REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFTLITERATUUR OP HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
oktober 1960

REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFTLITERATUUR OP
HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
Verschijnt maandelijks, behalve in augustus.
Samengesteld door de Stichting voor Econo­
misch Onderzoek der U niversiteit van Am­
sterdam.
A. ACCOUNTANCY
III. LE ER VAN DE IN R IC H T IN G
Organisatieproblemen in de administratieve organisatie
M u l l e r , D r s S j . — N a een inleidende beschouwing over de inhoud van het begrip
„administratieve organisatie” geeft de schrijver een analyse van de aard der gebreken in de
administratieve organisatie en hun grondoorzaken. Er zijn in beginsel twee typen van
grondoorzaken voor het niet aan haar doel beantwoorden ener organisatie. Het ene type
wordt gekenschetst als onbekendheid met mogelijke alternatieven, het andere als het op­
treden van onvolkomendheden in het samenspel met name tussen administratie en overige
organen. In vele gevallen spelen oorzaken van beiderlei type een rol. De voorzieningen
die moeten worden getroffen zullen dan ook van tweeërlei aard dienen te zijn. Zowel ten
aanzien van het overzien van alternatieve mogelijkheden door de betrokkenen als met be­
trekking tot de onderlinge samenwerking binnen het bedrijf zijn de moeilijkheden vooral
de laatste 10 jaar sterk toegenomen; ten aanzien van het laatste vraagstuk bespreekt de
schrijver de mogelijke rol van de psycholoog; vooral het eerstgenoemde probleem houdt
een werkterrein voor de accountant in, dat eveneens en iets uitvoeriger ter sprake komt.
 A III - 1
Maandblad voor Accountancy en Bedrijfshuishoudkunde, mei 1960
E 74
Com putor Operation by a CPA Firm
B r o u c e k , G e r a l d R. — Om ook kleine bedrijven in de gelegenheid te stellen be­
paalde gegevens electronisch te verwerken richtte het accountantsbureau Ring, Mahony
and Armer te Fort Lauderdale in Florida een computor-afdeling op, die werd toegerust met
een kleine computor, de Royal Precision LGP -30. De gegevens kunnen door deze machine
van een ponsrol worden afgelezen, hetgeen een bijzonder voordeel is, omdat het ook aan
kleine bedrijven i.v.m. de geringe kosten mogelijk is de gegevens der administratie op een
rol te ponsen. Er bestaan ponsapparaten, die aan tal van boekhoudmachines, en zelfs aan
gewone telmachines, gekoppeld kunnen worden, en daarvoor is geen enkele organisatorische
verandering nodig.
Het accountantsbureau stelde zich als doel gegevens te verstrekken, die voor de leiding
der ondernemingen bijzonder nuttig zijn, maar die zonder computor niet of zeer moeilijk
en tegen hogere kosten te verkrijgen zijn. Als voorbeeld behandelt de schrijver een transport­
onderneming, en hij laat zien welke uiterst gedetailleerde kosten- en opbrengstgegevens de
computor tegen betrekkelijk geringe kosten aan de cliënt kon verstrekken.
Het is gebleken, dat het succes van een computor-service-bureau afhankelijk is van de
kwaliteit der programmeurs. Snelle en fantasievolle programmeurs zijn onontbeerlijk voor
het welslagen van een dergelijke onderneming, want zij bepalen de kosten.
 A III - 3
The Journal of Accountanc (Verenigde Staten), juni 1960
E 738.4
Beleidsproblemen rondom de administratieve automatisering
S c h r o e f f, P r o f . D r H. J. v a n d e r — Het streven naar meerdere efficiency
doet zich ook voor op het gebied van de informatieverwerking in het bedrijf. Hierbij is de
vraag: wel o f niet automatisering, een beleidspunt van de eerste orde. Te vroege auto­
matisering kan al even schadelijk zijn voor een bedrijf als een te late; aard en omvang
van het bedrijf spelen een rol. Er zijn bedrijven, waarin de administratieve arbeid een
alles beheersende plaats inneemt. Een reeks van overwegingen heeft deze bedrijven er­
toe gebracht tot automatisering over te gaan, waarbij de te verwachten kostenbesparingen
niet steeds op de voorgrond hebben gestaan.
mab

