text: Voorts wordt door de EU-Commissie (5 juli 2016) voorgesteld wisselplatforms en portemonneeaanbieders (‘custodian walletproviders’)
  onder het toepassingsbereik van de richtlijn te brengen (COM/
  2016/450, zie voor dit laatste: Verordening (EU) 2015/849 en op
  19 april 2018 aangenomen door het Europees Parlement en op 14 mei
  2018 door de Raad goedgekeurd). Evenzeer zijn maatregelen voorzien
  met betrekking tot cryptocurrency en elektronisch geld die moeten lei-
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  definitie als staten met een verhoogd risico aan te merken die dienen te worden onderworpen aan een verscherpt cliëntenonderzoek, een bankenrekeningenregister in te richten, alsmede een openbaar UBO-register en
  een voor alle EU-staten geldende UBO-definitie.
  Cryptocurrency
  Hiervoor is al verschillende plaatsen geschreven over
  cryptocurrency. In de nieuwe, nog te implementeren
  vijfde anti-witwasrichlijn, wordt nadrukkelijk aandacht
  besteed aan virtual currency. Financiële toezichthouders,
  AFM en DNB, hebben begin dit position papers gepresenteerd waarin zij hun standpunten met betrekking tot
  cryptocurrency in relatie tot financiële transacties in het
  criminele circuit, belastingontduiking, misleiding,
  oplichting uiteenzetten.55 De AFM bepleit een sterk
  gecoördineerde internationale aanpak tussen toezichthouders en wetgevers. De AFM merkt op dat aan cryptocurrencies de ICO’s (Initial Coin Offerings) zijn gerelateerd. Een ICO is een soort crowdfundingachtige
  vorm voor bedrijfsfinanciering (meestal door start-ups
  gebuikt) op basis van blockchains. Zij vallen buiten het
  financieel toezichtmandaat van de AFM. Daarom, zo is
  het standpunt van de AFM, raakt dit direct de AFM.
   Daardoor is geen bescherming van wet- en regelgeving
  aanwezig als het misgaat. Denk hierbij bijvoorbeeld aan
  futures op bitcoins. Ook ICO’s werken grensoverschrijdend. Daarom geldt ook hier dat beleidsvorming op
  internationaal en Europees niveau plaatsvindt. De
  urgentie van eventuele bemoeienis van de AFM is gelegen in de omstandigheid dat cryptocurrency’s kunnen
  worden gebruikt voor criminele activiteiten, niet alleen
  voor witwassen en financiering van terrorisme, maar ook
  voor belastingontduiking vanwege het digitale en anonieme karakter. De AFM roept op tot samenwerking
  tussen de toezichthouders: AFM, ACM, KSA, FIOD
  en OM (ter zake van oplichting, piramidespellen, et
  cetera). De AFM waarschuwt nog maar eens voor grote
  risico’s bij investeren in cryptocurrencies (‘financiële
  zeepbellen’). Bij ICO’s is veelal (in tegenstelling tot de
  cryptocurrency) sprake van ‘pure’ speculatie. De conclusie van de AFM is niet hemelbestormend, maar wel
  om ter harte te nemen door de wetgever en de toezichthouder(s). Door de onderlinge verwevenheid van de
  activiteiten van de financiële markten die bijna (nog)
  geen toezichthouders kennen, sterk grensoverschrijdend
  zijn en complex van aard zijn, dienen wetgever en toezichthouder nauw (Europees) samen te werken bij het
  beteugelen van misstanden en uitwassen.56 De minister
  
  55.
  56.
  den tot opheffing van de anonimiteit bij prepaidkaarten en verlaging
  van de drempel voor cliëntenonderzoekmaatregelen voor anonieme
  prepaidkaarten tot € 150, bij face-to-face gebruik). Zie nader: J.M. van
  Poelgeest, ‘De implementatie van de vierde en de vijfde anti-witwasrichtlijn’, in: Onderneming en Financiering 2017 (4) 4, p. 46-62. Bovendien wordt de drempel voor overmaking van geld naar high risk countries verhoogd en ten slotte wordt aangedrongen op versterking van
  samenwerking tussen de FIU’s.
  Position Paper AFM, hoorzitting cryptocurrencies, 24 januari 2018.
  Position Paper DNB, hoorzitting 24 januari 2018.
   Zie nader de overzichtstabel met betrekking tot de gedragingen en de
  acties die toezichthouders zouden kunnen ondernemen, waren de
  gedragingen binnen het bereik van die toezichthouders (www.afm.nl).
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  195
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  196
  
  heeft in zijn reactie op deze position papers toegezegd
  zich in te zetten voor een Europese aanpak van ICO’s en
  daarbij een voortrekkersrol te willen vervullen met
  gelijkgestemde lidstaten.
   Het standpunt van DNB wijkt daar nogal vanaf. DNB is
  niet zo onder de indruk van de reële gevaren van de
  cryptocurrencies en de ICO’s als de AFM. DNB gaat
  het vooral om de innovatie van de activiteiten op de
  financiële markten tegen de achtergrond van de taak die
  DNB heeft te vervullen als hoedster van ons financiële
  stelsel. Een optimistisch begin van de position paper van
  DNB geeft de stemming goed weer: ‘Nederland heeft
  een veilig, betrouwbaar en efficiënt betalingsverkeer, dat
  voortdurend innoveert.’ Nieuwe toetreders tot de financiële sector ‘verrijken de keuzemogelijkheden van
  gebruikers en leggen druk op bestaande spelers om ook
  te innoveren’. Monetaire beleidsimplicaties zijn, volgens
  DNB, gelet op de omvang van het ‘probleem’ van de
  bitcoins niet aan de orde. DNB is wel hoedster van
  financiële stabiliteit en efficiënt en robuust betalingsverkeer. Bitcoins vormen op dit moment geen groot risico
  voor de financiële stabiliteit. DNB wijst op de poortwachterfuncties van banken en financiële instellingen
  ten aanzien van voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering. In dit verband wijst DNB maar weer
  eens op de ‘customer due diligence-regel’: weet met wie
  je zakendoet. DNB acht spoedige implementatie van de
  uitbreiding in de Nederlandse wet- en regelgeving naar
  aanleiding van de vijfde anti-witwasrichtlijn zeer wenselijk, nu daar cryptobeurzen en cryptoportemonnees
  onder komen te vallen. DNB is geen voorstander van
  een verbod op cryptocurrency’s. Gelet op de gehele economie is een dergelijk verbod (zo al nationaal te handhaven) te beperkt en zou innovatie onnodig belemmeren.
  Tegelijkertijd waarschuwt ook DNB voor de gevaren
  van afwezigheid bij ICO’s en het speculatief beleggen in
  bitcoins.
   Europees Openbaar Ministerie
  Op 17 april 2018 heeft de Eerste Kamer groen licht
  gegeven voor (kort gezegd) de deelname van Nederland
  aan het Europees Openbaar Ministerie.57 Dit was nog
  nodig, omdat de minister van Justitie en Veiligheid
  indertijd had toegezegd het standpunt van beide
  Kamers te betrekken bij de definitieve standpuntbepaling van de regering over het al dan niet deelnemen aan
  een Europees Openbaar Ministerie (verder: EOM). Eerder dit jaar had de minister van Justitie en Veiligheid te
  kennen gegeven dat – onder verwijzing naar het regeerakkoord van Rutte III – de regering overwoog (uiteindelijk) mee te doen aan het EOM, mede omdat in 2017
  reeds zeventien lidstaten hadden besloten zich in te zetten voor zo’n EOM. Nederland heeft toen een afwachtende houding aangenomen. Maar, thans luidt het in de
  
