De Kleerkast Van Piet Hein
VAN

KLEERKAST

DE

PIET

HEIN.
MEDEGEDEELD
DOOR
M.
H.
VAN

VISVLIET.
bodem ooit een man eeuwenlang
op Nederlandschen
lair geweest zijn als PIET HEIN?

OU

Aan
Ware

'

Ware

zijn naam
het

verbond

zich de gedachte

niet om 't edelc
edele

metaal,
mctaal,

aan

z66 popu-

zilver,

schepen

PIET
PlET HEIN was ons mis-

uit de gedachten, I)
ook reeds lang vergeten - 't zij daarom herinnerd den alias was van des admiraals vader PIETER CORNELISZOON

schien
We hebben
dat
en
maar

PIET
dat

die

HEIN
vader

't immers
niet

was

de

allernederigste

dat hij den titel voerde van kapitein.
even bekend
Kapitein was de machthebber,

de rustbewaarders

burger
onder

wonende

te

de houthakkers

Delfshaven
als onder

en dorpen, de officieren te land en ter zee. Maar
PIETER CORNELISSEN alias PIER
van ,,Capiteyn
door zijne weduwe NEELTGEN CLAESDOCHTER na zijn overHEYN", opgemaakt
den
lijden op
14en September
1624 en bewaard in het archief der Delfsche wees,
uit den inventaris

van

steden

van den boedel

in het Geschied-en Lctterkundig Mengelwerk
1) 's Admiraalseigen woorden,aangehaald door SGHELTEMA
III : i56 : "Zie hoe het volk nu raast.... te voren als ik er voor gevocliten en veel grootere daden gedaan
had dan deze, heeft men zich niet aan mij gelceerd" - schijnen de veronderstellingte wettigen.
190
dat de kapitein
bij zijn overlijden
blijkt,
vijf
No. 752),
(boedelstukken
deze
boeken bezat, slechts
vijf:
met sloten;
. Een bibel met een testament
en
West
te seilen in quarto;
om
Oost
caertbouck
een
in quarto;
"De Vrije Zeevaert"
°
twee salm bouckgens.
 Is er dus wel iets gewaagds
in, aan te nemen, dat de vader van onzen
kamer

was zeekapitein ?

admiraal

1)

overleed te Delfshaven
in zijn huis staande "op den Affroll"
De zeekapitein
tevens lossen zij een
zoo vertellen
ons verder de weesboedelstukken
en....
werd op het tapijt gebracht. 2)
raadsel op, dat te dikwijls vruchteloos
Heeft de admiraal PIE'1 HEIN nakomelingen
gehad?
-

Dat
"Uit

onze

aanzien, sinds Mr. N. DE ROEVER in :
en
blz. 195
196 een copie gaf van een ten jare
van Amsterdam
gericht
request door een' JACOBUs ,.
admiraal
den
PIET
van
HEIN, zoon van CORNELIS

vraagstuk
kreeg
oude Amstelstad"

1665 aan den magistraat
kleinzoon
zich noemende
HEIN -- een koorddanser,

een

kritiek

een kermiskunstenaar.
zegt J. G. FREDERIKS in een opstel in de "Nederzou men "gebleven
landsche
zijn bij de thans (toen) 266
dat
IIEIN
gee1z ?aczho?szelinb?-enhad" ; een onwrikbaar
gejaar oude opgave,
werd echter ook bij dien schrijver nog
admiraals
loof in 's
nakomelingschap
van den admiraal, die ons uit de verlegen't Is de kleerkast
geenszins gevestigd.
heid redt :
als PIET HEIN opnieuw zijn leven ging blootstellen
aan de geTelkens
deze vermelding,
Leeuw"
1805 No. 5,

Zonder

varen

van

zee

te maken.
Zoo
krijg, placht hij te bidden en zijn testament
voor de laatste maal den 24en Mei 1629, toen hij zou uitvaren
te ondernemen;
den 18en Juni daaraan.
tegen de Duinkerkers

en

't ook

deed hij
om de expeditie

volgende sneuvelde
De admiraal

hij.
 en zijne vrouw ANNETGEN CLAES hadden elkaar wederkeerig
behoudens
de hierna volgende bepalingen :
universeel
gemaakt,
erfgenaam
van ons tween ick soo wel als sij sal moeten
,,dat den lancxstlevende
ende laeten volgen aen de naeste vrunden van de eerst overleden van
uutkeeren

