DE ONTWIKKELING VAN HET NEDERLANDSCH-DLUTSCHE BETALINGSVERKEER (Slot) 1)
2. Indien aannemelijk is, dat de inkomsten van 1941 aanmerkelijk
lager zullen zijn dan die van 1940, kan de voorloopige aanslag naar dat
lager inkomen worden opgelegd.
3. In mindering van den voorloopigen aanslag 1941 wordt gebracht
1/3 van den aanslag voor het belastingjaar 1940/41, die nog geheven werd
onder vigueur der oude wet op de I.B. 1914.
4. Tegen den voorloopigen aanslag kan niet worden opgekomen.
Wij vertrouwen door het aangeven van bovenstaande grondlijnen het
beeld onzer nieuwe inkomstenbelasting voldoende duidelijk te hebben
geschetst.
D E O N T W IK K E L IN G V A N H E T N E D E R L A N D SC H D LU TSCH E B E T A L IN G SV E R K E E R (Slot) i)
door Drs E. E. Harmsen en Drs L. Vrind
IV.
Geblokkeerde Markenbelasting.
Tegelijk met de verzachtende bepalingen, die in het Nederlandsch—•
Duitsch belastingverkeer werden aangebracht, trad op 1 November 1940
in werking het Geblokkeerde Markenbelastingbesluit 1940.
De geblokkeerde markenbelasting werd geheven van de tegenwaarde,
verkregen bij vervreemding of delging van beleggingen of vorderingen,
voor zoover deze op 1 November 1940 eigendom waren van Nederlandsehe ingezetenen, uit het Duitsche Rijk naar Nederland. Zij werd ge­
heven door inhouding bij uitbetaling.
 Onder beleggingen en vorderingen verstaat het Besluit:
1. in het Duitsche Rijk gelegen onroerende goederen of op zulke
goederen gevestigde rechten;
2. aandeelen en andere deelnemingen in, alsmede rechten op een aan­
deel in de winst van ondernemingen, die in het Duitsche Rijk gevestigd
zijn;
3. al dan niet door effecten vertegenwoordigde schuldvorderingen op
Duitsche publiekrechtelijke lichamen dan wel op particuliere personen en
lichamen, die in het Duitsche Rijk wonen, gewoonlijk verblijven of ge­
vestigd zijn;
4. andere zaken, door den Secretaris-Generaal van het Departement
van Financiën gelijkgesteld met onder 1 tot en met 3 genoemde zaken,
zulks in overeenstemming met de Duitsche regelingen betreffende het
overmaken van kapitalen.
Onder beleggingen en vorderingen in den zin van het Besluit zijn
niet begrepen:
1. zaken, welke het eigendom zijn van personen en lichamen, die in
Duitschland wonen, gewoonlijk verblijven of gevestigd zijn;
3. de Dawes- en Young leeningen en obligaties ten laste van de
voormalige republiek Oostenrijk;
3. de ,,Answanderer-Sperrmarken;
4. andere zaken, die door den Secretaris Generaal van het Departe­
ment van Financiën met die, genoemd onder 2 en 3 gelijkgesteld zijn.
Zulke zijn: obligatie’s ten laste van de voormalige Tsjecho-Slowaaksche
republiek en obligatie’s ten laste van de voormalige vrije stad Danzig.
1)

I In de Juni-aflevering 1941, blz. 215 ev.; II in de Juli-aflevering, blz. 243 ev.
ma b

