text: Het Hof stelt vervolgens vast dat geen sprake is van een
  lex generalis-lex specialisrelatie tussen artikel 4 en
  artikel 7 van de Verordening. Zodoende is ook geen
  sprake van een samenloop in inbreuken. Het middel
  wordt daarom ongegrond verklaard.
  216
  
  •
  Confiscatie
  Op 19 maart 2020 deed het Hof van Justitie EU (derde
  kamer) uitspraak in een zaak waarin het draaide om een
  in het Bulgaarse recht bestaande mogelijkheid tot civiele
  confiscatie van uit misdaad verkregen vermogen.153 De
  Bulgaarse commissie voor het bestrijden van corruptie
  en de confiscatie van vermogen meende dat de voorzitter van de raad van toezicht van een bank en zijn familie
  grote geldbedragen hadden verkregen waarvan geen
  rechtmatige herkomst kon worden vastgesteld. Door
  middel van fictieve overeenkomsten zou zijn beoogd de
  onrechtmatige herkomst van het vermogen te versluieren. In een civiele procedure werd confiscatie van het
  vermeend wederrechtelijk verkregen vermogen gevorderd, terwijl in de strafzaak nog niet tot een (onherroepelijk) oordeel was gekomen.
  De vraag die aan het hof werd voorgelegd was of het
  EU-recht (meer specifiek: kaderbesluit 2005/212/
  JBZ)154 eraan in de weg staat dat een nationale rechter
  de ontneming van wederrechtelijk verkregen vermogen
  beveelt, zonder dat de procedure die tot die ontneming
  leidt, afhankelijk is van de vaststelling van een strafbaar
  feit of van de veroordeling van de vermoedelijke daders
  van een dergelijk feit. Het Hof van Justitie EU beantwoordt deze vraag ontkennend. Het genoemde kaderbesluit heeft als doel op Europees niveau minimumregels
  te stellen over confiscatie van hulpmiddelen en
  opbrengsten die verband houden met strafbare feiten,
  153. HvJ EU 19 maart 2020, C-234/18 (Komisia za protivodeystvie na
  koruptsiyata i za otnemane na nezakonno pridobitoto imushtestvo/BP
  and Others).
   154. De verwijzende rechter had in de prejudiciële vraag gevraagd hoe
  Richtlijn 2014/42/EU moest worden uitgelegd, maar omdat het om vermeende verduisteringshandelingen ging was deze richtlijn volgens het
  Hof niet van toepassing op de voorliggende zaak. Die richtlijn vervangt
  bovendien niet de artikelen 2, 4 en 5 van het Kaderbesluit 2005/212.
  TBS&H 2020 | nr. 4
  
