text: MAB
  
  Wet- en
  r e g e lg e v in g
  A dviseur
  
  De accountant als
  scheidsrechter?
  Over de mogelijke rol van de accountant in arbitrage
  Drs. H. H. H. W ielem an
  
  Inleiding1
  Partijen in een zakelijke transactie kunnen beslui­
  ten om een commercieel geschil langs de weg
  van arbitrage te laten beslissen. Dergelijke
  geschillen kunnen zich onder andere voordoen bij
  overnamesituaties en in handelstransacties. Op
  grond van zijn financiële deskundigheid kan een
  registeraccountant gevraagd worden om als arbi­
  ter op te treden. In dit overzichtsartikel wordt aan­
  gegeven wat arbitrage is en welke rol een accoun­
  tant in arbitrage kan spelen. Daarnaast worden
  enige attentiepunten in het arbitrageproces be­
  handeld.
  De volgende onderwerpen komen aan de orde:
  1 Wat is arbitrage?
  2 De accountant en arbitrage.
  3 Benoeming en aanvaarding van de opdracht.
  4 De behandeling van het geschil.
  5 Het vonnis.
  6 De opdracht tot tact finding.
  1 Wat is arbitrage?
  1.1 Inhoud en toepassingsgebied
  Bij arbitrage verzoeken de partijen aan een ander
  dan de gewone rechter om in een commercieel
  geschil vonnis te wijzen. De partijen benoemen
  één of meer arbiters en kunnen zelf regels geven
  voorde procedure. Of in een commercieel geschil
  gekozen wordt voor arbitrage is afhankelijk van
  de branche en het onderwerp. Arbitrage wordt
  vaak toegepast in de internationale handel als
  methode voor het oplossen van conflicten. Ook
  buiten de handel wordt nogal eens voor arbitrage
  gekozen, bijvoorbeeld bij disputen in de bouw­
  96
  
  sector. Daarnaast wordt arbitrage toegepast bij
  de bepaling van de omvang van een schade en de
  vaststelling van een koopprijs of tarieven. Zo kun­
  nen ook de bepaling van een overnameprijs, een
  beroep op balansgaranties en de beoordeling of
  overeengekomen grondslagen voor de waarde­
  ring van activa en passiva juist zijn toegepast voor
  arbitrage in aanmerking komen.
   Arbitrage biedt het voordeel dat het ruimte laat
  voor een meer informele oplossing van geschil­
  len. Door bij het aangaan van een transactie de
  mogelijkheid tot arbitrage overeen te komen, kun­
  nen partijen voorkomen dat in de overeenkomst
  een groot aantal contractrisico’s met een hoge
  mate van detail geregeld dient te worden. Als par­
  tijen zelf één of meer materiedeskundigen benoe­
  men om in hun zakelijk geschil te beslissen kan dit
  zowel de snelheid als de kwaliteit van de oplos­
  sing ten goede komen. Daarnaast kunnen partijen
  prijs stellen op de grotere beslotenheid van arbi­
  trage boven de overheidsrechtspraak. Overigens
  zal in veel gevallen een commercieel geschil wor­
  den voorgelegd aan de gewone rechter ter beoor­
  deling. Indien echter een afspraak bestaat tussen
  partijen dat een conflict tussen hen beslist zal
  worden door een arbitrale procedure, dan is de
  weg naar de overheidsrechter afgesloten.
  1.2 Wettelijk kader
  Ten aanzien van arbitrage geldt een aantal wette­
  lijke bepalingen. De bepalingen zijn sinds 1986
  vastgelegd in de artikelen 1020 tot en met 1076
  Drs. H. H. H. Wieleman studeerde Fiscale Economie aan
  de Erasmus Universiteit Rotterdam; postdoctoraal
  Accountancy en EDP-accountant in Rotterdam; vennoot
  in Arthur Andersen & Co., Rotterdam.
  m aart 1992
  