blz. 379

Deze kostenbesparingen zijn uiterst moeilijk te bepalen, doordat er belangrijke - zowel
kwantitatieve als kwalitatieve - verschillen in de informatieverwerking kunnen optreden:
meer doelmatige informaties, kleinere foutenkans, enz. De beslissing om al of niet te
automatiseren dient derhalve op meer te berusten dan op een eenvoudig rekensommetje.
Sommige delen van de informatieverwerking komen voor partiële automatisering in aan­
merking. Door de gezamenlijke exploitatie van een elektronische rekenmachine kunnen ook
die bedrijven bij de automatisering worden betrokken, die niet de omvang hebben voor de
exploitatie van een eigen rekenautomaat. De partiële doorvoering schept de minste risico’s,
maar is niet vrij van nadelen, want zij is te veel instrumenteel en te weinig organisatorisch
gedacht, d.w.z. partiële automatisering kan ertoe leiden, dat men goed verzorgde onder­
delen van de informatieverwerking krijgt, die echter onvoldoende op elkaar aansluiten.
 In de traditionele opbouw van de organisatie wordt een scheiding gemaakt tussen de werk­
zaamheden van de verschillende afdelingen, zoals boekhouding, loonadministratie, enz.
Bij integrale automatisering moet deze indeling worden losgelaten.
A III - 3
Economisch-Statistische Berichten, 1 juni 1960
E 738.4
La guerre des calculateurs électroniques aux Etats-Unis
R i c h a r d, F. M. — Uitgaande van gegevens uit het Amerikaanse tijdschrift „Fortune” ,
geeft de schrijver een overzicht van de huidige stand van toepassing van electronische
apparatuur voor administratieve doeleinden in de Verenigde Staten en een schatting van
de ontwikkelingsmogelijkheden op dit terrein. Ingegaan wordt o.m. op de oorzaken voor
mislukkingen en vertragingen bij de invoering van electronische en mechanische admini­
stratiesystemen en op de mogelijkheden voor service-bureaux op dit gebied; tevens wordt
aandacht gewijd aan de recente technische ontwikkeling o.m. op het gebied van het machi­
naal lezen van documenten.
A III - 3
Revue française de Comptabilité, juni 1960
E 738.4
The auditor and EDP
T o a n , A r t h u r B. — De automatisering met behulp van electronische rekenmachines
zal in de naaste toekomst een grote vlucht nemen. De accountant kan deze ontwikkeling
tot op zekere hoogte remmen, maar evenzeer kan hij een positieve bijdrage leveren door
zijn systeem van interne controle aan de EDP aan te passen. Tot nog toe beperkt de ac­
countant de controle tot de gegevens, waarmee de rekenmachine wordt geïnstrueerd en de
resultaten, welke laatste dan worden vergeleken met oorspronkelijke documenten. Zodra
echter de computor meer actief werk gaat verrichten, zoals het automatisch bestellen van
grondstoffen wanneer de voorraad een zeker minimum heeft bereikt, dient de accountant
zich op de hoogte te stellen van wat er in de rekenmachine plaatsgrijpt.
 Electronic D ata Processing gaf meer mogelijkheden voor wat men pleegt te noemen
management by exception. Volgens de schrijver kan de computor ook nuttige diensten
bewijzen om te geraken to auditing by exception. De accountant kan de machine instrueren
met bepaalde normen en tolerantiegrenzen. De posten die buiten dit interval liggen worden
dan door de machine uitgeworpen en kunnen nader worden onderzocht; bijvoorbeeld:
alle uitgaven die meer dan x°/o van het budget afwijken. Tenslotte noemt de auteur nog
enige andere doeleinden waarvoor de accountant in zijn beroepsuitoefening de computor
gebruiken kan.
A III - 3
The Journal of Accountancy (Verenigde Staten), juni 1960
E 738.4
IV.
LE E R V A N D E C O N TR O LE
Auditors’ Qualified Reports
Een beperkende clausule in de accountantsverklaring kan veel of weinig betekenen. In
dit artikel wordt een aantal van dergelijke clausules geciteerd en besproken, mede in ver­
band met de vraag in hoeverre deze op hun plaats zijn als voetnoot bij bepaalde cijfers en
wanneer ze expliciet in de verklaring dienen te staan.
Voorts wordt het probleem behandeld, door wie en langs welke wegen kan worden op­
getreden in die - gelukkig sporadische - gevallen waar een scherpe beperking van de ac­
countantsverklaring noodzakelijk bleek. De accountant kan zelf weinig doen, ook al weet
hij dat de zaken niet in orde zijn en wat eraan ontbreekt. H ij is immers niet alleen de ver­
trouwensman van het maatschappelijk verkeer maar tevens die van de directie.
De schrijver bespreekt diverse mogelijke oplossingen van dit vraagstuk.
 A IV - 2
Accountancy (Engeland), mei 1960
E 635.451 : E 741.23

