Voorraadsopnamen en verantwoordelijkheid (Inhoud februari 1926 no. 2)
No. 2

3c JAARGANG

FEBRUARI 1926

MAANDBLAD
ACCOUNTANCY
5 BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
VOOR

ONDER REDACTIE VAN t R. A. DIJKER, G. P. J. HOGEWEG, PROF. TH. LIMPERG JR., A. NIERHOFF EN H. R. REDER.
RUBRIEK REDACTEUREN: UIT EN VOOR DE PRAKTIJK: ABR. MEY EN JAMES POLAK; LITERATUUR: G. J. JACOBS EN J. KOSTER ; BESLECHTE
-------------------------- GESCHILLEN: Mr. A. E. J. NYSINGH : - UIT HET BUITENLAND: JAC. H. KRAMER _ EFFICIËNTIE: L. POLAK -------------------------MEDEWERKERS: TH. ANDRIES, H. J. VAN ARKEL, PROF. Mr. Dr. H. W. C. BORDEWIJK, J. P. CROIN, Mr. P. J. DAM, E. VAN DIEN, TH. A DYRBYE Jr.,
W. H. ELLES, G. W. FRESE, Dr. W. J. HARTMANN, LEONARD JACOBS. S. KONIJN, R. KUIJPER, J. PAARDEKOOPER, PROF. Dr. N. J. POLAK,
-------------------------- J. C. SPANGENBERG, J. E. SPINOSA CATTELA, J. F. STARRE, Dr. A. STERNHEIM, PROF. J, G. CH. VOLMER --------------------------

SECRETARIS DER REDACTIE - C. VERWEY
TESSELSCHADESTR. 15 - AMSTERDAM, TEL. 26600
DE COPIE VAN INGEZONDEN BIJDRAGEN WORDT NIET TERUGGE­
GEVEN. - NADRUK IS GEOORLOOFD, ZOO DE BRON WORDT GE­
NOEMD. - BOEKEN TER RECENSIE EN ALLE ANDERE STUKKEN
VOOR DE REDACTIE ZENDE MEN AAN DEN SECRETARIS. ----------

INHOUD

VERSCHIJNT MAANDELIJKS. BEHALVE IN DE MAAND AUGUSTUS.
ABONNEMENT PER JAAR F 10 - . FRANCO PER POST F 10.24. BUITEN­
LAND F 10.60.
MEN ABONNEERT ZICH VOOR DEN GEHEELEN
JAARGANG -------------------------------------------------------------------------------------

Voorraadsopnamen en verantwoordelijkheid . ..
Blz.
17

Voorraadopneming bij een v e e m ............................
„

18

L ite r a tu u r ......................................................................................
„

19

Uit en voor de p ra k tijk .....................................................................
„

21

E ff ic ië n t ie ...........................................................................................
„

24

Het onderscheid tusschen de verantwoordelijkheid in de
uitoefening van de private en de publieke taak van den
Accountant (S tellin g en )................................................
 V r a g e n b u s ...........................................................................................
„
„

26
28

Boekbeoordeeling

..........................................................................
„

29

Najaarsexamen 1925 van het Ned. Instituut van Accoun­
tants ..................................................................................
„

29

Ontvangen b o e k w e r k e n .....................................................
„

32

door S. Konijn en H. ten Have

door Joh. M. Schols

Red. G. J. Jacobs en J. Koster
Industrial Control, door G. J. Jacobs

Red. Abr. Mey en James Polak
Opgave No. 23 (Inrichting administratie v/h weekblad
„Wereldnieuws") •— Uitwerking en beoordeeling van
opgave No. 20 (Expeditie- en Veembedrijf)

Red. L. Polak
Het Ned. Instituut voor Efficiency — De T. O. P. A.
 — De vereeniging voor Belastingwetenschap — Ver­
spilling in de Automobiel-lndustrie — Samenwerking
tusschen Accountants en Ingenieurs ■— Kostprijscalcu­
latie bij Banken — Efficiëntie in Ijzergieterijen
Boeking der Dividend- en Tantième-belasting ten laste
van het bedrijf

Regeeringsbemoeiing met het bedrijfsleven in Neder­
land en Nederlandsch-indië van Mr. M. W. F. Treub,
door Prof. J. C. Ch. Volmer
Accountancy C

