Unificatie van het Accountantsberoep
98

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

een kort resumé behelzende de punten welke voor den rechter­
commissaris van bizonder belang zijn en waaronder voorkomt
in hoeverre in overeenstemming met de artt. 102 en 103 faillissementswet is gehandeld.
Bij goede samenwerking tusschen advocaat en accountant
zal de boedel nog op andere gronden gebaat moeten zijn. Het
mag tocli boven allen twijfel verheven geacht worden, dat de
bizondere ontwikkeling op administratief-organisatorisch en op
bedrijfseconomisch gebied den accountant in staat stelt niet
alleen den staat van baten en schulden met grootere nauw­
keurigheid op te maken maar hem ook de aangewezen per­
soon doet zijn voor het adviseeren omtrent de te volgen richt­
lijnen bij voortzetting en liquidatie der ondernemingen. In het
bizonder daar waar het gaat om langs den weg van boeken­
onderzoek den aard en den omvang der baten te bepalen zal
hij tot conclusies kunnen komen, waartoe de advocaat-curator
niet komen zal. De op hem rustende verplichting om verslag
uit te brengen omtrent het beheer en de vereffening van den
faillieten boedel zal hem noodzaken van die vereffening een
boekhouding te voeren of te doen voeren iets waaraan zoo nu
en dan ook nog wel het een en ander ontbreekt.
Men kome nu niet met argumenten als „verdunde spoeling”,
„vrees voor wrijving” e.d. want het gaat hier om veel groo­
tere belangen. Het gaat hier om een belang voor boedelcrediteuren en failliet welks behartiging wat kosten waard is en
buitendien om de naam van een stand die met het oog op hare
plaats in onze samenleving zoo vlekkeloos mogelijk moet zijn.
 Maar buitendien verwacht ik en niet zonder grond dat de
met een deskundig boekenonderzoek aanvangende opmaking
van den staat van baten en schulden menigmaal transacties
uit voorafgaande perioden en het bestaan van activa aan het
licht zal brengen, waarvan de wetenschap voor den boedel van
belang is en die hoogstwaarschijnlijk aan den advocaat-curator
zouden zijn ontgaan. En wat die wrijving betreft daarvan heb­
ben de goede accountants nu al lang geleerd hoe zich daar­
tegenover te gedragen zonder dat zij iets van hunne rechten
prijs geven en zonder dat zij tot onaangename conflicten komen.
In het Nederlandsch Juristenblad van 29 Mei 1937 Jrg. 12
Afb. 22 wijst Mr Gh. Boasson nog op het Engelsche recht met
betrekking tot de onderwerkclijke aangelegenheid. Hij vestigt
er de aandacht op, dat de „liquidator” in Engeland nimmer
is een...... jurist maar steeds een accountant wiens taak ge­
heel identiek is met die van onze faillissementscuratoren. Niet­
tegenstaande deze „liquidators” genoodzaakt zijn een „recordbook” bij te houden ter noteering van alle besprekingen op
vergaderingen enz. en een „cash-book” voor alle inkomsten en
uitgaven beide onder toezicht van de Board of Trade, acht ik
hunne positie als „liquidator” even onjuist als de positie van
onzen curator indien de Board of Trade zijn eontroleerende
functie uitoefent op gelijke wijze als onze rechters-eommissarissen. Zelfs de door Mr Boasson als straffe controle gevoelde
verplichting om twee maal per jaar alle bescheiden en een re­
kening en verantwoording in te dienen en het feit dat de
liquidator ieder oogenblik door de Board of Trade ter verant­
woording geroepen kan worden heeft geen feitelijke waarde
indien op die rekening en verantwoording geen deskundige
controle plaats heeft.
