REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFTLITERATUUR OP HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
november/december 1968

REPERTORIUM VAN TIJDSCHRIFTLITERATUUR OP
HET GEBIED VAN ACCOUNTANCY EN
BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

Verschijnt maandelijks, behalve in augustus.
Samengesteld door de Stichting voor Econo­
misch Onderzoek der Universiteit van Am­
sterdam.
A.
ACCOUNTANCY

IV. LEER VAN DE CONTROLE
Accountant en computer (De accountant als eigen gebruiker)
W a r i n g a , S. H. — De schrijver is van mening, dat het gebruik van computers bij
de accountantscontrole gestimuleerd dient te worden. Accountants, die met een computer
werken of gewerkt hebben, moeten daarom hun ervaringen zoveel mogelijk publiceren.
Dat men weinig met computers werkt, is voornamelijk te wijten aan het tijdgebrek van
de accountant om zich in technische details te verdiepen. Om gebruik te maken van een
computer is technische kennis echter geen vereiste, wel is gespecialiseerde kennis t.a.v. auto­
matiseringsproblemen in de administratie nodig. De opleiding van een eigen specialist ont­
moet het bezwaar dat deze hieraan hoogstwaarschijnlijk geen volledige dagtaak heeft. In­
schakeling van een servicebureau verdient de voorkeur. Ook de programmering kan dan
door een bureau worden verzorgd, terwijl daarnaast de verscheidenheid van de apparatuur
van het bureau een gunstige factor is.
Wegens de controlefunctie roept het gebruik maken van het personeel en de installatie
van de klant bezwaren op. In Nederland zijn voldoende betrouwbare bureaux, waar
een eigen computerprogramma voor de controle verkregen kan worden.
Zelfs indien het gebruik van een computer niet direct rendabel is, acht de schrijver het
gewenst, dat toch tot gebruik ervan wordt overgegaan: op deze wijze kan men dan datgene
leren, wat later gekend moet worden.
A IV - 4
Informatie, juli, augustus 1968 nr. 7-8
E 738.4
B.
 BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE

a. ALGEMENE BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
III. WAARNEMINGSMIDDELEN
Informatie en publikatie
P r u ij t, D r. B. — Het Ontwerp van wet op de jaarrekening van ondernemingen, dat
bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal is ingediend, volgt dezelfde hoofdgedachten als
het voorontwerp van deze wet, dat is opgesteld door de Commissie Ondernemingsrecht.
Over dat voorontwerp bracht de Sociaal-Economische Raad het vorige jaar advies uit. Zo­
wel ter gelegenheid van de publikatie van het rapport van de Commissie Ondernemings­
recht, als naar aanleiding van het SER-advies is in ruime mate aandacht gegeven aan de
materie, die thans in een wetsontwerp is neergelegd. De schrijver beperkt zich derhalve tot
die aspecten van het ontwerp, die nieuw zijn of waarover de meningen in ons land nog dui­
delijk verdeeld zijn.
De volgende hoofdpunten worden door de auteur behandeld:
1. Het karakter van het ontwerp; 2. besloten vennootschappen; 3. deelnemingen en
4. vrijstelling van publikatie.
De schrijver komt tot de conclusie, dat, hoewel nog een aantal wensen onvervuld blijft,
toch de waardering overweegt voor de wijze, waarop voor verschillende lastige problemen
een oplossing is gevonden. In het bijzonder voor de besloten N.V.’s kan de weg, die de
Minister wil inslaan, tot een bevredigend resultaat leiden.
Ba III - 3
De Naamlooze Vennootschap, juli!augustus 1968
E 771