  MAB
  
  van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvorde­
  ring. Op grond van de wet hebben partijen echter
  op ruime schaal de gelegenheid afwijkende rege­
  lingen te treffen. De wettelijke bepalingen moeten
  een zorgvuldige arbitrageprocedure waarborgen.
   1.3 Arbitrage versus bindend advies
  Zoals genoemd gelden er voor arbitrage diverse
  vormvoorschriften. Partijen kunnen evenwel kie­
  zen voor een alternatieve vorm van conflictbe­
  slechting, te weten bindend advies. Bindend
  advies is een uitspraak van een derde (de bindend
  adviseur) waarbij partijen vooraf overeengeko­
  men zijn zich naar die uitspraak te zullen gedra­
  gen. De procedure voor bindend advies is bedui­
  dend informeler dan voor arbitrage; er zijn geen
  wettelijke regels voor bindend advies. Voor de
  wijze van benoeming van de bindend adviseur, de
  wijze van behandeling en de vormgeving van de
  beslissing gelden geen wettelijke voorschriften.2
  Voor de niet-jurist die als scheidsrechter optreedt
  lijkt een optreden als bindend adviseur de voor­
  keur te genieten boven het optreden als arbiter.
  Echter de rechtspraak tendeert ernaar om aan
  bindend adviesprocedures dezelfde kwaliteits­
  eisen te stellen als aan arbitrage. De eisen welke
  gelden ten aanzien van een zorgvuldige uitvoe­
  ring van arbitrage zal een accountant ook bij het
  uitbrengen van bindend advies in acht moeten
  nemen.
  Het ontbreken van een duidelijke algemene rege­
  ling voor bindend advies kan bij partijen leiden tot
  een voorkeur voor de wel geregelde arbitragepro­
  cedure. In dit artikel wordt niet verder ingegaan
  op het bindend advies.
   1.4 Soorten arbitrages
  Arbitrages zijn te onderscheiden in institutionele
  arbitrage en ad hoe arbitrage. Bij institutionele
  arbitrage komen partijen overeen om hun geschil
  voor te leggen aan een vast scheidsgerecht zoals
  het Nederlands Arbitrage Instituut, een internatio­
  naal arbitrage-instituut of een arbitrage-instituut
  voor een bepaalde branche.3 In ad hoe arbitrage
  formeren partijen voor een bepaalde zaak zelf een
  scheidsgerecht. Volgens het Nederlands arbitra­
  gerecht kan alleen een natuurlijk persoon als arbi­
  m aart 1992
  
  ter worden benoemd. Het scheidsgerecht heeft
  altijd een oneven aantal arbiters en kan ook uit
  één arbiter bestaan. De keuze voor één of meer
  arbiters is aan partijen. De internationale aspec­
  ten van arbitrage blijven in dit artikel buiten be­
  schouwing.4
  
  2 De accountant en arbitrage
  2.1 Bijzonder onderzoek
  Een registeraccountant is gewend om oordelen
  uit te spreken over onderwerpen die binnen het
  veld van zijn deskundigheid vallen. Deze uitspra­
  ken worden in de eerste plaats gedaan ten
  behoeve van opdrachtgevers. Het is aan de lei­
  ding van een organisatie of andere belangheb­
  benden om al dan niet conclusies te trekken uit
  het oordeel van een accountant. In arbitrage geeft
  de arbiter echter een beslissing in een geschil
  welke door de betrokken partijen nageleefd dient
  te worden. Als een accountant de rol van arbiter
  aanvaardt plaatst hij zich daarmee tussen de strij­
  dende partijen in de arena. Deze positie stelt bij­
  zondere eisen bij de aanvaarding en de uitvoering
  van een dergelijk bijzonder onderzoek.
  Alvorens een opdracht tot arbitrage te kunnen
  aanvaarden zal de accountant dienen vast te stel­
  len dat hij beschikt over voldoende deskundig­
  heid voor de opdracht en dat is voldaan aan de
  eisen van onpartijdigheid en onafhankelijkheid.
   2.2 Deskundigheid
  Op grond van zijn opleiding en ervaring zal de
  registeraccountant beschikken over kennis van
  de bedrijfseconomie en waarderingsgrondslagen
  alsmede over expertise op het gebied van finan­
  ciële analyse en evaluatie. Deze kwaliteiten kun­
  nen nuttig zijn in arbitragezaken in het bijzonder
  bij waarderingen en in schadebepalingen. Om te
  kunnen vaststellen of hij over het onderwerp van
  het dispuut voldoende deskundigheid beschikt
  moeten de zaak en de eisen voldoende duidelijk
  voorliggen. Overigens heeft de arbiter het wette­
  lijk recht om naar behoefte andere deskundigen
  te raadplegen. Daarbij kan het gaan om juridische
  advisering maar ook om technisch-inhoudelijke
  advisering van bijvoorbeeld een actuaris, een
  taxateur, een schade-expert of een technicus.
  97
  
