ART. 4 DER OMZETBELASTING WET 1933
42

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHU1SHOUDKUNDE
ART. 4 DER OMZETBELASTING WET 1933

Weinig bepalingen van de jongste fiscale wetgeving hebben
zoo diepgaande beteekenis gehad voor het bedrijfsleven als het
welhaast beruchte art. 4 der Omzetbelastingwet. Nu het oogenblik gekomen schijnt, dat zich in de toepassing daarvan vaste
lijnen gaan afteekenen, lijkt het wel gewenscht omvang en
uitwerking aan een nader onderzoek te onderwerpen.
Hoofdbeteekenis
Het artikel leert, dat de Minister van Financiën den fabrikant,
die tevens handelaar is, op zijn verzoek onder door den Minis­
ter te stellen voorwaarden kan vergunnen, dat de overdracht
van goederen uit de fabrieksafdeeling naar de handelsafdeeling
wordt beschouwd als een levering krachtens overeenkomst van
koop en verkoop.
De kern van de zaak komt op het volgende neer. Een fabri­
kant ( wie voor de Omzetbelastingwet onder dit begrip valt,
laten wc in het midden), die goederen aflevert onverschillig
aan wie, is omzetbelasting (verder genoemd O.B.) verschuldigd
op grond van de levering aan zijn cliënt naar den door hem
gemaakten prijs. Stel nu, dat het in een bepaalde branche nor­
maal is, dat de fabrikant zijn artikelen levert aan een grossier,
hetgeen medebrengt, dat deze fabrikant O.B. betaalt over de
door hem gemaakte groothandels (grossiers) prijzen. Eén fabri­
kant is er evenwel, die zjjn bedrijf dusdanig heeft ingericht, dat
de fabrikaten rechtstreeks naar den particulier gaan. Deze fa­
brikant zoü moeten betalen over de door hem gemaakte klein­
handelsprijzen, dus naar een hooger bedrag, dan de eerste, het
geen uiteraard groote concurrentie-moeilijkheden zou mede­
brengen. Om deze ongelijkheid te doen verdwijnen is art. 4 ge­
schreven.
 Verdere gevolgen
Zij het ook, dat de geschetste finantieële beteekenis van het
artikel allereerst van belang is, een ander zeer belangrijk gevolg
is van meer formeele aard. De fabrikant, die levert aan een
handelaar, is verplicht dezen een factuur uit te reiken, welke
zoodanig moet zijn ingericht, dat de kooper daaruit kan aflei
den over welk bedrag, terzake van de gedane levering, O. B. is
verschuldigd. Deze verplichting heeft de fabrikant niet alleen
wanneer hij de O. B. moet betalen door middel van het plakken
van zegels op de facturen, doch ook dan, wanneer hij vergun­
ning heeft zijn belasting te betalen door middel van aanslagen.
De fabrikant evenwel, die in het genot is van een vergunning
ingevolge ai’t. 4 der wet, is geheel vrij in het inriehten zijner
facturen en staat op dit punt gelijk met den handelaar. Immers
na de overdracht der fabrikaten van de fabrieks- naar de han­
delsafdeeling betaalt hij, behoudens een hieronder nader te be­
spreken uitzondering van ondergeschikt belang, zijn O. B. per
aanslag. De aflevering van deze fabrikaten uit de handelsaf­
deeling aan de afnemers doet de fabrikant dan in zijn kwaliteit
van handelaar en als zoodanig is hij geheel vrij in het inrichten
van zijn facturen, aangezien de wettelijke voorschriften daar­
voor geen regelingen kennen.
Tenslotte meenen wij nog te moeten wijzen op de gevolgen,
die het verleenen der vergunning had op het afleveren van de
op 1 Januari 1934 (datum van het inwerkingtreden van de
wet) aanwezigen voorraad fabrikaten. Deze voorraad moet be­
schouwd worden als aanwezig te zijn geweest in de handelsaf­
deeling. zoodat de fabrikant haar zonder belasting verschuldigd
te zijn en zonder verdere verplichtingen kon afleveren.