m a b blz. 563

Why the Public Sector Brakes Fail
W h i t m a n , G e o r g e E. —Als hoofdoorzaak van de opwaartse loon-prijsspiraal na
de 2e wereldoorlog, ziet de schrijver de zwakte van de leiding in de overheidssector, hetgeen
versluierd wordt door de antieke vorm van de Overheidsrekeningen. Hij propageert het
gebruik van moderne management-accounting technieken voor de begroting en de beheer­
sing van de staatsuitgaven en adviseert meer geschoolde accountants in deze sector te ge­
bruiken.
 Ondanks alle bittere na-oorlogse ervaringen met betrekking tot de grote rol die de Over­
heidsuitgaven spelen en de behoefte aan corresponderende disciplinaire maatregelen in de
Overheidssector om ervoor zorg te dragen dat de prijs- en inkomenspolitiek goed functio­
neert, wordt nog steeds de betekenis van moderne management-technieken niet erkend.
Noch de begroting, noch de „White Paper” van februari 1966 geeft enig teken van pro­
gressief denken op dit gebied.
Aan de hand van een tabel laat de schrijver zien hoe groot de overbesteding in de Over­
heidssector na W.O. II is geweest en citeert daarna Adam Smith die zei, dat Regeringen
altijd en zonder uitzondering de grootste verkwisters van de maatschappij zijn. Geen enkele
regering wenst zioh impopulair te maken door schijnbaar tegen de groei van de welvaarts­
staat te zijn. Het is moeilijk het mes te zetten in uitgaven van de sociale diensten. Een grote
vooruitgang zou zijn het gebruik van een nationale begroting naast de overheids begroting,
waarbij men dan kan zien welk beslag de Overheid legt op de totale middelen.
Het gebruiken van moderne accounting-technieken, die in het bedrijfsleven reeds worden
toegepast, acht de schrijver noodzakelijk voor de Overheid.
Ba III - 4
Certified Accountants Journal, mei 1968
E 336
IV. LEER VAN DE KOSTPRIJS EN DE PRIJSVORMING
Changing Attitudes to Obsolescence and Depreciation
H o r n, C. A. — Het in gebruik zijn van te veel gebouwen en machines, die reeds lang
door modern materiaal vervangen hadden moeten zijn heeft de schrijver ertoe gebracht om
in dit artikel de opvattingen over economische veroudering en afschrijving, zoals die his­
torisch gegroeid zijn, de revue te laten passeren.
Het feit, dat het tenminste twintig jaar duurt voor een handboek voor accountantcy en
management als verouderd wordt beschouwd, verhindert een moderne aanpak van afschrijvings- en verouderingsproblematiek.
 _
_
De veranderingen die sinds 1880 zijn opgetreden in de practische behandeling van de
vraagstukken van economische veroudering en afschrijving worden in het kort weergegeven,
waarbij steeds gerefereerd wordt aan de handboeken, die deze veranderingen inluiden.
Voorts trekt de auteur een vergelijking tussen de Engelse en Amerikaanse opvattingen over
deze vraagstukken.
__
Hij komt tot de conclusie, dat er in het denken der Engelse accountants opvallend weinig
verandering is opgetreden.
Ba IV - 6
The Accountant, 11 mei 1968
E 347
V.
 LEER VAN DE FINANCIERING
Forecasting in Financial Planning
C a r t e r H a g a m a n , T. — Hoofddoel van financial management is het zeker stel­
len van de aantrekkingsmogelijkheid van benodigd vermogen op elk gewenst tijdstip tegen
redelijke voorwaarden. Daar geen enkele planning een voortdurend gunstige aandelenkoers
kan verzekeren moet financiële flexibiliteit gezocht worden in het handhaven van een ge­
makkelijke toegang tot andere vermogensmarkten. Een goed financieel plan vereist voor­
spellingen teneinde het onverwachte tegemoet te kunnen treden. De schrijver wil in
vijf fasen tot zo’n voorspelling komen. Ie. Beschouw het verleden van de onderneming
over minstens vijf jaar. 2e. Bereken relaties, d.w.z. druk balans en winst- en verlies-cijfers
uit in percentages zodat deze vergelijkbaar worden en bereken verhoudingsgetallen. Zorg
ervoor dat in de verhoudingsgetallen alleen die variabelen worden opgenomen waarover
de leiding tenminste enige mate van beheersing heeft. 3e. Kies de sleutel-variabele waarop
de projectie wordt gebaseerd (bv. groei van de omzet of van de deposito’s). 4e. Voer de
projectie uit met behulp van de gevonden relaties ad 2; d.w.z. maak, uitgaande van de
sleutel-variabele, een opstelling van de vermeende ontwikkeling van activa, passiva en
resultaten in de vorm van balansen en resultatenrekeningen over een zo lang mogelijke
periode (minstens vijf jaar). Uit deze projectie blijkt dan de geschatte behoefte aan nieuw
vermogen in de eerstkomende jaren. 5e. Waardeer de projectie. Dit dient in 2 fasen te

