text: TBS&H 2019 | nr. 1
  
  67
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  hebben voortaan een vergunning nodig om deze diensten aan te mogen bieden.47
  De AFM heeft als toezichthouder een Leidraad uitgegeven die is bedoeld voor beleggingsondernemingen,
  (beheerders van) beleggingsinstellingen, icbe’s en financiële dienstverleners voor zover deze financiële dienstverleners bemiddelen in levensverzekeringen alsmede
  bijkantoren in Nederland van dit soort instellingen met
  een zetel in Nederland. Het gaat vooral om de verplichtingen die uit de Wwft voortvloeien als gevolg van de
  vierde Europese anti-witwasrichtlijn. Het is uitdrukkelijk geen juridisch bindend document of beleidsregel
  van de AFM als bedoeld in titel 4:3 Awb en heeft of
  beoogt geen rechtsgevolg. Hij heeft niet de status van
  wet- of regelgeving. Men dient de Leidraad te beschouwen als een toelichting op de Wwft. Teneinde het doel
  van de Wwft te bereiken kan de normadressaat ook
  anders – binnen wet- en regelgeving – handelen.48
  
  68
  
  Transacties
  In het laatste maanden van 2018 ontstond veel ophef
  over de transactie die het OM de ING had aangeboden
  en waarop de ING was ingegaan, zodat een strafvervolging kon worden voorkomen. Het OM (functioneel en
  landelijk parket, die deze zaak onder de codenaam
  Houston behandelden) verweet ING in Nederland
  jarenlang een structurele overtreding van de Wwft. Dat
  gebeurde op een dusdanige wijze dat de bank in de loop
  van het geding ook schuldwitwassen werd verweten: de
  bank heeft niet voorkomen dat bankrekeningen van
  klanten van ING in Nederland tussen 2010 en 2016 zijn
  gebruikt bij het witwassen van honderden miljoenen
  euro’s. Volgens het OM had ING Nederland haar rol als
  poortwachter van het financiële stelsel in Nederland niet
  naar behoren (‘ernstig te kort schietend’) vervuld door
  te weinig cliëntenonderzoek te hebben gedaan en ongebruikelijke transacties niet of te laat te hebben gemeld
  bij de FIU-Nederland. Het wettelijk kader werd
  gevormd door de Wwft, zoals deze gold op 24 juli 2018:
  artikel 2a (uitgangspunt van de Wwft), de artikelen 3 en
  8 (verscherpt cliëntenonderzoek (CDD)-onderzoek). De
  wetgever had voor een principle based onderzoek gekozen: het resultaat geldt. Ook artikel 5 Wwft (verbod aangaan zonder cliëntenonderzoek) was in het geding, en
  ten slotte kan worden gewezen op overtreding van artikel 16 Wwft (melden van ongebruikelijke transacties).
   ING had moeten zien dat de geldstromen afkomstig
  waren uit misdrijf, waarop onvoldoende actie was
  ondernomen door de bank. ING had niet adequaat
  gemonitord; de compliance-afdeling was onderbezet en
  onvoldoende opgeleid. Hierdoor werd slechts een
  47.
  48.
  Internetconsultatie Implementatie verdere aanpak ter voorkoming van
  witwassen en terrorismefinanciering. De consultatie was geopend op
  11 december 2018 en sloot op 15 januari 2019 (https://www.
  internetconsultatie.nl/wijzigingamld4).
  AFM, Leidraad Wwft, Wwft BES en Sanctiewet, 25 juli 2018. Van
  belang is op te merken dat uitdrukkelijk op de (gewijzigde) Sanctiewet
  1977 wordt gewezen, welke wet veelal een slapend bestaan lijkt te
  hebben gehad, maar thans door de gewijzigde politieke situatie waarin
  eenzijdig (VS) of collectief (EU) handelssancties worden uitgevaardigd,
  van pas zal komen.
   TBS&H 2019 | nr. 1
  
  beperkt aantal signalen opgemerkt. Een van de bekende
  zaken was Vimpelcom, een internationale teleprovider,
  die tientallen miljoenen dollars aan steekpenningen via
  haar bankrekeningen bij ING Nederland had overgeboekt naar een onderneming waar de dochter van de
  toenmalige president van Oezbekistan achter zat. ING
  meldde dit alles te laat en deed onvoldoende onderzoek
  naar wie de feitelijk eigenaar was van de onderneming,
  die al in een eerder onderzoek door het Nederlandse
  OM (en de Amerikaanse toezichthouders) met een miljoenen dollar boete was getransigeerd. ING gaf aan de
  compliance-risk te weinig aandacht (‘business boven
  compliance’). Het OM stelde (onbestreden) vast dat het
  ‘hogere’ management de betreffende afdelingen niet ‘in
  de hand’ had, zodat geen feitelijke leidinggevers konden
  worden aangewezen. Daarom treft OM de ING Nederland geheel als bedrijf. De hoogte van de boete,
  waarover hierna, was opgebouwd uit een transactiebedrag van € 675 miljoen met als grondslag de ‘geschokte
  rechtsorde’ en een ontneming van € 100 miljoen. Daarnaast heeft de bank toegezegd compliancemaatregelen te
  zullen nemen. Het ging om buitengewoon ernstige feiten, aldus het OM. Als systeembank draagt de bank een
  grote verantwoordelijkheid, die verder gaat dan klanten
  en aandeelhouders.49 Het gaat ook om de betrouwbaarheid van het Nederlandse financiële stelsel en daarbij
  behoort de bank bij te dragen aan de integriteit daarvan.
   In de verantwoording van de opgelegde afdoening wordt
  betrokken dat de bank heeft meegewerkt met het onderzoek naar de verweten feiten, grootschalig herstelwerkzaamheden heeft verricht en verbeteringen aangebracht,
  waarop DNB toezicht houdt.50 Het gaat hier om een
  transactie, waarvan de rechtsgrond is te vinden in artikel
  74 Sr. De vertegenwoordigers van ING hebben schuld
  erkend en vervolgens ingestemd met de voorwaarden
  van het OM. Daarmee is in deze zaak vervolging voorkomen en beëindigd.51 Hoewel het overeengekomen
  bedrag niet gering mag worden genoemd, past het wel
  in een trend die is ingezet met de zaak tegen de Rabobank inzake Libor, waarin deze bank in oktober 2013
  met het OM overeenkwam 70 miljoen euro te betalen
  wegens ontoelaatbare (pogingen tot) manipulaties van de
  dagelijkse inzendingen voor de internationale rentetarieven Libor en Eurobor over de jaren 2006 tot en met
  2011. De Rabobank werkte ook daar volledig mee aan
  het onderzoek, heeft haar organisatie onder toeziend oog
  van DNB aangepast en personele maatregelen genomen.52 Daarnaast diende de Rabobank ook nog ‘af te
  49.
  50.
  51.
  52.
  Opgemerkt moet worden dat de aandeelhouders wellicht mede hebben
  geprofiteerd van het betere resultaat (dividend) van de bank dan in het
  geval ING zich aan de wet- en regelgeving had gehouden. Hier lijkt een
  taak voor de aandeelhouders te zijn weggelegd.
  Mede ontleend aan het bericht van het Landelijk en Functioneel Parket
  van 4 september 2018; het verwijst naar het onderzoek onder de codenaam Houston, waarin een uitgebreider feitenrelaas is te vinden en de
  overeenkomst, die als bijlage is opgenomen. Zie de website van het
  OM, onder OM.nl/hoge transacties.
  Zie nader het themanummer van Sanctierecht & Onderneming, 2018,
  nr. 2/3: ‘De transactie’.
   Overigens is de CEO van de ING niet opgestapt, maar heeft de CFO
  – wellicht onder druk – de eer aan zichzelf gehouden. Het effect van de
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  rekenen’ met buitenlandse toezichthouders en het
  Department of Justice in de Verenigde Staten. De opgelegde boete is daarop mede afgestemd. Daarna volgden
  transacties tussen het OM inzake Vimpelcom en Telia
  Company.53 Een stijgende trend is waarneembaar.54
  Maar is dit ook een gewenste ontwikkeling: buiten de
  schijnwerpers van een publieke strafzaak, weliswaar met
  advocaten, maar toch. Dient het publiek belang niet een
  openbare rechtszaak? Anderzijds is een betrekkelijk
  snelle ‘afdoening’ door het OM (tijdwinst) van de zaak
  en voor de verdachte het bespaard blijven voor een telkens terugkerende ‘naming and shaming’ ook een voordeel, zeker als verweten feiten niet allemaal uit de lucht
  zijn gegrepen en de verdachte van de zaak af wil zijn?55
  De meningen zijn verdeeld.
   Instituut, deel 155, Deventer, 2018). Nuijten beschrijft
  het toezicht en de handhaving door de AFM en DNB
  en de ontwikkelingen in de rechtsbescherming. Zij constateert dat partijen minder bereid zijn te procederen en
  beschrijft het verschijnsel van informele handhaving en
  het gebruik van data in het toezicht. Stijnen vergelijkt
  de bestuursrechtelijke boete aan de hand van een vergelijking met strafrechtelijke rechtsbescherming. Ten slotte is kortgeleden de tweede druk van het voor de praktijk uiterst nuttige met veel voorbeelden verrijkte Werkboek WWFT, AML Practice Guide verschenen van de
  hand van B. Snijder-Kuipers e.a. (Den Haag, 2018).56
  
