Ergonomic and safety insights in minimal invasive surgery
In hoofdstuk 9 wordt een heel ander aspect van het werken met robot
In hoofdstuk 9 wordt een heel ander aspect van het werken met robot
geassisteerde chirurgie belicht. Terwijl de instrumenten op de uiteinden van de
geassisteerde chirurgie belicht. Terwijl de instrumenten op de uiteinden van de
robotarmen worden bestuurd door de chirurg, is er altijd een eerste assistent of
robotarmen worden bestuurd door de chirurg, is er altijd een eerste assistent of
een operatieassistent aanwezig die bij de operatietafel in het steriele werkveld
een operatieassistent aanwezig die bij de operatietafel in het steriele werkveld
direct naast de patiënt staat. Deze assistent speelt een cruciale rol in elke
direct naast de patiënt staat. Deze assistent speelt een cruciale rol in elke
chirurgische robotingreep. Instrumenten en naalden moeten worden vervangen,
chirurgische robotingreep. Instrumenten en naalden moeten worden vervangen,
staplers en tackers (chirurgische nietapparaten) worden door hen afgevuurd. Een
staplers en tackers (chirurgische nietapparaten) worden door hen afgevuurd. Een
arts of verpleegkundige die bij een dergelijke procedure assisteert, moet kunnen
arts of verpleegkundige die bij een dergelijke procedure assisteert, moet kunnen
omgaan met de bewegingsuitslagen van de robotarmen. De robotarmen kunnen
omgaan met de bewegingsuitslagen van de robotarmen. De robotarmen kunnen
interfereren en hinder veroorzaken tijdens assistentie van een procedure. Dit
interfereren en hinder veroorzaken tijdens assistentie van een procedure. Dit
onderzoeksproject beschrijft de ergonomie van de eerste assistent bij robot
onderzoeksproject beschrijft de ergonomie van de eerste assistent bij robot
geassisteerde chirurgie. Voor dit project werden vragenlijsten afgenomen en
geassisteerde chirurgie. Voor dit project werden vragenlijsten afgenomen en
werden objectieve operatiekamermetingen gescoord door een waarnemer.
werden objectieve operatiekamermetingen gescoord door een waarnemer.
 Concluderend kan gesteld worden dat er veel valt aan te merken op de
Concluderend kan gesteld worden dat er veel valt aan te merken op de
ergonomische belasting voor de eerste assistent. Er worden vaak extreme hoeken
ergonomische belasting voor de eerste assistent. Er worden vaak extreme hoeken
in gewrichten gemeten, met name tijdens taken zoals tacken, tractie geven op
in gewrichten gemeten, met name tijdens taken zoals tacken, tractie geven op
weefsel en het verwisselen van instrumenten. Het hoofdstuk wordt afgesloten
weefsel en het verwisselen van instrumenten. Het hoofdstuk wordt afgesloten
met verschillende adviespunten voor het chirurgisch operatieteam.
met verschillende adviespunten voor het chirurgisch operatieteam.
Het laatste hoofdstuk, Hoofdstuk 10, beschrijft de rol van een robotische
Het laatste hoofdstuk, Hoofdstuk 10, beschrijft de rol van een robotische
camerahouder bij laparoscopische chirurgie. Het doel van dit project was om de
camerahouder bij laparoscopische chirurgie. Het doel van dit project was om de
impact uit te zoeken van een dergelijk apparaat op de dynamiek en ergonomie
impact uit te zoeken van een dergelijk apparaat op de dynamiek en ergonomie

146

Summary in Dutch / samenvatting in het Nederlands

van een minimaal invasieve chirurgische ingreep. Door een gerandomiseerde
studie uit te voeren, werden twee groepen gemaakt. Eén groep voerde alle
procedures uit met behulp van een assistent die de camera bestuurde. In de
andere groep werd steeds gebruik gemaakt van de robotische camerahouder.
 Beide groepen werden gescoord door het meten van hun RULA-scores, die
werden afgeleid van foto’s op de operatiekamer. Ook hebben chirurgen en hun
assistenten vragenlijsten ingevuld. Met deze gegevens kon objectief worden
vastgesteld dat het gebruik van een robotische camerahouder een zeer gunstig
effect heeft op de ergonomie van de eerste assistent. Tevens bleek uit de
vragenlijsten dat de gebruikerservaring van zowel chirurg als assistent positief
was. De workload voor de chirurg bleef in beide groepen gelijk.
List of publications

List of publications

List of publications

151

‘Renal function after endovascular aortic aneurysm repair: a single-center experience
with transrenal versus infrarenal fixation.’
Waasdorp E, Van 't Hullenaar CDP, Van Herwaarden J, Kelder H, Vd Pavoordt E, Overtoom
T, Moll F, De Vries JP.
Journal of Endovascular Therapy, 2007, April;14(2):p130-7.
‘Checklists & time-out procedures on the endoscopic operation room’
Van ’t Hullenaar CDP, Consten E, Broeders IAMJ
Textbook of Endoscopic Surgery (Dutch edition), April 2009, chapter 24: p169-72

‘Ergonomics, user comfort and performance in standard and robot-assisted laparoscopic
surgery.’
Van der Schatte Olivier R, Van ‘t Hullenaar CDP, Ruurda JP, Broeders IAMJ.
Surgical Endoscopy (2009) June; 23(6):p1365-71

‘Abdominal pain after penetrating trauma of the upper leg’
Van ’t Hullenaar CDP, Voorhoeve R
Annals of the Dutch Surgical Society (NVvH), December 2010, 19 (9): p348-51
‘Ileostomy versus colostomy: which is preferable?’
Amelung FJ, Van 't Hullenaar CDP, Verheijen PM, Consten ECJ
Dutch Journal of Medicine (NTvG) 2017;161(0):D788.
‘Ergonomic assessment of the da Vinci console in robot-assisted surgery’
Van ’t Hullenaar CDP, Hermans B, Broeders IAMJ
Innovative Surgical Sciences (ISS, 2017), Volume 2, Issue 2, p97–104