V O O R R A A D S O P N A M E N E N *j
V E R A N T W O O R D E L IJK H E ID

UITGEVER i J. M U U S S E S - PURMEREND
TELEFOON 77
GIRO No. 15062

„Heeft de accountant, ingeval hij voor een veembedrijf belast
is met de opdracht voor volledige contrôle, ook de in het veem
opgeslagen voorraden te controleeren, teneinde vast te stellen
dat tegenover de in omloop zijnde ceelen, ook de daarop vei’melde hoeveelheden goederen in de veemen zijn opgeslagen?
Moet hier ook opname van dien goederenvoorraad plaats vin­
den ?’’
Alhoewel wij het uitvoerig gemotiveerde antwoord ten zeerste
waardeeren, zoo zal Prof. Limperg het ons toch zeker niet euvel
duiden, dat de door hem aangegeven oplossing ons niet heeft
bevredigd. En wij achten ons dan ook verplicht, den steller van
het antwoord van onze afwijkende meening te doen blijken.
 Vooraf zij evenwel opgemerkt, dat het geenszins onze bedoe­
ling geweest is, den voorstanders der verplichte contrôle van
den goederenvoorraad eens aan den tand te voelen, door hen
te stellen voor de oplossing van een moeilijkheid, welke door
ons als de opperste consequentie van het systeem der goederencontróle zou worden beschouwd. Toen wq bovengenoemde vraag
samenstelden — en wel geheel naar aanleiding van een voor­
val in de praktijk — beseften wij heel goed, dat het hier een
geval betrof, dat schijnbaar wel overeenstemming vertoonde
met de bekende en belangrijke kwestie van de controle der goe­
derenbeweging en de opname van den goederenvoorraad, maar
er in wezen geheel van verschilde. Prof. Limperg toont in zijn
antwoord dit verschilpunt ook duidelijk aan.
Vooropgesteld zij nu, dat er tusschen Prof. Limperg en ons
geen verschil van meening bestaat over de bekende kwestie
van de controle der goederenbeweging en de opname van den
voorraad.
Dit neemt niet weg, dat het van belang is, dat hij zqn stand­
punt hieromtrent, in verband met de door ons gestelde vraag,
nog eens in het kort heeft uiteengezet. Van groot belang is
het, dat nu eens van zulk een tot oordeelen bevoegde zijde is
vastgelegd, dat zonder de controle der goederenbeweging en de
opname van den voorraad als sluitstuk daarvan, geen verant­
woordelijkheid kan worden gedragen, o.a. voor de juistheid van

Daar wij ter zake ook nog een schrijven hebben ontvangen, dat
In het Novembernummer van 1925 van dit tijdschrift heeft wij*)eerst
nummer kunnen opnemen, stelt Prof. Limperg
Prof. Limperg een antwoord gegeven op de door ons gestelde zich voorinophetditvolgend
en het volgende artikel bij de beantwoording van
vraag:
genoemd schrijven terug te komen.
 18

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDK

debiteuren- en crediteurensaldi. Het bleek ons nog, dat dit
laatste nog niet door alle voorstanders van de controle der goe­
derenbeweging wordt erkend. Van de tegenstanders zij hier
maar gezwegen.
Zooals echter reeds hierboven door ons uiteengezet, hebben
wij tenminste de, in de door ons opgeworpen vraag, gestelde
prineipe-kwestie beschouwd als een uiterste consequentie van
het, mede door ons, voorgestane systeem ten aanzien der op­
name van deiï voorraad.
Door Prof. Limperg wordt de kern van de vraag anders ge­
zien dan door ons. Immers, het gaat hier niet in de eerste plaats
om het in omloop zyn van valsche ceelen; dit geval staat ge­
lijk met de kwestie van valsch geld, valsche wissels, etc. al kan
hier de accountantscontrole nog wel licht verschaffen.
Van meer belang is de vraag, of de accountant verantwoor­
delijk is voor het ontbreken van goederen, opgeslagen tegen
afgifte van ceelen.
Vast staat, dat het veem hiervoor verantwoordelijk is. dat
dit een soortgelijke verplichting op zich neemt als b.v. een bank,
welke fondsen in open bewaargeving beheert. Een tekort van
den opgeslagen voorraad brengt dus met zich een in geld waar­
deerbare verplichting van het veem, en zonder opname van den
voorraad, bij voorkeur zoo kort mogelijk voor of na den balans­
datum, gekoppeld aan de controle der goederen-mutaties tot
dezen datum, blijft deze verplichting voor den accountant ver­
borgen. De automatische uitoefening der voorraadcontróle door
de ceelenhouders ontheft ons niet van de verplichting tot toepas­
sing van dit controlemiddel, evenmin als wij ontheven zijn van
de controlewerkzaamheden aan de crediteurenadministratie,
uithoofde van het nauwlettend toezicht der crediteuren zelf op
de inning van de hun toekomende penningen.
 Verder mag niet vergeten worden, dat de opname, ten aan­
zien van de hierboven uiteengezette verplichting van het veem,
het eenige middel van onderzoek moge zijn, zij is een aansluitend
controlemiddel ter vaststelling van de post „TE VORDEREN
HUREN”, waarvoor dient vast te staan, dat alle opgeslagcn
goederen in de uitstaande ceelenadminis„ratie worden terug­
gevonden, en, omgekeerd, dat op de uitstaande ceelen geen goe­
deren zjjn afgeleverd, welke niet in de opslag- en ceelen-administratie zijn verantwoord; ten aanzien van laatstgenoemden balanspost mag de handteekening van den accountant toch zeker
het vertrouwen wekken, dat hij op goede gronden van de juist­
heid er van overtuigd is.
Het moge juist zijn, dat de goederenvoorraad zelve geen deel
uitmaakt van de Jaarrekening, de verplichtingen, welke uit een
verschil in dien voorraad voortvloeien, maken hiervan onge­
twijfeld wel deel uit, evenals de balansposten, welke aan de
grootte van dien voorraad onafscheidelijk verbonden zijn.
S. KONIJN
H. TEN HAVEN
VOORRAADOPNEMING BIJ EEN VEEM
In het Novembernummer van dit Maandblad beantwoordt
Prof. Th. Limperg Jr. de volgende vraag:
„Heeft de accountant, ingeval hij voor een veembedrijf belast
is met de opdracht voor volledige controle, ook de in het veem
opgeslagen voorraden, te controleeren, ten einde vast te stellen
dat, tegenover de in omloop zijnde ceelen, ook de daarop ver­
melde hoeveelheden goederen in de veemen zijn opgeslagen?
Moet hier ook opname van den goederenvoorraad plaats vin­
den?”