 Historie der toepassing
Uit verschilldende verschijnselen valt af te leiden, dat van
den aan vang af de bedoeling heeft voorgezeten, het aantal ver­
gunningen beperkt te houden. Al spoedig werd van dit stand­
punt afstand gedaan door steeds een vergunning art. 4 te ge­
ven, wanneer bleek, dat in een bepaalde branche weleens een
schakel in het distributieproces werd overgeslagen. Toen waren
met één slag alle hekken van den dam, want de fabrikant
behoeft weinig woorden om aannemelijk te maken, dat als hij
handelt met grossiers, zooals in zijn branche usance is, er altijd
wel een collega is, die wel eens aan een particulier verkoopt.
Het gevolg was dan ook, dat na zéér korten tijd, een verzoek om
een vergunning art. 4 maar zelden op goede gronden kon wor­
den geweigerd, zulks tot schade van de schatkist, omdat de O.B.
vooi’ een groot gedeelte, in stryd met de bedoeling, niet meer
werd betaald over de werkelijk gemaakte prijzen, doch over fic­
tieve, en wel laagste grossiersprijzen.
Men begreep spoedig, dat dit moest veranderen en zocht be­
perking door voortaan als eisch te stellen, dat de fabrikant een
distributiebedrijf moest hebben, dat het karakter moest hebben
van een handelsbedrijf, hetwelk zich moest onderscheiden van
het gewone verkoopsapparaat van gelijksoortige fabrieksbe
drijven.
 Het nieuwe standpunt bracht inderdaad groote beperking
mede. Kon voorhéén in een bepaalde branche iedere fabrikant
de vergunning krijgen als het in die branche wel ééns voor­
kwam, dat een schakel in het distributieproces werd overge­
slagen, thans kwam alléén in aanmerking de fabrikant, die in
afwijking van de usance in zijn branche een schakel oversloeg
Verderop zal nog een nader onderwerp van bespreking uitma­
ken welke schakel dit kan zijn en welke invloed het overslaan
van een bepaalden schakel heeft,
Met ingang van 1 November 1934 zouden de vergunningen
in strijd met de nieuwe leer worden ingetrokken, voor zoover
zij althans waren verleend door de Inspecteurs der Accijnzen,
aan wie de Minister bij het inwerking treden van de wet zijn
bevoegdheid tot het verleenen der vergunning had overgedra­
gen. De vergunningen, die de Minister zelf aan enkele catego­
rieën van bedrijven had verleend, bleven bestaan (zie nog ver­
derop). Verzet uit handelskringen bracht mede, dat zij, die be­
zwaren inbrachten tegen de intrekking, nog tot 1 Januari 1935
hun vergunning konden behouden.
Huidige toepassing
De vergunningen, afgegeven na het innemen van het nieuwe
standpunt of behouden gebleven na indiening van een be­
zwaarschrift, zijn verleend aan de hand van richtlijnen, waarin
dit standpunt nader is uitgestippeld.
 Deze richtlijnen brachten allereerst een soort vergunning,
welke wel een zeer eigenaardig karakter heeft, namelijk de
z.g. fiscaal-technische. Deze was noodig, omdat onder de fabri­
kanten, die thans voor hun bedrijven geen vergunning meer
kunnen krijgen, er verscheidene waren, die niet zoozeer belang
hadden bij de vergunning wegens haar finantiëele voordeelen,
maar haar wenschelijk vonden om hun oude voorraden zonder
belastingheffing op te ruimen, doch vooral ook om verder vrij
te zijn in de inrichting van hun facturen (zie onder „verdere
gevolgen” ). Fabrikanten, die geen vergunning meer konden
krijgen in verband niet de eisehen van het nieuwe standpunt,
maar die men toch wel voornoemde vrijheid wilde doen genie­
ten, liet men de vergunning om fiscaal-technische redenen be­
houden. De belasting zou worden betaald over de werkelijk ge­
maakte prijzen, juist zooals bjj een fabrikant die de vergunning
niet heeft.