m ab

blz. 380

De functie van de bedrijfseconomische statistiek
M e e r , D r s B. v a n d e r — De bevolkingsgroei brengt voor het economisch leven
onvermijdelijk een toenemende gecompliceerdheid mede, hetgeen een perfectionering van
de organisatie, dat wil zeggen van de doelgerichte samenwerking van mensen, vereist.
Aan een organisatie wordt een doel, een richting gegeven, maar het is steeds nodig na te
gaan of de samenwerking zich nog wel in die richting beweegt. Daarvoor is nodig een
waarneming van de richting waarin men zich beweegt en een interpretatie van deze waar­
nemingen, ten einde zo nodig corrigerend op te treden. Deze correctie kan automatisch
gebeuren - men denke hier aan het mechanisme van de gouden standaard - ofwel van een
wilsdaad van een verantwoordelijke instantie afhankelijk te zijn. Voor het bedrijfsleven
is dezelaatste vorm te prefereren boven automatie, doch dan is bewuste interpretatie van
de informatie vereist. H et is de taak van de bedrijfseconomische statistiek deze informatie
te verschaffen en de interpretatie ervan voor te bereiden.
Een belangrijk punt in een organisatie is de snelheid van het corrigerend optreden en
dus ook de snelheid van informatie en interpretatie. Het is soms van meer belang snel te
kunnen stellen dikt er een afwijking in een bepaalde richting van de doelstelling is opgetre­
den dan te weten hoe groot die afwijking precies is.
Ba III - 2
Maandblad voor Handelswetenschappen, mei 1960
E 76

B. BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
a.
A LGEM EN E B E D R IJFSH U ISH O U D K U N D E
III.
 W A A RN EM IN G SM ID D ELEN

Ontwikkeling van de kwaliteitszorg
F r e m e r y , D r s J . D. N . d e — Reeds vóór de tweede wereldoorlog trok de toepassing
van statistische methoden in de industrie de aandacht, maar pas tijdens de oorlog maakte
de „Statistical Quality Control” een enorme opgang in de Angelsaksische landen.
In Nederland werd in 1945 de Vereniging voor Statistiek opgericht met als eerste sectie
de Bedrijfssectie, en als periodiek „Statistica Neerlandica” . Deze vereniging neemt sinds
1952 een examen af, waaraan het diploma van „Statistisch Analyst” is verbonden. Ook de
Statistische Afdeling van het Mathematisch Centrum te Amsterdam en de Afdeling Be­
werking Waarnemingsuitkomsten T.N.O . besteedden aandacht aan het gebruik van statis­
tische methoden in de industrie.
In 1954 werd met overheidssteun de Stichting Kwaliteitsdienst voor de Industrie opge­
richt, die het tijdschrift „Sigma” , een periodiek voor industriële statistiek en kwaliteits­
beleid uitgeeft, en sinds 1959 een cursus voor kwaliteitsanalist verzorgt. Het secretariaat
van de „European Organization for Quality Control” berust ook bij de Kwaliteitsdienst.
U it al deze activiteiten, het in Nederland verschijnen van het handboek voor kwaliteits­
beheersing van Schaafsma en Willemze, de ruime belangstelling die jaarlijks de Statistische
D ag en de D ag voor Kwaliteitszorg trekken, kan worden geconcludeerd, dat in ons land,
zeker in verhouding tot elders in Europa, de belangstelling voor een modern doelbewust
kwaliteitsbeleid thans zeer groot is.
Ba III - 2
Economisch-Statistische Berichten, 11 juni 1960
E 76 (311.42)
(„Tien jaar industrialisatie” )

