AFSCHRIJVINGEN
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

T o ta le
w aard e­
v e rm in d e ­
rin g

gà
£
g£
XHH
—

-4-*
cn
D
Vh

c
di
T3

>
T 3 AsC
OJ d)
O

CQ

CQ

CM CM CM CM CM CM CM CM CM CD
CDCDCDCDCDCDCDCDCDCD
0 )0 )0 1 0 iQ Q )0 )0 )G C i
^
^ ^ ^

Î £ 5

1 1

II

£ 5

S

1 1 1

1 1
!
O O O O O Q Q O Q O
O O O O O O O O O O

! 0 0 CO 1
1 co t " 1
ö
Ö
LO 1^- CD
Q CM O ' CD
O CD c o l"-

o

o o

O
t>
CD
CO
CD

io
00
O)
PO
cd
m

CO
00
1CM
O
m

co 00
co
CM
CD
O
CO

co

CD
hO
’' t

CC
CD
CD
CD
O
CM

M—

-

CM

co

tO CD

00 O )

01

U9J Bf

C O C D G tN O Q tn C C C M
i o c o r f o q c q cm c o
O ) *—« CO U“- CM* 0 0 CD CO t >
C M C D O C M C D O C O C " - ’—•
— — ~ CM CM CO

O) ~

1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 2
1 1 4 9 .6 6

ww
mEH

I
1.
 f
1

O
O
o
o

ƒ
„
„
„
„
„
„
„
„
„

S '

C v lO C C -tC N O lL O C C
9 tO
C4_ O ) O I Q r i ' O ) O )
C D C D O C O C D C M O O C D lO C D
h h O O O O O O O lQ O O O

G ek w e e k te
in tre st v a n
de b eleg g in g

In de October- en November-nummers van dit blad komt een
artikel over bovenstaand onderwerp voor van de hand van den
heer J. P. de Haan.
De beschouwingen van genoemden heer over het Sinkingfund-systeem en de annuïteitenmethode, lijken mij niet geheel
juist.
De schrijver betoogt, dat bij het Sinking-fund-systeem wel
rekening wordt gehouden met den intrest van de belegging,
maar niet met de rentelasten van het productiemiddel. Indien
met dezen intrest wel rekening werd gehouden, dan zou blijken
- aldus de schrijver —, dat over meerdere jaren de som der
afschrijvingsbedragen en de intrest over de boekwaarde, een
dalende lijn vertoont, daar het eerste jaar de intrest zal wor­
den berekend over de aanschaffingswaarde en het laatste jaar
over de veel lagere boekwaarde.
De intrestberekening over de boekwaarde, zooals de schrij­
ver die geeft, lijkt mij niet juist, hetgeen ik met het volgende
voorbeeld zal toelichten.
 Stellen we een machine met een aanschaffingsprijs van
ƒ 10.000.—, een residuumwaarde van ƒ 1.000.— en een levens­
duur van 10 jaren. Het rentepercentage bedraagt 4 %. De
constante jaaiiijksche afschrijving, die bij toepassing van het
sinking-fund-systeem ten laste van de Verlies- en Winstreke­
ning komt, bedraagt dan ƒ 749,62. Het schijninkomen wordt
belegd, terwijl de rente van de belegging op de afschrijvingsrekening wordt geboekt en opnieuw belegd.
Hieruit volgt dus, dat steeds een bedrag van ƒ 10.000.—•
is belegd, n.1. het bedrag van de boekwaarde der machine -fde belegging van het schijninkomen.
Steeds zal dus de renterderving berekend moeten worden
over een bedrag gelijk aan den aanschaffingsprijs.
Een verklaring van de annuïteitenmethode geeft de heer
de TI. niet. Uit de tabel, die hij samengesteld heeft, blijkt, dat
hij — evenals bij het sinking-fund-systeem — 'het schijninkomen
gaat beleggen. Hierdoor heeft hij echter m.i. nogmaals de af­
schrijvingen volgens het sinking-fund-systeem berekend. Het
eenige verschil in zijn berekeningen is, dat hij bij het sinkingfund-systeem den intrest van de belegging direct bij de af­
schrijving boekt, terwijl hij bij de annuïteitenmethode de rente
via de Verlies- en Winstrekening de afschrijving laat verhoogen.
D ru k o p de
V erlies- en
W in stre k.
AFSCHRIJVINGEN

