Opmerking
NEDERLANDSCHE PHYTOPATHOLOGISCHE (PLANTENZIEKTENKUNDIGE) V E R E E N I G I N G.
TIJDSCHRIFT

OVER PLANTENZIEKTEN
ONDER REDACTIE VAN

PROF. DR. J. R I T Z E M A B O S EN M. D E K O N I N G
Acht-en-twintigste Jaargang

--

xoe A f l e v e r i n g

--

October

x922

OPMERKING
NAAR

VAN

AANLEIDING

ENTING

VA:N H E T L A A T S T E

EN

ARTIKE:L OVEl~ DEN

BASTAARDDEERING

OP D E

INVLOED

VATBAARHEID

VOOR P A R A S I T A I R E A A N T A S T I N G ; MET BIJSC~IRIFT.
Van den beer LEONARD A . S P R I N G E R te H a a r l e m ontving de
redactie het volgende schrijven:
Haarlem, 22 Juli 1922.
Geachte Redactie.
In 't Maandblad der Vereeniging, 7e aft. 1922 r i n d ik op blz.
100 vermeld, d a t Q,uercus phellos, gefint op Q. ilex, resistenter
zou zijn tegen vorst dan op eigen wortel, en wel gefint 16--17 ~
vorst kon verdragen, terwijl op eigen wortel slechts 7 ~
Is dit niet een vergissing ?
Q. phellos is bij ons volkomen winterhard. Er zijn in ons land
exemplaren van ver over de 100 jaren oud, terwij~ Q. ilex her
in ons land alleen uithoudt op beschutte plaatsen. Op vele plaatsen in ons land bevriest hij.
Q. phellos w o r d t op onze kweekerijen bf worteleeht (uit zaad)
bf veredeld, op pedunculata of rubra gebruikt. Geea kweeker
zal het in zijn hoofd halen phellos op Q. ilex te veredelen. Om
deze te vermeerderen, zet men ze op den wortel van pedunculata,
daar zaailingen jong hog meer te lijden hebben.
Hoogaehtend,
LEONARD

A.
 SPRINGER.
Naar aanleiding hiervan wil ik her volgende o p m e r k e n :
Aan de juistheid van de door den heer SPRINGER medegedeelde
feiten valt natuurlijk uiet te twijfelen. He~ is mij niettemin gebleken, d a t ik juist geciteerd heb: Prof. H. WINKLER wijdt in

144
zijn ,,Untersuehungen tiber P r o p f b a s t a r d e " eenige bladzijden
aan de veranderingen van de resistentie tegen koude. Op blz
136 vinden we in de eerste plaats eenige feiten, ontleend aan
TrrouIN, (,,Sur les greffes", Ann. du mus. d'hist, natur., T. 16,
1810). De zin, welke op Quercus betrekking heeft, luidt bij
Wr~KLER aldus: ,,Un individu de chSne ~ feuille de saule
(Quercus phellos L.), greff~ sur l'yeuse (Quercus ilex), ~ support6
sans abri, 16 ~ 17 degr~s de froid prolong~s p e n d a n t einq jours,
et des individus de la mSme esp~ce, venue de graines, sont morts
7 degr6s et demi de gel6e."
I k heb her oorspronkelijk artikel van THOVIN niet t o t mijn besehikking, zoodat ik niet kan nagaan of her citaat geheel overeens t e m t met het origineel. Aangenomen, dat dit het geval is, zijn
eenige versehillende veronderstellingen mogelijk:
le. D a t in Frankrijk de verhoudingen anders zijn dan bij ons
te lande; dit is eehter s priori zeer onwaarschijnlijk.
2e. ])at er bij THOUIN sprake is van een verkeerde waarneming
of een naamsverwarring.
3e. D a t de ge~nte Quercus toevalligerwijze, b.v. door een zeer
b e s c h u t t e standplaats, besehermd was. Men kan n.1. uit her
eitaat van THOVI~ afleiden, d a t er slechts van 4~n enkel exemplaar van Quercus phellos, ge~nt op Quercus ilex, sprake is.
 Prof. WINKLER wijst er dan ook op d a t d.g. waarnemingen
vrijwel waardeloos zijn: ,,Weisz doch j e d e r m a n n aus den Erfahrungen, die bei groszen Frostschaden oft genug g e m a c h t
worden sind, dasz u n t e r Umsti~nden minimale Standortsdifferenzen auf die Widerstandsf~higkeit der Pflanzen gegen K~lte
sehr groszen Einflusz h a b e n k6nnen. Auch individuelle Verschiedenheiten k6nnen eine grosze Rolle spielen."
Zooals de lezer zal opmerken, heb ik aan her vermelde feit ook
weinig waarde gehecht (,,Quercus phellos op Quercus ilex ge~nt
zou verscbeidene
dagen
1 6 k 17 g r a d e n
vorst
hebben
verdragen
. . . . ") en her alleen genoemd als
voorbeeld ter verduidelijking v a n een theoretische questie.
Dit n e e m t niet weg, d a t wij den heer SPRI~OER voor deze
rectifieatie zeer d a n k b a a r zijn.
I k wil deze gelegenheid aangrijpen om een kleine versehrijving,
waarop ik o p m e r k z a a m g e m a a k t werd, te eorrigeeren: In her
h o o f d s t u k over ,,Chimaeren" (aft. 3, p. 44) sehreef ik: ,,een ehimaere van Vitis vini/era met een Amerikaansche ,,covercoat"
moet redding brengen van de druifluismis~re". I)it is natuurlijk
niet juist. De kern moet (daar de wortels endogeen ontstaan),
Amerikaanseh zijn, het omhullende weefsel Europeeseh. Ver-

