text: «
  Twee broeders, die aan het visscheu waren, kregeu honger en
  zien een kokosboom.
  De groote klimt in den kokosboom, maar een reuzeuslnug belemmerde hem in zijn klimmen. De oudste .jongen, die in den
  kokosboom klom, zeide tot den slang: «Ga weg, verhinder mij
  niet, laat mij eerst iu den kokosboom klimmen.'/ Maar de slang
  wilde niet. De jongen zegt: //Ik zal een witten gong aan u geven.//
  Maar de slang wilde niet, hij bleef maar. De jongen zegt weer:
  «Ik zal een geweer, bij deu gong geven!// Maar de slang wil niet.
  Nu zegt de jongen weer: ik zal mijne zuster aan u betalen!// Nu
  was de slag tevreden.
  Als de jongen de kokosnoten geplukt heeft, daalt hij weer af.
  En hij met zijn jongere broer, zij stijgen in de prauw en ze
  bevelen den slang, te gaan liggen in het vóór-gedeelte der prauw.
  De jongens worden door hunne zusters bij hunne tehuiskomst gewacht. Als ze den slang zien, vreezen ze, zeggende: //De slang zal
  ons dooden!// Maar het jongste meisje wil wel den slang huwen.
  Daarom klimt hij in 't kamertje van het meisje.
  Overdag ligt de slang op deu grond, maar 's avonds komt hij
  uit -zijn huid en hij is mensch. Als het licht wordt, omhult hij
  zich weer met het vel.
  Op een avond tuurt de oudste door een gaatje in de kamer, —
  ze is verbaasd eeu mensch te zien, eeu schoonen jongeling. Zij
  roept hare jongere zusters en ze gaan naar de kamer en zij zeggen,
  dat zij hem allen huwen willen.
   Maar het meisje wil niet en die jongeling wil ook niet, hij
  zegt, //Gij beiden wildet me niet, gij hebt me gespogen, nu wil
  ik u beiden niet,//
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  546
  
  NUKOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  A a n t . 1. M g u . In dit verbaud is dit woord me niet duidelijk,
  daar het woord beteekent joug en jongen (baren). Of het nog een
  andere bet. heeft, weet ik niet. W a r k is beletten, belemmeren.
  36. S n u n g o b o r
  
  i sjowër
  
  ingömbararê.
  Këbom öso, i nei rumgun kukër uei. Bin, i sma aipa, i buk i
  faro nai, i köfeiu : cWa fuap i, ma srar bedi kianés, wa buk
  rwapim kapirare faro i, bape i d'an rwapim bëba awer. Ma
  snari, i bur. ,
  Rumgun kapirare i kanês maugëuém, srar bjedi, i buk rwapim
  beba kakö faro i fa i d'an.
   Bin, i sibër .wer, i mam aipa kraf munda, i fuken : //Rwapim
  bëba i sia ro ?// Nei i köfein : //Rumgun kapirare kiauës mangënem,
  ja buk rwapim kam faro i.//
  Snari i msor, i bur. I bur kwar, rumgun kapirare i pisak, i
  kanës kuker suari. Srar bjedi, i köfein : //Sasar mangunbeda! I
  msor, au w'an rwapim nakaim ro aipa. Bape, nêri ku serf i.//
  Su mam snari weur bjena, su jom i, söf su mam, snari i rir ro
  nejan bori s u s ( ' ) , mangkoko pënör kuker amiuu. (*) Su j'an i bro,
  su jom snari wer. Snari, i mbrein pön, söf i mam snun bëba,
  snöriso Rëgërêgë, i bas sbari ; ma snari, i mbreiu ro döri. Rëgërëgë,
  i d'örën i sipër. Bape snumburaim, na kein ro nasi bjeda kaker.
  Rumgun ma nei, su jom bin, su mam Rëgërëgë kakö. Bape nei
  i köfein: //W'akmam snuu örnë, i d'örën naui kwar, snumburaim
  bjena na sia ro nasi bjedi kaker. Su bur be rum seda wer.
  Nei i fan srar bjedi, söf i ba. I besnuugobor, i mbrein i rama
  ro menu öso. Snungobor ro menu örja, si fnak sarma. Snungobor
  ani, i d'akfnak ma öso, i pök i ba. (*)
  Warpur wer, i mbrein be menu örja, si wan mangkoko snun, si
  muuiai si. (•») Snuugubor ani, i kakö, i d'un mangkoko bjedi,
  mangkoko kapirare kaku. Si mam i, si kerjair mangkoko, si köfein:
  wnêri i pökba beri//. Bape snungobor aui maugkoko bjedi, i muu
  mangkoko snun kam ro menu örja, rjani i sma untung bëba. I
  pökba, i bar kumpaug nakam, i bësewa Tjiua i d'uu kumpangua
  be rum.
   Raso wer, i köfein faro srandi : //Wa ra be mansërën ro menu
  örja, w'or öso ro uei bjesi, ja buk i. Srandi, i mkak, bape
  snuugobor i köfein : //Wa ra wauërik, ma srandi i ra, bape i ma (<•),
  i d'orës bëkwaim. Mausërêu i mam i, i wan öso ro kawasa bjedi,
  i d'or uei. Ma nei i d'or öso ro radja nei bjesi be swa (•) ro sraudi
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOKSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  547
  
  bjedi. Mansërëu i köfeiu : //I bje, bape i frur rum sariik maro aja
  rësëri//. Nei i köfeiu : "I bje".
  Ma snungobor i köfein wos öser ma rum sarak i sia. Ansöna i
  mbrein be mansërën ro menu örja, bape i sjowër mangundi ro
  ingömbararê ribja. Ma iriria i d'öpër ro uejan be mansërën.
  Ingömbararë i barëk ro mansërën ani awêk, mansërën i d'or nei
  bëba ; i fukën i : »Wa marisein, wa buk ?'/ Nei bëba i d'aninëf i,
  d'öbo : //Ja buk inke ?// Nei fandu, i kakö i mëwër. Radja i d'or
  nei bëknik, i köfein: "Au, wa buk ingömbararê?// Ma i köfein:
  «Ja marisein !//
  Iriria ingömbararê i d'ênëf ro nei bSkiiik sim bjeda. Isna i sjowër
  i ro ingömbararê ribja, ma i barêk ro söp, bape mandira i sasiar
  ma i keiu kukër biu.
  Bëba, su pangaken (*) arsën ro bëknik seda sim bjeda fa si mam
  wark ingömbararê kukër naik sedi. Su man snuugobor bëbji, su
  kandor ma su marisein su buk i, ma su msor bëkuik, snar i buk
  robëau ro obëk muuda, bape bëknik, i köfein: //Wa mam, i
  rariria kwar".
   Su marisein, su buk snungobor ani, bape i mëwër. Ansöna bëba,
  su msor i, su mariseiu, su mun i. Bjani su frur robëan faro i,
  ma su papiar rët posom. Bin i d'an robëan rësëri — köfeiu faro
  swari : //Wan robëau örnë awer, su papiar rët posom//. Raso wer,
  bëba, su frur robëan, su papiar ratjöng. (*) Bin i d'au rësëri, i
  köfeiu faro snun : //Wan awer, su papiar ratjöug//.
  Ansöua, suun i köfein: //Ku bur, ras öso su mun ajake, au ke!//
  Ma kapal, i rama, i d'un su be snun rum bjeda. Sraudi, i waf
  su, ma snun, i köfein: //Wa farbukbe?//1 köfein ://Roba, ja meöfba,
  ja kein so au munda!//
  36. De J o n g e l i n g , d i e z i c h a l s b r u i u v i s c h
  
