NIEUWS IN ZAKE WETGEVING, RESOLUTIES EN BESLISSINGEN OP HET GEBIED DER BELASTINGEN
heid door de inschakeling van concurreerende vervoermid­
delen komt in die gedachtengang alleen in aanmerking als de
economische kosten van dat vervoermiddel lager zijn, dan de
economische kosten van het spoorwegvervoer. Op grond van
diezelfde overwergingen hebben de spoorwegen in de laatste
jaren talrijke spoorlijnen gesloten, die thans door vrachtautodiensten worden bediend, maar inschakeling van de concur­
rentie of uitschakeling van de spoorwegexploitatie verdient
dan alleen overweging als de economische kosten van het an­
dere vervoermiddel lager zijn dan die van de spoorwegen en
niet als die economische kosten lager zijn dan het door de
spoorwegen berekende tarief. Ordening van het verkeerswe­
zen op basis van dat principe is zeer verreikend, maar zonder
zeer diepgrijpende maatregelen kan men de gevaren van de
afrooming van het verkeer nimmer bezweren.
Tenslotte zijn er aan het stelsel van concessieverleening nog
vele en groote moeilijkheden verbonden. Bij de concessiever­
leening kan men twee wegen volgen. Men kan aan nagenoeg
alle bedrijven, die thans in exploitatie zijn een vergunning
verleenen onder meer of minder beperkende bepalingen, maar
dan doet men niet anders dan den volkomen onhoudbaren
toestand van overcapaciteit in het verkeerswezen consolideeren, dan behoedt men het bedrijf in het gunstigste geval voor
verdere ontwrichting. W as het concessiestelsel tien jaar ge­
leden doorgevoerd, dan had de Regeering de ontwikkeling in
de hand gehouden en zij had in dat geval die ontwikkeling
dienstbaar kunnen maken aan het algemeen belang, thans is
het daarvoor te laat, aan de economische ontwrichting in het
verkeerswezen moet een einde gemaakt worden, dat is de taak
van de Regeering en die taak wordt niet naar behooren ver­
vuld door een bevriezing van den tegenwoordigen toestand.
 W il men echter het concessiestelsel tevens gebruiken om
een selectie toe te passen, wil men dus door het vergunnings­
stelsel komen tot een beperking van de overcapaciteit in het
verkeersbedrijf, dan moet men aan bedrijven, die thans in ex­
ploitatie zijn het recht van voortzetting van die exploitatie
onthouden. Het is daarbij dan al zeer moeilijk objectieve nor­
men vast te stellen, die zullen gelden bij de keuze van de on­
derneming, die in de toekomst met de exploitatie van het ver­
voer belast zal blijven, maar zelfs indien daarvoor een weg te
vinden zou zijn, blijft onopgelost het probleem, op welke wijze
men de andere bedrijven schadeloos zou moeten stellen. Het
is toch nauwelijks denkbaar, dat één Nederlaudsche Regee­
ring zou willen medewerken aan een regeling, waarbij talrijke
grootere en kleinere vervoerondernemingen gedwongen zou­
den worden het bedrijf te staken zonder dat zij een schade­
loosstelling zouden ontvangen voor de winstderving, die zij
daardoor zouden hebben te aanvaarden. Het heeft geen zin
zich te verdiepen in de voordeelen en bezwaren, die aan zulk
een regeling zouden zijn verbonden, want alleen reeds om
politieke redenen is zulk een regeling ondoorvoerbaar.
 Nu zich het particuliere beroepsvervoer eenmaal in die
mate heeft ontwikkeld, kan de Regeering bij de invoering van
een vergunningsstelsel die vervoergunning niet aan bepaalde
ondernemingen onthouden. Indien de Regeering het stelsel
van verpachting der vervoervergunningen van de hand wijst,
kan zij alleen door het stellen van bepaalde economische en
sociale voorwaarden, waaraan de exploitant van een vrachtautodienst gebonden is invloed uitoefenen op de verdere ont­
wikkeling van de organisatie van het verkeerswezen. De Re­
geering kan eischen stellen ten aanzien van de arbeidsvoor­
waarden, ten aanzien van de tariefpolitiek, ten aanzien van
de verkeersfrequentie en verkeersveiligheid, de Regeering kan
een meer of minder beperkte vervoerplicht opleggen en door
maatregelen van dien aard zou zij ongetwijfeld zeer veel in­
vloed kunnen uitoefenen op de onderlinge concurrentiever­
houdingen van de verschillende verkeersbedrijven, doch men
kan thans toch werkelijk van de Regeering niet meer verlanm ab