1) Andcren, die dichter bij de daarvoor geschiktc bron zijn, zij het overgelatenna te gaan, of de
kapitein voorkomt onder de hoofd-officierenin dienst van den Lande of van de Compagnie.
2) Zie o,a. Navorscher: 1854, IV 294, 1855 V 17o en 234, 1856 VI 44, 79, II2, 241, 313 en 314.
'

191
die ons sonder dese testament
maeckinge souden hebbe7z gesuccedeert
beyden
met hen allen de somme van twaelf duysent gulden van 40 grooten het stuck
uut de gereetste
goederen eene enz."
vrunden uitkeeren
sal noch aen des eerst overledens
,,de lancxstlevende
ons

volgen alle de wolle, sijde ende linde cleederen van den eerst overleden ende die ten lijve ende rugge sullen hebben gedient, van den selven eerst
stervende
van ons beyden." ')
- overleden v66r zijne vrouw moesten
Na den dood van den admiraal
oiZder
ab
i?2testato : d. i.
worden verdeeld
dus diens kleederen
zijne erfgenamC1z
recht van versterf in de eerste plaats onder
naar het toen in Holland gebruikelijk
laeten

ende

zoo die bestonden.
de 'Jnedergaende
maghen",
des overleden
admiraals
is de beschrijving,
Van de deeling der kleederen
den 8en November
1629 door den notaris CORNELIS LAMgedaan te Delfshaven
BRECHT'SZOoN STULINGH, in originali in de weesboedelstukken
(No. 753)aanwezic,
en

daaruit

derde

blijkt,

als

dat

deelgerechtigden

alleen

voorkomen

elk

voor

een

part:
van JACOB PIETERSzoon
HEYN
AELBRECHTS, huisvrouw
admiraals
broeder).
(des
van Zaliger CORNELIS PIETERSzoon HEYN (des admiraals
de kinderen
overleden
broeder).
SYMON PIETERSzoon
HEYN (des admiraals
van Zaliger
de kinderen

10.
MARITGEN

20.
>
30.
overleden
Er

bestonden

broeder).
 dus

van

den admiraal

PIET HEIN bij zijn overlijden

geen

?-een nakomelÙzge1z.
maghen",
,,nedergaende
zou bij deze wetenschap
het door Mr. DE ROEVER
lets raadselachtigs
den
haorddanser
van
vermelde
JACOBUS krijgen, wanneer men niet met
request
werd tot het denkbeeld,
dat de koordeen weinig verbeeldingskracht
gebracht
danser

zich

slechts

voor

van zijn verzoek
inwilliging
wcrd gesteund door :
10.
het

feit,

dat

's admiraals

kleinzoon

te verkrijgen

het bedoelde

uitgaf,

om te beter

en deze veronderstelling

request

aan de Regeering

kans

voor

niet aanstonds
van Amsterdam

1) Genomen uit een authentieke copie, afgegeven den ?en November 1632 door den Notaris CORNELIS
van het testament den 24.enAlei 1629 gedeponeerd onder den notaris CORNELIS,
LAMBRECHTS
STULINGH,
COECKEBACKER
(weesboedelstukkenNo. 753),

192
is dan een concept - waarschijnlijk
van
op het verlangen
adressant
door eenen ambtenaar
der secretarie. 1)
opgesteld
de vermelding
alweder in de weesboedelstukken
voorkomende
(No. 7 s 2),
dat CORNELIS, des admiraals
broeder, - reeds
overleden bij het sterven

niet anders
en 20.
vader) -, had achtergelaten
(des admiraals
2 kinderen,
n.l. PIETER CORNELISzoon,
1617 of 1618 en
geboren
1618
de eerste,
of
waarvan
CORNET.IS CORNELISzoon,
geboren
16ig,
de jongste "in Vranckrijck
de oudste, geplaatst
werd op een kantoor en
dat de
welk
laatste
wijst op de mogelijkheid,
besteet";
gegeven
die in 1665 zegt oud te zijn 22 jaar, dus
koorddanser
requestrant,
van PIETER CORNELISzoon

geboren was in 1642 of 1643 en tot vader gehad te hebben CORNELIS
zoon van 's admibesteden
HEIN, wel de zoon van den in Frankrijk
raals broeder CORNELIS kan zijn.
 van den admiraal,
welke ons het raadsel omtrent
wel van binnen
heeft opgelost,
verdient
nakomelingsch ap