Wil een fabrikant voor een volledige vergunning in aanmer­

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
43
king komen, dan moet aan twee vereischten worden voldaan: dige reden, dat dezen niet aan particulieren leveren. De eisch
le. de fabrikant moet in den regel leveren aan particulieren, is nog een overblijfsel uit de ingewikkelde regelingen, met be­
terwijl het in zijn branche gebruikelijk is, dat slechts geleverd hulp waarvan uit de oude wijze van toepassing de tegenwoor­
wordt aan grossiers of aan winkeliers.
dige is gegroeid. In het huidige systeem past zij evenwel niet.
 Nooit zal dus een vergunning gegeven worden aan den fa­
brikant, die levert of aan grossiers, öf aan winkeliers of aan Regeling voor met name genoemde bedrijven
particulieren, terwijl het in zijn branche gebruikelijk is, dat ge­ Ook bij het niet voldoen aan de eischen hiervoor genoemd
leverd wordt respectievelijk öf aan grossiers, öf aan winkeliers, kan altijd een vergunning worden gegeven aan meubelfabri­
öf aan particulieren. Zulks ligt voor de hand, want een schakel kanten, die rechtstreeks aan particulieren leveren, aan koffiein het distributieproces wordt door den fabrikant niet overge­ en pindabranders en aan verf-, lak- en vernisfabrikanten.
slagen. Minder voor de hand ligt liet evenwel, dat de vergun­ Daarentegen zullen fabrikanten van merkartikelen haai' niet
ning ook niet gegeven wordt aan de fabrikanten, die aan winke­ kunnen krijgen. Alleen dan wanneer zij beschikken over een
liers leveren, terwijl liet m de betrokken branche gebruikelijk is, bijzonder verkoopapparaat b.v. een depot, wil de Minister ver­
dat zoowel aan grossiers als aan winkeliers wordt geleverd. De zoeken in nadere overweging nemen. Zou de vergunning alsdan
fabrikant, die in dit gestelde geval aan de winkeliers levert, verleend worden, dan is zij toch slechts een z.g. fiscaal-technislaat de schakel fabrikant-grossier over, maar een vergunning sche; finantieëele beteekenis heeft zij dus niet.
Aandacht verdient nog het volgende. Kort na het inwerking
krijgt hij niet.
 Evenmin zal voor een vergunning in aanmerking komen de treden van de wet is door den Minister aan sommige categorieën
fabrikant, die evenals zijn collega’s, levert aan grossiers of aan van bedrijven algemeen de vergunning verstrekt, zooals b.v. aan
winkeliers, doch bij wijze van uitzondering ook wel aan parti­ bierbrouwers, distillateurs, limonade- en mineraalwaterfabrikanculieren levert. Zou zulk een fabrikant de vergunning wel kun­ ten, fabrikanten van alcoholvrije- en zwakalcoholische dranken,
nen krijgen, dan zou het aantal vergunningen weer heel spoe­ handelaren in bouwmaterialen, juweliers, bontwerkers en onder
dig den vroegeren omvang aannemen, want ook al levert bepaalde omstandigheden ook aan banketbakkers. Deze ver­
een fabrikant volgens vast gebruik slechts aan grossiers, dan gunningen zijn blijven bestaan.
zal daarnaast meestal ook wel eens een levering aan een parti­ Vergunningen door den Minister verleend aan een bepaald
culier voorkomen. Ook de fabrikant, die levert aan particulieren bedrijf in het bijzonder, zijn, evenals de door de inspecteurs
en aan grossiers of winkeliers, terwijl de andere fabrikanten in der accijnzen verleende vergunningen getoetst aan de voren­
die branche ook deze afnemers bereiken, zal zich een vergun­ staande nieuwe eischen en werden ingetrokken, indien bleek,
ning zien onthouden.
dat zij hieraan niet voldeden. Door een soepele toepassing van
2. de fabrikant moet. gebruik maken van een distributie­ art. 11 lid 4 (het betalen van de belasting per aanslag) werden
apparaat, hetwelk afwijkt van dat, waarvan gelijksoortige be­ betrokkenen eenigszins tegemoet gekomen.
drijven zich in den regel bedienen.
De overdrachtsprijs
Uit de verschillende uitvoeringsvoorschriften op dit punt
gegeven, is maar zéér weinig naar voren te brengen om te laten Hieronder wordt verstaan de prijs, waarnaar bij toepassing
uitkomen, wanneer gesproken kan worden van een „afwijkend van de vergunning de belasting moet worden betaald.