 Zoo kom ik dan zij het op ten deele andere gronden en met
een geheel andere taakverdeeling tot een overeenkomstige con­
clusie als Mr Dirkzwager „Twee curatoren in één faillisse­
ment”. Ik acht dit onderwerp van belang voor de geheele Nederlandsche samenleving en meen dat Mr Dirkzwager dank
verdient voor het feit dat hij dit onderwerp heeft geëntameerd.
Laten wij hopen dat hij doorzet wat hij heeft aangevangen en
dat zijn Ten laatste male even weinig gemeend is als zijn Sapientibus sat het was.
T. KEUZENKAMP
UIT HET BUITENLAND

Red.: F. HAARBOSCH, CH. HAGEMAN, Drs A. TH. DE
LANGE en Drs W. P. DEN TURK
(Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
der Redactie)
Unificatie van het Accountantsberoep
In het nummer van 5 Februari 1938 van The Accountant
komt een artikel voor van Richard A. Witty F.S.A.A., waarin
hij een lans breekt om tot een unificatie van het beroep in
Engeland te komen. De schrijver stelt zich meer ten doel om
in algemeene kring deze idee te propageeren dan een welover­
wogen betoog te leveren over de voordeelen en de gunstige
resultaten, die door unificatie bereikt kunnen worden. Het is
ons niet duidelijk geworden, hoe door unificatie zonder wette­
lijke regeling op den duur verbetering in de bestaande toestand
kan worden verkregen. Aangezien echter samensmelting van
de voornaamste vereenigingen in Engeland toch van groot ge­
wicht moet worden geacht, is het niet van belang ontbloot een
en ander uit dit artikel over te nemen, temeer waar hier uit
blijkt, dat dezelfde problemen zich overal voordoen.
 De schrijver begint te stellen, dat het waarschijnlijk is, dat
binnen 90 jaar het accountantsberoep zal worden bestuurd door
één instantie „speaking with one voice and excrcising one un­
divided authority. Of de datum van unificatie zal vallen bin­
nen de eerstvolgende 10 jaar of zal worden verschoven tot
een verder gelegen tijdstip zal afhangen van de houding van
de hedendaagsche accountants.
Ieder beroepslid ondervindt een gevoel van ergernis bij de al
te talrijke meldingen in de dagbladen van wangedrag door per­
sonen, die zich accountant noemen. Van vele zijden worden
met verontwaardiging stemmen verheven tegen de uitoefening
van accountantswerkzaamheden door personen, die geheel bui­
ten het beroep staan.
Er bestaat samenwerking tusschen de accountants der ver­
schillende vereenigingen in Engeland. Hetzelfde is het geval
tusschen Engelsch sprekende accountants van andere landen.
Internationale Accountantscongressen schijnen echter den na­
druk te leggen op de verdeelde toestand hier te lande. Alhoe­
wel er een volledige verbroedering tusschen de gedelegeerden
van dit land bestaat, doet het ontbreken van eenheid afbreuk
aan de autoriteit, die in het tegenovergestelde geval van de
afvaardiging uit zou gaan.
Op de herdenking van het 50-jarig bestaan van het American
Institute of Accountants kon de voorzitter verklaren, dat „after
long years of effort we have United our profession”. De onder­
vonden moeilijkheden in Amerika zijn waarschijnlijk niet min­
der dan die, welke hier moeten worden overwonnen.
 Zou het niet te prefereeren zijn, als het beroep meester over
zijn eigen lot zou zijn en zelf zou beslissen over de toekomstige
inrichting en organisatie van het beroep? Loopt men geen ge­
vaar, dat indien de unificatie niet tot stand komt door het be­
roep zelf, het van buiten af er toe wordt gedwongen? De be­
staande verschillen in de toelatings- en exameneischen moeten
verdwijnen, doch dit proces kan uiteraard ten uitvoer worden
gebracht gedurende een overgangsperiode. Uniforme regeling
der inleggelden, contributies en examengelden, gelijke ervaring

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
voor de toelating tot het accountantsexamen en uniforme exa­
mens gedurende een periode van 5 jaar zou een nivelleerend
proces kunnen vormen, hetwelk vele moeilijkheden bij de uni­
ficatie zou voorkomen.