  vermomde.
  Eene weduwe had een zoon en eene dochter. De vrouw vond een
  krab, die zij aan het meisje gaf, zeggende: //Kook die en als uw
  broer huilt, geef hem dan deu kleinen vinger, maar hij mag den
  grooten vinger niet eten. En de moeder vertrok.
  De kleine jongen huilt zoo, dat zijne zuster den grooteu vinger
  ook aan hem te eten geeft.
  Toen de vrouw weer terugkeerde, zag ze het lichaam van de krab
  slechts eu ze vraagt: //Waar is de groote vinger?// Het meisje zegt:
  //De kleine jongen huilde zoo, dat ik hem al de vingers gaf'/.
  De moeder werd boos. Toen ze weg was, werd de kleine jongen
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  548
  
  NUFOOttSOHE FABKLEN EN VEUTELMNGEN.
   wakker en weent om zijne moeder. Haar broeder zegt: "Je eigen
  schuld! Ze werd boos, omdat je al de vingers van de krab hebt
  opgegeten, maar we zullen haar zoeken".
  Als ze de voetsporen van hunne moeder zien, achtervolgden zij
  haar, tot zij zien, dat de moeder op den weg gelegd had melk,
  kippe-eieren en mandjes rijst. Na gegeten te hebben, achtervolgen
  zij de moeder weer. De moeder loopt vooruit, tot ze eenen grooten
  man ziet, wiens naam was Rëgërëgë, die zijnen mond opendeed ;
  en de moeder liep er iu. Rëgërëgë slikte haar geheel in. En de
  haren blijven nog tusschen zijne tanden.
  De jongen en het meisje, die de vrouw achtervolgden, zieu
  Rëgërëgë ook. Maar het meisje zegt: «Zie dien man, hij heeft
  moeder ingeslikt, hare haren zijn nog tusschen zijne tanden." Zij
  keereu weer naar hun huis.
  Het meisje voedt haren broeder, tot hij groot is. Jongeling geworden , gaat hij eens wandelen en komt in eeu dorp. De jongelingen
  uit dat dorp spelen bal. Die jongeling speelt mee en niet éen,
  die tegen hem opkon.
  Later weer gaat hij naar dat dorp. Nu houden ze hanengevechten.
  Die jongeling had ook zijn haan meegebracht, een zeer kleinen haan.
  Als ze dien zien, schimpen ze op den haan, zeggende: "hij zal
  zeker niet overwinnen". Maar de haan vau dien jongeling doodt al
  de hanen vn.11 dat dorp, dat gaf hem groote winst. Hij kon al het
  geld nief dragen en huurde daarom een Chinees, die het geld
  naar huis bracht.
   Op zekeren dag zegt hij tot zijne zuster: »Ga naar den heer
  van dat dorp, vraag ééue zijner meisjes, dat ik haar huw/'. De
  zuster is bang, maar de jongeling zegt: "Ga maar!" En de zuster
  gaat, maar ':ij is verlegen, ze staat van verre. Als de heer haar
  opmerkt, zendt hij een van zijn volk, om het meisje te roepen.
  En het meisje vraagt een van de meisjes van den koning tot vrouw
  voor haren broeder. De heer zegt: «'t Is goed, maar hij moet eerst
  een zilveren huis voor mij maken". Het meisje zegt : 't Is goed !"
  En de jongeling spreekt één woord en het zilveren huis is er.
  Nu gaat hij naar deu heer van dat dorp, maar hij vermomt zich
  zelven in het vel van eeu bruinvisch. En zoo vermomd springt hij
  op den weg naar den heer.
  De bruinvisch ligt aan den trap van dien heer. Die heer roept
  zijne oudste dochter; en vraagt haar: "Wilt gij hem huwen ?"
  Het oudste meisje spuwt hem, zeggende: "Zou ik een visch huwen?»
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHK FABELEN EN VERTELLINGEN.
  549
  
  Het middelste meisje wil hem ook niet hebben. De koning roept
  zijne jongste dochter, zeggende: «Huwt gij den bruinvisch?// En zij
  zegt: '/Ik wil !»
  Alzoo slaapt de bruinvisch in het kamertje van de jongste dochter.
  Overdag vermomt hij zich in het bruinvissche-vel en hij ligt op
  den grond, maar 's avonds komt hij er uit en blijft bij de vrouw.
   De twee ouderen maken een opening in den wand van het
  kamertje hunner jongere zuster om te letten op de bruinvisch met
  hunne zuster. Als ze eeu schoonen jougeliug zien, zijn ze verbaasd
  en ze willen allen hem huwen en ze zijn boos op de jongere,
  omdat ze eten geeft in een klapperdop, maar de jongste zegt: «Zie
  maar, hij is zóó// (dat is zóó zijne gewoonte).
  Zij willen dien jongeling huwen, maar hij wil niet. Nu zijn de
  ouderen boos op hem en willen hem dooden. Daarom maken ze
  eten voor hem en ze vermengen het met naaldepunten. De vrouw
  eet het eten eerst en zegt dan tot haren man: «Eet dit eten niet,
  ze hebben er naaldepunten doorgemengd." Op een anderen dag
  hebben de oudereu eten gemaakt en hebben er vergift in gemengd.
  De vrouw eet eerst en zegt dan tot den man: /'Eet niet, zij hebben
  er vergif doorgemengd.//
  Nu zei de man: '/Wij gaan heen, op een dag zullen ze mij of u
  dooden!//
  En een schip komt, dat hen beiden naar hun huis brengt. De
  zuster wacht op hen en de man zegt: «Zijt ge niet getrouwd?»
  Zij zei: '/Neen, ik wil niet, ik blijf slechts bij u!//
  A a n t . 1. S u s . M e l k , n.l. van haar zelve.
  2. A m i u n . Reeds vroeger is opmerkt, dat dit zoowel kan beteekeneu djamboe-vrucht als k ë t o e p a t s.
   3. Ö s o i p ö k i ba. P o k is kunnen en ook krachtig zijn. O s o
  i p o k i ba. N i e t één is zoo k r a c h t i g a l s hij. Niemand k a n
  hem aan.
  4. Hanegevechten kennen de Papoea's niet. Uit het vermelden
  van hanegevechten en uit nog meer in dit verhaal, blijkt, dat het
  overgenomen is.
  5. A l a . V e r l e g e n , b e s c h r o o m d.
  6. Swa. Echtgeuoot. Doorgaans hoort men s w a - r i . Waarschijnlijk
  is r i echter een soort bep. lidw. en beduidt s w a r i de man of
  de vrouw.
  7. P a n g a k ë n . Eene opening maken om door te kijken. P a n g i r
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  550
  
  NUKOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  is opening, gaatje. Hoe de wijze van afleiding is, weet ik niet.
  8. R a t j ö n g . De Nufooren hebben een eigen woord voor vergif,
  n.l. m a r m u r . Onder ratjong wordt 't meest verstaan 't rattenkruid,
  dat uoodig is bij 't opzetten der vogels, 't voornaamste handelsartikel der Nufooren.
  37. I n k o n k u b u r i . (')
  Mambënaik, bëba, bëkanik, su snösua: Sëramaniraï,
  Su nai srar öser.
   Orja(-), Sëramaniraï i wau srandi, d'öbo: //Wa kêruk jar(''),fa
  ja kur saurir//. llêsëri srandi köfein: //Aja këruk jar fa wa kur
  saurir, w'ajujën Inkonkuburi ro Sorêndiweri, wa buk i fa ja bënai
  refiobiui". "Wa këruk wauërik, j'un ke, roba ke!//, Sëramauiraï i
  köfein.
  Saurir, i d'ajnjën fa i d'uu bin , sraudi i köfein ani ro Sorëndiweri.
  I d'ajujën, snou ro Sorëndiweri s'öbo: //Wa roriso?// I köfeiu:
  //J'un Inkoukuburi.// (I sma kubur, bin, i d'enêf ro döri). I d'un
  i bur, bin wêsë d'öbo: //Aja Inkonkuburi, örnë roiam wauërik!//
  Sëramanirai i sau kubur ro wa döri ma i d'un bin bësrer ani ma
  i buk i.
  Bin örne, snöriso Indowauërik.
  Orja i buk Iudowawërlk, i d'un be rum, kukër kubur, Inkonkuburi i sia ro döri.
  Rësëri Sëramanirai kawasa bjedi s'om diaf. Si bor bur rumia,
  Iukonkuburi i sasiar fa i d'an robëan, i masi, snumburaim bjena
  brawën, bape i kwaim kaku imnis njonja.
  Rësëri, wam i sjo. I swar wamia, d'öbo: //Wam i sjo ro nani,
  mami sup subeda, su fauba, su j'öbo: //Ja ramaja, buk snon. Bape
  roba, ja kon wauërik, ja buk snönoba//.
  Mausar öso, i mbrêin uapökba, i so kawasa ba, s'om diaf, i
  keiu ro rum. I mnaf öso i d'awës, i d'orës, i mam Iukonkuburi.
  I mam bin, mausar i köfeiu: //Bin insërêu kaku (*) is örnë.
  Sëramanirai i d'un Indowawërik, bape Inkoukuburi is öruë.*
  Mausar i d'öf wer, Iukoukuburi i sjuu ro kuburia döri.
   Mandira Sëramanirai kawasa bjedi, si mgir, mausar ani i d'or
  Sëramanirai : //W'un sambako ma j'akau.'/ Sëramauirai i köfein :
  //Ras inè mansar i d'or aja, i sma rosei ?// Indowawërik i swarepën
  rape : //Mansar i köfeiu ro Iukonkuburi !«
  Iukonkuburi, i masi i ris snumburaim, öso i sapi. Inkonkuburi
  i sjun kubur bjeda, mansar i d'un fasau. Mansar i fasna faro
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  551
  