m a b blz. 564

geschieden. Allereerst moeten de kritische veronderstellingen, waarop de projectie is
gebaseerd, worden onderzocht. Meent de leiding dat sommige veronderstellingen aanlei­
ding geven tot grote marges van onzekerheid in de projectie, die noodzaken tot alterna­
tieve plannen en beslissingen, dan komt de tweede fase aan bod. Deze houdt in: het maken
van twee alternatieve projecties, een pessimistische en een optimistische. Behalve een be­
spreking van de vele moeilijkheden binnen elke fase geeft de auteur een uitgebreide il­
lustratie van het behandelde voorspellingsproces door toepassing op een denkbeeldige
onderneming.
 Ba V - 2
Financial Executive, juli 1968
E 641.26
Foreign direct investment restriction
A h r e n s, M. C., C o n n o r, J. K. — In dit artikel wordt met betrekking tot Austra­
lië ingegaan op de investeringsbeperkingen voor Amerikaanse bedrijven in het buitenland,
die op 1 januari 1968 van kracht werden. De hoofdpunten, zoals de gelimiteerde investe­
ringsbedragen, het overmaken van een deel van de winst naar de U.S.A. en het terugbren­
gen van de korte-termijn activa tot op het peil van 1965-1966, worden hier uitvoerig be­
sproken.
Verder komt aan de orde welke investering het betreft, hoe de overmakingen worden
gecalculeerd, en de problemen bij kleine deelnemingen i.v.m. de vereiste overboeking van
het dividend naar de U.S.A.
_
De schrijvers komen tot de conclusie dat de beperkingen een ernstig effect kunnen hebben
op de Amerikaanse vestigingen in Australië.
Ba V - 3a
The Chartered Accountant in Australia, april 1968
E 426.1
The World’s Freest Money Markot
M a y e r, L a w r e n c e A. — In dit artikel wordt aandacht besteed aan het ontstaan
en functioneren van de z.g. „Eurodollar”- en „Eurobondmarket”.
Opvallend is, dat de beide markten zo populair zijn, dit vooral omdat de transacties niet
onderhevig zijn aan allerlei beperkende bepalingen en voorschriften.
Sinds 1957/’58 kan men spreken van een Europese kapitaalmarkt. De dollarstroom van
de V.S. naar Europa werd groter door ontstane renteverschillen ten gunste van Europa.
Ook de tekorten op de Amerikaanse betalingsbalans leidden tot een dollarstroom in de
richting van Europa. Op het ogenblik bedraagt de actieve dollarvoorraad buiten Amerika
15 miljard.
 De monetaire autoriteiten in de V.S. trachtten deze ontwikkeling tegen te gaan met
maatregelen, als de invoering van een belasting op in de V.S. geplaatste leningen (interest
equaiization tax) in 1963, en een in 1965 gedaan verzoek aan het Amerikaanse bedrijfsleven
meer in het buitenland te gaan lenen. Dit stimuleerde echter de Europese kapitaalmarkt in
sterke mate. De budgettaire maatregelen van de Amerikaanse regering van 1 januari j.1.
daarentegen hebben tot een rentestijging geleid, die vooral de Europese ondernemingen met
geringe winstmarges in moeilijkheden zouden kunnen brengen. Verder is enige druk op de
Europese kapitaalmarkt in de komende jaren te verwachten door een toenemende vraag
van Amerikaanse zijde en een afnemend aanbod wegens teruglopende betalingsbalansoversohotten in de Europese landen.
Ba V - 3a
Fortune, april 1968
E 425
VI.
LEER VAN DE ORGANISATIE
Onderzoekers onderzocht
v a n d e r Wo l k , E. — De schrijver behandelt in dit artikel het rapport „Productive
climates for research and development” van D. C. Pelz en F. M. Andrews van de Univer­
siteit van Michigan, weergegeven in het boek „Scientists in Organisation”. Hierin worden
de diverse problemen behandeld t.a.v. research management zoals de vrijheid voor een produktief onderzoeker, het verband tussen creativiteit en produktiviteit in de research, het
zelfvertrouwen van de produktieve onderzoeker, de veelzijdigheid van zijn arbeid en de
afnemende produktiviteit onder oudere onderzoekers. De conclusie is dat in dit onderzoek,
in tegenstelling tot andere literatuur over dit onderwerp, geen privé opinies van de auteurs
worden verkondigd maar wetenschappelijk bewijsmateriaal wordt aangevoerd.
Van der Wolk duidt echter wel op één bezwaar nl. de omkeerbaarheid van de vele waar­
heden in deze studie en beveelt hiermede zorgvuldigheid bij de interpretatie en bij de toe­
passing aan.
 m a b blz. 565

