text: ZEVEN Ü1ERENVERHALEN
  OI'GETEEKEND E ü BEWERKT
  DOOR
  
  G. A. N. SCHELTEMA.
  INLEIDING.
  De volgende bijdrage is onvolledig.
  Zij is dit in de toegevoegde opmerkingen.
  Edoch, om redenen voor den lezer van geen belang, is het den
  aanbieder niet mooglijk geweest zijne bijdrage beter te bewerken,
  dan hij het nu gedaan heeft.
  Hij meende echter de verhalen niet langer onder zich te moeten
  houden en biedt hen dus aan zooals ze nu bewerkt zijn, gedachtig
  aan het spreekwoord : //beter een half ei dan een leege dop.//
  HEEKOMST.
  Voor een goed aantal — minstens vijftien — jaren woonde te
  Singapoera in Kampoeng Tembaga een maleier, die na den ha dj
  te hebben volbracht en in de heilige steden veel kundigheden te
  hebben opgedaan, naar huis was getrokken en zich onder den
  naam van h a d j i Ma'roep te genoerader plaatse had gevestigd
  als onderwijzer, en wiens school weldra druk bezocht werd.
  Een groote woning had hij betrokken, want niet minder dan
  veertig kinderen van acht- tot veertienjarigen leeftijd waren door
  hun ouders aan hem overgegeven in de hoop van deeglijk onderwijs van hem te zullen ontvangen.
  Hij behandelde de kinderen niet al te zoetsappig maar schroomde
  niet hen, zoo noodig, aan den lijve te bestraffen, — wat zeker
  nog al eens uoodig zal zijn geweest, te oordeelen naar de marteling,
  voor zulke jonge snuiters gelegen in de regeling door den g o e r o e
  getroffen.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIERENVERHALEX.
   309
  
  Met een leegen maag moesten ze des morgens om zes uur in
  de school aanwezig zijn — een volle buik verwekt slaaplust! —;
  tot elf uur hield het m e n g a d j i aan; alsdan werd den kinderen
  een paar uren rust gegund, om daarop de werkzaamheden te een
  ure te hervatten tot drieën. —
  De vloer van het schoollokaal — t e m p a t m e n g a d j i — is
  belegd met matten, vervaardigd door des g o e r o e ' s huisvrouw.
  Daarop nemen de leerlingen — a n a k m o e r i d — in twee rijen
  plaats, zoo dat er tusschen hen een gang openblijft, waarin de
  g o e r o e zich op en neer beweegt.
  Alle zijn te gelijker tijd aan het reciteeren. De ouderen helpen
  daarbij de jongeren. Zoo schieten ze goed op, uitgezonderd enkele
  dominen er onder die op hun veertiende jaar nog niet t a m a t
  m e n g a d j i zijn, en het alsdan maar verder moeten opgeven.
  Knappen, jongens met aanleg, treft men er ook onder aan. Deze
  kunnen des verlangd doorstudeeren, waartoe de h a d j i hun in
  een andere woning gelegenheid geeft. Zij gaan dan over tot het
  batja kitab.
   Donderdagsavonds — m a l a m D j o e m a ' a t — komen de kinderen
  te half zeven ook bijeen en reciteeren dan tot negen uur. Op dat
  uur wordt met lesgeven uitgescheiden en nuttigt de g o e r o e zijn
  avondmaal. Is dat op, dan laat hij zich door eenige der kinderen
  p i d j e t t e n , onder welke behandeling hij hun verhaaltjes vertelt,
  hetgeen enkelen niet belet zoo slaperig te worden, dat ze den
  volgenden dag niet in de les verschijnen, — daarop door den
  h a d j i zelf uit hun huis worden gehaald en, in de school gekomen,
  eene duchtige afstraffing bekomen. —
  Onder die verhaaltjes nu behoorden de volgende dierfabels, die
  ik heb opgeteekend uit den mond van een van h a d j i Ma* roep's
  gewezen leerlingen, welke mij den langsten tijd van mijn ruim elfjarig eerste verblijf in Nederlandsch-Oostindië als b o j o f d j o n g o s
  — naar het verschillend taalgebruik in Deli en op Java — zoomede
  als k o k i, heeft gediend. Deze ex-leerling had behoord tot hen,
  die 't met hun m e n g a d j i nooit tot t a m a t hadden weten te
  brengen, doch voor des h a d j i ' s verhalen was hij in 't bezit van
  een des te sterker geheugen.
   Mij toevalliger wijze gebleken zijnde, dat hij verhalen wist
  waarin dieren eene TOI spelen, heb ik ze hem mij laten oververtellen en onder 't verhaal er aanteekening van gehouden. Allerprettigste oogeublikken waren mij dat, want niet alleen klonken
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  310
  