  Sëramanirai, d'öbo : //Snumburaim Inkoukuburi is örnë. Iukonkuburi
  kaku i sia ro kubur döri — wa buk Indowawërik, i srer au kwar.#
  Sëramauirai d'öbo: "Kaku, neri mèsër ja bur angar be sup, ja
  bur ma wer, j'öf ro waia döri aren, ja mam i sasiar wer.//
  I d'öf arkök kaku, i d'awësba, i kehi fasis.
  Arkök kaku. Iukonkuburi i sasiar wer, i d'au robëan, i masi, i
  mbrein jar rumia, i d'awes, i köfein : «Wamia, wa sjow nani,
  mami sup subeda«, imnis rasowiuda.
  Rêsëri Sëramanirai i d'öpër, i kin Inkoukuburi ro rwasi, d'öbo:
  «Wa jökëf- au ro kuburia döri.// Bin i köfein : //W'uu aja, rêsëri
  wa buk Indowawërik.'/
  Sëramauirai d'öbo: «I bjo kwar, ja mëwër i rape, ja buk au
  wauërik.//
  Mandira kawasa Sëramanirai bjedi, si mgir ro rum, si mam
  Inkonkuburi. Sëramanirai srandi i mariseiu d'öbo : "Rëfiobin kaku
  jedi is örnë.// I forepën i, i sjuin i, i buk robëfa, sauifar, sarak
  faro rëfiobin bjedi, i jau ludowawerik.
  37.
  Inkonkuburi.
  Er waren twee broeders, zij heeteu: Sëramanirai en ?
  Ze hadden ééue zuster.
   Sëramanirai beval zijne zuster, zeggende: //Snijd paudanusbladeren ,
  opdat ik een zeil make.'/ En toen zei de zuster: //Ik snijd pandan usbladereu, opdat ge een zeil zoudt naaien, om te zeilen naar
  Inkoukuburi te Sorëndiweri; huw haar, opdat ik hebbe eene schoonzuster//. //Snijdt gij maar, misschien haal ik haar, misschien uiet!//
  zei Sëramanirai.
  Het zeil zeilde om de vrouw te halen door de zuster bedoeld,
  te Sorëndiweri.
  Als hij komt aanzeilen, vragen de mannen van Sorëndiweri zeggende:
  //Waar gaat ge heen?// Hij zeide: //Ik haal Inkonkuburi// (De
  vrouw had een tritouschelp, waarin ze sliep). Als hij die schelp
  weghaalt, zegt eene andere vrouw: «Ik ben Inkonkuburi, dat is
  een gewone schelp!'/ Sëramauirai wierp toen de tritonschelp in de
  prauw en hij neemt die leugenaarster mee en huwt haar.
  De/,e vrouw heette Indowawërik.
  Alzoo neemt hij Indowawërik, die hij heeft gehuwd, mee naar
  huis met de tritonschelp, waarin Inkoukuburi is.
  En toen ging het volk van Sëramanirai een tuin ontginnen. Toen
  ze het huis verlaten hadden, komt Inkonkuburi er uit om te eten
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOO&SCHE FABELEN ÉN VERTELLINGEN.
  en te baden; hare haren zijn als goud, maar zeer lang z.a. eeue
  ujonja.
   En toen begon de wind zachtjes te waaien. Ze hield van den
  wind, ze zegt: //Wind, die in het.land van mijne moeder en tnijuen
  vader waait, zij weten van niets; zij zeggen, dat ik gekomen ben
  en een man heb gehuwd. Maar neen, ik zit zoo maar, ik heb geen
  man gehuwd.'/
  Een grijsaard, die niet loopeu kon, was niet met het volk meegegaan, dat een tuin ontginde, hij was thuis gebleven. Toen hij
  iemand hoorde spreken, staat hij op en ziet Iukonkuburi. Als hij
  eene vrouw ziet, zegt de grijsaard : Dat is een echte vrije vrouw.
  Sëraruanirai heeft Iudowawerik meegebracht, maar dat is Inkonkuburi".
  De grijsaard verborg zich weer en Inkonkuburi trok zich weer
  in de tritouschelp terug.
  Als het volk van Seramauirai uit het boch thuisgekomeu is, roept
  die grijsaard tot Seramauirai: //Breng tabak en ik zal meeëten.//
  Seramanirai zegt: //Wat heeft de oude vandaag, dat hij mij roept?//
  Iudowawerik denkt al: «Die grijsaard spreekt van Inkonkuburi!//
  Toen Iukoukuburi baadde, had ze de haren gekamd — en één
  haar was gevallen. Toen Inkoukuburi in hare schelp was gegaan,
  haalde de oude man dit spoedig. De oude man toonde het aan
  Seramanirai, zeggende: //Dit is een haar van Iukonkuburi. De echte
  Inkonkuburi is in de schelp — gij hebt Indowawerik gehuwd, zij
  heeft u belogen.'/
  Seramanirai zegt: '/Juist, wacht, morgen zal ik doen of ik naar
  het bosch ga, dan kom ik weer terug, en verberg mij in het
  zoldertje van de prauw, dan zie ik haar als ze er weer uit komt.
  Hij verbergt zich tot den middag en spreekt niet, hij bleef stil
  zitten.
   Op den middag, komt Iukonkuburi naar buiten, ze eet voedsel,
  ze baadt, ze loopt om het huis, ze spreekt, zeggende: //Wind, gij
  waait in het land van mijn vader en mijne moeder.// enz. gelijk
  gisteren.
  En toen springt Seramanirai op, hij grijpt Iukonkuburi bij de
  hand zeggende: "Waarom verbergt gij u in de schelp//. De vrouw
  zegt: //Waarom haalt ge mij en waarom huwt ge dan Indowawerik//.
  Seramanirai zegt: 't Is uit, ik wil haar niet meer, ik huw u
  maar.
  's Avonds komt het volk van Seramauirai uit het bosch in huis
  en zij zien Inkonkuburi. De zuster van Seramanirai is blij, ze zegt:
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NÜÏ00&8CHE FABELEN EN VEftTBLLINGfcN.
  568
  
