassing der wet zooveel mogelijk
aan de opvattingen in het bedrijfsleven te doen aanpassen.
Eenige nadere begrenzing van het winstbegrip wordt gegeven
in de artikelen 10 en 11. Artikel 10 bepaalt o.m., welke elemen­
ten bij de bepaling van de belastbare winst als negatieve fac­
toren in aanmerking mogen komen (of, om in de terminologie
van de wet te blijven, van de onzuivere opbrengst mogen worden
afgetrokken), terwijl artikel 11 aangeeft, welke factoren niet
voor aftrek in aanmerking komen.
 Het kan niet ontkend worden, dat deze wijze van behandeling
van het winstbegrip min of meer fragmentarisch te noemen is
en oogenschijnlijk voor een algeheele behandeling van dit vraag­
stuk weinig houvast biedt. Inmiddels is door de toepassing der
wet en de daarmee samenhangende jurisprudentie een practjjk

gegroeid, die voor de behandeling van het fiscale winstvraagstuk wel diverse aanknoopingspunten levert. Van de vraagstuk­
ken, welke zich rondom het winstbegrip gevormd hebben zijn
o.a. te noemen:
waardeering van voorraden;
of bepaalde uitgaven al of niet ten laste der winst mogen wor­
den gebracht;
afschrijving op bedrijfsmiddelen en op vorderingen;
afschrijving op goodwill, patenten enz.;
winsten of verliezen, ontstaan bij den verkoop van bedrijfsmid­
delen ;
'
vorming van reserves.
Dit zijn alle onderwerpen, welke direct verband houden met
het winstbegrip. Als nauw daarmee verband houdend - zijn
enkele andere punten te noemen: de vraag, of er al dan niet
sprake is van de uitoefening van een bedrijf (wat van belang
kan zijn voor de toelaatbaarheid van afschrijvingen) en de
kwestie, welke zich voordoet bij de toepassing van art. 9d: of
speculatie in fondsen en goederen al dan niet als bedrijfsmatig
is te beschouwen.
 Interessante vraagstukken doen zich ook voor bij de heffing
van inkomstenbelasting van in het buitenland (d.w.z. buiten het
Rijk in Europa) gevestigde personen en lichamen. Artikel 2
der wet bepaalt, welke niet binnen het Rijk wonende of geves­
tigde personen en lichamen vallen onder de heffing der Inkom­
stenbelasting. De verschillende belastingobjecten voor deze per­
sonen en lichamen zijn geregeld in art. 24 der wet (juncto
art. 26). Een van deze objecten wordt gevormd door het per­
soonlijk of door een vertegenwoordiger, uitoefenen van een be­
drijf of beroep binnen het Rijk, waarvan dan natuurlijk de uit­
oefening van een bedrijf verreweg de belangrijkste en meest
voorkomende vorm is. In het 3e lid van art. 24 wordt een onder­
scheid gemaakt tusschen: bedrijven, waarvan de zetel binnen
het Rijk is gevestigd en andere bedrijven. De redactie van dit
gedeelte van art. 24 is niet zeer duidelijk, doch de bedoeling is
als volgt: wanneer de zetel van een bod rijf, uitgeoefend door
een „buitenlander” , binnen het Rijk is gevestigd, dan komt de
geheele bedrijfswinst voor belastingheffing hier te lande in
aanmerking, ook wanneer de bedrijfsuitoefening slechts gedeel­
telijk in ons land geschiedt.
 Is de zetel elders gevestigd, dan moet bepaald worden de
winst, welke door de bedrijfsuitoefening binnen Nederland
wordt gemaakt. Het is juist dit laatste geval, dat in de toepas­
sing bizondere moeilijkheden medebrengt. Hierbij zij opgemerkt,
dat bedrijfsuitoefening in fiscalen zin ook aangenomen wordt,
wanneer b.v. slechts één bedrijfsfunctie hier te lande wordt uit­
geoefend. Zoo, wanneer bv. een in het buitenland (of Indië) ge­
vestigde onderneming in Nederland een inkoopkantoor of een
verkoopkantoor heeft. In het meerendeel van deze gevallen is
de administratie er niet op ingericht om een afzonderlijk resul­
taat van het hier te lande uitgeoefende deel van het bedrijf tot
uitdrukking te brengen, wat ook zeer begrijpelijk is. Het is een
vraagstuk van bedrijfseeonomischen aard om voor dergclijke
gevallen uit te maken: is het mogelijk de winst naar rato van de
bedrijfsfuncties te splitsen en zoo ja, hoe zal dit moeten ge­
beuren.
Een soortgelijk probleem als hierboven genoemd kan zich ook
voordoen bij de toepassing van de bepalingen ter voorkoming
van dubbele belasting. Om niet te uitvoerig te worden zij hier
alleen in ’t kort gewezen op de regeling die betrekking heeft op
de belastingheffing in onzen koloniën.
Artikel 99, le lid bepaalt daaromtrent:
Indien een persoon, vallende onder art. la, tevens in Nederlandsch-Indië, Suriname of Curagao aan een inkomstenbelasting.