A fsch rijv in g
v o lg en s
V erlies- en
W in stre k.
12

De beide staten, zooals die door den heer de H. zyn gegeven,
heb ik omgewerkt door rekening te houden met rente over den
aanschaffingsprijs.
Hieruit blijkt m.i. duidelijk, dat de heer de H. geen twee
verschillende methoden heeft behandeld, maar slechts één, n.1.
het sinking-fund-systeem.
Bij zijn beschouwingen heeft de heer de H. geen rekening
gehouden met de wijze, waarop de activa zijn gefinancierd.
 Indien hij dit wel had gedaan, dan zou hij m.i. tot de con­
clusie zijn gekomen, dat de keuze tusschen beide systemen af­
hangt van de financieringswijze.
Het annuïteitensysteem moet dan worden toegepast, indien
voor de financiering van de activa een leening met periodieke

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

aflossingen is gesloten en uit verschillende bedrijfseconomische
overwegingen de conclusie is getrokken, dat de som van rente -jafschrijving ieder jaar constant moet zijn.
Er dient dan voor gezorgd te worden, dat de aflossingen pa­
rallel loopen met de bedragen der afschrijvingen. Van belegging
van sehijninkomen is in dit geval geen sprake, zoodat in den
hierboven vermelden staat de derde — en de vierde kolom
(Intrest en Intrest van de belegging) kunnen vervallen, terwijl
de vijfde kolom dan aangeeft den betaalden intrest op de lecningsschuld.
Het sinking-fund-systeem kan worden toegepast, indien:
1°. de activa uit eigen middelen zijn gefinancierd;
2°. de activa uit leeningsgelden zijn gefinancierd, waarbij
geen bepaalde aflossingsvoorwaarden zijn vastgesteld (z.g. onaflosbare leening);
3°. voor aanschaffing van de activa een leening is geslo­
ten, die ineens aflosbaar is, na afloop van den levensduur der
activa.
In het tweede en derde geval zal de som van rente en af­
schrijving, die jaarlijks ten laste van de Verlies- en Winst­
rekening komt constant zijn. In het eerste geval zal alleen een
constant afschrijvingsbedrag ten laste van de Verlies- en Winst­
rekening komen, terwijl m.i. geen rente over eigen kapitaal op
de Verlies- en Winstrekening kan drukken.
Ten slotte kan ik voor een beschouwing over beide afschrijvingssystemen nog verwijzen naar een artikel van mijn hand
in „Handelswetenschappen” van Mei 1927.
VENVERLOO
Naschrift
Gaarne maak ik van de mij aangeboden gelegenheid gebruik,
in een naschrift mijn meening omtrent het vorenstaande arti­
kel van den heer Venverloo kenbaar te maken.
 De verschilpunten, waarom het hier in hoofdzaak gaat, zijn
de volgende :
a. de heei- Venverloo wenseht, in tegenstelling met mij geen
rente over eigen kapitaal in de berekeningen van het afschrijvingsbestanddeel te betrekken;
b. de lieer Venverloo wenscht de keuze van een afschrijvingsmethode afhankelijk te stellen van de wijze, waarop de
aankoop van het activum in kwestie is gefinancierd;
c. de heer Venverloo wenscht in zijn berekening van den
druk op de Verlies- en Winstrekening bij het annuiteitensysteem, den intrest van de belegging wel, bij het sinking-fundsysteem niei in aanmerking te nemen.
Alvorens tot een categorische bespreking dezer punten over
te gaan, is het allicht gewenscht, even te wijzen op een onjuist­
heid in de critiek van den heer Venverloo, ten aanzien van het
onderscheid tusschen annuïteiten- en sinking-fund-methode.
De heer Venverloo schrijft n.1.: „Uit de tabellen, die hij (de
Haan) samengesteld heeft, blijkt dat hij, evenals bij het sin­
king-fund-systeem, het schijninkomeii gaat beleggen”.
Deze conclusie is m.i. onjuist, hetgeen de heer Venverloo on­
middellijk zal blijken, indien hij het gedeelte van mijn artikel,
hetwelk handelt over den invloed van den intrestfactor, nog
cens overleest.
Als tegenstander van het betrekken van beleggingsintrest in
de afschrijvingscalculatie, heb ik steeds den intrest van de be­
legging uitgeschakeld, zoodat niet alleen uit het feit, dat in een
tabel beleggingsintrest staat vermeld, mag worden geconclu­
deerd, dat ik dezen beleggingsintrest in mijn berekening ga be­
trekken.
Trouwens in mijn conclusie op grond van die tabellen, is de
geheele beleggingsintrest buiten beschouwing gelaten, omdat
eenerzijds oprekening van intrestderving, anderzijds de intrest