  //Dit is mijne echte schoonzuster//. Ze omhelst haar, ze kust haar,
  ze geeft eeu oorring, eeu schelpeu armband, een zilveren armring
  aan hare schoonzuster en ze jaagt Indowawerik weg.
  Aa ut. 1. I n k o n k u b u r i . I n (im voor b.) is de aanduiding
  vau den vrouwelijken vorm tegenover m a n , (mam voor b) den
  vorm van het manu., z.a. iusar (oude vrouw), mansar (grijsaard),
  imbauiori (schoonmoeder), mambauiori (schoonvader). Kou, nevenvorm van k e i n , zitten, vertoeven, verblijven. K u b u r , fritouschelp,
  dus de v r o u w , d i e v e r b l i j f h i e l d i n de t r i t o n s c h e l p.
   2. O r j a . Dat in tegenstelling van ö r n ë , dit. Menigmaal echter
  komt het ook voor aan het begin vau een zin, zouder eeue bepaalde
  bet. Zooveel als het Mal. b a g i t u.
  3. J a r . Een pandanus-soort, welks bladereu, aan elkander genaaid,
  zich goed leeneu tot matten en ook tot zeil.
  4. K u r . 't Sameuvoegeu der pandanusbladeren, 't aaneenrijgen.
  5. I n s ë r ê n k a k u . l u s ë r ë n , vrije vrouw tegenover m a n s ë r ë n
  heer, vrije. K a k u , echt. De Nufooren onderscheiden hunne standen
  naiir de afkomst van vrijen eu slaven. Iemand, ouder wiens voorouders geeu slaaf is aan te wijzen, heet i n s ë r e n , of m a n s é r ê n
  k a k u , of ook wel: in ziju (haar) bloed is geen druppel lood , 't is louter
  zilver (of goud). Het water, waarmee een slaaf gedoopt wordt, die
  tot kind wordt aangeuomen heet men ook zilver- of goud-water,
  't Gebeurt wel, dat derde of vierde zoons van vrij-geboren om de
  liooge bruidsschat zich moeteu vergenoegen met eeue slavin, die
  hun aangewezen wordt. De kindereu uit zoo'n huwelijk gelden niet
  als i u s e r ë n of m a n s ë r ë n k a k u.
  38. (») A b u r ë i.
  Rutngun, si kfo in, si mam nasem (*) karifjom bon, i piar i da.
  Si serf knam bjeda, Si mam kuam, rumgun mëngabo i d'ek bëpöu.
   Rumgun wësë, si msor mëngabo, si prer i. Mëngabo (•"), i snëri
  sam i d'or Aburêi, bënai ro nasem : //Aburëi, d'eko d'ekë d'eko!"(*)
  Aburëi i kar wa, i mnafba, bape swari d'öbo : //Aburëi, s'or au!//
  Aburêi, i rabrein be kuam, bape i mam romawasi maroba, s'öf ro
  nasëm ruri ; mëngabo i d'öf ro kangombe. (*)
  Aburëi i mam rumguu ösoba, i bur. Mëngabo i d'or wer: //Aburëi
  d'eko d'ekë d'eko !//
  Iriria bëkiör, i sma mëugabo ro kangombe. Mëngabo i d'ap
  rumgun si suösna. Aburêi, i mam si, i for si kfiin. i d'afën si
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  554
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  kam ro rönan(") bëba kaku, ma i bur fa i serf amiais, i kun si.
  Rape rumguu, si frur pangir ro rönau kukër meugabo ani, iiio bjeda.
  Su bur, si kapu ro röuan döri, röuau i fo, rësëri si frar, ma
  s'ek kinëinknam. (?) Aburëi, i fauba si bur kwar, i so mënöf bjeda
  be röuau. Bape rumgun ösoba, kapu seda munda. I serf si wer, i
  mam si ro kinëmknam. I meöf, i perëm knam kukër si. Aburëi i
  perëm ro muu wësë, kapananir i reb kukër kaprendi, ai, i sipër
  wer, ma i kofein : //Rebërebë a i kuk !" Aburëi i mam kapananir,
  i këruk kaprendi, ansöua kuam, i kar. Aburëi, i köfeiu : //Karokari,
  kiar i kar.« (")
  Kuam, i sapi kukër rutngunsi fauam wai Aburëi, i kar ani, ma
  rumgunsi s'ek wa bëri ma si borës.
   Aburöi, i pas kum bjena kam, i pam na ma i so rumgun wa
  seda kukër jafën. Jafen i kiur wa ma i sjob wa. Bape rumgun s'un
  raanjowi, i këin ro adi. Ma manjowi i d'ark abra kum i muk.
  Aburêi i pam fasau wer, ma i so wer, bape manjowi i d'ark wer.
  Iriria isöf abra i bro, ma rumgun, si bur be rum seua.
  »8.
  Aburêi.
  Eeuige jongens, die aan het visch schieten waren, zagen de
  vrucht van een djamboe drijven. Ze zochten den boom. Als ze den
  boom zien, klimt een jongen met b o b e n t o het eerst er in. De
  andere jongens werden boos op den jongen met b o b e n t o en slaan
  hem. De bobento-lijder wordt boos en roept Aburêi, den eigenaar
  van den djamboëboom: '/Aburëi, klimmen, klimmen!// Aburëi, die
  eene prauw maakt, hoort niets, maar zijne vrouw zegt: '/Aburëi,
  ze roepen j e ! " Aburëi loopt naar den boom, maar hij ziet de jongens
  niet, want ze hebben zich in deu top verborgen, de bobento-lijder
  verborg zich in een groote schelp.
  Aburëi, die geen enkelen jongen ziet, gaat heen. De bobento-lijder
  roept weer: '/Aburëi, klimmen, klimmen!"
  Zoo geschiedt het drie malen, en nu vindt hij den bobentolijder
  eu de schelp. De bobentolijder noemde de namen der jongens.
  Aburëi, die hen ziet, vangt hen allen eu stopt hen allen in een
  zeer groote r o n a n , eu hij gaat heen om brandhout te zoeken, om
  hen te roosteren. Maar de jongens maken een gat iii de r o u a n ,
  met het mes van deu bobento-lijder.
   Terwijl ze heen gaan, doen ze hunue behoefte in de r o n a n , de
  r o i i a u vol eu dan vluchten ze eu klimmen in een k i u e m b o o m.
  Aburëi die niet weet dat ze gevlucht ziju, werpt zijn speer naar
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  555
  