blz. 287

Het was verboden de tegenwaarde van beleggingen en vorderingen op
andere wijze te ontvangen, dan door bemiddeling van de door den
Secretaris Generaal van het Departement van Financiën aangewezen in­
stelling of kantoor. Als zoodanig werd aangewezen het Nederlandsche
Clearing-instituut.
 Van dit verbod kon door het Clearinginstituut, op door haar te stellen
voorwaarden, ontheffing verleend worden. Verder gold dit verbod niet,
indien de tegenwaarde genoten werd in den vorm van schuldbevrijding
jegens een niet-ingezetene in den zin van de Deviezenverordening 1940.
In dit geval moest de schuldeischer of gewezen schuldeischer binnen 14
dagen aangifte doen bij den Inspecteur der geblokkeerde markenbelasting
te s Gravenhage.
De belasting die bij uitbetaling werd ingehouden bedroeg 70 % indien
het overmaken plaats vindt voor 1 Jan. 1942.
60 % indien het overmaken plaats vindt gedurende 1942
40 %
......................
„
„
„
1943
20 %
.......................
„
„
„
1944
De Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën kan kwijt­
schelding van de belasting verleenen, wanneer aannemelijk werd gemaakt
dat de belegging of vordering tegen een hoogere waarde gekocht werd
dan na inhouding van de belasting volgens het bovenstaande tarief over
zou blijven, mits de economische toestand van den belastingschuldige een
tegemoetkoming billijk maakte,
De kwijtschelding kon nooit meer bedragen dan het verschil tusschen
verkrijgingsprijs en het bedrag dat zou overblijven na inhouding van
de belasting.
Deze regeling gold niet voor de vorderingen vallende onder de Duitsche credietovereenkomst 1939 en de op 29 Juni 1940 te ’s Gravenhage
gesloten Nederlandsch-Duitsche overeenkomst betreffende de DuitscheCredietovereenkomst 1940, Dit zijn de zg. Stillhaltevorderingen (Eerste
beschikking van den Secretaris-Generaal van het Departement van Fi­
nanciën van 1 Nov. 1940).
Deze transferbelasting had ten doel, het maken van onrechtmatige
winsten, voortvloeiende uit vervreemding of aflossing van belegging in
Duitschland onmogelijk te maken.
De handel in Duitsche beleggingen en vorderingen tusschen ingezete­
nen onderling gaf geen aanleiding tot de heffing van de geblokkeerdemarkenbelasting. De voorwaardelijke belastingschuld bleef verbonden aan
het overgegane.
 In verband hiermede werd ingevoerd de bepaling, dat de handel in
Duitsche effecten zou geschieden onder voorwaarde, dat de kooper den
verkooper zou vrijwaren voor de financieele gevolgen, welke voor den
verkooper konden ontstaan, door een hem eventueel op te leggen aan­
slag, op grond van het geblokkeerde markenbelasting-besluit 1940.
Deze bepaling bracht den handel in Duitsche fondsen practisch tot
stilstand.
Ook was geen belasting verschuldigd bij overgang van den eigendom
van een vordering of belegging aan een niet-ingezetene, indien in ver­
band hiermede geen overmaking van de tegenwaarde plaats vond.
Indien dit geval zich voordeed, ging de belastingschuld over op de
belegging, die voor de overgegane in de plaats is getreden.
m ab

