text: PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University
  Nijmegen
  
  The following full text is a publisher's version.
  For additional information about this publication click this link.
  http://hdl.handle.net/2066/150291
  
  Please be advised that this information was generated on 2024-07-14 and may be subject to
  change.
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  Jurisprudentieoverzicht
  Mr. E.M.A. van Amersfoort*
  
  Maart 2014
  Zuivere aanvaarding ex artikel 4:192 BW
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  26
  maart
  2014,
  ECLI:NL:RBMNE:2014:7545
  Erflater is in 2011 overleden. Erflater heeft in 2002 een
  uiterste wil gemaakt, waarin een ouderlijke boedelverdeling OBV is opgenomen. In 2009 heeft erflater zijn
  uiterste wil gewijzigd en bepaald dat kind D ‘nooit meer
  uit mijn nalatenschap zal verkrijgen dan ter waarde van
  zijn legitieme portie’. In geschil is of echtgenote B, kind
  C en kind D de aan erflater verstrekte geldlening moeten aflossen.
  Bij een OBV zijn alle erfgenamen aansprakelijk voor de
  schulden van de nalatenschap en zijn zij ook gehouden
  tot de betaling daarvan. Dat erflater in zijn testament
  heeft opgenomen dat B de verplichting heeft tot het voldoen van de schulden, doet hieraan niet af, omdat deze
  bepaling alleen de onderlinge draagplicht tussen de erfgenamen regelt.
   Voor de vraag of B, C en D aansprakelijk zijn voor de
  schulden van de nalatenschap, is van belang of zij de
  nalatenschap zuiver hebben aanvaard. De rechtbank
  oordeelt dat D niet aansprakelijk is, omdat D in de legitieme is gesteld en een legitimaris onder het nieuwe erfrecht geen erfgenaam meer is. Vervolgens oordeelt de
  rechtbank dat B en C wel aansprakelijk zijn voor de
  schulden, omdat zij de nalatenschap op grond van artikel 4:192 van het Burgerlijk Wetboek (BW) door hun
  gedragingen zuiver hebben aanvaard. B heeft als heer en
  meester over (een goed van) de nalatenschap beschikt,
  doordat zij het horloge van erflater aan iemand heeft
  aangeboden. Dat dit aanbod niet is aanvaard, doet daaraan niet af. Voor C geldt dat hij in deze procedure in de
  *
  
  Rubriek verzorgd door Netwerk Notarissen onder verantwoordelijkheid
  van de hoofdredactie.
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  hoedanigheid van erfgenaam is verschenen en inhoudelijk verweer heeft gevoerd, zonder dat hij daaraan voorafgaand een verklaring van beneficiaire aanvaarding ter
  griffie van de rechtbank heeft afgelegd (art. 4:191 BW).
  Het opnemen van de wens tot beneficiaire aanvaarding
  in de conclusie van antwoord wordt niet aangemerkt als
  een verklaring van beneficiaire aanvaarding als bedoeld
  in artikel 4:191 BW.
   115
  
  Februari 2015
  Wilsbekwaamheid erflaatster
  • Rb. Den Haag 11 februari 2015, ECLI:NL:RBDHA:
  2015:3551
  Erflaatster heeft in 2005 A, die op dat moment al dertig
  jaar haar onderbuurman is, benoemd tot executeur en
  heeft 20 procent van haar nalatenschap aan hem gelegateerd. Bovendien heeft erflaatster na een tijdelijke opname in het ziekenhuis aan A een bancaire volmacht gegeven om haar bankzaken te verzorgen. In 2007 bekommeren onder meer C en D – leden van de Vereniging van
  Eigenaren waarvan erflaatster en A lid zijn – zich over
  het vermogen van erflaatster en spreken jegens erflaatster hun wantrouwen uit over de bedoelingen van A. Dit
  heeft de vertrouwensrelatie tussen erflaatster en A dusdanig verstoord dat erflaatster de volmacht aan A
  intrekt. Kort daarna wordt het vermogen van erflaatster
  onder bewind gesteld en wordt een mentorschap ten
  behoeve van erflaatster ingesteld. Als erflaatster in 2007
  is verhuisd naar een verzorgingstehuis, benadert zij ook
  de notaris om haar testament te wijzigen. Zij herroept
  het legaat aan A en zijn benoeming tot executeur.
  A doet een beroep op de nietigheid van de uiterste wilsbeschikking op grond van artikel 3:34 lid 2 BW. Hij stelt
  dat erflaatster wilsonbekwaam was op het moment van
  testeren in 2007. De rechtbank wijst de vordering af. De
  door A aangevoerde feiten en omstandigheden tonen
  onvoldoende aan dat erflaatster wilsonbekwaam was.
  Dat erflaatster zich kennelijk – waarschijnlijk ten
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  onrechte – door C en D heeft laten beïnvloeden, heeft
  nadelig uitgepakt voor A, maar dergelijk wantrouwen
  duidt niet (voldoende) op de wilsonbekwaamheid van
  erflaatster.
   April 2015
  Verzoek opheffing vereffening ex artikel 4:209 BW
  • Hof Den Haag 8 april 2015, ECLI:NL:GHDHA:
  2015:1032
  Een vereffenaar of een belanghebbende kan de opheffing
  van de vereffening verzoeken op grond van artikel 4:209
  lid 1 BW. Het hof oordeelt dat schuldeisers niet behoren
  tot de kring van personen die bij een verzoek tot opheffing van een vereffening moeten worden gehoord of
  behoorlijk opgeroepen (art. 4:209 lid 1 BW). Op hun
  verzoek worden alleen gehoord de verzoeker, de erfgenamen, de vereffenaars en de boedelnotaris.
  116
  