  MAB
  
  2.3 Onpartijdigheid en onafhankelijkheid
  De Gedrags- en Beroepsregels Registeraccoun­
  tants bevatten bepalingen met betrekking tot de
  onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de
  registeraccountant.5 Deze eisen gelden ook ten
  aanzien van het werk van de registeraccountant
  die optreedt als arbiter. De wet stelt de eisen van
  onpartijdigheid en onafhankelijkheid op straffe
  van wraking (diskwalificatie) (artikel 1033). Ook
  wordt de arbiter voorgeschreven om bij zijn ver­
  moeden dat hij zou kunnen worden gewraakt dit
  schriftelijk mee te delen aan degene die hem heeft
  aangezocht dan wel aan beide partijen als zijn
  benoeming reeds heeft plaatsgevonden. Het is
  evident dat de arbiter het risico moet voorkomen
  dat zijn beslissing wordt vernietigd op grond van
  feitelijke of veronderstelde partijdigheid, het ont­
  breken van onafhankelijkheid of dat hij reeds eer­
  der op grond van wraking terzijde wordt ge­
  schoven.
   Als een accountant een benoeming tot enig arbi­
  ter in een zaak wil aanvaarden dan dient hij niet bij
  één van de partijen in een attestfunctie betrokken
  te zijn. Ook een andere vaste relatie met één of
  beide partijen kan de benoeming tot enig arbiter
  bezwaarlijk maken. Dit geldt ook bij een relatie
  van zijn kantoorverband met één of beide partijen.
  Het risico voor partijdig of afhankelijk te worden
  gehouden is groot in de situatie van partij-arbitrage. Bij partij-arbitrage benoemen partijen ieder
  één of meer arbiters, waarna een derde, of de
  aldus benoemde ’partij-arbiters’ samen een laat­
  ste arbiter als voorzitter benoemen. De gedachte
  zou kunnen opkomen dat de direct door partijen
  benoemde arbiters als pleitbezorgers optreden.
  Deze gedachte ligt zelfs voor de hand indien de
  accountant, of zijn kantoorverband, een zakelijke
  relatie heeft met de door hem benoemde partij.
  Voor alle arbiters geldt weliswaar de wettelijke eis
  van onpartijdigheid en onafhankelijkheid maar er
  bestaat een belangrijk risico dat de accountant
  die door een partij is benoemd voor partijdig of
  afhankelijk wordt gehouden. In de aanvaarding
  van een benoeming door een zakelijke relatie zou
  daarom terughoudendheid in acht moeten wor­
  den genomen.
  98
  