13

van de belegging verschillen kunnen aantoonen, die m.i. niet
mogen worden verhaald op het productiemiddel.
De kolom introst van de belegging had dan ook beter aan
liet eind van de tabel kunnen worden geplaatst.
 Overgaande tot de bovenvermelde verschilpunten het navol­
gende :
a. Hierover kunnen we kort zijn, dit betreft een oud strijd­
punt.
Niettemin ben ik van meening, dat het vaststellen van den
zuiveren kostprijs van een product, dat gemaakt wordt in een
kapitaalintensieve afdeeling, zonder rekening te houden met de
intrestderving, gevaarlijk is.
Bedoeld wordt natuurlijk een geval waarin de onderneming
slechts werkt met eigen kapitaal. Bij eenige concurrentie kan
dit o.a. leiden tot een overbezetting der kapitaalintensieve af­
deeling eenerzijds, gepaard gaande met onderbezetting der
arbeidsintensieve afdeeling anderzijds.
b. Dat het wezenlijk verschil tusschen het annuïteit- en sin­
king-fund-systeem in de eerste plaats verklaard zou worden
door de verschillende 'wijzen van financiering, bestrijd ik ten
sterkste, aangezien juist de vaststelling van het afschrijvings­
bedrag in de eerste plaats noodig is geweest voor de bereke­
ning van liet resultaat der diverse bedrijven.
Dit standpunt wordt trouwens door den heer Venverloo zelf
gehuldigd, want in zijn artikel over afschrijvingen in Handelswetensehappen van Mei 1927 schrijft hij zelf: „De oorzaak van
het ontstaan der verschillende afschrijvingsmethoden moet wor­
den gezocht in het streven om den kostprijsfactor „afschrijving”
zoo juist mogelijk te calculeeren, teneinde in den tegenwoordigen scherpen concurrentiestrijd zoo sterk mogelijk te staan”.
En om dit doel te bereiken, heeft dan de heer Venverloo de
keuze tusschen verschillende afschrijvingssystemen o.a. sinkingfund en annuïteiten en nu zal hij moeten overwegen, welk
van deze systemen in een bepaald geval de voorkeur verdient.
Daarbij zal echter de druk op de verlies- en winstrekening bij
het annuïteitensysteem een geheel andere zijn, als bjj het sin­
king-fund-systeem, hetgeen duidelijk in mijn tabel zoowel als
mijn conclusie naar voren is gebracht.
 De keuze van een afschrijvingssysteem en dus tevens den
kostprijs afhankelijk te stellen van de financieringswijze heeft
bovendien nog dit groote nadeel, dat men twee verschillende
kostprijzen voor één werkeenheid krijgt, al naar gelang van
aanschaffing met. eigen of vreemd kapitaal.
Sub c. Door het betrekken van den beleggingsintrest in de
berekening van het afsehrijvingsbestanddeel, komt de heer Ven­
verloo tot een berekening der intrestderving over het aanschaffingsbedrag van het desbetreffende productiemiddel. De praemisse, waarvan de heer Venverloo hierbij uitgaat, n.1. dat steeds
een bedrag gelijk aan de aanschaffingswaarde in het bedrijf
belegd blijft, is in zooverre juist, indien men het geheele be­
drijf op het oog heeft. Voor een zuivere kostprijsberekening
is echter de kennis der intrestderving van het geheele ver­
mogen meestentijds niet voldoende. Voornamelijk in die ge­
vallen, waar een kostprijs per afdeeling, per eenheid product,
per machine etc. wordt verlangd, zal vaststelling van den kos­
tenfactor intrest per vermogensbestanddeel onontbeerlijk zijn.
Deze intrestfactor zou dan volgens den heer Venverloo berekend
moeten worden door eenerzijds den intrest over het aanschaffingsbedrag van het gebruikte productiemiddel te berekenen, en
deze uitkomst te verminderen met den intrest gekweekt met de
belegging van het vrijgekomen sehijninkomen. Maar hoe moet
dan het intrestbestanddeel worden vastgesteld, indien het vrij­
gekomen schijninkomen belegd is in dochterondernemingen
waarin groote verliezen worden geleden?
Nu zal de heer Venverloo mij tegenvoeren dat voor een der­
gelijke deelname de intrest gesteld moet worden op een zeker
percentage, doch als dit percentage gelijk is aan het percentage,