blz. 40

gen, dat zij het teveel aan vervoercapaciteit zal opheffen,
door een aantal willekeurig aan te wijzen vervoeronderne­
mingen de voortzetting van de exploitatie te verbieden.
Het moge aan de hand van het voorafgaande duidelijk zijn,
dat de richtlijnen, die de Regeering gesteld heeft ter zake
van de oplossing van de moeilijkheden, welke voortspruiten
uit de afrooming van het verkeer, dringend nadere preciseering behoeven, willen zij een practische grondslag opleveren
voor de oplossing van dit zeer moeilijke onderdeel van het
verkeersvraagstuk.
 A. M. G R O O T

NIEUWS IN ZAKE WETGEVING, RESOLUTIES EN
BESLISSINGEN OP HET GEBIED
DER BELASTINGEN
Red.: Mr Dr E. TEK EN BRO EK
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)
Wie is te beschouwen als houder in den zin der P.B. van een
auto, die door een fabrikant aan een vertegenwoordiger voor
het bereizen van zijn rayon wordt ter beschikking gesteld?
Deze vraag zal zich bij vele cliënten van accountants voor­
doen. Vandaar dat het van belang geacht mag worden de
overwegingen van de uitspraak van den Raad van Beroep te
Amsterdam d.d. 12 Juni 1937 (B 6723), waarbij deze vraag
in een voor den fabrikant ongunstigen zin beantwoord werd,
hier te laten volgen.
 „O . dat de omstandigheid, dat belanghebbende eigenares is
van het motorrijtuig, dat dit motorrijtuig letter en nummer
draagt van de provincie Noord-Holland, in welke provincie
belanghebbende is gevestigd, doch de vertegenwoordiger niet
woont, noch diens rayon is gelegen, dat tenslotte de aangif­
ten, waartoe art, 7 sub 1, M. B. den houder verplicht, steeds
geschiedt door belanghebbende en te haren name de belastingkaarten worden afgegeven, doet vermoeden, dat belangheb­
bende den automobiel ter beschikking heeft gesteld van den
vertegenwoordiger slechts om dezen te dienen uitsluitend bij
diens arbeid als zoodanig en dat die arbeid niet vormt een
zelfstandig beroep of bedrijf; dat, wat dit laatste betreft, wor­
de opgemerkt, dat de inhoud van den bovenaangehaalden
brief den Raad geenszins de overtuiging verschaft van het

tegendeel;
dat de Raad derhalve aanneemt, dat belanghebbende het
motorrijtuig door haar vertegenwoordiger doet bezigen als
hulpmiddel in de uitoefening van haar bedrijf en mitsdien
belanghebbende als houdster van dat motorrijtuig moet wor­
den aangemerkt.”
Uit bovenstaande overweginen blijkt dat de beantwoording
van opgemelde vraag afhankelijk is van de feitelijke omstan­
digheden. Het is dus mogelijk, dat deze van dien aard zijn,
dat de werkgever niet als houder kan worden aangemerkt.
Personeele belasting van een Hollerith-inrichting
De Breda’sche Raad van Beroep heeft met zijn uitspraak
d.d. 23 Februari 1937, welke eerst onlangs gepubliceerd is
(B 6709) een singulier geval beslist. Het betrof een perceel,
bestaande uit een gang, W .C., een waschhok en een groot
vertrek, waarin naast eenig kantoormeubilair (waarde ƒ 100.-)
slechts een Hollerith-installatie stond. De gebruiker van het
perceel verzorgt op die installatie de administratie van zijn
cliënten. Hij meende nu, dat men hier te doen had met een
„fabriek of werkplaats” , die krachtens art. 4 § 1 letter e P.B.
 vrijgesteld is. Subsidair stelde hij dat de waarde der machine
(als meubilair) ten onrechte op ƒ 1200.—- was gesteld; die
waarde zou volgens hem op nihil te stellen zijn, omdat de
leverancier die installaties steeds verhuurt en nooit verkoopt,
zoodat er geen verkoopwaarde zou zijn.
NEDER. ■
►
REfllSTERAGCOUMTANTf