Uit deze studie blijkt dat het werkklimaat en het leiderschap in de research organisatie
van doorslaggevende betekenis zijn voor de effectiviteit van die organisatie.
Ba VI - 1
Doelmatig bedrijfsbeheer, juli 1968
E 642.354
Spelregels bij take-overs
Bl om, D r. F. W. C. — In Engeland zijn take-over-biedingen aan de orde van de
dag. Niet zelden verlopen zij als harde gevechten op leven en dood. Er zijn daarom het
laatste decennium zeer stringente gedragsregels voorgeschreven. Bij inbreuk wordt een on­
derzoek ingesteld door een toezichthoudende instantie, die bij de Bank of England is on­
dergebracht.
De schrijver geeft in het kort de voornaamste dezer gedragsregels weer en voorziet ze
van commentaar. Tevens behandelt hij de economische achtergrond van take-overs, de
achterliggende filosofie en de take-over-ontwikkeling in Nederland. Hij komt tot de con­
clusie, dat de gang van zaken bij overname ook in ons land veel harder zou kunnen wor­
den. De Britse regels omtrent goed gedrag zouden hierbij dan als voorbeeld kunnen worden
genomen. Deze regels berusten nl. op rijk geschakeerde ervaringen in diverse situaties.
 Ba VI - 5
Doelmatig bedrijfsbeheer, augustus 1968
E 633.1
Detailhandel en stedenbouw in Westduitsland
C r e m e r s, D r s. P. H. M. — Bovengenoemde relatie komt aan de orde in het jaar­
verslag van de „Hauptgemeinschaft des Deutschen Einzelhandels.” Met het oog op de te
verwachten bevolkingsexplosie en toenemende motorisering is het gewenst hiermede in de
planologische concepties rekening te houden. Het is de vraag of dit wel in voldoende mate
gebeurt. Hoe staat het met de vestigingssituatie van de detailhandel in de toekomst? On­
danks onduidelijkheden in stedenbouw en regionale planning zal de detailhandel moeten
trachten een greep te krijgen op de te verwachten ontwikkeling. Hierbij is van belang een
nieuw type van vestiging, nl. de „consumentenmarkt”. Een onderzoek naar de vestigings­
plaatsen en verkeersverbindingen van deze „consumentenmarkten” heeft een aantal in­
teressante en belangwekkende gegevens opgeleverd, waarvan een deel in tabelvorm is ge­
presenteerd. Een belangrijke conclusie is, dat de gemeentelijke planners ervan overtuigd
moeten worden, dat consumentenmarkten, als inkoopcentra met een boven-gemeentelijke
betekenis, betrokken moeten worden in de regionale en gemeentelijke totaalplanning.
Ba VI - 8
Maandblad voor Bedrijfsadministratie en- organisatie, augustus 1968
E 643.3
The Aged Segment of the Market, 1950 and 1960
G o l d s t e i n , S i d n e y — De auteur behandelt de positie der ouderen als groep op de
consumentenmarkt. In de 20e eeuw nam het aantal personen boven de 65 jaar in de V.S. toe
van 3 mln. in 1900 tot 18,3 mln. in 1966, overeenkomend met een stijging van 4% tot 9,4°/o
der totale bevolking.
 In hoeverre levert deze groep een belangrijke bijdrage tot de totale bestedingen in de
volkshuishouding? Naar aanleiding van twee consumentenonderzoeken resp. in 1950 en
1960/61 (verricht door het Bureau of Labor Statistics) komt Goldstein tot de conclusie dat
de bestedingen van de groep boven 65 jaar relatief zullen achter blijven door de vertraagde
inkomensontwikkeling. Het aandeel in de markt dat de ouderen hebben zal dan ook onbe­
langrijk blijven, zolang deze ontwikkeling zich niet wijzigt.
Ba VI - 12
Journal of Marketing, april 1968
E 021.31
Planning and control in the small business
H e a r n , J. R. — In dit artikel bespreekt de auteur de oorzaken van het failliet gaan
en verdwijnen van „small business”. Na een omschrijving te hebben gegeven van wat hij
verstaat onder „small business”, stelt Heam vast, dat onvoldoende planning en beheersing
zowel op korte als lange termijn de belangrijke oorzaken zijn. De betekenis van planning
is uitgangspunt van zijn betoog. Hierbij is het vaststellen van de doelstellingen van de
onderneming en het opstellen van een bedrijfsplan om deze doelstellingen te verwezenlijken
een eerste taak. Als belangrijkste onderdelen van het bedrijfsplan worden genoemd: vesti­
gingsplaatsonderzoek, het uitstippelen van de bedrijfspolitiek, de personeelsplanning, de
financieringsmogelijkheden en de administratieve verwerking. Om in de concurrentieslag
overeind te blijven ziet hij uitcindelijk als enige oplossing het overnemen van de instrumen­
ten en principes van het grootbedrijf, die daar hun betekenis hebben bewezen.
 B VI - 13
Canadian Chartered Accountant, augustus 1968
E 641.224