  woorden van de motie van de Eerste Kamer: ‘de voordelen wegen zwaarder dan de nadelen’. Vooral nu Nederland bijna vanaf het begin van het opstarten van EOM
  ‘erbij’ kan zijn en daardoor de richting van het EOM
  zou kunnen gaan mede bepalen. Het mandaat dat aan
  het EOM wordt gegeven is doelgericht: het betreft de
  vervolging van EU-fraude, die grensoverschrijdend is
  en veelal in georganiseerd crimineel verband wordt
  begaan. Van een uitbreiding die Europese Commissie
  voorzitter Juncker vorig jaar in zijn ‘State of the Union’
  opperde dat mandaat uit te beiden tot bestrijding van
  terrorisme, voelt de regering helemaal niets.58 Bovendien betekent deelname aan het EOM als zodanig geen
  afbreuk aan de toepassing van het opportuniteitsbeginsel
  door het Nederlandse OM. Het EOM kan het Nederlandse OM ook niet dwingen tot vervolging over te
  gaan, zo merkt de minister op.59 De minister schat dat
  in de constructie van het EOM Nederland ongeveer 30
  zaken op jaarbasis (op een totaal van 1.500) zaken) zal
  gaan afdoen.60
  Beleid
  De verhouding tussen de sanctiestelsels in het bestuursrecht en het strafrecht is vanuit het gezichtspunt van
  publiekrechtelijke sanctionering van meet af aan problematisch geweest.61 Op 13 juli 2015 bood de Afdeling
  advisering van de Raad van State een ongevraagd advies
  aan over de verhouding tussen de sanctiestelsels in het
  bestuursrecht en het strafrecht.62 Over de beleidsimplicaties van dat advies is nader rapport uitgebracht door
  de toenmalige minister van Veiligheid en Justitie.  59.
  60.
  57.
  In de wetgevingsbrief AFM van 9 april 2018 werden over deze complexe materie nadere opmerkingen gemaakt. De AFM roept de minister
  (van Financiën) op om op Europees niveau het voortouw te nemen bij
  het tot stand brengen van een gecoördineerde Europese aanpak van de
  risico’s bij crypto’s en ICO’s.
  Kamerstukken I 2017/18, 33 709, nr. AJ, motie van het lid Duthler c.s.
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  61.
  62.
  63.
  Kamerstukken II 2017/18, 33 709, nr. 14, p. 1, 2.
  Ook niet langs de weg van artikel 12 Sv? Wel wordt vastgesteld dat het
  EOM een zaak die het Nederlandse OM niet wil vervolgen, aan zich
  kan trekken (Kamerstukken II 2017/18, 33 709, nr. 14, p. 1).
  Voorts is de brief gewijd aan de kosten en geld: wie betaalt wat? De
  kosten van het EOM komen voor rekening van EU-begroting. De
  opbrengsten van boetes, btw-opbrengsten, et cetera zijn voor de lidstaat.
  Zie bijvoorbeeld artikel 5 WED tegen de achtergrond van het tuchtrecht
  in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw.
  Stcrt. 2015, 30280.
  Kamerstukken II 2017/18, 34 775 VI, nr. 102, p. 1, 2.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  respectievelijk hun boetebeleid onderling op elkaar af; in
  toekomstige duale stelsels vindt een dergelijke afstemming eveneens plaats. Er wordt onderzoek gedaan naar
  de voor- en nadelen van schorsende werking in de
  bezwaarfase van bepaalde boetebesluiten en de effecten
  van voorlopige voorzieningen wegens betalingsonmacht
  zullen worden onderzocht. Bezien wordt of dit aanleiding geeft tot nadere voorlichting over betalingsregelingen. De verjaringstermijnen in de Algemene wet
  bestuursrecht worden in lijn gebracht met termijnen in
  het strafrecht. En, ten slotte wordt een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheid om opgelegde bestuurlijke
  boetes te betrekken bij bepaalde screeningen voor een
  verklaring omtrent het gedrag.
   De minister en staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
  zijn voornemens om de uitbreiding van het IAK en de
  nodige wetsvoorstellen tot aanpassing van de Algemene
  wet bestuursrecht later dit jaar op te stellen. De aanpassing van boetestelsels in de bijzondere wetten is zaak van
  de ministers die eerstverantwoordelijk zijn voor het desbetreffende stelsel. Dat brengt met betrekking tot de
  financiële sector de nodige arbeid voor de minister van
  Financiën met zich. De voorgenomen onderzoeken zullen in 2018 worden aanbesteed, zodat de rapportages in
  de loop van 2019 beschikbaar komen. Er kan in algemene zin over worden opgemerkt dat het strafrechtelijke en
  bestuursrechtelijke sanctiestelsel meer met elkaar in
  evenwicht komen te verkeren. Dat evenwicht leek de
  afgelopen jaren wellicht enigszins op de achtergrond
  geraakt.64
  Jurisprudentie: naar een Europees ne bis idem?
  
