text: 2255 Dan spreekt Djenti Djanda een maal; / Djenti Tembai spreekt tot
  Ketingan Djawai een woord. / "Luister gij Ketingan Djawai, wij
  moeten nog verder trekken en zwerven; / "Wij moeten nog verder
  stroomaf, luister gij Ketingan IndP nog verder stroomop; / "Nog
  verder, gij Ketingan Ngaja S nog door.
  2260 "Wij vragen de weg, gij Njai Ketingan Djawai, naar het huis van
  de ziener, misschien is er een dwarsweg; / "De weg naar het huis
  van de ziener, gij Ketingan Kumang, heeft misschien veel tweesprongen; / "Zoals een rivier, luister gij Ketingan Indi S misschien
  vele mondingen." / Een woord van Ketingan Djara, vlug antwoordend;/
  Een antwoord van Njai Ketingan Djawai, een snel wederwoord.
   2265 "Als jullie vertrekken naar het huis van Keliung Sengkajau Burung,
  zal ik Mpulu s Atjing zeggen jullie te vergezellen, hem met de rechte
  neushoornvogel-snavel; / "Ik zal Beriak Djabu bevelen, mijn slaaf,
  hem met bonte haren; / "Mensigut Laut met gouden baard." / "Nu
  dan, vaarwel gij mijn nichtje, placenta-steel; / "Vaarwel gij mijn
  pisang-kam ;
  2270 "Vaarwel gij mijn beste, placenta-stee1." / Dan vertrekken Djenti Uat
  en keren niet terug; / Zij staan op en dralen niet. / Zij gorden om hun
  zwaard met benen gevest; / Zij binden om het lange zwaard;
  2275 Zij doen aan het eigen geweven jasje met rode draad. / Zij gaan naar
  de voet van de trap, naar de stutbalk; I Zij stappen op de steunbalk
  fraai gebogen als (de armen van iemand) die een lajang-schotel ophoudt; I Zij gaan over het erf opzij duwend de rode Malva-vruchten; I
  Zij lopen stroomaf met veel geruis van water;
  2280 Zij lopen in een bocht langs de bosreserve, waar gestorven baby's in
  de boom worden gehangen; / Zij buigen langs de rand van de vruchtboom-aanplant. I Vele grote rivieren worden overgestoken; / Diepe
  dalen worden doorkruist door Djenti Tudan, die zwervend Dudun
  Bajan vergezellen; I Vele hoge bergen worden genomen door de lieden
  die Pengang Lalansi S begeleiden overal ronddwalend.
   2285 Zij komen langs een open pad ter breedte van een dwarsliggend blaasroer; I Een goed pad, niet dicht gegroeid; / Recht toe, recht aan
  zonder bochten. / Dan spreekt Budjang, de slaaf van Dajang Ketingan:
  1
  
  1
  
  1
  
  205
  
  Djerita mah Budjang ulun Dajang Ketingan Kumang: "Dito' mah,
  [kami pulang, nama sulang si' njau matang, tunsang sarung;
  "Ninga kita' Djenti Timbu' nga' to' mah kami dua tiga iko'
  [badu' ngandjung;
  2290 "Nama sulang si' njau matang, nadai bisi' melintang mua;
  "Djalai sigP njamai, nadai bisi' saka".
  Dia' mah sida' djerara' nunda' àmbin padi;
  Dia' mah sida' djengang betungkah belakang da tengah sulang
  [nunda' bentuk kail kuntji.
  Datai ka pundjung bedukung sida' tai ngandjung Kuku' Anggung,
  [tanah menang;
  2295 Datai ka bukit tinggi' sida' tai ngepi' Pengang Lalansi', bisi'
  [tangga' buang.
  Keba' dia' teka menung Djera Tangkung ninga tutung gung ke
  [bung kudjung tai dalanggung ke tjanang;
  Ninga taratak tawak sida' Tetai Tampak munji anak tadjak ngelajang;
  Teka nugau dito' mah Ndu' Telingu' Mendu' ninga palu' mpere[gam bisu' Manang Batibu' sa' Tetai Tandju" tai ba[anggu' -anggu' ka kampung puang;
  Dia' mah Njai Pantil Punai teka ka' ngai bedjalai ninga peladai
  [babendih besai Pensunai sa' Nandju' Derai ke bung
  [kudjung djalai, tai njararai ka rimba' nawang;
  2300 Ninga pandam gung bulan nu' manang belian sa' Dawar Bulan, tai
  [dapandam sida' lam-lam ngau mpugu' tebalian, tumbas
  [mesa' lengan, tebal sekilan, dapalu' sida' ari lam-lam
  [gelung berantjingan sampai ka tikup petang.
  Keba' teka ka' mansang Dajang ka' surut;
  Teka ka' berani Tiung Bali ka' takut;
  Ka' kadju'mah Ndu' Telingu' Mendu' ka' undur buntut;
  Kaki Bajan Buli teka ka' ngai bedjalai;
  2305 Tubuh N anjak Beluh ka' ngai babuang-buai;
  Keba' djari Ruai Peridi ninga tali Manani sa' Tetai Dani teka ngai
  [mentjapai.
   Keberai antjai Pantil Punai ai' mata;
  Teka bekadengung ai' idung Ruai Kampung nali pelaga.
  "To' taun mah ku mati ka Ranti, djaku' Ruai Peridi, Penulang Ran;
  2292 nunda' ambm pooi, als padi in de draagmand, wanneer deze n.m. vandaaruit wordt
  uitgestort op de droogmat.
  tI4UIda' bentuk kail kuntji, als een gebogen vishaak, wanneer deze n.m. is rechtgetrokken en daarmee van geen nut meer.
  2298 mperegam bisu', een gong als een tawak, maar groter; dichtbij maakt deze gong
  veel lawaai, doch draagt niet ver.
  206
  