blz. 288

Verder kon het beschikken over de tegenwaarde van beleggingen en
vorderingen belastingvrij geschieden voor de volgende doeleinden:
1°. Betaling van kosten, welke rechtstreeks verband houden met het
beheer van beleggingen en vorderingen of met den verkoop en verkrij­
ging van zoodanige beleggingen (provisie’s en andere kosten, onderhouds­
kosten van onroerende goederen, hypotheekrenten, grondbelasting en
dergelijke);
2°. betaling van door ingezetene verschuldigde belastingen naar in­
komen en vermogen;
3°. Reis- en verblijfkosten van ingezetenen;
4°. Ten laste van ingezetenen komende kosten van levensonderhoud,
studiegelden, ondersteuningen en dergelijke van in Duitschland vertoe­
vende personen, zoomede geschenken.
Voor de hierbovenbedoelde betalingen heeft het Nederlandsch clearinginstituut ontheffing verleend van de verplichting tot storting in de
clearing. Voor deze betalingen kan dus gebruik gemaakt worden van
gekochte Inland-marken. Voor andere betalingen dan de hierboven onder
1 tot 4 genoemde, bleef storting in de clearing vereischt, tenzij het Neder­
landsch Clearinginstituut ontheffing verleende. Werd deze verleend, dan
was het gebruik van beleggingen en vorderingen toegestaan. Dit gebruik
gaf dan echter wel aanleiding tot het heffen van belasting.
 Hierboven werd medegedeeld, dat eenige soorten van Effecten-, en de
Auswanderer-Sperrmarken niet gerekend werden, tot beleggingen en vor­
deringen in den zin van het Geblokkeerde Markenbelastingbesluit 1940.
Voor deze fondsen en vorderingen golden ook niet de wijzigingen, die
met ingang van 1 November 1940 in het Nederlandsch-Duitsche beta­
lingsverkeer werden aangebracht. Voor Auswanderer-Sperrmarken i s
echter een afzonderlijke regeling tot stand gekomen, die het in vele ge­
vallen mogelijk maakte, de in Duitschland aangehouden saldi naar Ne­
derland over te maken. Voor toepassing van het Geblokkeerde M ar­
kenbelastingbesluit 1940 werden deze tegoeden, waarvoor overmaking
mogelijk is geworden, niet langer beschouwd als Auswanderer-Sperr­
marken. Overmaking hiervan gaf dus aanleiding tot belastingheffing.
Het Geblokkeerde Markenbelastingbesluit ,1940 is van kracht geble­
ven tot 1 April 1941. Op dezen datum werd het vervangen door het Ge­
blokkeerde Markenbelastingbesluit 1941,
Dit besluit bracht belangrijke wijzigingen in de heffing van de Ge­
blokkeerde Markenbelasting.
N a '1 April 1941 iis de belasting slechts éénmaal verschuldigd en wel
op het oogenblik, dat de eigenaar van een Duitsche belegging of vorde­
ring, die op 1 November 1940 in Nederlandsch bezit was, als zoodanig
terugtreedt.
Onder „terugtreden” verstaat het Besluit: iedere handeling, welke er­
toe leidt, dat ten aanzien van den persoon van den eigenaar, bezitter of
schuldeischer, aan de belegging of vordering het karakter van Duitsche
belegging of vordering wordt ontnomen (art. 1 lid 2).
Hieronder valt het verkoopen, zoowel aan ingezetenen als aan nietingezetenen, het bezwaren, het executeeren of het onteigenen, indien de
tegenwaarde of schadeloosstelling in Nederland wordt uitbetaald, of naar
Nederland wordt overgebracht. Ook het gebruik van Duitsche beleggingen
en vorderingen of de tegenwaarde hiervan voor het aankoopen van za­
ken, die niet het karakter van Duitsche beleggingen of vorderingen heb­
ben, is aan de belasting onderworpen.
 mab

blz, 289

Als terugtreden wordt niet beschouwd: het verruilen van de eene Duitsehe belegging of vordering tegen een andere en de rechtsovergang bij
overlijden, schenking etc. tenzij overbrenging naar Nederland plaats
vindt.
Treedt verandering in van eigenaar, bezitter of schuldeischer zonder
dat belastingplicht ontstaat, dan blijft de voorwaardelijke belasting­
schuld aan de belegging verbonden. Betreft de verandering de schulde­
naar, dan gaat de voorwaardelijke belastingschuld over op de nieuwe
belegging of vordering, die voor de oude in de plaats is getreden.
Is de belasting eenmaal geheven, dan zijn andere handelingen met
deze beleggingen vrij van de belasting.
Art. 2 van het Besluit geeft de omschrijving van hetgeen beschouwd
wordt als Duitsche belegging of vordering. Het zijn de geblokkeerde vor­
deringen, in den zin van de Duitsche Deviezenwetgeving, op schuldena­
ren die wonen of gevestigd zijn in het Duitsche Rijk, in den Elzas, in
Lotharingen en in Luxemburg: effecten, uitgegeven door natuurlijke of
rechtspersonen, die in bovengenoemde gebieden wonen of gevestigd zijn;
andere rechten, voor zoover daaruit voortvloeiende aanspraken geldend
gemaakt kunnen worden tegen personen, die in genoemde landen wonen
of gevestigd zijn, en onroerende goederen in deze gebieden gelegen.
 Daarnaast geeft art. 2 de uitzonderingen. Als Duitsche belegging of
vordering worden niet beschouwd: credieten, die na bepaalde data in
deviezen of vrije Rijksmarken verleend werden, andere beleggingen ver­
kregen met middelen, afkomstig van terugbetaling of aflossing van zoo­
danige credieten; vorderingen wegens levering van goederen of wegens
het verrichten van diensten na 15 Juli 1931 ontstaan; bepaalde vorde­
ringen in verband met overeenkomsten van verzekering; opbrengsten van
Duitsche beleggingen of vorderingen en pensioen- en renteuitkeeringen;
vorderingen vallende onder de Stillhalte-overeenkomsten 1939 en 1940;
regelmatige aflossingen indien de verplichting tot betaling daarvan vóór
1 Mei 1940 is aangegaan en de jaarlijksche aflossingsbedragen niet grooter zijn dan 5 % van de hoofdsom, en aanspraken waarvoor scheepshypotheek werd verleend.
De Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën kan ver­
dere uitzonderingen toestaan.
Opgemerkt wordt tenslotte nog, dat de Dawes- en Youngleeningen
weliswaar niet meer bij de uitzonderingen zijn gerekend, maar dat toch,
volgens een officieele mededeeling van 7 Juni ,1941, ter zake van trans­
acties in deze fondsen, de belasting niet verschuldigd zal zijn.
De belasting bedraagt:
60 % indien het terugtreden plaats vindt vóór of op 31 Dec. 1941.
40 % indien het terugtreden plaats vindt in het jaar 1942.
20 % indien het terugtreden plaats vindt in het jaar ,1943.
De belasting wordt geheven over de waarde, welke is verkregen door
de handeling, welke de belastingschuld deed ontstaan, en is verschuldigd
door den eigenaar op het tijdstip, waarop deze handeling werd verricht.
De Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën kan de
belasting geheel of ten deele kwijtschelden of teruggeven wanneer de be­
lasting in verband met de bijzondere omstandigheden van het geval on­
billijk zou zijn.
 Een ieder, die 1 November 1940 eigenaar was van Duitsche beleggin­
gen, moet op 1 Mei van de jaren 1942 tot en met 1944 aan den Inspec­
teur van de geblokkeerde markenbelasting een opgave verstrekken van
ma b