‘Validation of ergonomic instructions as part of Da Vinci simulator training’
BroedersIAMJ
IAMJ
Van ’t Hullenaar CDP, Mertens AC, Ruurda JP,
J, Broeders
Surgical Endoscopy (2018) May; 32(5):p2533-2540.
 ‘Ergonomic assessment of the first assistant during robot-assisted surgery’
, Broeders
Van ’t Hullenaar CDP, Bos JP,
BroedersIAMJ
IAMJ
Journal of Robotic Surgery (2018) Jul; 24.
DOI: 10.1007/s11701-018-0851-0 [Epub ahead of print]

Curriculum vitae auctoris

Curriculum vitae auctoris

Curriculum vitae auctoris

155

The author of this thesis, Casper Dirk Paul van ‘t Hullenaar, was born in Eindhoven, the
Netherlands on August 8, 1980. He graduated from secondary school (VWO, Athenaeum)
at the Van Maerlant Lyceum in Eindhoven, the Netherlands, in 1999. That same year, he
enrolled at The Thim van der Laan Academy in Utrecht, the Netherlands. He completed
this fast-track training in Physical Therapy in the summer of 2002.
In September 2002 Cas was allowed to enrol at medical school at Utrecht University. In
2006 he served an apprenticeship as a medical intern at the Department of Paediatrics
at L'Ospedale San Paolo, Milan, Italy. In his final year at medical school, he spent three
months working on a research project in the operating theatre at Weill Cornell Medical
Centre, New York, NY, USA. This was his first solo research project and looked at operating
room safety checklists. He conducted his research under the supervision of Professor
Broeders, Professor Borel Rinkes, Professor Pomp and Associate Professor Dakin. The
project won the Concilium Chirurgicum Neerlandicum prize in 2007.
Upon finishing medical school in February 2009, Cas joined the Department of Surgery,
Meander Medical Center at Amersfoort, for a year as a junior surgical resident under the
supervision of Dr. Van Overbeeke. Having briefly worked at the Medical Skills Lab at
Utrecht University, Cas started working as a junior resident under the supervision of
Dr. Pluim at the Intensive Care Unit of the Meander Medical Center in September 2010.
 His basic surgical training commenced in 2011 at the University Medical Center in Utrecht
under the supervision of Professor Borel Rinkes and Professor Vriens. In 2013, Cas started
working as a senior surgical resident at the Meander Medical Center in Amersfoort under
the supervision of Dr. Consten and Dr. Verheijen.
In April and May 2018, Cas travelled to Brisbane and Sydney, Australia on a WCP / ESCP
Travelling Fellowship Grant to visit eight Australian expert centres in colorectal surgery.
Upon completing his surgical training in the summer of 2018, Cas will move to take up
the post of senior clinical fellow of colorectal surgery at the Oxford University Hospital in
the United Kingdom.
During his time as surgical resident, he initiated several research projects in collaboration
with the Faculty of Technical Medicine of Twente University, all of which were supervised
by Professor Broeders. These projects have culminated in this thesis on ergonomics and
safety in minimal invasive surgery.
Cas lives in Utrecht, the Netherlands and is married to Vivian. They have two daughters,
Lenthe and Sterre. Independent of the weather conditions, Cas likes going out for a ride
on his racing bike several times a week. During winter he likes to visit the Alps for
snowboarding and in summer he likes to visit the Frisian lake district or the seaside with
his family for some relaxation and water sports.
Dankwoord / Acknowledgements

Dankwoord / Acknowledgements

Dankwoord

159

Prof. dr. Broeders, beste Ivo
In 2007 kwam ik als snotneus aankloppen bij jouw kantoor in de stafgang van het AZU.
Enkele dagen daarvoor had ik vol bewondering geluisterd naar een loeistrakke
presentatie over de operatiekamer van de toekomst. Na een kort gesprek was mijn
participatie in het eerste onderzoeksproject een feit. Je had een mooie testcase voor me.
 Er was een onderzoeksproject dat nieuw leven moest worden ingeblazen. Gelukkig had
ik net mijn basic life support behaald en samen met Roelof van der Schatte Olivier en Jelle
Ruurda werd er binnen een paar maanden een mooi artikel geschreven. We hadden
meteen een goede publicatie te pakken. Deze vliegende start was een mooi begin van
een langdurige samenwerking, zowel in de wetenschap als wel in de kliniek. In de jaren
die volgden, heb ik deze vliegende start niet bij elk researchproject structureel toegepast.
Sterker nog, tijdens verschillende projecten is jouw geduld regelmatig op de proef
gesteld. Verschillende reanimaties waren nodig om onze artikelen er doorheen te slepen.
 Maar door jouw grenzeloze vertrouwen, gedurfde vastberadenheid en passie voor dit
onderwerp, wisten we steeds weer een nieuwe invalshoek te vinden voor dit mooie
promotietraject. Je vlammende en inspirerende speech in Kirchberg was een betoog dat
hierbij mooi aansluit. Ik dank je zeer voor al je inspanningen als mentor, pater familias,
coach, inspirator en gids. Als chirurg, professor en promotor ben je een voorbeeld voor
velen en in het bijzonder voor mij. Verrekte veel dank!
Dr. Ruurda, beste Jelle,
Jouw passie voor de minimaal invasieve chirurgie weet je te combineren met een
veelheid aan researchprojecten. Zowel op de operatiekamer, in de research als op het
sportveld sta jij je mannetje. Jouw input was cruciaal bij meerdere artikelen in dit
proefschrift . Met snelle en glasheldere commentaren hielp je mij een paar keer op het
juiste pad. Hoe anders was dit in Ischgl, toen we onder jouw bezielende leiding
terechtkwamen in een couloir zonder uitgang. Ik kwam met mijn atletische lijf niet meer
vooruit in de metersdiepe Tiefschnee en was daarom genoodzaakt om in buikligging op
mijn snowboard mijn weg te vervolgen. Een legendarische middag! Je bent een
inspirerende chirurg en een begenadigd onderzoeksbegeleider. Ik vind het een eer dat jij
vandaag mij wil bijstaan als copromotor en ik hoop in de toekomst nog eens een artikel
met
je te schrijven,
te opereren
vanpiste
een af
piste
af te knallen!
Thanks!
te schrijven,
te opereren
of vanof
een
te knallen!
ManyMany
thanks!
Geachte leden van de beoordelingscommissie: Prof. dr. Borel Rinkes, Dr. Van Det, Prof.
dr. ir. Hermens, Dr. Horeman, Prof. dr. ir. Koopman, Prof. dr. Meijerink,
Zeer hartelijk dank voor uw interesse, tijd en energie die u in de beoordeling van dit
proefschrift heeft willen steken. Tevens ben ik u allen zeer erkentelijk voor het
plaatsnemen in de oppositie.
 160