  "Tot hier toe, wij gaan terug, daar de weg verder duidelijk is, wij
  keren terug"; / "Luister gij Djenti Timbu', tot hiertoe, wij tweeën,
  drieën vergezellen u niet verder;
  2290 "Want de weg is nu duidelijk, er zijn geen zijwegen meer; / "Slechts
  één weg, prettig om te gaan en geen tweesprongen meer." / Daar gaan
  zij van elkaar als de padi in de mand; / Daar scheiden zij en keren
  elkander de rug toe op de weg, als een vishaak, waarvan de hoek is
  recht getrokken. / Zij komen aan de top van een heuvel, (zij) die Kuku'
  Anggung begeleiden, een termietenheuvel;
  2295 Zij komen aan een hoge berg, (zij) die Pengang LalansP begeleiden,
  waartegen een trap is gemaakt van stukken hout. / Daar staat zij stil.
   Djera Tangkung, luisterend naar de galm van de gong in de verte
  gemengd met (de heldere slag) van de ketjanang; / Zij hoort de klank
  van de tawak van de mensen van Tetai Tampak als de roep van een
  vliegende neushoornvogel;/Daar staat zij stil, Ndu' Telingu S Mendus,
  luisterend naar de slag van de zware mperagam-gong van Manang
  Batibu s van Tetai TandjuS, die gonst door de stille rimboe; / Daar
  wil Njai Pantil Punai niet verder gaan, horend de slag van de grote
  babendih van de Ziener van Nandju' Derai, komend van ginds eind
  van de weg, rommelend door het lege oerwoud;
  2300 Horend het gonzen van de bulan-gong van de ziener van Dawar Bulan,
  in de vroege morgen geslagen met de ijzerhouten knots, zo groot als
  een arm en een span dik, welke geslagen in de morgenvroegte doorgonst tot aan de valavond. / Zij wil doorgaan, het meisje, en zij wil
  terug; / Zij wil dapper zijn, 1:'iung Bali, en zij wordt bang; / Zij wordt
  bevreesd, Ndu' Telingu' Mendu' en wil terugkeren; / De voeten van
  Bajan Buli weigeren verder te gaan;
  2305 Het lichaam van Nanjak Beluh wil niet meer bewegen; / De handen
  van Ruai Peridi op het horen van de gong-geluiden van Manani van
  Tetai Dani willen niet meer grijpen. / Daar rollen de tranen van Pantil
  Punai één voor één; / Het water drupt uit de neus van Ruai Kampung
  als een snoer van kralen. / "Dit jaar nog sterf ik, zegt Ruai Peridi en
  ga naar de hades Panulang Ran;
  tnan(JIIJg batibu' ; batibu' heet het groot ceremonieel, waarin een ziener door een
  andere ziener officieel wordt aangesteld; mlJlllalng batibu' is dus zoveel als gediplomeerd ziener.
   2299 babendiJt, een soort twwak met smalle rand en brede, lage slagknobbel in het
  midden; deze gong geeft een gebarsten geluid, njararai.
  207
  
  2310 "To" taun mah laja ka Ara, djaku' Ruai Karapa, Pangetjing Bajan;
  "To' taun mah pambu' ka Biru' Landu', djaku" Ndu" Telingu'
  [Mendu', Babiau Tangan;
  "To' taun ku tjundung ka rarung pangudjung ban;
  "To' taun mah ku bebai ka ngelai besai, djaku' Njai Pantil Punai,
  [penantai limbang".
  Teka dapegai Djenti Tembai lundjai Pantil Punai tundjuk lima' ;
  2315 Teka dagenggam Djenti Tudan perakuan djari dua.
  "Terudi kah kaki kami, di' Bajan Buli, nganti' bedjalai;
  "Undan perakuan ku tengan belimbai;
  "Pupuh tubuh babuang-buai".
  Teka tembu' sida" ka Lubuk Mangku' dindang peleku' gajau butang;
  2320 Tentung ka tapian kerung Keliung Sengkajau Burung tai olèh
  [ngarawang;
  Datai ka tepian besai Manang Mensunai sa" N andu' Derai tai
  N engah menala luah dindang buah dj elumpang benang; [dalam nam;
  Nengah tepu Biku Kebaju sa' Tetai Telu dindang sabu
  N engah kampung sabang saluang;
  [ngkarangan kerang;
  2325 Tengah gugu' katunsung lajang.
  Dia' sida' menung da manala landung Kaliung Sengkajau Burung
  Tapedju da tepu Biku Kebaju samirah mpa';
  [sategal sadja' ;
  Menapan da laman Pantan Pelian semansak umpan, sadigah belanga J •
  Dia' sida' meda' laman Djunti Pelian ngkerangan tulin kelam
  [mesa' buah bungkang;
  2330 Dia' sida' meda" menala Kemara Bisa sa' Tetai Tiga tulin pelaga
  [satetak batang;
  Dia' sida' meda' tepu Biku Kabaju tulin mpelu baru bansa tekelang;
  Meda' kersik da laman bilik tulin marik mesa' buah ngkerbang.
   Dia' sida' meda' ili' pian Djunti Pelian tumbas tuntun djangan
  [tulin kal usu ' babi;
  Meda' ke udjung ganggang Manani Manang tumbas tuntun pinggang
  [tulin batang sabang api;
  2310 Ara Pangetjing Bajan, lett. de ficus, waar de parkieten takjes afbreken, titel
  voor de onderwereld der schimmen; de bajan, PsittacuIa longk(llltda Bodd, is bij
  vele Daj akstammen een vogel, welke in verband staat met de dood.
  2311 Biru' Londu' BabiIJM Tangan, lett. lange biru'-bladeren als wuivende handen;
  de biru'-bladeren - vgl. vers 2069 - staan ook bij volledige windstilte altijd
  wat te schommelen op de lange stelen "als wuivende handen"; "salah-olah
  merm&ukan orOJng", d.i. "als treurende verlangend naar iemand", aldus mijn zegsman; een passend beeld voor de wereld der afgestorvenen.
   2333 ka/usu', de haren en de eerste huidlaag van een geslacht varken worden afge-
  
  208
  
  2310 "Dit jaar nog sterf ik, zegt Ruai Kerapa, en ga naar Ara Pangetjing
  Bajan; / "Dit jaar nog sterf ik, zegt Ndu' Telingu' MenduS, en ga
  naar Biru' Landu' Babiau Tangan; / "Dit jaar nog val ik in de
  doodkist (gekapt) met het eind van de dissel; / "Dit jaar nog word ik
  gedragen in de grote (kist) van ngelai-hout", zegt Njai Pantil Punai,
  "die het lijkwater opvangt." / Dan grijpt Djenti Tembai de hand van
  Pantil Punai, haar vijf vingers;
  2315 Dan pakt Djenti Tudan haar pols, haar beide handen. / "Volg onzè
  voeten, gij Bajan Buli, als wij verder gaan; / "Volg mijn slingerende
  arm; / "Volg mijn draaiende romp bij het voortgaan." / Dan komen
  zij bij Lubuk Mangku 5 waar woont de stinkende krokodil met gebogen
  staart ;
  2320 Zij komen aan de ronde badplaats van Keliung Sengkajau Burung met
  uitgediepte zandkuil; / Zij komen aan de grote badplaats van Manang
  Mensunai van Nandu s Derai, zes vadem diep; / Zij kruisen het ruime
  erf, waarop liggen de rode Malva-vruchten; / Zij steken het erf over
  van Biku Kebaju van Tetai Telu, bedekt met fijn zand van de zandbank; / Zij gaan langs een bos van Cordyline-boompjes;
  2325 Zij komen langs een groep Hybiscus-struiken. / Daar toeven zij op
  het ruime erf van Kaliung Sengkajau Burung, een ogenblik slechts; /
  Zij rusten op het zandige plein van Biku Kebajan voor de duur van
  een betelpruim ; / Zij zitten op het erf van Pantan Pelian voor de tijd
  nodig om een pot rijst te koken; / Daar zien zij het erf van Djunti
  Pelian, een bank van enkel kralen, zo groot als bungkang-vruchten;
  2330 Daar zien zij het erf van Kemara Bisa van Tetai Tiga, geheel van
  agaat-stenen als stukken boomstam; / Daar zien zij het plein van Biku
  Kebaju geheel van agaten, zwart en wit gestreept; / Zij zien het grint
  op het woonerf, allemaal kralen zo groot als ngkerbang-vruchten. /
  Daar zien zij stroomaf van de badplaats van Djunti Pelian een hoop
  van afgebrande varkenshuid, reikend tot de borst; / Zij zien op het
  eind van het bordes van Manani Manang een hoop van rode Cordylineboompjes, reikend tot de heup;
  J
  
