EFFICIËNTIE
184

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOTJDKTJNDE

In art. 17 2de lid wordt de toepassing van art. 18 niet uit­
geschakeld, zoodat wanneer compensatie volgens dit artikel
heeft plaats gehad, niet andermaal compensatie kan plaats vin­
den.
Het 5de geval van den Heer de Leede leent zich nog tot een
andere vraag, n.1. deze.
Als art. 17 1ste lid te toegepast, blijft een niet verrekend ver­
lies van ƒ 2.000,—.
Art. 17 2de lid schrijft nu voor, dat dit verlies moet ver­
rekend worden bij de vaststelling van het inkomen voor het vol­
gend belastingjaar.
De vraag is nu hoe groot het „volgens de genoemde artikelen
bepaalde inkomen”, waarvan in art. 18 sprake is, bedraagt.
Is dit nu ƒ 2.000,-— negatief gebleven of wordt dit door de
toepassing van art. 17 2de lid teruggebracht tot nihil, in welk
geval voor het belastingjaar 1926/27 zou worden aangeslagen
naar ƒ 8.000.— min ƒ 500,— persoonlijke lasten = ƒ 7.5-00,—.
Persoonlijk voel ik voor deze opvatting niets, omdat dan zou
moeten vaststaan, dat art. 17 2de lid een andere eompensatiemogelijkheid in hetzelfde belastingjaar zou uitsluiten.
Rcsumeerende kom ik tot de volgende conclusies.
Ie. het niet-compenseeren van verliezen uit op zich zelf
staande werkzaamheden bij de vaststelling van het inkomen
voor het volgend belastingjaar is overeenkomstig de letter der
wet, doch in strijd met den geest der wet.
2e. onder „inkomen”, waarmede volgens art. 17 2de lid
moet verrekend worden, is te verstaan het inkomen berekend
volgens de artt. 4 t/m 18 der wet.
3e. in dien in eenig belastingjaar een verlies uit permanente
bronnen van inkomen kan worden verrekend met de zuivere
opbrengst van op zich zelf staande werkzaamheden in dat jaar,
kan niet bij de vaststelling van het inkomen voor het volgend
belastingjaar andermaal verrekend worden.
 4e. in dien het bedrag, dat bij de vaststelling van het in­
komen voor het volgend belastingjaar eenmaal is vastgesteld,
behoeft niet te worden nagegaan of de grootte van dit bedrag
wijziging zou kunnen ondergaan, door per 1 Mei van dat vol­
gend belastingjaar de bronnentheorie nog eens toe te passen
op de samenstellende bestanddeelen van dat vastgestelde be­
drag.
H. C. VAN WOERDEN
NASCHRIFT
Ter voldoening aan het verzoek der redactie om een zoo be­
knopt mogelijk naschrift te geven, zal ik alleen op de hoofd­
punten van het betoog van den Heer van Woerden ingaan.
De Heer van Woerden is van meening, dat de op zichzelf
staande werkzaamheden bij de toepassing der nieuwe compensatiebepaling niet buiten beschouwing mogen blijven.
Ten aanzien van het bedrag, dat voor compensatie in aan­
merking komt, baseert hij dit op den geest der wet en ten aan­
zien van het bedrag, waarmede verrekening moet plaats heb­
ben, motiveert hij zijne opvatting door er op te wijzen, dat
onder het begrip inkomen ook de op zichzelf staande werk­
zaamheden vallen.
Beide punten zal ik achtereenvolgens behandelen.
Voor wat betreft het eerste punt merkt de Heer van Woer­
den op, dat ik eene onjuistheid heb begaan door te concludeeren, dat op zichzelf staande werkzaamheden buiten beschou­
wing moeten blijven, omdat de nieuwe compensatieregeling
zich tot de zuivere bronnen van inkomen beperkt. Door mij zijn
echter als gronden aangevoerd, de toevoeging der nieuwe be­
paling aan art. 17 — dat alléén de compensatie regelde van de
z.g. permanente bronnen van uitkomsten — en de uitdrukke­
lijke motiveering dier toevoeging in de M. v. T. De bedoelde
onjuistheid is dus niet begaan.
 Ten einde aan te toonen, dat de uitschakeling der op zich­