  de r o u a n . Maar geen enkele jongen is er, hun str. . . alleen. Hij
  zoeki hen weer en vindt hen in den k i n e m b o o m . Hij wil den
  boom omhakken met hen allen er in. Als Aburêi aan den anderen
  kant wil gaan hakken, likt een hagedis met zijn tong den boom
  weer heel en zegt: //Likken, likken het afgeknabbeld hout.// Aburëi
  de hagedis ziende, snijdt de tong door, nu breekt de stam. Aburëi
  zegt: «Hakken, hakken, hij breekt.//
  De boom, met de jongens, valt dichtbij de prauw, die Aburêi
  aan 't hakken is, en de jongens klimmen spoedig in de prauw en
  ze roeien weg.
  Aburëi trekt al zijne lichaamshareu uit, hij knoopt ze aan elkander
  vast en hij werpt de prauw der jongens met zijn harpoeu. De
  harpoen treft de prauw en hij trok de prauw. Maar de jongens
  hadden een papegaai meegenomen, die op den uitlegger zat. En de
  papegaai bijt in het harentouw, zoodat het breekt. Aburëi knoopt
  het weer spoedig aaneen, en de papegaai bijt er weer in. Dat gebeurt tot het touw op is en de jongens gaan weer naar hunne
  huizen.
   A a n t . 1. De meeste vertellingen hebbeu haren eigenaar of
  eigenares, die het alleen mogen verhalen, naar wie men verwijst,
  indien men een of ander verhaal nog eens zou willen hooren. Het
  verhaal van Aburêi is algemeen bekend, en wordt algemeen verteld.
  2. N a s ë m op Nieuw-Guiuea komen vele djamboe-soorten voor.
  De nasëm is de z.g.n. djambu-ajer, die ook alweer in grooter of kleiner
  soort onderseheideu wordt. De n a s ë m k a r i f j o m is de grootere soort.
  3. M ë u g a h o , kinderen of volwassenen, behebt met eene of
  andere ziekte, worden dikwijls met den naam hunner ziekte genoemd.
  4 . ' E k is klimmen. In verhalen, waarin uitroepen voorkomen, en
  ook in versjes worden de w. w. wel verlengd.
  5. K a n g o m b e . Groote schelp, die dichtslaat als een oesterschelp.
  6. R o n an. Een vat, gemaakt van boombast, die van den stam
  wordt losgemaakt. De bast heeft den vorm van den boom behouden
  en de uiteinden worden alleen bevestigd, en een bodem er aan
  gemaakt.
  7. De k i n ë m is een hooge, dikke boom.
  8. K a r is omhakken, doen breken en breken, omvallen van boom.
  Si kar ai. Ze hakken een boom. Kuam i k a r . De boom is
  gebrokeu.
  VII* Volgr. VU.
  36
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  556
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  39. B a d a s i n a n g.
   Ro menu öso, snun i këin, snöriso Badasinaug. Suun örnë i sma
  rwa öser, kua öser, inga öser, we öser, imuis si kes i.
  Ras öso, si rib djarak (') ro kajëu. Oso, i rib djarak kukër suau
  suru, wësë kukër suau kiör, wësë wer suau fiak, bape Badasiuaug
  i rib djarak kukër suau di war.
  Mananur ro mëno i mam djarak, si rib ro kajëu, i fukën :
  «Mundiri i rib djarak kukër snau di war?" Si köfëiu; //Ornë
  Badasiuaug djarak bjedi. Mananur i wan Badasinaug, d'öbo : //Wa
  mbrëiu, wa serf djarak kukër snau di war."
  Badasinang i mbrëin. Ro menu, i rama bëpöu, si mam i, si
  mkak, si köfëin : //Badasinaug, si köfëin aui, i serf rosei ?// Mananur
  ro menu örja, i köfëiu : //Mgo mkak a wer, — ko fukëu, i mariseiu
  rosei.// Ma Badasinang i fukëu : //Djarak kukër snau di war is
  örjake ?// S'öbo: //Roba, snau kiör kada i sia, suau fiak i isia,
  bape snau di war, ko sma ba.
  Badasinang i d'enef örwa, ma isna, i bur wer, i serf djarak
  kukër suau di war ro mëuu bësuru. Orwa kakö, si mkak i, bape
  mananur i köfëin wer: "Mgo mkak rosei, ko fukën, i serf rosei.
  Ma Badasinaug, i köfëiu wer: //Ja serf djarak kukër suau di war.
  Orwa, si köfëin wer : "Djarak kukër snau di kiör i sia, kukër snau
  di fiak i sia, bape kukër snau di war ko sma ba.
  Iriria i serf ro mëuu kam, isöf i rama ro menu napembër.
  Orwa si köfëiu : //Djarak kukër suau di war i sia, kukër samfur
  i sia, kukër samfur di suru i sia. Maugundau !//
  I fukën djarak kukër suau di war.
   Mandira si fan djarak, si fes djarak kukër suau di war, ma isua
  Badasinang i d'ek djarak bjedi, ma i rir gomöra (*) suru ro sbari.
  I marisëin djarak i mbrëin be rwa sar, Badasiuang i sjob ro gomöra
  rwa sar; be rwa kaku, i sjob gomöra ro rwa kaku. Ma iriria i d'un
  djarak kukër suau di war be mëuu bjeda. Manauur ro mëuu, i
  mam i, i marisëin i, i sandik i.
  39. B a d a s i u a n g.
  In een dorp wooude een man, wiens naam was Badasiuang. Die
  man had één arm, één oor, één oog, één been, alsof meu hem
  gespleten had.
  Op een dag teekeuden zij paarden in het zand. Eén teekende
  eeu paard met twee hoornen, een ander met drie hoornen, een
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHÊ FABELEN EN VEKTELLINGEN.
  ander weer met vier hoornen, maar Badasinang teekende er een
  met acht hoornen.
  De hoofdman van dat dorp, ziende de paarden, die ze in het
  zand hadden geteekeud, vraagt, wie dat paard met acht hoornen
  geteekend heeft. Ze zeggen : "Dat is het paard van Badasinang." De
  hoofdman beveelt Badasinaug, zeggende: //Ga, zoek een paard met
  jicht hoornen".
   Badasinang gaat. In het dorp, waar hij het eerst komt, zijn ze
  baug, als ze hem zien, ze zeggen: "Dat is Badasinang, van wien
  men zooveel spreekt, wat zoekt hij?" De hoofdman van dat dorp
  zegt: "Vreest niet, — we vragen, wat hij wil". En Badasiuang
  vraagt: «Is daar een paard met acht hoornen?" Ze zeggen : "Neen,
  een met drie hoornen, die is er wel; met vier hoornen is er ook,
  maar met acht hoornen hebben we niet."
  Badasinaug slaapt daar en toen het licht werd, ging hij heen,
  om een paard met acht hoornen te zoeken in het tweede dorp. Daar
  zijn ze ook bang voor hem, maar de hoofdman zegt weer: //Wat
  vreest gij, wij zullen vragen, wat hij zoekt". En Badasinang zegt
  weer: //Ik zoek een paard met acht hoornen." DaYir zeggen ze weer:
  //Een paard met drie hoornen is er, met vier hoornen is er, maar
  met acht hoornen hebbeu we niet.//
  Zoo zoekt hij in alle dorpen, tot hij komt in het uiterste dorp.
  Daar zeggen ze: //Een paard met acht hoornen is er, met tieu
  hoornen is er, met twintig hoorueu is er. Ge moet 't zelf weten!//
  Hij vraagt een paard met acht hoornen. Als ze 's avonds de
  paarden voeren, binden ze er een vast met acht hoornen en toen
  het licht werd, besteeg Badasinang zijn paard en hij legt twee
  haken in den bek. Als hij wil, dat het paard naar links loopt,
  trekt Badasinang aan den linkerhaak; naar rechts, dan trekt hij
  aan den rechterhaak. En zoo brengt hij het paard met acht hoornen
  naar zijn dorp. De hoofdman van dat dorp hem ziende, is tevreden
  over hem en prijst hem.
   A a n t . 1. D j a r a k . P a a r d . De Clercq teekent om.trent dit woord
  aan: " D j a r a k , paard. Misschien is dit woord overgenomen uit het
  Jav. of Mak., daar op geen der Tem. eilanden paarden voorkomen,
  behalve de enkelen, door Europeanen of Chineezen ingevoerd."
  (Bijdr. tot de kenuis der residentie Ternate, blz. 263).
  2. G o m ö r a . D i k k o p e r d r a a d . Doch ook wat vau koperdraad
  is gemaakt, in dit geval haken.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  0Ó8
  
