VERSCHIL IN INKOMEN VOOR RIJKS- EN PLAATSELIJKE INKOMSTENBELASTING
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJUSHUISHOUDKUNDE

21

Van Dien gaat dus blijkbaar van de veronderstelling uit dat plaats van, onverwacht na vele jaren, drie deuren voor de
de Vereeniging van Academisch gevormde Accountants alleen academisch gevormde accountants?
ten doel heeft het openen van eene gelegenheid tot het vormen N.B. In het December-nummer schrijft H. J. Broekveldt:
van een gereglementeerd toezicht, zooals bij andere genoemde „Genoemde drie vereenigingen toch zijn de leidende en hun
vereenigingen reeds aanwezig was in den vorm van een Raad leden worden door de overheid als volwaardig accountant
van Toezicht, Discipline of/en Tucht. Vervolgens zegt hij: de erkend, waarnaast nog te noemen zijn de buiten vereenigingshier genoemde andere vereenigingen openen thans voor1 de verband
academiscche Accountants.”
academisch gevormde accountants de gelegenheid om zonder Mag ikopgeleide
opmerken
de eenige erkenning van de over­
meer als lid toe te treden en dus heeft het afzonderlijk bestaan heid t.o.v. accountantsdatnog
alleen aan te wijzen is voor de
der Vereeniging van Academisch gevormde Accountants geen academisch gevormden ? Zij alleen
worden benoemd tot
doel meer, althans niet in den huidigen vorm. (vrij vertaald). Rijks-accountant der belastingen kunnen
(na een aanvullend-examen
Het komt mij voor dat op deze wijze een en ander wel wat al belastingrecht) ; alle andere diploma-houders
moeten alsnog het
te eenvoudig wordt voorgesteld. Betreffende het doel zij ver­ belasting-öccoimfawts-examen in zijn geheel afleggen.
wezen naar Art. 2 der Statuten waarin is gesteld: de bevor­
Dr. G. BRACKEL
dering van het accountantswezen in Nederland en koloniën en
het behartigen van de belangen harer leden bij het uitoefenen
Naschrift
van het beroep. Dit doel is heel wat ruimer gesteld en spreekt
Zooals
de
inzender
juist
citeert, heb ik gezegd : „The Associa­
zelfs niet eens van de organisatie van een of ander gereglemen­
tion
......
owes
its
existence........enz.
 ’’ Ik heb dus niets omtrent
teerd toezicht.
In art. 3, aangevende de middelen waarmede de Vereeniging haar doel gezegd, maar mij beperkt tot de mededeeling van de
zal trachten haar doel te bereiken, wordt onder C. genoemd: oorzaak waaraan de Vereeniging haar ontstaan heeft te dan­
het instellen van een Raad van Toezicht, nadat onder B. reeds ken. Deze mededeeling is, natuurlijk, juist, evenzeer als het
is genoemd: het bevorderen van de universitaire opleiding. juist is dat de Vereeniging, bij de oprichting, haar doel verder
Zonder zeer sterke argumenten is het onjuist een der middelen uitbreidde. Ik blijf van meening dat de Vereeniging van Acade­
tot het bereiken van een doel, als het doel zelve naar voren te misch Gevormden in haar tegenwoordig en vorm geen reden van
bestaan heeft, al kan ik mij levendig voorstellen, dat zij met
schuiven en hierop dan conclusies te bouwen.
Eenmaal het algemeen en hooger doel weder in eere hersteld, een gewijzigde doelstelling blijft voortbestaan. Onze Engelsche
zou ik willen vragen, gezien het feit dat deze kwestie in het collega’s hebben golfclubs, schaakclubs en veel andere vereeni­
afgeloopen voorjaar aan de orde is geweest, is het dan zoo on­ gingen. uitsluitend toegankelijk voor accountants, en het is zeer
gewoon, dat de academisch gevormde accountants, wier oplei­ begrijpelijk — en zelfs zeer nuttig voor het beroep, — dat
ding en omgeving tijdens den studie-tijd zoo sterk afwijken van collega’s zich, naast de groote vereenigingen, combineeren uit
van de belangen of de omstandigheden welke zij gemeen
de andere bestaande opleidingen; wier opleiding voor bet docto­ hoofde
hebben.
 raal examen, tevens vormend de voorafgaande opleiding voor
het examen in de rekening-wetenschap, zelfs hiervan een deel Op den verderen inhoud van het schrijven behoef ik niet in
uitmakend, zooveel breeder en dieper is dan de voorafgaande te gaan, omdat die niet de aangevallen tirade betreft.