  Ook op Europees niveau wordt de verhouding tussen
  strafrechtelijke en bestuursrechtelijke sanctionering
  onder de loep genomen. Niet alleen in EVRM-verband
  met ook door het Hof van Justitie worden piketpaaltjes
  geslagen teneinde het probleem van de dubbele vervolging/berechting ter zake van hetzelfde feitencomplex
  ten gronde te ordenen. In de hiervoor in de paragraaf
  ‘Fiscaal strafrecht’ reeds genoemde zaak Luca Menci
  (C-524-15) heeft de Grote Kamer van het Hof van Justitie EU uitspraak gedaan in een prejudiciële beslissing
  die was verzocht door de Italiaanse rechter ter zake van
  overtreding van btw- voorschriften, die zowel bestuursrechtelijk konden worden afgedaan als strafrechtelijk
  gesanctioneerd, terwijl ook in cumulatie van sanctionering is voorzien in de Italiaanse wetgeving. Het verzoek
  van de Italiaanse rechter betrof de uitleg van artikel 50
  van het Handvest van de grondrechten van de Europese
  Unie, gelezen in het licht van artikel 4 van het Zevende
  Protocol bij het EVRM. Die mogelijkheid deed zich
  voor nu het Unierecht van toepassing was onder verwijzing naar artikel 2, lid 1 juncto artikel 273 van de Richtlijn 2006/112 EG van de Raad betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belastingen over de toegevoegde
  waarde (PbEU 2006, L 347, p. 1). Hierin is bepaald wel64.
   Zie nader over de verhouding van het bestuursrechtelijke en strafrechtelijke sanctiestelsel de rapporten van Bröring en Keulen (H.E. Bröring &
  B.F. Keulen, Bestraffende sancties in het strafrecht en het bestuursrecht,
  Zutphen: Uitgeverij Paris 2017).
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  ke gedragingen onder het btw-regime binnen de Unie
  vallen. De betrokkene, Menci, was voorwerp geweest
  van een administratieve procedure waarin het hem in
  zijn hoedanigheid van eigenaar van de gelijknamige eenmanszaak werd verweten dat hij niet binnen de bij de
  wet gestelde termijnen de btw had betaald die was gebaseerd op zijn jaaraangifte 2011, welke € 282.495 beliep.
   Dit leidde tot een besluit van de Italiaanse belastingdienst dat hem gelastte dit bedrag te betalen, plus 30%
  boete als administratieve sanctie. Dit besluit was onherroepelijk geworden. Vervolgens was door de Italiaanse
  autoriteiten voor dezelfde feiten tegen hem een strafprocedure gestart. Vast staat dat beide procedures volgens
  Italiaans recht onafhankelijk van elkaar kunnen worden
  gevoerd, maar de vraag is of een dergelijke handelwijze
  niet in strijd kwam met het ne bis in idem-beginsel. De
  Italiaanse rechter legde deze vraag aan het Hof voor:
  ‘Verzet artikel 50 van het Handvest, gelezen in het licht
  van artikel 4 van het Zevende Protocol EVRM daartegen?’ De argumentatie van het Hof is glashelder. Uit de
  btw-regelgeving binnen de EU volgt (met name uit de
  artikelen 2 en 273 Richtlijn 2006/112, gelezen in verband met artikel 4, lid 3 VEU) dat de lidstaten alle wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen dienen te treffen om te waarborgen dat de btw op hun respectieve
  grondgebied volledig wordt geïnd en om fraude te
  bestrijden.65 Bovendien moeten de lidstaten krachtens
  artikel 325 VWEU onwettige activiteiten waardoor de
  financiële belangen van de EU worden geschaad,
  bestrijden met maatregelen die afschrikkend werken en
  doeltreffend zijn en moeten zij in het bijzonder ter
  bestrijding van fraude waardoor de financiële belangen
  van de Unie worden geschaad, dezelfde maatregelen
  treffen als die welke zij treffen ter bestrijding van fraude
  waardoor hun eigen belangen worden geschaad. De
  financiële belangen van de Unie omvatten onder meer
  de ontvangsten uit btw. De lidstaten zijn wel vrij in de
  keuze van het sanctie-arsenaal dat zij willen hanteren.
   Teneinde bepaalde gevallen van ernstige btw-fraude op
  een doeltreffende en afschrikwekkende wijze te bestrijden, kunnen strafrechtelijke sancties absoluut noodzakelijk zijn. Als zodanig vallen deze sancties onder de reikwijdte van de grondrechten van het Handvest. Artikel
  52 lid 3 Handvest bepaalt dat rechten uit het Handvest
  die corresponderen met rechten die zijn gegarandeerd
  door het EVRM, dezelfde inhoud en reikwijdte hebben
  als die welke door genoemd verdrag eraan worden toegekend, maar het EVRM is (zolang de Unie geen partij
  bij het EVRM is) geen formeel in de rechtsorde van de
  Unie opgenomen rechtsinstrument. Artikel 52 lid 3
  Handvest beoogt te zorgen voor de nodige samenhang
  tussen het Handvest en de EVRM ‘zonder dat dit evenwel de autonomie van het recht van de Unie of van het
  Hof van Justitie van de Europese Unie aantast’. Het Hof
  stelt vast dat onder artikel 50 Handvest niet slechts
  strafrechtelijke sancties, maar ook strafrechtelijk geduide bestuursrechtelijke vervolgingsmaatregelen en sancties kunnen vallen. Of daarvan sprake is, hangt af van
  65.
  Zie de zaak Åkerberg Fransson, C-617/10, EU:C:2013:105, punt 25.
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  197
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  198
  