IV.
 L E E R V A N D E K O S T P R IJS E N D E P R IJSV O R M IN G

Standardkostenrechnung, Grundprinzipien, Gestaltungs- und Anwendungsmöglichkeiten
W e b e r, K. — De beginselen van de standaardkostenberekening worden in dit artikel
helder uiteengezet; tevens worden verschillende vormen besproken waarin deze kan worden
opgezet. De auteur gaat vrij uitvoerig in op de gegevens welke kunnen worden gebruikt
om tot hoeveelheids- en tijdstandaarden te komen. Het vraagstuk van de prijs waartegen
de standaardhoeveelheid, resp. -tijd het best kan worden gewaardeerd, komt eveneens ter
sprake. De nadruk ligt sterk op het analyseren van de afwijkingen tussen de standaard en
de werkelijke offers. Basis voor de kostprijscalculatie dient te zijn een zorgvuldige projectie
van de produktieomvang. Budgettering, ook van de algemene kosten, wordt gezien als een
onmisbaar onderdeel van de calculatie op basis van standaardkosten.
De auteur stelt dat het behandelde systeem toepasbaar is op het terrein van de produktie

m a b blz. 381

in engere zin, maar ook op dat van het beheer, de administratie en de verkoop. Hij be­
spreekt in het kon een aantal toepassingen van uiteenlopende aard en vermeldt uitvoerige
bibliografische gegevens.
 Ba IV - 2
Industrielle Organisation, 1960 nr. 5
E 136.323/4
Vervangingswaarde en alternatieve kosten
K l e e r k o p e r , P r o f . D r S . — Dit artikel is een reactie op de beschouwing van van
der Zijpp in de Economist van maart/april 1960, waarin o.m. werd gesteld dat de kostprijs­
calculatie in de bedrijfshuishouding dient te worden gebaseerd op de theorie van de alter­
natieve kosten. N a een inleidend voorbeeld gaat de auteur in op de definitie van de alter­
natieve kosten zoals die door van der Zijpp is gegeven. Hij constateert, dat men bij toe­
passing van de alternatieve kosten in deze zin en bij rationeel economisch handelen nooit
tot een verlies kan concluderen. Voorts ligt in de gegeven definitie het marginalisme a pri­
ori opgesloten; de stelling van van der Zijpp dat op het pro en contra van het marginalisme
niet behoeft te worden ingegaan, daar het kostenbegrip als zodanig daarbij niet in het
geding is, blijkt dus niet houdbaar. Een nadere bezinning op de leer van de alternatieve
kosten voert de schrijver tot de conclusie dat zij iets kosten noemt dat wezenlijk een op­
brengst is. Zij kan een - onvolledige - norm voor een prijspolitiek opleveren, namelijk de
norm dat men zal verkopen op de hoogste markt. Voor de problematiek van de kostprijs
is het alternatieve kostenbegrip echter irrelevant; de gehele bedrijfsbeoordeling berust op
een vergelijking tussen de opbrengsten en de integrale kostprijs in de zin van de vervan­
gingswaarde.
 Vervolgens wordt ingegaan op de kritiek op de leer van de vervangingswaarde welke
door van der Zijpp is gegeven. De kern ligt hier in het onderscheid tussen de situatie van
een bedrijfshuishouding in liquidatie enerzijds („economie van de curator” ), die van het
„going concern” anderzijds. Bij van der Zijpp bestaat een misverstand omtrent het wezen
van de wet van de continuïteit. Voorts heeft hij de onmisbaarheid van de functie van het
houden van de voorraad niet onderkend. Een en ander heeft tengevolge dat hij niet inziet