  Milieustrafrecht
  
  Literatuur
  
  Recentelijk is een aantal boeken verschenen die het vermelden waard zijn. Het eerste is het Handboek Handel
  met voorwetenschap. Het onderwerp wordt terecht tot de
  ‘klassieke kern van het financieel sanctierecht’ gerekend
  en van vele zijden wordt dat in dit boek indringend
  belicht. Sinds vijftien jaar geleden het proefschrift van
  Kristen verscheen (Misbruik van voorwetenschap naar
  Europees recht, 2004) hebben wet- en regelgeving, jurisprudentie en literatuur niet stilgestaan. In dit nieuwe
  boek (Recht en Praktijk - Financieel Recht, onder redactie van R.M.I. Lamp en M. Nelemans), worden deze
  ontwikkelingen beschreven, van commentaar voorzien
  en op de hoogte van de tijd gebracht door een keur aan
  schrijvers in zes delen, veertien hoofdstukken met als
  bijlagen de Europese regelgeving.
  Het tweede boek dat de aandacht verdient, is het Rotterdamse proefschrift van Pijls, jurist en econometrist,
  Misleidende beursberichten. Kwesties van causaal verband
  de schade. Het behandelt de vraag hoe ontstane schade
  na de misleiding van beleggers moet worden vastgesteld.
  Als uitgangspunt nam hij de stelling ‘als de koers is
  beïnvloed, is ook de beleggingsbeslissing beïnvloed’.
   Maar, zo eenvoudig als deze stelling is, zo eenvoudig is
  de oplossing niet te bereiken. Als voorbeeld voor de
  berekening van de schade kijkt hij naar de wijze waarop
  in de Verenigde Staten met (massa)claims wordt omgegaan.
  In december 2018 verschenen twee preadviezen voor de
  Vereniging voor Financieel Recht 2018, waarin S.M.C.
  Nuijten en R. Stijnen de Rechterlijke toetsing van besluiten en handelingen van de AFM en DNB: trends en
  analyses bespreken (serie vanwege het Van der Heijden
  
  53.
  54.
  55.
  transactie lijkt volgens waarnemers ook te worden dat, ondanks een
  beter resultaat van ING dan analisten hadden voorzien over 2018, de
  bonus voor individuele medewerkers zal ‘verdampen’.
  Inzake Vimpelcom werd in februari 2016 de hoogte van de transactie
  bepaald op bijna 400 miljoen dollar ter zake van corruptie en valsheid in
  geschrift; in de zaak Telia werd in september 2017 een bedrag ter
  hoogte van 274 miljoen dollar overeengekomen ter zake van ambtelijke
  omkoping en valsheid in geschrift.
  Zie ook de reconstructie in het FD van 8 december 2018, waarin ING
  ‘dacht weg te komen met een boete van 25 miljoen euro, maar het
  werd 775 miljoen euro’.
  Vgl. de procedures die in de Delta Lloyd-affaire zijn aangespannen.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  Verzorgd door mr. dr. I. Koopmans
  Jurisprudentie: strafoplegging
  Ook de tweede helft van het afgelopen jaar heeft weer
  een paar interessante uitspraken opgeleverd. Zo wees
  het Gerechtshof te Amsterdam op 31 juli 2018 een
  arrest waar het heeft geoordeeld dat het vervolgen van
  het op straat gooien van een blikje niet in strijd is met de
  beginselen van een goede procesorde.57 Door de verdediging was betoogd dat deze vervolging in strijd was met
  het gelijkheidsbeginsel, aangezien er veel afval op straat
  wordt gegooid en het merendeel van deze daders, in
  tegenstelling tot de verdachte, niet wordt vervolgd.
   Daarnaast zou vervolging in casu strijdig zijn met het
  beginsel van een redelijke belangenafweging, aangezien
  het vervolgingsbeleid van het OM zich om diverse redenen niet (mede) moet richten op bagateldelicten zoals in
  casu aan de orde. Het beroep op het gelijkheidsbeginsel
  sneuvelt omdat daders van soortgelijke feiten wel degelijk worden vervolgd als er voldoende bewijs voor is.
  Daarnaast is het hof het niet eens met de conclusie van
  de verdediging dat het in casu om een bagateldelict gaat.
  Burgers hebben immers een verantwoordelijkheid om
  hun afval niet op straat te gooien en het is de taak van
  het strafrecht deze verantwoordelijkheid hard te maken
  en af te dwingen door middel van een passende sanctionering! Hiermee wordt maar weer eens duidelijk dat wat
  voor de één geldt niet altijd ook voor de ander geldt en
  dat men dus op voorhand niet zomaar ervan uit kan gaan
  dat iets wat de één minder belangrijk vindt, ook door
  een ander als minder belangrijk wordt aangemerkt.
  Een andere uitspraak die wel wat stof heeft doen
  opwaaien is HR 16 oktober 2018.58 In deze zaak gaat het
  om het medeplegen van het voorhanden hebben van
  aanzienlijke hoeveelheden professioneel vuurwerk, te
  weten bijna 12.000 kg zonder dat aan de wettelijke eisen
  is voldaan. Het OM eist in eerste aanleg voor deze vergrijpen dertig maanden gevangenisstraf waarvan tien
  maanden voorwaardelijk. De rechtbank veroordeelde de
  56.
  57.
  58.
  De tekst van dit boek is afgesloten op 25 juli 2018.
  ECLI:GHAMS:2018:2828.
  ECLI:NL:HR:2018:1944, NJ 2018/455, m.nt. Vellinga,
  2018/156, m.nt. Pieters.
   en
  