  drie criteria: (1) de juridische kwalificatie van de
  inbreuk in het nationale recht, (2) de aard van de
  inbreuk, en (3) de zwaarte van de sanctie die aan de
  betrokkene kan worden opgelegd.66 Deze criteria staan
  niet op zichzelf, maar moeten in samenhang worden
  beschouwd. Samengevat brengt dat in casu met zich dat
  de vervolgingen en sanctioneringen onder het bereik van
  artikel 50 van het Handvest vallen. Vervolgens onderzoekt het Hof of sprake was van een en hetzelfde strafbare feit. In de beide procedures ging het om dezelfde
  persoon, Menci, en ook om dezelfde strafbare feiten.
   Deze feiten dienen in materiële zin dezelfde te zijn, in
  die zin dat sprake is van een geheel van concrete
  omstandigheden die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden en die tot de onherroepelijke rechterlijke beslissingen hebben geleid. De nationaalrechtelijke kwalificaties van de feiten en het beschermde rechtsgoed zijn
  irrelevant (…) omdat de omvang van de door artikel 50
  Handvest geboden bescherming niet per lidstaat mag
  verschillen. Alles bij elkaar vormt een cumulatie van
  vervolgingsmaatregelen en sancties een beperking van
  het door artikel 50 van het Handvest gewaarborgde
  grondrecht. Maar, dan volgt de relativering of ook wel
  de rechtvaardiging van de beperking van dit grondrecht.
   Daarbij is uitgangspunt dat door het evenredigheidbeginsel (tussen ernst van het feit en sanctionering) beperkingen kunnen worden gesteld aan het op artikel 50 van
  het Handvest gebaseerde grondrecht ‘indien zij noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan door de
  Unie erkende doelstellingen van algemeen belang of aan de
  eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van
  anderen’ (cursivering rh). In dit geval staat de strijd
  tegen btw-fraude centraal en strekt ook de wetgeving in
  Italië ertoe dat het algemeen belang is gediend met een
  richtige en doeltreffende inning van de btw. Onder die
  omstandigheden mag cumulatie van vervolging en sanctionering zijn gerechtvaardigd, indien die strafrechtelijke vervolgingsmaatregelen en bestuursrechtelijke en
  strafrechtelijke sancties met het oog op een dergelijke
  doelstelling elkaar aanvullen. De Grote Kamer van het
  Hof verklaart vervolgens voor recht dat:
  
  hebben, regels bevat waarmee voor onderlinge
  afstemming kan worden gezorgd, op de extra belasting die voor de betrokken een uit een cumulatie van
  procedures voortvloeit, tot het strikt noodzakelijke
  wordt beperkt, en voorziet in regels waarmee ervoor
  kan worden gezorgd dat de zwaarte van het geheel
  van de opgelegde sancties is beperkt tot het strikt
  noodzakelijke in verhouding tot de ernst van het
  delict in kwestie. Het staat aan de nationale rechter
  om zich, rekening houdend met alle omstandigheden
  van de hoofdzaak, ervan te vergewissen dat de belasting die concreet voor de betrokkene voortvloeit uit
  de toepassing van de nationale regeling die in hoofdzaak aan de orde is en uit de cumulatie van de vervolgingsmaatregelen en sancties die op grond daarvan is
  toegestaan, de ernst van het gepleegde delict niet te
  buiten gaat.’67
  Nu de grondrechten van Handvest van de Unie formeel
  geen onderdeel uitmaken van het EVRM, mag het Hof
  wat betreft de uitleg van het ne bis in idem-beginsel zijn
  eigen koers varen, met dien verstande dat het wel is
  gebonden aan het bepaalde van artikel 52 lid 3 van het
  Handvest. Het beginsel van het ne bis in idem is niet
  absoluut (cumulatie is onder omstandigheden toelaatbaar), maar mag worden beperkt, gelet op de grondslag
  van het Unierecht. Het type delict en de bescherming
  van de financiën van de Unie zijn daarbij in deze zaak
  belangrijke uitgangspunten geweest. De beperkingen die
  op nationaal niveau bij wet moeten zijn geregeld, zijn
  vervolgens (gelet op het in acht te nemen evenredigheidbeginsel) door het Hof strikt omschreven.
   In een op dezelfde dag gewezen arrest van het Hof van
  Justitie EU betreffende marktmanipulatie verklaarde het
  Hof voor recht dat:
  ‘artikel 50 van het Handvest van de grondrechten van
  de Europese Unie aldus moeten worden uitgelegd,
  dat het zich verzet tegen een nationale regeling op
  grond waarvan ten aanzien van een persoon een procedure tot oplegging van een bestuurlijke boete van
  strafrechtelijke aard kan worden voortgezet wegens
  ongeoorloofde gedragingen die marktmanipulatie
  opleveren en waarvoor hij reeds onherroepelijk strafrechtelijk is veroordeeld, aangezien die veroordeling,
  gelet op de schade die het gepleegde strafbare feit de
  samenleving heeft toegebracht, naar haar aard een
  doeltreffende, evenredige en afschrikkende bestraffing van dat strafbare feit kan zijn en (2) particulieren
  ontlenen aan het door artikel 50 van het Handvest
  van de grondrechten van de Europese Unie gewaarborgde ne bis in idem-beginsel een recht dat rechtstreeks toepasselijk is in een geding als het hoofdgeding.’68
  