145
vangt men op de bedoelde plaats het woord ,,Amerikaansch"
(regel 21) door ,,Europeesch", dan is de tekst overigens geheel
juist.
H. A. A. vA~ D~a LEx.
VERANDERINGEN

IN DE LEEFWIJZE

VAN VOGELS.
 In b e t F e b r u a r i n u m m e r van 1922 van dit tijdschrift schrijft
prof. J. RITZEMA-Bos een verhandeling over ,,De Merel en hare
oeconomische beteekenis." Men kan daarin lezen van eenige
merkwaardige veranderingen in de leefwijze van dien vogel, met
name in de keuze v a n zijn verblijfplaats en in de keuze van zijn
voedsel. H e t schijnt d a t dergelijke veranderingen ook bij andere
vogels wel v o o r k o m e n ; men vertelt ervan in Holland betreffende
de museh. Ze zijn voor den t u i n b o u w van belang.
Van de merel wordt gezegd da$ doze oorspronkelijk voor haar
o p o n t h o u d uitkoos vochtige bosschen met reel onderplanting
en wel in de eerste plaats boschranden. Ze was een schuwe,
verscholen eli eenzaam levende vogel, die zich niet zonder noodzaak buiten het bosch begaf en zelfs op d e n t r e k niet dan ongaarne
zich tijdelijk ophield in kleine bosehjes, plantsoenen en parken.
In sommige streken zijn alle merels eehte woudbewoners
gebleven, b.v. in Mecklenburg. Van hen geldt het bovenstaande
hog ten volle. In andere streken echter, b.v. in Nederland,
h e b b e n vele zich langzamerhand gevestigd in parken, tuinen
en plantsoenen, zelfs binnen de dorpen en steden. Zij zijn zich
daar geheel thuis gaan gevoelen en gewend geraakt ann de
nabijheid van den menseh.
IIet voedsel, d a t ze gebruiken, bestond oorspronkelijk uit
wormen, insecten en vruehten van allerlei soorten. In den laatsten tijd echter sehijnen sommige roofvogelallures te hebben
aangenomen door bet eten van andere kleine vogels.
 De vruchten, die ze gebruiken, zijn voornamelijk de saprijke,
b.v. de handperen, doch schrijft R. B. : he~ schijnt mij toe d a t
ze in de laatste jaren veel vaker ook harde peren en appels
gaan aantasten, meet dan vroeger her geval was.
De door mij bedoelde veranderingen bij de musschen betreffen alleen her voedsel d a t ze gebruiken. In her bekende
boekje van prof. R. B. over ,,Ziekten en beschadigingen der
o o f t b o o m e n " w o r d t vermeld d a t de mussehen in hoofdzaak
gebruiken zetmeelboudende granen; met graankorrels, vooral
in melkrijpen toestand, worden ook de jongen gevoerd, hoewel.