  NUFOOUSCHE FABKLKN EN VE&TELLtNGEN.
  40.
  Tabai.
  I d'or faro mansërên bjedi. Mansërën bjedi, i baba. Iusërën
  bjedi d'öbo : //Tabai, wa pos iu fa j'an." Rësëri Tabai i köfëin :
  //Bape sarferba, ja sma sarferba !// Bin, i köfein wer : //Rësëri ? Ko
  sma sarferba, ko bërariso ?// Tabai köfein : //Ku fes kum kubena
  faro sarfer.w I wan (') bin aui, i pas kum, fa ma i duf, bin i
  mêwër, d'öbo: //Ja duf, ja mëwër, ku pös in ba, ku bur be rum.//
  Ansöua insërën köfëin wer: //W'or bin ro ai bëkwar kobeda
  (mes) (2) fa mansërën bedi i buk. Rësëri ras ras Tabai, i d'un
  arta (•'), robëan faro biu ani. I buk fa i bro, insërën i köfëin: //I
  bje kwar, Tabai, ko buk robëan i bor kwar, wa fron nejau be ai
  bëkwar ani, fa ko j'uu mansërêu kobedi faro binia. Wa fukën ai
  bëkwar rêsëri.
   I fron nejan di suru. Nejan bjeda, i fanam, nejan faro insërën
  bjedi kuker kawasa i kwaim kaku.
  Orja ras, si mbrëin fa si jaker (*) romgunia faro biuia, si köfëin:
  //Tabai, wa ra pön !// Bape Tabai i mëwër, d'öbo: //Ja sjuif, ja
  duf, kraf, i duf mangënëm. Mgo j'un mansërën jedi faro binia,
  j'arëm (*) imnis kwar.// Tabai i mëwër — kawasa si bur. Si bor
  bur swan, Tabai i d'öpër fasau, i masi fasau i mbrein nejau bjeda
  ma i d'ek aruri.
  Kawasa, si mbrein fa awafuri, imam(") i fukeu : //Aja ijonagë?(')
  Tabai karëm : Ijo Taba !// (")
  (I kofein : //l buk bin bur mansërên bjedi).
  Kawasa si kandor, s'öbo : //Ai d'öbo : //Bin i buk Tabai. Imam
  i fukën wer. Tabai d'or wer : //Ijo Taba !//
  Kawasa si bur. Tabai i sabu fasau, i siber nejan kwaimba be
  rum. I barëk wer ro pafën, kawasa s'ek rumia, s'öbo : //Taba, ai
  i köfëin : //Au, wa buk bin örja, mansërên bedi awer. Tabai d'öbo :
  //Aja womën bjeba('), ja buk insërën ba, mausërëu jedi, i buk i.
  S'öbo: //Roba, a i d'ap au kwar, wa masi, ko j'un au faro binia.
  Taba i marares i, i masi, i famamgor i, i rjïm('") mani ro suumburaim, i s f u ( ' ' ) kraf bjeda, s'un i faro bin. Bape bin, i mam
  Taba, i mëwër, d'öbo : //Womën ja mëwër.// Iriria, su sma i ba
  kaim. Taba, i sma ba, mausërëu bjedi, i sma ba.
  40. T a b a i , die eene vrouw ging zoeken voor zijn meester,
  die nog klein was.
   Zijne meesteres zeide: //Tabai, vang visch, opdat ik eet'/. En
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOHSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  559
  
  toen. zei Tabai: //Maar er is geen vischlijn, ik heb geeu visehlijn!»
  De vrouw zei weer: '/Wat dan?// '/Wat moeten we dan als we
  geen vischliju hebben?//
  Tabai zegt: //Dan binden we onze lichaamshareu tot een vischliju!'/
  Hij liet de vrouw hare lichaamsharen uittrekken, maar het deed pijn,
  daarom wilde de vrouw niet, ze zeide: "Ik heb pijn, ik wil niet,
  dan vangen we maar geen visch, dan gaan we naar huis".
  Nu zegt de meesteres weer: //Vraag een vrouw aan onzen ouden
  boom (mes), opdat uw heer ze huwe. En toen brengt Tabai iederen
  dag goedereu en eten aan die vrouw. Toen hij (alles) weg gebracht
  had, zegt de meesteres: /''t Is goed, Tabai, wij hebbeu al veel
  eten gegeven, ga nu een weg wiedeu naar dien ouden boom, opdat we
  ouzeu heer tot zijne vrouw brengen. Vraag 't eerst aan den ouden boom.»
  Hij wiedde twee wegen. Eén weg, de zijne, was zeer kort, de
  weg voor zijne meesteres en haar volk zeer lang.
  Daarna op den dag, dat zij zouden gaan om den jongen tot de
  vrouw te brengen, zeiden ze: "Tabai, ga vooruit!» Maar Tabai
  wilde niet, hij zei: »lk ben koud, ik ben ziek, mijn lichaam doet
  te veel pijn. Brengt gij mijnen heer tot de vrouw, ik heb genoeg
  bruidschat gebracht.» Als Tabai blijft weigeren, gaan de menschen
  weg. Zij hebben nauwelijks 't strand verlaten of Tabai springt snel
  op en baadt zich gauw; dan loopt hij langs zijn weg en klimt in
  den top van den boom.
   Het volk loopt ouder den boom, de priester vraagt: »Aja ijonagê?»
  Tabai antwoordt: wij o T a b a ! "
  (Hij zei: dat hij de vrouw, die voor zijnen heer bestemd was
  trouwen moest).
  Het volk was verbaasd; ze zeiden: »De boom zegt: //De vrouw
  trouwt met Tabai". De priester vraagt weer. Tabai roept weer:
  »Ij o T a b s ! »
  Het volk gaat heen. Tabai daalt spoedig van den boom af eu
  langs den korten weg terug naar huis. Hij ligt weer in de asch, als
  het volk in huis klimt. Ze zeggeu: //Tabai, de boom zegt: //Gij
  moet die vrouw huweu, uw heer niet.» Tabai zegt: »Ik beu een
  slechte slaaf, ik huw geeu vrije vrouw, mijn heer moet haar
  huwen.» Ze zeggen: »Neen, de boom heeft jou genoemd, baadt j e ,
  we brengen je naar de vrouw!»
  Tabai is trotsch, hij baadt en hij versiert zich; hij doet olie op
  zijn' haar en smeert zijn lichaam met olie. Daarna brengen ze hem
  naar de vrouw.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  560
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  Maar Je vrouw, als ze Tabai ziet, weigert ze en zegt: '/Een
  slaaf wil ik niet. Alzoo, kregen ze geen van beiden haar. Tabai
  kreeg haar niet en zijn heer kreeg haar ook niet.
  A a n t . 1. W a n . Z e n d e n , S t u r e n . Ook bevelen, gelasten, iets
  opdragen, iets laten doen.
   2. Mes. Een hooge boom met boven den grond aanvangende
  wortels, die als 't ware den boom stutten, door zijn voetpuut
  breeder te makeu. De vruchtjes zijn. eetbaar, een harde schil en
  zacht, grijs vleesch om de kern. Smaak gelijk de ramboetan.
  3. Als de verloving er door is, die door de wederzijdsche familieleden wordt in orde gebracht, dan begint het betalen van de bruidschal en de familie van den bruidegom laat ook visch en ander
  voedsel aau de bruid brengen. Gaat de verloving niet door, dan
  wordt dit voedsel tot deu laatsten korrel in rekening gebracht bij
  de familie van het meisje.
  4. J a k ë r r u m g u n . Den jongen tot zijne bruid brengen.
  Doorgaans wordt het meisje tot haren bruidegom gebracht. Gedurende de verloving, die jaren duren kan, mogen bruid en bruidegom
  elkaar niet zien. Is de huwelijksschat betaald, dan wordt het meisje
  meer of miuder feestelijk naar het huis van deu bruidegom gebracht.
  5. Arëm. Het brengen van bruidschat gedurende deu verlovingstijd.
  6. I m a m . P r i e s t e r . De Papoesche eeredieust kent geen
  priesters. Uit het optreden van den priester in dit verhaal, blijkt
  de vreemde oorsprong er van; ook uit het vereeren van den boom.
  7. Aja i j o u a g ë . Liet ik onvertaald, daar ik de bet. er van
  niet begrijp. Waarschijnlijk geen Nuf.
  8. I j o Ta ba. De uitlegging van deze woorden volgt in deu
  ziu tusschen haakjes.
  9. B j e b a . N i e t g o e d , slecht. Kan echter ook beteekeneu
  //niet veel waard, gemeen (ordinair)// enz.
   10. R j i m . Gewoonlijk r m i m ë n , d. i. het haar met olie zalven.
  11. Sfu. Een Papoe, die tot een feest opgaat, besmeert zich
  zooveel mogelijk met olie, zoodat de huid glimt.
  41. R u m g u n ,
  
