ZELFSTANDIGHEID VAN DEN ACCOUNTANT
MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJESHÜISHOÜDKUNDE
147
van den vader. Uit een en ander volgt, dat inkomsten van den art. 10 der wet bedoelde bedrijfskosten behoort (de Raad van
minderjarige (in geld of geldswaarde) in liet bedrijf van den Beroep had hier ten onrechte art. 19, laatste lid, der wet in het
vader behaald, tengevolge van het wettelijk vruchtgenot, als geding gebracht en den vader uit dien hoofde aftrek geweigerd
inkomsten van den vader moeten worden beschouwd. Die in­ van loon, kost en inwoning ten behoeve van diens in zijn bedrijf
komsten komen automatisch onder het inkomen van den vader, werkzamen minderjarigen zoon);
waartoe zij behooren, indien de vader bij de berekening van de dat dit loon wèl toekomt aan den vader, die aanspraak heeft
zuivere opbrengst van zijn bedrijf voor feitelijk uitgekeerd loon . op het wettelijk vruchtgenot, doch deze dit loon dan geniet
in geld of geldswaarde niets in aftrek brengt. Doet hij dit wèl krachtens zijn wettelijk vruchtgenot en niet uit zijn bedrqf.
dan moet eene correctie worden aangebracht in dier voege, dat Deze punten komen naar voren in geval de zoon vóór den
gelijk bedrag als bate ten behoeve van den vader wordt geboekt aanvang van het belastingjaar meerderjarig wordt.
uit diens afzonderlijke bron van inkomen, de •dienstverhouding In het artikel waarin vooropgesteld dat het wettelijk vrucht­
van den minderjarigen in zijn bedrijf werkzamen zoon.
 genot een afzonderlijke bron van inkomen is, werd de-kwestie
Dit alles heeft ons een arrest van den Hoogen Raad van behandeld in den zin van het hier door den Hoogen Raad ge­
31 Dec. 1924, B. 3571, geleerd, dat wel haast een zekere bekend­ wijsde, als het ware bij intuitie gevoeld. Enkel volledigheids­
heid heeft verworven. Minder algemeen bekend zijn echter nog halve wordt hierop bij deze nog even de aandacht gevestigd.
de consequenties, die voortvloeien uit ’s Hoogen Raads hier­
boven ontwikkelde leer. Misschien wèl deze, dat de kwestie is
ZELFSTANDIGHEID VAN DEN ACCOUNTANT
te ondervangen, doordat twee vaders elkanders zoons in hun
bedrijf werkzaam doen zijn, in welk geval er van afzonderlijken In aansluiting aan het Lastige Geval, opgenomen in het Mei­
arbeid sprake is en niet van wettelqk vruchtgenot.
nummer, behandelt collega Rutgers in het Aug./Sept. nummer
Stel verder een vader, wiens boekjaar in bedrijf samenvalt van
„Accountancy” nog twee soortgelijke gevallen en stelt naar
met het kalenderjaar, neemt met ingang van 1 Maart 1929 zijn aanleiding
de vraag of de groote vereenigingen niet
op dien dag juist 18-jarigen zoon tegen ƒ 10 per week loon in een splitsingdaarvan
kunnen
maken tusschen hunne leden, in :
zijn bedrijf als „unskilled labourer.” Dan moet nevens het leden, die hunne zelfstandigheid
prijs geven, en
bedrijfsinkomen over 1928 door den vader uit het wettelijk leden, die hunne zelfstandigheid behouden.
 vruchtgenot worden aangegeven naar art. 14 der wet op de Afgezien van de moeilijkheid te beoordeelen of iemand zijn
inkomstenbelasting 1914 het voor belastingjaar 1929/30 beal dan niet prijs geeft, vind ik een dergelijke
.groote jaarloon van den zoon. En voor belastingjaar 1930/31 zelfstandigheid
gedachte
zoo
fnuikend
de verdere ontwikkeling van het
mag de tien maanden loon van den zoon het bedrijfsinkomen beroep, dat ik niet kanvoor
nalaten
te dezer plaatse even
over 1929 van den vader niet drukken. De zoon wordt 1 Maart terug te komen. Wat toch is het hierop
geval,
iedere collega zal het
1932 meerderjarig. In verband daarmede heeft bij den aanvang werkelijk betreuren indien een onzer in een
positie wordt ge­
van het belastingjaar 1932/33 het wettelijk vruchtgenot op­ bracht, door welke ooi*zaak dan ook, dat hij zijn
recht op zelf­
gehouden te bestaan. Er is dan hierdoor niet het minste be­ standig oordeel zal moeten aantoonen en verdedigen.