14

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

hetwelk dient tot vaststelling van de intrestderving over het Maschinenformerei mit Einführung in die ges. Stückzeiter­
aanschaffingsbedrag, dan kan men veel eenvoudiger de intrest­ mittlung in der Giesserei. München, 1927.
Timmins, Clark. Selling real estate. London, 1927.
derving over de boekwaarde berekenen.
 Thomas, S. Evelyn. Banker and customer. London, 1927.
Indien echter de bedoeling bestaat den werkelijken intrest der
belegging in de afschrijvingscalculatie te betrekken, dan vind Updegraff, Robert R. Captain in conflict. The struggle of a
ik het onjuist de calculatie van het afschrijvingsbestanddeel business generation. London, 1927.
Whitehead, II. Problems of the executive. New York, 1927.
afhankelijk te stellen van een al of niet juiste financieringspolitiek.
J. P. DE HAAN
B. ACCOUNTANCY en BOEKHOUDEN
Debes, R. Rationalprinzip und Rechnungswesen. St. Gallen,
NIEUWE BOEKEN
1927.
(Nieuwe drukken en vertalingen worden niet vermeld)
Lewis, Cleona. The international accounts. New York, 1927.
Morey, L. Introduction to governmental accounting. NewYork, 1927.
Schlatter, C. F. Elementary cost accounting. London, 1927.
A. BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
Schwalenbach, E. Der Kontenrahmen. Leipzig, 1927.
Vickery, B. G. Principles and practice of book-keeping and
Business Book, The twentieth century. Four volumes. Lon­ accounts.
London, 1927.
don, 1927.
Crum, W. L. Advertising fluctuations. Seasonal and cycli­
cal. Londen, 1927.
Engberg, Russel C. Industrial prosperity and the farmer. FEDERATIEF EXAMEN VAN HET NEDERLANDSCH
New York, 1927.
Fahrenbruch, W. Verkaufsbetrieb von Markenartikelfabri­ INSTITUUT VAN ACCOUNTANTS EN DE NEDERLANDSCHE ORGANISATIE VAN ACCOUNTANTS
ken. Giessen, 1927. (Dissertation).
Gardiner, Glenn L. Foremanship. London, 1927.
Glücksmann, R. Das Gaststättenwesen. Stuttgart, 1927.
Greenly, A. J. Psychology as a sales factor. London, 1927.
Accountancy B
Hall, L. IV. Banking cycles. Philadelphia, 1927.
Hickernell, W. F. Financial and business forecasting. NewYork, 1927. 2 vol.
I
Houser, J. D. What the employer thinks. Cambridge, Mass.,
1927.
WOENSDAG 16 NOVEMBER 1927
Ilöweler, K. Der Geld- und Kapitalmarkt der Schweiz.
Berlin, 1927.
Beschikbare tijd 3 uur
Innis, H. A. The fur trade of Canada. Toronto, 1927.
Jakobi, A. Kundendienst. Der erfolgreiche Verkäufer im
Detailhandel. Zürich, 1927.
 Een Maatschappij tot Exploitatie van Onroerende Goederen
Kasch, F. M. and others. Functions of financial and accoun­ bezit een vijfhonderdtal huizen, bevattende woningen welke per
ting executives. New York, 1927.
week, per maand en per kwartaal worden verhuurd. De huur