zelf staande werkzaamheden in strijd is met den geest van de
wet, gaat de Heer van Woerden de M. v. T. op de wijziging
van art. 17 na.
Uit hetgeen hij daaruit aanhaalt en de interpretatie, die hij
buitendien daaraan geeft, is inderdaad niet af te leiden, dat de
Minister de compensatie heeft willen beperken tot de perma­
nente bronnen van inkomen. Zeer zeker is dit echter af te leilen uit hetgeen ik uit de M. v. T. citeerde om de motieven, die
tot de nieuwe compensatie-regeling hebben geleid, weer te
geven. De Minister heeft het daar toch over eene bron van
inkomen, die eene sterk wisselende opbrengst, en zelfs zoo nu en
dan eene negatieve opbrengst geeft. De Heer van Woerden zal
toegeven, dat hier alleen van eene permanente bron van in­
komen sprake kan zijn.
Eene beperking der compensatie-regeling tot de permanente
bronnen van inkomen past dus volkomen bij de motiveering in
de M. v. T. aan. En dit is ook wat in de practijk gewenscht
werd. Juist het niet compenseeren van die wisselende opbrengst
van eenzelfde bron van inkomen, voelde men steeds als eene
groote onbillijkheid aan.
Verder verlieze men niet uit het oog, dat door het invoeren
der nieuwe bepaling, aan de eischen der theorie geweld is aan­
gedaan. Dat men zich hierbij beperkt, kan ik moeilijk in strijd
met den geest van de wet vinden en is verder ook niets onge­
woons in de Wet op de R.I.B. Analoge gevallen treft men aan
bij het Hoofdstuk „Ontheffingen”.
 Wat het tweede punt betreft zij opgemerkt, dat hieromtrent
alleen bepaald is, dat verrekening moet geschieden bij de vast­
stelling van het inkomen van het volgend of daaropvolgend be­
lastingjaar. Dit ziet dus op het tijdstip van verrekening en
niet op het bedrag, waarmede verrekend moet worden. Dat die
verrekening dus per sé met dat inkomen moet geschieden, zooals de Heer van Woerden meent, acht ik onjuist. Er is hier
voldoende ruimte voor andere opvattingen en dan blijf ik nog
steeds mijne opvatting om een nadeelig saldo van art. 17 van
een bepaald belastingjaar te verrekenen met een positief saldo
van art. 17 van het volgend belastingjaar, de meest juiste vin­
den, en wel
1°. omdat het mij voorkomt, dat dit meer in overeenstem­
ming met de bedoeling der nieuwe bepaling is; en
2°. omdat het mij logischer schijnt de verrekening te doen
plaats vinden tusschen twee gelijksoortige grootheden,
dan zooals de Heer van Woerden wil, tusschen twee on­
gelijksoortige grootheden.
Wat conclusie 3 aangaat zie ik niet in, waarom in een uit­
zonderingsgeval de toepassing van art. 17, 2e lid achterwege
zou moeten blijven, ook al is een dubbele aftrek daarvan het ge­
volg.
Conclusie 4 geeft de principieele meening van den Heer van
Woerden weer, dat de bronnentheorie op art. 17, 2e lid niet
van toepassing is.
Ik heb mij in dit opzicht minder positief uitgelaten en zal
aan de toekomstige jurisprudentie maar overlaten hoe in zoo’n
geval gehandeld moet worden. Intusschen geef ik volkomen toe.
dat de lezing van den Heer van Woerden voor de practijk de
meest aanlokkelijke is.
H. d. L.
EFFICIËNTIE

Red. L. POLAK

Nederlandsch Instituut voor Efficiency
Het bestuur van bovengenoemde Vereeniging verzocht ons
plaatsing van de onderstaande mededeelingen, aan welk verzoek
wij gaarne voldoen.
 Het denkbeeld tot oprichting van een blijvend Instituut
voor Efficiency, werd geboren tijdens het Bezuinigings