zwaar, dat zonder eenige correctie het loon van den zoon des niet te bezitten verlaagt in hooge mate „de standing”Ditvanrecht
het
vaders bedrijfsinkomen over 1931 drukt, wijl het hier op 1 Mei beroep en het bezit is een der eerste vereischten voor de goede
1932 geldt een voor den vader opgedroogde bron van inkomen. uitoefening daarvan; dit recht te helpen verki'ijgen voor hen
Zelfs zou de vader in voorkomende gevallen (meer dan (4 ver­ die
niet bezitten en te helpen verdedigen voor hen, wien
schil) op belastingjaar 1931/32 aanspraak kunnen maken op. menhethetnog
meent
twee maanden ontheffing naar art. 95 van de wet wegens het accountant. te moeten betwisten, is een plicht voor iederen
eindigen van vruchtgenot.
 Wat is met dit beginsel nu meer in strijd dan dat de groote
Minder algemeen bekend is verder, dat de leer van het arrest vereenigingen
toestand die lijnrecht daartegen ingaat als
van 31 December 1924, B. 3571 ook moet worden doorgevoerd het ware zoudeneengaan
sanctioneeren door te erkennen, er kun­
indien de vader het bedrijf met een ander uitoefent, hetzij in nen er onder de onzen zijn
zelfstandig zijn ? Dit goed te
maatschap, hetzq in vennootschap en zulks volgens een arrest keure zou gelijk staan metdieteniet
erkennen
op dit punt de
van den Hoogen Raad van 21 December 1927, Periodiek Woor­ bestaande toestand op vakgebied correct isdatterwql
hij dit, zoo
denboek No. 12498. Een voorbeeld lichte dit toe.
lang
ons
recht
op
zelfstandig
oordeelen
niet
algemeen
en voor
Stel de vader heeft een medefirmant met wien hij de bedrijfs­ iedereen wordt erkend, niet is.
winst gelijk deelt. Dan is het winstaandeel van den vader ge­ Het is een fout dat de accountant bij het bankfiliaal door
drukt door de helft van het loon van den zoon, wat in verband collega
bedoeld niet zelfstandig is. Die fout zal zich
met het navolgende ongecorrigeerd kan blijven. Er kan nu niet wreken Rutgers
aan
haar
haar beging, dat is de Directie van het
met grond beweerd worden, dat het bedrijf der firma voor de hoofdkantoor. Hetdieis een
fout als de belastingaccountant zoo­
helft is bedrijf van den vader, voor de wederhelft bedrijf van danig door instructies zou worden
gebonden dat hq unfair moet
diens compagnon. Neen, het bedrijf der firma is dat van den worden. Ook die fout zal zich wreken
hem die haar beging.
 vader, zoodat hier de zoon niet voor afzonderlijken arbeid ver­ Dit is de Staat der Nederlanden. aan
Geen
weldenkend
bonden is. Derhalve behoort des zoons volle loon en niet slechts mensch kan doorloopend tegen zijn eigenenkelovertuiging
in
de helft onder het inkomen van den vader uit wettelijk vrucht­ handelen.
genot.
En moeten wij nu die fouten sanctioneeren, neen geachte
Dit is hetgeen ik over dit ons bezighoudend onderwerp meen collega,
wij moeten deze bestrijden zoo lang tot wij overwinnaars
in het midden te moeten brengen.
blijven.
Met betrekking tot die zelfstandigheid zelve nog een enkel
B. YAN DEN BERG
woord. Zij moet m.i. niet worden opgevat als ware elke verande­
ring in een eenmaal geschreven conceptrapport op advies van
Naschrift
derden aangebracht een blijk van gemis aan zelfstandigheid. Ik
Nadat dit artikel geschreven was, werd het arrest van den bespreek gaarne moeilijke punten met mijn oudste assistenten
Hoogen Raad van 27 Maart 1929, B. No. 4486, publiek gemaakt, en desnoods met een bevrienden collega en maak dan meerdere
maken gebruik van hunne aanwijzingen, doch zou niet gaarne
waarbij beslist:
dat ook het loon door een belastingplichtige uitbetaald aan hooren dat ik hiermede mqn zelfstandigheid ook maar ten deele
een minderjarigen in zijn bedrijf werkzamen zoon tot de in prijs geef.
 MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
148
Ik stel mij ook voor en weet dit trouwens wel zeker, dat ver­ beweging optreden, maar dat is natuurlijk onzin. „De Raad”
schillende leiders van grootere kantoren hetzelfde doen met als zoodanig hoort, leest., ziet en verneemt niets. Die bepaling
hunne medewerkers en dat'ook die medewerkers onderling con- beduidt dus practisch niet anders dan dat een lid van den Raad,
fereeren. Dat hieruit gebrek aan zelfstandigheid zou blijken ( f iemand, die een lid van den Raad goed kent, ten onrechte
bestrijd ik evenzoo en ik zou het heuseh niet aan durven al die ontheven wordt van de verplichting tot strijden met open vizier.
met elkaar confereerende menschen die na die conferenties Ik vraag mij af, of de groote vereenigingen niet eene splitsing
hunne rapporten veranderen, ja zelfs geheel omwerken in een kannen maken tusschen hunne leden, in:
oventueele rubriek van „niet-zelfstandige” leden in te deelen. leden, die hunne zelfstandigheid prijsgeven, en
In welk verband de wjjze van onderteekenen met het hier leden, die hunne zelfstandigheid behouden.
behandelde onderwerp staat is mij niet duidelijk kunnen wor­ Bij de eerste cathegorie belmoren dan m.i. zeer zeker ook die
den. Ik geloof dat hier collega Rutgers een oud stokpaardje aan accountants, die hunne rapporten onderteekenen met een firma­
manen on staart naar voren sleept om ons te laten zien dat hij naam. Veronderstel eens, dat er is de firma A. B. & Co. waarin
het nog steeds wenscht te berijden.
 ook D. E. en P. zijn opgenomen. Als nu F. omtrent eene zaak
Of die „overgehaalde” collega nu nadat door hem verande-» van gewicht een rapport uitbrengt, en dat teekent, niet met zijn
ringen zijn aan gebracht toekent Accountantskantoor X get. LI, eigen naam, maar. met de namen van A. en B„ dan kan ik mij
of dat het teekent Accountantskantoor X zal toch wel hetzelfde levendig voorstellen, dat het kan gebeuren, dat A. en B. precies
blijven. In die onderteekening ligt liet criterium niet, dit ligt lezen, wat er staat, en soms F. zullen overhalen, in samenwer­
in het feit, dat hij na bespreking tot verandering overgaat.
king met D. en E„ om hier en daar iets te wijzigen. En dan,
T. KEUZENKAMP adieu zelfstandigheid.
Toelichting
ECONOMISCHE RATIONALISATIE
Het artikel van den heer Rutgers werd eerst ons ter plaatsing
rationalisatie in het algemeen verstaat men het stre­
aangeboden als beantwoording van Lastig geval III, doch werd ven,Onder
om
een
berustend op intuitieve kennis te ver­
ons, nadat wij den.heer Rutgers afzonderlijke behandeling der vangen door organisatie
een
berustend
op exacte kennis, waardoor men
daarin bijeengevoegde punten hadden voorgesteld, niet weder meent het doel vollediger te bereiken.
streven, dat zich door
toegezonden; het vond daarop een plaats in „Accountancy”. de geheele maatschappij doet gelden, Dit
heeft
de onderneming
Tot goed begrip van hetgeen de heer Keuzenkamp schrijft ne­ eerst invloed uitgeoefend in de fabriek, waarin het
men wij bedoeld artikel thans hieronder uit „Accountancy” ieerde als technisch-organisatorische rationalisatie.zich manifesover.
RED.