  Aanwijzingen kantonrechter ex artikel 4:210 BW
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  21
  april
  2015,
  ECLI:NL:RBMNE:2015:2792
  Notaris X is door de rechtbank benoemd tot vereffenaar
  van een nalatenschap. In de Verenigde Staten heeft A
  een vordering ingesteld tot veroordeling van de nalatenschap tot het betalen van een schadevergoeding van
  ruim $ 2 miljoen, omdat volgens A erflater misbruik
  heeft gemaakt van de algehele Nederlandse volmacht die
  hij aan erflater had verleend.
  X verzoekt de kantonrechter om een aanwijzing te geven
  ex artikel 4:210 lid 1 BW over de vraag of X verweer
  moet voeren tegen de vordering van A. De kantonrechter oordeelt dat er sprake is van een gegronde reden
  voor het geven van aanwijzingen (art. 4:210 BW), omdat
  de toewijzing van de vordering van A grote gevolgen
  heeft voor de nalatenschap en aan het voeren van verweer substantiële kosten zijn verbonden die ten laste van
  de nalatenschap komen. De kantonrechter overweegt
  dat het niet voeren van verweer in beginsel ertoe leidt
  dat de vordering van A wordt toegewezen. Daarom geeft
  de kantonrechter de aanwijzing dat X verweer moet voeren tegen de vordering. Het is aan X om in overleg met
  de advocaat te bepalen op welke wijze verweer wordt
  gevoerd.
   X vraagt ook om een aanwijzing over het voornemen om
  geen aansprakelijkheidsprocedure te starten tegen de
  echtgenote van A, eventueel samen met de andere erfgename, voor het onrechtmatig handelen als executeur/
  vereffenaar van de nalatenschap. De kantonrechter
  overweegt dat deze keuze haar juist lijkt, gezien de kosten van juridische bijstand, de onduidelijkheid over de
  eventuele aansprakelijkheid van de voormalige executeurs/vereffenaars en het feit dat het primaire verweer
  zal zijn dat de rechter in de Verenigde Staten onbevoegd
  is.
  Verzoek tot uitoefening bevoegdheden vereffenaars bij onbekende erfgenamen
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  24
  april
  2015,
  ECLI:NL:RBMNE:2015:2971
  
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  Erflaatster heeft geen uiterste wil gemaakt. De thans
  opgespoorde erfgenamen hebben de nalatenschap beneficiair aanvaard. Dit betekent dat op grond van artikel
  4:195 lid 1 BW alle erfgenamen gezamenlijk vereffenaar
  zijn. Het is echter niet duidelijk of alle erfgenamen al
  zijn opgespoord. Daarom verzoeken de bekende erfgenamen de kantonrechter of zij hun bevoegdheden als
  vereffenaar gezamenlijk mogen uitoefenen op grond van
  artikel 4:198 BW, zodat zij de schuldeisers kunnen voldoen. Nu kunnen de erfgenamen de schulden van de
  nalatenschap niet voldoen, omdat zij geen toegang hebben tot de rekeningen.
  De kantonrechter wijst het verzoek toe met de overweging dat toewijzing van dit verzoek in het belang van de
  schuldeisers is. De vereffening van een nalatenschap
  heeft tot doel de positie van de schuldeisers te waarborgen. Het alternatief is dat de rechtbank een vereffenaar
  benoemt, maar dit leidt tot hogere kosten. Er is volgens
  de kantonrechter geen reden om te oordelen dat de
  schuldeisers de daaraan verbonden bescherming nodig
  hebben. Daarbij heeft de notaris voldoende onderzoek
  naar de erfgenamen gedaan, zodat dit toewijzing van het
  verzoek niet in de weg staat.
   Uitleg testament
  • Rb. Amsterdam 29 april 2015, ECLI:NL:RBAMS:
  2015:2401
  Erflater heeft in zijn testament een ouderlijke boedelverdeling OBV opgenomen. Erflater heeft daarbij bepaald
  dat zijn echtgenote X het recht heeft de OBV geheel of
  gedeeltelijk niet te aanvaarden. Dit dient zij binnen acht
  maanden na overlijden kenbaar te maken bij notariële
  akte. Als gebruik wordt gemaakt van deze ‘tenzij-clausule’, dan komt X het legaat toe van vruchtgebruik over
  het gedeelte van zijn nalatenschap dat niet door haar in
  eigendom wordt verkregen. X heeft binnen acht maanden gekozen voor het recht van vruchtgebruik van de
  gehele nalatenschap, maar deze keuze is niet vastgelegd
  in een notariële akte. De overige erfgenamen hebben een
  jaar later meegewerkt aan de totstandkoming van de akte
  waarin de keuze voor het legaat is neergelegd.
  Thans is onder meer in geschil de vraag of het vruchtgebruik van X rechtsgeldig is gevestigd, omdat X haar
  keuze niet binnen acht maanden in een notariële akte
  heeft vastgelegd en omdat X de verwerping van de nalatenschap niet heeft ingeschreven in het boedelregister
  (art. 4:191 lid 1 BW). De rechtbank oordeelt dat het niet
  inschrijven van de verwerping van de nalatenschap in
  het boedelregister het aanvaarden van het legaat niet in
  de weg staat. De bepaling over de wijze van het doen
  van de keuze is volgens de rechtbank een kwestie van
  uitleg (art. 4:46 BW). Het legaat strekt ter voldoening
  aan een natuurlijke verbintenis. De termijn die in de
  uiterste wil is opgenomen, vormt volgens de rechtbank
  alleen een aansporingstermijn voor X om een keuze te
  maken en het vastleggen daarvan in een notariële akte is
  slechts een instructie ter wille van de duidelijkheid.
   Deze bepaling vormt geen afzonderlijke verplichting,
  die bij niet-nakoming moet leiden tot verval van rechten. Anders wordt afbreuk gedaan aan de wil van erfladoi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  ter en wordt de voldoening aan de natuurlijke verbintenis niet gerealiseerd.
  rechtbank is er daarom geen sprake van gewichtige redenen als bedoeld in artikel 4:5 BW.
  Mei 2015
  
