text: Het OM legde zich hierbij echter niet neer en ging tegen
  deze uitspraak in cassatie. Op zich terecht, want de Hoge
  Raad oordeelt dat het hof een verkeerde invulling heeft
  gegeven aan het nemo tenetur-beginsel. Inzake de verkrijging van reeds bestaande documenten is volgens de
  Hoge Raad, na een uitvoerig citaat uit De Legé, beslissend of de autoriteiten bekend zijn met het bestaan van
  dergelijke stukken. Niet beslissend is of de autoriteiten
  die stukken (ook) eigenmachtig hadden kunnen verkrijgen. Ook overweegt de Hoge Raad nog dat de omstandigheid dat de autoriteiten de stukken niet eigenmachtig konden verkrijgen, niet maakt dat dergelijke stukken
  moeten worden gezien als wilsafhankelijk materiaal.
  Het is inderdaad niet zo dat de kwestie van de wilsafhankelijkheid van het gevraagde materiaal afhangt van
  het feit of de overheid daar zelf niet aan kan komen. Al
  had het hof dit overigens niet expliciet overwogen. Toch
  blijft cassatie uit. De Hoge Raad oordeelt uiteindelijk dat
  ‘in de gegeven omstandigheden de vervolging van de verdachte voor handelen in strijd met de in het belang van de
  opsporing op grond van artikel 19 lid 1 WED gedane vordering, een schending oplevert van het uit artikel 6 EVRM
  voortvloeiende privilege against self-incrimination’. De gedane vordering was te ruim geformuleerd (zie vooral de
  conclusie van A-G Keulen). Er was per saldo dus sprake
  van een fishing expedition en de verdachte hoefde hieraan niet mee te werken. Had de opsporingsambtenaar
  alleen de stukken opgevraagd met betrekking tot de bestelling waarvoor de verdachte al in het vizier was, dan
  had dat wel door de beugel gekund, zo lijkt het.
   Een open eind blijft vooralsnog wat het Europese Hof
  van Justitie hiervan vindt. Uit Richtlijn 2016/343 inzake
  de onschuldpresumptie volgt aan de ene kant dat verdachten niet mogen worden gedwongen bewijzen of documenten over te leggen of inlichtingen te verstrekken
  die tot zelfincriminatie kunnen leiden. Maar aan de andere kant staat het de overheid wel vrij om met legale
  c.q. rechtmatige dwang materiaal af te dwingen dat als
  gevolg van een bevel wordt verkregen, waarvoor een
  wettelijke bewaarplicht bestaat of daarvoor een ver-
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002024010001008
  
  87
  
  158 Zie ook: G. Lasagni, Banking Supervision and Criminal Investigation. Comparing the EU and US Experiences, Cham: Springer International Publishing
  2019, p. 252.
  TBS&H 2024 | nr. 1.
  