Dankwoord

Dr. Consten, lieve Esther,
Waar moet ik beginnen? Vanaf het moment dat ik een onderzoeksproject mocht komen
doen in Ziekenhuis Lichtenberg te Amersfoort, hadden we een klik. Jij had vervolgens
altijd nog wel een klusje voor me liggen of een researchproject voor me open staan.
“Luister, vriend! Als jij die professor in New York nou eens even een mailtje stuurt?”...en
zo gezegd, zo gedaan. Zonder jouw inspanningen was ik nooit gekomen op de plek waar
ik nu ben. Je hebt mij altijd onvoorwaardelijk gesteund en me door soms lastige tijden
geloodst. En nu kan ik bijna mijn C-papiertje in ontvangst nemen: echt geweldig! Dit
proefschrift is daarbij natuurlijk helemaal een prachtige kers op de taart! Mede met jou
als drijvende kracht ben ik de halve wereld over gereisd, heb ik inspirerende mensen en
chirurgen ontmoet, talloze congressen bezocht en de mooiste verhalen verzameld.
 Bovendien heb jij als opleider in het Meander Medisch Centrum een klimaat gecreëerd
waarin talent kan uitblinken en de sfeer echt uniek is. Ik bewonder je uitzonderlijke drive
en je aanstekelijke enthousiasme! Ik zal mijn best doen om steeds “alle ballen in de lucht
te houden”, want dat is toch de kern van ons mooie vak! Trek nou maar snel die hele
enchilada open!
Dr. Verheijen, beste Paul,
Zal ik de ‘Eye of the Tiger’ nog één keer opzetten als jij de OK oploopt? Of wordt het toch
Lee Brice met ‘I drive your truck’? Paul: de man, de mythe. De afgelopen jaren heb ik echt
ongelofelijk veel van je geleerd! Niet alleen over uitstekende countrymuziek, maar ook
over fistels, littekenbreuken, colorectale chirurgie, betweterige managers, complexe
patiënten met nog complexere enterocèles, BMW sportvelgen, wielrennen, Harmonic
scalpels, moeilijke en makkelijke vlakken, koffie in Baarn en vele andere zaken die het
leven zo schitterend maken. Jouw wijsheid en skills geven mij veel reden tot
bescheidenheid. Ik dank je zeer voor het overbrengen van al jouw kennis en voor alle
leerzame en beregezellige operaties en poli’s!
Prof. Borel Rinkes, beste Inne,
Dank voor het vertrouwen en dank voor alle support! Mede door jouw steun kon ik
starten met de opleiding Chirurgie, het allermooiste vak dat er is. Je stimuleerde me om
onderzoek te blijven doen en bent immer geïnteresseerd in alle AIOS van Regio V, echt
grandioos! Tot op het Heelkundediner, een congres op Ibiza of een spinfiets op de
Biltstraat!
Dr. Draaisma, beste Werner,
Altijd op het scherpst van de snede! Jouw passie voor de (minimaal invasieve) chirurgie
heeft je al ongelooflijk ver gebracht, zowel op klinisch als wetenschappelijk gebied. Zeer
bewonderenswaardig! Ik heb veel respect voor de wijze waarop jij altijd perfectie
probeert na te jagen en nieuwe technieken razendsnel adapteert. Ik heb ontzettend veel
van je geleerd. Dank hiervoor!