  Uitleg opeisbaarheidsclausule
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  19
  mei
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:3549
  In de uiterste wil van erflater, opgesteld in 2009, is
  opgenomen dat de vorderingen van de kinderen opeisbaar zijn als de echtgenote X ‘ter voorziening in haar
  levensonderhoud’ aanspraak maakt op een voorziening
  van overheidswege waarvoor een vermogenstoets wordt
  gehanteerd. X was ten tijde van het maken van de uiterste wil al opgenomen in een verzorgingstehuis. Sinds
  2013 moet X voor deze AWBZ-zorg een eigen bijdrage
  voldoen, die is gebaseerd op haar vermogen. De
  bewindvoerder heeft de kantonrechter verzocht om een
  machtiging te verlenen tot het uitkeren van de vorderingen van de kinderen, maar dit verzoek is afgewezen.
   In hoger beroep oordeelt het hof dat – gelet op de verhoudingen die erflater wilde regelen en de omstandigheden waaronder de uiterste wil is gemaakt (art. 4:46 BW)
  – de opeisbaarheidsclausule beoogt te regelen dat de
  vorderingen van de kinderen ook opeisbaar zijn als X
  ‘ter voorziening in de kosten van verzorging en verpleging’ aanspraak maakt op een voorziening van overheidswege waarvoor een vermogenstoets wordt gehanteerd. Een belangrijke omstandigheid is dat X ten tijde
  van het maken van de uiterste wil al was opgenomen in
  het verzorgingstehuis. Verder acht het hof van belang
  dat de notaris een standaardmodel van de Koninklijke
  Notariële Beroepsorganisatie KNB heeft gebruikt en dat
  dit model inmiddels is aangepast, in die zin dat de vorderingen opeisbaar worden als inkomenstoetsen en vermogenstoetsen worden gehanteerd.
  Verzoek tot opheffing en wijziging legaat ex artikel 4:123 BW
  • Rb. Amsterdam 6 mei 2015, ECLI:NL:RBAMS:
  2015:2337
  Erflaatster heeft A, B en C tot erfgenaam benoemd,
  ieder voor een derde deel. A is daarnaast executeur. De
  erfgenamen hebben de nalatenschap zuiver aanvaard.
  Verder heeft erflaatster aan twee stichtingen totaal 30
  procent van het saldo van haar nalatenschap gelegateerd.
  Vaststaat dat de executeur de legaten aan beide stichtingen niet volledig heeft uitgekeerd voordat hij vermogen
  uit de nalatenschap aan B en C ter beschikking heeft
  gesteld.
   Thans vorderen de stichtingen een verklaring voor recht
  dat zowel A als B en C met hun gehele vermogen aansprakelijk zijn voor de afgifte van ieder een derde deel
  van de legaten. B en C stellen dat zij in het geheel niet
  op de hoogte waren dat de executeur de legaten nog niet
  had uitgekeerd en verzoeken de rechtbank om de legaten
  op grond van artikel 4:123 BW op te heffen dan wel te
  wijzigen. De rechtbank overweegt dat een legaat op
  grond van artikel 4:117 BW in beginsel ten laste van de
  gezamenlijke erfgenamen komt. De zuivere aanvaarding
  leidt ertoe dat de stichtingen hun legaat kunnen verhalen op de goederen van de nalatenschap van erflaatster
  (art. 4:184 lid 1 BW) en naar evenredigheid op het eigen
  vermogen van de erfgenamen (art. 4:184 lid 2 BW). Dat
  de executeur zijn taken niet op juiste wijze heeft volbracht en B en C niet op de hoogte waren van het feit
  dat de executeur de legaten nog niet had uitbetaald, is
  volgens de rechtbank onvoldoende om het legaat op te
  heffen dan wel te wijzigen ex artikel 4:123 BW. Dat B
  en C het vermogen afkomstig uit de nalatenschap
  inmiddels grotendeels hebben geconsumeerd, komt voor
  hun eigen rekening en risico en wordt eveneens niet
  aangemerkt als een omstandigheid als bedoeld in artikel
  4:123 BW. Dit betekent dat de rechtbank het verzoek tot
  opheffing of wijziging van de legaten afwijst. B en C zijn
  ieder gehouden om de legaten naar evenredigheid van
  hun erfdeel te voldoen uit de nalatenschap dan wel hun
  eigen vermogen.
   Volgens de rechtbank komen de betalingen die A – in de
  periode dat hij nog executeur was – aan de stichtingen
  heeft gedaan naar evenredigheid in mindering op de
  bedragen die B en C aan de stichtingen zijn verschuldigd. De betalingen die hij heeft gedaan nadat hij was
  ontslagen als executeur, komen alleen in mindering op
  het bedrag dat A als erfgenaam aan de stichtingen is verschuldigd.
  Ten slotte wijst de rechtbank het verzoek van B en C
  om op grond van artikel 4:5 BW het verschuldigde
  bedrag in termijnen te mogen betalen af. De rechtbank
  overweegt dat de legaten al vijf jaar opeisbaar zijn en dat
  het grotendeels consumeren van de uitkeringen voor
  eigen rekening en risico van B en C komt. Volgens de
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Zuivere aanvaarding nalatenschap ex artikel 4:192
  lid 1 BW
  • HR 22 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1284
  In geschil is of de erfgenamen de nalatenschap van erflaatster zuiver hebben aanvaard doordat zij (met hun
  partners) op de dag van erflaatsters overlijden een maaltijd hebben genuttigd betaald uit de nalatenschap. De
  Hoge Raad stelt voorop dat een erfgenaam die zich
  ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als een zuiver
  aanvaard hebbende erfgenaam gedraagt, de nalatenschap
  op grond van artikel 4:192 lid 1 BW zuiver aanvaardt,
  tenzij hij zijn keuze voor beneficiaire aanvaarding of
  verwerping al eerder heeft uitgebracht. Het hangt van
  de omstandigheden van het geval af of uit de gedragingen van een erfgenaam de bedoeling kan worden afgeleid de nalatenschap te aanvaarden. Zijn er zoals in deze
  zaak meerdere erfgenamen, dan wordt dit per erfgenaam
  afzonderlijk beoordeeld (HR 20 juni 2014,
  ECLI:NL:HR:2014:1489).
   Onder het huidige artikel 4:192 lid 1 BW geldt nog
  steeds de regel dat uit handelingen die zien op ‘al hetgeen tot de begrafenis betrekking heeft’ geen stilzwijgende (zuivere) aanvaarding van de nalatenschap mag
  worden afgeleid. Omdat deze handelingen erop zijn
  gericht erflaatster een passende uitvaart te bezorgen,
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  117
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  strekken deze naar hun aard niet ertoe ten eigen bate
  over nalatenschapsgoederen te beschikken. Een overleg
  op de sterfdag kan worden gerekend tot handelingen die
  zijn gericht op het organiseren van een passende uitvaart. Het nuttigen van een gezamenlijke maaltijd tijdens deze voorbereidingen van de uitvaart kan onder
  omstandigheden vallen onder het maken van redelijke
  kosten daarvoor. De aangevoerde omstandigheden – te
  weten dat de zoon de kosten van de maaltijd als executeur heeft voldaan, dat de erfgenamen en hun partners
  op de sterfdag van erflaatster vanuit het huis van erflaatster de begrafenis en uitvaart hebben geregeld, dat er
  geen eten of drinken in het huis van erflaatster was en
  dat ze te ver van hun eigen huis waren om daar te gaan
  eten – rechtvaardigen dat de eenvoudige maaltijd tot de
  kosten van de uitvaart worden gerekend.
   118
  