  Feiten en omstandigheden welke op een eventu­
  ele tegengesteldheid van belangen van de arbiter
  kunnen wijzen dienen door hem kenbaar te wor­
  den gemaakt. Overigens zijn de eisen welke aan
  de accountant-arbiter ten aanzien van deskun­
  digheid, onpartijdigheid en onafhankelijkheid
  moeten worden gesteld niet anders dan die welke
  gelden voor een niet-accountant die als arbiter
  optreedt.
  3 Benoeming en aanvaarding van de
  opdracht
  3.1 Benoeming
  De arbiter of arbiters worden benoemd op de
  wijze welke partijen zijn overeengekomen. Indien
  geen wijze van benoeming is overeengekomen
  worden de arbiters door de partijen gezamenlijk
  benoemd. Bij institutionele arbitrage geschiedt
  de benoeming volgens het gekozen arbitragere­
  glement.
   Een accountant zal het risico beoordelen dat de
  betrokkenheid bij de arbitrage kan leiden tot
  schade aan de reputatie van hemzelf of zijn kan­
  toorverband. Dit niet het minst door het risico dat
  een van de partijen zich met een beroep op pro­
  cedurefouten niet bij het vonnis wenst neer te leg­
  gen. De accountant zal nagaan hoe de arbitrageactiviteit zich verhoudt tot zijn (eventuele) be­
  roepsaansprakelijkheidsverzekering.
  3.2 De bevoegdheid om te arbitreren
  De arbiter wordt gevraagd om een uitspraak te
  doen in een aan hem voorgelegde zaak. De zaak
  kan worden voorgelegd door de eiser of door de
  beide partijen gezamenlijk. De wet bepaalt uit­
  drukkelijk dat het scheidsgerecht is gerechtigd,
  over zijn bevoegdheid te oordelen (artikel 1052­
  1). Daarbij zal het scheidsgerecht onderzoeken of
  er sprake is van een rechtsgeldig arbitragegeding.6
  3.3 De opdrachtbevestiging
  De accountant die als arbiter optreedt zal de
  opdracht vastleggen in een opdrachtbevestiging.
  Daarin worden de onderwerpen omschreven
  waarover de arbiter een oordeel moet vellen.
  Tevens worden de procedures aangegeven
  m aart 1992
  
  MAB
  
  welke in de zaak door partijen in acht moeten
  worden genomen, het recht dat van toepassing is
  en, bijvoorbeeld, welke waarderingsgrondslagen
  als toetssteen zullen gelden. De vorm van de rap­
  portage en het tijdspad zullen worden opgeno­
  men. Tevens wordt melding gemaakt van afspra­
  ken ten aanzien van de inschakeling van derden­
  deskundigen en te betalen voorschotten.
  Zoals reeds aangegeven kan volgens het Neder­
  lands arbitragerecht alleen een natuurlijk persoon
  als arbiter worden benoemd. Daardoor kan een
  opdracht niet aan een kantoorverband worden
  verleend. Binnen een kantoorverband zullen
  afspraken bestaan wie binnen het kantoorver­
  band bevoegd zijn om als arbiter op te treden. De
  accountant zal in de uitvoering van de werkzaam­
  heden kunnen steunen op collegiaal overleg en
  zonodig op ondersteunende staf.
   3.4 Honorarium
  Voordat een arbiter zijn werkzaamheden aan­
  vangt zal er een adequate regeling moeten zijn ten
  aanzien van zijn honorarium en de betaling daar­
  van. Het is gebruikelijk dat daarbij voorschotten
  worden gevraagd en dat het vonnis niet beschik­
  baar wordt gesteld voordat de honoraria zijn vol­
  daan. Het voorschot kan worden gevraagd van de
  eisende partij dan wel van beide partijen.
  4 De behandeling van het geschil
  4.1 De procedure
  De arbitrage vangt aan met de arbitrage-aanmelding met de eis en een schriftelijk antwoord. Een
  repliek en dupliek zijn mogelijk evenals een ver­
  dere schriftelijke behandeling. Vervolgens wor­
  den een of meerdere zittingsdagen gehouden.
  De zorgvuldigheid vereist dat de procedure is
  gebaseerd op hoor en wederhoor. De arbiter
  moet erop toezien dat alle informatie welke par­
  tijen aan hem doen toekomen ook en gelijktijdig
  aan de tegenpartij ter beschikking wordt gesteld.
  In eventuele hoorzittingen zullen beide partijen
  tegenwoordig dienen te zijn. Als dit niet zou
  gebeuren bestaat het risico dat het vonnis wordt
  gebaseerd op argumenten welke door de tegen­
  partij niet konden worden weerlegd. De arbiter
  m aart 1992
  