  ZEVEN DIEKENVEKHALEN.
  die verhalen zoo echt eenvoudig in het naïeve inaleisch en kwam
  hun geest daardoor zoo goed uit, maar daarenboven genoot de
  verteller, al vertellende, zelf zoozeer van dien geest, dat hij vaak
  van den eenen gullen lach in den anderen verviel.
  Want de inlander, hoe strak zijn gelaat in des europeeërs dienst
  gemeenlijk sta, heeft een ongemeen sterk ontwikkeld gevoel voor
  wat geestig is; indisch-geestig natuurlijk.
  Onder zijn inlandsche vrienden had de naverteller een anderen
  naam dan onder ons, europeanen, die hem — tenger als hij was,
  vooral toen hij zijn «heeren'/-dienst pas begon — Si Ketjil
  noemden. Dien kampoengnaam ben ik echter vergeten. Zijn vader
  was een bawejanner of bojan — gelijk men in Deli den engelschen
  nazegt —, zijne moeder eene singapoersch-maleische.
  DE VERHALEN.
  I. Van den kat.
  ff. Met tijger en beer. — De kat had den tijger en beer in
  de leer genomen. Al wat hijzelf kende onderwees hij aan deze
  beiden: sluipen, springen, gluren, wat niet al. En zoowel aan
  den een als aan den ander. In een punt maakte hij onderscheid
  tusschen zijn beide leerlingen: den beer gaf hij ook les in het
  boomklimmen, en die kunst onthield hij den tijger.
   «Waarom//, vroeg deze, //leert ge mij dat niet ook?/'
  //Omdat//, antwoordde de kat, //als gij dat ook kent, ge van
  boven uit den boom te weten kunt komen waar menschen wonen,
  en deze alsdan gevaar loopen van door u te worden opgegeten."
  (De beer eet naamlijk geen menschen, maar rijt hen alleen in
  tweeën.)
  De tijger dit vernemende, was woedend, en zwoer den kat
  eeuwige haat.
  "Niet alleen hem, tot zelfs zijn uitwerpselen zal ik opvreten,
  waar ik er ook aantref//, zoo zwoer hij.
  Om die reden neemt voortaan de kat de voorzorg zijne faeces
  in te graven. —
  4. Met l a m p o n g s c h e n aap. — De lampongsche aap gehoord
  hebbende van de bekwaamheden die de kat wist mee te deelen,
  begaf zich naar hem toe en verzocht ook bij hem in de leer te
  mogen komen. Dit werd hem echter geweigerd.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
   8] 1
  
  '/Waartoe zou ik u opnemen?'/ merkte de kat aan. «Gij, een
  aap, les nemen bij mij, een kat: wat zou dat kunnen geven?»
  //En den tijger en den beer hebt ge wel onderwezen !"
  «Dat is een heel ander geval: beer en tijger leven op den grond:
  hoe zouden zij zonder mijn onderricht hun levensonderhoud vinden ,
  dat ze hier beneden moeten zoeken, vaak niet zonder gevaar. Gij
  komt hier echter om van gebrek: uw voedsel vindt ge in de
  kruinen der boomen, en ge zijt bang als er een mensch aankomt:
  ziet ge er een, dan vlucht ge ijlings omhoog. Neen, u geef ik
  geen les."
  En daarmee kon de aap heengaan. —
  II. Van den k a n t j il.
  a. Met tijger. — (Dit is de oorsprong der veete tusscheu
  tijger en •kantjil.) — In den beginne waren ze goede vrienden.
  Toen de vrouw van den kantjil had gekraamd, lieten ze hun kind
  eens thuis achter om in het bosch eten te zoeken. Weldra komt
  de tijger in kantjil's huis en vreet het kind op. Daarna gaat hij
  het bosch in.
  Kantjil en zijn vrouw treffen nu bij te-huiskomst hun kind niet
  meer aan. Zij zoeken door hun heele huis en daar buiten, en
  vinden hun kind niet. Zij weenen. Kautjil zegt tot zijne vrouw:
  //Pas goed op 't huis; ik ga in 't bosch zien of de kleine daar
  al spelende in verdwaald is.//
  Zoo gesproken hebbende verlaat kantjil haar.
  Aldra komt de tijger weer terug. Hij treft kantjil's vrouw slapende. Uitgeput van vermoeinis van het zoeken naar 't kind, is ze
  in een diepen slaap gevallen en hoort niets. De tijger bewatert
  haar linker oog, goed nat. Daarop gaat hij heen.
   Kantjil komt thuis, roept zijne vrouw: geen antwoord. Hij gaat
  naar haar legerstee en ruikt een urienlucht. Zijn vrouw gewekt
  hebbend, zegt hij haar:
  //Waarom ween je?//
  «Ik ween niet.//
  //Hoe komt je oog dan nat?//
  De kantjil herkent nu de reuk van tijgerpis.
  //Is hier iemand binnen geweest?//
  //Ik weet niet, ik heb geslapen, ik weet van niets af.//
  Kantjil zei daarop:
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  312
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
  //Ons kind zal wel door den tijger zijn opgevreten: 't is beter dat
  ik geen vrienden meer met hem ben. Nu, vrouw, ga ik er op uit
  om den tijger te zoeken. Pas goed op 't huis, en als er lui komen,
  zeg dan alleen maar dat ik uit ben gegaan; meer niet.'/
  Hierop vertrekt kantjil. —
  3. Met tijger en wespen. — Niet lang daarna ontmoet hij
  den tijger. Deze spreekt hem vriendlijk toe:
  //Waarheen kantjil?"
  '/O, ik ga eten zoeken, anders niet.'/
  «Ik wil met je meegaan."
  De kantjil spreekt af:
  "Best, maar ik loop vast vooruit, jij komt achter na; ik zal
  je, aan den kant van den weg zittende, opwachten."
  Toen de kantjil aan het zoeken van een wespennest. Hij vindt
  er een ter zijde van den weg, waar nog wespen in waren. Dit
  nest was aan den voet van een grooteu boom gemaakt, zooals
  door de wespen gedaan wordt. De kantjil zet zich daarop neder.
   Nauwlijks zit hij, of de tijger komt aanloopen, buiten adem:
  "Kantjil, waar ben je toch gebleven, ik heb je overal gezocht."
  «Ja, rimau, ik heb aldoor op je zitten wachten, waar heb je
  toch al dien tijd gezeten!//
  De tijger zegt:
  "Ik zocht je, maar kon je nergens vinden.//
  «O«, zegt kantjil, '/wat is dat mooi!»
  «Wat meen je ?»
  wHier dat orgel: zoo'n mooie wijs!"
  «Ik hoor er niets vau.«
  i
  "Dat komt, je moet er vlak bij zijn."
  De tijger, dichtbij gekomen , hoort nu van de plaats waar de kantjil
  zit zoo'n lieflijk geluid komen, dat hij onwilkeurig uitroept:
  «Kantjil, wat een fraai geluid, net als van een so el ing!«
  //Ja», zegt de kantjil, "ik zit hier op het orgel van mijn heer
  te passen."
  "Zou ik daar ook eens op mogen spelen?"
  "Och, wat zou dat geven ?«
  «Eventjes maar.«
  «Nu goed, maar dan moet je mij eerst wegwerpen, een depa
  of tien hier van daan. En als je het orgel goed wilt hooren, denk
  er dan om dat je er tegen blaast!//
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIEEENVEEHALEN.
  313
  