B12L10TK££K

In een uitvoerig gemotiveerde uitspraak maakte de Raad op
grond van historische argumenten uit, dat het onderhavige
perceel niet te beschouwen is als een ,,tabriek of werkplaats"
in den zin van de P.B. Als zoodanig beschouwt de Raad al­
leen localiteiten, waarin hetzij door de natuur geboden stof­
fen geschikt of geschikter worden gemaakt om in de menschelijke behoefte te voorzien (fabrieken) hetzij handenarbeid
wordt verricht (werkplaatsen). De werkzaamheden van de
Hollerith-installatie nu beschouwde de Raad niet als bewer­
king van stoffen, maar als het verwerken van administratieve
gegevens, d.w.z. door hersenarbeid verkregen uitkomsten,
„welke buiten het menschelijke kenvermogen geen zelfstan­
dig bestaan vormen en in ieder geval niet stoffelijk zijn” (brr!
T .) De belastingplichtige had een analogie getrokken met
door de rechtspraak vrijgestelde perceelen van radiodistributiecentrales. De Raad ontzenuwt deze analogie met er op te
wijzen, dat daar electrische stroom, dus stof, verwerkt wordt.
M.i. had de belastingplichtige sterker gestaan indien hij een
analogie met een drukkerij getrokken had.
Een werkplaats acht de Raad niet aanwezig, omdat hij de
gepresteerde arbeid als geestelijke arbeid, waarbij het werk
der hersenen overheerscht, kwalificeerde.
Erg bevredigend achten wij de uitspraak niet; de wensch
op een spoedige afschaffing van een als draagkracht belas­
ting bedoelde verteringsbelasting voor dergelijk toch kenne­
lijk met het draagkracht-beginsel geen enkel verband houdend
gebruik van een perceel, wordt door zoo’n uitspraak verleven­
digd.
 Evenmin bevredigend is o.i. de beslissing over het subsi­
diair gestelde. De jaarlijksche huurprijs bedroeg ƒ 3.900.—;
waarde service stelde de Raad op ƒ 2.600.—•; dus zuivere
huur ƒ 1.300.—. De installatie gaat, naar de Raad vaststelde,
3 jaar mee (ze is dan verouderd). De verkoopwaarde stelde
de Raad nu op 3 X ƒ 1.300.—-, zijnde ƒ 3.900.—.
Blijkens een noot onder de gepubliceerde uitspraak heeft de
Minister geen cassatie ingesteld, omdat de Inspecteur niet
weersproken had de door de belastingplichtige gestelde on­
mogelijkheid van verkoop van een Hollerith-installatie.
Art. 3 D.T.B. en liquidatie-uitdeelingen
N .V . A had alle aandeelen van N .V . B gekocht. N .V . B
werd geliquideerd. Over de winst, die daarbij tot uitdeeling
kwam werd dividend-belasting geheven. N .V . A deed nu bij
de vaststelling van een aanslag, die aan haar (N .V . A )
wegens belastbare uitdeeling werd opgelegd beroep op art. 3.
D .T.B. De Raad van Beroep stelde de N.V . A in het gelijk;
de minister ging in cassatie en stelde: dat op grond van de
geschiedenis van het genoemd artikel 3 en van de strekking
der wet alleen dan een aftrek naar dat artikel is toegelaten,
indien de ontvangen uitkeeringen medewerken tot het vor­
men van de bedrijfswinst der weder uitdeelende vennoot­
schap.
Dit was in casu niet het geval, want de N .V . A had voor
de aandeelen N.V . B „dik” betaald, de uitdeeling werd dan
ook op „Deelnemingen” afgeschreven.
De H.R. stelde met zijn arrest d.d. 2 November 1938 den
minister in het ongelijk, daarbij overwegende, dat onomstootelijk vaststaat, dat N .V . A een winstuitdeeling genoot, die
volgens art. 3 voor aftrek vatbaar is en het feit, dat de N.V.
 A door die winstuitdeeling rijker noch armer werd, daaraan
niets afdoet.
Het valt niet te ontkennen, dat de bewoordingen van de
wet een andere uitspraak vrijwel onmogelijk maken, hetgeen
niet wegneemt, dat in het systeem der D.T.B. voor de op­
vatting van den minister wel wat te zeggen valt.
Winstberekening naar eerlijk en goed koopmansgebruik
De Amsterdamsche Raad van Beroep heeft met zijn uit­
spraak d.d. 4 Nov. '38 een verdere stap gezet in de richting