E. VAN DIEN
opleidingen bij dezelfde soort van examens der andere vereeni­
gingen, een eigen kijk en inzicht hebben of krijgen in de nooden
VERSCHIL IN INKOMEN VOOR RIJKS- EN
van het vak en de eischen, welke aan de uitoefening daarvan
PLAATSELIJKE INKOMSTENBELASTING
in de toekomst gesteld moeten worden, alsmede omtrent de
middelen, welke aangewend moeten worden, om tot dit doel te
komen. Is het dan wel juist, gezien de bestaande ongeregelde Hoewel ongetwijfeld de gedachte van den Gemeentewet gever
verhoudingen, te meenen dat verspreiding der academisch ge­ is geweest, dat rijksinkomstenbelasting en plaatselijke inkom­
vormde accountants over de andere genoemde accountantsver- stenbelasting naar hetzelfde inkomen zouden worden geheven,
eenigingen meer bevorderlijk is voor het accountantsberoep als een gedachte blijkbaar belichaamd in het straks nog een paar
zoodanig dan eendrachtig samenwerken dezer personen en ge­ maal aan te halen art. 243c der Gemeentewet, is niettemin bij
heel te vergeten dat ook hier „Eendracht Macht maakt”, zonder de uitvoering weinig van die gedachte terecht gekomen. Zulks
nu de macht van accountantsvereenigingen in het algemeen te is veroorzaakt in den grond door de wet, maar daarnaast door
willen overschatten.
enkele arresten van den Hoogen Raad, waaronder één nog van
De leden der desbetreffende Vereeniging hebben dit blijkbaar zeer jongen datum, die ik zoo dadelijk de revue zal laten pasvoldoende gevoeld met als gevolg de opdracht van de Buiten­ sccren. Bij die arresten is aan den tekst der wet alle recht, mis­
gewone Algemeene Vergadering, speciaal hieraan gewijd, aan schien wel te veel recht, wedervaren.
 liet Bestuur om aan de leden en toekomstige geslaagden afwij­ De vraag of deze bespreking nu nog noodig althans up to
zend te adviseeren omtrent toetreding tot een der andere ver­ date is, beantwoord ik beslist bevestigend. Wel zijn de artikelen
eenigingen, hangende de besprekingen in de Staatscommissie- der Gemeentewet, waarover ik het hierbij wil hebben, vervallen
Aecountantswezen en als zijnde zeer zeker niet gewenscht ter bij artikel 23 der wet van 15 Juli 1929, Staatsblad No. 388,
bevordering van het hoogere doel, zoolang de andere vereeni­ houdende herziening van de financicele verhouding tusschen
gingen nog steeds zelve niet tot eenheid zijn gekomen.
het Rijk en de gemeenten en wel zal ingevolge art. 12 dier wet
Het komt mij voor dat voor het zelfstandig voortbestaan van de gemeentefondsbelasting straks de plaats innemen van de
zoovele andere vereenigingen, zelfs van de voornaamsten, dan tegenwoordige plaatselijke inkomstenbelasting. Doch een en
ook minder grondige redenen aanwezig zijn dan voor het zelf­ ander is eerst met ingang van 1 Mei 1931 het geval. En instandig bestaan der Vereeniging van Academisch gevormde tusschen zullen we dus nog deo volente de beide belastingjaren
Accountants.
1929/30 en 1930/31 onder het oude regime medemaken. Voor
Als laatste vraag zou ik dan nog willen stellen, waarom die periode mag men derhalve niet onbekend zijn met de voor­
openen de drie voornaamste vereenigingen, die gélukkig in zoo­ schriften die de heffing beheerschen, voorschriften bovendien,
vele zaken één lijn trekken, niet één deur voor al hare leden, in die zich niet zoo vanzelf laten aanvoelen. En na hiermede myn

22

MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJPSHUISHOUDKUNDE

goed recht te hebben aangetoond op de onderwerpelijke bespre­ verschil mochten constateeren als hierboven gesignaleerd, er
king, ga ik nu tot mijn eigenlijk onderwerp over.
 niet zoo vreemd tegen aan zullen zien als anders wel gebeuren
zou.