  brand.  2334 sabang api Cordyline-boompjes met rood blad, ook noodzakelijk voor het zienerritueel, naast pisang-bomen. Sterft iemand na behandeling door de ziener, dan
  worden die sabang- en pisang-boompjes weggeworpen; wot:dt hij beter, dan worden
  deze geplant. Doch omdat hier zoveel zieken komen voor behandeling, gaan er
  natuurlijk ook veel dood, net als in een ziekenhuis, merkt mijn zegsman hierbij
  nuchter op.
  J
  
  209
  14
  
  2335 Meda' tisi menala Biku Kemara tumbas tuntun dada tuHn pelangka
  [buluh laki
  Keba s sabang se1uang ntung Menani Manang nadai sempat njuli';
  Pisang undang nadai sempat nuki S •
  Daru' sida' neguS tanggaS indu' munji teraku' babi belang;
  N udai sempana landai baik penantai pinggai la j ang ;
  2340 Nidjak tangga S anak kemantjiak munsang muang;
  Temu batu badaga'-dugu dindang sengalang pentik kumpang;
  Ngimbang dinding Manang Keliling rirang mang;
  Njuruk pituk padung pantang ;
  Nudai lantai langkan pinang.
  2345 Legai dua berimbai,
  Nu' ku gembi dapanggah panti;
  Udah djengaiku ngandai ka Pan til Punai tai baru' datai ka Betang
  [Damai Biku Mensunai sa' Nandju Derai,
  Baru' gigiku nelili ka Djunti Pelangi meda s Timbu s Djenti tai
  [nerudi Ruai Peridi.
   Teka berenti mah ia nunggun sigi dalam mangkuk alang;
  2350 Teka betega' Manang Kemara meda s sida s tai ngumba' Menteba'
  [Lemba s, tengan ia muar kesa S da burai kalingkang;
  Teka berenti Manang Kebiau mukau adau da put juk kandang;
  Teka berenti mah Manang Ke1ingi' meda s Djenti Me1P datai tadi' ,
  [tengan ia ka S nginti S mpalasi S da dalam dulang;
  Menani Sidi teka berenti meda s Timbu s Djenti narudi Ruai Peridi,
  [tengan ia aH ka-aH numpu lalabi da bidai ram bang ;
  
  2335 pelangka, een bamboestok ter dikte van een pols, opgericht op de voorgalerij,
  waar de ziener telkens gedurende het ritueel omheen danst. Omdat het hier zo
  druk is met deze plechtigheden, hebben de sabang- en pisang-boompjes geen gelegenheid resp. vertakkingen, njuli', of scheuten, nukis, te vormen, daar men
  voortdurend nieuwe nodig heeft.
  2349 mmggun sigi, aansteken van damar-pitje; een klein kommetje met damar behoort
  tot de benodigdheden van de ziener; dit wordt geplaatst in een kom met gestampte
  rijst, geleverd door degene, die de ziener heeft geroepen. Gedurende het ceremonieel wordt telkens dit pitje even aangestoken door de ziener en bezongen,
  ditimang.
   In de volgende verzen worden enkele goocheltoeren beschreven, welke bekwame
  
  210
  
  2335 Zij zien langs de rand van het erf van Biku Kemara allemaal bamboestokken reikend tot de borst. / Want de Cordyline-boompjes van
  Menani Manang hebben geen gelegenheid nieuwe vertakkingen te vormen; / De rode pisangs hebben geen gelegenheid nieuwe scheuten te
  krijgen. / Dan stappen zij op de vaste trap, waar klinkt het geluid
  van smakkende, gestreepte varkens; / Zij zetten de voet op de steunbalk, fraai gebogen als (de armen van) iemand die een lajang-schotel
  ophoudt;
  2340 Zij betreden de losse trap, die piept als een springende musang: / Zij
  komen aan de zware steen, waarop staan de sacrale afweerbeeldjes : /
  Zij lopen langs de wand van Manang Keliling, van gespleten manghout; / Zij lopen onder de pantang-zolder door; / Zij gaan over de
  vloer van gespleten pinang-stam.
  2345 Twee legai-bomen bij elkander,
  Ik gebruik een gembi-stam voor onderlegger van een plankier,'
  Mijn keel heeft gezongen van Pan til Punai juist aangekomen te
  [Betang Damai van Biku Mensunai van Nandju Derai,
  Nu gaan mijn tanden verhalen van Djunti Pelangi ziende Tembu'
  [Djenti, die Ruai Peridi vergezellen.
   Hij staakt het verzorgen van het damar-pitje in het kleine kommetje:
  2350 Manang Kemara ziende de mannen, die Menteba S Lemba S begeleiden,
  stopt met het toveren van rode mieren uit het franjewerk van gespleten
  bladeren; / Manang Kebiau houdt op met het nazetten van een berukaap op de afrastering van het woonvertrek; / Hij houdt op, Manang
  Kelingi', ziende Djenti Me1P juist gekomen, terwijl hij bezig is
  mpelasi'-visjes te vangen uit een houten schotel. / Menani Sidi houdt
  op, ziende Timbu S Djenti, die Ruai Peridi vergezellen, terwijl hij al
  jodelend een schildpad vangt onder zijn voet op de versleten rotan-mat:/
  
  zieners tijdens een séance tot superstitieuze verbazing der aanwezigen plegen te
  demonstreren.
  2350 kelingkong, een franjewerk van gespleten klapperbladeren.
  mUM, eigenl. wuiven met een fakkel om bijen te verdrijven uit hun nest bij het
  oogsten van de honig. De ziener slaat tegen het franjewerk en daar vallen een
  partij rode mieren uit met hun "eieren"; deze worden als toespijs, tab as, bij het
  drinken van de rijstwijn gebruikt.
  2351 kandong, de afsluiting met stokken boven de wand der vertrekken, welke tot ongeveer 20 meter hoog is gemaakt van boomschors of planken.
  2353 aU ka ali, het begin van zingen op een langgerekte iiiiii.... met lichte stijging
  en daling van de stem en veel "versieringen" gemaakt met het strottenhoofd,
  zonder tekst. Men eindigt ook aldus.
  211
  