van een vrijer stelsel voor afschrijving en waardeering bij de
winstberekening van de I.B.
 Het betrof een huizenexploitant, die jaarlijks 1 % op zijn
huizenbezit afschrijft. Aangezien echter deze afschrijving niet
voldoende was om de daling der verkoopwaarde op te van­
gen, bracht hij een extra afschrijving t.l.v. de verlies- en
winstrekening. De Inspecteur ging daarmede niet accoord; de
R. v. B. echter wel. Zeer belangrijk is het kennis te nemen
van de overwegingen van den Raad:
„Overwegende, dat de omstandigheid dat belanghebbende
jaarlijks, krachtens art. 10 tweede lid der wet op de inkom­
stenbelasting 1914 -—- alwaar afschrijving op zaken, gebruikt
voor de uitoefening van het bedrijf of beroep imperatief wordt
voorgeschreven, voorzoover die zaken wegens bepaalde oor­
zaken in waarde dalen — afschrijft naar een vast percentage
van 1 % van den kostprijs hem niet kan beletten er voor te
waken, dat de aldus verminderde boekwaarde der huizen ten­
gevolge van waardedaling wegens andere oorzaken hun ver­
koopwaarde overtreft en om een eventueel in eenig jaar op­
tredend verschil ten nadeele der verkoopwaarde als verlies
ten laste van de verlies- en winstrekening over het betrokken
bedrijfsjaar te brengen; dat zoodanig systeem van winstbere­
kening, als met het eerlijk en degelijk koopmansgebruik niet
in strijd, ook volgens art. 7 der eerder genoemde wet ter vast­
stelling van het onzuiver inkomen geoorloofd is te achten; dat
de Raad aanleiding heeft aan te nemen, dat belanghebbende
inderdaad het zooeven omschreven systeem van winstbereke­
ning tot het zijne heeft gemaakt en het beroep dan ook in
zoover gegrond acht.”
Het nauwe keurslijf, waarin de historie en de tekst der
I.B. het afschrijven gedrongen heeft, wordt hier wel op een
radicale wijze doorgebroken. Er is geen beroep in cassatie
tegen deze uitspraak ingesteld, hetgeen niet behoeft te ver­
wonderen, omdat het Departement reeds meer blijk gegeven
heeft t.a.v. de winstberekening een vrijer standpunt in te
nemen dan tal van Inspecteurs. Toch is het niet gemotiveerd
uit het feit, dat geen beroep in cassatie ingesteld is als vast­
staand te concludeeren dat de fiscus het in deze met den
A ’damschen R.v.B. eens is. Het feit dat geen beroep in cassatie
ingesteld is kan het gevolg zijn van opportunistische over­
wegingen, dan wel van toevallige omstandigheden.
 Zie i.v.m. deze uitspraak het artikel van Mr. du Toy van
Hees in W .D .I.A. No. 3475.
Is een Inspecteur gebonden door het standpunt dat zijn voor­
ganger bij de regeling van vorige aanslagen heeft ingenomen?
A had met zijn crediteuren in 1920 een accoord gesloten;
een bedrag van ƒ a wrerd niet betaald. Afgesproken werd,
dat hij dit bedrag met 6 % rente zou betalen zoodra hij weer
in goeden doen was. A stelde zich op het standpunt, dat het
hier slechts betrof een niet vorderbare moreele verplichting;
zijn crediteur deelde die meening niet en maande hem in den
loop der jaren geregeld.
Bij zijn belastingopgaven trok A geregeld 6 % van ƒ a.—
van zijn inkomen en ƒ a.—- van zijn vermogen af. In 1924 en
1928 had hij over het aftrekken van die posten met den In­
specteur gesproken en alle gegevens verstrekt. De Inspecteur
accepteerde de aftrekposten. In zijn dossier ter inspectie was
een brief aanwezig d.d. 6 Juni 1928 van de volgende inhoud:
„Hiermede bevestig ik ons onderhoud van hedenvoormid­
dag en was het mij aangenaam van U te vernemen, dat U zich
aansluit bij de opvatting van den Heer D „ dat volgens B
1558 de rente van schulden mag worden afgetrokken, ook al
worden deze nog niet betaald. In overeenstemming hiermede
heb ik mijn aangiftebiljet ingevuld en onderteekend in Uw
handen gesteld.”
Voor het belastingjaar 1934/35 werd hem door een nieuwen
mab