  ‘artikel 50 van het Handvest van de grondrechten van
  de Europese Unie aldus moet worden uitgelegd dat
  het zich niet verzet tegen een nationale regeling op
  grond waarvan tegen een persoon een strafvervolging
  kan worden ingesteld wegens het verzuimde verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde binnen de wettelijke termijnen te betalen, terwijl die persoon voor dezelfde feiten reeds een onherroepelijke
  geworden administratieve sanctie van strafrechtelijke
  aard in de zin van dat artikel 50 is opgelegd, op voorwaarde dat die regeling een doel van algemeen belang
  nastreeft dat een dergelijke cumulatie van vervolgingsmaatregelen en sancties kan rechtvaardigen, te weten
  de strijd tegen delicten ter zake van de belasting over
  de toegevoegde waarde, waarbij die vervolgingsmaatregelen en sancties elkaar aanvullende doelen moeten
  67.
  68.
  66.
  Zie de zaak Bonda, C-48/10; EU:C:20212:319, punt 37.
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  HvJ EU (Grote Kamer) 20 maart 2018, EU:C:2018:197 (Menci).
   HvJ EU 20 maart 2018, ECLI:EU:C:2018:193 (Garrison Real Estate SA in
  liquidatie, S. Ricucci).
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  De argumentatie van het Hof was dezelfde als die in de
  zaak-Menci, maar de toepassing van de criteria pakte
  anders uit. In r.o. 60 overweegt het Hof dat het blijkt
  dat in artikel 187terdecies van de Italiaanse wet, niet is
  gewaarborgd dat de zwaarte van het geheel van de opgelegde sancties beperkt is tot wat strikt noodzakelijk is in
  verhouding tot de ernst van de inbreuk in kwestie, met
  name niet de cumulatie van gevangenisstraf en geldboete. R.o. 61 bevat de overweging dat de nationale (Italiaanse, rh) regeling verder lijkt te gaan in die zin dat nu,
  na de oplegging van een gevangenisstraf en de procedure met betrekking tot de bestuurlijke boete van strafrechtelijke aard wordt ‘voortgezet’, deze verder gaat dan
  wat strikt noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de
  doelstelling van algemeen belang (r.o. 46), wat in dit
  geval inhoudt de integriteit van de financiële markten
  van de Unie en het vertrouwen van het publiek in financiële instrumenten te beschermen. Het is de taak van de
  nationale rechter dit nader te onderzoeken. Hoewel het
  Hof zich oriënteert langs de weg van artikel 52 lid 3
  Handvest van de grondrechten op het bouwwerk dat in
  het kader van het EVRM inmiddels wordt opgetrokken
  op het terrein van de betekenis van het ne bis in idembeginsel,69 doet het Hof het anders en kiest voor een
  benadering van fijnzinnige onderscheidingen en strikte
  waarborgen. De benadering van het Hof neemt als uitgangspunt de doeleinden van de Unie. Gelet op die
  benadering blijft er meer overeind van een beginsel dan
  bij de aanpak van het Europees Hof voor de Rechten
  van de Mens. De uitkomst is ook vanuit de verschillende posities van de procedures niet vreemd: in Menci was
  sprake van eerst een onherroepelijk uitspaak in
  bestuursrechtelijke zin en vervolgens (daarna) het starten van een strafprocedure, terwijl dat bij Garrisson
  Real Estate SA net andersom het geval was. De strafrechtelijke procedure leek afgewikkeld, waarmee de
  zwaarste sanctie was opgelegd (de gevangenisstraf). Het
  doel en opdracht van de wet- en regelgeving, zowel
  Europeesrechtelijk gezien als vanuit Italiaans perspectief
  beschouwd, waren daarmee bereikt. De overheid, zo
  lijkt het Hof te suggereren, had daarmee haar publieke
  sanctioneringsrecht al geconsumeerd.
   Verbod op binaire opties en CFD’s
  Per 1 juli 2018 is het tijdelijk verbod ingegaan op binaire
  opties met betrekking tot niet-professionele cliënten.
  Vanaf 1 augustus 2018 is dat verbod eveneens gaan gelden voor CFD’s (contracts for difference).70 Het zijn
  beide financiële instrumenten, die naar het oordeel van
  de ESMA71 te speculatief en te risicovol voor het grote
  publiek/particuliere cliënten zijn. De AFM heeft zich
  69.
  70.
  71.
  Zie hiervoor nader J. H. Crijns & M.L. van Emmerik, ‘Ne bis in idem
  revisted. (Over de lotgevallen van een beginsel)’, TBS&H, 4 (2),
  p. 78-83.
  Een van de aardige (juridische) aspecten hiervan was dat deze instrumenten niet in eigendom gingen toebehoren aan hen die ervan
  gebruikmaakten.
  De ESMA vervult haar opdracht binnen het Europees Systeem voor
  financieel toezicht (ESFS) door actief samen te werken met de Europese
  Bankenautoriteit (EBA), de Europese Autoriteit voor verzekeringen en
  bedrijfspensioenen (Eiopa), het Europees Comité voor systeemrisico’s en
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  reeds verschillende malen een tegenstander betoond van
  deze financiële instrumenten die grote – negatieve –
  financiële consequenties kunnen hebben. Het verbod is
  gebaseerd op artikel 40 van de Verordening (EU) nr.
   600/201472 waarin productie-interventiebevoegdheden
  aan de ESMA zijn toegedeeld. Op 22 mei 2018 heeft de
  ESMA gebruikgemaakt van haar bevoegdheid op te treden. Het verbod omvat (1) het op de markt brengen,
  verspreiden of verkopen van binaire CFD’s, en (2) het
  op de markt brengen, verspreiden of verkopen van
  binaire opties aan retailcliënten. De kennisgeving van
  dit Besluit (EU) 2018/795 bevat de data van inwerkingtreden, per eerste dag van de maand volgend op de kennisgeving, respectievelijk twee maanden (artikel 40, lid 5
  van de verordening). Deze derivaten worden beschouwd
  als een financieel instrument als bedoeld in artikel 1
  Wft.73 Zij vallen hiermee onder het toezicht van de
  AFM. Verrichten de in de Wft of Wwft genoemde normadressaten de in het besluit van de ESMA gewraakte
  gedragingen, dan kan de sanctionering zowel bestuursrechtelijk zijn als op grond van artikel 1 WED strafrechtelijk, nu sprake zal zijn van een economisch delict als
  bedoeld in artikel 1 WED.
  Milieustrafrecht
  Verzorgd door mr. dr. I. Koopmans
  In de eerste helft van 2018 heeft de Rechtbank Rotterdam op 15 maart een baanbrekende uitspraak gedaan
  door zes vennootschappen van het Seatrade-concern en
  twee van zijn bestuurders te veroordelen tot geldboetes
  van € 50.000 tot € 750.000 voor het illegaal overbrengen
  van vier koelschepen vanuit de Europese Unie naar
  India, Bangladesh en Turkije. Ook kregen de bestuurders een beroepsverbod opgelegd. Zij mogen een jaar
  lang het beroep van bestuurder, commissaris, adviseur
  of werknemer bij een rederij niet uitoefenen.
   Waar ging het in deze zaak om? Om het zogenoemde
  ‘beachen’ van schepen. Die term wordt gebruikt voor de
  manier waarop afgeschreven schepen het strand in Pakistan, India en Bangladesh worden opgevaren teneinde te
  worden gesloopt. Het op die manier slopen van schepen
  komt veel voor. Hoewel er nauwelijks sprake is van lokale milieuregels met betrekking tot deze manier van het
  slopen van schepen en deze volgens lokale wet- en
  regelgeving veelal legaal is, is er wel een begin van internationale wetgeving. Zo is er sinds 2009 het Verdrag van
  Hong Kong dat ziet op het veilig en milieuvriendelijk
  recyclen van schepen waaronder het slopen. Het verdrag
  is echter nog niet in werking getreden, aangezien het
  verdrag door te weinig landen is geratificeerd, waaron-
  
  72.
  73.
  de nationale autoriteiten die bevoegd zijn toezicht te houden op effectenmarkten.
  De verordening betreffende markten in financiële instrumenten.
  Binaire opties kunnen worden begrepen onder artikel 1:1 Wft, ‘financieel instrument’, onder e, f, g of j; CFD’s zijn te rangschikken onder artikel 1: 1Wft, ‘financieel instrument’, onder i.
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  199
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  der Nederland. Daarmee is handhaving van dit verdrag
  nauwelijks mogelijk.
   200
  