  Zuivere aanvaarding nalatenschap ex artikel 4:192
  lid 1 BW
  • Hof ’s-Hertogenbosch 26 mei 2015, ECLI:NL:GHSHE:
  2015:1895
  X doet jegens zijn broers en zus een beroep op zijn legitieme portie in de nalatenschap van vader. Het hof
  bevestigt de uitspraak van de rechtbank dat X geen
  beroep kan doen op zijn legitieme portie, omdat hij de
  nalatenschap reeds zuiver heeft aanvaard op grond van
  artikel 4:192 lid 1 BW. X heeft na het overlijden van
  vader een enveloppe met circa € 2500 ontvangen van een
  mede-erfgenaam met de mededeling dat alle rekeningen
  waren betaald en dat ‘dit over was van de nalatenschap’.
  Door deze enveloppe te aanvaarden en het geld te houden heeft X zich volgens het hof ondubbelzinnig en
  zonder voorbehoud als een zuiver aanvaard hebbende
  erfgenaam gedragen.
  Deskundigenonderzoek ter beoordeling wilsbekwaamheid erflater
  • Hof ’s-Hertogenbosch 26 mei 2015, ECLI:NL:GHSHE:
  2015:1925
  Erflater heeft in 2008 een uiterste wil gemaakt waarin hij
  X benoemt tot enig erfgenaam en executeur. In 2009
  herroept hij alle eerder opgemaakte uiterste wilsbeschikkingen. Hij benoemt zijn broer en zus (hierna: Y c.s.)
  ieder voor een gelijk deel tot erfgenaam. Een notaris
  wordt tot executeur benoemd. Kort daarna wordt een
  beschermingsbewind ingesteld over het vermogen van
  erflater.
   X is van mening dat de uiterste wil van erflater nietig is
  ex artikel 3:34 BW vanwege de geestelijke stoornis van
  erflater. Erflater was 77 jaar oud en op het moment van
  testeren was hij op grond van artikel 60 van de Wet Bijzondere opneming psychiatrische ziekenhuizen opgenomen in een verpleegtehuis voor dementerende personen,
  waar hij verbleef op een gesloten afdeling. Op dat
  moment ontving hij zorg-zwaartepakket 7, inhoudende
  beschermd wonen met zeer intensieve zorg. Erflater had
  dit nodig wegens een psychische aandoening in combinatie met gedragsproblemen als gevolg van een dementieel beeld. Een getuige heeft verklaard dat een zorgpakket 7 altijd ziet op personen met dementie.
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  De rechtbank oordeelt op grond van het voornoemde
  dat de in 2009 gemaakte uiterste wil nietig is wegens een
  geestelijke stoornis van erflater ex artikel 3:34 BW. Het
  hof is op dezelfde gronden als de rechtbank voorshands
  van oordeel dat voldoende vaststaat dat erflater in 2009
  bij het opmaken van zijn uiterste wil wilsonbekwaam
  was. Het hof laat Y c.s. echter wel toe tot het leveren
  van (tegen)bewijs. Het hof wijst daartoe een deskundige
  aan die eerst advies zal uitbrengen.
  Aanwijzing kantonrechter ex artikel 4:210 lid 1 BW
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  27
  mei
  2015,
  ECLI:NL:RBMNE:2015:3719
  De vereffenaars verzoeken de kantonrechter om een
  aanwijzing ex artikel 4:210 lid 1 BW over de verkoop en
  levering van een onroerende zaak uit de nalatenschap.
   De vereffenaars willen de onroerende zaak aan X verkopen tegen een hoger bedrag dan de executiewaarde,
  maar verschillende schuldeisers hebben bezwaar
  gemaakt. De kantonrechter wijst het verzoek af en geeft
  geen aanwijzing. De kantonrechter ziet in dit verzoek
  geen gegronde reden, omdat de vereffenaars op grond
  van artikel 4:195 lid 1 jo. artikel 4:215 lid 1 BW bevoegd
  zijn tot de verkoop en levering van de onroerende zaak.
  Juni 2015
  Hoogte vorderingen kinderen bij wettelijke verdeling
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  2
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:3954
  Deze uitspraak ziet op de hoogte van de vordering van
  de kinderen jegens de langstlevende in geval van een
  wettelijke verdeling. Het hof oordeelt dat niet de ‘belaste verkrijging’ van de kinderen in de zin van de Successiewet 1956 (SW) bepalend is, maar het erfdeel verminderd met de erfbelasting.
  Zuivere aanvaarding nalatenschap ex artikel 4:192
  lid 1 BW
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  9
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:4166
  X is voor een derde deel erfgenaam in de nalatenschap
  van moeder. Voordat X een verklaring heeft uitgebracht
  dat hij de nalatenschap van moeder beneficiair wil aanvaarden, verkoopt hij de woning die behoort tot de nalatenschap.
   Het hof overweegt dat X zijn mogelijkheid tot beneficiaire aanvaarding niet heeft verloren als hij slechts daden
  van beheer heeft verricht. Voor de invulling van het
  begrip ‘beheer’ moet worden gekeken naar artikel 3:170
  lid 2 BW. Volgens het hof is de verkoop van de woning
  niet te beschouwen als een normale exploitatie van de
  woning als bedoeld in artikel 3:170 lid 2 BW, maar als
  andere handeling betreffende een gemeenschappelijk
  goed als bedoeld in artikel 3:170 lid 3 BW. Hieruit volgt
  dat X zich door de verkoop van de woning heeft gedragen als een ondubbelzinnig en zonder voorbehoud zuiver aanvaard hebbende erfgenaam. De vordering van X
  voor recht ter verklaring dat hij de nalatenschap van
  moeder beneficiair heeft aanvaard, wordt afgewezen.
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  Verzoek tot ontslag executeur ex artikel 4:149 lid 2
  BW
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  16
  juni
  2015,
  ECLI:NL:RBMNE:2015:4300
  Erflater is onder oud erfrecht overleden. In zijn uiterste
  wil heeft erflater de kinderen van zijn broer en zus tot
  zijn enige erfgenamen benoemd en X tot executeur. In
  2015 heeft een van de erfgenamen op grond van artikel
  4:149 lid 2 BW bij de kantonrechter een verzoek ingediend om X als executeur te ontslaan.
   De kantonrechter overweegt dat op grond van artikel
  133 van de Overgangswet (Ow) afdeling 4.5.6 BW van