m a b blz. 566

Nieuwe contouren van de export

V r e e d e, H. T h. — De export wordt veelal beschouwd als een onderdeel van het produktiebeleid van een bedrijf, hetgeen impliceert dat een goed wordt uitgevoerd als bijv. een
groter produktievolume wenselijk is vanwege een verwachte kostendaling, of als de export
een bijdrage kan leveren in de ondernemingswinst, mede door een aandeel van de vaste
kosten te absorberen.
In werkelijkheid moet de export van een produkt als uitgangspunt hebben het mogelijker­
wijze voorzien in een behoefte i.c. moet uitgegaan worden van de vraag, of een bepaald
produkt voor import in één of meer landen in aanmerking komt, waarbij de eerder genoem­
de overwegingen niet buiten beschouwing behoeven te blijven. Deze benadering wordt
steeds meer toegepast.
De schrijver geeft zijn standpunt aldus weer: De export moet onderdeel zijn van een
marketing-beleid i.p.v. een produktiebeleid.
De versterking van het marketing-aspect van de export vereist een systematische opbouw
van de markt in het buitenland en impliceert een duidelijke inspraak in het te voeren com­
merciële beleid; tevens wordt de eis van continuïteit in export-activiteiten vergroot.
De grotere continuïteit zal er toe leiden - en deze ontwikkeling is reeds waar te nemen dat het exporterende bedrijf zelf de export gaat verzorgen of zal overgaan tot een kritische
selectie van potentieel succesvolle relaties, die de mogelijkheid bieden tot een gewenste
duurzame relatie.
 Ba VI - 15
Tijdschrift voor Efficiëntie en Documentatie nr. 8, augustus 1968
E 641.25
Marketers fiddle while consumers burn
W e i s s, E. B. — Marketing-deskundigen wijzen in het algemeen de filosofie af, dat
wat goed is voor de consument, ook goed voor het zakenleven is. Daarentegen accepteert
de topleiding de consument wel als één van de nieuwe dimensies in haar sociale verantwoor­
delijkheid.
Het is nu, zoals de Chinees zegt: de koper heeft duizend ogen nodig, de verkoper maar
één. De markering-mensen willen dit zo houden.
De consumenten-exploitatie heeft in deze tijd de arbeidersexploitatie als probleem ver­
vangen. De snelle technische ontwikkeling, de produktdifferentiatie, de prijsdiscriminatie,
de spaarzegels etc. hebben de consument naast grote mogelijkheden ook enorme moeilijk­
heden bezorgd. De marketing-managers hebben daarom in deze meer verantwoordelijkheid,
dan ze beseffen. Zij wijzen steeds op de zelf-regulatie van de markt. De praktijk wijst
echter uit, dat van deze zelf-regulatie weinig terechtkomt. Vandaar dat de schrijver een
wetgeving voorstaat, die zich meer met de marketing zal bezighouden ter bescherming van
de consument; een wetgeving geënt op de in 1962 door president J. F. Kennedy geprocla­
meerde Magna Charta voor de consument. Voorts zouden in de bedrijven onderdirekteuren
voor consumentenbelangen moeten worden aangesteld, waarvoor een taakomschrijving
wordt gegeven. In zijn conclusie zegt de schrijver dat de technische vooruitgang zal blijven
eisen, dat de marketing meer voorlichting gaat geven aan de consument en dat de marke­
ting meer zal moeten meewerken met de overheid in plaats van tegen te werken. Een aan­
vullende consumentenwetgeving is daarbij onvermijdelijk.
 Ba VI - 15
Harvard Business Review, juli!augustus 1968
E 641.25
An analysis of U.S. and German practice of product management
F u l m e r , R. M. en B r u n n e r , L. — Is het ssteem van product management in
de U.S.A. volledig geaccepteerd, in Duitsland is dit niet het geval omdat het daar be­
schouwd wordt als te zijn ingevoerd uit de U.S.A. en omdat het vooral toepasbaar zou zijn
op grote concerns; bovendien is er een verschil in marktgedrag. De reden van toepassing
komt in beide landen in feite op hetzelfde neer, nl. arbeidsverdeling bij het beheersen van
de marketing, verdere taakverdeling wegens de toegenomen arbeidstijd voor elk produkt.
Hierna geven de schrijvers enkele essentiële voorwaarden waaraan voldaan dient te zijn
wil het systeem toegepast kunnen worden. Vervolgens worden de moeilijkheden in de prak­
tijk aangestipt zoals het overschrijden van zijn bevoegdheid door de product manager, weer­
stand bij andere werknemers en de te enge belangstelling die de managers hebben voor hun
eigen terrein.
De schrijvers besluiten met de conclusie van de „American Management Association” dat
de product manager eerder belangrijker wordt dan omgekeerd doordat de ondernemingen
groter worden, de „product lines” langer worden en de produkten sneller veranderen.
 Ba VI - 15
Management International Review, 196812-3
E 641.22