  JM
  
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  69
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  70
  
  verdachte tot een voorwaardelijke vrijheidsstraf en een
  geldboete van € 7.500. Tegen dit vonnis ging het OM in
  hoger beroep. Opnieuw werd een gevangenisstraf geëist
  van dertig maanden waarvan tien maanden voorwaardelijk. Het hof volstond vervolgens met een schuldigverklaring zonder toepassing van straf. Het hof overwoog
  daarbij het volgende. De verdachte heeft samen met
  anderen een aanzienlijke hoeveelheid professioneel
  vuurwerk voorhanden gehad, terwijl hij niet heeft voldaan aan de wettelijke eisen die worden gesteld met het
  oog op de veiligheid en het veilig gebruik van dit vuurwerk. Met het opslaan van circa 12.000 kilo flowerbeds
  in een container en circa 200 kilo flowerbeds in vervoermiddelen heeft de verdachte voor andere mensen en
  goederen een zeer gevaarlijke situatie in het leven geroepen. De overheid tracht door middel van milieu- en veiligheidsvoorschriften de kans op calamiteiten zoveel
  mogelijk te beperken. Door aldus te handelen heeft de
  verdachte onverantwoorde risico’s genomen. Het hof
  rekent het de verdachte dan ook aan dat hij met zijn
  investering slechts oog heeft gehad voor zijn eigen
  financiële situatie, terwijl hij zich geen rekenschap heeft
  gegeven van de ernstige gevaren met de nodige risico’s
  die hij heeft veroorzaakt. Daarnaast heeft het hof acht
  geslagen op de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, waarbij het hof in aanmerking nam dat de verdachte niet eerder voor soortgelijke feiten is veroordeeld
  en dat de bewezen verklaarde feiten reeds geruime tijd
  geleden hebben plaatsgevonden. Aan de overschrijding
  van de redelijke termijn besteedt het hof vervolgens uitvoerig aandacht. Het hof constateert niet alleen dat de
  redelijke termijn met ruim drie jaar is overschreden, in
  het verlengde daarvan krijgt het Functioneel Parket een
  flinke veeg uit de pan, daar waar het hof stelt dat ‘meerdere vergelijkbare zaken die onder (eind)verantwoordelijkheid van het functioneel parket zijn uitgevoerd een
  weinig voortvarende aanpak laten zien voordat ze uiteindelijk bij de rechtbank worden aangebracht. Telkens is
  het tijdsverloop onverklaarbaar, laat staan te rechtvaardigen.  NJ 2018/455, m.nt. Vellinga.
   TBS&H 2019 | nr. 1
  
