Het MAB vóór 50 jaar
Geschiedenis

Prof. J. Nathans

Het MAB vóór 50 jaar
december 1932

Het is boeiend om telkens weer te bemerken dat onze voorgangers met tal
van problemen worstelden die thans geheel of ten dele tot oplossing zijn
gekomen. Zo is de vraag of de accountantsverklaring mede betrekking heeft
op hetgeen omtrent de verantwoording in gezamenlijk daarmede openbaar
gemaakte stukken wordt medegedeeld, onderwerp van een uitvoerige dis­
cussie naar aanleiding van het door I. Roet Jzn in het mei-nummer inge­
diende ‘lastige geval’. Hoewel het daarbij in concreto ging om enkele Lstaten in het verslag van een levensverzekeringsmaatschappij welke een
misleidend beeld te zien gaven, valt het niet moeilijk om het probleem te
veralgemenen. W. Westra, in die tijd een man van gezag, dient de probleem­
steller van antwoord waarbij hij zich in de eerste plaats in de pas weet te
lopen met Textor, van wie ik reeds eerder kon vertellen, dat diens inzichten
ook destijds reeds te weinig algemene bekendheid genoten. Textor stelt
zich op het standpunt dat het een logische gevolgtrekking is uit de theorie,
dat de accountant verantwoordelijk is voor het verschaffen van een zo juist
mogelijk beeld van de gevolgen van het gevoerde beheer (zoals de Wet op
het Levensverzekeringsbedrijf dat had geformuleerd). Hij onderscheidt dan
twee gevallen:
- Wanneer toelichtende cijfers principes naar voren brengen die uit de
verantwoordingsstukken zelf niet kunnen blijken en de toelichting dus
feitelijk een integrerend deel daarvan vormt, dienen die toelichtende cijfers
(staten) van een verklaring te worden voorzien; bij de verklaring op de
overige verantwoordingsstukken moet daarnaar worden verwezen.
- In het geval dat er principes uit blijken die in de jaarrekening niet
voldoende kunnen worden belicht is die deugdelijkheidsverklaring overbo­
dig want deze wordt immers door die van de (jaar)rekening omvat.
 De auteur van het lastige geval, Roet, geeft een uitvoerige opsomming van
hetgeen een jaarverslag kan omvatten en is van mening dat het in wezen
van ondergeschikt belang is of men mededelingen van financiële aard in
een bepaalde vorm giet. Voor de balans, de verlies- en winstrekening, de
daarop aansluitende én de afzonderlijke toelichtingen behoort de accoun­
tant zich verantwoordelijk te voelen; hetzelfde is het geval met verhoudingscijfers of andere ‘indirecte cijfers’ die ontleend zijn aan de admini­
stratie tenzij uit de verklaring het tegendeel blijkt. Hij draagt ook de
verantwoordelijkheid voor statistische overzichten e.d. Ook op technische
11-559

gegevens, prospectieve en retrospectieve mededelingen en de begroting
gaat hij in; zelfs het prae-advies van commissarissen is onderwerp van zijn
beschouwing: de accountant, die zijn opdracht van commissarissen krijgt is
wellicht niet verantwoordelijk voor het gedeelte dat door de commissarissen
is ondertekend, indien uit de verklaring blijkt dat de controle door com­
missarissen is opgedragen. Uit praktische en morele overwegingen zal het
wel aanbeveling verdienen ook deze gegevens ter inzage te vragen.
Aan dit laatste nummer van 1932 is het consciëntieuze verslag van de dat
jaar georganiseerde acccountantsdag toegevoegd. Ook op deze dag blijkt de
Royal Mail Steam Packet Co. Case zijn sporen nagelaten te hebben.
Uit het verslag kan gelezen worden dat er zo’n 15 keer werd geapplaudiseerd; gelachen werd er echter niet.
11-560.