  Manang sa S Tetai Tampak teka batega ' mah ia ngarantak biawak
  [dalam sambang mentebung pungkang;
  2355 Manang Batibu' sa' Tetai Tandju' meda' Ndu' Telingu' Mendu'
  [datai tembu' sari tos, teka badu'mah ia ngading te1u' ngau
  [buah pinang.
   Teka ngumbai ulun tuai Manang Mensunai njuruk ngerembai tikai
  [kerawang punggang;
  Njuruh ngatji permadani tai baik pengamulu hati ramaung dandjang;
  Njuruh ngambi' urP nanjP, djaku' Manang KelingP, ka tamuai tai
  [datai tadi, tai upa lampi' muanji' idang.
  "Ka atau mampanggung to', mèh temuai, tai datai tuntung, djaku S
  [Keliung Sengkajau Burnng, tuntun pinggang;
  2360 "Ka atau pindai to', mèh tandang temuai, lantai lintang;
  "Ninga ninga mèh Djenti Djanda, ka atau bangka manawa to',
  [djaku' Manang Kemara, bangka tekelang.
  Dia' sida' balepi ' baki' tunggal dampang ;
  Batjarik tjedik sirih nakang;
  Bapakai uai tandan pinang;
  2365 BagindP sugP tembakau terandjang.
  Gembi ku panggah panti,
  Melebu' ku pumpun punggu';
  Udah gigiku nelili ke tai laki,
  Baru' kuju'ku bedjaku' ke tatÏ indu'.
  2370 Teka pansut mah Kumang Djampang bunsu Manang Bunga Lenga';
  Ratu Mempulu bunsu Kebaju Penjapu Luka' ;
  Kumang Dampang Bunga Tual;
  Ratu Mempelu Penjapu Bakal.
  Kembai bunsu Mensunai teka dapegai ia lundjai Pantil Punai
  2375 Dagenggam perakuan Dudu Bajan djari dua.
  [tundjuk lima;
  "Boh, tama' ka sandik, ninga di' Itjik lagP ntjik, bilik lawang".
  Burung Djera Tangkung teka debai Penampung bunsu Keliung ke
  Debai ia njilak tasak kandang temiat [dalam umbung ladang terabang;
  Teka dabawa' ia tama' ka sipa' lantang senua' tai barn'
  [peda', legai dakitang;
  2380 Teka debai' ka tikai andai Burung Punai kerawang punggang;
  Duduk da permadani Bajan Buli tai baik pengamulu ati ramaung
  [dandjang;
  Duduk kupi' Penggang Lalansi' da uri S nanji' tai upa lampi'
  [muanji' idang.
   212
  
  De ziener van Tetai Tampak houdt op een biawak te trekken uit een
  korte slagtrom ;
  2355 Manang Batibu' van Tetai Tandju' ziende Ndu s Telingu S Mendu'
  die dag aangekomen, houdt op een ei te toveren uit een pinang-noot. /
  Hij roept de oude slaaf, hij Manang Mensunai, en zegt hem uit te
  rollen de sierrnat met opengewerkte rand; / Hij beveelt hem het tapijt
  te spreiden, fraai getekend als de huid van een boomtijger ; / Hij zegt
  hem de siermat te nemen, zo zegt Manang Kelingi s, voor de pas
  gekomen gasten, als de honigraten van een verlaten bijennest. / "Op
  deze rustplaats, gij gasten hierheen gekomen", zegt Keliung Sengkajau
  Burung, "reikend tot aan de lenden;
  2360 "Op dit verhoog, gij gasten, met dwarsliggende planken; / "Luister.
  luister, gij Djenti Djanda, op de ruime ligplaats", zegt Manang
  Kemara, "met ornamenten." / Daar vouwen zij een betelpruim, één
  bosje; / Zij scheuren een stuk af van het sirihblad; / Zij eten pinangnoot van de pinang-tros;
  2365 Zij rollen een pruim van de tabak uit het mandje.
  Ik gebruik een gembiS-stam voor het plankier,
  Mijn melebu' -boom schiet scheuten uit dode stronk;
  Mijn tanden hebben verteld van de mannen,
  Nu gaan mijn wangen verhalen van de vrouwen.
   2370 Naar buiten komt Kumang Djampang, de jongste zuster van Manang
  Bunga Lenga'; / Ratu Mempelu, de jongste zuster van Kebaju
  Penjapu Luka' ; / Kumang Dampang, Bunga Tual; / Ratu Mempelu
  van Penjapu Bakal. / Kembai de jongste zus van Mensunai pakt de
  hand van Pantil Punai, haar vijf vingers;
  2375 Zij grijpt de pols van Dudu Bajan, haar twee handen. / "Kom, kom
  naar binnen, luister jij piepend eendje, in het woonvertrek." / Burung
  Djera Tangkung wordt door Penampung, het zusje van Keliung, gebracht in het meisjesvertrek met planken wand; / Zij wordt gebracht
  binnen het vertrek van gevlochten bamboe; / Zij wordt binnengeleid in
  het meisjesvertrek - het dierbaar kind, dat men voor het eerst ziet - ,
  van hangend legai-hout;
  2380 Zij wordt gebracht naar de siermat, zij Burung Punai, met opengewerkte rand; / Zij gaat zitten op het tapijt, Bajan Buli, fraai getekend
  als de huid van een boomtijger ; / Zij zit met gevouwen benen, Penggang Lalansi', op de fraaie mat als de honigraten van een verlaten
  2373 Penjapu bak al, lett. die de wond veegt.
  2378 koodaJn,g temiang, zie vers 1406.
  213
  
  Teka debai sida' baki-' Penggang Lalansi' tunggal dampang;
  Babubuh bunjuh sabu kerang;
  2385 Bapakai uai tandan pinang;
  Batarik tedik sirih nakang.
  Seleka djerita bunsu kemara njau tunggal kali' ;
  Andai gadai bunsu mansunai njau tunggal igi'.
  "Kikai pemansang di' Dajang Telit Benang, djaku' bunsu manang,
  [kikai pelalu?
  2390 "Kikai pemansa' di' Menteba' Lemba', kikai pemadju?
  "Kikai di ~ Burung Punai penamuai, lalu penjantamu?"
  Teka munji beli Bajan Bul i aba' bunsu menani nti' kena' djual;
  Teka munj i tanda' Burung Puna' basaut-singga' ntP kena' tingkal;
  Teka munji lumpung Djera Tangkung aba' penampung bunsu
  [keliung nti' kena' agal.
   2395 "Apa ku tapuk ka ari sumbuk bulan badjalan;
  "Apa ku amun ka ari taun, djaku' Ajun Dudun, padi damakan.
  "Ku tapuk sigi' bau datemu lengau;
  "Ku bungkus sigi', ngarembus da daun timau;
  "Tumpan ku amun sigi', bau murun dasium orang banjau;
  2400 "Ku sungkap sigi', bau akap ka baroh katau.
  "Ku nemuai njantamu di' Bunsu Kebaju, ku ledju' balu upa taku[jung mabung nisi' ngandjung ka batang indai;
  ,Ku ledju' kedirP-diri', ninga di', upa mpelasi' dalam lengkung,
  [nisi' ngandju ka ulu sungai;
  "Ku ledju' tubah nunda' tanah keIiIing gupung, nadai bajah djalai
  [tudah ngengkah belah mempalai.
  "Nama nti' ku angih, nisP ngagih ku ka ai' udjan;
  2405 "NtP ngabang, djaku' Dajang Telit Benang,di' Bunsu Manang,
  [nisi' aba' ku basundang ka rumah pangan;
  "Nti' gawai, nisi' ngimbai ku de pun tuasan;
  "Nti' rama nugal, nisi' aba' ku da tiang tamungan;
  "Nti' ili" ni sP aba' ku ba-anti' da manua senganan;
  "Nti' makai, di' Bunsu Mensunai, nadai bisi' ngimbai ku ka
  [buntung ikan.
  2410 "Keba' ku belandjat ka Tetai Kelampepat, mali adai tatku amat,
  [pengerat laki;
  "Mali bisP tuluk ku da Tetai Numpuk - kita nang napuk - nunda J
  [kolak pabeli;
  J
  