Met belangstelling heb ik het uitvoerig en helder betoog van
Prof. Limperg gelezen, hetwelk ik zeker grootendeels kan onder­
schrijven. Omtrent de door den geachten schrijver getrokken
conclusie verschil ik echter met hem van meening, terwijl er ook
in het artikel zelf enkele opmerkingen voorkomen, die ik niet
tot de mijne kan maken.
 Gezien de belangrijkheid van het onderwerp, vind ik het wel
gewenscht te dezer plaatse de punten, waarover ik van meening
verschil, kenbaar te maken.
Op pagina 157 2de kolom zegt Prof. Limperg:
„Van belang is ’t intussehen, er op te wijzen, dat ’t bij de op­
lossing van het vraagstuk, waarmede we ons bezig houden, niet
gaat om de ontdekking van diefstallen. Ziedaar alweer een vaak
voorkomend misverstand. Natuurlijk moet de controle zoodanig
zijn, dat zij binnen redelijken tijd tot de ontdekking daarvan
leidt. Maar het getuigt van een onjuist inzicht in de beteekenis
van en de doelstelling bij de accountants-contrôle, indien men
daarbij de ontdekking van diefstallen op den voorgrond stelt. ’’
Ik geloof, dat hier dat deel der controle, hetwelk beoogt frau­
de te eonstateeren, te veel op den achtergrond wordt geschoven
en dat hierin gedeeltelijk de oorzaak schuilt, waardoor ik tot
eene andere conclusie ten opzichte der gestelde vraag kom.
Niet dat ik het eonstateeren van fraude bij het uitoefenen
eener regelmatige controle hoofdzaak vind, doch ik plaats mij
op het standpunt, dat, indien een cliënt, ons een opdracht tot
volledige controle zijner administratie geeft, hij van ons ver­
wacht, dat wij al die werkzaamheden zullen verrichten, die hij
— in verband met de ons verstrekte opdracht — redelijker­
wijs van ons zal en mag verlangen.
En daarom moet de controle niet uitsluitend ten doel hebben,
om materiaal te verzamelen, teneinde bijv. bedrijfshuishoudkundige adviezen te kunnen geven, die zeker voor het bedrijf
van groote waarde zjjn en belangrijk finantiëel voordeel kun­
nen opleveren, maar zij moet evenzeer beoogen, om fraude te
kunnen eonstateeren, welker vaststelling, gezien de daarmede
gepaard gaande finantiëele schade, voor onzen cliënt eveneens
van groote waarde is. Daarom vind ik beide onderdeden van
onze controletaak belangrijk.
 En nu stel ik de vraag: „Wanneer van de bij het veem op­
geslagen goederen door het personeel hoeveelheden ontvreemd
worden, wat is dan daarvan het gevolg voor het veem?” Het
antwoord is: „Het veem moet t.z.t. aan den houder van het ceel
de waarde der gestolen goederen vergoeden.”
Dit antwoord dwingt1ons nu, om onze contróle-taak zoodanig
uit te oefenen, dat wij dergelijke diefstallen kunnen ontdekken,
zoodat bij het opmaken der jaarrekening met het voor het veem
bestaande obligo tot het geven van schadevergoeding rekening
gehouden kan worden.
En nu geef ik onmiddellijk toe, dat men aan de controle, die
derden — in casu de ceelhouders — door het onverwachts op­
vragen der goederen, uitoefenen, een grooten steun heeft; toch
kan deze naar mijne meening niet geheel in de plaats van de
door den accountant uit te oefenen controle treden, daar zij ons
niet tijdig op het bestaan van genoemd obligo wijst.
Hiervóór heb ik gezegd, dat het veem de waarde der gestolen
goederen aan den ceelhouder moet vergoeden en dat deze schidd
in de balans van het veem tot uitdrukking zal moeten komen.
Nu zegt Prof. Limperg op pag. 157 2de kolom :
„Voorraden noch ceelen hebben iets met de jaarrekening uit
te staan.”
Ten opzichte der gestolen goederen vermeen ik reeds het
tegendeel bewezen te hebben, doch naast dit punt is er nog eene
andere belangrijke factor, waarvoor het noodig is te weten, welke
goederen op een zeker tijdstip bij het veem zijn opgeslagen.
Deze factor is de post „Nog te ontvangen huren”, waarmede.