Dankwoord

161

Dr.and
Dakin
and
Professor
Pomp,
dear
Greg
and
Alphons,
Dr. Dakin
Dr.
 Dr.
Dakin
Dakin
Professor
and
Dr.
and
Dakin
Professor
Professor
Pomp,
anddear
Professor
Pomp,
Pomp,
Greg
dear
dear
and
Pomp,
Greg
Alphons,
Greg
dear
and
and
Alphons,
Greg
Alphons,
and Alphons,
decade
ago,
was
medical
student
from
the
Netherlands.
After
mymy
A decade
AA Adecade
ago,
decade
IA ago,
was
decade
ago,aII was
Iyoung
was
ago,aa ayoung
medical
Iyoung
was
youngamedical
student
medical
young student
medical
from
student
the
from
student
from
Netherlands.
the
the
from
Netherlands.
Netherlands.
the
After
Netherlands.
my
After
Aftermy
After my
presentation
about
checklists
ininthe
the
operation
room
at
the
SAGES
conference
inin
presentation
presentation
presentation
about
presentation
checklists
about
aboutchecklists
checklists
about
in the checklists
in
operation
theoperation
in
operation
room
the operation
atroom
room
the at
SAGES
atroom
the
theSAGES
conference
at
SAGES
theconference
SAGES
conference
in conference
in
in
Philadelphia,
wewe
set
upup
meeting
to
talk
about
larger
research
project.
You
invited
me
Philadelphia,
Philadelphia,
Philadelphia,
we set
Philadelphia,
up
we
aset
meeting
set
up
we
aa meeting
ato
set
meeting
talk
up about
ato
meeting
to
talk
talk
aabout
larger
about
to talk
aaresearch
larger
a about
larger
research
project.
aresearch
largerproject.
You
research
project.
invited
You
project.
You
me
invited
invited
You
me
me
invited me
toan
setset
upup
an
interesting
research
project
inin
your
outstanding
clinic.
My
time
at
the
Weill
to set up
to
to
set
interesting
up
an
toan
interesting
set
interesting
up
research
an interesting
research
project
research
project
in
research
project
your in
outstanding
project
your
your
outstanding
outstanding
in your
clinic.outstanding
My
clinic.
clinic.
timeMy
atMy
clinic.
time
the
time
Weill
at
My
at
the
time
the
Weill
Weill
at the Weill
Cornell
Medical
Centre
significantly
contributed
toto
this
thesis.
 We
undertook
several
Cornell Cornell
Medical
Cornell
Medical
Centre
Cornell
Medical
Centre
significantly
Medical
Centre
significantly
significantly
Centre
contributed
significantly
contributed
contributed
to this
contributed
to
thesis.
this
this
We
thesis.
thesis.
toundertook
this
We
We
thesis.
undertook
undertook
several
We undertook
several
several several
attempts
toour
have
our
results
shared
inshared
medical
journals,
but
often
found
publishers
attempts
attempts
attempts
to haveattempts
to
to
have
have
results
our
toour
have
results
shared
results
our
shared
in
shared
results
medical
in
in
medical
journals,
medical
injournals,
medical
but
journals,
often
but
journals,
but
found
often
often
but
publishers
found
found
often
publishers
publishers
found publishers
reluctant
toto
publish
operating
room
data
only.
Given
the
importance
ofof
this
subject,
reluctant
reluctant
reluctant
to publish
to
reluctant
publish
operating
publish
tooperating
publish
operating
room data
operating
room
room
only.
data
data
Given
room
only.
only.
the
data
Given
Given
importance
only.
the
the
Given
importance
importance
ofthe
this
importance
subject,
of
this
this
subject,
I subject,
of thisII subject,
I
I
would
say
they
missed
some
excellent
opportunities.
Operation
team
dynamics
and
’flow’
would say
would
would
theysay
missed
say
would
they
they
some
missed
say
missed
they
excellent
some
some
missed
excellent
opportunities.
excellent
someopportunities.
excellent
opportunities.
Operation
opportunities.
Operation
Operation
team dynamics
Operation
team
team
dynamics
dynamics
and
team
’flow’
and
dynamics
and
’flow’
’flow’
and ’flow’
during
surgical
procedures
are
currently
vibrant
fields
ofofresearch,
research,
and
thorough
during during
surgical
duringsurgical
procedures
surgical
duringprocedures
surgical
procedures
are currently
procedures
are
arecurrently
currently
vibrant
are currently
vibrant
fields
vibrant
offields
vibrant
research,
fieldsof
fields
research,
and ofa research,
thorough
and
andaa athorough
thorough
and a thorough
checklist
mandatory
on
every
surgical
procedure.
 guess
wewe
didn't
have
that
end
checklistchecklist
ischecklist
now mandatory
isischecklist
now
isnow
now
mandatory
mandatory
ison
now
every
mandatory
on
surgical
on
every
every
surgical
procedure.
onsurgical
everyprocedure.
surgical
procedure.
I guessprocedure.
we
II guess
I didn't
guess
we
have
I didn't
guess
didn't
that
have
we
have
end
didn't
that
that
have
end
endthat end
punch and
punch
punch
theand
momentum
and
punch
the
the
momentum
and
momentum
needed
the momentum
needed
for
needed
a publication,
for
needed
for
aa publication,
apublication,
publication,
for
butaI’m
publication,
but
proud
but
I’m
I’m
to
proud
nevertheless
but
proud
I’m
to
nevertheless
proud
nevertheless
see
to nevertheless
see
see
see
punch
and
the
momentum
needed
for
but
I’m
proud
toto
nevertheless
see
the results
the
the
of
results
our
results
the
study
of
our
results
our
now
study
study
incorporated
of now
our
now
study
incorporated
incorporated
now
into incorporated