m a b blz. 567

Marketing and Management Science - a marriage on the rocks?
C a r d w e l l , J o h n , J. — Er bestaat bij velen, die zich met marketing bezighouden,
twijfel over de vraag, of de toepassing van de technieken, die door de organisatiedeskundi­
gen zijn ontwikkeld, bij de oplossing van marketing-vraagstukken tot een goed resultaat
kan leiden. Tot nog toe werden de bestuurswetenschappen bij de marketing nagenoeg alleen
toegepast op de administratieve en informatieve sectoren daarvan.
De auteur meent, dat van deze wetenschappen ook gebruik moet worden gemaakt t.b.v.
de andere twee onderdelen van het werkterrein van marketing. Dit zijn de algemene bedrijfspolitiek en de produkt- en marktpolitiek. Daarbij moet men van de aard van een ge­
geven probleem uitgaan en vervolgens trachten de technieken eraan aan te passen. De auteur
geeft hiervan twee voorbeelden uit de praktijk.
Tenslotte wordt een behandeling gegeven van 5 gedragsregels, die men bij de toepassing
van de technieken in acht dient te nemen.
Ba VI - 15
California Management Review, zomer 1968, nr. 4
E 641.25
The money value of time
J o n e s , C u r t i s H. — Besparing van tijd voor managers is van vitaal belang. In
dit artikel laat de schrijver zien hoe men een „return per man-year” kan vaststellen van
managers-tijd. Het blijkt dan dat, in tegenstelling tot de gewoonte om investeringen met het
hoogste rendement te entameren, het mogelijk is om meer winst te maken door de tijd, nodig
per investeringsproject, als criterium voor investeringsbeslissingen te hanteren.
 De auteur behandelt daarna de problematiek van de schaarste aan managers-tijd, het
voortdurend achterliggen van managers op hun werk, (het stapelt zich op), relatering van
investeringsbeslissingen aan managerstijd i.p.v. aan rendement en het feit dat men niet zon­
der meer managers-uren om mag zetten in kosten per uur om die als alternatief tegenover
investeringsrendement te plaatsen. Na een aanwijzing voor praktische toepassing van de
gegeven benadering gaat de schrijver nog in op de organisatorische aspecten van deze
nieuwe methode. Ook hierbij wordt een mogelijkheid van toepassing geschetst. Het artikel
wordt besloten met een visie op de toekomstige ontwikkelingen.
Ba VI - 16
Harvard Business Review, juli/augustus 1968
E 241.4
Management development and education
R u p p, D r. J. C. C. — In dit artikel schenkt de schrijver eerst aandacht aan enkele
aspecten van het management, zoals het begrip „geboren leider”, „managerial revolution”,
het vormende karakter van Management Development and Education en management de­
velopment voor middelgrote bedrijven. Daarna worden enkele punten uit management development-programma’s in binnen- en buitenland (van bedrijven, werkgeversorganisaties
en universiteiten) besproken.
Tevens wordt een praktijkvoorbeeld van een vorm van management development behan­
deld, waaraan medewerking wordt verleend resp. advies wordt gegeven door individuele
externe deskundigen. Aangezien bij deze vorm de follow-up binnen het bedrijf voor hen,
die aan een externe cursus hebben deelgenomen dikwijls een grote moeilijkheid vormt, is dit
een actueel probleem. Hieraan worden enkele conclusies verbonden, waarbij de menselijke
factor centraal staat.
Tenslotte behandelt de auteur management development in combinatie met een onder­
zoek in enkele middelgrote bedrijven. Het raamwerk voor een dergelijk onderzoek wordt
kort geschetst.
 Ba VI - 16
Tijdschrift voor Efficiëntie en Documentatie, april 1968
E 641.21
Control of Company Directors
H i s c o c k, B. F. en S c o r g i e, M. E. — De schrijvers stellen, dat de selectie van
bedrijfsdirecteuren de aandeelhouders te weinig bescherming geeft. Die selectie berust im­
mers niet alleen op deskundigheid, maar ook op de persoonlijke rijkdom, de invloed, de
ervaring en de maatschappelijke positie van de kandidaten. Een gevolg is, dat ook fraudu­
leuze, roekeloze of onbekwame personen benoemd kunnen worden.
Om fraude te voorkomen heeft de Amerikaanse wetgever steeds strengere voorschriften
gegeven.
Er is echter weinig effectieve bescherming van de aandeelhouders tegen roekeloosheid en
onbekwaamheid. De verliezen die daardoor optreden zijn niet alleen mislukkingen, maar
ook het verschil in de winsten, die een onderneming had kunnen maken en de „bevredigen­
de” winst die gemaakt is. Dit laatste, de kosten van inefficiency van de directie, is jammer
genoeg niet te berekenen.
m a b blz. 568