  toepassing is op de benoeming van X, omdat aan X het
  recht tot inbezitneming van de nalatenschapsgoederen is
  toegekend. Een executeur kan naar huidig recht worden
  ontslagen als hij in ernstige mate tekort is geschoten in
  de vervulling van zijn taken of als van een van de erfgenamen niet kan worden gevergd dat de nalatenschap nog
  langer wordt beheerd door de executeur. Daarnaast kan
  een ernstige verstoring in de persoonlijke vertrouwensrelatie tussen een erfgenaam en een executeur door ernstig wantrouwen een gewichtige reden voor ontslag zijn.
  Het wantrouwen moet van voldoende omvang en
  gewicht, langdurig aan de gang en niet aanstonds van
  grond ontbloot zijn.
  De kantonrechter ziet in de door de erfgenaam aangevoerde gronden geen gewichtige reden tot het ontslag
  van X als executeur. Ten overvloede overweegt de kantonrechter dat erflater in zijn uiterste wil heeft bepaald
  dat de executele zal voortduren totdat zijn gehele nalatenschap is afgewikkeld. Deze bepaling – onder oud
  recht gemaakt – leidt volgens de kantonrechter ertoe dat
  op grond van artikel 133 Ow X de bevoegdheid heeft
  ook na het voltooien van zijn werkzaamheden als executeur de goederen van de nalatenschap te beheren zolang
  de nalatenschap niet is afgewikkeld.
  Recht op inzage ex artikel 843a Rv voor erfgenamen van schuldeiser
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  23
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:4554
  Y c.s. zijn de erfgenamen van erflater. Erflater had
  samen met zijn echtgenote twee geldleningen bij zijn
  broer B afgesloten. X c.s. – de erfgenamen van B – vorderen in de hoedanigheid van schuldeiser inzage in de
  aangifte erfbelasting, de aanslag erfbelasting en de overige correspondentie tussen Y c.s. en de Belastingdienst.
   Y c.s. stellen dat X c.s. geen rechtmatig belang in de zin
  van artikel 843a van het Wetboek van Burgerlijke
  Rechtsvordering (Rv) hebben en dat er bovendien geen
  correspondentie met de Belastingdienst is geweest. Het
  hof volgt de stelling van Y c.s. en oordeelt dat X c.s.
  geen rechtmatig belang hebben in de zin van artikel 843a
  Rv bij de inzage in de stukken tussen Y c.s. en de Belastingdienst. Deze stukken zien niet op de onderlinge
  rechtsverhouding tussen X c.s. en Y c.s. als schuldeiser
  en schuldenaar, maar op de rechtsbetrekking tussen Y
  c.s. en de Belastingdienst. Bovendien kan uit deze stukken niet worden afgeleid of Y c.s. de nalatenschap zuiver hebben aanvaard.
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Omvang inlichtingenplicht aan legitimaris
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  23
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:4560
  Erflaatster overlijdt en laat zes kinderen achter, onder
  wie A en B. Erflaatster heeft A tot enig erfgenaam
  benoemd. B doet een beroep op zijn legitieme portie.
  Het saldo van de nalatenschap is € 500 negatief. A heeft
  tijdens het leven van erflaatster een gift gekregen, waardoor de notaris de omvang van de legitieme portie onder
  voorbehoud heeft becijferd op € 1900. B heeft niet ingestemd met de omvang van de legitieme portie. B vordert
  primair op grond van artikel 4:78 lid 1 BW en subsidiair
  op grond van artikel 843a Rv inzage in de opgesomde
  stukken, waaronder een overzicht van alle giften die zijn
  gedaan door erflaatster en een overzicht van de aan de
  overige legitimarissen uitgekeerde bedragen, zodat daaruit mogelijk gedane giften kunnen worden afgeleid.
   Het hof oordeelt dat B op grond van artikel 4:78 lid 1
  BW recht heeft op inzage en een afschrift van alle
  bescheiden die hij voor de berekening van zijn legitieme
  portie nodig heeft. De bewoordingen ‘alle daartoe strekkende inlichtingen’ moeten weliswaar zo ruim als mogelijk worden uitgelegd, maar zijn wel beperkt tot de gegevens die daadwerkelijk nodig zijn voor de berekening
  van de legitieme portie. Vervolgens behandelt het hof
  achtereenvolgens alle gevorderde stukken, waaronder
  het overzicht van de aan de overige legitimarissen uitgekeerde bedragen. Dit overzicht acht het hof niet relevant
  voor de berekening van de omvang van de legitieme
  portie. Nu ook de inzage in de andere stukken wordt
  afgewezen, stelt het hof op verzoek van A de legitieme
  portie van B vast overeenkomstig de berekening van de
  notaris.
   Vordering krachtens finaal verrekenbeding op
  nalatenschap verjaard
  • Hof Den Haag 23 juni 2015, ECLI:NL:GHDHA:
  2015:1989
  Erflater is in 2000 overleden. Zijn echtgenote X heeft op
  grond van een finaal verrekenbeding in de huwelijkse
  voorwaarden een vordering op de nalatenschap. In
  geschil is de vraag of X en dochter Y door de conceptakte afgifte keuzelegaat de huwelijkse voorwaarden hebben
  afgewikkeld en X derhalve een vordering heeft op de
  nalatenschap. Er is geen definitieve uitvoering gegeven
  aan de afgifte van het keuzelegaat. Het hof oordeelt dat
  de notaris niet eerst de vordering van X op erflater op
  grond van de huwelijkse voorwaarden heeft vastgesteld,
  voordat de omvang van de nalatenschap met inachtneming van de verrekenvordering is vastgesteld. Dit komt
  voor rekening en risico van X. Als Y niet wilde meewerken aan een correcte afwikkeling van de huwelijkse
  voorwaarden, had X – zeker omdat zij werd bijgestaan
  door een gerenommeerd notariskantoor – alle tijd om
  haar te dagvaarden. Het opstellen van een conceptakte
  afgifte keuzelegaat is volgens het hof geen bewijs dat er
  tussen X en Y een overeenkomst tot stand is gekomen
  over de afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden en
  de afwikkeling van de nalatenschap van erflater. Er is
  