De eerste stap zou de oprichting van een commissie moeten
zijn, waarin afgevaardigden van de verschillende vereenigingen
zijn vertegenwoordigd. De voornaamste en misschien de eenigste taak van deze commissie zou zijn om te onderzoeken of bij
de beroepsgenooten de wensch tot unificatie al dan niet be­
staat.
Ch. H.
Bewijskracht van de boekhouding in belastingzaken
De practijk van belastingadviseur stelt hare beoefenaren
soms voor de onaangename situatie, dat de boekhouding van
een cliënt wordt gepasseerd. Dit lot treft uiteraard die boek­
houdingen, welke of door hun onvolledigheid a priori als on­
betrouwbaar kunnen worden beschouwd, óf het chachet van
onbetrouwbaarheid verwerven doordat ernstige fouten worden
opgespoord.
Is de fiscus eenmaal zoover dat hij een boekhouding kan
passeeren, dan is zijn positie in de fiscale procedure aanmer­
kelijk beter geworden, omdat ten principale de aanslag dan zal
worden gebaseerd op een schatting van het belastbare bedrag.
 In „Der Buchführer” van 15 Mei 1938J) komt een artikel
voor over de „Ordnungsmüszigkeit und Beweiskraft” der boek­
houding in de fiscale rechtspraak. Wij willen in het vervolg
van deze beschouwingen het woord „Ordnungsmaszigkeit” ver­
talen door redelijkheid.
De schrijver, Wirtschaftsprüfer Francke uit Uslar, gaat
ervan uit dat de bewijskracht van de boekhouding berust op
het vertrouwen dat de fiscus in haar juistheid stelt. Een andere
basis voor die bewijskracht kan nooit aanwezig zijn, omdat dc
boekhouding een stuk werk is, opgesteld onder uitsluitende
directie van één der partijen in het fiscale geding, nl. den
belastingplichtige.
Dat vertrouwen, en daarmede de bewijskracht, wordt prin­
cipieel opgeheven wanneer de boekhouding matcrieele fouten
oplevert. Het vertrouwen wordt geschokt, maar niet ten volle
opgeheven, wanneer fouten van formeelen aard aan de admini­
stratie aankleven. Wanneer dus aan de boekhouding het predicaat „ordelijk” niet kan worden verleend.
Het „Reichsfinanzhof ” heeft nu t.a.v. de bewijskracht der
boekhouding een reeks van uitspraken gedaan, waaraan de
volgende opmerkingen worden ontleend.
Wil een boekhouding ordelijk zijn, dan moet zij volledig en
van dag tot dag worden bij gehouden. Ontbreekt dit laatste
element, en wordt b.v. naar de wijze van vele middenstanders,
de administratie periodiek achteraf „in elkaar gezet”, dan rijst
het vermoeden dat posten, waarvoor geen belegstuk aanwezig
is, zullen worden vergeten. En gegeven dc psychologie van het
geval is de kans op het vergeten van ontvangsten iets grooter
dan op het vergeten van uitgaven!
De ordelijkheid der boekhouding vereiseht dan ook een zoo
volledig mogelijk documentatie van de administratie met beleg­
stukken, zoo mogelijk ook van dc ontvangsten, (b.v. copiebon
uit een Paragonsysteem of iets dergelijks). De boeken belmoren
met inkt te worden bijgehouden. Wanneer voorloopige aanteekeningen met potlood worden gemaakt (b.v. kladkasboek), moe­
ten die als belegstuk der net-administratie worden bewaard.
 Vele correcties wekken het vermoeden van opzettelijke vervalsching van oorspronkelijk juist ingeboekte bedragen. Cor­
recties mogen in geen geval worden aangebracht door het eerst
geschrevene geheel onleesbaar te maken.
