Het MAB vóór 50 jaar
Geschiedenis

Prof. J. Nathans

Het MAB vóór 50 jaar
december 1933

Van de redactietafel komt het bericht dat in de rubriek ‘Uit het Buitenland’
drs. A. Th. de Lange de heer Beijderwellen als redacteur opvolgt. Hij werd
in de daaraan voorafgaande maand september lid van het N.I.v.A.; ook op de
algemene vergadering van het Instituut in December werden nog enkele
leden benoemd. Het n .i .v.a . telde daarna 372 leden.
In een groot, alsnog te vervolgen artikel gaat W. N. de Blaey in op periodieke
bedrijfsoverzichten voor modern georganiseerde industriële ondernemin­
gen. Zijn uitgangspunt daarbij is dat beheer volgens vaste lijnen behoort te
geschieden en dat deze lijnen in een begroting kunnen worden uitgestippeld,
waardoor het verband tussen de verschillende bedrijfsorganen automatisch
gelegd wordt. De begrotingen hebben een sterk controlerend karakter waar­
bij het verschil tussen totaal- en detailbegrotingen in het oog moet worden
gehouden.
J. Pinkhof schrijft over het subjectieve element bij de bepaling der verant­
woordelijkheid van de public-accountant. Het is een doordacht stuk werk,
waarin de toen bekende belangrijke nederlandse auteurs de revue passeren.
Dit artikel zou ook nu nog op geen enkele literatuurlijst voor accountants­
examens misstaan. Zijn conclusie luidt dat een vruchtdragende discussie
over het probleem van de taak, resp. de verantwoordelijkheid, van de publicaccountants slechts mogelijk kan zijn indien wederzijds erkend wordt dat
hierbij, het subjectieve element niet kan worden uitgeschakeld wanneer het
op uiteindelijke consekwenties aankomt. Met ‘wederzijds’ heeft hij het oog
op Belle versus Limperg dan wel ‘Rotterdamse’ versus ‘Amsterdamse’ school.
Hij vervolgt dan dat zodoende het debat zich automatisch zal verdiepen,
waardoor wellicht nog vele meningsverschillen kunnen worden overbrugd,
waar thans nog aanleiding bestaat om van twee scholen te spreken.
 Van Waes, die in het september-nummer een uitdagend artikel had geschre­
ven over de controle op de inkopen wordt thans, men kan wel zeggen
vanzelfsprekend, aangevallen maar dat kan hem niet van zijn stuk brengen
gelet op zijn naschrift op de uitgebrachte kritiek en waarin door hem onder
meer wordt opgemerkt dat checken een formeel controlemiddel is en daarom
niet méér kan zijn dan een hulpmiddel bij de controle. Wanneer een
11-5 6 5

materiële controle van de (goederen)transacties praktisch onuitvoerbaar is
dan kan hieruit als enige conclusie worden getrokken dat een bedrijf waarin
zulks zich voordoet niet voor accountantscontrole ten dienste van het
publiek in aanmerking kan komen. Een controleopdracht tot dat doel kan
in dergelijke ondernemingen niet worden aanvaard.
C. H. A. J. Janssens, de nieuwe lector in Tilburg, schrijft in ‘De Bedrijfs­
econoom’ dat de accountantscontrole een tweeledige functie heeft en wel
beveiligingscontrole en beheersondersteuning. Hij gaat in op de invloed toe
te kennen van de controle op de economische verschijnselen en de daarmede
samenhangende sociaal-economische verantwoordelijkheid en op de vraag
of de accountantscontrole een middel is tot een meer rationeel regelen van
het economische voortbrengingsproces.
 In de loop van het jaar merkte ik op dat de bedrijfseconomie, los van de
accountancy, zo weinig aan bod kwam en dan nog meest in de vorm van
verslagen over congressen. Het gehele jaar nu overziende blijft die opmer­
king wel in stand maar de ruimte die gegeven werd aan de verhandelingen
op het vijfde internationale congres voor wetenschappelijke bedrijfsorgani­
satie dat in 1932 te Amsterdam werd gehouden, is toch wel bijzonder groot
geweest. Waarover werd in het afgelopen jaar nu zo uitvoerig gerapporteerd
of, om het anders te zeggen, wat stond toendertijd in de bijzondere belang­
stelling van de bedrijfseconoom? Dat waren achtereenvolgens de onderwer­
pen met betrekking tot de technische en geestelijke opleiding van het
toezichthoudend personeel met het oog op de toepassing van de rationali­
satie; de materiële en psychologische factoren bij het ontwerpen van een
rationeel systeem voor de bevordering van personeel: de inrichting van het
onderwijs opdat de beginselen der rationalisatie door het onderwijs worden
verbreid en hoe in dat verband de opleiding van het onderwijzend personeel
zal worden; de voordelen van de verschillende systemen die bedoelen de
arbeider belang te doen krijgen bij de verhoging van zijn productiviteit;
standaards welke gegeven kunnen worden ter bepaling van het budget der
kosten aan geld, tijd en arbeid voor het beheer van de huishouding en ten
slotte de distributiekosten in de kleinhandel met het oog op de omloop­
snelheid. Al met al een gevarieerd aanbod. Toch was het MAB in het
afgelopen jaar in het bijzonder een gids voor de theorie en de praktijk van
de accountant en daarmede tevens voor de accountancy-student.
11-5 6 6.