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  119
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  geen definitieve regeling tot stand gekomen. De vordering van X is in 2005 verjaard.
   120
  
  Zuivere aanvaarding nalatenschap ex artikel 4:192
  lid 1 BW
  • Rb. Limburg 25 juni 2015, ECLI:NL:RBLIM:
  2015:5403
  Erflaatster overlijdt in 2011 en laat de drie kinderen A,
  B en C achter als erfgenaam. B en C hebben samen met
  de kleinkinderen op 5 februari 2015 een akte van verwerping laten opmaken. In geschil is of B en C de nalatenschap zuiver hebben aanvaard op grond van artikel
  4:192 lid 1 BW of dat moet worden uitgegaan van de
  akte van verwerping van 5 februari 2015.
  De voorzieningenrechter oordeelt dat een drietal gedragingen van B en C heeft geleid tot zuivere aanvaarding
  van de nalatenschap. Tot de nalatenschap behoren
  meerdere panden. A heeft na het overlijden van erflaatster het beheer over de panden voortgezet. Volgens de
  voorzieningenrechter hebben B en C al dan niet stilzwijgend ingestemd met (de wijze van) het beheer door A.
  De voorzieningenrechter merkt het verzoek van B en C
  tot het afleggen van rekening en verantwoording over
  het gevoerde beheer aan als het handelen als zuiver aanvaard hebbende erfgenamen, omdat dit niet past bij het
  gedrag van iemand die de nalatenschap heeft verworpen.
  Het had volgens de voorzieningenrechter op de weg van
  B en C gelegen om samen met A direct na het overlijden
  van erflaatster het beheer te regelen in het licht van het
  al dan niet aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap.
   Bovendien hebben A, B en C de inboedel uit het ouderlijk huis verdeeld, omdat het beheer van de woning
  daarom vroeg. Ook dit geldt als daad van zuivere aanvaarding, omdat B en C het al dan niet aanvaarden of
  verwerpen van de nalatenschap toen niet expliciet aan
  de orde hebben gesteld. Ten slotte is de voorzieningenrechter van mening dat ook een daad van zuivere aanvaarding is gelegen in het verlenen van de machtiging
  aan A dan wel een derde om namens hen een bestuurlijke procedure te voeren over de waardebepaling van de
  panden in de nalatenschap die aan hen bij testament
  waren toebedeeld.
  Geen anticiperende werking wetsvoorstel bescherming erfgenamen tegen onverwachte schulden
  • Rb. Limburg 26 juni 2015, ECLI:NL:RBLIM:
  2015:5461
  Nadat de executeur uitleg heeft gegeven over de
  gevolgen van zuivere aanvaarding – waaronder de
  verplichting de schulden van de nalatenschap uit eigen
  vermogen te voldoen als de schulden de baten overtreffen – heeft X de nalatenschap van haar moeder zuiver
  aanvaard. De onterfde broer en zus van X maken
  vervolgens aanspraak op hun legitieme portie uit de
  nalatenschap van moeder en hun erfdeel uit de nalatenschap van hun eerder overleden vader. X verzoekt de
  kantonrechter om een machtiging ex artikel 4:194 BW
  om de nalatenschap van moeder alsnog beneficiair te
  