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

(Efficiency)congres 1923, hetwelk plaats vond op initiatief
van de Vereeniging van ambtenaren der Gemeente-financiën,
den gemeentebedrijven en diensten.
Het Instituut kwam tot stand den 12den December 1925,
na eene vergadering, waarop inleidingen werden gehouden
door Mr. Dr. A. van Doorninck, Thesaurier-Generaal aan het
Departement van Financiën en Prof. Dr. Ir. J. Goudriaan Jr.
Krachtens de bepalingen der statuten zijn zoowel openbare
als particuliere lichamen lid evenals particuliere personen en
ambtenaren.
Het doel van het Instituut is, het verbreiden van kennis
omtrent efficiency en in het bijzonder het samenbrengen en
bevorderen van samenwerking van alle lichamen en personen,
die bereid zijn aan de verwezenlijking van dit doel mede te
werken.
De goedkeuring werd op de statuten verkregen bij Koninklijk
Besluit van 2 Juli 1926, No. 33.
Het Dagelijkseh Bestuur bestaat uit de heeren: Mr. J. L. C.
van Meerwijk, Voorzitter; Prof. Dr. Ir. J. Goudriaan Jr.;
Prof. Th. Limperg Jr.; Eduard Gerzon; Ir. F. Donker Duyvis
en H . Keegstra, Secretaris-Penningmeester.
Het Bestuur bestaat, behalve uit de leden van het Dagelijksch
Bestuur, uit de navolgende personen: Ir. II. A. Hartogh,
M. F. C. v. Teeseling, II. M. van TJnen, II. A. Verheij,
Ir. V. W. van Gogh, G. P. J. Hogeweg, Mr. J. C. Heijingh,
A. M. J. Kruissink, J. J. Rien Vis, Ir. Cl. G. Driessen,
M. Pimentel, A. E. Meijer, A. B. de Zeeuw en Ir. B. M. Gratama.
 Door het Bestuur werden, hetzij ter voorbereiding van af­
zonderlijke afdeelingen van het Instituut, hetzij ter bestudeering van bepaalde onderwerpen, de navolgende commissies ge­
vormd :
Commissie a. voor publicaties en literatuurgegevens (tech­
nische bibliografie). Voor dit doel heeft het Instituut
een belangengemeenschap aangegaan met het Nederlandsehe Instituut voor Documentatie en Registratuur.
Eene subcommissie werd gevormd voor de 100 beste
boeken op het gebied der efficiency.
Commissie h. voor tentoonstellingen en tentoonstellingsmate­
riaal.
Commissie c. voor researchwerk, zoowel voor particuliere als
openbare ondernemingen.
Commissie, d. voor de efficiency van den menschel ijken arbeids­
factor. Eene subcommissie werd gevormd voor het uit­
brengen van een rapport omtrent den stand der psycho­
techniek in binnen- en buitenland; en een tweede sub­
commissie voor het verzamelen van reeds bereikte resul­
taten met betrekking tot de rusttijden bij het werken
met kantoormachines.
Commissie e. voor de propaganda.
Commissie f. voor de organisatie en den beheersvorm, zoo­
wel bij groote particuliere als openbare ondernemingen.
Commissie g. voor de bureau-organisatie.
Tot het instellen eener Commissie van advies, waarin zitting
zullen hebben vooraanstaande mannen, zoowel uit het open­
bare als particuliere leven, werd besloten.
Verder zij nog vermeld, dat naast verschillende individueele
leden en rechtspersonen, welke niet in het Bestuur zijn ver­
tegenwoordigd, het Instituut de navolgende overheidslichamen,
particuliere instellingen en vereenigingen als lid kent, welke
een vertegenwoordiger in het Bestuur aanwezen:
1. Het Departement van Financiën.
2. Het Departement van Arbeid, Handel en Nijverheid.
3. De Gemeente Amsterdam.
4. De Gemeente Rotterdam.
5. De Gemeente ’s-Gravenhage.
6. De Twentsehe Bank.
7. De Rijksverzekeringsbank.
8. De Coöperatieve Vereeniging „Centraal Beheer”.
185