 Hierboven zagen wij reeds, dat bjj een z.g. fiscaal-technische
distributie-apparaat ”. Zeker is wel, dat de fabrikant, die één
of meer winkels exploiteert en daarmede zijn afnemers-particu vergunning de overdrachtsprijs gelijk is aan den werkelijk gelieren bereikt, terwijl het in zijn branche gebruik is, dat reizi­ maakten verkoopprijs en dat dus hier de vergunning geen figers grossiers of winkeliers (let wel: in deze de eenige categorie nantiëel voordeel brengt.
van afnemers) bewerken, over zoo’n afwijkend distributie­ Bij de volledige vergunning is de zaak ingewikkelder. Bij
apparaat beschikt. Zou deze fabrikant zijn particulieren-afne- leveringen aan grossiers of aan winkeliers (détaillisten) is de
mers ook door reizigers laten bewerken, dan zal hij niet aan overdrachtsprijs weder de werkelijk gemaakte verkoopprijs:
de voorwaarde voldoen en hem dus strikt genomen de vergun voor deze leveringen heeft de fabrikant dus van de vergun
ning geweigerd moeten worden. Dit standpunt kunnen wij niet ning geen voordeelen van finantiëelen aard. Bij leveringen aan
geheel in overeenstemming achten met de kenbaar gemaakte be particulieren is de overdrachtsprijs de prjjs, die voor de goe­
deren aan détaillisten in rekening kan worden gebracht onder
dodingen van den wetgever.
Doch hoe te handelen, als diezelfde fabrikant een winkel normale omstandigheden, zoo noodig een gemiddelde hiervan.
heeft en daarmede de particulieren-afnemers in de stad van Krijgt dus de fabrikant van den particulier voor zijn artikel b.v.
 vestiging van dien winkel bereikt, doch verder met reizigers ƒ 100.—, dan zal onderzocht worden wat gewoonlijk de prijs is,
werkt, die de particulieren b.v. ten plattelande bezoeken? Zou die de winkelier aan dezen fabrikant moet betalen, rekening
hem nu voor het in den winkel verkochte deel van zijn omzet houdende met normale kortingen. Het kan natuurlijk voorko­
wèl en voor het door reizigers verkochte deel de vergunning niet men, dat de fabrikant onder zijn afnemende winkeliers ook een
gegeven moeten worden? Wij aarzelen in deze niet en beweren, grooten winkelier (b.v. een warenhuis) heeft, die geregeld een
dat voor beide gedeelten van den omzet de vergunning op haar bijzonder groote hoeveelheid afneemt en dus extra-kortingen be­
dingt. Alsdan zal deze lage prijs niet als overdrachtsprijs
plaats is.
Wij kunnen dit punt niet besluiten zonder nog de opmerking kunnen gelden bij leveringen aan particulieren, aange­
te maken, dat de sub 2 gestelde eisch vreemd aandoet naast dien zien zij niet onder normale omstandigheden werd be­
genoemd onder punt 1. Immers de fabrikant, die particulieren dongen. Evenmin komt in aanmerking de prijs, bere­
bewerkt, zal de vergunning kunnen krijgen, omdat zijn collega’s kend met een extra-korting, die aan een bepaalden winkelier
aan grossiers en/of aan winkeliers verkoopen. Wat wil dan wordt gegeven, om een felle, plaatselijke concurrentie te be­
zeggen, dat de eerste een „afwijkend distributieapparaat” moet strijden of om het artikel in een bepaald rayon in te voeren.
 hebben, d.w.z. afwijkend ten opzichte waarvan? Er is toch in Ook kunnen tusschen den fabrikant en een bepaalden winkelier
deze geen vergelijking mogelijk, omdat de wijze, waarop de fa­ bestaande persoonlijke factoren invloed hebben op den prijs, dien
brikant zijn afnemers-particulieren bereikt, niet kan worden deze laatste moet betalen, doordat de fabrikant b.v. uit reclame­
getoetst aan het doen en laten van zijn collega ’s om de éénvou­ overwegingen dezen winkelier graag onder zijn cliëntèle heeft.