  "Opperbest", zegt de tijger, pakt den kantjil aan, en werpt
  hem een flink eind weg.
  De tijger daarop aan het blazen. Geen minuut verloopt of de
  wespen komen woedend naar buiten en vallen op den tijger aan,
  dien zij zoo onbarmhartig steken, dat hij in minder dan geen tijd
  er rampzalig uitziet.
   //O'/, roept hij huilend uit, //als ik hem nu te pakken krijg!
  Dan spreek ik niet meer met hem maar vreet hem zonder omslag op.«
  Maar de kantjil was noch te zien, noch te hooren. Zorgvuldig
  verscholen, lachte hij hartlijk om het ongeluk van den tijger. —
  e. M e t t i j g e r en s l a n g . — Daarop verwijderde hij zich en
  liep voort tot hij een slapende reuzeslang aantrof. Hij ging op
  haren kop zitten.
  De tijger kwam aan en vroeg hem:
  //Waar zit je daar op; wat is dat voor een mooi ding?//
  '/Een gouden kistje dat ik voor 's vorsten egade moet bewaken.//
  //Laat mij dat een oogenblik doen!//
  «Och jij, wat wil je toch altijd met mij: overal waar ik ben,
  moet jij ook daacllijk komen: neen, het kan niet. Alleen mij vertrouwt de vorstin dat werk toe.//
  De tijger houdt aan :
  //Een oogenblikje maar!//
  //Hoe zou dat gaan: ik ben klein, jij zoo groot: 't kistje is zoo
  erg sterk niet.//
  «Toe nou!//
  //Nu, een klein oogenblik, maar gooi mij eerst een goed eind het
  bosch in. Daarna, als ik een schreeuw geef, ga er dan op zitten.//
  Zoo gezegd, zoo gedaan. Op de uitnoodiging van den kantjil
  om te gaan zitten, zit de tijger neer, maar de slang had juist haar
  bek open, waar de tijger in zijn vreugd geen acht op sloeg. Op
  't zelfde pas gaf een vervaarlijk gehuil echter aan, dat de tijger
  er weer was ingeloopen. Zijn schaamdeel was in den bek der slang
  terechtgekomen, en wjerd door deze voor de helft afgebeten.
   Schreiend en weeklagend ging de tijger — die tot heden de
  sporen er van draagt — heen : op weg om den inmiddels gevluchten
  kantjil op te sporen. —
  «?. Met t i j g e r en p u t . — Deze was doorgeloopen tot waar
  hij een zeer diepen put aantrof, die juist droog was. Hij sprong
  daarin neer, en deed alsof hij sliep.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  314
  
  ZEVEN DIERENVEBHALEN.
  't Duurt niet lang of de tijger komt daarbij. Deze vraagt:
  "Kantjil, wat doe je daar onder; ben je niet bang daar om
  te komen?»
  //Hoe kan je zoo iets vragen! Weet je dan niet dat morgen het
  jongste gericht wordt gehouden? Alles wordt daarbij het onderst
  boven gekeerd. Als je dus nu in den kuil bent, dan kom je
  morgen boven te liggen, en de lui die boven blijven krijgen
  morgen de wereld op zich."
  "Is 't waar! ?//
  "Ja, zeker is 't waar, en als je 't niet wil gelooven, dan zal je
  'et morgen om acht uur wel ondervinden, als 'et laatste oordeel
  aanvangt."
  De tijger gelooft het en laat zich omlaag glijden. Beneden vraagt
  hij den kantjil, of het daar aangenaam is om te verblijven?
  "Ja, dat gaat wel, we hebben hier nog al de ruimte."
  Een moment daarna bestijgt de kantjil 's tijgers rug. Deze begrijpt niet wat de kantjil in 't zin heeft en laat hem begaan.
  Kantjil neemt een sprong naar boven en is er uit. Daarop de tijger
  aan 't razen.
   //Ja//, zegt de kantjil, "jij, zoo'n groot beest, kan mij niet
  bedriegen, en ik doe het jou wel, zoo klein als ik ben", en
  verlaat hem.
  De tijger stelt wanhopige pogingen in 't werk om er uit te
  komen, slaagt er niet in, en blaast er ten slotte zijn laatsten
  adem in uit. —
  ?. Met b r u i l o f t s g a s t e n. — Kantjil komt in het vervolg van
  zijn tocht aan een huis waar voor de, den volgenden dag te vieren
  bruiloft alles in gereedheid is gebracht. De moede menschen zijn
  op het punt van naar bed gaan.
  Hij wacht tot ze slapen en klimt dan op het dak, van waar
  hij door de rookgeleiding naar binnen komt. Velerhande lekkers
  staat daar in d o e l a n g s klaar. Kantjil eet alles gelijk op, en
  vervult de ledige d o e l a n g s met zijn gevoeg. Vervolgens begeeft
  hij zich naar de keuken. Hier draait hij alle huisraad het onderste
  boven. Aan den onderkant maakt hij zijn handen zwart door ze
  over het roet te strijken, en spoort dan het vertrek der bruid op,
  waar hij binnen treedt. Met zijn vuile handen smeert hij de bruid
  haar gezicht in, die doorslaapt. Daarna bevuilt hij, op gelijke
  wijze alles wat in en aan het huis is, waarop hij de vrouw die in
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
   315
  