De kleerkast
meende
daarom

diens

ver-

bekeken;

hier :
van de clederen gedyent ende
ten
belaoort Itebbende
lijve van den Edelen Pieter
Pieterszoon
Heyn zali ,qer in s?z2 leven admirael
over
ter zee
Hollant, die hfj aen zijne er fgena?rze?t
Inventaris

ab

intestato

lzeeft;

sulx

erfgenamett
Eerst
gevoert,

besloolen
die

testamente

bij s??2e

overgelevert

weduwe

besproockeyz
ae?z de selve

zijn. 2)

mantel
met ongeschoore
sijde turcx grofgreyne
met
gekoort
vijff satijne koorden ;
swarte
laecken
mantel gevoert met bay ende met vijff satijne.
een

swarte

haffa

ende
Een

den geboort;
Een laecken

kleurdemeeuilge

mantel

laecken

met

met baye

voeringh

met drye

koorfrance

koorden

geboort;
Een grauwe
koorden ;

mantel

' bay

gevoert

geboort

met twee france

1) Dr. JOH. C. BREEN,adjunct-archivariste Amsterdam,was zoo welwillendmede te deelen, dat het
request in het Amsterdamsch archief berust als No. 339 van eene aangelegde verzamelingvan requesten
aan burgemeesteren en even als meer dergelijke ontwerp-requesten, waarschijnlijk ten behoeve van den
suppliant werd opgesteld door een der secretarieambtenaren.
2) Aanwezigin het oud-archief der gemeente Delft - Boedelstukkender Weeskamer No. 753: Inventaris opgemaakt door den notaris CORNELIS
LAMBRECHTSzoon
(Ondert. oorspr.)
S1'ULINGH:
7 folia
?

193
Een
koorden ;
Een
koorden;
Een
Een

turcx

grofgreyne

grofgreyne
laecken
swarte

met tersenilge

mantel

mantel

met

roumantel;
laecken mantel

tersenilge

met

tersenilge

den geboort;
Een paers weerschijne
sijde tabbert
ende sijde, ende gevoert met paerse bay;.
 ter sijden

met

195
Noch
Een
Een
Een
Een
Een
Een.
Noch
Een

een paer

kousebanden;
met
paer sijde kousebanden
swarten hoet met een bant ;
slechte cleurdemeuilge hoet;

cleyne

hoet van cabelhair ;
cleurdemeuilge
kaffa
karpous;
paerse

goude

sonder

kantgens

daeraen;

banden,
banden.
satijne karpous;
een zee-karpous;
grauwe hoet sonder

bant;
een swarte met een grauwe hoet, de swarte met een bant;
Een sij damaste karpous;
Een swarten hoet met een bant;
Noch een swarte hoet van cabelwolle met een slecht sijd bandetge;
Noch

Een

paer Spaens leere schoenen ;
Een paer roo Spaens leere muylen ;
Vyer paer schoenen;
Een paer laersen ;.
Linden : .'
Vijflentwintich
hemden;
katoendoeckte
kragen ;
Vijftyen
Drye katoene kragen met binnewerck;
Vijftyen
Twaelff

kamerixe.
kragen;

beffgens ;

Veertyen
slaepmutsen ;
Twee gesteecke
slaepmutsen;
Zes onderbroucken;
Drye hemtrocken ;
Zeven paer socken ;
Twintich
neusdoucken;
Twee paer ponjetten;
Een

douck

met speldewerck.
ende beschreven
bij mijn CORNELIS LAMBRECHTSgemventariseert
soo van de
van de voochden,
ten versoucke
ZOON STULINGH, notaris
publycq,
de
kinderen
van
als
van
SYMON
kinderen
van CORNELIS PIETERSZOON HEYN,
van MARITGEN ARYENS weduwe van
doort
PIETERSZOoN HEYN;
aangeven
Aldus.
196
LAURENS JANSZOON GEENS, MARITGEN AELBRECHTS, huysvrou
van JACOB PIETERSZOON HEYN, ende SARA AELI3RECH TS? huysvrou van WILLEM WILLEMSZOON
BACKER, die verclaren
hyer in alle de clederen soo van wolle sijde als linden ten
E. admirael
PIETER PIETI;RSZOON HEYN Zaliger gelijve van de voornoemde
hebbende

sulx die sijne weduwe aen hen respecwesen;
heeft sonder yet (schrijvenswaerdich)
weten
tivelijcken
overgelevert
haerlyeder
of
achter
de
te
hant
nochtans
verswegen
hebben;
presenteren
gehouden
indyen
naemaels
mochte
comen tselve op desen te doen
kennisse
yet tot haerlyeder
Gedaen
den sesten
ende achtsten November
XVIC
amplieeren.
op Delfshaven
dyent

beschreven

te

negenentwintich.
Ten

oirconden

mijn

subsignature
C. L. STULINGH
'

Not.
1629.
publ.