B. VAN DEN BERG
Allereerst valt dan te wijzen op het volgende verschil.
De bepaling van art. 128 der wet op de inkomstenbelasting
1914 betreffende niet-belastingheffing ten volle van het aan
Naschrift
sommige pensioenen, wachtgelden en lijfrenten genoten bedrag,
is niet toepasselijk bij de heffing van plaatselijke inkomsten­ Naar aanleiding van een gestelde vraag diene nog het
belasting. Voor de laatste heffing toch geldt art. 243c der ge­ volgende:
In § 134 der Algemeene Instructie voor de ambtenaren der
meentewet, volgens hetwelk het zuiver inkomen berekend wordt directe
met betrekking tot de heffing der belastin­
volgens de bepalingen van hoofdstuk II der wet op de inkom­ gen naarbelastingen
inkomen
en
vermogen, is o.a. voorgeschreven dat het
stenbelasting 1914, terwijl genoemd art. 128 voorkomt in hoofd­ veranderen van de jurisprudentie
aanleiding behoort te
stuk XVII. Op deze oorzaak voor verschil in inkomen tusschen geven tot het ambtshalve verleenengeen
van
vermindering of ont­
Rijk en gemeente ten voordeelc der gemeente, is de aandacht heffing op een aanslag, (art. 109 wet inkomstenbelasting
j°, art.
gevallen door het arrest van den Hoogen Raad van 11 April 265g Gemeentewet).
1928, B. i. b. no. 4258 (W. v. h. R. 11819), dat een beslissing in Ook zal het hierboven besproken arrest van den Hoogen Raad
vorenstaanden zin inhoudt.
van 26 Juni 1929 geen bijzondere omstandigheid vormen tot
Ten tweede zijn de volgende verschillen te memoreeren.
inroepen van de wet van 28 Juni 1926, Staatsblad 227, op
De artikelen 99 en 101 der wet op de inkomstenbelasting het
overschrijding
van termijnen.
 1914, inzake voorkoming van dubbele belasting, zijn als voor­ Met meergenoemd
zal dus enkel zijn rekening te hou­
komende in Hoofdstuk XIV niet van toepassing in zake plaat- den bij aanslagen, diearrest
nog
zijn
op te leggen, onverschillig over
selijkc inkomstenbelasting (zie wederom het hierboven aange­ welk belastingjaar, en bij uitspraken
op tijdig ingediende be­
haalde art. 243c der gemeentewet). Wèl mag enkel voor laatst­ zwaarschriften
tegen
opgelegde
aanslagen.
genoemde heffing de buiten Nederland geheven inkomsten­
belasting ex. art. 10 worden afgetrokken, maar verder is bij de
plaatselijke inkomstenbelasting niet te gaan. Een en ander is te
EXAMENVRAAGSTUKKEN
leeren uit arresten van den Hoogen Raad van 24 Februari 1926.
Red.: ABR. MEY en JAMES POLAK
B. i. b. no. 3781 en 17 Nov. 1926, B. i. b. no. 3927 (zie ook Min.
res. B. i. b. nos 3782 en 4334). Ook hier wederom een ander
Boekhouding van een Commissionnair in Effecten
inkomen voor de gemeentebelasting dan voor de rijksbelasting.
Last not least iets uit het arrest van den jongsten tijd, waarop (Zie Maandblad voor Bedrflfshuishoudkun.de en Accountancy
ik in den aanhef van dit artikel doelde, de derde bron van
1928 No. 1)
verschillen.