9. Het Nederlandsche Instituut van Accountants.
10. De Prov. Geldersche Electriciteits Maatschappij.
11. De Nederlandsche Organisatie van Accountants.
12. De N.V. Gebr. Gerzon’s Modemagazijnen.
13. Dc Nederlandsche Bond van Accountants.
 14. De Hoofdcommissie voor de Normalisatie in Nederland.
15. Het Koninklijke Instituut van Ingenieurs.
Een bureau van het Instituut, dat te Amsterdam zal worden
gevestigd, is in voorbereiding.
Nuttig effect van reclame-drukwerk
Ieder die veel reclamedrukwerk ontvangt en dat wenscht
te bewaren ter vastlegging van adressen van leveranciers, zal
weten hoe moeilijk het is om de menigte papieren, die men na
verloop van tijd krijgt, overzichtelijk te bewaren.
De schuld daarvan is het gebrek aan eenheid in de formaten.
Men lette eens op, welk een chaotische verscheidenheid men
krijgt bij gelegenheden als jaarbeurzen e.d.
Veilig mag worden aangenomen, dat dit voor zeer velen, die
niet oogenblikkelijk belang hebben bij de adressen van leveran­
ciers van een bepaald artikel, aanleiding is om vroeg of laat
den rommel op te ruimen. Bij voorkomende gelegenheden
ondervinden zij daarvan den last.
In verband hiermede zij gewezen op de DIN. Bestellkartei.
De Duitsehe Normalisatie instelling heeft een kaart register aan­
gelegd van leveranciers, die artikelen volgens Dinnormen
leveren.
Als voorbeeld is hieronder zoo’n kaart, formaat 148 X 105
m.m. geproduceerd. De volledige verzameling kaarten, reeds
oen paar honderd en de nieuw verschijnende worden op aan­
vraag gratis toegezonden.
Het gebeurt dikwijls, dat aan het Centraal Normalisatie
Bureau naar adressen van leveranciers van normale onderdeelen wordt gevraagd. Zoo werd o.a. door een machinefabriek,
die moeren en bouten volgens Nederlandsche normaalvoorschriften had ingevoerd, gevraagd, waar passende sleutels voor
deze moeren te krijgen waren.
Een adres van een Nederlandsche leverancier was op dat
moment niet bij de hand, doch in het kaartregister van de
N. D. I. konden er, onder Maschinenteile, direct een 10-tal
opgeslagen worden.
 Voor den Neder]andschen handel en nijverheid zal het ook
van belang zijn, dat adressen vastgelegd worden. Waar toch
door velen geld voor reclame drukwerk wordt uitgetrokken, kan
zonder extra moeite of kosten er voor gezorgd worden, dat orde­
lijk opbergen van die drukwerken mogelijk wordt.
De normaalbladen N 381 en N 382 geven reeksen genormali­
seerde papierformaten. Speciaal aanbevolen voor catalogi wor­
den op N 382 de formaten A 4 (210 X 297 m.m.), A 5 (148 X
210 m.m.) en A 6 (105 X 148 m.m.).
Door zich aan deze formaten te houden is de belangrijkste
sta]) reeds gedaan. Men kan nog eenige eenheid brengen in de
indeeling van den tekst of brochuren, hetgeen het snelle oriënteeren gemakkelijk maakt. B.v. zou men steeds links boven het
onderwerp en rechts boven den naam van den leverancier kun­
nen plaatsen. Hiervoor is eenig onderling overleg noodig. Er
bestaan genoeg vereenigingen, die zich hiermede zouden kun­
nen bezig houden. Hoofdzaak is echter eenheid in het formaat
en daar kan iedere fabrikant zelf voor zorgen. Onderling over­
leg, de voornaamste factor van alles, is hiervoor niet meer noo­
dig, daar de Hoofdcommissie voor de Normalisatie den weg
reeds gebaand heeft.