blz. 290

den stand van deze beleggingen en vorderingen op den 31 sten December
van het daaraan voorafgaande jaar en van de in het afgeloopen kalen­
derjaar ingetreden wijzigingen.
De eerste opgave van het in Duitschland geblokkeerde vermogen, heeft
men voor 15 M aart 1941 moeten doen bij den Inspecteur der Geblok­
keerde markenbelasting.
Genoemde Inspecteur geeft op verzoek schriftelijke inlichtingen om­
trent de vraag of en tot welk bedrag een bepaalde handeling belasting­
schuld doet ontstaan. De Inspecteur heeft het recht alle stukken en op­
gaven te verlangen, die voor het beantwoorden van de gestelde vraag
van belang kunnen zijn. De gegeven inlichtingen zijn bindend voor den
lateren aanslag.
Tenslotte nog een enkel woord over de gevolgen, welke de overgang
van den eersten naar den tweeden vorm der Geblokkeerde Markenbe­
lasting gehad heeft voor den handel in Duitsche fondsen hier te lande.
Hierboven werd reeds geconstateerd, dat de in November 1940 aan den
kooper dezer fondsen opgelegde vrijwaringsclausule, den handel volko­
men heeft lamgelegd. Het ontbrak niet aan pogingen van de zijde van
belanghebbenden bij den handel, om door het stellen van bepaalde con­
dities (bijv. een garantie, dat gekochte fondsen niet naar Duitschland
zouden gaan) toch transacties mogelijk te maken. Het bezwaar was ech­
ter, dat dergelijke particuliere condities geen algemeenen handel, en dus
geen officieele koersnoteering kunnen bewerkstelligen.
 De autoriteiten hebben toen echter door een aankondiging op 25 Maart
1941, vanaf dien datum tot 1 April j.1. (datum van afkondiging van het
Geblokkeerde Markenbelastingbesluit 1941), dus voor een zeer korte over­
gangsperiode den handel in Duitsche fondsen weer opengesteld, en wel
op deze voorwaarden: De belasting a 70 % is alleen verschuldigd door
dengene, die rechtstreeks naar Duitschland verkoopt. In alle andere ge­
vallen is de handel belastingvrij. De vrijwaringsclausule had in dit ver­
band geen zin meer, en kon dan ook vervallen.
Van deze mogelijkheid tot handel drijven is druk gebruik gemaakt.
Vanaf 1 April 1941 staat de handel echter weer stil, daar nu belasting
betaald moet worden bij den eersten verkoop van Duitsche fondsen.
V.
Fiscale gevolgen van de wijzigingen in het Nederlandsch-Duitsche
betalingsverkeer.
Hoewel op het oogenblik, dat dit gedeelte van onze beschouwingen
geschreven wordt, nog niet bekend is, op welke wijze de nieuwe inkom­
stenbelasting zal werken, zijn wij van meening, dat toch enkele algemeene richtlijnen aangegeven kunnen worden. Voor zoover het inkomen
of de winst berekend moet worden over 1940, hebben wij tot 1 Novem­
ber te maken met de regeling van het Nederlandsch-Duitsche transferprotocol. N a dien datum was het mogelijk de volle opbrengst van Duit­
sche beleggingen en vorderingen over te maken door middel van de
Nederlandsch-Duitsche clearing. Voor effecten kan de genoten opbrengst
dus verschillen in verband met de vervaldagen van de coupons. Vallen
van een obligatie beide vervaldagen vóór 1 November 1940, dan worden
beide coupons afgerekend via de transferregeling. De opbrengst zal dan
in de meeste gevallen bedragen 3 % in contanten en F/z % in Holland­
marken.
 mab