  het vertrek naast de bruid slaapt, gaat wekken. Hij zet zich voorzichtig op den punt van haar neus en laat een wind, rent naar
  boven op den nok van 't huis, en neemt een klein kussen daarheen mee.
  De stank dringt in de neus der vrouw door: zij ontwaakt, en
  «•aat de kamer der bruid binnen die ze pikzwart ziet. Verschrikt,
  roept zij al de huisgenooten bijeen. Deze, bang door het zwarte
  gezicht der bruid, verbazen zich over haar gelaatskleur, nog zoo
  kort geleden aanvallig blank. Zoo ontstaat groot rumoer. Geen
  andere gedachte bezielt een ieglijk, dan dat de bruid een spook
  is geworden. Van haar gaan ze naar de lekkernijen kijken en
  vinden daar nog slechts faeces voor liggen. Nieuwe ontsteltenis.
  Verder trekken ze naar de keuken, waar ze alles het onderste
  boven vinden. Daar worden kantjil's voetstappen in de wijd en zijd
  verbreide asch herkend.
  De kantjil, gezocht, zit ongezien rustig boven. Nadat het heele
  huis te vergeefs naar hem doorzocht is, wordt hij ten laatste op
  den nok aangetroffen.
  '/Ha", zoo luidt het als uit éen mond, "daar is de dief die ons
  vleesch, enz. heeft opgegeten. Morgen trouwen — en geen stukje
  vleesch meer in huis!" Alle lui gaan te gelijk op hem af.
  De kantjil smijt zijn kussen neer, dat zij houden voor den
  kantjü-zelf, die valt. IJlings stuiven alle er op af, om te bevinden
  dat het maar een kussen is.
  Kantjil zit middelerwijl nog boven. Enkele klimmen daar heen,
  en vatten hem. Hoe had hij kunnen wegkomen? Dat ging niet
  meer: lui onder en lui boven!
  Zij beloven hem morgen te zullen slachten als straf voor al zijn
  euveldaden.
  Kantjil wordt in een k o e r o e n g a n gezet en weent den gansenen
  nacht door.
   Een kikker komt omtrent den k o e r o e u g a n , welken kantjil
  aldus toespreekt:
  //"Vorsch, help mij toch, ik weet geen raad meer.*
  //Hoe kom je daar nu in?// vraagt hem de kikker.
  " Ja, ik heb de k o e w i h p e n g a n t e n opgegeten en ben gevangen
  en moet morgen geslacht worden.»
  De kikker 'geeft raad :
  "Morgen om zes uur, als de lui komen om je te slachten, dan
  ga je stijf uitgestrekt liggen, en van nu af laat je het spuug uit je
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  316
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
  mond loopen, dat het morgen stinkt. Dan denken de menschen op den
  reuk af dat je dood bent en zullen je wel in het bosch weggooien.//
  Den volgenden dag komen alle hens opzetten met messen en
  touwen en willen hun werk aan den kantjil beginnen. Nabij hem
  gekomen, zeggen ze :
  '/O kijk die kantjil slapen: zijn kop zus, zijn handen zoo: o,
  slaapt een kantjil zoo; dat zie ik nu pas voor het eerst: een
  slapenden kantjil!«
  Ze vatten hem daarop aan.
  //Hij is dood: hij is al stijf!//
  //Wat dood: hij slaapt maar!//
  Daarop wordt hij omgedraaid, bekeken, betast: de kantjil is
  zoo stijf als een hout.
  «Dood!// is 't besluit: //als hij levend was, zou hij buigen of
  trachten te ontkomen: hij is geheel stijf en stiukt ook al.//
  Ten slotte is iedereen er van overtuigd dat hij dood is.
   //Ja//, zeggen er, //als hij dan toch dood is, hebben we der
  niets meer aan. Als we hem toch slachten en den gasten dood
  vleesch voor zetten, dat gaat niet aan. Neen, bewaren geeft niets:
  beter is 'et, nu hij dood is, hem maar weg te gooien.»
  Daarop beetgepakt en weggeworpen, springt hij waar hij valt
  op, lacht luid, en rent hard het bosch in.
  Het een en ander hoorende en ziende, staat de lieden hun
  begrip er voor stil, dat de kantjil, die toch goed dood was, nu
  in eens weer leeft, en naar huis gaan ze waar ze alles aan de
  achtergeblevenen vertellen.
  De bruigom was middelerwijl verwittigd dat zijn bruid er dien
  nacht als een spook had uitgezien. Hij zei tegen zijn ouders:
  //Laat 't er dan maar bij: dan huw ik haar liever niet: misschien
  wordt ze later spook. Laten de onkosten dan maar voor niets
  gemaakt zijn.// —
  OPMERKINGEN.
  notitie stories . . . /brm a Wc/> store
  <>ƒ suft/ects /br comparison itiYA tfte /WA--tates o/"
  jxirts o/" Wie
  
  De voorname trekken in bovenstaande verhalen heb ik vergeleken met de volgende werken, die verder aangeduid worden met
  de nevens hen aangegeven verkortingen:
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIEEENVEKHALEN.
  817
  