thisinto
thesis.
into
this
this
You
thesis.
into
thesis.
supported
this
You
You
thesis.
supported
supported
meYou
both
supported
me
during
me
both
both
during
me
during
both during
the
results
ofof
our
study
now
incorporated
into
this
thesis.
You
supported
me
both
during
my timemy
inmy
time
New
time
in
York
in
New
time
New
and
York
later
in
York
New
and
on,
and
later
York
giving
later
on,
and
on,
this
giving
later
giving
research
on,
this
this
giving
research
project
research
thisproject
and
research
project
myand
surgical
project
and
my
surgical
career
and
surgical
my
acareer
surgical
career
aa acareer a
my
time
inmy
New
York
and
later
on,
giving
this
research
project
and
mymy
surgical
career
real ‘Bigreal
Apple’
real
‘Big
‘Big
boost.
Apple’
real
Apple’
‘Big
Iboost.
thank
boost.
Apple’
Iyou
I boost.
thank
both
you
very
you
I thank
both
both
much.
 very
you
very
Please
both
much.
much.
very
send
Please
Please
much.
mysend
love
send
Please
my
tomy
love
everyone
send
love
to
to
everyone
everyone
love
at to everyone
at
at
real
‘Big
Apple’
boost.
I thank
thank
you
both
very
much.
Please
send
my
love
tomy
everyone
atat
NYP/Cornell!
NYP/Cornell!
NYP/Cornell!
NYP/Cornell!
NYP/Cornell!
Dr. ClarkDr.
and
Dr.
Clark
Clark
Professor
and
Dr.
and
Professor
Clark
Professor
Stevenson,
and Professor
Stevenson,
Stevenson,
dear David
Stevenson,
dear
dear
and
David
David
Andrew,
dear
and
and
David
Andrew,
Andrew,
and Andrew,
Dr.
Clark
and
Professor
Stevenson,
dear
David
and
Andrew,
Thank you
Thank
Thank
veryyou
much
you
Thank
very
very
for
much
you
much
your
very
for
kindness
for
your
much
your
kindness
for
and
kindness
your
overwhelming
and
kindness
and
overwhelming
overwhelming
and
hospitality
overwhelming
hospitality
hospitality
duringhospitality
my
during
during
staymy
inmy
during
stay
stay
in
in stay in
Thank
you
very
much
for
your
kindness
and
overwhelming
hospitality
during
my
stay
inmy
Brisbane!
Brisbane!
Brisbane!
I had Brisbane!
aII had
wonderful
Ihad
hadaa awonderful
I wonderful
had
timea and
wonderful
time
time
witnessed
and
and
time
witnessed
witnessed
some
and witnessed
amazing
some
someamazing
minimal
amazing
some minimal
amazing
invasive
minimalinvasive
minimal
invasiveinvasive
Brisbane!
wonderful
time
and
witnessed
some
amazing
minimal
invasive
surgeries.
surgeries.
surgeries.
I’m suresurgeries.
I’m
your
I’m
sure
sure
clinic
your
I’m
your
will
clinic
sure
remain
clinic
your
will
will
remain
aremain
clinic
world-class
remain
will
aa world-class
aremain
world-class
institute
a world-class
institute
asinstitute
long as
institute
as
you
long
long
guys
as
as
you
are
you
long
guys
inguys
asare
you
are
in
in are in
surgeries.
 I’m
sure
your
clinic
will
world-class
institute
as
long
asas
you
guys
are
inguys
. to
charge there!
charge
charge
I’m
there!
there!
charge
sureI’m
our
I’m
there!
sure
roads
sure
our
I’m
our
will
roads
sure
roads
cross
our
will
again,.
will
roads
cross
cross
Cheers
again,.
will
again,.
cross
Cheers
Cheers
that!
again,.
to
Cheers
that!
that! to that!
charge
there!
I’m
sure
our
roads
will
cross
again,.
Cheers
toto
that!
Dr. Jones,
Dr.
Dr.
Jones,
Jones,
Cunningham
Dr.
Dr.
Jones,
Cunningham
Cunningham
and
Dr. Dr.
Cunningham
and
Lindsey,
and
Dr.
Lindsey,
dear
and
Lindsey,
Oliver,
Dr.dear
Lindsey,
dear
Ian
Oliver,
Oliver,
and
dear
Ian
Chris,
Oliver,
and
and
Chris,
Ian
Chris,
and Chris,
Dr.Dr.
Jones,
Dr.Dr.
Cunningham
and
Dr.Dr.
Lindsey,
dear
Oliver,
IanIan
and
Chris,
Many thanks
Many
Many
for
thanks
thanks
the
Many
for
opportunity
thanks
the
the
opportunity
opportunity
forofthe
starting
opportunity
of
starting
out
starting
at of
your
out
starting
out
at
clinic
at
your
your
out
this
clinic
at
clinic
coming
your
this
this
clinic
coming
autumn!
coming
thisautumn!
I’m
coming
autumn!
I’m
autumn!
I’m
I’m
Many
thanks
forfor
the
opportunity
ofof
starting
out
at
your
clinic
this
coming
autumn!
I’m
looking looking
forward
looking
forward
toforward
looking
beginning
to
to
beginning
beginning
my senior
to beginning
my
colorectal
senior
senior
my
colorectal
colorectal
fellowship,
senior colorectal
fellowship,
fellowship,
as I amfellowship,
hopeful
as
IIam
I am
hopeful
ofhopeful
as
positively
I am
of
of
positively
positively
of positively
looking
forward
toforward
beginning
mymy
senior
colorectal
fellowship,
asas
am
hopeful
ofhopeful
positively
contributing
contributing
contributing
to thecontributing
colorectal
to
the
the
colorectal
colorectal
patient
to the colorectal
patient
care
patient
andcare
research
care
patient
and
and
research
care
at
research
Oxford
andat
research
University
at
Oxford
Oxford
University
at
University
Oxford
Hospital.
 University
Hospital.
See
Hospital.
See
Hospital.
See
See
contributing
toto
the
colorectal
patient
care
and
research
at
Oxford
University
Hospital.
See
you all next
you
you
all
month!
next
next
you
month!
all
month!
next month!
you
allall
next
month!
Alle stafleden,
Alle
Alle
stafleden,
stafleden,
fellows,
Alle stafleden,
fellows,
arts-assistenten
fellows,
arts-assistenten
fellows,
arts-assistenten