De schrijvers zien weinig heil in een uitbreiding van de publicatieplicht met gegevens over
technologie, arbeidsverhoudingen, kaliber en training van de leiding, werkelijke en poten­
tiële productiviteit. Zij voelen meer voor een wettelijke verplichting een rapport over de
deskundigheid en efficiency van de directie op te nemen in het jaarverslag. Zo’n rapport
zou gemaakt moeten worden door een onafhankelijke instelling als een bedrijfsadviesbureau.
Daar veel bedrijfsadviseurs accountants zijn of er mee samenwerken zouden zo het jaarver­
slag en het rapport over de directie gekoppeld kunnen worden.
 Ba VI - 16
The Accountant, 31 augustus 1968
E 641.22
Budgetary Control is Obsolete
Mo r r i s , R. D. F. — In dit artikel wijst de schrijver erop dat „budgetary control”
tegenwoordig een verouderde methode is. Hij geeft de verschillen aan tussen het opstellen
van budgetten en de beheersing ervan. Hierdoor ontstaat een funktieverdeling van plan­
ning en beheersing, die de „budgetary control” in de weg lijkt te staan.
De splitsing, die teweeg wordt gebracht, leidt tot het naast elkaar hanteren van „control
records” en „planning records”, die op elkaar afgestemd dienen te zijn. Voor het verwer­
ken van de toegenomen hoeveelheid gegevens en het handhaven van de prestatie, is de
computer het aangewezen middel. De moeilijkheid is hier, dat de formulering van de doel­
stelling bij de beheersing zal verschillen met die bij de planning.
De „records” moeten dan ook regelmatig bijgewerkt worden. In welke mate dit dient te
gebeuren blijft voor de schrijver een open vraag, want hiervoor zal empirisch bewijsmate­
riaal nodig zijn.
Ba VI - 18
The Accountant, 18 mei 1968
E 741.23
Analyse par simulation du risque d’un investissement
P u y t s , P i e r r e — Het merendeel der economische beslissingen voor de toekomst is
volgens de schrijver gegrondvest op de methode om vanuit het verleden naar de toekomst
te extrapoleren.
Hoewel de beslissers zich wel van de onzekerheid van de toekomst rekenschap geven,
doen zij als regel bij hun investeringsbeslissingen nog te weinig recht wedervaren aan het
stochastisch karakter van de rendemenrbeïnvloedende grootheden.
De schrijver behandelt een methode, die berust op de waarschijnlijkheidsrekening, waar­
bij het mogelijk is een verantwoorde schatting te maken van het toekomstig rendement.
 Eerst wordt een voorbeeld gegeven, waarbij geen rekening is gehouden met de onzeker­
heid. Dan werkt de schrijver enkele methoden uit waarmee subjectieve schattingen in voor
de waarschijnlijkheidsrekening bruikbare grootheden kunnen worden getransformeerd.
Zijn de verdelingen van deze grootheden eenmaal vastgesteld, dan wordt door simulatie
met behulp van een steekproef uit deze verdelingen bezien hoe betrouwbaar een verkregen
resultaat is.
Een nadere systematisering van de uit de simulatie verkregen resultaten wordt dan ge­
bruikt als hulpmiddel voor de investeringsbeslissing.
Ba VI - 19
Annales de Sciences êconomiques appliquées, juli 1968
E 241.4
Niet-ambtelijke corruptie
M o d d e r m a n , A. E. J. — De schrijver geeft in dit artikel enige verduidelijking in­
zake het op 25 december 1967 ingevoerde artikel 328 van het wetboek van strafrecht over
de niet-ambtelijke corruptie.
Wil sprake zijn van een strafbaar feit, dan moet gelijktijdig aan 4 punten zijn voldaan,
te weten:
1. er moet sprake zijn van een dienstbetrekking
2. de gift of belofte moet geschieden naar aanleiding van hetgeen de persoon in zijn be­
trekking heeft gedaan of nagelaten, dan wel zal doen of nalaten.
3. er moet ondubbelzinnig sprake zijn van een gift of belofte
4. een en ander moet tegenover de werkgever (c.q. tegenover superieuren) verzwegen zijn.
De moeilijkheid bij het aantonen van de feiten komt vooral tot uiting bij de punten
2 en 3.
De schrijver legt de nadruk op de rol van de werkgever door te wijzen op zijn mede­
verantwoordelijkheid, wanneer hij door onvoldoende toezicht corruptie in de hand werkt.
 Ba VI - 22
" " R ’ .AfêDS IN S TITU U T
Inkoop, juin augustus 1968
E 641.217.3
van