  2406 pun tuasarn, lett. daar waar wordt gesmeed; bedoeld de plaats, waar bij een feest
  de kruiken met rijstwijn en de kommen met toespijs staan.
   214
  
  bijennest. / Men brengt Penggang Lalansi' een betelpruim, één pakje;/
  Zij strooit er kalkpoeder op van schelpen;
  2385 Zij eet een pinang-noot van de pinang-steel; / Zij scheurt een stukje
  af van het sirih-blad. / Een woord van Bunsu Kemara, een maal; /
  Een zacht woord van Bunsu Mensunai, een enkel. / "Waar ga je heen,
  jij Dajang Telit Benang, zegt Alang Bunsu Manang, waar ga je
  naar toe?
  2390 "Waarheen, gij Menteba' Lemba', waar naar toe? / "Waarheen, jij
  Burung Punai, als gast, als bezoeker?" / Het klinkt tussen Bajan Buli
  en Bunsu Menani als een koopgesprek bij accoord gesloten; I Het
  klinkt als het omhakken van een boom, het antwoord van Burung Puna',
  juist in de maat; I Het klinkt tussen Djera Tangkung en de jongste
  zus van Keliung als het hakken van brandhout op de juiste plaats.
   2395 "Wat zou ik verbergen vanaf de morgen tot aan het opkomen der
  maan; I "Wat zou ik achterhouden, zegt Ajun Dudun, over een geheel
  oogstjaar. / "Al verborg ik iets, de bedorven reuk vindt toch een aasvlieg; / "Al pakte ik iets in, het breekt toch door de timau-blaren heen; /
  "Al zou ik iets verhelen, rottende reuk ruikt men toch;
  2400 "Al verstopte ik iets, de muffe reuk breekt toch onder of boven uit. I
  "Ik kom hier op bezoek, gij Bunsu Kebaju, omdat ik het moe ben een
  weeuw te zijn, gelijk aan slak (op het droge) achtergelaten en niemand
  die haar naar de moederstroom terug brengt; / "Ik ben het beu op
  mijn eentje, luister ja, als een mpelasi'-vis in een poel en niemand die
  haar naar de rivier terugbrengt; / "Ik ben het beu nog langer te zijn
  als een stuk grond rond de bosreserve, niet groot genoeg voor het manvolk om er een vóórladang te maken. I "Want als ik dorst heb, is er
  niemand, die mij regenwater geeft;
  2405 "Als ik word uitgenodigd, zegt Dajang Telit Benang, 0 gij Bunsu
  Manang, is er niemand die mij begeleidt naar het buis van anderen; /
  "Als er feest is, brengt niemand mij naar de feestkring ; / "Als het
  planttijd is, vergezelt niemand mij naar de plaats van de plantstok ; /
  "Als ik de rivier wil afzakken, is er niemand, die mij begeleidt en op
  mij wacht in het dorp der Maleiers; / "Als ik wil eten, 0 gij Bunsu
  Mensunai, is er niemand, die mij het buikvlees van een vis brengt.
   2410 "Dat ik gekomen ben naar Tetai Kelampepat is, omdat er misschien
  een echte beminde voor mij is, een sterke man; / "Misschien is er een
  lief voor mij te Tetai Numpuk - verberg jullie hem niet I - als een
  2410 tat, geliefde, alleen gebruikt in kana-taal.
  2411 tuluk en lindang, geliefde, zowel voor jongen als meisje; algemeen gebruikt.
  215
  
  "Keba' ku mansang ka Tetai Djarang, ninga di' Bunsu Manang,
  [mali bisi' lindangku sorang da darah njadi.
  "Nadai ku napuk ngamun keba' ku baniki' nurun, djaku' Ajun
  [Dundun, ku nginau santamunku ngau pantun pudji".
  Teka ngentai ngangai Bunsu Mensunai tunggal igi' ;
  2415 Ketawa' njula' Bunsu Kemara' tunggal kali'.
  "Ngapa djarita di' bi rang njempelah, nama ntP tai udah tengah
  [nadai kala' mandjadi tisi;
  "Ngapa di' gelung munji nja', nama nti' rusa' kami Tetai Badura:'
  [nadai kala' mandjadi babi;
  "Orang indu' kami ditu" di' Telingu' Mendu', nadai kala'
  [nginau orang laki.
  "Nama nadai bisi' tat - ku madah amat-amat - kami Tetai
  [Kelampepat, di' Talap Djalawat, ngau pengerat luan;
  2420 "Kami Tetai Djarang nadai bisi s orang budjang tai tuluk tepang,
  [diS Dajang Telit Benang, teka upang-puang mah di' mansang
  [ngaliling ngumbang, nadai bisi S lindang sedarah dalam;
  .,Kami Tetai Bedura', ninga diS Ngaja S, nadai bisi s pangkat bela',
  [teka kasih kebada' diS datai sadja', nadai bisi' ladja'
  [da tapa S kanan".
  Teka nugau-nujau mah Burung Kiau, nisi S go' ;
  Nangkung-nujung mah Burung Tiung gelung merarundu' ;
  Seleka djarita Punai Ara ninga Bunsu Kemara madah nadai bisi'
  [bagi ia, nisi' djaku'.
  2425 Teka nundu' diri' ka kumbu' mah, Ndu' Telingu' Mendu', tai
  [raduS da tampang;
  Njai Tangkup Langgai teka mirai diri' ka ketjindai lambar
  [ketjambang ;
  Teka nudung diri' ka papelung, Djera Tangkung, itung ngeradandang.
   Teka belit berunti, belapar belepi mah Tiung Bali, nadai makai;
  Kaki ia ngai bedjalai;
  2430 Tubuh Nanjak Beluh ngai babuang-buai;
  
  2413 sootamwn, geliefde man.
  nggoo pantun Pudji, om te kunnen bezingen of die voor mij liefdeliedjes kan
  zingen.
  2419 pengerat lUim, steunbalk voor vloer, fig. voor echtgenoot.
  2420 upang-puang, loos, vruchteloos.
  sedarah dalam, gelijk bloed van binnen; bij echtscheiding geeft men wel op als
  reden: tidak sedarah, niet van gelijk bloed, niet bij elkaar passend.
   2421 karih kebada, echt jammer!
  