U Bijlage van „Der Wirtschaftstreuhander” van dezelfden datum.
99

Het systeem van administratie wordt niet voorgeschreven;
usance en eischen van het bedrijf spelen een belangrijke rol.
Wel krijgt men bij lezing van het artikel, waaraan wij deze
opmerkingen ontleenen, den indruk dat losbladige boeken, hoe­
wel toegelaten, bij den Duitsehen fiscus niet gerangschikt staan
in de categorie der „zeer gewenschte dingen”.
Bezien wij dan nu een enkele beslissing. Bij uitspraak van
29 September 1936 bepaalde het R.F.H. dat het ontbreken
van een crediteurenadministratie in een kleine zaak, waar de
eigenaar de crediteuren kort na levering betaalt, een formeele
fout is, welke echter de betrouwbaarheid van de boekhouding
niet opheft.
O.i. is deze uitspraak juist.Sleehts zouden wij willen opmerken
dat het ontbreken van iedere crediteurenadministratie, ware
het slechts een eenvoudig inkoopboek, waarin de betaling in
lineair verband wordt geboekt, de controle vanwege den fiscus
wel bemoeilijkt. Terwijl zij den contribuabele weinig moeite en
kosten geeft.
By uitspraak van 22 April 1931 werd de bewijskracht van
een boekhouding verworpen omdat daarin zeer vele doorhalin­
gen en verbeteringen voorkwamen. Welke „den Schlusz recht­
fertigen, dasz die Einnahmen nicht nach ihrer tatsächlichen
Höhe, sondern verkürzt verbucht worden seien”.
Een Nederlandsche instantie zou hier waarschijnlijk niet zóó
positief zijn geweest, maar hebben gesproken over een
„zeer sterk vermoeden”. Echter wel met dezelfde droeve ge­
volgen voor den contribuabele! De juistheid van den uitspraak
kan niet worden betwist. Wij hebben hier te doen met formeele
fouten, welke het vertrouwen in de boekhouding dermate schok­
ken, dat zij door den fiscus niet meer als bewijsstuk in een
voorkomende controverse kan worden aanvaard.
 Een materieele fout werd geconstateerd in een uitspraak van
18 Maart 1931, waarbij sprake was van een saldo der privérekening zoo laag, dat niet kan worden aangenomen dat de
betrokkene met zulk een gering bedrag aan privéuitgaven had
volstaan. Verzwijging van omzet ligt voor de hand.
Materieele fouten komen eveneens openbaar in onaanvaard­
baar lage bruto-winstpercentages. Het R.F.H. heeft op dit punt
twee uitspraken gedaan die van belang zijn. In de eerste plaats
deze, dat wanneer de boekhouding formeel goed is, dit in rechte
een vermoeden schept ten gunste van haar materieele juistheid.
(Arrest 30-4-35).
Daaruit is in een arrest van September 1936 de nadere con­
clusie getrokken, dat de afwijking tusschen boekwinst en normaal-winstcijfers van den fiscus, minstens 10 % moeten be­
dragen, willen de gegevens der overigens ordelijk gevonde ad­
ministratie van een belastingplichtige aanvechtbaar zijn.
Wij meenden dat, waar dit onderwerp ook voor de aanslagregeling in Nederland van belang is, het niet kwaad was deze
gegevens uit de Duitsche literatuur even door te geven
Rotterdam, Mei 1938.
d. T.
NEDERLANDSE HANDELSHOGESCHOOL
TENTAMEN ACCOUNTANCY; OPGAVE NO. 1.
CONTROLE.
Maandag 7 Februari 1938,
9— 12.30 uur.
WERKLOZENKAS RESTAURANTBEDRIJF.
De Vereniging Bond van Werknemers in het Restaurantbedrijf heeft
o.m. ten doel het vormen van fondsen, waaronder een werklozenkas
en een ondersteuningsfonds.