dat het „gemis” van het geruilde goed een werkelijke vervangingsnoodzaak betekent in die
gevallen, waar de wet van de continuïteit werkt en een minimum voorraad bestaat.
Binnen de doelstelling van de als continu beschouwde bedrijfshuishouding is er een direct
causaal verband tussen het vervangen en het verkopen van het produkt.
Voor zover de alternativiteitsgedachte bruikbaar is staat zij naast de theorie van de
vervangingswaarde en de kostprijs en niet daar tegenover.
Ba IV - 2e
De Economist, mei/juni 1960
E 136.2
Moeilijkheden met de vervangingswaardetheorie
M e y, P r o f. D r J . J. — De schrijver confronteert hier de door Prof. van Muiswinkel
in het najaar 1958 gegeven beschouwingen over de vervangingswaardeleer met de door
hemzelf ontwikkelde opvattingen. Hij gaat daarbij grotendeels uit van het door hem
elders uitgewerkte onderscheid tussen transactie-resultaat en voorraadresultaat van daaruit
o.m. enkele punten welke samenhangen met het bepalen van de winst.
 De schrijver ziet principieel geen verschil tussen de gedachtengang van de vervangings­
waardeleer met betrekking tot de invloed van prijsveranderingen bij deelbare en ondeelbare
voorraden. In beide gevallen is het bepalen van de offers op het moment van de ruil nog
onvolledig, omdat men niet alle offers kent en de offers niet kan waarderen op de grootte
die zij straks zullen blijken te hebben gehad.
Voorts wordt ingegaan op enkele concrete suggesties van Prof. van Muiswinkel en op
een aantal verdere kritiekpunten. Over het geheel genomen is de schrijver het wel eens
met diens opvattingen, al bestaan hier en daar deels terminologische, deels reële verschil­
punten.
Ba IV - 2e
Maandblad voor Accountancy en Bedrijfshuishoudkunde, juni 1960
E 136.322.1
Winstbepaling en winstbestemming
M e y, P r o f. D r J . L. — D it artikel is een bewerking van een voor de Maatschappij van
Nijverheid en Handel gehouden voordracht. Schrijver toont aan dat winstbepaling een
beleidsvraagstuk is en niet een rekenprobleem dat op basis van objectief vaststaande ge­
gevens kan worden opgelost. Noch de aandeelhouders, noch de geldgevers of de fiscus be­
horen dan ook invloed op de winstbepaling te hebben; deze kan, economisch gezien, evenmin
statutair worden geregeld. Slechts de leiding van de onderneming kan vaststellen wat aan
de onderneming kan worden onttrokken.
 m ab blz. 382

Winstbestemming is uiteraard eveneens een daad van beleid, en wel een die behoort
tot de bevoegdheden van de aandeelhouders en eventuele andere deelgerechtigden in het
ondernemingsresultaat. Directies behoren zich hiermee niet in te laten. Toch gebeurt dit
veel, en wel in de vorm van geheime reservering. Voor zover dit niet in feite een voor­
zichtige winstbepaling is, - welke vooral na de oorlog terrein wint, en terecht -, berust
dit op een verwarring van winstbepaling en winstbestemming. Er zijn echter nog allerlei
andere motieven voor geheime reserveringen mogelijk, zoals expansiefinanciering in de
toekomst of het vergelijkmatigen van de dividenduitkeringen. De auteur toetst er verschil­
lende op hun merites en gaat vervolgens na welke gevolgen geheime reservering met be­
trekking tot financiering via de kapitaalmarkt kan hebben.
Ba - IV - 8
De Naamloze Vennootschap, mei 1960
E 342 : E 346
V.
 LEER VAN D E F IN A N C IE R IN G