  216
  
  gelijke rijstmaat; / "Waarom ik ben gekomen naar Tetai Djarang,
  luister gij Bunsu Manang, misschien is er voor mij een geliefde, een
  levensgezel. / "Ik verberg niets, waarom ik hierheen ben gekomen,
  zegt Ajun Dundun, ik zoek een hartelief om te kunnen bezingen. / Dan
  schaterlacht Bunsu Mensunai een maal;
  2415 Zij lacht luidkeels Bunsu Kemara' een keer. / "Wat praat je toch
  onzin: een middenpaal is nog nooit een zijpaal geworden; / "Wat praat
  je toch allemaal zo: want een hert, hier bij ons te Tetai Badura', is nog
  nooit een varken geworden; / "Een vrouw hier bij ons, 0 gij Telingu'
  Mendu', heeft nog nooit een man gezocht. / "Er is geen geliefde - ik
  spreek de waarheid - hier te Tetai Kelampepat, 0 jij Talap Djelawat,
  als stut voor het huis;
  2420 "Wij van Tetai Djarang hebben geen jongeman die past bij jou,
  Dajang Telit Benang; tevergeefs ben je de wereld rondgereisd, er is
  geen hartelief; / "Wij van Tetai Badura', luister jij Ngaja', hebben
  geen passende gezel; jammer dat je vergeefs gekomen bent, er is geen
  wederhelft voor je." / Zij zit stil te peinzen, Burung Kiau, en geeft
  geen geluid; / Zij zit met haar hoofd in de handen, Burung Tiung, als
  verslagen; / Punai Ara horend Bunsu Kemara zeggen, dat er niemand
  voor haar is, spreekt geen woord.
   2425 Zij wikkelt zich in haar deken, N du' Tengu' Mendu', met rode rand; /
  Njai Tangkup Langgai slaat haar ketjindai-deken om, haar gebloemde
  ketjambang ; / Zij trekt over haar hoofd de papelung, zij Djera Tangkung, glan,zend zwart. / Zij gebruikt niets, zij lijdt honger, Tiung Bali,
  en eet niet; / Haar voeten weigeren te lopen;
  2430 Het lichaam van Nanjak Beluh wil niet gaan; / De handen van Tiung
  
  ladja', passend.
  2425 nundu', zich geheel inwikkelen in deken.
  2426 mVrai, een deken alleen maar dwars over zich heen slaan.
  2427 rnudlmg, een deken over het hoofd trekken.
  papel1mg, een soort deken, eigen weefsel, met zwarte rand, nog slechts bewaard
  als erf stuk.
  2428 belit berunti, lett. omwinden en trekken; hier echter een uitdrukking voor niet
  willen eten of drinken wegens grote droefheid.
  217
  
  Djari Tiung Bali ngai mentjapai.
  Burung Djera Tangkung teka ka' mangkung diri' ka djenung sengKa' mangka J diri' ka sia' buluh bala;
  [kilung tuba;
  Burung Kiau ledju' nugau da bumbung kebiau, teka ka' nunjau
  2435 Ka' njujak diri' ka babak abang ala.
  [dirP ka buntau ipuh bisa;
  Teka djerita Bunsu Kemara tunggal kali' ;
  Ba-andai Bunsu Mensunai tunggal igi'.
  "Ninga ninga di' Burung Kiau, nti' kami njau, nang di' begurau
  [tadjau pesaka banjau, bisP majau kami baranak biak;
  "Adai tadjau sempajung kami, tai da atau padung, ia J bisi' njaung
  [bulung kami lain panjiak;
  2440 "Adai da tisi kandang, di' Dajang Telit Benang, nang di' mang[kang, ia' bisi' untjing betandang djama pengaramak".
  Kerakau ati Tiung Bali: "Ditu'mah mati, ditu'mah ku udah".
  Teka dagusung ia tadjau sempajung: "Ditu'mah ku tentung, ditu'[mah ku belah".
  Teka dadjapai ia tadjau tuai: "Ditu'mah ku telempai, ditu' patah".
  Teka dapangkang Telit Benang, dakanar-kanar;
  2445 Teka dasemak Beluh Nanjak, dagemar-gemar.
  Teka dapangkang njau dasemak;
  Dabuka' njau dakebak.
   Teka meda'mah ia lindang tuluk tepang da darah njadi;
  Teka meda 'mah ia tuluk kolak pabeli;
  2450 Ladja' da tapa' djari.
  Keba' teka tepenung Djera Tangkung setegal sadja' ;
  Tekandjat Talap Djelawat meda' bela' pangkat semirah mpa'.
  Teka meda'mah ia gelagam itam tai pangangkam punggang rang;
  Teka malik Itik Besandik, teka meda'mah ia orang tai begelagam
  [tjurik tai baik sepantjulik tundjuk butang;
  2455 Teka meda' mah ia tawai pandjai dalam tadjau tuai tai haik penang[kai djawa' djerenang;
  Tudu baru tai baik penjagu raga' djempajang;
  Tinting djabing tai baik pengariring gong selang.
  2433 SÜJ', de scherpe punt van de bamboe bij een peti' of springlans.
  2434 ipuh, Antiarir toxicaria Lesch; als dit gift begint te bederven, buntau, zou het
  nog giftiger zij n.
  2435 njujak, afscheuren n.m. een stukje van de schors waardoor het giftige melksap
  vrijkomt; dit wordt ook gebruikt voor tuba of visgift.
   2438 tadjau pusaka oanjau, een erfelijke martavaan, gemeenschappelijk eigendom der
  familieleden, welke bewaard wordt door een "ww jOlflg koot", lett. "een sterk
  