  RdV. I . . . . Van den vos Reynaerde, uitgegeven door dr. W. L.
  van Heiten, Groningen 1887.
  RdV. I I . . . Reinaard de Vos, bewerkt door Prudens van Duyse,
  Roeselare 1891.
  ST
  Sangireesche teksten, uitgegeven door dr. N. Adriani,
  Bijdr. kon. inst. deel 42.
  K. I
  Serat kantjil van Amongsastra, overzicht van dr. J.
  Brandes, Tijdschr. Bat. Gen. deel 37.
   P. I . . . . Hikajat pelandoek djinaka, uitgegeven door H. C.
  Klinkert in 1885, overzicht van dr. J. Brandes, a. v.
  K. I I . . . . Serat kantjil, uitgave van G. C. T. van Dorp, overzicht van dr. J. Brandes, a. v.
  P. II
  Pelandoek djinaka, uitgegeven door H. C. Klinkert
  in 1893, overzicht van dr. J. Brandes, a. v.
  Pk
  De Atjèhers, door dr. C. Snouck Hurgronje, Batavia—
  Leiden 1894, deel I I , § 6 : Plandö* kantje'. '
  Na
  Als voren : Hikajat Naf'roean adé of Kif'ah Hiweuën.
  GF
  Fabelen (enz.) der Galêlareezen,uitgegeven door H. van
  Dijken en M. J. van Baarda, Bijdr. kon. inst. dl. 45.
  PT
  Pakëwa'sche teksten, vertaald door dr. H. H. Juynboll,
  als voren.
  Het optreden van een dier als leermeester, zooals in mijn n° Ia
  de kat het doet, vindt zijne wedergaden in GF. n° 6 waar de
  kikvorsch springles geeft aan den k l a b a n g , en in Na. n» 17 —
  overeenkomende, volgens opgaaf aid., met het verhaal op bl. 301
  der Kalila dan Damina, ed. Gonggrijp — waar de tijger leerling is
  van den jakhals.
  Dat de kat een geleerd dier is, erkent ook koning Nobel (Rd
  V. I v. 924 en 942), en daar als hier blijkt haar die naam te
  worden toegelegd om de geslepenheid, haar van nature eigen; in
  Na. n° 10 treedt zij op als rechter tusschen den p l a n d ö * en
  den m o e r ö n g-vogel (vg. Kalila dan Damina, e cl. Gonggrijp, bl.
   215). Van haar klimkunst in 't bijzonder gewagen: GF. n° 5 ,
  zoowel in 't verhaal der katten van 't geen zij gezien hadden uit
  "de toppen der boomen» waar zij in geklommen waren, als in hun
  vlucht naar die schuilplaats toe, als de honden op haar afkomen;
  RdV. I v. 1789*, waar Reinaart, tot den galg veroordeeld,
  ' Het in den tekst van 't genoemde werk voorkomende k a n t j i behoort
  volgens de daarbij behoorende „Verbeteringen en aanvullingen" te zijn k antj é.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  318
  