blz. 291

Hoe nu de Hollandmarken te taxeeren? Hierboven werd reeds mede­
gedeeld, dat na 1 November 1940 de koers van de Hollandmarken voor
de couponbelasting gesteld werd op ƒ 0.48, terwijl deze voordien ƒ 0.25
bedroeg. In verband met het feit, dat reeds vrij spoedig na Mei 1940
een sterke koersstijging van de verschillende soorten van geblokkeerde
marken optrad, achten wij het niet juist, voor de omrekening van de
Hollandmarken de koers aan te nemen die voor Mei 1940 veelal ge­
bruikt werd, nl. 1 RM t== ƒ 0.25. N aar onze meening dient een hoogere
omrekeningskoers genomen te worden.
Voor de coupons en andere opbrengsten van Duitsche beleggingen en
vorderingen, die na 1 November 1940 betaalbaar gesteld zijn, is de opbrengstberekening uiterst eenvoudig, daar het volle bedrag via de clea­
ring betaald is.
Hoe echter te handelen met de waardeering van Duitsche beleggingen
en vorderingen voor vermogensbelasting en successierecht?
Voor onroerende goederen wordt voorgeschreven waardeering tegen
verkoopwaarde. M ag nu als volgt geredeneerd worden? De waarde van
een in Duitschland gelegen onroerend goed bedraagt x RM. Bij verkoop
van dit goed is echter 60 % geblokkeerde markenbelasting verschuldigd.
De waarde van het goed bedraagt op 1 Mei verkoopwaarde minus
geblokkeerde markenbelasting. N aar onze meening niet. T.a.v. de be­
paling van de verkoopwaarde merkt Adriani op (Verm.bel. pag. 202):
„Onder verkoopwaarde wordt in den regel verstaan de som, welke
een goed in openbare veiling onder normale omstandigheden zou opbren­
gen. Met deze omschrijving kan men m.i. voor onroerende goederen
vrede hebben, mits men daarbij denkt aan een denkbeeldige veiling. De
veiling wordt alleen ingeschakeld, om te doen uitkomen, dat alle fac­
toren welke voor het publiek bij de prijsbepaling gelden in aanmerking
moeten worden genomen. Niet algemeen geldende factoren moeten bui­
ten beschouwing blijven”.
 Op grond hiervan concludeeren wij, dat bij de waardeering van on­
roerende goederen geen rekening gehouden mag worden met de om­
standigheid, dat de eigenaar bij vervreemding van het goed geblok­
keerde markenbelasting moet voldoen.
Ten aanzien van vorderingen, gedekt door hypotheek, is deze vraag
naar onze meening ook eenvoudig te beantwoorden, daar de wet V.B.
dwingend voorschrijft waardeering op de nominale waarde, tenzij de vol­
doening van hoofdsom en renten niet voldoende is verzekerd. Eigenaren
van hypotheken op Duitsche onroerende goederen die solide geacht mo­
gen worden, dienen dus als waarde op te geven de nominale waarde
evt. omgerekend tegen den officieelen koers.
Ten aanzien van effecten en andere vorderingen ligt het probleem
eenigszins anders. Voorgeschreven is waardeering tegen geldswaarde.
 Zijn Duitsche effecten genoteerd in de officieele prijscourant dan is deze
waarde bindend. Het aantal op deze wijze genoteerde fondsen is echter
gering. Voor de overige fondsen moet de waarde bepaald worden naar
de laatste bekende gegevens. Deze geldswaarde moet bezien worden
vanuit het standpunt van den eigenaar der fondsen. M ag deze nu voor
deze fondsen de waarde bepalen, rekening houdende met de eventueel bij
verkoop te betalen geblokkeerde markenbelasting? N aar onze meening
niet. Het bezien vanuit dit standpunt van den eigenaar wil niet zeggen,
dat men bepaalt wat op een bepaald oogenblik de opbrengst van be­
paalde fondsen is bij verkoop. W aarde en belasting moeten volledig ge­
in a b