  De onderhavige zaak is dan ook uniek. Allereerst omdat
  dit de eerste keer is dat een dergelijke zaak werd voorgelegd aan de Nederlandse rechter, maar daarnaast ook
  omdat de zaak gebaseerd is op Europese regelgeving. In
  casu ging het om vier (koel)schepen die vanuit de EU,
  de havens van Rotterdam en Hamburg, naar stranden in
  Turkije, India en Bangladesh zijn verscheept en daar
  ‘gebeached’ zijn, teneinde te worden gesloopt. Dit was
  voordelig voor de rederij omdat het gerecyclede staal
  daar meer oplevert dan hier en bovendien de kosten laag
  zijn. Echter, vanwege de slechte arbeidsomstandigheden
  in die landen en het feit dat door deze manier van slopen
  het milieu ernstig wordt aangetast, vinden we dit
  onwenselijk. Het is vergelijkbaar met het dumpen van
  e-waste en ander afval in landen buiten de EU alsook
  het produceren van kleding en andere producten in derde landen.
  De rederij is vervolgd wegens het overtreden van de
  Europese verordening inzake het overbrengen van afvalstoffen (EVOA). Implementatie van de EVOA heeft
  onder meer plaatsgevonden via de Wet milieubeheer
  (Wm). In artikel 10.60 Wm staat het verbod om afvalstoffen te vervoeren buiten Europese wateren. De
  kaderrichtlijn afvalstoffen definieert afvalstof als ‘elke
  stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet,
  voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen’
  (artikel 3 lid 1).
  De zaak is aan het rollen gegaan doordat het OM in een
  ander onderzoek stuitte op een afgetapt telefoongesprek,
  waarin naar voren kwam dat een schip zou worden
  gesloopt op het strand van India. Hierop is een onderzoek gestart en al doende ging de beerput open. Uit
  e-mails en verkoopovereenkomsten kon worden afgeleid
  dat Seatrade van plan was om vier schepen te laten slopen in Turkije, India en Bangladesh.
   In deze zaak kwamen een aantal interessante rechtsvragen aan de orde. Zo stelde Seatrade zich op het standpunt dat recycling van schepen moet worden geregeld
  door internationale wetgeving en dat de EVOA niet van
  toepassing is. De rechtbank ging daarin niet mee. Zo
  merkt zij op dat ‘ten aanzien van elk van de vier schepen, de Spring Bear, de Spring Bob, de Spring Deli en
  de Spring Panda kan worden geconcludeerd dat op het
  moment dat deze op respectievelijk 15 april 2012,
  19 april 2012, 1 mei 2012 en 9 mei 2012 de havens van
  Rotterdam respectievelijk Hamburg verlieten, binnen
  het Seatrade concern het voornemen bestond om zich
  van deze schapen te ontdoen. Overeenkomstig de uitleg
  die volgens het Hof van Justitie aan het begrip “zich
  ontdoen van” moet worden gegeven waren de schepen
  op dat moment een afvalstof in de zin van de EVOA.’74
  Verderop in haar vonnis merkt de rechtbank vervolgens
  op ‘dat zich complicaties kunnen voordoen bij de toepassing van de EVOA en het daarin vervatte begrip
  74.
  Rb. Rotterdam 15 maart 2018, ECLI:RBROT:2018:2215, par. 4.3.4.2.
  TBS&H 2018 | nr. 3
  