  moet tevens toezien op een voortvarend verloop
  van de procedure.
  4.2 De kwaliteit van de informatie en eigen
  onderzoek
  In zijn oordeelsvorming maakt de arbiter gebruik
  van de informatie welke door de partijen aan hem
  ter beschikking is gesteld. De arbiter zal zich
  daarbij zonder nadere verificatie mogen baseren
  op deze informatie indien deze niet door de
  andere partij is weersproken, nadat daartoe de
  mogelijkheid bestond.
   De arbiter kan partijen verzoeken om additionele
  informatie te verstrekken of andere deskundigen
  te raadplegen. Hij zal normaliter geen eigen
  onderzoek instellen naar de feiten of zelfstandig
  aanvullend onderzoek verrichten. Een eigen aan­
  vullend onderzoek behoort echter wel tot de
  mogelijkheden. De conclusies van zo’n onder­
  zoek moeten altijd aan partijen worden voorge­
  legd waarbij partijen moeten kunnen reageren.
  5 Het vonnis
  Op basis van de overlegde informatie en de argu­
  menten van partijen is het de taak van het
  scheidsgerecht om vonnis te wijzen. Dit vonnis
  kan bijvoorbeeld betrekking hebben op een finan­
  ciële vergoeding, een opdracht om een contract
  na te leven of op procedures welke de partijen in
  acht moeten nemen bij toekomstige transacties
  ondereen bestaand contract.
  Het vonnis van de arbiter dient schriftelijk te wor­
  den uitgebracht. De uitspraak kan onder andere
  omvatten een kort overzicht van de procedure,
  een weergave van de vordering en, zo die is inge­
  steld, van de tegenvordering. In het vonnis moe­
  ten, naast de beslissing, de gronden voor de in
  het vonnis gegeven beslissing zijn opgenomen.
  De uitvoerigheid van het vonnis en de mate
  waarin in detail wordt getreden staan ter beoor­
  deling van de arbiters. De accountant dient erop
  bedacht te zijn dat hij in de motivering van de uit­
  spraak mogelijk geassocieerd wordt met jaarre­
  keningen die in de zaak een rol spelen. In dat
  geval zou uit het vonnis duidelijk moeten blijken
  dat door hem geen accountantscontrole op de
  jaarrekeningen is toegepast!
  
  99
  
  MAB
  
  Het kan bij de bepaling van schadevergoeding en
  waarderingen onvermijdelijk zijn dat schattingen
  en veronderstellingen worden gemaakt en dat
  vakkundige oordeelsvorming een rol speelt.
   Zolang de arbiter aangeeft welke factoren in zijn
  overwegingen een rol hebben gespeeld en als hij
  zorgvuldig te werk is gegaan kan er geen bezwaar
  bestaan tegen zijn werkwijze.
  Het scheidsgerecht kan in elke stand van het
  geding pogen om tot een vergelijk tussen partijen
  te komen. Deze mogelijkheid bestaat tot het
  moment van het wijzen van het vonnis. Partijen
  kunnen het scheidsgerecht verzoeken om de
  inhoud van een vergelijk in een arbitraal vonnis
  vast te leggen.
  6 De opdracht tot ’fact finding’
  De reden om een registeraccountant als arbiter of
  bindend adviseur te vragen is veelal zijn speci­
  fieke deskundigheid op het terrein van het
  geschil. Van deze specifieke deskundigheid kan
  ook gebruik worden gemaakt door de overheids­
  rechter in een civiele procedure. Het optreden van
  een registeraccountant als deskundige ten
  behoeve van de rechter is in ons land niet onge­
  bruikelijk.
  Ook een arbiter of een Commissie van Arbitrage
  kunnen besluiten om voorafgaande aan of tijdens
  een procedure, een opdracht tot ’fact finding’ te
  geven aan een accountant. De accountant kan
  een rol vervullen in de verzameling van relevant
  feitenmateriaal, de samenvatting van deze infor­
  matie en de analyse van de cijfers in het kader van
  het geschil. Ook is het mogelijk dat de accoun­
  tants van de beide in het geschil betrokken par­
  tijen deze opdracht gezamenlijk uitvoeren. Voor
  het arbitrale team vormt deze vorm van uitbeste­
  ding een duidelijke ontlasting van zijn taak. De
  accountant rapporteert aan de arbiters op basis
  van zijn specifieke deskundigheid en kan de pro­
  cedurele vereisten in de arbitrage-opdracht aan
  meer juridisch geschoolden overlaten. Bij arbi­
  trage in geschillen over constructieprojecten is
  ’fact finding’ door accountants een niet ongebrui­
  kelijke fase in de procedure.
   100
  