44

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHUISHOUDKUNDE

Ook dan blijven de deswege verleende kortingen buiten be­
schouwing. In het kort gezegd komen dus in aanmerking de
gewone goederenkortingen. Geenszins zijn hiermede nog alle
vragen opgelost. Het is b.v. zeer normaal, dat de op de facturen
uitgetrokken korting zelfs voor denzelfden winkelier varieert
met de door hem afgenomen hoeveelheid. Moet nu de overdrachtsprijs zich regelen naar de hoogste of naar de laagste
korting? De oplossing is hier, dat gezocht moet worden naar
een gemiddelde. Op dezelfde wijze zullen ook niet op de factu­
ren uitgetrokken omzetkortingen hun invloed kunnen uitoefe­
nen op den overdrachtsprjjs.
 Bijzondere aandacht verdient nog de korting voor contante
betaling. De vraag of deze korting ter bepaling van het bedrag,
waarover O.B. betaald moet worden in mindering kan komen,
wordt niet op gel ijke wijze beant woord. N.o.m. behoort te wor­
den onderscheiden. Is het gewoonte een artikel a contant te
verkoopen, doch wordt het ook wel eens op tijd verkocht, dan
zal dus deze laatste verkoop geschieden onder abnormale om­
standigheden en derhalve de prijs per b.v. 3 maanden herleid
moeten worden tot de opbrengst a contant, hetgeen praetisch
zal neerkomen op toepassing van een korting voor contante
betaling. Wordt daarentegen het artikel gewoonlijk op tijd ver­
kocht, dan zal juist de verkoop a contant abnormaal zijn en
dus de opbrengst genomen moeten worden bij verkoop op tijd,
m.a.w. een korting voor contante betaling niet in mindering
kunnen komen. Dezelfde invloed, dien de korting voor contante
betaling heeft op den zuiveren prijs, als de O.B. daarnaar be­
taald moet worden, kan er ook aan worden toegekend als de O.
B. betaald wordt naar den overdrachtsprijs.
Is men er éénmaal in geslaagd met inachtneming van voren­
staande regelen den overdrachtsprijs vast te stellen, dan belmo­
ren nog de correcties van art. 7 lid 1 en 2 der wet te worden
toegepast, waarvan die voor vracht en assurantie de voor­
naamste zijn. Is in de desbetreffende vergunning de over­
drachtsprijs aldus bepaalde, dat op de werkelijk gemaakte ver­
koopprijzen een korting wordt toegepast, dan kan het zijn, dat
in deze korting reeds genoemde correcties verwerkt zijn. In
deze zal dus de redactie van de desbetreffende vergunning door­
slaggevend zijn.
 Dit punt zou niet volledig zijn, indien niet nog enkele op­
merkingen werden gemaakt over het vaak gecombineerd zijn
van een vergunning art. 4 met een vergunning om de O.B. te
betalen over de z.g. waardevermeerdering. Ter inleiding diene,
dat het stelsel van dc wet is, dat de fabrikant de O.B. betaalt
naar den totalen prijs van de door hem afgeleverde goederen,
terwijl hjj afzonderlijk moet terugvragen de O.B. betaald bij
aankoop van de verwerkte grond- en hulpstoffen, indien hij dus
geen gebruik gemaakt heeft van bestelorders. Dit vragen van
teruggave is in de praktijk uiterst lastig gebleken. Ter voorko­
ming hiervan is daarom een regeling ontworpen, volgens welke
de fabrikant de O.B. betaalt in het kort gezegd over de waarde,
die hij aan het artikel toevoegt, waarmee dan voornoemde terug­
gave kan vervallen. Dit kan b.v. aldus uitgewerkt zijn (een
uitvoerige bespreking van deze regeling valt buiten het kader
van dit artikel), dat op de gemaakte prijzen een korting wordt
toegekend. Komt nu een fabrikant in aanmerking, zoowel voor
een vergunning art. 4 als voor een „vergunning waardevermeer­
dering”, dan worden deze 2 vergunningen wel veiieend bij één
beschikking en de overdrachtsprijs daarin dan wel zoo om­
schreven, dus b.v. de toegekende korting zóó vastgesteld, dat
aan de doelstelling van beide vergunningen aandacht wordt ge­
schonken.