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  aanvaarden, omdat zij niet bekend was met het testament van vader.
   De kantonrechter wijst het verzoek af. Anders dan in de
  uitspraak van de Rechtbank Limburg 1 februari 2013
  (ECLI:NL:RBLIM:2013:BZ0690) wordt in dit geval de
  aangevoerde onredelijkheid wel weersproken. De onterfde broer en zus hebben namelijk ter zitting betoogd
  dat juist zij onredelijk worden benadeeld. De kantonrechter overweegt vervolgens dat aan de aangevoerde
  onredelijkheid te weinig gewicht toekomt. Bovendien
  loopt in het huidige wettelijke stelsel de zuiver aanvaardende erfgenaam altijd het risico dat de schulden hoger
  zijn dan de opbrengsten. Het wettelijke stelsel is met
  voldoende waarborgen omkleed en kan in beginsel niet
  alleen door de uitleg van de bedoelingen van erflaatster
  in een testament worden gepasseerd. Dat de wetgever
  overweegt dit wettelijke stelsel te wijzigen met het wetsvoorstel bescherming erfgenamen tegen onverwachte
  schulden (art. 4:194a BW (nieuw)) doet daar niet aan af.
  Gelet op de recente invoering van het nieuwe erfrecht in
  2003, ziet de kantonrechter geen aanleiding voor anticiperende toepassing van het wetsvoorstel.
  Vruchtgebruik op woning en inboedel
  •
  Hof
  Arnhem-Leeuwarden
  30
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHARL:2015:4810
  Erflater heeft in zijn testament zijn geregistreerde partner X en kinderen onterfd. X maakt aanspraak op de
  vestiging van het vruchtgebruik op de tot de nalatenschap behorende woning en inboedel (art. 4:29 en 4:30
  BW). De executeur heeft ex artikel 4:33 lid 2 BW opheffing verzocht tot medewerking aan het vestigen van het
  vruchtgebruik, zodat hij de woning kan verkopen,
  omdat X volgens hem geen behoefte heeft aan het
  vruchtgebruik van de woning.
   Het hof stelt voorop dat uit de parlementaire geschiedenis volgt dat de artikelen 4:29 en 4:30 BW dienen als
  vangnet voor personen van wie de verzorging niet of
  onvoldoende is gewaarborgd. De verzorgingsbehoefte
  van X is voor deze aanspraken maatgevend. Vervolgens
  oordeelt het hof dat X geen behoefte heeft aan een
  vruchtgebruik op de woning. X is 63 jaar oud, alleenstaand en heeft niet de zorg voor anderen. X is eigenaar
  van een eigen woning, waarin zij in de periode rondom
  het overlijden van erflater vrijwel permanent woonde en
  die nu nog steeds als haar hoofdverblijf dient. Niet is
  gebleken dat X genoodzaakt is haar eigen woning te verkopen. Daarnaast ontvangt X ruim € 650 bruto aan partnerpensioen, terwijl haar maandelijkse woonlasten € 250
  bedragen, en niet is gebleken dat zij niet zelf in haar
  aanvullende behoefte kan voorzien. Dat X ervoor heeft
  gekozen haar onderneming niet voort te zetten, komt
  voor haar eigen rekening en risico.
  Doorslaggevend voor het ontbreken van de verzorgingsbehoefte is het enkele gegeven dat X een eigen woning
  als hoofdverblijf ter beschikking heeft, waarvan de
  woonlasten relatief gering zijn. Dat X ook graag in de
  woonplaats van erflater wil wonen en dat dit voor haar
  een gevoelskwestie is, doet daar niet aan af.
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  Instellen van een rechtsvordering voor zichzelf
  door mede-erfgenaam
  •
  Hof
  ’s-Hertogenbosch
  30
  juni
  2015,
  ECLI:NL:GHSHE:2015:2430
  Erflater laat vier erfgenamen achter, onder wie Y. Op
  grond van een boedelvolmacht is Y onder meer gerechtigd om tot de nalatenschap behorende zaken en waarden op te vorderen, te ontvangen en daarvoor kwijting
  te verlenen en vorderingen te innen. Erflater heeft tijdens leven zijn melkveebedrijf overgedragen aan A c.s.
   Bij de verkoop heeft erflater een meerwaardeclausule
  bedongen voor zichzelf en – na zijn overlijden – voor
  zijn gezamenlijke erfgenamen. A c.s. gaan over tot verkoop en behalen bij de verkoop van het melkquotum een
  meerwaarde. Y vordert in dit geschil afgifte van deze
  meerwaarde op grond van het vervreemdingsbeding. A
  c.s. zijn van mening dat Y in persoon geen vordering op
  hen heeft, ook niet op grond van de boedelvolmacht. Y
  stelt dat zij wél bevoegd is deze vordering in te stellen
  op grond van de boedelvolmacht en een afzonderlijke
  volmacht van twee mede-erfgenamen (die overigens niet
  is overgelegd).
  Het hof overweegt dat het vervreemdingsbeding – na
  het overlijden van erflater – werking heeft tussen A c.s.
  en de gezamenlijke erfgenamen. Dit betekent dat de verplichting van A c.s. uit hoofde van het vervreemdingsbeding jegens de vier erfgenamen gezamenlijk geldt. Y
  heeft de procedure in persoon aanhangig gemaakt en
  niet in enige hoedanigheid. In de dagvaarding wordt ook
  alleen Y vermeld, zonder een toevoeging waaruit blijkt
  dat Y namens de gezamenlijke erfgenamen of de nalatenschap handelt. Nu Y onvoldoende heeft betwist dat
  zij de vordering in persoon heeft ingesteld, wordt zij
  niet-ontvankelijk verklaard.
  Juli 2015
  Aanwijzing kantonrechter ex artikel 4:210 BW
  •
  Rb.
  Midden-Nederland
  3
  juli
  2015,
  ECLI:NL:RBMNE:2015:5498
  De vereffenaar wil een tot de nalatenschap behorende
  woonark met een substantiële waarde (tussen € 500.000
  en € 600.000) verkopen, maar zoon X van erflater woont
  momenteel nog in de woonark. X is bereid de woonark
  te verlaten en heeft vervangende woonruimte gevonden,
  maar X heeft geen inkomen om de huur te bekostigen.
  De vereffenaar heeft twee opties om de woonark onbewoond te krijgen, zodat hij kan overgaan tot de verkoop.
   De eerste optie is het voeren van een gerechtelijke procedure tegen X. De tweede optie houdt in dat de nalatenschap een lening van € 8400 aan X verstrekt, zodat X
  een jaar de huur kan betalen. De vereffenaar verzoekt de
  kantonrechter om een aanwijzing ex artikel 4:210 BW
  over de tweede optie.
  Volgens de kantonrechter is hier sprake van een gegronde reden voor een aanwijzing als bedoeld in artikel 4:210
  lid 1 BW. Het verstrekken van een lening aan X – zonder duidelijkheid over de termijn waarin deze wordt
  terugbetaald – is niet zonder meer in het belang van de
  boedel. Volgens de kantonrechter is het in het belang
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  van de vereffening dat de woonark zo spoedig mogelijk
  wordt verkocht en daarmee dat X de woonark zo spoedig mogelijk verlaat. Het voeren van een gerechtelijke
  procedure kan veel tijd kosten, brengt kosten met zich
  en de uitkomst is onzeker. De tweede optie hoeft geen
  kosten voor de nalatenschap met zich te brengen, omdat
  deze optie uitgaat van een lening. Daarbij komt dat de
  lening op een bedrag van € 8400 ziet. Gelet op de verwachte opbrengst van de verkoop, is dit een reden voor
  de kantonrechter om een aanwijzing te geven conform
  de tweede optie.
   Omvang nalatenschap; schenkingen
  • Hof ’s-Hertogenbosch 7 juli 2015, ECLI:NL:GHSHE:
  2015:2494
  A en B zijn gehuwd in gemeenschap van goederen. In
  1994 hebben zij de echtelijke woning overgedragen aan
  hun vijf kinderen, onder wie X, onder voorbehoud van
  recht van bewoning tot aan hun overlijden. De kinderen
  hebben een schuldbekentenis getekend en daarbij is
  afgesproken dat deze schuld in vijf jaar wordt afgelost
  door middel van schenkingen van A en B aan de kinderen ter hoogte van de schenkingsvrijstelling. Bij de verkoop van de woning aan de kinderen is eenmalig daadwerkelijk geschonken. A is in 1994 overleden en had een
  ouderlijke boedelverdeling OBV in zijn testament opgenomen. In 2001 heeft B de (echtelijke) woning verlaten
  en hebben de kinderen de woning verkocht. Ieder van
  de kinderen heeft een vijfde deel van de verkoopopbrengst ontvangen. Daarna overlijdt B. B heeft X tot
  enig erfgenaam en executeur benoemd.
  In deze procedure vorderen de andere kinderen hun erfdeel uit A’s nalatenschap. X stelt dat de kinderen nog
  een schuld aan B hadden, omdat er slechts eenmalig
  daadwerkelijk een bedrag is geschonken, en beroept zich
  op verrekening. Het hof oordeelt als volgt: het was de
  bedoeling van A, B en de kinderen dat de koopsom
  kwijtgescholden zou worden, maar wegens fiscale
  beweegredenen is dit verdeeld over vijf jaar. Partijen
  waren niet juridisch geschoold en de familierelaties
  waren in die periode nog goed. Het was bewijstechnisch
  verstandig geweest als B jaarlijks de schenking aan de
  kinderen had overgemaakt en de kinderen dit bedrag
  vervolgens hadden teruggeboekt ter aflossing van hun
  schuld of dat de uitvoering van de ‘aflossingen’ niet feitelijk had plaatsgevonden maar door middel van schriftelijk ondertekende bevestigingen. Dit is niet gebeurd.
   Het hof acht het echter volkomen aannemelijk dat de
  uitvoering van deze afspraken stilzwijgend heeft plaatsgevonden overeenkomstig de bedoeling van partijen en
  dat de kinderen daarop gerechtvaardigd hebben mogen
  vertrouwen. Ook X zelf heeft geen feitelijke schenkingen gekregen, heeft niet feitelijk op zijn schuld afgelost
  en heeft daarvan geen boekhouding bijgehouden, zodat
  het de schijn heeft dat ook hij is uitgegaan van een stilzwijgende aflossing. Bovendien zijn de vorderingen van
  moeder op de kinderen niet opgegeven voor de inkomstenbelasting en hebben de partijen geen aandacht
  besteed aan deze vorderingen bij de verkoop van het
  
  TE oktober 2015 | nr. 5
  
  121
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  huis in 2001, terwijl B op dat moment om geld verlegen
  zat.
  Ook het advies van de belastingadviseur destijds dat het
  doen van de schenkingen niet meer fiscaal aantrekkelijk
  was, doet hier niets aan af. Dit advies is niet besproken
  met de kinderen, zodat geen wijziging van de gemaakte
  afspraken (van stilzwijgende aflossing) heeft plaatsgevonden. Bovendien is er geen verrekenverklaring uitgebracht aan de kinderen, zodat de kinderen gerechtvaardigd erop konden vertrouwen dat de schuld stilzwijgend
  werd gedelgd uit stilzwijgende schenkingen.
  122
  