  nadrukkelijk op de persoonlijke omstandigheden van de
  verdachte, in het bijzonder zijn slechte medische conditie en op het feit dat hij niet eerder voor vergelijkbare
  feiten is veroordeeld en de feiten inmiddels gedateerd
  zijn. ‘Alles afwegende, ziet het hof aanleiding onder toepassing van artikel 9a Sr te bepalen dat geen straf of
  maatregel wordt opgelegd.’ Met name het gebruik van
  de termen ‘alles afwegende’ vormt voor de Hoge Raad
  een reden om tot de conclusie te komen dat het hof zijn
  beslissing toereikend heeft gemotiveerd. Blijkbaar heeft
  het hof zijn beslissing om artikel 9a Sr toe te passen
  gebaseerd op de grond dat met de bestraffing van de
  verdachte geen met de strafrechtstoepassing na te streven redelijk doel meer wordt gediend. Een terminologie
  die het hof kennelijk heeft ontleend aan artikel 2 Gratiewet, aldus Vellinga in zijn noot. Vellinga merkt verder
  op dat overschrijding van de redelijke termijn kan
  worden gerekend tot omstandigheden die zich na het
  feit hebben voorgedaan, en dat de mate waarin de straf
  ter compensatie kan worden verminderd door de Hoge
  Raad niet mede afhankelijk is gemaakt van de ernst van
  het feit.60 Immers, ongeacht de ernst van het feit leidt
  overschrijding van de redelijke termijn met ten hoogste
  een half jaar tot vermindering van straf met 5%, bij een
  jaar tot een vermindering van 10%, en onder omstandigheden kan die overschrijding zo groot zijn dat de
  straf met 100% moet worden verminderd, waartoe artikel 9a Sr een mogelijkheid biedt. Vellinga stelt zich vervolgens de vraag of dit nu betekent dat ook in geval van
  ernstige strafbare feiten louter overschrijding van de
  redelijke termijn tot toepassing van 9a Sr kan leiden. Hij
  beantwoordt de vraag ontkennend omdat de Hoge Raad
  een veiligheidsventiel heeft ingebouwd: de strafvermindering mag nimmer meer dan zes maanden bedragen.61
  Hierdoor zal een compensatie van overschrijding van de
  redelijke termijn waarbij de gevangenisstraf wordt verminderd met jaren, de begrijpelijkheidstoets in cassatie
  niet spoedig kunnen doorstaan.
   Dat het voorgaande arrest van hof en Hoge Raad een
  uitzondering op de regel is en echt een uitzonderlijke
  situatie betreft, blijkt uit een uitspraak van datzelfde
  Hof Amsterdam van 4 september 2018.62 In die zaak
  ging het eveneens om het voorhanden hebben en vervoeren van een grote hoeveelheid vuurwerk, waaronder
  onder meer 2088 cobra’s. In die zaak overweegt het hof
  ‘dat de ernst van de bewezenverklaarde feiten rechtvaardigt, mede in het licht van de straffen die in soortgelijke
  gevallen plegen te worden opgelegd, zonder meer een
  onvoorwaardelijke gevangenisstraf van aanzienlijke
  duur.’ In casu was de eis 24 maanden waarvan zes maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren.
  Door de rechtbank was opgelegd een gevangenisstraf
  voor de duur van 15 maanden waarvan vijf maanden
  voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren. Door
  het hof wordt in hoger beroep uiteindelijk 24 maanden
  opgelegd, waarvan acht maanden voorwaardelijk met
  60.
  61.
  62.
  Anders Pieters in zijn annotatie in JM 2018/156.
  HR 17 juni 2008, NJ 2008/358, r.o. 3.6.2. onder B.
  ECLI:NL:GHAMS:2018:4479.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  een proeftijd van twee jaar. Het hof gaat dus vrij stevig
  over de door de rechtbank opgelegde straf heen en
  rechtvaardigt dat met een beroep op de gevaarzetting
  voor mens en milieu.
   Jurisprudentie: afvalstoffen
  In Hof Arnhem-Leeuwarden 21 november 2018 gaat het
  om een groenrecyclingbedrijf dat groenafval innam van
  gemeenten, bedrijven (waaronder hoveniers en aannemers) en particulieren.63 Het groenrecyclingbedrijf staat
  op de VIHB-lijst en had een vergunning voor het innemen van dit afval. Dit bij het bedrijf ingeleverde afval
  werd gezeefd en vervolgens geleverd aan bedrijven en
  personen. Die gebruikten de geleverde zeefgrond,
  bestaande uit grond, aarde en maaisel/gras, als structuurverbeteraar voor landbouwgrond. De bedrijven en
  personen aan wie deze materialen geleverd werden stonden niet op de VIHB-lijst en waren derhalve niet
  bevoegd om afvalstoffen te ontvangen. De vraag die derhalve door het hof diende te worden beantwoord is of de
  geleverde materialen kunnen worden aangemerkt als
  bedrijfsafvalstoffen of dat er een uitzondering of vrijstelling van toepassing is. De eerste uitzondering wordt
  gevormd door artikel 10.1a, lid 1, aanhef en onder f Wet
  milieubeheer, waarbij de materialen zouden moeten
  kwalificeren als uitwerpselen. Het hof concludeert dat
  daarvan geen sprake is aangezien niet is gebleken dat de
  gestorte materialen allemaal afkomstig zijn uit de landbouw of bosbouw. De materialen waren immers afkomstig van gemeenten, hoveniers en particulieren en
  bovendien werden de materialen op het terrein van het
  groenrecyclingbedrijf bewerkt en samengevoegd met
  andere partijen waarvan de herkomst niet vast stond.
   Een andere uitzondering waarop een beroep wordt
  gedaan is dat sprake is van compost in de zin van artikel 1, lid 1, onder f Uitvoeringsbesluit Meststoffen. Ook
  op dit punt komt het hof tot de conclusie dat geen sprake is van compost aangezien niet is gebleken van een
  homogeen en stabiel eindproduct. Ten slotte wordt nog
  gekeken of er sprake is van het toepassen van grond in
  de zin van het Besluit Bodemkwaliteit. Ook daarvan is
  volgens het hof geen sprake, aangezien in dat geval
  bepaald dient te worden dat de kwaliteit van de grond
  met inbegrip van emissiewaarden moet blijken uit een
  milieu-hygiënische verklaring, en die ontbrak.
  In Hof Den Haag 12 december 2018 staat de vraag centraal of de door de verdachte ingezamelde stookolie
  (bunkerolie) in casu als afvalstof moest worden gekwalificeerd.64 De verdediging stelde zich op het standpunt
  dat dat niet zo was, aangezien het ging om stookolie aan
  boord van een schip. In casu ging het om ongeveer
  200 ton brandstof die werd geleverd aan een schip in
  opdracht van de verdachte. Het schip heeft op de stookolie gevaren, maar de stookolie bleek niet te voldoen, als
  gevolg waarvan grote problemen ontstonden met de filters, zeven en settlingtanks. Als gevolg daarvan heeft de
  verdachte het schip de opdracht gegeven om de stook63.
  64.
  ECLI:NL:GHARL:2018:10122.
  ECLI:NL:GHDHA:2018:3444.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  olie te debunkeren en de bunkers verkocht aan een
  medeverdachte. Het hof wijst in dit verband nog erop
  dat geen sprake is van het retourneren door de oorspronkelijke afnemer van een partij ‘off spec’ stookolie
  aan de leverancier met het oog op terugbetaling van de
  aankoopprijs. In casu gaat het om het doorverkopen van
  een partij onbruikbare stookolie. Hoewel de verdachte
  zich erop beroept dat de partij stookolie wel bruikbaar
  was voor korte afstanden, hetgeen ook zou blijken uit
  een expertiserapport, komt het hof op basis van de verklaringen tot de conclusie dat ‘aan de resterende stookolie zodanig grote beperkingen en bezwaren kleefden dat
  in redelijkheid niet gesproken kan worden van een
  geschikte brandstof die voldoet aan de daaraan te stellen
  eisen.’ Daarbij merkt het hof nog op dat ‘de omstandigheid dat de olie “on spec” was daaraan niet afdoet, en
  ook de conclusie dat de brandstof gelet op de aan de
  onderzoeker ter beschikking gestelde informatie in alle
  opzichten een goede brandstof was dat niet anders
  maakt, omdat de analyse beperkt was en bovendien
  voorbijgaat aan de in de praktijk gebleken gebreken.’
  De Rechtbank Rotterdam heeft zich in een vonnis van
  17 oktober 2018 gebogen over de vraag of voor het inzamelen van het olie- en chemicaliënhoudend afvalwater
  van een motortanker een begeleidingsbrief verstrekt
  moest krijgen of dat volstaan kon worden met het opmaken van een S-formulier.65 Het ging in casu om een
  partij met afvalwater vermengde ruwe olie, afkomstig
  van een booreiland waar groot onderhoud had plaatsgevonden. Daarbij zijn pijpleidingen aangelegd welke destijds zijn gevuld met water en chemicaliën om deze te
  inspecteren op mogelijke lekken en te beschermen tegen
  corrosie. Dit afvalwater, tevens bestaand uit oliehoudende slobs, is verpompt en vermengd geraakt met ruwe
  olie. Deze partij werd verkocht en in de koopovereenkomst wordt melding gemaakt van ‘abnormal water en
  chemicals of the relevant lifting’ en er wordt gesproken
  van een ‘off spec’ partij. Bij de beantwoording van de
  gestelde vraag is niet in geschil of het gaat om een
  gevaarlijke afvalstof. Relevant is op welk moment deze
  afvalstof is ontstaan. Immers, indien een schip zich ontdoet van afvalstoffen die aan boord van het schip zijn
  ontstaan dient gebruik gemaakt te worden van het zogenoemde S-formulier.  ECLI:NL:RBROT:2018:8848.
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  71
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  72
  