 Tijdstip van overdracht
Wij zagen reeds, dat voor den fabrikant werkende onder

art. 4, de overdracht van de fabrieks- naar de handelsafdeeling
beschouwd wordt als een overéénkomst van koop en verkoop,
m.a.w. dat deze overdracht het tijdstip is, dat voor de belas­
tingheffing beslissend is. Het is dus van veel belang, dit tijd
stip nauwkeurig vast te leggen. Daar noch de wet zelf, noch
de desbetreffende uitvoeringsvoorschriften in deze dwingende
bepalingen geven, heeft de fabrikant de keus. Het vroegste
moment, waarop de overdracht geacht kan worden tot stand
gekomen te zijn is het gereedkomen van het artikel; als laatste
moment komt in aanmerking de levering ervan aan den kooper.
Hiertusschen liggen evenwel allerlei gebeurtenissen als b.v. het
opnemen in de voorraadadministratie, het verzenden naar een
depót, het geven in consignatie e.a. meestal boekhoudkundige
feiten, waarvan het eveneens de overweging waard is of zij
als moment van overdracht in aanmerking kunnen komen. Intusschen is het gebruikelijk keus te maken tusschen de 2 uiter­
ste momenten.
 Van finantiëele beteekenis is deze keuze overigens niet. Zij
was dit wel bij het inwerkingtreden van de wet. Immers nam
men als moment van overdracht het gereedkomen van het pro­
duct, dan bracht dit mede, dat de op 1 Januari 1934 (datum
van inwerkingtreden der wet) aanwezige voorraad afgewerkte
fabrikaten reeds in de handelsafdeeling was en dus zonder
heffing van O.B. kon worden verkocht. Was daarentegen ver­
koop van het product als het beslissende moment aangenomen,
dan vloeide hieruit voort, dat genoemde voorraad op 1 Janu­
ari 1934' nog in de fabrieksafdeeling was en dat zij dus bij
verkoop nog O.B. in ’s Rijksschatkist bracht. Wel dus een zéér
belangrijk verschil in behandeling. Toen bij de uitvoering van
de wet dit verschil bleek, werd door den Minister het ruime
standpunt ingenomen, dat over op 1 Januari ’34 aanwezige voor­
raden geen O.B. zou worden gevorderd. Was de belasting even­
wel reeds op eenigerlei wijze betaald, dan werd zij niet terug­
gegeven, tenzij de fabrikant kon aantoonen, dat hij er niet in
was geslaagd de belasting op zijn afnemers af te wentelen.
 Formeele voorwoorden
Behalve dat onder de voorwaarden van de vergunning zijn
genoemd de overdrachtsprijs en het tijdstip van overdracht
(aanvankelijk hadden alle vergunningen de ernstige fout dat
deze zaken er niet of onvoldoende in waren omschreven, doch
er zijn maatregelen getroffen, zoodat hierin is of zal worden
voorzien), worden nog eenige eisehen van bockhoudkundigen
aard gesteld. Zoo o.a. de eisch, dat over de fabrieks-, zoowel als
over de handelsafdeeling administratief een afzonderlijk over­
zicht gehouden moet worden, terwijl de administratie zoodanig
moet zijn ingericht, dat daaruit de noodige gegevens zijn te put
ten voor de regeling van den aanslag, welke gewoon] ijk per
kwartaal wordt opgelegd. Verder behoort de fabrikant toe te
laten, dat de ambtenaren in de fabrieks- en in de handelsafdee­
ling voorradige goederen opnemen. Bovendien wordt van hem
zekerheid gevorderd voor hetgeen hij aan O.B. verschuldigd kan
worden, terwijl de uit te reiken factuur voorzien moet worden
van een stempelafdruk, waaruit de afnemer kan zien op grond
van welke beschikking hij een ongezegelde factuur krijgt. Is het
stellen van zekerheid bezwaarlijk, dan kan men van den in­
specteur vergunning krjjgen om de belasting te voldoen door
middel van zegels, te hechten aan de uit te reiken facturen. Uit
genoemd stempelafdruk behoort in dit geval te blijken welke
korting ter bepaling van den overdrachtsprijs in aanmerking
werd genomen.