  ZEVEN
  
  DIERENVERHALEN.
  zegt dat Tibert er maar op moet klimmen om er de lijn aan te
  hangen; en RdV. II bl. 152, waar beschreven staat hoe Tibert
  met Reinaarts vader uit zijnde en overvallen wordend door een jachtstoet, den vos in den steek laat en zichzelf in een boom redt.
  Eene andere uitlegging van het feit dat de tijger niet kan
  klimmen, dan de hier gegevene als zoude hem de kat dit met
  opzet niet geleerd hebben, bevatten de regels die ik vroeger
  schreef in mijne «Schetsen uit Deli" (Stuk I I , Bat. Nwsbl.
  1/7—'93—176): « . . . . de tijger houdt niet veel van boomen.
   Hij kan er niet eens in klimmen; dat komt, zegt de inlander,
  omdat het kattengeslacht geschapen is voor dat der tijgers: het
  zijn de katten, die aan de tijgers de kunst hebben moeten leeren,
  maar dat klimmen hebben de katten er met den besten wil niet
  in weten te krijgen." Dat eerder geschapen zijn werd mij aldus
  uitgedrukt: " K o e t j i n g l e b i h toewa dari r i m a u ".
  Van een lijnrecht tegenovergesteld gevoelen geven de woorden
  blijk, die ik ontleen aan Van der Toorn's "Het animisme bij den
  Minangkabauer der Padangsche Bovenlanden" (Bijdr. kon. inst., deel
  39, bl. 73, noot 1): "Eeu uitvloeisel van het begrip, dat eenig
  dier uit een ander kan voorkomen, is b. v. het verbod, hier en
  daar bestaande, om de kat bij haren naam te noemen, wijl men
  gelooft, dat zij uit een koningstijger ontstaan is.'/
  Evenwel schijnt zich K. I n° 14 ƒ bij de door mij medegedeelde
  opvatting aan te sluiten; immers daar staat: dat de boschkat "zich
  altijd zoo gewichtig, o u d e h e e r a c h t i g [ik spatiëer], pedant
  aanstelt.// Om op te letten, is mede dit laatste woord, dat met
  zijne beteekenis van »schoolvossig«, "meesterachtig", terugvoert
  naar ons uitgangspunt, hetwelk was: de rol van leermeester, in
  de dierfabel aan de kat toegelegd. —
  Van 's tijgers onbedrevenheid en des aaps vaardigheid in het
  klimmen — het onderwerp, voor een deel, van mijn n' I J —
  trekt K. II n° 5 partij: als de tijger den aap voorspeld heeft dat zijn
  geslacht voortaan steeds door de tijgers verslonden zal worden, dan
  luidt des laatsten antwoord : «als zij ze kunnen pakken, dan is het goed".
   Nog wordt daar knap gebruik gemaakt van het verschil in voedselviudplaats tusschen aap en tijger — het onderwerp, ten anderen
  deele, van mijn n° I i —: met aaneengebonden staarten kunnen
  zij niet samenleven wijl de plaatsen uiteenloopen waar de een en
  waar de ander zijn voedsel van daan haalt.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  DTEEENVERHALKN.
  Des aaps klimvaardigheid is nog tot werkend motief gebezigd in :
  PT. n" I , waar de naar boven geklauterde aap zich te midden
  der vergaderden laat vallen; ST. n°" I I i , c en ƒ , waar de aap
  door in de boomtoppen te klimmen aan den haai en den reus (4),
  dan wel aan den reus alleen (c en / ) ontkomt; GF. n°* 1 en 2 , waar
  resp. de krokodil den boom bewaakt in welken de aap hem ontvlucht is,
  en de aap p i s a n g s plukt voor den landschildpad, evenwel ze allen
  zelf verorberend; P. I I n° 4 , waar de aap om den schopkarap van
  olifant en dwerghert te zien in een b e r i n g i n plaats neemt; en
  P. I n° 4, waar de jakhals aan den aap verwijt, dat hij dezen diens
  uitschelden van het dwerghert wel zou laten voelen, als hij maar
  niet boven in een boom zat.
  Met het uit dit laatste tevens blijkend onvermogen van den
  jakhals om te klimmen, stemt wederom dat de tijger — die, als
  boven bleek, bij dezen in de les is geweest — die kunst niet
  verstaat.
   Dat de in mijn verhaal vermelde aap bepaaldelijk een s i j a m a n g
  is, zit 'em daarin dat deze de beste klimmer is onder zijn rasgenooten, om welke reden hij ook veel op 't klapperplukken wordt
  afgericht. In P . I n° 9 treedt o. m. ook een s i j a m a n g op, en het
  onder Pk. n° 11 aangeduide verhaal heeft ook //klapperapen'/ ouder
  zijn handelende personen.
  Wat de gelofte van den tijger jegens de(n) kat betreft, zelfs diens
  f a e c e s op te eten waar hij die maar viudt, hieraan maant de uitdrukking van den leeuw in P. I n° 5 : dat hij het dwerghert zal
  opeten ' / d ë n g a n t a l i i ^ n j a / / , hoezeer dit niet op 't zelfde neerkomt wat in mijn verhaal is bedoeld. —
  Veeten tusschen dieren, zoo gemeen in de hun betreffende fabels
  — »La d i s c o r d e a t o u j o u r s r é g n é d a n s l ' u n i v e r s » , zegt
  (b. 1 2 , f. 8) De la Fontaine — komen vooropgesteld voor om aanleiding tot die fabels te geven: zie om daarvan een enkel voor de
  hand liggend voorbeeld bij te brengen, mijne verhalen sub I I n "
  «— «f. Maar zij komen ook zoodanig voor, dat haar bestaan voortvloeit uit het gedane verhaal. Van deze laatste soort fabels strekken
  vele als verklaring door den eenvoudigen meusch van wat hij in
  de natuur opmerkt: als brokstukjes natuurlijke historie der ongeleerde volken.
   Stalen van deze soort leveren mijne verhalen n°» I a en II<?: het
  eerste verklarende, waarom de kat (die ik beter deed in 't verhaal
  6« Volgr. VU.
  21
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  320
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
  een »hij» te noemen; men zie de noot van dr. Brandes bij K. I
  n° 10, luidende —- voor zoover noodig — : "In dierenvertellingen
  gaat het kwalijk aan het grammaticaal geslacht der benamingen . ..
  vol te houden. Deze opmerking werd reeds voor dezen door velen
  g e m a a k t . . . . » ; in RdV. is Tibert een kater: I v. 9 6 , II bl.
   151) de gewoonte heeft hare f a e c e s in te graven; het andere,
  waarom de tijger zoo'n klein uitwendig schaamdeel heeft. Hiertoe
  behooren al verder: GR n°" 5, 9, 19 en 3 1 , resp. verklarende:
  waarom de katten bang zijn voor de honden; waarom de menschen
  op hun hoede moeten zijn voor slangbeten; waarom de houden en
  wilde varkens elkaar vijandig gezind zijn; waarom de kat de door
  haar gevangen muizen eerst in den kop bijt voor zij ze opeet;
  ST. n° X I I , op eene andere wijze verklarend waarom de varkens en
  honden op elkaar gebeten ziju; en RdV. I v. 3156 vlgg.: de reden
  mededeelende waarom wolf en beer zulke schapenmoorders zijn. —
  Overgaande tot mijn verhaal n° II a valt allereerst op te merken
  dat het optreden van eenig dier als man en vader, dat de k a n tj il
  daarin doet, als van de natuur afgezien , een heel gewoon iets is
  in de dierfabel; bepaalde gevallen tot toelichting — alle op te
  noemen gaat niet — doen zich in het vervolg wel van zelf voor.
  " Ongerechtigheid aan vrouw en kinderen, als hier k a n t j i l ' s
  vrouw en kind weervaart, ondervindt in RdV. I v. 64 vlgg. de
  wolf: immers beklaagt hij zich dat Reinaatt overspel heeft gepleegd
  met zijne wolviu, en zijne welpen heeft bewaterd, zoo dat twee
  hunner voor levenslang er blind door zijn. Opmerklijk is ' t , dat
  wat de tijger aan het hoofd van k a n t j i l ' s vrouw bepist ook juist
  haar oog is.
   Het opeten der jougkjes komt meer voor; zoo ST. n° X I V :
  de slang verorbert alle kuikens eener hen; RdV. I v. 384
  volgg.: Reiuaart heeft elf der vijftien kuikens van Kanteklaar
  opgegeten ; K. LI n° 6 : kantjil heeft alle jonge t j e 1 e n g s vermoord,
  om hem te verderven gaat nu de zeug — eene weduwe — hem
  achter op. In zoover «alle» biggen hier worden omgebracht stemt
  dit verhaal met ST. n° X I V ; in den trek dat het er »elf» waren
  sluit het zich aan bij RdV. I v. 384 vlgg.; het laatste motief
  heeft het met mijn n° I I * gemeen. Nog behoort ST. n° VIII
  vermeld: daarin is 't een aap die 's konings kind opeet!
  Het bevuilen dat de tijger 's k a n t j i l ' s vrouw doet, doet k a n t j i l
  in mijn n° l i e op zijn beurt de door hem leeggegeten do e l a n g s ,
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DIERENVERHALEN.
   821
  
