text: Dit artikel uit Handicap & Recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Applaus en verwachtingen
  Mr. D.C. Houtzager*
  
  Op 14 juni 2016 klinkt een welgemeend applaus in de
  grote vergaderzaal van de Verenigde Naties in New
  York. De voorzitter van de jaarlijkse Conference of State
  Parties deelt mee dat Nederland zojuist het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van Personen met een
  Handicap (IVRPH) heeft geratificeerd. Een Nederlandse regeringsdelegatie heeft juist voor het begin van de
  vergadering het ratificatiedocument gedeponeerd bij de
  VN.
  Goedkeuring van het verdrag in
  Nederland
  In Nederland zelf ging een zucht van verlichting op
  onder mensen die uitkeken naar de ratificatie. Na de
  ondertekening van het verdrag in 2007, heeft het negen
  jaar geduurd voordat het Nederlandse parlement het
  verdrag goedkeurde. Op Ierland na is Nederland het
  laatste land in de Europese Unie dat tot ratificatie is
  overgegaan. Dat het negen jaar heeft geduurd, heeft te
  maken met de Nederlandse wens om wetgeving en
  beleid op orde te hebben op het moment van ratificatie
  van een verdrag. Toch bestaat ook de indruk dat de
  angst dat ratificatie veel geld zou kosten en extra
  regelgeving zou betekenen, een vertragende rol heeft
  gespeeld. Uiteindelijk heeft onderzoek naar nalevingskosten uitgewezen dat de kosten voor het verrichten van
  doeltreffende aanpassingen, door bijvoorbeeld het midden- en kleinbedrijf, geen onoverkomelijke drempel
  
  *
  1.
  Mr. D.C. (Dick) Houtzager is lid van het College voor de Rechten van
  de Mens en hoofdredacteur van Handicap & Recht.
  SEOR: Economische gevolgen van ratificatie van het VN Verdrag Handicap, Rotterdam, 2013.
  doi: 10.5553/HenR/246893352016000001001
  
  zouden opwerpen.1 Misschien was er sprake van koudwatervrees.
   Op grond van de uitvoeringswet zijn met ingang van 14
  juni 2016 de Kieswet en de Wet gelijke behandeling op
  grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ)
  aangepast. De aanpassingen in de WGBH/CZ komen in
  deze uitgave uitgebreid aan bod in een bijdrage van
  Goudsmit. In de Kieswet is, na debat in de Tweede
  Kamer, vastgelegd dat gemeenten er zorg voor moeten
  dragen dat alle stemlokalen toegankelijk zijn voor mensen met een lichamelijke beperking. Dat wordt als winst
  gezien, omdat in het oorspronkelijke wetsvoorstel
  slechts een percentage van 25% toegankelijke stemlokalen verplicht werd gesteld. Een amendement dat er voor
  pleitte om mensen met een verstandelijke beperking in
  het stemhokje bij te laten staan door een vertrouweling
  of een lid van het stembureau, haalde geen meerderheid.
  Een nieuw tijdschrift
  Het IVRPH is de weerslag van een paradigmaverschuiving: het denken over mensen met een beperking is verschoven van een zorgbenadering naar een sociale benadering. Vroeger werden beslissingen genomen voor en
  over mensen met een beperking, vanuit de overtuiging
  dat zij zorg of bescherming nodig hadden of vanuit het
  uitgangspunt dat de samenleving beschermd moest worden tegen bijvoorbeeld mensen met psychiatrische problematiek. Inmiddels heeft de mening postgevat dat
  mensen met een beperking burgers zijn en dezelfde
  rechten hebben als ieder ander. Daar hoort bij dat mensen met een beperking en hun organisaties betrokken
  moeten worden bij het opstellen van wetten en regels
  die hen aangaan. Dat vergt van het rijk en van gemeenten, die de duty bearers van het verdrag zijn, extra inzet
  om overleg en inspraak te organiseren. Bij die veranderde denkwijze komen uiteraard allerlei vraagstukken op.
   H&R november 2016 | nr. 1
  