 Hecht van reclame en beroep
Weigert de inspecteur der accijnzen de vergunning te ver-

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
leenen, dan wel acht de betrokken fabrikant zich bezwaard met
de voorwaarden, doordat hij b.v. meent, dat de overdrachtsprijs
te hoog werd vastgesteld, dan kan de fabrikant zich wenden
tot den Minister van Financiën. Dat de Tariefcommissie in deze
onbevoegd is, behoeft geen betoog. Bij haar kan de fabrikant
alleen terecht, indien hij meent te hoog te zijn aangeslagen en
hij het met de uitspraak van den inspecteur op zijn bezwaar­
schrift niet eens is.
Dit sluit in, dat eerst na het opleggen van den aanslag de
fabrikant hiertegen de gewone rechtsmiddelen kan aanwenden.
In hoogste instantie zal de Tariefcommissie moeten beoordeelen,
of de aanslag overeenkomstig de wet, in deze dus overeenkom­
stig de ingevolge art. 4 gestelde voorwaarden werd opgelegd.
Dit wil zeggen, dat de Tariefeommissie zich nu niet afvraagt
of de aanslag werd opgelegd met inachtneming van de in art. 7
der wet vervatte regels aangaande den prijs der geleverde goe­
deren, maar of zij werd opgelegd met inachtneming van den
overdrachtsprijs, zooals deze is omschreven in de voorwaarden
der verleende vergunning.
Op de vraag of de Tariefcommissie bij de behandeling van
een geschil over een aanslag opgelegd met toepassing van art 4.
 bevoegd is tevens te onderzoeken of de overdrachtsprijs, zooals
deze in de vergunning werd omschreven, ook te hoog werd
vastgesteld, is zoowel een ontkennend als een bevestigend ant
woord mogelijk. Het antwoord luidt ontkennend voor hem, die
er op wijst, dat het de Minister (die het overdroeg aan den
inspecteur) is, die de voorwaarden (waaronder de overdrachts­
prijs) vaststelt en dat de wet op de beschikking van den Minis­
ter geen beroep openstelt. Daarentegen luidt het antwoord be­
vestigend voor hem, die de redeneering aanvaardt, dat de Ta­
riefcommissie den aanslag te beoordeelen krijgt en dezen zal
moeten toetsen aan de wet in haar geheel.
Naar onze meening verdient, ontkennende beantwoording de
voorkeur. Immers de Minister kan de vergunning ook weige­
ren. Voor de Tariefcommissie kan dan nog alleen de vraag
komen of de aanslag juist is, zooals deze werd opgelegd naar
4 % c.q. 10 % van den prijs der geleverde goederen, den prijs
vastgesteld zooals de wet dit begrip omschrijft. Zou de Tarief­
commissie ingaan op appellant’s klacht, dat hem de vergunning
art. 4 werd geweigerd en zij deze vergunning alsnog verleenen
met vaststelling van den overdrachtsprijs, dan zou hiermede een
streep gehaald zijn door de bepaling, dat het de Minister is, die
de vergunning verleent. Hieruit kan niet anders volgen, dan
dat de Tariefcommissie deze klacht geheel buiten beschouwing
moet laten. En heeft de Minister gebruik gemaakt van zijn recht
door een overdrachtsprijs vast te stellen, dan kan de conclusie
aangaande klachten over de grootte van dezen overdrachtsprijs
geen andere zijn.
 Wij besluiten deze beschouwing met de opmerking, dat art. 4
voor den fabrikant belangrijk voordeel kan medebrengen, doch
er tegelijkertijd groot gevaar voor hem in schuilt, als zijn con­
current een vergunning krijgt onder gunstiger voorwaarden en
dus op deze manier een voorsprong behaalt. Weliswaar heeft de
belastingadministratie maatregelen getroffen om zooveel moge­
lijk uniforme toepassing te bereiken, doch deze maatregelen
zullen eerst dan volledig succes kunnen hebben, indien belang­
hebbenden de administratie omtrent de structuur van hun be­
drijven ruimschoots voorzien van gegevens, waartoe zij inzicht
in de toepassing van art. 4 dienen te hebben. Wij meenen, dat
vorenstaande regels dienstbaar kunnen zijn om dat inzicht bij
de betrokken fabrikanten of hun adviseurs te verruimen.