  enz. en de wijze waarop hij in datzelfde verhaal de b a b o e der
  vrouw wekt, is van dezelfde soort hoon al evenmin vrij. 's Tijgers
  bevuilen van vrouw k a n t j i l ' s hoofd, doet de euveldaad toenemen
  in ergheid. Het is dr. Brandes die ons in een noot op K l n° 7
  aan die moreele gevoeligheid van den inlander voor zijn hoofd
  herinnert, naar aanleiding van een krokodil die van den k a n t j i l
  een tik op zijn kop krijgt. Krger nog maakt het dwerghert liet in
  dit opzicht met den reus in 1'. 11 n° 2 , wien hij op het hoofd
  gaat staan, van daar af de tijgers en geiten oproepend hem
  te bevuilen, waar zij dan hevig gevolg aan geven. GF. n° 26
  bevat ook eene bevuiliugsgeschiedenis: daar is het de brom vlieg
  die, na de everzeug in het ongeluk te hebben gestort, haar lijk
  nog dezen smaad aandoet Aan des dwergherts opzet om den tijger aan
  't eten van uitwerpselen te krijgen . beschreven in K. 1 n" 1, K. 11 n" 7,
  Pk. n° 5 en, met schildpad v e r s u s aap, in den te laatstgenoemder
  plaatse bedoelden bantensehen d o n g e n g , is zeker de medebedoeling
  van daardoor smaad te doen lijden niet vreemd. Door den aankondiger
  in de Indische Gids 1890, 1)1. 563 vlgg. van de s u b K. I bedoelde
  K a n tj i 1-uitgave wordt verband gezien tusscheudit brull'eldrek-eten
  en Bruins honigraten-eten op Reinaarts aanraden, zie RdV. I v.
  536 vlgg. —
  Het verhaal van het wespennest — mijn n° HA — noemde dr.
   Brandes in P. II bl. 384. «een belangwekkend verhaal*/, daarbij
  refereerende aan zijne aanteekening ad P. II n° 7. Dr. Juynboll
  (die de geschiedenis van het bijennest — want in de door hem
  vertaalde verhalen komt bij uitzondering deze episode voor als eeue
  bijeugeschiedenis — //merkwaardig// noemt) heeft in PT. bl. 328
  den inhoud van dr. Suouck's noot 2 bij Pk. u° 5 met evengezegde
  aanteekening vereenigd. Hieruit blijkt dat het tot nog toe bekende
  vertelveld dezer fabel van niet mindere uitgebreidheid is dan als
  volgt: Galèla, Boeloe, Pakewa, Saugir, Preanger-regentschappen,
  Banten, het woongebied der nederlandsch-indische tnaleiers, Atjeh,
  Tjain, Karnbodja en Aunam. Door hare aanwezigheid onder mijne
  verhalen staat nu ook hare bekendheid te Singapoera vast, en
  erlangt deze reeks daardoor een bepaalden verbindingsschakel.
  Dat in mijne lezing de tijger in het wespennest een fluit denkt te
  hooren, de k a n t j i l het een orgel noemt, maar deze genen toch
  aanraadt er op te blazen , kan aan dooreenwarring van twee afwijkende
  voorstellingen worden toegeschreveu, al is dat ook niet bepaald noodig.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  322
  
  ZEVEN
  
  DIERENVERHALEN.
   Waar bij mij de k a n t j i l den tijger bedriegt, de eerste het
  nest 'et orgel van zijn heer noemt, eu hijzelf zorg draagt eerst
  uit de buurt te wezen , heeft GF. n° 2 : dat de landschildpad den
  aap beetneemt, het nest 's konings g o n g voorstelt, de bedrieger
  vooraf zorgt weg te komen; PT. n° I : dat de aap de antilope
  fopt, het nest een trommel heet van den vorst, en de antilope
  zich eerst door onder water duiken van de bijen bevrijdt; ST.
  n ° I I 4 : dat de aap den reus beetneemt, en het nest de fluit van
  mevrouw verbeeldt; de preanger d o n g e n g : dat de schildpad den
  aap fopt; de bantensche evenzoo, beide dus hierin overeenstemmende
  met GF. n» 2 ; het nest heet in 't bantensch verhaal de g o n g
  van Batara Goeroe; Pk. n° 5 heeft: dat de p l a ' n d ö * 't op den
  tijger munt — als in mijn verhaal — en het nest doorgaat voor den
  g ö u g van r a d j a TMimeum; P. II n° 7 : dat de p e l a n d o e k er
  den aap doet inloopen, en het nest voor de zieldoos van den
  (jongen) p e l a u d o e k wordt uitgegeven.
  Slechts dit is mij bekend geworden uit de geraadpleegde werken,
  eu of Na. n° 14 (Kalila dan Darniua ed. Gonggrijp, t l . 265) "de aap
  en de zeeschildpad// hierbij behoort, weet ik niet. —
  Dat het bedrog met het wespennest niet het eenige is waarbij
  tot middel een zoogenaamd muziekinstrument strekt, bewijzen: K.
   I n° 3 , het verhaal behelzend hoe 's tijgers tong wordt afgeknepen
  tusschen de stengels van een b a m b o e - d o e r i-stoel, door
  k a n t j i l '/de trompet van Nabi Soleman» geheeten, «die als een
  gamelan, heerlijk klinkt*; en ST. n°' I I e en ƒ , waarin de oliepers
  die den aap tot kweliniddel van den reus strekt, door hem «de fluit
  mijner Meesteres" wordt genoemd. (K. II n°» 8 en 9 behoeven
  geeue vermelding in dit verband, wij] er het b e d r o g met den
  b a m b o e - s t r u i k als muziekinstrument geheel in op den achtergrond
  is geraakt.) —
  Het bedrog met de slang — mijn verhaal n° I I c — wordt in
  den fabelsohat van den archipel haast even vaak aangetroffen als
  het vorige. Ik vind het toch in de fabelen van Sangir, Galèla,
  Java en Atjeh. Hier komt zich nu eene maleische voordraging
  vau Singapoera bijvoegen.
  De sprekende trekken in deze laatste zijn: dat de slang het
  kistje der vorstin heet, dat er op gezeten wordt, dat de k a n t j i l
  vooraf zorgt ver weg te zijn, en dat de slang den tijger bijt,' —
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ZEVEN DÏËRENVERHAI/EN.
  323
  