  afvalstof niet verloren, aangezien vermenging niet is aan
  te merken als een behandeling voor nuttige toepassing
  en wordt de eind afvalstatus niet bereikt’, aldus de
  rechtbank. Ook de enkele omstandigheid dat het afvalwater is aangeleverd per schip en op dit schip is gescheiden van de ruwe olie, kan niet leiden tot de conclusie dat
  sprake is van een scheepsafvalstof. De conclusie luidt
  dan ook dat bij het inzamelen van het afvalwater een
  begeleidingsformulier verstrekt had moeten worden en
  niet kon worden volstaan met een S-formulier.
  Ten slotte is nog vermeldenswaard een andere uitspraak
  van de Rechtbank Rotterdam waarin het ging om de
  overbrenging van niet-thermisch gereinigd asfaltgranulaat naar Litouwen.66 Vast is komen te staan dat de
  partij asfaltgranulaat in Nederland werd aangemerkt als
  een bedrijfsafvalstof. Het bedrijf dat het asfaltgranulaat
  in Litouwen heeft ingevoerd en ontvangen beschikte
  niet over de vereiste vergunningen om het afval te verwerken in Litouwen. Reeds om die reden is de overbrenging naar Litouwen in strijd met artikel 23 Kaderlichtlijn 2008/98/EG. ‘De stelling van verdachte dat in
  Litouwen andere normen gehanteerd worden ten aanzien van de samenstelling van het asfaltgranulaat en dat
  gelet daarop de onderhavige partijen zonder nadere
  bewerking in Litouwen als grondstof in de wegenbouw
  konden worden toegepast, kan daaraan niet afdoen. Op
  het moment van overbrenging van Nederland naar
  Litouwen was immers sprake van een afvalstof en diende aan de daarvoor geldende regels te worden voldaan’,
  aldus de rechtbank.
   Cybercrime
  Verzorgd door mr. J. Boonstra-Verhaert
  Wetgeving
  Hoewel de Wet Computercriminaliteit III reeds op
  21 september 2018 in het Staatsblad is gepubliceerd, is
  deze nog niet in werking getreden op het oorspronkelijk
  geplande moment, namelijk per 1 januari 2019. De verwachting is dat dat per 1 juni a.s., of mogelijk eerder, zal
  geschieden.
  Op 28 september 2018 is ter uitvoering van de Wet
  Computercriminaliteit III het Besluit houdende regels
  over de uitoefening van de bevoegdheid tot het binnendringen in een geautomatiseerd werk en het al dan niet
  met een technisch hulpmiddel onderzoek doen als
  bedoeld in de artikelen 126nba lid 1, 126uba lid 1 en
  126zpa lid 1 Wetboek van Strafvordering (Besluit
  onderzoek in een geautomatiseerd werk) gepubliceerd.
  Het besluit bevat regels over de uitoefening van de
  bevoegdheid tot het binnendringen in een geautomatiseerd werk en het al dan niet met een technisch hulpmiddel onderzoek doen.
  Op 9 november 2018 is het overgrote deel van de Wet
  beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) in
  
  66.
  werking getreden. Deze Cybersecuritywet geeft regels
  ter uitvoering van Richtlijn 2016/1148 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van
  beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de
  Unie (NIB-richtlijn). Vanaf dat moment moesten aanbieders van essentiële diensten (AED’s) en digitale
  dienstverleners (DSP’s) aan de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) voldoen.
  Samen met de Wbni is op 9 november 2018 ook het
  Besluit beveiliging netwerk- en informatiesystemen
  (Bbni) in werking getreden. In het Bbni worden onder
  meer de vitale aanbieders aangewezen die onder de reikwijdte vallen van de verplichtingen van de Wbni.
  Op grond van de Wbni geldt voor vitale aanbieders en
  aanbieders van essentiële diensten (AED’s) een meldplicht bij het NCSC in geval van ernstige incidenten.
   Aanbieders van essentiële diensten (AED’s) melden ook
  bij hun sectorale toezichthouder. Digitale dienstverleners melden bij het Computer Security Incident Response Team digitale dienstverleners (CSIRT DSP’s).
  Daarnaast bevat de wet voor aanbieders van essentiële
  diensten (AED’s) en digitale dienstverleners (DSP’s) de
  zorgplicht. Zij dienen maatregelen te nemen om de kansen en gevolgen van digitale incidenten te verkleinen.
  De Wet gegevensverwerking en meldplicht cybersecurity (Wgmc) is in de Wbni opgenomen.
  Binnen de wet fungeert het NCSC als CSIRT voor
  AED’s en als nationaal contactpunt voor EU-lidstaten.
  De CSIRT-taken voor DSP’s zullen worden uitgevoerd
  door een onderdeel van het ministerie van Economische
  Zaken en Klimaat. Dat onderdeel zal vanaf 1 januari
  2019 operationeel zijn. Met het oog daarop bepaalt artikel 2 van het besluit dat de aanwijzing in artikel 1 van de
  minister van Economische Zaken en Klimaat als het
  CSIRT voor digitale diensten en de bepalingen van de
  Wbni en het Bbni die betrekking hebben op de taken
  van dat CSIRT, in werking treden op 1 januari 2019.
  Die datum geldt dus onder meer voor de uitoefening
  van de taak van dat CSIRT om DSP’s advies en bijstand
  te geven en voor de verplichting voor DSP’s om ernstige ICT-incidenten onverwijld te melden bij dat CSIRT
  (artikel 13, eerste lid, onderdeel a, Wbni). Daarentegen
  traden voor DSP’s de beveiligingseisen van de artikelen
  7 en 8 Wbni en de verplichting om ernstige ICT-incidenten onverwijld te melden bij de bevoegde autoriteit
  (artikel 13, eerste lid, onderdeel b, Wbni) reeds op
  9 november 2018 in werking.
   De Wbni, die aanvankelijk als citeertitel Cybersecuritywet had, maar bij amendement de naam Wet beveiliging
  netwerk- en informatiesystemen heeft gekregen, strekt
  ter uitvoering van de NIB-richtlijn, waarbij NIB staat
  voor Netwerk- en Informatiebeveiliging. De lidstaten
  moesten op 9 mei 2018 aan deze richtlijn voldoen door
  deze waar nodig in hun regelgeving om te zetten. Doel
  van de richtlijn is binnen de EU meer eenheid creëren
  in het beleid over netwerken informatiebeveiliging.
  Rb. Rotterdam 10 oktober 2018, ECLI:NL:RBROT:2018:9896.
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Op 14 november 2018 is de Verordening eu-LISA67
  opgesteld, waarmee een agentschap wordt opgericht. De
  verordening moet het vermogen van het agentschap om
  bij te dragen tot grensbeheer, samenwerking inzake
  rechtshandhaving en beheer van migratie in de EU verder ontwikkelen. Het agentschap zal ook een rol spelen
  bij de uitvoering van nieuwe IT-architectuur op het
  gebied van justitie en binnenlandse zaken.
  Jurisprudentie
  Rechtbank Rotterdam 26 juli 2018 betreft de zogenaamde Coinvault-zaak, waaruit de eerste veroordeling voor
  ransomware in Nederland is gevolgd.68 De verdachten
  in deze zaak hebben malware als ‘trojan’ verspreid. In
  dit geval was de kwaadaardige software vermomd als
  commerciële software en ‘sleutel-generatoren’ die in
  nieuwsgroepen gratis konden worden gedownload.
  Nadat duizenden computers waren besmet activeerden
  de verdachten de cryptoware en eisten ze € 250 in bitcoin van hun slachtoffers. De twee verdachten zijn veroordeeld tot 240 uur taakstraf en een voorwaardelijke
  gevangenisstraf van twee jaar.
   De Rechtbank Amsterdam heeft op 8 augustus 2018 een
  verdachte veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de
  duur van drie jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk met
  een proeftijd van drie jaar voor computervredebreuk,
  afdreiging en het bezit van kinderpornografie.69 De verdachte is, door het raden van antwoorden op beveiligingsvragen, binnengedrongen in 524 iCloud-accounts.
  Daarna heeft hij de wachtwoorden gewijzigd, zodat de
  accounts tijdelijk ontoegankelijk werden en vervolgens
  de back-ups van deze iCloud-accounts gedownload.
  Hiermee kwam de verdachte onder meer te beschikken
  over foto’s, Whatsapphistorie, inloggegevens van een
  e-mailaccount, dropbox-, DigiD- en ING-accounts van
  zijn slachtoffers.
  In Rechtbank Midden-Nederland 13 september 2018 is
  de verdachte veroordeeld tot een taakstraf van 240 uur
  wegens het hacken van de rioolinstallatie van de
  gemeente Lopik.70 Na het inloggen op de server is een
  aanzienlijke hoeveelheid bestanden gewist, waardoor de
  rioolinstallatie enige tijd niet correct kon worden aangestuurd. Een aantal maanden later zijn met datzelfde programma rioolafsluiters dichtgezet en rioleringspompen
  aangezet en de daaropvolgende storingsmelding genegeerd.
  De verdachte in Rechtbank Noord-Holland 27 september 2018 heeft zich gedurende een aantal jaren – en
  vanaf het moment dat hij hoofd ICT werd in toenemende mate – schuldig gemaakt aan grootschalige en langdurige benadeling van zijn werkgever, Stichting OCK
  