  1
  
  Dit artikel uit Handicap & Recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Het is een wereld in beweging en een proces dat juristen
  en beleidsmakers steeds voor nieuwe dilemma’s stelt.
  Actualiteiten in de zorg, de maatschappelijke ondersteuning, maar bijvoorbeeld ook in het verzekerings- en
  familierecht moeten met een andere blik bekeken worden.
  Het tijdschrift Handicap & Recht is daar het nieuwe
  platform voor. Handicap & Recht verschijnt tweemaal
  per jaar en richt zich vooral op mensen die werkzaam
  zijn in de rechtspraktijk, in beleidsfuncties bij overheden en maatschappelijke organisaties en in de wetenschap. Artikelen zijn prikkelend en informatief en worden geschreven door deskundige auteurs.
  Van passend onderwijs tot
  Wmo
  
  2
  
  Ten slotte komt een set langverwachte uitspraken van
  de Centrale Raad van Beroep aan bod. Om zelfstandig te
  kunnen wonen heb je hulp nodig, die is afgestemd op de
  beperking die je hebt. Dat is een uitgangspunt van de
  Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zoals die in
  2015 is gewijzigd. De inzet van een aantal rechtszaken
  was de vraag of gemeenten, als uitvoerders van de Wmo,
  het aantal uren voor hulp bij het huishouden mochten
  verminderen. In mei 2016 deed de CRvB zijn uitspraak
  over de gemeentelijke verplichtingen. In hun annotatie
  geven Vermaat en Bruggeman er duiding aan.
  Nederland gaat over twee jaar weer naar de VN. Dan
  om het eerste landenrapport te presenteren aan het toezichthoudend comité. Handicap & Recht kan bij het
  opstellen van het landenrapport en bij het opstellen van
  schaduwrapporten door ngo’s, een rol spelen. De artikelen in het blad geven een goed beeld van de stand van
  zaken van de implementatie van het verdrag.
   Dit eerste nummer behandelt een aantal van de regels
  die aan verandering onderhevig zijn. Bijvoorbeeld het
  passend onderwijs. De problematiek van thuiszitters,
  leerlingen die geen onderwijs op een school volgen, is
  met de invoering in 2015 van de Wet passend onderwijs
  nog niet opgelost. We moeten toe naar inclusief onderwijs, lijkt de strekking van General Comment no. 4 van
  het VN-comité dat toezicht houdt op de naleving van
  het verdrag.2 Voldoet passend onderwijs aan die eis uit
  het verdrag? De bijdrage van Schoonheim geeft, aan de
  hand van een recent onderzoek naar het recht op inclusief onderwijs, het startschot voor de discussie daarover.
  Een ander heikel punt: volgens het verdrag hebben
  mensen met beperkingen recht op gelijkheid voor de
  wet. Artikel 12 IVRPH schrijft voor dat zij in alle aspecten van het leven handelingsbekwaam zijn. Het Comité
  is in General Comment no. 1 uit 2014 resoluut in zijn
  uitleg hiervan: alle vormen van substituted decision
  making moeten worden vervangen door supported decision making: de betrokkene moet zelf zijn beslissingen
  kunnen nemen. En als hij daartoe moeilijk in staat is,
  dient hij hierbij te worden ondersteund. Plaatsvervangende besluitvorming, door een familielid of een professional, past daar niet in. Blankman en Vermariën hebben onderzocht hoe de Nederlandse wetgeving over
  curatele, bewindvoering en mentorschap (Wet CBM)
  zich verhoudt tot dat verdragsartikel en tot het EVRM.
   Nog een onderwerp dat voor discussie zorgt: dwang in
  de zorg. Begin september 2016 publiceerde de NRC een
  serie artikelen over het in isolatie plaatsen van cliënten
  in psychiatrische instellingen. Er is een tendens in
  instellingen om de praktijk van isolatie of separeer te
  verminderen, maar het komt nog steeds voor. Artikel 14
  IVRPH gaat over het recht op vrijheid. Dat is bij het
  gedwongen separeren direct aan de orde. Ippel en Blok
  gaan daarop in vanuit de praktijk en vanuit een rechtssociologisch perspectief.
  2.
  Vindplaats van de General Comments: www.ohchr.org/EN/HRBodies/
  CRPD/Pages/GC.aspx.
  H&R november 2016 | nr. 1
  
  doi: 10.5553/HenR/246893352016000001001.
  