van
arts-assistenten
hetvan
UMC
van
het
Utrecht
het
UMC
van
UMC
Utrecht
het
enUtrecht
het
UMCMeander
en
Utrecht
en
het
het
Meander
Meander
Medisch
en het Medisch
Meander
MedischMedisch
Alle
stafleden,
fellows,
arts-assistenten
van
het
UMC
Utrecht
en
het
Meander
Medisch
Centrum,
Centrum,
Centrum,
Centrum,
Centrum,
Dank
allen
voor
jullie
steun
enen
vertrouwen
inin
mij!
Twee
mijlpalen
inin
één
week!
het
niet
Dank allen
Dank
Dank
voor
allen
allen
jullie
Dank
voor
voor
steun
allen
jullie
jullie
en
voor
steun
vertrouwen
steun
jullie
en
vertrouwen
steun
vertrouwen
in en
mij!vertrouwen
Twee
in
mij!
mij!
mijlpalen
Twee
Twee
in mij!
mijlpalen
in
mijlpalen
Twee
één week!
in
mijlpalen
één
één
Isweek!
het
week!
inniet
één
IsIs het
Is
week!
het
niet
niet
Is het niet
grandioos?
DeDe
afgelopen
jaren
heb
met
veel
van
jullie
een
band
opgebouwd
diedie
uniek
grandioos?
grandioos?
grandioos?
De afgelopen
grandioos?
De
afgelopen
afgelopen
jaren
Deheb
afgelopen
jaren
jaren
ik met
heb
heb
veel
jaren
ikik met
ik
van
met
heb
veel
jullie
veel
ikvan
met
een
van
jullie
veel
band
jullie
een
van
een
opgebouwd
band
jullie
band
opgebouwd
een
opgebouwd
band
die uniek
opgebouwd
die
uniek
uniek
die uniek
dede
werkvloer.
InIn
ons
vak
moet
jekunnen
elkaar
kunnen
vertrouwen.
Je
moet
varen
opop
het
is op deisiswerkvloer.
op
isopop
de
werkvloer.
iswerkvloer.
op
In ons
de werkvloer.
vak
In
ons
moet
ons
vak
vak
jeInmoet
elkaar
ons
moet
je
vak
je
elkaar
moet
elkaar
kunnen
vertrouwen.
jekunnen
elkaarvertrouwen.
 kunnen
vertrouwen.
Je moet
vertrouwen.
Je
varen
Je
moet
moet
op
varen
Je
het
varen
moet
op
het
varen
het op het
oordeel
en
dede
vaardigheden
van
jeje
collega’s.
Jullie
hebben
mij
altijd
vertrouwd
enen
kon
oordeeloordeel
enoordeel
de vaardigheden
en
oordeel
en
de
vaardigheden
vaardigheden
en van
de vaardigheden
je collega’s.
van
van
je
collega’s.
Jullie
collega’s.
van je
hebben
Jullie
collega’s.
Jullie
hebben
mij
hebben
altijd
Julliemij
vertrouwd
hebben
mij
altijd
altijd
vertrouwd
mij
vertrouwd
en
altijd
ik kon
vertrouwd
en
ikik kon
ik
kon
en ik kon
ook
altijd
op
jullie
vertrouwen.
Ik Ik
heb
genoten
van
onze
bijzondere
teamspirit,
diedie
opop
dede
ook altijd
ook
op
ook
altijd
jullie
altijd
op
ook
vertrouwen.
op
jullie
altijd
jullie
vertrouwen.
op
vertrouwen.
jullie
Ik heb
vertrouwen.
 genoten
Ik
heb
heb
genoten
van
genoten
Ik onze
hebvan
genoten
bijzondere
van
onze
onze
bijzondere
van
bijzondere
teamspirit,
onze bijzondere
teamspirit,
teamspirit,
die opteamspirit,
de
die
op
de
die op de
jaarlijkse
apotheose
inin
dealtijd
Alpen
altijd
weer
goed
tottot
zijn
recht
komt!
Mede
dankzij
jullie
jaarlijksejaarlijkse
apotheose
jaarlijkse
apotheose
jaarlijkse
apotheose
in de Alpen
apotheose
in
de
de
Alpen
Alpen
weer
in altijd
dealtijd
Alpen
goed
weer
weer
tot
altijd
goed
zijn
goed
weer
tot
recht
zijn
goed
zijn
komt!
recht
recht
totMede
komt!
zijn
komt!
recht
dankzij
Mede
Mede
komt!
dankzij
jullie
dankzij
Mede
jullie
jullie
dankzij jullie
grandioze
inzet
levert
dede
vakgroep
Chirurgie
elke
dag
uitstekende
zorg
opop
dezorg
afdelingen,
grandioze
grandioze
grandioze
inzet levert
grandioze
inzet
inzet
de
levert
vakgroep
levert
inzet
de
vakgroep
levert
Chirurgie
vakgroep
de Chirurgie
vakgroep
elke
Chirurgie
dagelke
Chirurgie
uitstekende
elke
dag
dag
uitstekende
elke
uitstekende
zorg
dag op
uitstekende
zorg
dezorg
afdelingen,
op
de
de
afdelingen,
afdelingen,
op de afdelingen,
de poliklinieken,
de
poliklinieken,
poliklinieken,
de
despoedeisende
poliklinieken,
de
spoedeisende
spoedeisende
hulp
de spoedeisende
en hulp
de
hulp
operatiekamers
en
de
de
operatiekamers
operatiekamers
en devan
operatiekamers
Utrecht
van
van
Utrecht
enUtrecht
Amersfoort.
van
en
en
Amersfoort.
Amersfoort.
en Amersfoort.
dede
poliklinieken,
dede
spoedeisende
hulp
enen
dehulp
operatiekamers
van
Utrecht
enUtrecht
Amersfoort.
 Ik dankIk
Ikdank
dank
voor
jullie
Ikjullie
dank
alle
voor
voor
schitterende
jullie
alle
alle
voor
schitterende
schitterende
alle
jaren!
schitterende
En
jaren!
jaren!
natuurlijk
En
jaren!
natuurlijk
natuurlijk
special
En natuurlijk
special
thanks
specialthanks
aan
special
thanks
mijn
aan
thanks
aanmijn
mijn
aan mijn
Ikjullie
dank
jullie
voor
alle
schitterende
jaren!
EnEn
natuurlijk
special
thanks
aan
mijn
roosterbuddy’s:
roosterbuddy’s:
roosterbuddy’s:
Marjolein
roosterbuddy’s:
Marjolein
Marjolein
Blussé Marjolein
van
Blussé
Blussé
Oudvan
Alblas,
van
Blussé
Oud
Oud
Okan
Alblas,
van
Alblas,
Oud
Bastian
Okan
Okan
Alblas,
Bastian
(en
Bastian
Okan
wat(en
een
Bastian
(en
wat
prachtige
wat
een
(en
een
prachtige
wat
prachtige
een prachtige
roosterbuddy’s:
Marjolein
Blussé
van
Oud
Alblas,
Okan
Bastian
(en
wat
een
prachtige
kaft, I love
kaft,
kaft,
your
II love
I love
skills,
kaft,
your
your
thanks!),
I skills,
love
skills,
your
thanks!),
Henk
thanks!),
skills,
Formijne
Henk
thanks!),
Henk
Formijne
Jonkers
Formijne
HenkJonkers
en
Formijne
Jonkers
Anneen
den
Jonkers
en
Anne
Anne
Hartog.
den
en
den
Anne
Hartog.
Hartog.
den Hartog.
kaft,
love
your
skills,
thanks!),
Henk
Formijne
Jonkers
en
Anne
den
Hartog.
 162