Kilborne, Russell D. Principles of money and banking. Lon­ der weekwoningen moet steeds per week vooruit worden be­
don, 1927.
taald; die der maand- en kwartaalwoningen kan zoowel voor­
Kühn, Günther. Die Zementindustrie. Ihre wirtschaftliche uit als aan het einde van een termijn betaald worden. De
und organisatorische Struktur. Mit 24 Darst. im Text und 1 inning der huren geschiedt door opzichters (een 6-tal, die ieder
färb. Standortkarte. Jena, 1927.
een deel der huizen onder toezicht hebben) op kwitanties, hun
Ledermann, E. Die Organisation des Ruhrbergbaues, unter maandelijks door de directie toegezonden. Sommige huurders
Berücksichtigung der Beziehungen zur Eisenindustrie. Berlin, geven er de voorkeur aan de huur per maand, resp. per kwar­
1927.
taal te gireeren. Dit is vooruit geconditioneerd; de betrekkelijke
Lewis, N. How to become an advertising man? New York, huurkwitanties gaan niet naar de opzichters, doch worden den
1927.
huurders door de directie rechtstreeks toegezonden. E r zijn
Long, J. D. and J . E. Farwell. Fundamentals of financial huurders die, om de zegelkosten te sparen, geen prijs stellen
advertising for banks, trustcompanies, investmentbanks, buil­ op toezending der kwitantie. Aan het einde van iedere maand
ding and loan associations and other financial institutions. wordt voor de opzichters een afrekenstaat opgemaakt. Zij wor­
New York, 1927.
den daarop belast voor de in die maand te innen kwitanties en
Lord, R. R. and T. J . Delohery. Making your own market. de uit vorige maanden te innen achterstallige kwitanties; ge­
New York, 1927.
 crediteerd voor de in den loop der maand afgedragen gelden;
Maynard, H. II., IV. C. Weidler and T. N. Beckman. Prin­ de aan het einde der maand onbetaald gebleven kwitanties; de
ciples of marketing. New York, 1927.
door hen voor onderhour e. d. betaalde kwitanties en voor de
Picken, J. II. Principles of selling by mail. London, 1927. hun komende provisie.
Plumb, C. S. Marketing farm animals. Boston, 1927.
Jaarlijks wordt door de directie in overleg met de opzichters
Price, II. B. Marketing of farm products. Minneapolis, 1927. een begrooting opgemaakt voor elk perceel, vermeldende de
Quest, L. Baden. Where is labour going? London, 1927.
bruto- en netto-huur, benevens de kosten; t.w. vaste lasten als
Rohwaldt, K. Reklame-Psychologie. Zürich, 1927.
belasting en waterleiding; veranderlijke kosten als schilderen,
Rutnagur, S. M. Bombay industries. The cotton mills. Bom­ behangen, reparatiën, provisie opzichters, afschrijving. Ook
bay, 1927.
komt het voor, dat belangrijke uitgaven voor verbouwing e.d.
Tillmann, II. Lehrbuch der Stückzeit-Ermittlung in der worden gevoteerd, welke niet in één jaar worden afgeschreven.