  67.
  68.
  69.
  70.
  Verordening (EU) 2018/1726 van het Europees Parlement en de Raad
  van 14 november 2018 betreffende het Agentschap van de Europese
  Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op
  het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA), tot wijziging van
  Verordening (EG) nr. 1987/2006 en Besluit 2007/533/JBZ van de Raad
  en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1077/2011.
  ECLI:NL:RBROT:2018:6153.
  ECLI:NL:RBAMS:2018:5745.
  ECLI:NL:RBROT:2018:4380.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  het Spalier.71 Samen met een ander heeft hij ruim
  negentig valse Vobis-facturen opgemaakt, waardoor de
  instelling steeds werd bewogen om aanzienlijke bedragen over te schrijven naar de bankrekening van de verdachte. Ook heeft de verdachte een grote rol gespeeld
  bij het valselijk (doen) opmaken van Computerlab-facturen. De verdachte heeft zich, door gedurende een aantal jaren veelvuldig en gestructureerd van buiten de
  Stichting OCK het Spalier in te loggen in meerdere
  mailboxen van zijn (voormalige) collega’s, ook schuldig
  gemaakt aan computervredebreuk. Hij wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk.
  In Rechtbank Rotterdam 11 oktober 2018 is een aantal
  verdachten veroordeeld na het in georganiseerd verband
  klonen van modems van Vodafone Ziggo.72 Het onderzoek is gestart na informatie van de Canadese politie. De
  modemgegevens van honderden klanten van Ziggo zijn
  met behulp van malware gekopieerd en geplaatst op
  andere modems. Tegen betaling van een eenmalig
  bedrag van € 150 konden de afnemers van de gekloonde
  modems gratis internetten zolang de betalende klant
  wiens modem was gekloond een abonnement had. Een
  van de verdachten kloonde de modems en installeerde
  die bij zijn afnemers, nadat hij de modems bij een medeverdachte die bij Ziggo werkte, had ingekocht. Een
  andere medeverdachte, die via een onderaannemer in
  dienst was bij Ziggo, installeerde de gekloonde modems
  als de Ziggo-straatkast moest worden geopend om de
  internetverbinding mogelijk te maken. Hiermee hebben
  zij zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van
  gekwalificeerde computervredebreuk, het voorhanden
  hebben malware, gewoontewitwassen en listiglijk
  gebruikmaken van een telecommunicatiedienst.
   Omkoping
  Verzorgd door mr. dr. E. Sikkema
  Veroordeling voormalig minister-president
  Curaçao houdt stand bij de Hoge Raad
  
  Op 27 november 2018 deed de Hoge Raad uitspraak in
  de strafzaak tegen de voormalig minister-president van
  Curaçao.73 De verdachte was op 21 juli 2017 door het
  Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en
  Saba wegens onder meer passieve ambtelijke omkoping,
  valsheid in geschrift en witwassen veroordeeld tot een
  gevangenisstraf van drie jaar en ontzetting uit het passieve kiesrecht. Een drietal cassatiemiddelen richt zich
  tegen de bewezenverklaring van passieve omkoping en
  de bewijsvoering van het hof. Het cassatieberoep wordt
  door de Hoge Raad verworpen, waarbij enkele interessante overwegingen worden gewijd aan de betekenis van
  de bestanddelen ‘bediening’ en ‘gift’.
  71.
  72.
  73.
  ECLI:NL:RBNHO:2018:8415.
  ECLI:NL:RBROT:2018:8506.
  HR 27 november 2018, ECLI:NL:HR:2018:2157, NJ 2018/481.
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  73
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  74
  
  Ten tijde van de strafbare feiten was de verdachte politicus op Curaçao, aanvankelijk als lid van de Eilandsraad.
  In 2010 richtte hij de politieke partij MFK op. Vanaf
  oktober 2010 was de verdachte de eerste minister-president van het land Curaçao, een functie die hij tot en met
  september 2012 bekleedde. In de strafzaak draait het om
  het aannemen van grote sommen geld van een bevriende
  zakenman. Uit politieonderzoek bleek dat deze zakenman betrokken was bij internationale drugshandel en
  een belangrijke figuur was binnen de Siciliaanse maffia.
  Het hof achtte bewezen dat deze giften aan de verdachte
  werden gedaan om hem te bewegen tot een voorkeursbehandeling voor de zakenman en de aan hem gelieerde
  bedrijven.
   De tenlastelegging van de omkopingsfeiten was toegesneden op artikel 379 Wetboek van Strafrecht van de
  Nederlandse Antillen (SrNA). Dat artikel is in de kern
  gelijkluidend aan artikel 363 (oud) van het Nederlandse
  Wetboek van Strafrecht, zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van de Wet herziening corruptiewetgeving
  in 2001.74
  In cassatie wordt geklaagd dat het bewezenverklaarde
  niet uit de bewijsvoering kan worden afgeleid, voor
  zover de verdachte zou zijn omgekocht om in zijn
  ‘bediening’ iets te doen of na te laten. De bewezenverklaring ziet namelijk op het aannemen van giften als
  eilandsraadslid, terwijl de bewijsvoering ziet op gedragingen die de verdachte verrichtte in de periode dat hij
  minister-president was. De Hoge Raad stelt vast dat
  deze klacht berust op de opvatting dat de ‘bediening’ in
  de zin van artikel 379 SrNA uitsluitend betrekking kan
  hebben op de functie van de ambtenaar ten tijde van het
  aannemen van de gift, en niet (mede) op een toekomstige functie van die ambtenaar. Die opvatting is volgens
  de Hoge Raad in haar algemeenheid onjuist. Mede gelet
  op de wetsgeschiedenis van artikel 363 Sr moet worden
  aangenomen dat het begrip ‘bediening’ ook het aannemen van giften in verband met handelingen te verrichten in een nieuwe ambtelijke functie, binnen het bereik
  van deze strafbepaling kan brengen. Dat de giften in het
  onderhavige geval waren gedaan om de verdachte iets te
  laten doen in zijn ‘bediening’, kon het hof onder meer
  afleiden uit een e-mail die de zakenman aan de verdachte had gestuurd in de periode tussen het aannemen van
  de giften en de daadwerkelijke oprichting van de MFK:
  ‘Tot nu toe heb ik jou heel veel gesteund zonder jou iets
  hiervoor te vragen maar het vereiste bedrag is heel groot
  en ik moet het op de één of andere manier terugkrijgen.’
  Volgens de wetsgeschiedenis van artikel 363 Sr valt de
  omkoping van een ambtenaar tot gedragingen in een
  nieuwe ambtelijke functie inderdaad onder het eerste lid
  van de Nederlandse bepaling.75 Een uitdrukkelijke vermelding van de ‘toekomstige bediening’ ontbreekt echter in het eerste lid, terwijl de ‘vroegere bediening’ daarin wel expliciet wordt vermeld. Die laatste vermelding
  wekt (kennelijk dus ten onrechte) de indruk dat de wetgever met het woord ‘bediening’ slechts het oog heeft
  