, T ANT5

. . -C.K

m a b blz. 569

Emancipatie van de inkoopfunctie

NEVIE-bijeenkomst: L e z i n g L. M e e r t e n s — In deze samenvatting van de lezing
van de heer L. Meertens tijdens de Voorjaars-Efficiency-dagen in het Kurhaus te Scheve­
ningen wordt de emancipatie van de inkoopfunctie behandeld. Wordt de inkoopfunctie
gezien in het licht van de organisatie van de toelevering - het doelmatig verzorgen van de
stroom van grondstoffen, produkten en diensten, die voor de ongestoorde werking van het
bedrijf nodig zijn - dan komt het prijsdrukkende karakter van de onderhandelingen niet
meer op de eerste plaats, maar krijgt de functie een breder verband in zijn grotere verant­
woordelijkheid, aldus de heer Meertens.
Na een evaluatie van de ontwikkeling van de inkoopfunctie, waarbij gebruik wordt ge­
maakt van een wiskundig model en inkoopcijfers over de periode 1950-1964 komt de heer
Meertens tot de slotsom, dat een doelmatig inkoopbeleid van bijzonder grote invloed kan
zijn op het bedrijfsgebeuren.
Ba VI - 22
Tijdschrift voor Efficiëntie en Documentatie, juli 1968
E 642.351
VII. LEER VAN DE ARBEIDSVOORWAARDEN
Het karakte van de bedrijfstakgewijze collectieve arbeidsovereenkomst in een vrij sy­
steem van loonvorming
E r d b r i n k, M r. R. J. — Naarmate meer stemmen opgingen om meer vrijheid en
grotere differentiatie op loonpolitiek gebied te krijgen, werd ook de wens naar een ver­
plicht minimum-inkomen sterker.
 Eerst wijdt de schrijver enige alinea’s aan het ontstaan van de drang naar vrije loonvor­
ming, waarna hij ingaat op de vraag of het standaardkarakter van de bedrijfstakgewijze
c.a.o.’s nog wel past in de filosofie van de vrije loononderhandeling. Tevens wordt de ont­
wikkeling van het aantal afgesloten c.a.o.’s voor en na de oorlog in het kort behandeld.
De schrijver wijst erop, dat de loonpolitiek als instrument averechts is gaan werken waarna
hij in het kort de oorzaken daarvan tracht op te sporen. Hij gaat hierbij in op de neiging
vrijwillige marges om te zetten in gefixeerde verplichtingen, de loonsituatie in de metaal­
industrie en de algemeen verbindendverklaring van een c.a.o. met de complicaties daarvan
voor heterogene bedrijfstakken. De rol en de functie van de Stichting van de Arbeid bij bo­
vengenoemde problematiek wordt aan het slot van het artikel besproken.
Ba VII - 3
Sociaal Maandblad Arbeid, julilaugustus 1968
E 225.521.2
b. BIJZONDERE BEDRIJVEN
V. INDUSTRIE
Kostprijsberekening in het bouwbedrijf
K r i k i 1 i o n — De tegenstelling tussen integrale kostprijsberekening en direct-cos­
ting blijkt de gemoederen nog steeds bezig te houden. Zoals dit artikel aantoont, is dat ook
in België het geval. De auteur tracht aan de hand van enkele rekenvoorbeelden aan te
geven welke benadering in het bouwbedrijf de voorkeur verdient. Hij komt tot de volgende
algemene conclusies:
1. Indien de ondernemer de prijs zelf kan bepalen, is de integrale kosten- en opbrengstvergelijking de meest exacte en het best geschikt als element voor de prijsbepaling.
2. Voor de beleidsbepaling is direct-costing in sommige gevallen beter geschikt, vooral
op korte termijn.
3. Voor het bedrijfsbeleid op langere termijn komt de integrale kostprijsberekening meer
in aanmerking, direct-costing kan tot prijsbederf leiden en de continuïteit in gevaar
brengen.
 4. Direct costing is nuttig bij het opstellen van een break-even-analyse.
Uiteindelijk kiest de schrijver voor de integrale methode.
De belangrijkste auteurs, die worden aangehaald zijn J. L. Mey (Leerboek der bedrijfseco­
nomie) en R. Slot (Kostenvariabiliteit en Variabele kostencalculatie).
Bb V - 9
BKR, augustus 1968
E 136.32

m a b blz. 570.