  218
  
  Bali willen niets grijpen. / Burung Djera Tangkung wil zich vergeven
  met geklopte tuba-wortel; / Zij wil zich laten doorsteken met een
  springlans van rode bamboe; / Burung Kiau wil niet langer verblijven
  onder het dak van de ziener, zij wil zich werpen in het dodelijk ipuh-gif;
  2435 Zij wil zich een stuk schors afscheuren van de (giftige) abang ala-boom.j
  Dan spreekt Bunsu Kemara een keer; / Spreekt Bunsu Mensunai
  een zacht woord. / "Luister, luister, gij Burung Kiau, als wij weg zijn,
  kom dan niet aan de martavaan, het erfstuk van velen, daarin zit onze
  kat met jongen; / "Op de zolder staat een sempajung-martavaan van
  ons, daarin zit een zeer wilde zwarte kat;
  2440 "Die staat bij de zolder-afrastering, kom er niet aan, jij Dajang Telit
  Benang, er zit een zwerfkat in die pleegt te krabben." / Tiung Bali
  wenst in haar hart: "Hier wil ik sterven, hier de dood vinden." ! Zij
  gaat naar de sempajung-martavaan: "Tot hier, hier wil ik sterven." I
  Zij grijpt de oude tempajan: "Hier val ik neer, hier breek ik" I Zij
  komt naderbij Telit Benang, dichter en dichter;
  2445 Zij nadert Beluh Nanjak, komt nader en nader. / Zij komt dichtbij,
  is er vlak bij; / Zij opent hem, tilt de deksel op. / Daar ziet zij de
  geliefde, haar levensgezel; / Daar ziet zij de voor haar bestemde als
  een rij stmaat ;
  2450 Haar galant, haar rechterhand. / Zij staat verwonderd, Djera Tangkung, een ogenblik slechts; / Zij staat verbaasd, Talap Djelawat, op
  het zien van haar maat, gedurende een betelpruim. I Zij ziet de zwarte
  bakkebaarden langs de rand der kaken; / Zij kijkt, Itik Besandik, en
  ziet een man getekend met bakkebaarden als fraai beschreven met de
  wij svinger ;
  2455 Zij ziet het lange haar in de oude tempajan, fraai als de bloeiaar van
  de rode gierst; I Het dikke hoofdhaar mooi bol staand als een hangkorfje dat men omhoogdrukt ; / De snor langs de lip fraai als de ron-
  
  familielid", in wie men vertrouwen stelt wegens adatkennis, welstand en gezag.
   Krijgt zo iemand geen kinderen, dan moet zulk een tempajan bij gemeenschappelijk overleg door een ander worden overgenomen.
  In deze regels geeft de zuster van de ziener een bedekte aanwijzing aan het
  meisje, waar ze moet zoeken.
  2454 Itik basrmdik, lett. kloek met kuikens.
  2457 tmting djalnng, lett. rug, bergrug op de lip; bedoeld is: snor.
  219
  
  Teka dadjapai Pan til Punai lundjai tundjuk lima;
  Dagenggam ia perakuan djari dua.
  2460 "Mèh mah laki tai meli ku sepasu padi;
  "Tunang tai ngupang ku mempalang kudi;
  "Ambai tai ngibai ku ka salai tudjuh ambung peninggP diri;
  "Tunang angku tai mambu' ku ka telu' tudjuh djagan pengaja' padi".
  Mielebu' ku pumpun punggu S ,
  2465 Gembi panggal panti;
  Udah kuju'ku bedjaku' ke tai indu',
  Bant' gigiku nelili ke tai laki.
  Teka meda'mah ia mua bala' tunang kedeka' tai upa rawa' bulan
  [mansang;
  Meda' pipi pantji tunang bini tai upa ti si ntjermin dagang;
  2470 Kening rakang penjajap burung kumbang terbang ;
  Meda' buk pandjai tunang ambai tai upa rundai daun radjang;
  Dai selu' tunang angku' penadjar pangku' purang manang.
  Teka sama bapegai sedua ngau lundjai tundjuk lima;
  Bagenggam perakuan djari dua.
  2475 Kumpang gelang da batang,
  Gembi dapanggal panti;
  Udah rangku njempang ka Dajang Ruai Lalang,
  Baru' gigiku nelili ka sedua belaki bini nusoi mimpi.
   "Sekung ku nangkung da rumah Keliung Tulin mimpi ba-ajam
  [tegung, aju mèh tunang untung, ramaung dandjang;
  2480 "Nti' ku tinuk na', nama mataku ngai lenja', mpelai aju tunang ke[deka', tulin mimpi ba-ajam iba' sawa' pandjang;
  "Nti' ku tinuk lekau, tul in mimpi, aju mèh tunang kerakau, ba-ajam
  [matjau mengkulau arang;
  "Segenda ku gah ka' ngigau bedepan meda' djugam, aju mèh tu[nang padan, tulin mimpi ba-ajam beruang umang;
  
  2479 a/u, teken, beeld; dit zou een ander woord zijn dan a/u, levensgeest en tussen
  deze woorden zou geen verband bestaan. Volgens het algemeen geloof is het dan
  ook alleen de semangat welke het lichaam tijdens het leven kan verlaten; de aju
  
  220
  
  ding van een selang-gong. / Pantil Punai pakt zijn vijf vingers; / Zij
  grijpt zijn beide handen.
  2460 "Gij zijt mijn man, die mij koopt met vijf en twintig maten rijst; /
  "Mijn verloofde, die mij werft met een stuk edelsteen; / "Mijn geliefde, die mij koopt met zeven grote manden gerookt vlees; / "Mijn
  beminde bruidegom, die voor mij geeft zeven rijstwannen vol eieren."
  
  Mijn melebus-boom spruitend uit dode stronk,
  2465 Een gembi-boom voor onderlegger van een plankier;
  Mijn mond heeft verhaald van de vrouw,
  Nu gaan mijn tanden verhalen van de man.
  Hij ziet het gladde gelaat van zijn lieve bruid als de glans van de volle
  maan; / Hij ziet de schone wangen van zijn aanstaande vrouw als de
  (gebogen) rand van een spiegel;
  2470 De sierlijk gebogen wenkbrauwen als de wieken van een vliegende
  vlinder; / Hij ziet het lange haar van zij n beminde verloofde als de
  guirlandes van epiphyten; / Het blanke voorhoofd van de aangenomen
  bruid als het witte kapvlak van een groep purang-bomen. / Zij grijpen
  elkander bij de vijf vingers; / Zij pakken elkaar bij de pols.
   2475 Een kumpang-boom met geringde stam,
  Een gembi-boom voor onderlegger van een plankier;
  Mijn kaken hebben uitgeweid over Dajang Ruai Lalang,
  Nu vertellen mijn tanden hoe zij, man en vrouw, elkaars dromen
  [vertellen.
  "Zo lang ik verbleef in het huis van de ziener, droomde ik steeds, dat
  ik speelde met een grommende boomtijger, een beeld van jou, mijn
  gelukkige bruidegom;
  2480 "Als ik half sliep, want mijn ogen wilden niet diep slapen, als een
  beeld van mijn hartedief, droomde ik steeds, dat ik speelde met een
  lange python-slang; / "Als ik vlug insliep, droomde ik steeds als een
  beeld van jou mijn beminde verloofde, dat ik speelde met een tijgerkat
  sterk en zwart; / "Soms placht ik te dromen een beer te zien, een teken
  van jou mijn knappe bruidegom, steeds dromend, dat ik speelde met
  een ouderloze beer; / "Toen ik verbleef in het huis van de ziener,
  
  het lichaam "verlatend" veroorzaakt de dood en gaat met het lichaam ten gronde.
  2482 ngigau bedepan ; ngigau, nachtmerrie; bedepan, een heftige nachtmerrie met luid
  geroep; hier echter slechts synoniemen voor mimpi, dromen.
  221
  