  gehad op de huidige ambtelijke functie.  75.
  80.
  Wet van 13 december 2000, Stb. 2000, 616.
  Kamerstukken II 1999/2000, 26 469, nr. 6, p. 2.
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  Bijzondere wetgeving
  Verzorgd door mr. dr. drs. B. van de Vorm
  Drank- en Horecawet
  
  In de tweede helft van 2018 is een uitspraak verschenen
  over de toepassing van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (hierna: Wet
  Bibob) in het verband van de Drank- en Horecawet
  (hierna: DHW), die een bespreking in deze kroniek
  waard is. In deze zaak heeft de burgemeester de aanvraag van een exploitatievergunning en een DHW-vergunning voor een discotheek afgewezen vanwege de
  aanwezigheid van een ernstig gevaar voor misbruik. Uit
  76.
  77.
  78.
  79.
  T.R. van Roomen & E. Sikkema, Corruptiedelicten, Deventer: Wolters
  Kluwer 2016, p. 56.
  HR 25 april 1916, NJ 1916, p. 551.
  HR 27 september 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8328. Zie naar aanleiding
  van o.a. dit arrest E. Sikkema, ‘Corruptie op Curaçao’, DD 2006/49,
  p. 695-718.
  Rb. Overijssel 17 mei 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:2050, besproken in
  een eerdere editie van deze kroniek (2017, p. 179-180).
  Zie ook E. Sikkema, ‘Omkoping in ontwikkeling: wetgeving, toepassing
  en handhaving’, O&A 2018/50, p. 148-156.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  het advies van het Landelijk Bureau Bibob d.d. 15 mei
  2015 blijkt dat sprake is van een ernstig gevaar in de zin
  van artikel 3, eerste lid, aanhef, onder a en b, van de Wet
  Bibob. Ten aanzien van de ‘a-grond’ (‘witwasgrond’)
  komt het Landelijk Bureau Bibob tot de conclusie dat
  een ernstig vermoeden bestaat dat appellant sub 2 en
  appellant sub 3, die in een zakelijk samenwerkingsverband met appellant sub 1 staan, in de periode van 2008
  tot en met 2012 in strijd met de belastingwetgeving
  hebben gehandeld en dat aan hen onherroepelijke vergrijpboetes zijn opgelegd. Hierdoor is er volgens het
  Landelijk Bureau Bibob een ernstig gevaar voor witwassen. Daarnaast bestaat ook een ernstig gevaar dat met de
  vergunningen strafbare feiten worden gepleegd. Er
  bestaat een ernstig vermoeden dat appellant sub 1 op
  tijdstippen na 2008 en 2009 de belastingwetgeving heeft
  overtreden, dat appellant sub 2 en appellant sub 3 in
  strijd met de belastingwetgeving hebben gehandeld, dat
  appellant sub 2 zich schuldig heeft gemaakt aan mishandeling, dat appellant sub 2 de Tabakswet heeft overtreden en dat appellant sub 3 in strijd met de DHW heeft
  gehandeld. In het aanvullende advies d.d. 2 september
  2015 blijkt dat het Landelijk Bureau Bibob geen reden
  ziet voor herziening van het primaire advies. Op grond
  van deze adviezen worden de vergunningen door de
  burgemeester geweigerd om te verlenen (r.o. 3). In
  hoger beroep houden de besluiten van de burgemeester
  stand. Over de gehele linie ligt deze uitspraak in de lijn
  met de staande jurisprudentie van de Afdeling.81
  In een andere zaak heeft de burgemeester wegens meerdere overtredingen van de DHW op grond van artikel
  31, eerste lid, aanhef en onder b, DHW de vergunning
  ingetrokken. Er was namelijk niet meer voldaan aan de
  eis dat de vergunninghouders niet in enig opzicht van
  slecht levensgedrag mogen zijn. De intrekking is eveneens gebaseerd op artikel 31, eerste lid, aanhef en onder
  c, DHW. In de inrichting is alcoholhoudende drank aan
  minderjarigen verstrekt en deze inrichting is bekend
  komen te staan als een horecabedrijf waar minderjarigen
  gemakkelijk aan alcoholhoudende drank kunnen komen.
   Een inrichting met een dergelijke aantrekkende werking
  levert een gevaar op voor de openbare orde, de veiligheid of de zedelijkheid. In dit verband heeft eveneens
  een Bibob-onderzoek plaatsgevonden, maar hier zijn
  geen belangwekkende conclusies uit voortgekomen. In
  hoger beroep wordt door de appellant alleen de handhaving van de intrekking van de DHW-vergunning
  bestreden. Het betoog van de appellant faalt. De Afdeling is van oordeel dat de burgemeester onvoldoende
  heeft gemotiveerd dat ook artikel 31, eerste lid, aanhef
  en onder b, DHW aan de intrekking ten grondslag
  mocht worden gelegd. Dat de appellant onachtzaam is
  geweest en na confrontatie met het feit dat hij overtre81.
  ABRvS 4 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2188, Gst. 2018/181, m.nt. Van
  der Vorm. Een andere zaak over de Wet Bibob is eveneens van belang,
  omdat hier de suggestie wordt gewerkt dat ter motivering van de mate
  van het gevaar ook bestuurlijke herstelsancties (de last onder dwangsom en de last onder bestuursdwang) kunnen worden gebruikt. Zie
  ABRvS 14 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3717, AB 2019/3, m.nt.
  Tollenaar.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002019005001009
  