 Een artikel der gemeenteverordeningen op de heffing der De wijze waarop de Commissionair in het onderhavige vraag­
plaatselijke inkomstenbelasting ,bepalende dat de artikelen 31 stuk
zijne boekhouding voert is niet in overeenstemming met
en 32 der wet op de inkomstenbelasting 1914 overeenkomstige hetgeen
litteratuur omtrent de administreering van effec­
toepassing vinden, mist verbindende kracht, als in strijd met tenzaken demededeelt
en klopt evenmin op hetgeen in rationeele
art. 243c, eerste lid. der Gemeentewet (Het percentage van hef­ praktijk gebruikelijk is, ook al voldoet dat laatste niet steeds
fing is voor alle belastbare inkomens gelijk). Stel man ƒ 5000 aan wat de litteratuur voorschrijft. Wat echter is de denkfout,
inkomen, vrouw ƒ 1000 inkomen, en dat art, 32, sub 3°, der wet die aanleiding geeft, dat onze commissionair tot het beschre­
op de inkomstenbelasting toepasselijk is (huwelijksche voor­ ven systeem geraakt?
waarde : de vrouw bedongen het beheer harer goederen en het Hij boekt de aan- en verkoopen in de cliënten-, aan- en vervrij genot harer inkomsten). Dan is voor rijksinkomstenbelas­ koopboeken bij het verzenden der nota’s en joumaliseert die op
ting ’s mans aanslag 5/„ van dien naar het gezamenlijk belast­ ..Effecten” (beter ware „Effectenorders” ) tegenover „Cliën­
baar inkomen van ƒ 6000, de aanslag van de vrouw 1ƒ6 van dien ten”. De ter beurze van den hoekman gekochte of aan hem ver­
naar genoemd belastbaar inkomen van ƒ 6000. Blijkens een kochte fondsen schrijft hij alleen pro-memorie in en het vraag­
arrest van den Hoogen Raad van 26 Juni 1929, W. v. h. R. stuk doet vermoeden, dat hij zelfs de koerswaarde niet bere­
12014, waarvan hierboven de quintessens werd vermeld, is kent. De man boekt voorts de betalingen en de ontvangsten
echter voor de berekening vair den aanslag der plaatselijke in­ voortvloeiende
uit de levering en aflevering van en aan de beurs
komstenbelasting het inkomen van den man ƒ 5000, dat van de op Effecten-rekening.
 vrouw ƒ 1000. Hiermede is wederom een geval ontstaan van „Beurs” valt dus weg. De gebruikelijke tusschenrekening
verschil in inkomen bij Rijk en gemeente. Zou in dit geval een Dat wegvallen der „Beursrekening” zou men eventueel
feit voor navordering ontdekt worden blijkens hetwelk het in­ kunnen verdedigen uit een besparing van arbeid, maar dat
komen van den man niet ƒ 5000 maar b.v. ƒ 7000 is, terwijl de pro-argument valt in het niet tegenover het verlies aan in­
juistheid van de ƒ 1000 inkomen der vrouw onaangevochten terne controle. Die Beursrekening heeft een eigenaardige po­
blijft, dan zou de vrouw door de veranderde inkomstenverhou­ sitie, ze controleert zoowel de van de beurs nog te leveren en
ding wel voor rijksinkomstenbelasting en verdedigingsbelasting
ontvangen fondsen als de dientengevolge nog aan beurs­
II, niet voor plaatselijke inkomstenbelasting zijn na te vorderen. tefirma’s
en van hen te vorderen bedragen. Ze
De rechtspraak van den Hoogen Raad, waarvan een en ander geeft dusvei’schuldigde
een post in debet en credit op de geldbalans. zoowel
de noodzakelijke consequentie is, strekt in het kort gezegd om
een post in credit en debet op de fondsenbalans. Nu kan
te verzekeren, dat, voor plaatselijke inkomstenbelasting geen als
onze man zijn fondsenbalans nog wel opmaken, want hij heeft
strijd ontstaat met den regel, dat voor alle belastingplichtigen de beurs aan- en verkoopboeken pro-memorie, maar hij heeft
met het zelfde belastbaar inkomen gelijke plaatselijke inkomsten­ geen controle dat het postenverband wederkeerig sluit, wat
belasting wordt geheven.
hij bij benutting der fondsenrekening wel gehad zou hebben
Gekomen aan het einde van mijne uiteenzetting hoop ik daar­ en daarmede vervalt voor hem de beteekenis van de interne
mede te bereiken, dat zij die een lang niet op zich zelfstaand contrôle door de fondsenbalans. Ook zou hij met een beurs-.