  i mun
  
  kapa.(')
  
  Imbëkëpu suru, su nei rumgun kpuri. Ras öso këpuru snari, i
  d'om diaf, i sma kapa. I rir kapa ro ajër, fa i fan i. Rumguii
  kpuri bjedi i rama, i mam kapa. I fauba, kapa këpuri bjedi, i
  kfo i. Këpuri i mam, si kfo kapa, i msor naba. 1 fukën mundiri
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  561
  
  i kfo kapa bjedi. I mnaf rumgun kpuri bjedi i kfo i, i msor i.
  Su rama wer ro rum, i d'or rumgun kpuri bjedi, fa su pös in.
  Kpuri i fara, ma rumgun i pös in, wa i fo, bape iusar i meöf
  in ba, isöf rumgun, i sma tarukëu ; in örnë iusar i marisein.
  Su rama wer ro rum, insar i fandur tarukën kor nakam be nora. (*)
  Rumgun i bur, i masi; i sibër wer, kpuri, i köfêin : «W'cnet ro
  nora (*) örnë.// Eumgun i d'ènëf, kpuri i kuk i kukër tarukën
  borëk, ma i swarepën rumguu i mar kwar, i san i ro war.
  War, i d'uu i, snun suru, su snosna Sirije ma Mariai, su sma
  i, su frur i kukër ariaun. Su frur i, su frur i, isöf par tarukën
  borëk na miais kam.
   Su frur munara (*) fa si disen wark (*) rumgun ani, rumgun
  i disën :
  Apujo rörö waria rwuri,
  Apujo apangak (») kirje,
  Sirije mambënabje irja
  Mariaj mambënabje irja,
  
  41. D e j o n g e n , die e e n k a p a d o o d d e.
  Twee grootouders hadden een kleinzoon. Op een dag vindt de
  grootmoeder, terwijl ze aan 't onginnen is van een tuin, een kapa.
  Ze zet de k a p a op de heg, om ze te voeren. Haar kleinzoon komt
  en ziet de k a p a . Niet wetende , dat het de k a p a van zijne grootmoeder is, schiet hij ze met een pijl. Als de grootmoeder ziet, dat
  men hare k a p a met een pijl heeft geschoten, is ze zeer boos. Ze
  vraagt, wie hare k a p a heeft geschoten. Als ze hoort, dat haar
  kleinzoon ze met een pijl heeft geschoteu, is ze boos op hem.
  Weer tehuis komende, roept ze haren kleinzoon, om te visschen.
  De grootmoeder stuurt en de jongen vischt, de prauw vol,
  maar de oude vrouw wil de visch niet, totdat de jongen een zeecgel
  vangt; met deze visch is de oude vrouw tevreden.
  Weer tehuis komende, vergadert de oude vrouw alle graten van
  den zeeëgel tot een hoofdkussen. De jongen gaat heen om te baden.
  Als hij weer terug komt, zegt de oude vrouw: '/Slaap op dit
  hoofdkussen.// Als de jongen slaapt, prikt de oude vrouw hem met
  de stekels van den zeeëgel, tot zij denkt, dat de jongen dood is,
  dan werpt ze hem in het water.
  Het water nam hem mee. Twee mannen, wier namen waren
  Sirije en Mariai, vinden hem eu behandelen hem met medicijn.
   Ze behandelen hem tot de wonden der zeeëgelstekels alle genezen ziju.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  562
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  Op het feest dat ze makeu om dien jougen, te d i s e n
  zingt deze :
  Grootmoeder aan den bovenloop der rivier,
  Grootmoeder stak.
  Sirije, dat is een goede man.
  Mariai, dat is een goede man.
  wark,
  
  A a nt. 1. K a pa. Een buideldier, klein soort (buidelrat)?
  2. N o r a . Hoofdkussen. Tern, n o r a h (De Cl. Res. Ternate,blz. 313.).
  3. M u n a r a . Al wat behoort tot een feest.
  4. D i s e n w a r k . Zingen om den in voed van booze geesten te
  beletten.
  5. A p a n g a k . Geen gewoon Nuf., beteekent prikken, steken.
  42. B ö k i ro
  
  rirwor.
  Radja öso, i mam böki, i kein ro rirwor. I marisein i ra be i,
  bape i fauba rariso. Ras öso i mam rumguu kapirare, böki srandi
  bjedi, i serf in ro der. Ma rub i siama, rumgun i d'or be böki :
  »Wa buk awëk sarak baui maro aja, fa j'ek, snaro töbo ma wöngor
  nêri s'ark aja. Böki i san awêk sarak taro rumgun bjedi, i d'ek be i.
  