  dingen van de DHW had begaan een onverschillige
  houding heeft aangenomen, betekent volgens de Afdeling niet dat daarmee is komen vast te staan dat hij van
  slecht levensgedrag is. Artikel 31, eerste lid, aanhef en
  onder c, DHW leverde evenwel op zich al voldoende
  grondslag op voor het intrekken van de vergunning. In
  de omstandigheid dat de appellant als gevolg van de
  intrekking geen inkomsten meer heeft, kon de burgemeester geen aanleiding vinden om van de intrekking af
  te zien. Artikel 31, eerste lid, aanhef en onder c, van de
  DHW is immers dwingend geformuleerd.82 De vergunning is aldus op goede gronden ingetrokken.
   In een enigszins vergelijkbare zaak heeft de burgemeester van Amsterdam het verzoek van de appellant om
  verlenging van de exploitatievergunning voor een alcoholvrij bedrijf ten behoeve van coffeeshop afgewezen
  wegens slecht levensgedrag.83 De burgemeester mocht
  in casu ver terugkijken en eerdere incidenten bij zijn
  beoordeling betrekken. Het gaat in het geval van de
  appellant om het betalen van een geldsom in verband
  met het verlaten van een plaats na aanrijding in 2009 en
  verschillende onherroepelijke veroordelingen, zoals in
  2007 een veroordeling wegens het rijden onder invloed,
  in 2006 voor een opiumdelict, in 2004 voor openlijke
  geweldpleging tegen personen, en in 2003 voor het
  voorhanden hebben van een vuurwapen, categorie III,
  vernieling en diverse mishandelingen. De stelling dat de
  burgemeester erg arbitrair om zou gaan met het criterium ‘slecht levensgedrag’ en zich willekeur zou voordoen
  heeft de appellant volgens de Afdeling niet met concrete
  situaties onderbouwd. Daarbij is van belang dat gelet op
  vaste jurisprudentie van de Afdeling niet is vereist dat
  de burgemeester bij de beoordeling van het levensgedrag uitsluitend feiten en omstandigheden mag betrekken die gerelateerd zijn aan de exploitatie van een
  inrichting. De burgemeester heeft zich op het standpunt
  mogen stellen dat er een patroon is van gepleegde strafbare feiten waardoor het levensgedrag van de appellant
  van dien aard is dat de openbare orde en het woon- en
  leefklimaat gevaar lopen door de aanwezigheid van de
  coffeeshop. In hoger beroep wordt de burgemeester in
  het gelijk gesteld.84
  Tot slot kan worden gewezen op een zaak, waarin handhavend – middels de oplegging van de last onder
  dwangsom – is opgetreden door de burgemeester
  wegens overtreding van artikel 2:34b, tweede lid, APV
  Deventer. Die bepaling verbiedt paracommerciële
  rechtspersonen, zoals voetbalverenigingen, om alcoholhoudende drank te verstrekken tijdens bijeenkomsten
  van persoonlijke aard en bijeenkomsten die gericht zijn
  op personen die niet of niet direct bij de activiteiten van
  82.
   83.
  84.
  ABRvS 4 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2214, JOM 2018/746.
  Andere zaken waarin DHW-vergunningen zijn geweigerd of ingetrokken zijn: ABRvS 22 augustus 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2805, JOM
  2018/964; ABRvS 15 augustus 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2700, Module
  Horeca 2018/3024; ABRvS 24 oktober 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3474;
  ABRvS 24 oktober 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3487; ABRvS 27 december
  2018, ECLI:NL:RVS:2018:4237; ABRvS 27 december 2018, ECLI:NL:
  RVS:2018:4277.
  ABRvS 18 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2456, Module Horeca
  2019/3013.
  TBS&H 2019 | nr. 1
  
  75
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  76
  
  de rechtspersoon betrokken zijn. In casu mocht de last
  onder dwangsom worden opgelegd.85 In een andere zaak
  is door de burgemeester bij besluit van 24 maart 2016
  aan de appellante een bestuurlijke boete opgelegd van
  € 1.360, omdat tegen betaling alcoholhoudende drank is
  verstrekt aan een meerderjarig persoon, terwijl de alcoholhoudende drank kennelijk bestemd was voor een
  minderjarig persoon. Uit het controlerapport van
  22 november 2015, dat deel uitmaakt van een boeterapport van 17 december 2015, volgt namelijk dat op de
  avond van controle ongeveer driehonderd personen aanwezig waren in de horecagelegenheid. Bij binnenkomst
  kreeg elke bezoeker boven de achttien jaar een polsbandje om. Vervolgens rapporteren de toezichthouders dat
  een meisje, dat geen polsbandje had en later zeventien
  jaar bleek te zijn, een jongen aansprak en hem geld gaf.
   De jongen plaatste een bestelling bij de barmedewerker
  die vervolgens een glas vulde met een alcoholhoudende
  drank. Het meisje stond volgens het controlerapport
  gedurende de bestelling achter de jongen. De jongen
  rekende de bestelling af waarna hij zich omdraaide naar
  het meisje. Het meisje seinde dat ze een rietje bij haar
  drankje wilde. Daarna nam de jongen het wisselgeld aan
  van de barmedewerker, waarop de jongen het drankje
  doorgaf aan het meisje. Volgens het controlerapport
  gebeurde dit in het zicht van het barpersoneel. Volgens
  de Afdeling heeft de rechtbank terecht geoordeeld dat
  het besluit zorgvuldig tot stand is gekomen, dat de
  bestuurlijke boete evenredig is en dat het besluit niet
  gebrekkig is gemotiveerd.86
  Wet op de kansspelen
  De raad van bestuur van de Kansspelautoriteit (hierna:
  Ksa) heeft de exploitatievergunning van Kade 100 B.V.
  ingetrokken, omdat haar leidinggevende niet meer voldoet aan de krachtens artikel 30i, tweede lid, onder b,
  Wet op de kansspelen geldende eisen voor zedelijk
  gedrag. Er is een justitiële registratie, namelijk een nog
  niet onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling van
  3 juni 2014 wegens uitlokking tot brandstichting en verzekeringsfraude, terwijl de speelautomatenbranche
  kwetsbaar is voor door criminaliteit geschapen risico’s.
   Gelet hierop acht de Ksa het onvoldoende aannemelijk
  dat de leidinggevende zich in de toekomst zal gedragen
  op een maatschappelijk aanvaardbare wijze. De zaak
  sneuvelt in hoger beroep. Het vonnis van de rechtbank
  is namelijk vernietigd en de leidinggevende is in hoger
  beroep vrijgesproken van de hem ten laste gelegde feiten. Gelet hierop moet het ervoor worden gehouden dat
  de leidinggevende, volgens de Afdeling, nooit veroordeeld is geweest. Daarmee is de grondslag van de
  motivering waarop het bestreden besluit rust, komen te
  vervallen. Daarom moet nu ervan worden uitgegaan dat
  er ook ten tijde van het bestreden besluit geen aanleiding was voor het oordeel dat de leidinggevende in enig
  opzicht van slecht levensgedrag is. De uitspraak waarbij
  het bestreden besluit in stand is gelaten, dient dan ook
  85.
  86.
  ABRvS 29 augustus 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2849, AB 2018/441,
  m.nt. Van Mil.
  ABRvS 12 december 2018, ECLI:NL:RVS:2018:4085.
  