blz. 292

scheiden gehouden worden. Is de debiteur van een oblig. leening solide,
zoodat de rente op tijd betaald wordt, en de terugbetaling van de hoofd­
som bij het vervallen van de leening verwacht mag worden, dan is er geen
reden een dergelijke obligatie laag te waardeeren, omdat de eigenaar,
als hij tot verkoop binnen een bepaalden tijd mocht overgaan een hooge
belasting moet betalen. Dit geldt op analoge wijze voor aandeelen en
andere beleggingen.
De verkoopwaarde is slechts één der factoren, die de geldswaarde
bepaalt. Zooals hierboven reeds werd medegedeeld, is de handel in Duitsche effecten op de Amsterdamsche beurs geheel tot stilstand gekomen.
Hieruit kan afgeleid worden, dat de tegenwoordige eigenaren de waar­
de van de Duitsche effecten hooger achten dan de opbrengst die bij
verkoop te verkrijgen is, minus de belasting.
Ten slotte rijst nog de vraag of de geblokkeerde markenbelasting als
schuld in mindering gebracht kan worden.
Zoolang de eigenaar van Duitsche beleggingen niet tot vervreemding
overgaat, ontstaat geen belastingschuld. Een verplichting is er niet.
 W el kan men spreken van een voorwaardelijke schuld. Eventueel zou
naar onze meening hiervoor aftrek kunnen worden toegestaan. Rekening
dient dan gehouden te worden met 1°. de kans dat de voorwaarde ver­
vuld zal worden, 2°. het tijdstip waarop de voorwaarde vervuld zal
worden. De aftrek zou men inachtneming van deze beide factoren vast­
gesteld moeten worden.
Naschrift
Door een Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette
Nederlandsche gebied is het geblokkeerde Markenbelastingbesluit 1941
met ingang van 1 September 1941 buiten werking getreden. Het besluit
blijft echter van toepassing op handelingen, die aanleiding gaven tot het
heffen van bedoelde belasting en welke vóór 1 September 1941 plaats
vonden.
In de berekening van de verschuldigde belastingsom is tevens een ver­
andering gebracht. Is de belastingplichtige, of zijn rechtsvoorganger
onder algemeenen titel, ononderbroken eigenaar, bezitter of schuldeischer
van een belegging of vordering geweest sindt 15 Juli 1931, dan bedraagt
de belasting het verschil tusschen opbrengst en de kosten van verkrijging
(voor zooverre deze bewezen kunnen worden).
Bij belastingplichtigen, die boek houden, en regelmatig jaarlijks een
balans maken, voorzien van een inventarisatie, treedt voor de verkrijgingswaarde in de plaats de waarde volgens de laatste vóór 1 Mei 1940 opge­
maakte balans. Voorheen was het mogelijk, dat de Secretaris-Generaal
van het Departement van Financiën vermindering van belasting ver­
leende, indien aannemelijk werd gemaakt, dat het verschil tusschen op­
brengt minus belasting minder bedroeg dan de verkrijgingskosten.
Ook de aangifte-verplichting is gewijzigd. Deze moet nu voor de
periode tot en met 31 Augustus 1941 uiterlijk op 30 November 1941 ge­
schieden.
 Een van de voornaamste gevolgen van de opheffing der geblokkeerde
Markenbelasting is verder, dat de door deze belasting gestagneerde beurs­
handel in Duitsche fondsen thans weer mogelijk is geworden. Sedert 1
September 1941 is deze handel voor de in Marken of Guldens luidende
Duitsche fondsen in volle vrijheid hersteld. Voor den handel in dié Duit­
sche fondsen, welke in Dollars, Ponden of Francs luiden, is echter nog
een vergunning van het Deviezeninstituut vereischt.
m a b blz. 293.