Dankwoord

Alle operatie assistenten van het Meander Medisch Centrum,
Met in het bijzonder Merilyn Bruins, Perla Doornbos, Merel Methorst, Rianne Sonneveld,
Enrico van Delden, Eveline van Zuijlen, Ronald Dorrestein, Angelique Koster, Kim van Tuyl
en alle andere leden van het robotteam die ik nu ongetwijfeld nog vergeet. Jullie bijdrage
aan de studie over de ergonomie van de operatieassistent was grandioos! Daarnaast zal
ik de inzet, de gastvrijheid, de loyaliteit, de humor en de klasse van het gehele
operatiekamerpersoneel (ja, zelfs van de anesthesie!) in het Meander Medisch Centrum
nooit vergeten: dank jullie allemaal zeer voor vijf grandioze jaren!
Het Meander Sterrenteam: thanks voor alle hardloopsessies langs de Eem en alle
koersetappes door de Soestduinen. Ik zou zeker 130 kilo wegen als ik jullie niet had
gehad!
Beste Maarten van Alphen en Matthijs Hendriks,
Zeer bedankt voor jullie inspanningen met betrekking tot het onderzoeksproject waarin
we de ideale laparoscopische operatiehouding hebben beschreven. Tientallen
meetsessies in het infraroodlaboratorium hebben we doorstaan! Daarna volgden er
uitgebreide analyses waarbij jullie mij steeds probeerden uit te leggen hoe de X-, Y- en Zvector correct geplot konden in een 3D-model. Leuk om te zien dat jullie hard aan de weg
timmeren en de medische wereld blijven verbinden met een sprankelende
technologische toekomst!
Beste Roelof van der Schatte Olivier,
Met jouw project is het allemaal begonnen! Samen bliezen we een artikel nieuw leven in
en zo begon mijn reis bij de Chirurgie. Jouw reis in de Geneeskunde heeft je ook al op
veel plekken gebracht. Via een uitstapje bij Defensie ben je nu op een mooie
opleidingsplek bij de Anesthesiologie. Dank voor het prachtige vonkje dat dit vuurtje
heeft ontstoken!
Beste Ben Hermans,
Jij bent de grondlegger van de complexe hoekmetingen op de operatiekamer! De RULA
scores kwamen keer op keer soepel uit jouw MATLAB scripts rollen. Je hebt een goed
gevoel voor grafische weergave van resultaten en je hebt in korte tijd een topprestatie
geleverd! Ergonomie kan altijd beter en dat hebben we mooi laten zien in ons artikel. Ik
wens je veel succes met de afronding van je promotietraject aan de Universiteit van
Maastricht, waar jij de Cardio-elektrofysiologie ongetwijfeld naar een hoger plan tilt!
Lieve Paula Bos,
Jij verdient ook zeker een speciale vermelding! Met jouw ongekende inzet hebben we
een lastig onderwerp goed op de kaart gezet.  Helaas is ons octrooi er nooit van gekomen, maar de bewustwording van zithouding in de
console heb jij prachtig vertaald naar een mooie stoel en een schitterende
afstudeerscriptie! Heel tof dat dit project heeft geresulteerd in je huidige baan bij SCORE!
Beste Sander Mertens,
Heel veel dank voor jouw fantastische werk aan het hoofdstuk over het verbeteren van
de ergonomie van de console. Jij hebt je vol enthousiasme gestort op een complex
onderwerp. Met vele uren metingen op Robot OK-5 en eindeloze analyses, heb jij
bewezen dat je een onderzoeksproject tot een prachtig eindresultaat kunt brengen! Ik
wens je ontzettend veel succes met alle nog lopende studies de komende jaren en ik
wens je een mooie carrière voor daarna! (tja, want
want je
jeziet
zietwat
waterergebeurt
gebeurtalsalsjehet
het tegelijk
tegelijk
doet…)
Beste Paul Wijsman,
AUTOLÂP!!!! Wie Autolap zegt, zegt Paulus Wijsman. Gozer, wat heb jij de afgelopen
jaren een ontwikkeling doorgemaakt. Maar je blijft nog steeds die heerlijke nuchtere man
uit het Oosten die gek is met een potje bier en de Zwarte Cross. Dankzij jou weet ik wat
ik wat brommers kieken, høken en een keet is: toch wel een serieuze verrijking zou ik zo
zeggen. Met jouw pientere blik wordt research een heel stuk leuker! En als jij heerlijk
bijdehand en onverschrokken aan een ouderejaars AIOS uitlegt hoe de ductus cysticus
het beste kan worden vrijgelegd, kun je mij wegdragen! Je bent een topper, Paul! Ga zo
door!
Technisch Geneeskunde-onderzoekers Lennert Molenaar, Gert Jan Snel, Omar Hertgers,
Evelien Geertsema, Nicole Mooren;:dank voor jullie grandioze inzet, uitstekende hulp en
mooie stages in Amersfoort. Erg leuk om te zien dat jullie inmiddels allemaal een mooie
positie hebben en hard aan de weg timmeren. Hiermee bewijzen jullie maar weer de
grote waarde van de Technische Geneeskunde!
w hebben we een fantastische
Arts-onderzoekers Pepijn van Geuns en Rob Tolboom., Wat
trip naar Miami beleefd! Dank voor die geweldige ‘ wetenschappelijke’ mijlpaal en alle
andere events waar jullie bij waren.  Ik wens jullie allen succes voor de toekomst!
Lieve familie, vrienden en vriendinnen: veel te veel om allemaal te noemen, maar
ontzettend veel dank voor jullie aandacht, support en liefde!