  “afvalstof” op schepen. Een belangrijke oorzaak daarvan
  is gelegen in het feit dat het in het algemeen moeilijk is
  om de intentie van de houder om zich van een schip te
  ontdoen aan te wijzen. Door bijvoorbeeld zoals ook in de
  onderhavige zaken, schepen gedurende hun laatste reis
  nog vracht te laten vervoeren of van eigenaar te wisselen, is het voor de controlerende instanties moeilijk te
  definiëren wanneer een besluit tot sloop is genomen.
   Ook kunnen de uit de EVOA voortvloeiende verplichtingen worden omzeild, door de intentie tot sloop van
  een schip pas openbaar te maken wanneer dat schip zich
  (inmiddels) buiten het werkingsgebied van de EVOA
  bevindt. Daarmee is echter niet gezegd dat de EVOA en
  het daarin gehanteerde afvalbegrip niet van toepassing is
  op schepen.’75
  Al met al een zeer interessante zaak die ongetwijfeld een
  vervolg krijgt in hoger beroep.
   De Rechtbank Rotterdam zat echter niet stil. Op dezelfde dag heeft zij ook een uitspraak gedaan in een Brzozaak.76 In casu ging het om overtreding van artikel 23 lid
  1 Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo). De onderneming werd verweten als drijver van een inrichting een
  onderdeel van die inrichting, te weten de ‘Afvulinstallatie 1 Chemie’, in werking te houden, terwijl zij duidelijk
  onvoldoende maatregelen had getroffen ter voorkoming
  van zware ongevallen of ter beperking van de gevolgen
  daarvan, voor zover het betreft de bescherming van de
  veiligheid en de gezondheid van de in het bedrijf, de
  inrichting en/of het betrokken onderdeel daarvan werkzame werknemers. Daar waar eerder de Rechtbank
  Overijssel nog oordeelde dat er eerst een exploitatieverbod moet zijn opgelegd voordat artikel 23 Brzo kan
  worden overtreden, wordt daaraan door de Rechtbank
  Rotterdam geheel voorbijgegaan. Dit blijkt uit de overweging dat ‘het verweer van verdachte dat tijdens de
  close-out op 20 juni 2013 niet aan de vertegenwoordigers van verdachte is meegedeeld dat er duidelijk onvoldoende maatregelen door verdachte waren getroffen ter
  voorkoming van zware ongevallen of ter beperking van
  de gevolgen daarvan, naar het oordeel van de rechtbank
  voldoende wordt weerlegd door hetgeen verbalisante
  over haar bevindingen tijdens de BRZO-inspectie van
  18 en 20 juni 2013 heeft gerelateerd. Dat de site-manager van oordeel was dat er geen situatie was waarbij
  onmiddellijk gestopt moest worden, doet hier niet aan af
  en geeft eerder aan dat de veiligheidsrisico’s rondom het
  gebruik van de afvalinstallatie ernstig onderschat werden.’77
  Andere opmerkelijke zaken waren de publicatie van een
  tweetal belangwekkende rapporten. Een van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en een van de Commissie
  Sorgdrager. De eerste betreft Chemie in samenwerking,
  een onderzoek naar veiligheid op het industriecomplex
  75.
  76.
  77.
  Idem.
  Rb. Rotterdam 15 maart 2018, ECLI:NL:RBROT:2018:3646.
   Zie overweging 4. Opmerkelijk is wel dat de rechtbank in haar vonnis
  onder het kopje toepasselijke wetsvoorschriften (8), wel artikel 5 Brzo
  noemt, maar niet artikel 23 Brzo.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  Chemelot. Het industriecomplex Chemelot in ZuidLimburg is een van de zes chemische clusters in Nederland. Het is een terrein van 800 hectare met meer dan
  150 verschillende bedrijven en instellingen. Op dit terrein houdt een groot aantal bedrijven zich bezig met
  risicovolle industriële activiteiten. Onder die bedrijven
  zijn er elf die grootschalig werken met gevaarlijke stoffen en zich als gevolg daarvan onder meer moeten houden aan de regels voortvloeiende uit het Brzo. Het
  onderzoek waarvan dit rapport het resultaat is, is ingesteld naar aanleiding van het feit dat er in 2016 vier ernstige voorvallen plaatsvonden bij Brzo-bedrijven op
  Chemelot waarvan één met dodelijke afloop en een
  zwaargewonde. De andere drie betroffen emissies van
  gevaarlijke stoffen uit de chemische procesinstallaties.
  Ook in 2015 hebben zich verschillende voorvallen op het
  complex voorgedaan.78
  Daarnaast is Chemelot een bijzonder complex. Allereerst omdat het complex gesitueerd is in dichtbevolkt
  gebied, vlak naast de woongebieden van Sittard-Geleen,
  Stein en Beek. Voorts is Chemelot ontstaan op een plek
  waar voorheen slechts één bedrijf (DSM) chemische
  installaties exploiteerde. Nadat dat bedrijf activiteiten
  begon af te stoten en installaties ging verkopen, is het
  complex getransformeerd naar een multi-user industriecomplex met een groot aantal verschillende bedrijven.
   Veel van de industriële activiteiten zijn echter nog
  steeds nauw met elkaar verbonden waardoor de bedrijven in de loop der tijd een samenwerkingssysteem hebben ontwikkeld. Het complex beschikt over een overkoepelende omgevingsvergunning voor alle op het complex gevestigde bedrijven. Deze vergunning zorgt
  ervoor dat de samenwerking tussen de op het complex
  gevestigde bedrijven niet vrijblijvend is aangezien daardoor het samenwerkingsverband Chemelot Site Permit
  B.V. (CSP) een formele positie heeft in het geheel van
  bedrijven als het gaat om de naleving van de vergunning. Nergens anders in Nederland kennen we een overkoepelende vergunning voor een chemiecluster van die
  omvang en het vergt dan ook maatwerk van de toezichthouders.
  Ten slotte bevindt zich op het industriecomplex de
  Chemelot campus voor chemie-gerelateerd onderzoek
  en onderwijs. Op deze campus werken op dit moment
  ongeveer 2.500 onderzoekers, ondernemers en studenten en hun aanwezigheid in de nabijheid van Brzobedrijven vormt een extra veiligheidsrisico.
  tijen op Chemelot. Hoewel de verantwoordelijkheid
  daarvoor vooraleerst berust bij de bedrijven die de
  installaties gebruiken, ligt er ook een taak voor het collectief van bedrijven op Chemelot. De risico’s van procesveiligheid zijn gedeelde risico’s die alle chemische
  bedrijven op Chemelot aangaan en als gevolg van het
  bijzondere karakter van Chemelot is veiligheidsbeheersing een gedeelde verantwoordelijkheid. Dit betekent
  dat de individuele bedrijven en hun georganiseerde collectief – CSP – verantwoordelijk zijn voor de beheersing
  van de onderlinge, gedeelde en gezamenlijke risico’s.
   Gezien de ambitie van Chemelot om de meest duurzame
  chemie- en materialensite van West-Europa te worden
  (Visie Chemelot 2025) is het uitspreken van een hoge
  veiligheidsambitie en het ontwikkelen van een proactieve houding onontkoombaar. Daarmee wordt de veiligheidsambitie immers ook zichtbaar op strategisch
  niveau, waardoor veiligheid ook op het tactische niveau
  prioriteit krijgt en aldus op operationeel niveau beter
  kan worden beheerst, aldus de Onderzoeksraad. De
  bestuurlijke omgeving van Chemelot dient deze ontwikkeling te stimuleren en met name de provincie Limburg
  als bevoegd gezag moet zich sterk maken om deze ambitieuze veiligheidsdoelen nadrukkelijk te verankeren in
  de ambities voor groei en duurzaamheid op Chemelot.
  Een mooi voorbeeld waarin de Onderzoeksraad nog eens
  laat zien dat stand verplicht. Als je een industrieel chemiecomplex als Chemelot zo nadrukkelijk benoemt in je
  groei en ontwikkelplannen voor een hele regio, dan
  brengt dat ook nadrukkelijk consequenties mee voor de
  veiligheid van het complex en de omgeving en dus ook
  voor de eigen rol als bevoegd gezag, en dat wordt in dit
  rapport door de Onderzoeksraad voor Veiligheid nog
  eens nadrukkelijk uitgesproken. We zijn erg benieuwd
  wat er met de aanbevelingen uit het rapport wordt
  gedaan door de betrokken bedrijven en het bevoegd
  gezag, in casu de provincie.
   De conclusies van het rapport komen samengevat erop
  neer dat er tekortkomingen zijn geconstateerd in de
  beheersing van de procesveiligheid. Het onderhoud is
  onvoldoende, de werkinstructies ontoereikend, de risico’s onvoldoende geïdentificeerd en er werd te weinig
  geleerd uit soortgelijke, eerdere incidenten. Bovendien
  is sprake van verouderde chemische installaties, wat een
  rol heeft gespeeld bij de onderzochte voorvallen. Deze
  tekortkomingen moeten worden aangepakt door de par-
  
  Ten slotte was er als uitsmijter van dit halfjaar het rapport van de Commissie Sorgdrager inzake de fipronilaffaire.79 Deze affaire barstte in de zomer van 2017 in volle hevigheid los toen bleek dat bij honderden pluimveehouderijen de stallen waren schoongemaakt, dan wel
  bloedluis in de stallen werd bestreden met een middel
  waarin ook fipronil bleek te zitten. Deze fipronil kwam
  via de schoongemaakte stal in de leghennen terecht en
  belandde vervolgens in de eieren. Na metingen bleek dat
  het gehalte aan fipronil in de eieren de vastgestelde
  waarde overschreed, waardoor de eieren dienden te worden vernietigd. Het ging om honderden pluimveehouderijen en miljoenen eieren. De economische schade is
  enorm. Naar aanleiding van deze situatie is aan de Commissie Sorgdrager gevraagd om onderzoek te doen naar
  de vraag hoe dit heeft kunnen gebeuren. De conclusies
  van de commissie liegen er niet om.
  Zo concludeert de commissie dat bedrijven in de eierketen, de NVWA en de ministeries van VWS en LNV
  