J. A. J. DE VRIES

45

NIEUWS INZAKE WETGEVING, RESOLUTIES EN
BESLISSINGEN OP HET GEBIED
DER BELASTINGEN

Red.: Mr. Dr. E. TEKENBROEK

Omzetbelasting
Het voorschieten van belasting
De Omzetbelastingwet 1933 is berucht om de uitgebreide
delegatie van bevoegdheden aan den Minister, in feite dus
aan den fiscus. Hoewel een dergelijke juridieke opzet van een
belastingwet in zijn algemeenheid niet aanbevelenswaardig is,
(hoe gauw zijn belastingplichtigen niet geneigd te stellen, dat
zij geheel over gelaten zijn, aan de goedertierenheid van den be­
lastingambtenaar), toch valt anderzijds niet te ontkennen, dat
de mogelijkheid zoodoende geopend wordt om de uitvoering der
wet op soepele wijze aan de grillige vormen van het bedrijfs­
leven te doen aanpassen.
 Een goed voorbeeld daarvan lijkt ons de regeling, die met
de ministerieele resolutie dd. 13 Juli ’35 No. 1 getroffen is
voor de juweliersbedrijven. Een bezwaar, dat van de zijde van
den Middenstand vooral tegen de omzetbelasting geopperd
wordt, is, dat men groote bedragen aan belasting moet betalen
en deze „voorgeschoten belasting” eerst veel later, n.1. bij den
verkoop op de consumenten zal verhalen. Hetzelfde bezwaar doet
zich gevoelen bij het importeeren van goederen. Door de verhoogingen, die ons tarief in de laatste jaren heeft ondergaan,
door de heffing van bijzonder en compenseerend invoerrecht en
dikwijls ook nog van crisisheffingen, heeft men bij import tegen­
woordig respectabele bedragen aan den fiscus voor te schieten.
De behoefte aan een regeling, zooals die voor het accijnscrediet
bestaat, doet zich dan ook gevoelen, maar fiscaal-teehnisch is het
moeilijk daarin te voorzien.
In de juweliersbranche waar het gaat om dure, zwaar be­
lasten weelde-artikelen, die bovendien doorgaans zeer lang in
voorraad moeten worden gehouden, deed zich dit euvel in
ernstige mate voelen. Met de splitsing in oen fabrieksafdeeling
en een handelsafdeeling (op grond van art. 4) waren deze be­
drijven in deze niet geholpen, daar dan toch de belasting be­
taald moest worden op het moment, waarop de goederen in den
winkelvoorraad werden opgenomen.
Met bovenvermelde resolutie heeft de Minister nu goed ge­
vonden, dat de overdracht van de fabrieksafdeeling naar de
handelsafdeeling geacht kan worden te hehben plaats gehad
op het moment, waarop de artikelen aan het publiek worden
verkocht. Op elegante wijze is zoodoende aan een behoefte van
het bedrijfsleven tegemoet gekomen.
 De hierboven geschetste regeling lijkt ons voor ruimere toe­
passing vatbaar: trouwens het feit, dat in de resolutie dd. 13
Aug. ’35 No. 195 voor de houtbewerkers de mogelijkheid voor
het treffen van een dergelijke regeling geopend is, geeft grond
aan het vermoeden, dat het Departement in die richting werk­
zaam is.
Het begrip „hulpstoffen”
ln een goed gedocumenteerde uitspraak heeft de Tariefeom­
missie haar licht doen schijnen over het vage begrip „hulp­
stoffen”, hetgeen o.m. van belang is in verband met de vraag
of voor bepaalde artikelen al of niet een vergunning van vrijen
inslag kan worden verkregen. Aan de hand van Duitsche litte­
ratuur komt de Tariefcommissie tot de volgende conclusie:
„dat in deze beschouwingen in het bijzonder naar voren.