  "Nti' ku nugau nagu da rumah kebaju, mpelai aju mèh lakiku, gah
  [mimpi ba-ajam peresu tedung piang".
  Melebu' ku pumpun punggu',
  2485 Gembi ku panggal panti;
  Udah kuiu'ku badiaku' ke tai indu',
  Baru' gigiku nelili ke tai laki nusoi mimpi;
  "Teka upa basundang tua, di' tunang, nunda' nebang;
  "Upa baduruk, nunda' nutuk;
  2490 "Upa ba-indjau nunda' ngabau;
  "Upa babalas nunda' nebas.
  "Ku sigP gah mimpi ba-ajam kangai, di' uai, ruai lalang;
  "Sekung da rumah nè' kebaju, tulin mimpi dengu, aju di' biniku,
  [mpisu umang;
  "Tulin mimpi ba-ajam tinting, aju di' tunang banding, belimbing
  [Iobang;
  2495 "Sekung ku da Tetai Tampak, tulin mimpi ba-ajam teratjak bajan
  [Ielang;
  "Mimpi ba-ajam dengut, aju di' biniku, angkis njengkudang".
   Lumba' ketawa' sedua betunga' betakakah;
  Sium lulum begagah;
  Bepegai lundjai tundjuk udjung;
  2500 Besium ngal idung mantjung;
  Besada' dj uIa , dagu' njurung.
  Gembi ku panggal panti,
  K umpang gelang da ba tang "
  Udah gigiku nelili ka Ruai Peridi nemu laki,
  2505 Baru' rangku nie.mpang ka menani manang.
  Pintu baru Biku Kebaju njau datikam;
  Dai Pantil Punai njau dapenselan;
  
  2488 bosuruJang, lett. naast elkaar liggen in tegengestelde richting b.v. van mensen als
  de een met zijn hoofd ligt bij de voeten van de ander.
  2489 baduruk, term voor gemeenschappelijke veldarbeid, waarbij men elkaar beurtelings
  helpt op ieders veld.
  ba-indjoo, hier synoniem voor baduruk; als term voor gemeenschappelijke veldarbeid verschillend van baduruk hierin, dat ba-indjoo niet beurtelings geschiedt
  - baba/as - doch buiten de verplichting van baduruk roept iemand vrijwillig een
  groep mensen naar zijn veld en betaalt hen daarvoor met een varken te slachten
  
  222
  
  placht ik te dromen als een beeld van jou mijn man, dat ik speelde met
  een cobra-slang."
  Mijn Melebus-boom spruitend uit dode stam,
  2485 Ik gebruik een gem bi-stam voor een plankier;
  Mijn keel heeft verhaald omtrent de vrouw,
  Nu gaan mijn tanden vertellen van de man, die zijn dromen vertelt.
   "Het verging mij als jou, mijn bruid, als bij het gezamenlijk kappen
  van bomen; / "Als bij gemeenschappelijke arbeid, als bij gezamenlijk
  rij ststampen ;
  2490 "Als bij gemeenschappelijke arbeid bij het wieden; / "Als bij wederzijdse hulp bij het kappen van de ondergroei. / "Ook ik placht te
  dromen, hoe ik speelde met een argusfazant, 0 gij mijn liefste; / "Zo
  lang ik verbleef in het huis van de ziener droomde ik steeds, als een
  beeld van jou, mijn vrouw, over een mpisu-vogeltje; / "Steeds droomde
  ik, dat ik speelde met een egel, een beeld van jou mijn schone bruid,
  die zijn hol heeft in de heuvelrand;
  2495 "Zo lang ik verbleef te Tetai Tampak, droomde ik steeds, dat ik speelde
  met een kwetterende parkiet; / "Droomde ik, dat ik speelde met een
  kirrende egel, een beeld van jou mijn vrouw." / Dan lachen zij beiden
  om het hardst; / Zij wrijven de neuzen en kussen elkander van genoegen; / Zij spelen met elkaars vingers;
  2500 Zij wrijven om beurten de spitse neuzen tegen elkander; / Zij knijpen
  elkander in de ronde kin.
  Mijn gembi-boom 'Voor onderlegger van een Plankier,
  Een kumpang-boom met geringde stam;
  Mijn tanden hebben verteld hoe Ruai Peridi een man 'Vond,
  2505 Nu gaan mijn kaken verhalen omtrent de ziener.
  De nieuwe deur van Biku Kebaju wordt (met een lans) opengestoken; /
  Het voorhoofd van Pantil Punai wordt met kippebloed getekend; /
  
  en gepaard met de nodige rijstwijn hun een maaltijd te geven op het veld.
  2498 sium, de neuzen tegen elkaar wrijven; lulum, kussen met de mond.
  2500 idung mantfung, een spitse neus, beschouwd als een teken van schoonheid tegenover een platte neus.
  2501 dagu S nfurung, een duidelijke, vooruitkomende kin, een teken van schoonheid
  tegenover een ..weglopende" kin.
   2506 In deze en volgende regels wordt in het kort het huwelijksceremonieel beschreven;
  vgl. Bijdr. K.I. Deel 106, p. 7 e.v.
  223
  
  Buis njau da-ajam;
  Petara sedua njau da-umpan;
  2510 Serta makai Pantil Punai aba S tunang ambai sama sepinggang;
  Ai S inum sama setjawan.
  N jau dadjengkau berau denggau penulang;
  Buis da-agih denggau berau batikam.
  Dudjung dakatung nginau ajung kampung tuman piang;
  2515 Tepajan datipan denggau bangkit pinang;
  Dadjengkau isau pedang bedjangkang.
  Ari daganti Ruai Peridi udah belaki birang malam;
  Randang dabilang bi rang bulan.
  Teka njau ngarakau indai mah Pantil Punai tai batusu suis;
  2520 Ngarakau Dajang Telit Benang penjunggaS adP;
  Njau ngarakau tepian mah Buli Bajan djama djalai manis;
  Ngarakau pumpun belumbun munti s.
  Njau dabilang ia ka menani manang bateli-teli;
  Dapadah bareti-reti;
  2525 Datusoi ia lendat-Iendat;
  Dapadah amat-amat.
  2513 batikam, toewijzen, bestemmen; men beraadslaagt aan wie de buis {de bewijsstukken van het gesloten huwelijk, o.a. een witte kom met wit bord en agaat
  (vgl. Bijdr. K.1. deel 106, p. 10), zullen worden toevertrouwd. Hiervoor kiest men
  een familielid, zij het een ver verwijderd, in wie men vertrouwen stelt als een
  bekwaam pleitbezorger bij latere moeilijkheden of scheiding. Zo ontvangt Sinji,
  mijn voornaamste zegsman, soms geheel onverwachts zulk een buis, ofschoon hij
  helemaal niet bij het huwelijk is tegenwoordig geweest, omdat hij beschouwd
  wordt als een goede adatkenner, die ook durft optreden.
  