Toekomstbestendig renoveren
nl/wp-content/uploads/2013/12/13051-SVG-Onderhoudend-Winter-2014.pdf
Smits Vastgoedzorg, 2015. Dashboard RGS. Geraadpleegd op 9 april 2015, van http://www.rgsnl.nl/webinars-rgs/
Van Wijk Vastgoedonderhoud, 2015. Badkamerplan©. Geraadpleegd op 24 maart 2015, van http://www.
vanwijkvgo.nl/specialisaties/verbeteren/badkamerplan
VLEERMUIS.net, 2017. Bevordering van kennis over vleermuizen. Geraadpleegd op 4 april 2017, van http://
www.vleermuis.net/bescherming/soortbescherming.
Vliet, V. van, 2010. DESTEP Analyse. Geraadpleegd op 9 september 2016, van ToolsHero http://www.toolshero.
nl/marketing-modellen/destep-analyse/
VolkerWessels, Woningbouw, 2015. Plus Renoveren. Geraadpleegd op 10 februari 2015, van Http://www.
plusrenoveren.nl
WNF, 2017. Wat is ecologische voetafdruk. Geraadpleegd op 8 april 2017, van
https://www.wnf.nl/wat-wnf-doet/themas/voetafdruk/wat-is-ecologische-voetafdruk.htm

279

Literatuur
TOC

280

Toekomstbestendig renoveren
TOC

Bijlagen
Onderstaande bijlagen zijn te vinden op: http://www.toekomstbestendigrenoveren.nl/
Bijlage A Literatuuruitspraken.
Deze bijlage bestaat uit 80 uit de literatuur afgeleide uitspraken die
zijn gebruikt bij het vaststellen van een eerste overzicht van kenmerken
van toekomstbestendige renovatieconcepten.
Bijlage B Assessment 1 – 8.
Het afleiden van beoordelingsvragen uit de literatuur heeft in eerste instantie geleid tot
34 vragen. Daarna zijn de dubbelingen verwijderd wat leidde tot 18 vragen.
Bijlage C Assessment 2 FAAY - BUILT4U - ACTIVE HOUSE.
Dit is het tweede concept van het beoordelingsmodel dat in vier
testcases is gevalideerd.
Bijlage D Toelichting bij assessment 2
Dit is een toelichting bij assessment 2 FAAY – BUILT4U – ACTIVE HOUSE.
Bijlage E Assessment 7 BUILT4U – BJW – BAM NOM.
Dit is de derde bijgestelde versie van het beoordelingsmodel dat in drie testcases
is gevalideerd. Naar aanleiding van deze testcases is het beoordelingsmodel
gereduceerd tot 13 vragen die wederzijds min of meer uitsluitend zijn en vanuit
bouwtechnisch perspectief een vrij volledige beoordeling mogelijk maken
van de toekomstbestendigheid.
 Bijlage F 25 Renovatieconcepten
Deze bijlage bevat 25 beschreven en geanalyseerde renovatieconcepten. Deze
onderzochte renovatieconcepten worden aangeboden door 23 bedrijven. Met
deze 25 renovatieconcepten is een zo compleet mogelijk beeld gegeven van de
renovatieconcepten die in 2015 op de Nederlandse renovatiemarkt beschikbaar
waren. Voor al deze concepten is de in hoofdstuk 3 ontwikkelde vragenlijst

281

Bijlagen
TOC

beantwoord door 23 bedrijven (twee bedrijven hebben twee concepten). Op basis
van de zo verkregen informatie zijn de concepten geanalyseerd en beoordeeld
op hun toekomstbestendigheid.
282

Toekomstbestendig renoveren
TOC

Curriculum Vitae

Ir. Henk Brinksma is geboren op 13 juli 1965 in Utrecht. Als zoon van een aannemer
studeerde hij bouwkunde op de MTS en HTS in Utrecht en architectuur aan de faculteit
Bouwkunde van de TU Delft. Daar studeerde hij in 1993 af op een herbestemmingsplan
voor de Cereol fabriek in Utrecht.
Geboren en opgegroeid in de wijk Wittevrouwen (gebouwd in de jaren 80 van de 19e
eeuw) in Utrecht heeft hij ervaren dat renovaties kunnen leiden tot het opbloeien van
een wijk.
Als hogeschooldocent Bouwkunde op de Hogeschool Utrecht, bij het lectoraat
Vernieuwend Vastgoedbeheer en de NRP academie is hij nauw betrokken bij renovatieonderwijs. Verder is hij sinds 2002 werkzaam als vakredacteur van de reeks Jellema
Hogere Bouwkunde.
Ontwikkelingen op renovatiegebied hebben hem altijd geïnteressseerd. Hij startte
in 2012 zijn onderzoek naar renovatieconcepten omdat hij wil bijdragen aan het
toekomstbestendiger maken van de Nederlandse woningvoorraad.
283

Curriculum Vitae
TOC

284

Toekomstbestendig renoveren
TOC

Stellingen bij het proefschrift
"Toekomstbestendig renoven" van Henk Brinksma,
te verdedigen op 24 november 2017 te Delft.
 1

Op een verlaten defensieterrein wordt er hard gesleuteld aan een machine waarmee
NASA-banden met gegevens van een historische maanreis weer bekeken kunnen worden
(VPRO Tegenlicht oven digitaal geheugenverlies, 7 sepetemeber 2014). ICT ontwikkelingen
dragen dus niet altijd bij aan behoud van kennis over toegepaste technieken, terwijl kennis
van gebruikte bouwtechnieken en materiale cruciaal is bij het renoveren.
2

Terugkijken is eenvoudiger dan vooruitkijken maar wie niet nadenkt over de toekomst,
zal er nooit één hebben (naar John Galsworthy, Brits schrijver, toneelschrijver en
Nobelprijswinnaar literatuur (1932) 1867 - 1933).
3

Het gebruik van Augmented Reality (AR) bij communicatie bij bewoners over
woningrenovaties vergroot het inzicht en de betrokkenheid bij de bewoners.
4

Paula Coehlo (Braziliaans schrijver) stelt: "Vrijheid is niet hetzelfde als
ongebondenheid. Vrijheid is het vermogen om keuzes te maken en je aan datgene
te binden wat het beste voor je is ". Zo geeft het bieden van keuzevrijheid bij
woningrenovatie bewoners ook meer verantwoordelijkheid voor hun woning.
5

Wonen is volgens Van Dale "zijn woning hebben"of "gehuisvest zijn", maar het is ook
een werkwoord en vraagt van iedereen aandacht voor zijn woning en het onderhoud.
6

Het aanpassingsvermogen bepaalt de levensduur van woningen.
7

Er is veel laaghangend fruit te plukken bij het vergroten van de toekomstbestendigheid
vanrenovatieconcepten (dit proefschrift).
8

Als de verwachte levensduur van een woning 120 - 250 jaar is, zal deze ten minste vier
tot negen maal gerenoveerd worden (dit proefschrift).
9

Met het voortgaan van het onderzoek neemt het gezichtsvermogen van de promovendus af.
10

Als we alles al wisten, zou het doen van onderzoek niet nodig zijn (vrij naar Albert Einstein).
Deze stellingen worden opponeerbaar en verdedigbaar geacht en zijn als zodanig
goedgekeurd door de promotoren Prof.dr.ir. V.H. Gruis en Drs. C.I. van der Flier.
 285

Stellingen bij het proefschrift
TOC

286

Toekomstbestendig renoveren
TOC.