  78.
  79.
  Chemie in samenwerking. Veiligheid op het industriecomplex Chemelot,
  Den Haag, juni 2018.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004003010
  
  Commissie onderzoek fipronil in eieren, juni 2018. Bijlage bij Kamerstukken II 2017/18, 26 991 nr. 529.
   TBS&H 2018 | nr. 3
  
  201
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  onvoldoende voorrang hebben gegeven aan voedselveiligheid. Ook maken bedrijven in de eierketen hun wettelijke verantwoordelijkheid niet waar. Verder krijgt voedselveiligheid bij de NVWA te weinig aandacht. Bovendien is gebleken dat politiek en bestuur een te beperkte
  opvatting hebben over hun eigen rol ten aanzien van
  voedselveiligheid en komen ze pas in actie als zich een
  incident of crisis voordoet.
  Commissievoorzitter Winnie Sorgdrager zegt erover:
  ‘Economische en financiële belangen mogen nooit voorrang krijgen op het belang van voedselveiligheid. Voedselveiligheid moet, zowel bij de bedrijven in de eierketen, als bij de NVWA en de betrokken ministeries, prioriteit krijgen. De eiersector worstelde al jaren met het
  probleem van bloedluis. Ineens was er een wondermiddel. Er hadden toen bij de sector zelf alarmbellen moeten gaan rinkelen. Het duurde ook veel te lang voordat
  er actie kwam na de meldingen en er was te lang onduidelijkheid over de risico’s voor de volksgezondheid. Dat
  zegt iets over hoe het in ons stelsel geregeld is. Voedselveiligheid moet goed geborgd zijn. Er zijn talloze mogelijkheden voor alle partijen om risico’s op dit soort incidenten te beperken.’
  Ook in dit rapport staan diverse aanbevelingen. En, ook
  hier geldt dat het interessant is om te volgen wat er met
  de aanbevelingen gebeurt. Gelukkig volgt er aan het
  eind van dit jaar weer een nieuwe kroniek.
   202
  
  Cybercrime
  Verzorgd door mr. J. Boonstra-Verhaert
  Wet computercriminaliteit III
  Op 26 juni 2018 is het voorstel voor de Wet computercriminaliteit III (‘hackwet’) ook door de Eerste Kamer
  aangenomen. Om het in december 2015 ingediende
  wetsvoorstel is veel te doen geweest, met name vanwege
  de hackbevoegdheid en het (inmiddels vervallen)
  decryptiebevel. Naast de hackbevoegdheid introduceert
  de wet onder meer nieuwe strafbaarstellingen voor het
  publiceren van niet-openbare gegevens, heling van
  gegevens en acquisitiefraude. Daarnaast maakt de wet
  bij de delicten grooming en ontucht een nieuw opsporingsmiddel mogelijk in de vorm van de zogenaamde
  lokpuber. Deze wijzigingen hebben tevens tot doel webcamseks met minderjarigen tegen te gaan. Met de strafbaarstelling van heling van gegevens zijn er met deze
  wet betere mogelijkheden voor bedrijven om op te treden indien zij met de omstandigheid worden geconfronteerd dat vertrouwelijke bedrijfsgegevens elders worden
  aangeboden. De wet breidt daarnaast de huidige strafbaarstelling ver(der) uit tot het bezit of de verspreiding
  van alle vormen van wederrechtelijk verkregen gegevens. Hiermee wordt bijvoorbeeld ook de publicatie van
  gehackte gegevens, zoals e-mails, spreadsheets of foto’s,
  strafbaar. Op dit moment kan dit soort handelingen niet
  worden vervolgd via de huidige helingbepaling, omdat
  gegevens niet worden aangemerkt als een ‘goed’ (zie
  
  later in deze kroniek). Een derde-verkrijger kan bovendien in beginsel niet worden vervolgd voor computervredebreuk. Ook is, wanneer gegevens bij iemand worden aangetroffen, niet altijd te bewijzen dat diegene
  deze wederrechtelijk heeft verkregen. Met de strafbaarstelling worden ook situaties geadresseerd waarin personen gegevens van een computer waartoe zij rechtmatige
  toegang hebben, bijvoorbeeld vanwege hun positie bij
  een overheidsinstelling of als ICT-dienstverlener, zonder daartoe gerechtigd te zijn, voor zichzelf of voor een
  ander overnemen.
   Cybersecuritywet
  De Tweede Kamer heeft op 29 mei jongstleden met
  algemene stemmen de nieuwe Cybersecuritywet aangenomen en direct van de gelegenheid gebruikgemaakt om
  de naam van de wet te veranderen in de Wet beveiliging
  netwerk- en informatiesystemen. De indieners van het
  wetsvoorstel achten deze naam beter passend. Ook zorgt
  dit ervoor dat de huidige citeertitel in de toekomst kan
  worden gebruikt voor wetgeving die inhoudelijk meer
  overeenkomt met een dergelijke titel.
  Deze wet implementeert de EU-Richtlijn 2016/1148
  over netwerk- en informatiebeveiliging (Nib-richtlijn) in
  de Nederlandse regelgeving. Doel van de richtlijn is
  binnen de EU meer eenheid creëren in het beleid over
  netwerk- en informatiebeveiliging. Hiermee wordt de
  (internationale) samenwerking verbeterd, digitale weerbaarheid en digitale paraatheid vergroot en de gevolgen
  van cyberincidenten verkleind. Met deze wet worden
  aanbieders van essentiële diensten (AED’s) en digitale
  dienstverleners (DSP’s), zoals drinkwaterbedrijven,
  banken en beheerders van gas- en elektriciteitsleidingen,
  verplicht maatregelen te nemen om de kansen op en de
  gevolgen van incidenten te verkleinen.
  Ernstige incidenten moeten gemeld worden bij het
  ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit ministerie is
  aangewezen als het Computer Security Incident Response
  Team (CSIRT) van Nederland.
  