Die Finanzierung langfristiger industrieller Investitionen
B r u n n e r , A n d r e a s C .: — Alhoewel de Zwitserse ondernemingen erg weinig ge­
gevens verstrekken over hun financiële situatie meent de schrijver te mogen stellen, dat in
Zwitserland 75 %> van de vermogensbehoefte der industrie gefinancierd wordt met eigen
vermogen en 25 °/o met vreemd vermogen. Eén-derde van dit eigen vermogen is verkregen
uit emissies of deelnemingen, hetgeen betekent dat 50 %> van de totale vermogensbehoefte
der Zwitserse industrie gefinancierd is met behulp van ingehouden winst. Op het eerste
oog komt een verhouding tussen eigen vermogen: totale vermogen als 3 : 4 wellicht on­
aanvaardbaar voor, maar uit het Quarterly Financial Report for Manufacturing Corpora*
tions van de Federal Trade Commission blijkt, dat in de Amerikaanse industrie het eigen
vermogen ruim 66 %> van het totale vermogen uitmaakt en dan is, gezien de conservatieve
financieringspolitiek der Zwitserse industrie, een cijfer van 75 °/o voor Zwitserland alles­
zins aannemelijk. Bij de becijfering van bovengenoemde percentages heeft de schrijver met
geheime reserves rekening gehouden.
Deze situatie maakt het voor jonge ondernemingen moeilijk om een obligatielening ge­
plaatst te krijgen, want de reeds gevestigde N .V .’s kunnen bij de uitgifte van een lening op
buitengewoon hoge reserves bogen en dit schroeft de eisen der kredietgevers op. Hetzelfde
overkomt de jonge industrieën, die bankkrediet willen opnemen.
Het artikel wordt besloten met een beschouwing over de fiscale aspecten van de zelf­
financiering in Zwitserland.
Ba V - 6
Industrielle Organisation, juli 1960
E 322.21
VI.
 LE ER V A N D E O R G A N ISA T IE

Der Entwurf eines Numerierungssystems unter besonderer Berücksichtigung der
Kapazitatstheorie
S c h i l d k n e c h t , J a k o b — Meer en meer zien zich ook middelgrote en kleine on­
dernemingen gesteld voor de vraag, hoe zij verbale begrippen kunnen aanvullen met nu­
merieke klassificaties. Deze geven de mogelijkheid tot een indeling en nomenclatuur wel­
ke nauwkeuriger vastligt en minder plaats voor misverstanden laat. De invoering van
ponskaartensystemen en van modernere organisatiemethoden drijft in dezelfde richting.
In dit artikel wordt een analyse gegeven van de gezichtspunten welke van betekenis zijn
bij het ontwerpen van een bruikbaar systeem van numerieke klassificatie. In het tweede
deel wordt ter illustratie een aantal details van een voorbeeld uit de praktijk besproken.
Ba VI - 1
Industrielle Organisation, 1960 nr. 5
E 640
Industrialiseren en uitbesteden
M e e, B. J. v a n d e r — In het Rapport Studiegroep Industrie wordt uitbesteden om­
schreven als het aan een ander bedrijf overdragen van een gedeelte van het eigen produktieprogramma. In de praktijk wordt vaak van uitbesteden gesproken waar het in wezen om
handelsartikelen gaat; om artikelen dus, die door de leverende ondernemer ook aan anderen
worden verkocht.
Het uitbesteden blijkt in Nederland wat betreft de levertijd nog al eens moeilijkheden
te geven. Een andere factor is, dat het toeleverende bedrijf in zekere zin een dependance
van de uitbestedende onderneming vormt en daardoor ontstaat een wederzijdse afhanke­
lijkheid, welke gezien de individualistische mentaliteit van de Nederlandse ondernemer
een belemmering vormt voor de ontplooiing van het uitbesteden in ons land.
 m ab blz. 383