  7 Samenvatting
  Arbitrage is een procedure voor het oplossen van
  commerciële geschillen welke in bepaalde situa­
  ties de voorkeur kan genieten boven een proce­
  dure bij de overheidsrechter. Arbitrage door
  materiedeskundigen kan leiden tot een beter en
  sneller resultaat dan de gebruikelijke rechtspraak.
  Arbitrage kan plaatsvinden in de vorm van institu­
  tionele arbitrage of ad hoe arbitrage. Ad hoe arbi­
  trage biedt de partijen de mogelijkheid om zelf
  één of meer arbiters te benoemen en ook zelf de
  regels te geven voor de arbitrale procedure. Arbi­
  trage conform een bestaand reglement, bijvoor­
  beeld van het Nederlands Arbitrage Instituut, lijkt
  te verkiezen boven ongeregelde arbitrage.
  In plaats van arbitrage kan gekozen worden voor
  de procedure van bindend advies. Deze proce­
  dure is informeler van aard. De wettelijke eisen
  welke gelden ten aanzien van een zorgvuldige uit­
  voering van arbitrage zullen evenwel ook bij het
  uitbrengen van bindend advies in acht moeten
  worden genomen.
  Een registeraccountant kan de aangewezen per­
  soon zijn om als arbiter op te treden op gebieden
  die onder zijn deskundigheid vallen. Echter, een
  accountant is meestal geen jurist en hij loopt dan
  ook het risico verstrikt te raken in juridische en
  procedurele voetangels en klemmen. De samen­
  stelling van een Commissie van Arbitrage waarin
  minimaal een jurist is opgenomen verdient de
  voorkeur.
   Alvorens een opdracht tot arbitrage te accepteren
  zal de accountant zich bewust moeten zijn van de
  taak en verantwoordelijkheid van de arbiter. De
  accountant moet over deskundigheid beschikken
  op het terrein van het conflict en hem mag geen
  gebrek aan onpartijdigheid en onafhankelijkheid
  verweten kunnen worden. Benoeming tot enig
  arbiter in een zaak waarbij de accountant een
  zakelijke relatie heeft met één van de partijen lijkt
  niet wenselijk. Evenzo kan het bezwaarlijk zijn om
  een benoeming tot arbiter in partij-arbitrage te
  aanvaarden indien met een van de partijen een
  zakelijke relatie bestaat.
  m aart 1992
  
  MAB
  
  De accountant kan een nuttige functie vervullen
  als deskundige ten behoeve van een arbiter of in
  een fact finding missie welke onderdeel van de
  arbitrageprocedure kan uitmaken.
  In de uitvoering van de procedure moet een uiter­
  ste zorgvuldigheid in acht worden genomen. Als
  dit niet gebeurt loopt de accountant het risico dat
  door de arbitrage zijn eigen reputatie in het
  geding komt!
  