 Economische rationalisatie betreft het commercieele. Dit was
tot
nu toe geheel aangewezen op de intuitieve kennis, de
In het Mei-nummer van het Maandblad voor Accountancy en „feeling”
van den koopman-leider en eerst in de laatste tien
Bedrijfshuishoudkunde wordt een interessant „Lastig Geval” jaren ziet men
hier het streven naar rationalisatie naar voren
gesteld, aldus eindigende: „zoudt gij bij Uwe houding „vol­ komen.
harden, indien daarvan ontslag uit den dienst dre bankinstel­ Eerst eenige woorden over technische rationalisatie. Taylor
ling het gevolg zou zijn ?’’
zijn school zijn hier het uitgangspunt en wat van hun be­
1°. Een accountant, lid eener groote veroeniging, is verbon­ en
drijfsorganisatorische
in Europa is doorgedrongen
den aan het filiaal eener grootbank; hij onderzoekt admini- zijn voornamelijk hun opvattingen
gedachten
omtrent
routing,
stratiën, balansen van cliënten en aspirant-cliënten, doch hij is arbeidsvoorbereiding. De organisatie in de planning,
fabriek
werd
ge­
ondergeschikt aan den Directeur van het filiaal.' Voor dien systematiseerd ; inplaats van ervaring en feeling traden bewust
Directeur maakt het groot onderscheid, of het geldt iemand, die weten en exacte kennis. De andere punten in zijn systeem,
crediet vraagt, of wel iemand, aan wien de Directeur reeds
de bewegings- en vermoeidheidsstudie, worden weinig en
successievelijk een tamelijk crediet heeft ingeruimd. Tenminste, vooral
oppervlakkig
toegepast en vinden minder belangstelling.
toen de accountant de administratie van een dusdanigen cliënt Sedert de beëindiging
den wereldoorlog is men geneigd,
had onderzocht, en zijn oordeel niet onverdeeld gunstig luidde, om wat organisatorische van
kwesties
betreft, naar Amerika te
heeft de Directeur, als zijn superieur en lastgever, eenigszins kijken. Het is geen wonder, dat daar
het meest opvallende de
aan het rapport gevijld en geschaafd, om geen onaangename technische en organisatorische volkomenheid
der productie was.
bemerkingen van zijn Hoofdkantoor te riskeeren.
 Vele
ingenieurs,
die
daar
reisden
en
na
afloop
hun reizen
Hier kan dezelfde vraag gesteld worden als in het Maand­ over het „Amerikanische Wirtschaftsminder” van
spraken,
zien
blad.
alleen
het
technisch-organisatorische
wonder.1)
Daarnaast
2°. Met een accountant der belastingen (tegenwoordig ten
moet gesproken worden van Economische Rationalisatie.
onrechte Rijksaccountant genaamd) behandelde ik namens een echter
De
methoden,
die Amerika op dit gebied aanwendt, zijn zeker
mijner cliënten een geval. Op zeker moment vroeg ik hem: Maar, even bewonderenswaardig
als die op technisch-organisatorisch
amice, is dat nu billijk en fair? Het antwoord, met schouder­ gebied.
ophalen gegeven, luidde: Ik heb mijn instructiën!
Wat Europa aan Economische Rationalisatie kent is nog niet
Hier zou de vraag moeten luiden: Zoudt gij eene betrekking veel.
van personeel en stilleggen van bedrijven
aannemen, waarin gij het gevaar loopt, tegen Uwe overtuiging zoudenVermindering
te
noemen
zijn,
evenals de concentratie beweging, die
te moeten handelen?
door
het
gemeenschappelijk
van diensten rationaliKan men de zaak niet algemeener stellen, door eenvoudig te seerend zou werken. Dit allesuitoefenen
is
echter
negatieve
rationalisatie.
vragen: „Is het wenschelijk, dat een geëxamineerd accountant, Wij zullen naar Amerika moeten kijken en het voordeel
dat
lid eener behoorlijke Vereeniging, zijne zelfstandigheid prijs­ daar een bedrijfseconomische literatuur bestaat, die niet is,
hoofd­
geeft ?
uit de pen van geleerden is gevloeid, maar die grootenHet zou zijn nut kunnen hebben, wanneer de betrokkene bijv. zakelijk
deel
steunt
op studies, geschreven door praktjjkmenschen mét
lid is van het Nederlandsch Instituut van Accountants, hem aan wetenschappelijke
vorming. Een waarschuwing dient echter wel
te klagen bij den Raad van Tucht. Maai*, dan moet men met
open vizier strijden, hetgeen ik zeer toejuich, maar hetgeen niet U Zie bijv. het ook in het Nederlandsch vertaalde boekje van Austin
iedereen graag doet.
 & Lloyd „Het Geheim van een hoogen Loonstandaard” met inleidende
Weliswaar kan volgens het Reglement de Raad ook eigener woorden
van Mr. Tetrode en Walter Layton.