164

Dankwoord

Geachte weledelgeleerde Heeren van de Ronde Tafel 113 te Utrecht,
Wat een prachtavonden heb ik al met jullie beleefd! Tweemaal een Kerstdiner waarbij
letterlijk en figuurlijk alle registers open gaan, grandioos! De Dijkavonden, thuistafels,
serviceprojecten en weekenden zorgen ervoor dat ik weer eens over wat anders praat
dan een robot operatie of een heftige medische casus. Door mijn buitenlandse avonturen
en vele verplichtingen in de kliniek, mis ik helaas regelmatig ‘de Veurletste’, maar jullie
blijven prachtige groep gasten! Thanks! Special thanks to George for his marvelous
translations and revisions. En Robin: heel veel dank dat ik je laptop mee mocht nemen
naar Australië!
The Boys: Brammedaris, Pleasure, Aarsie, Schaapmeister, Slootje, Rode Nelis en sWillem,
Wat begon als een geinig vriendengroepje in 2002, Jaar 1 Geneeskunde, is een hechte
vriendenclub (met bijbehorende Aquagirls + kids) gebleken waarin lief en leed gedeeld
wordt. Als ik aan collega’s vertel dat ik op dinsdag naar de Boysnight ga, denken ze dat
dit een lugubere en duistere darkroom betreft, waarin skyrimmen de norm is. Wij weten
gelukkig wel beter. Eigenlijk zijn jullie vandaag met zijn zevenen mijn paranimfen, die
gasten in dat apenpakkie zijn slechts een afgevaardigde delegatie, omdat het anders zo
rommelig wordt... Ciao Amici!
Beste Koene, wie kon vermoeden dat jij mij zou komen bijstaan op dit belangrijke
moment? Jij bent een trouwe kameraad en een prachtige vent met wie ik altijd kan
brullen van het lachen en met wie een oprecht en open gesprek over eender welk
onderwerp altijd goed uitpakt. Ik kan nu al uitkijken naar ons volgende tripje! Thanks dat
je mij wilt bijstaan vandaag!
Beste Timme, wie kon vermoeden dat jij mij zou komen bijstaan op dit belangrijke
moment? Jij bent een trouwe kameraad en een prachtige vent met wie ik altijd kan
brullen van het lachen en met wie een oprecht en open gesprek over eender welk
onderwerp altijd goed uitpakt. Maar ook niet te vergeten: de volgende van de Boys die
promoveert naast een sick drukke baan als Gynaecoloog. Thanks dat je mij wilt bijstaan
vandaag!
Lieve Ruud en Lia, Rutger en Mariëlle,
Het is heerlijk om zo te worden opgenomen in een warm Brabants gezin.  Dikke kus, tot snel in Veghel, Grouw, Haarlem of Utrecht!
Joost en Willemijn en Suze en Martijn,
Jullie hebben altijd interesse getoond in mijn drukke bestaan. Steeds moest ik weer
uitleggen waarom ik nog stééds niet was gepromoveerd. Vandaag kan ik eindelijk die ‘s’
wegpoetsen. Ik ben trots op jullie en kan altijd op jullie rekenen, dank lieve (schoon)broer
en (schoon)zus! Wanneer gaan we weer koffie drinken en worstenbroodjes eten?

Dankwoord

165

Lieve pap en mam,
Toen jullie menneke in 1980 het licht zag, lag de toekomst nog volledig open. Dankzij een
warm nest, een liberale opvoeding en een jeugd waarin wij alle ruimte en middelen
kregen om ons te ontwikkelen, hebben Suze, Joost en ik al heel wat mooie mijlpalen
mogen bereiken. Vandaag wordt er nog een klapper aan toegevoegd! Zonder jullie
onvoorwaardelijke liefde, intense steun en vrije geesten, stond ik niet op de plek waar ik
nu ben. Jullie zijn geweldige en trotse (groot)ouders en ik hoop nog veel jaren van jullie
liefde te kunnen genieten! Houdoe en bedankt voor alles!
Lieve Lenthe,
Nooit eerder was ik zo trots als op 19 augustus 2012. Een perfect kindje! Elke dag met
jou en je zusje is een feestje. Heerlijk om te zien hoe jij je hebt ontwikkeld van een
piepklein hummeltje naar een hele stoere meid! Ik hou van jou en je grapjes. Jouw
knuffels zijn heerlijk! Ik herken mezelf in jouw temperament, geestdrift en energie! Kus
van pappa!
Lieve Sterre,
Klein wondertje! Jij maakt ons prachtige gezin compleet! Met je heerlijke brutale snuit en
de mooie ogen van je moeder, ben je prachtig! Je zegt altijd de liefste woordjes en hebt
altijd de fijnste knuffels! Ik hou van jou en je grapjes. Ik herken mezelf in jouw sociale en
zorgzame karakter! Kus van pappa!
Lieve Viev,
Je bent de vrouw van mijn leven! Jij bent degene die mij er dagelijks doorheen sleept.
 Meestal met een lieve glimlach, soms met een traan, soms hoofdschuddend. “Wat vindt
jij nou toch zo leuk aan die ongelofelijke klotebaan van je?” Die vraag heb ik al
verschillende malen proberen te beantwoorden. Het chirurgisch vak (ook nog een
gecombineerd met een proefschrift schrijven) trekt een zware wissel op een relatie, een
gezin en een leven. Daar moet je maar mee om kunnen gaan! Maar jij bent zo heerlijk
down to earth en weet alles vlekkeloos te relativeren. Je hebt een drukke baan en
managet het hele huishouden ondertussen ook nog eens, bizar! Toen we elkaar
(opnieuw!) leerden kennen, stond ik op punt voor een paar maanden te vertrekken naar
New York. Je vond het niet tof, maar wilde mijn ambities niet in de weg staan. Dat is altijd
zo gebleven! Nadat we die testcase hadden doorstaan, konden we echt de hele wereld
aan! Ik heb niets dan bewondering voor de wijze waarop jij een baken van rust bent in
tijden van carrière, opleiding, promotie, gezin, buitenlandse stages en andere avonturen!
Jij zorgt er regelmatig voor dat deze ongetemde leeuw zich niet vergaloppeert aan een
nog geschifter agendavoorstel. Je hebt de mooiste meiden van de wereld onder je
vleugels en je geeft mij en de kinderen al je ontelbare liefde. Ik vind je de allerbeste en
allerliefste moeder van de wereld en je bent mijn allerliefste en mooiste vrouw! Ik hou
van je!.