  Literatuur
  Prof. Mr. P. Sanders, Het nieuwe arbitragerecht, Kluwer,
  Deventer, 1987.
  A. J. van den Berg, R. van Delden en H. J. Snijders,
  Arbitragerecht, Tjeenk Willink, Zwolle, 1988.
  Nederlands Arbitrage Instituut, Reglement ingaande 1 December
  1986, Rotterdam.
  Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Boek IV, Titel I en II,
  artikelen 1020-1076.
  Nederlands Instituut voor Registeraccountants, Gedrags- en
  Beroepsregels Registeraccountants.
  Noten
  1 De auteur is Prof. Dr. A. J. van den Berg erkentelijk voor zijn
  commentaar op een eerdere versie van dit artikel. Tevens dankt
  de auteur zijn collega’s R. W. van Tol RA en Mr. R. J. Montijn
  voor hun opmerkingen. De verantwoordelijkheid voor de inhoud
  berust geheel bij de auteur persoonlijk.
   2 Weigert één der partijen zich evenwel aan het bindend advies
  te houden, dan pleegt hij contractbreuk en kan de andere partij
  hem voor de rechter dagvaarden tot nakoming van de
  overeenkomst. De rechter kan in dat geval zowel de inhoud als
  de wijze van totstandkoming van het bindend advies beoordelen.
  Indien de rechter constateert dat het in strijd met de goede
  trouw zou zijn om de in het ongelijk gestelde partij aan het
  bindend advies te houden kan de rechter het bindend advies
  onverbindend verklaren.
  m aart 1992
  
  3 Het Nederlands Arbitrage Instituut (’NAT) is gevestigd te
  Rotterdam en stelt zich ten doel om arbitrage als middel voor de
  beslechting van geschillen te bevorderen. Het NAI heeft een
  reglement voor een goede arbitrageprocedure opgesteld en kan
  de administratieve begeleiding van de arbitrage verzorgen. Het
  NAI beschikt over een lijst met namen van mogelijke arbiters.
  Een accountant kan door het NAI worden uitgenodigd om zijn
  naam op de Algemene lijst van Arbiters te laten plaatsen. Partijen
  kunnen overeenkomen dat arbitrage zal plaatsvinden conform het
  reglement van het NAI.
  4 Indien de nationaliteit van partijen verschillend is, is er sprake
  van internationale arbitrage. De wet maakt geen onderscheid
  tussen nationale en internationale arbitrage. In internationale
  arbitrage kunnen zich evenwel een aantal bijzondere
  omstandigheden voordoen. Daarbij valt onder andere te denken
  aan de bepaling van het toepasselijk recht en aan het mogelijke
  buitenlandse primaat van wettelijke voorschriften boven een
  uitspraak op grond van billijkheid.
  5 De bepaling in de Gedrags- en Beroepsregels
  Registeraccountants 1973 ten aanzien van onpartijdigheid geldt
  voor de registeraccountants die optreden als accountant. De
  bepaling ten aanzien van onafhankelijkheid geldt voor de
  registeraccountants die optreden als openbaar accountant.
   Aangezien de registeraccountant veelal uit hoofde van zijn
  accountantsfunctie wordt gevraagd om als arbiter te fungeren
  zullen beide bepalingen op de arbitragewerkzaamheden van
  toepassing zijn. Artikel 9 bepaalt dat de registeraccountant
  onpartijdig is in zijn oordeel (lid 1). Indien de registeraccountant
  een bijzonder belang vertegenwoordigt, is hij gehouden ervoor
  zorg te dragen dat zulks aan de betrokkenen kenbaar is (lid 2).
  Artikel 22 bevat de regels ten aanzien van onafhankelijkheid.
  6 Acht het scheidsgerecht zich niet bevoegd dan is het aan de
  gewone rechter om over de zaak te oordelen. Het
  scheidsgerecht kan beslissen wel bevoegd te zijn, terwijl de
  verweerder meent dat een rechtsgeldige overeenkomst tot
  arbitrage ontbreekt. In dat geval dient de verweerder bij de
  eerste gelegenheid op het ontbreken van de geldige
  overeenkomst een beroep te doen. De beslissing van de arbiters
  dat zij zich bevoegd achten kan echter pas tegelijk met het
  eindvonnis worden aangevochten. De wettelijke regeling is zo
  ontworpen om te voorkomen dat de verweerder misbruik zou
  maken van het recht zich te beroepen op onbevoegdheid.
  101.
  