  Opzettelijk verzwijgen nalatenschapsgoed
  • Hof Den Haag 14 juli 2015, ECLI:NL:GHDHA:
  2015:2195
  X en Y zijn enig erfgenaam in de nalatenschap van erflaatster. Enkele maanden voor het overlijden van erflaatster heeft Y op grond van een volmacht € 643.497 van
  de Zwitserse bankrekening van erflaatster naar zijn
  eigen rekening overgemaakt. Dit was volgens Y een
  schenking. X is van mening dat Y zijn aandeel in deze €
  643.497 aan X heeft verbeurd, omdat de overboeking
  zonder rechtsgrond heeft plaatsgevonden en Y de transactie opzettelijk heeft verzwegen bij de afwikkeling van
  de nalatenschap (art. 3:194 lid 2 BW).
   Het hof buigt zich eerst over de vraag of sprake is van
  een schenking van erflaatster aan Y. Omdat Y het geld
  naar zichzelf heeft overgemaakt, liggen de stelplicht en
  bewijslast bij Y. De verklaring dat erflaatster ‘thuis was
  in financiële zaken’ toont onvoldoende aan dat sprake
  was van een schenking, temeer omdat erflaatster niet
  zelf de opdracht heeft gegeven om het bedrag aan Y
  over te boeken en erflaatster de schenking niet schriftelijk heeft vastgelegd. Op basis van de gestelde feiten
  oordeelt het hof dat geen sprake is van een schenking en
  dat Y zonder recht of titel eigenmachtig € 643.497 naar
  zijn eigen rekening heeft overgemaakt.
  Voor de vraag of Y zijn aandeel in dit bedrag heeft verbeurd op grond van artikel 3:194 lid 2 BW is opzet vereist: Y wist of behoorde te weten dat de vordering op
  hem uit hoofde van onverschuldigde betaling tot de
  nalatenschap behoort. Volgens het hof heeft Y deze vordering opzettelijk verzwegen. Y had na het overlijden
  van erflaatster direct melding moeten maken van de
  door hem gestelde ‘schenking’. Pas een jaar later meldt
  Y de schenking, waardoor de omvang van de nalatenschap in zijn ogen minder bedraagt dan die volgens X
  moet zijn. Daarmee staat volgens het hof vast dat Y op
  enig moment heeft geprobeerd een goed buiten de verdeling te houden. Hierbij is niet van belang dat X op de
  hoogte was van het bestaan van de Zwitserse bankrekening, hoewel hij niet op de hoogte was van de omvang
  daarvan. De sanctie van artikel 3:194 lid 2 BW vervalt
  niet omdat Y later alsnog de vordering heeft gemeld. Y
  heeft onrechtmatig gehandeld en alle gevolgen daarvan
  zijn voor zijn rekening en risico. Y verbeurt zijn aandeel
  in de vordering aan X.
   TE oktober 2015 | nr. 5
  
  Beneficiaire erfgenamen niet aansprakelijk voor
  bestuursdwang na overlijden van erflater
  • Rb. Noord-Nederland 22 juli 2015 (k.g.),
  ECLI:NL:RBNNE:2015:3587
  Erflater is in 2003 overleden. De kinderen X c.s. zijn
  enig erfgenaam en hebben de nalatenschap beneficiair
  aanvaard. Tot de nalatenschap behoort een onroerende
  zaak die in slechte staat verkeert en een gevaar oplevert
  voor de directe omgeving. De gemeente heeft eerst een
  bestuursdwangbeschikking verstuurd aan X c.s. tot het
  treffen van maatregelen. Omdat X c.s. hieraan geen
  gehoor hebben gegeven, is de gemeente zelf overgegaan
  tot sanering van de onroerende zaak. Vervolgens heeft
  de gemeente een dwangbevel gestuurd tot het vergoeden
  van de saneringskosten en bij het uitblijven daarvan
  loonbeslag gelegd. Thans vorderen X c.s. in kort geding
  opheffing van het loonbeslag.
  De voorzieningenrechter oordeelt dat de loonbeslagen
  moeten worden opgeheven, omdat de dwangbevelen
  niet voldoen aan de bepalingen van de Algemene wet
  bestuursrecht. Bovendien leidt een andere uitkomst volgens de voorzieningenrechter ertoe dat de beneficiaire
  aanvaarding een lege huls is, omdat de erfgenamen in
  dat geval tot het meerdere aansprakelijk zijn dan volgt
  uit de baten van de nalatenschap. Uit de wet volgt dat
  beneficiaire erfgenamen niet aansprakelijk zijn voor de
  tekorten uit een nalatenschap. Dit is slechts anders, als
  een beroep wordt gedaan op artikel 4:182 lid 2 BW. Nu
  dit niet het geval is, zijn X c.s. niet met hun eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. De voorzieningenrechter wordt in dit oordeel
  gesterkt, omdat X c.s. hebben vertrouwd op de mededelingen van de boedelnotaris en zijn advies hebben afgewacht.
   Augustus 2015
  Verzoek tot opheffing testamentaire last ex artikel
  4:134 BW
  • Rb. Zeeland-West-Brabant 20 augustus 2015,
  ECLI:NL:RBZWB:2015:5579
  Erflater heeft A tot enig erfgenaam benoemd onder de
  last aan ieder van zijn kinderen bedrag X renteloos
  schuldig te erkennen, opeisbaar bij het overlijden van A;
  een zogenoemde ‘ik-opa-clausule’. Vanwege de wijziging van artikel 10 SW 1956 per 1 januari 2010 verzoekt
  A op grond van artikel 4:134 BW opheffing van de testamentaire last.
  De rechtbank overweegt dat eerst moet worden vastgesteld of de ‘ik-opa-clausule’ kwalificeert als een last
  (art. 4:130 BW). Anders dan bij een legaat ontstaat er bij
  een last geen vorderingsrecht jegens één of meer erfgenamen of legatarissen. Bij de beoordeling of sprake is
  van een legaat of een last is doorslaggevend of erflater
  een vorderingsrecht heeft toegekend aan de kinderen
  van A. De rechtbank is van mening dat de ‘ik-opa-clausule’ in de uiterste wil van erflater – ondanks dat deze is
  opgenomen onder het kopje ‘last’ – moet worden aangemerkt als een legaat. Dit volgt volgens de rechtbank uit
  de volgende bewoordingen: ‘Ik verbind aan deze last de
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud Universiteit Nijmegen 59665+65441
  
  beperking dat de lastbevoordeelden geen enkel ander
  recht zullen hebben dan het recht van opeising na het
  overlijden van A.’ Hieruit volgt dat erflater aan de kinderen van A een vorderingsrecht heeft toegekend, zodat
  sprake is van een legaat. Het verzoek tot opheffing van
  de testamentaire last wordt afgewezen.
  123
  
  doi: 10.5553/TE/187416812015016005004
  
  TE oktober 2015 | nr. 5.
  