blz. 41

Inspecteur een navorderingsaanslag met 4-voudige opgelegd,
wegens deze aftrekposten, omdat bij een ingesteld accountants-onderzoek correspondentie was naar voren getreden,
waaruit blijkt, dat in deze van een werkelijke schuld geen
sprake zou zijn.
A stelde dat hier geen novum maar een ambtelijk verzuim
aanwezig is.
 De Raad van Beroep te Amsterdam stelde A in het onge­
lijk. Zelfs al zou de Inspecteur kennis hebben genomen van
het briefje, in den legger aanwezig, dan zou hij daaruit niet
hebben kunnen opmaken, dat er in deze in feite geen schul­
den aanwezig zijn, omdat in dit briefje gesproken wordt van
schulden; eerst uit het accountantsrapport bleek dit; aldus de
Raad van Beroep.
De vraag, of de ambtsvoorganger alle feiten geweten heeft,
dus ook de feiten, op grond waarvan de Inspecteur thans
meent dat er in deze geen schulden aanwezig zijn, laat de
Raad in het midden.
Van belang is vooral kennis te nemen van de motiveering,
die de Raad hiervoor geeft, omdat de vraag, of een Inspecteur
aan de houding, die een ambtsvoorganger ingenomen heeft,
gebonden is, in de praktijk dikwijls rijst. De motiveering
luidt als volgt:
,,immers, indien dit inderdaad het geval is geweest, deze
ambtsvoorganger weliswaar een ambtelijk verzuim zou heb­
ben gepleegd door niettegenstaande zijn bekendheid met die
feiten de door belanghebbende afgetrokken schulden en ren­
ten van schulden toch te aanvaarden en wellicht ook door
geen aanteekeningen in het dossier neer te leggen, die zijn
opvolgers van die feiten op de hoogte hadden kunnen bren­
gen, doch dit ambtelijk verzuim den tegenwoordigen inspec­
teur niet kan verhinderen om voor de belastingjaren, waarin
de oorspronkelijke aanslagen door hem zonder ambtelijk ver­
zuim zijn geregeld navorderingsaanslagen op te leggen; dat
belanghebbendes beroep dus ongegrond is”.
A ging in cassatie. Hij stelde in de eerste plaats dat een
inspecteur bij het opleggen van een aanslag overleg moet
plegen met zijn ambtsvoorganger, vooral als een briefje als
het onderhavige in het dossier ligt.
 De H.R. geeft als zijn meening te kennen dat slechts als
er zich zeer bijzondere omstandigheden voordoen deze eisch
gesteld mag worden. Dergelijke bijzondere omstandigheden
werden hier niet aanwezig geacht, vooral niet omdat het be­
wuste briefje deed vermoeden, dat hier werkelijk schulden
aanwezig waren.
Als tweede grief voerde A aan, dat de inspecteur geacht
moet worden bekend te zijn niet alleen met hetgeen zijn
ambtsvoorganger ter kennis van diens opvolgers heeft ge­
bracht, maar ook met hetgeen die ambtsvoorganger ter kennis
van die opvolgers had moeten brengen. Ook dit meer principieele middel werd door den H.R. te licht bevonden, omdat
toch de consequentie zou zijn dat een inspecteur omtrent
alles wat hem ter gelegenheid van het opleggen van een aan­
slag blijkt, nauwkeurig aanteekening moet houden. Dit nu
gaat den H.R. te ver; hij voegt daaraan toe, dat veeleer een
belanghebbende de noodzakelijkheid behoort te beseffen om
bij het doen van zijn aangifte van bijzonderheden als de onderwerpelijke in het aangiftebiljet opzettelijk melding te ma­
ken; verzuimt de belastingplichtige dit, dan is het redelijk, dat
hij de gevolgen daarvan draagt.
Wij hebben van dit arrest uitvoeriger dan in deze rubriek
gebruikelijk is melding gemaakt, omdat wij meenen dat hier
een kwestie ter sprake kwam, die in de praktijk wel eens meer
zal rijzen.
 Bij de beoordeeling van een arrest dient nooit vergeten te
worden, dat het steeds betrekking heeft op een bepaald ge­
val. Het is dus best mogelijk dat men hier te doen had met
een geval waarbij het bewijsmateriaal, dat een werkelijke
mab