  die er de helft van zijn uitwendig schaaradeel mee verliest. ST.
  n° I I i verhaalt: dat de slang volgens den aap de gordel van
  mevrouw is, dien dan de reus omdoet, waarop zij dezen bijt; aid.
   n° H e : dat de slang //de gordel mijner Meesteres// is — naar de
  aap z e g t — , in wiens kronkel dan de reus gaat zitten, om daarop
  door haar gewrongen te worden; aid. u" II ƒ heeft behalve deze zelfde
  trekken uog: dat de aap zich vooraf buiten bereik stelt, want er
  staat nadat de gebeurtenis verhaald is: «Daarop vluchtte de aap
  weder verder weg naar boven.// In GF. n° 2 noemt de landschildpad de slang 'skouiugs gordel, doet de aap dien om, nadat de
  schildpad zich eerst behoorlijk verwijderd heeft, en bijt en wringt
  de slang dan den aap. Volgens K. I n° 2 noemt k a n t j i l het reptiel
  deu slanggordel van n a b i Soleman, zorgt hij van te voren uit de
  voeten te zijn, doet de tijger den zoogeuaamden gordel aan, en
  moet dan een hevigen aanval van de slang weer- en een hevig
  gevecht met haar doorstaan. In K. I I n " S en 9 is de slang ook
  een gordel en doet de b a n t e n g dien door toedoen van het
  dwerghert om. Pk. n° 5 verhaalt dat de p l a n d ö * de slang rad j a
  TMimeum's hoofddoek'/ noemt; en de daar vermelde bantensche
  d o n g e n g — waarin de schildpad den aap bedriegt — dat de slang
  de gordel is van Batara Goeroe, terwijl daarin de vernieling van
  des aaps testikels wel mede voorkomt, maar als een van het
  avontuur met de slang afgescheiden verhaal.
   De wijze waardoor de tijger gebeten wordt, t. w. zitten gaande
  op de slang die juist haar bek open houdt, wekt de heriuneriug op
  aan RdV. I I bl. 104, beschrijvende hoe de zich dood houdende
  Reinaart de vrouw van den raaf tot in zijn opengesperden muil
  laat naderen om haar daarop onvoorziens in den nek te bijten.
  Van die testikelgeschiedenis valt, na het vroeger naar aanleiding
  daarvan opgemerkte, toch nog wat te zeggen. Immers hetzelfde
  motief treft men aan in RdV. I v. 1153 vlgg.: de gestropte kater
  springt in zijn raadloosheid deu in zijn hemd staauden pastoor naar
  diens //beurze zonder naad// en 'bijt hem zijn eenen testikel af.
  K. I n° 7 heeft ook een dergelijk verhaal met heuglijker afloop:
  de krokodil, dien het dwerghert reeds eenmaal had bedrogen en op
  deu kop getikt, en dien het uu weer bedrogen heeft, weet zijn uitwendig schaamdeel te grijpen , maar k a n t j i l weet hem van zijn heilloos
  voornemen af te brengen door te beweren dat zijn s c r o t u m den
  hem toevertrouwden «geldtasch van Nabi Suleman» is. Blz. 426
  noot 9 van //Het looze dwerghert// door J. van Dissel, Indische Gids
  6' Volgr. VII.
  ai»
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 01:33:28AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  824
  
  ZEVEN DITTR.FNVEK.HALES.
   1899, deel I , vermeldt het maleische sprookje van den «Aap en den
  Boomstam" met zijn sanskritsehen grondtekst; deze laatste behelst
  dat de aap sterft tengevolge der verbrijzeling zijner testikels door
  het terugspringen van de wig die den hem tot zetel verstrekkenden
  boomstam opeugespalkt hield: de aap in den bantenschen d o n g e n g
  weerstond deze ramp voorspoediger, als voren bleek.
  De voorzorg van den k a n t j i l om steeds vóór zijn bedrog aan
  het licht komt uit de voeten te zijn, doet zich behalve in de reeds
  genoemde parallelle verhalen ook voor in K. I n° 1, behelzende het
  bedrog met den buffelbolus: bij de toestemming die k a n t j i l den
  tijger geeft om hem te eten bedingt hij zich eerst te mogen verwijderen ; en in K. I I n° 12, verhalende hoe k a n t j i l den k e b o d a n o e aan 't w a r i n g i n - v r u c h t j e s tellen zet: alvorens deze er
  achter komt in 't ootje te zijn genomen heeft k a n t j i l zich weggespoed. —
  Zoo beu ik nu aan het putverhaal toe. Putten doen veel dienst
  in de dierfabel. In RdV. I v. 2346 vlgg. leest men in de uitlegging die Reinaart aan koning Nobel geeft van de plaats waar de
  laatste koning Ermeliuks schat kan vinden van een Krekelput.
   Als '/borne» was deze een natte put. Evenwel doet deze put niet
  zoo erg mee, wat echter wel 't geval is met den natten put
  waarvan sprake is in K. I n° lic? en K. II n° 5 , waarin naamlijk
  reap, de w e d o e s - p r o e t j o e i en de k a n t j i l den tijger zijn kop
  laten zien, hem in den waan brengend dat het beeld daarvan het restantje
  is van een zoo juist door den w e d o e s , resp. k a n t j i l opgegeten
  tijger. Een andere natte put komt voor in ST. n°" H e , 11/en III.
  