Voor sommige massa-artikelen eist de Euromarkt wellicht fusies tussen grote onder­
nemingen. Deze mammoet-bedrijven vergroten echter de kwetsbaarheid van de volkshuis­
houding, zodat, naar het oordeel van de schrijver, Nederland het meest gebaat zal blijken
te zijn bij een per bedrijfstak verschillende samenwerking van zeer gespecialiseerde onder­
nemingen. Zodoende zal in de toekomst de klemtoon vallen op de specialisatie-uitbesteding,
maar dit eist een bereidheid aan beide zijden om zich op een langdurige samenwerking in te
stellen en een nauw overleg per bedrijfstak om door typcbeperking de seriegrootte voor de
toeleveranciers aantrekkelijker te maken.
Ba VI - 2
Economisch-Statistische Berichten, 15 juni 1960
E 612.133
(„Tien jaar industrialisatie”)
Efficiencybevordering als probleem van de topleiding
S a n d e r s , C. E. s o c . p s y c h . d r s . — Krachten, die de produktiviteit bevorderen,
kunnen aan de andere kant ook strevingen oproepen, die aan het resultaat afbreuk doen.
Steeds moet men zich rekenschap geven van de sociale situatie, waarin de kracht werkt.
 Het kernprobleem van de efficiencybevordering als vraagstuk van de topleiding is: hoe
leren wij in onze actie rekening houden met de sociaal-psychologische krachten in onze
arbeidsorganisatie. D it vraagstuk wordt opgelost door overleg en motivering. De schrijver
definieert het overleg als een vorm van samenwerking, waarbij de topleiding voor de door
haar te nemen beslissingen gevoed wordt door gegevens van haar medewerkers. Dit overleg
zal vooral efficiencybevorderend werken indien de topleider eigen functioneren ter discus­
sie durft te stellen en eigen fouten durft te erkennen. Onder motivering wordt verstaan
het opwekken van krachten in dienst van het bereiken van een optimaal produktief resul­
taat, hetgeen kan worden bereikt door de medewerkers het gevoel te geven als subject en
niet als object behandeld te worden. Een en ander brengt met zich mee, dat in de toekomst
aan sociaal gedragsonderzoek in de onderneming een ruime plaats zal moeten worden in­
geruimd.
Ba VI - 16
Tijdschrift voor Efficiëntie en Documentatie, juni 1960
E 641.221
VII.
LE ER V A N DE A RBEID SV O O RW A ARD EN

De groei van Methoden Tijd Meting
Ma y n a r d , H a r o l d B. — De grondslagen van het voorafbepaalde tijdstudiesysteem
werden gelegd in de periode 1941-1946. In 1947 werden de resultaten door Maynard, Stege­
merten en Schwab gepubliceerd in „Methods-Time-Measurement” . In 1950 werd in de
Verenigde Staten de MTM Association for Standards and Research opgericht en in 1957 in
Europa het MTM InternationaEDirectorate.
Er zijn in de groei der MTM twee fundamentele ontwikkelingen te onderscheiden: het
gedetailleerde onderzoek van bewegingen en bewegingskenmerken en het streven om de
tijd voor een werkzaamheid sneller te kunnen vaststellen door combinaties van bewegingen
te maken.
 Dit laatste leidde tot de Unified Standard Data methode. De MTM maakt het mogelijk
snel elementaire tijden op te bouwen, en wanneer deze elementaire tijden op de juiste wijze
gecombineerd worden kan zonder veel moeite een tijdformule worden ontwikkeld. Tijdformules reduceren het aantal besluiten dat genomen moet worden om een standaard op te
stellen, nog verder. Maar, waar het werk te gevarieerd van aard is, zoals bij onderhouds­
werkzaamheden het geval is, vergen zelfs tijdformules nog te veel besluiten. Voor onder­
houdswerkzaamheden zijn daarom de Universal Maintenance Standards ontwikkeld.
Ba VII - 5
Tijdschrift voor Efficiëntie en Documentatie, juni 1960
E 641.214.21
Team-Arbeit
In een speciaal nummer van het tijdschrift „Industrielle Organisation” zijn de voor­
drachten over „Teamwork” verzameld welke werden gehouden ter gelegenheid van het
congres van de „Schweizerische Stiftung für angewandte Psychologie” in maart 1960.
De samenwerking van mensen in de industrie, in de economie als geheel, bij opleiding
en training, leiding en researcharbeid wordt door een zevental deskundigen belicht.
Ba VII - 5
Industrielle Organisation, 1960 nr. 6
E 644.0

m ab blz. 384.