blz. 42

schuld niet aanwezig was, zoo overtuigend was en de twijfel
of de vroegere inspecteur van al die feiten wel kennis droeg,
zoo groot was, dat het ridicuul zou zijn geweest, indien be­
lastingheffing over die ten onrechte afgetrokken posten ten
eeuwigen dage onmogelijk zou zijn.
Interessanter zou de kwestie geweest zijn, als onomstootelijk was vastgesteld, dat de vroegere inspecteur volledig op de
hoogte was geweest, maar de latere inspecteur eerst na het
opleggen van den aanslag volledig kennis krijgt van de feiten.
Indien de latere inspecteur het geval dan anders beoordeelt
dan zijn voorganger en in de feiten, die hem na het opleggen
van den aanslag bekend worden, terecht een novum ziet, mag
hij dan navorderen? O.i. wel, maar uitsluitend over een be­
lastingjaar, waarvoor hij de primitieve aanslag regelde.
Kan in zoo’n geval de inspecteur de 4-voudige verhooging
opleggen als hij slechts over één jaar kan navorderen. Aan­
gezien de feiten voor de vorige jaren geheel dezelfde waren,
kan worden aangenomen dat naar het inzicht van den Inspec­
teur, die thans de aanslagen regelt, niet voldaan is aan de
eisch van art. 85 lid 1, n.1. dat gebleken is, dat slechts over
één belastingjaar te weinig belasting geheven is.
Toch zou o.i. een 4-voudige verhooging in zoo’n geval ten
onrechte worden opgelegd, omdat er objectief beschouwd
voor die vorige jaren niet gezegd kan worden, dat te weinig
belasting is geheven.
Vordert de inspecteur zelf over twee jaar na, dan staat de
Inspecteur met zijn viervoudige verhooging wel in zijn recht.
 In verband echter met de strekking dier 4-voudige verhooging
(het is geen boete, doch een vergoeding van te weinig be­
taalde belasting) lijkt mij waarschijnlijk, dat de viervoudige
verhooging in zoo’n geval uit eigen beweging achterwege ge­
laten zal worden, c.q. kwijtgescholden zal worden.
De moraal van de affaire is in elk geval dat de belasting­
plichtigen goed doen, in gevallen, waarin twijfel mogelijk is,
er voor zorg dragen, dat in hun dossiers ter inspectie al de
gegevens, die voor de juiste en volledige beoordeeling van
hun aangiften noodig zijn, aanwezig zijn.
E. T E K E N B R O E K

UIT HET BUITENLAND
Red.: F. HAARBOSCH, CH. HAGEMAN, Drs D. N IJE
en Drs W . P. D EN TURK
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)
Het beroep in Duitschland
Het is voor een Hollander nog steeds lastig precies vast te
stellen wat nu in Duitschland een accountant is en hoe deze
lieden aldaar zijn georganiseerd.
In ,,Der Buch-und Steuerberater" van 16-2-39 komt een
artikel voor van R. Gravenhorst, dat wel geen volledig duide­
lijke opheldering geeft, maar ons toch eenig inzicht opent.
Met de uitbreiding van het accountantsberoep in Duitsch­
land is, geheel als hier te lande, een groei gepaard gegaan van
het aantal vereenigingen diergenen, die zich in dat beroep
een plaats wenschten te veroveren.
In 1933, toen het Nieuwe Duitsche Rijk een aanvang nam,
waren er jiiet minder dan 42 vereenigingen. Gravenhorst
noemt dat een „Unselige Lage” . Vereenigingen werden in
het leven geroepen, aldus schrijft hij,
„die alle Vorgaben, die ausschlieszliche Berufs-und Standes­
vertretung zu sein, in Wirklichkeit aber den Beruf aufspal­
teten, sich selbst gegenseitig um irgendeinen für die Gesamt­
heit nebensächlichen Punkt ihrer Verbandspolitik bekämpften.