  om zo wederzijdse erkenning mogelijk te maken van
  rechterlijke beslissingen in strafzaken. Dat kaderbesluit
  is daarom niet van toepassing op ontnemingsprocedures
  die niet zien op de vaststelling van strafbare feiten. Om
  die reden ziet het hof geen probleem in deze vorm van
  civiele ontneming van vermogen waarvan wordt vermoed dat het uit misdrijf afkomstig is.
  Dergelijke ‘non-conviction based confiscation’ komt in
  veel Europese landen voor maar blijft daar niet zonder
  kritiek.155 In recentere Europese wetgevingsinitiatieven
  wordt de mogelijkheid van confiscatie zonder strafrechtelijke veroordeling ook expliciet benoemd (maar
  niet dwingend voorgeschreven).156 Het oordeel van het
  hof verbaast daarom niet. Ook in Nederland wordt de
  gedachte om confiscatie zonder strafrechtelijke veroordeling mogelijk te maken weer afgestoft, nadat dit
  eerder uitdrukkelijk van de hand was gewezen.157 Of een
  dergelijke wetswijziging nodig of wenselijk is kan
  worden betwijfeld, maar Europeesrechtelijk lijkt ervoor
  dus geen beletsel te zijn.
   •
  Douane
  Zaak C-655/18 betreft een opgelegde boete aan Schenker voor het onttrekken van goederen aan het douanetoezicht (artikel 234a lid 1 Douanewet).158 In 2017 werden dertien containers met triplexhout aangegeven voor
  de regeling douane-entrepots. Na afhandeling van de
  douaneformaliteiten, moesten de containers naar een
  door Schenker gebruikt en beheerd douane-entrepot
  worden vervoerd. Een van de containers werd echter tijdens het transport (inclusief het voertuig dat de container vervoerde) gestolen. De container inclusief goederen
  werd zodoende nooit afgeleverd. Schenker kreeg daarop
  een boete voor het onttrekken van de goederen en de
  verplichting om de waarde van de ontbrekende goederen te vergoeden opgelegd. Bij behandeling in eerste
  aanleg rijst de vraag of (1) diefstal kan leiden tot een
  douanerechtelijke overtreding, en (2) wat de wettelijke
  grondslag is voor de opgelegde betalingsverplichting tot
  vergoeding van de ontbrekende goederen. Het Hof van
  Justitie EU oordeelt dat de verantwoordelijkheid van de
  houder van een vergunning douane-entrepot in het
  geval van onttrekking van goederen aan het douanetoezicht een objectief karakter kent. Dat betekent dat het
  gedrag van de houder en derden niet relevant is voor de
  vaststelling van de overtreding. Nu douanerechtelijke
  overtredingen niet zijn geharmoniseerd is het aan de
  lidstaten om passende sancties vast te stellen om de douaneregeling van de Unie te waarborgen. Op nationaal
  niveau kan dus worden besloten de houder in het geval
  van diefstal van goederen die onder het toezicht staan
  van de douane een geldboete op te leggen op grond van
  het niet-naleven van de douaneregeling. Dat geldt
  echter niet voor de opgelegde betalingsverplichting.
  Deze opgelegde verplichting staat niet in verhouding tot
  155. Zie o.a. A. Bernardi (red.), Improving confiscation procedures in the
  European Union, Napels 2018.
  156. Zie Richtlijn 2014/42 en Verordening (EU) 2018/1805.
  157. Kamerstukken II 1993/94 en 1994/95, 23704, 1-5.
   158. HvJ EU 4 maart 2020, ECLI:EU:C:2020:157.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002020006004007
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  het na te streven doel (het voorkomen dat goederen aan
  het douanetoezicht worden onttrokken), te meer nu deze
  sanctie tezamen met de geldelijke sanctie in het kader
  van artikel 234a lid 1 Douanewet wordt opgelegd.
  •
  Tenuitvoerlegging geldelijke sanctie rechtspersoon
  In zaak C-183/18 was aan bank BGZ BNP Paribas
  Gdansk (gevestigd in Warschau) in Nederland een
  (bestuurlijke) geldboete opgelegd naar aanleiding van
  een overschrijding van de maximumsnelheid door een
  voertuig geregistreerd op naam van de bank.159 Het
  Nederlandse CJIB heeft daarop de rechter in Polen verzocht om erkenning en tenuitvoerlegging van de geldelijke sanctie. Echter, er bleek dat bij de omzetting van
  Kaderbesluit 2005/214/JBZ naar Pools recht niet de
  verplichting was opgenomen om sancties ten aanzien
  van rechtspersonen te erkennen en ten uitvoer te leggen.
  Daarop rees de vraag of (1) het verzoek tot tenuitvoerlegging dient te worden geëxecuteerd (daarmee het
  nationale recht buiten toepassing latend, nu dat in strijd
  is met het Kaderbesluit) en, zo ja, (2) wat moet worden
  verstaan onder het begrip ‘rechtspersoon’. Ten aanzien
  van het tweede onderdeel wordt opgemerkt dat dat het
  begrip ‘rechtspersoon’ niet nader is gedefinieerd in het
  Kaderbesluit. Uit de algemene opzet van het Kaderbesluit leidt het Hof af dat het begrip ‘rechtspersoon’ dient
  te worden uitgelegd in overeenstemming met het recht
  van de uitvaardigende lidstaat (in casu dus Nederland).
  Ten aanzien van het eerste onderdeel oordeelt het Hof
  dat het nationale recht niet buiten toepassing hoeft te
  worden verklaard, maar dat het zoveel mogelijk conform
  EU-regelgeving dient te worden uitgelegd om zodoende
  het beoogde resultaat van het kaderbesluit te bereiken.
   Het Hof geeft vervolgens nog een aantal aanwijzingen
  die de verwijzende rechter in staat stellen uitspraak te
  doen. Zo merkt het op dat de Poolse regelgeving niet in
  de weg staat aan een ruime uitlegging van het begrip
  ‘pleger’. Daarnaast blijkt uit het dossier dat verscheidene Poolse rechters reeds verzoeken hebben ingewilligd
  tot tenuitvoerlegging van geldelijke sancties die in
  Nederland aan de rechtspersonen waren opgelegd
  wegens verkeersdelicten. Het sluit af met de opmerking
  dat het aan de Poolse rechter is om na te gaan of (in het
  licht van bovenstaande overwegingen) een dergelijke
  uitlegging van het begrip ‘pleger’ mogelijk is.
  Varia
  Verzorgd door mr. dr. J.S. Nan
  HR 16 juni 2020, ECLI:NL:HR:2020:1056; kosten
  raadsman bij beklag ex artikel 552a Sv
  
  De regeling omtrent de strafvorderlijke mogelijkheden
  om een (schade)vergoeding voor kosten te verkrijgen is
  tamelijk summier. Om de zoveel tijd rijzen daarom
  rechtsvragen over de toepasselijkheid op niet in de wet
  
  159. HvJ EU 4 maart 2020, ECLI:EU:C:2020:153.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002020006004007
  
  omschreven situaties.160 Dat is niet anders geworden
  door de verplaatsing van de regeling per 1 januari van
  dit jaar. De regeling is weliswaar verhuisd van Titel II
  (‘Kosten’) van het Zesde Boek Sv (‘Tenuitvoerlegging
  en kosten’), naar Titel VIa (‘Schadevergoeding en
  andere bijzondere kosten’) van het Vierde Boek Sv
  (‘Eenige rechtsplegingen van bijzonderen aard’), maar
  dit hield geen inhoudelijke verandering in. De hier te
  bespreken uitspraak van de Hoge Raad in het belang der
  wet over de oude regeling is dan ook even relevant voor
  de huidige. In een vordering tot cassatie in het belang
  der wet van P-G Silvis (ECLI:NL:PHR:2020:346),
  krijgt de Hoge Raad vanwege onduidelijkheid bij de feitenrechters de volgende kwestie voorgelegd. Vallen de
  kosten voor een raadsman in het kader van een ongegrond verklaard beklag op de voet van artikel 552a Sv,
  onder de algemene regeling van (kort gezegd) artikel
  591a lid 2 (oud) Sv en het nieuwe artikel 530 lid 2 Sv,161
  in het geval de strafzaak zelf is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is
  gegeven aan artikel 9a Sr, met een last tot teruggave van
  het in beslag genomen voorwerp? De P-G was wel
  gedwongen dit via cassatie in het belang der wet aan de
  Hoge Raad te vragen, omdat tegen beslissingen op verzoekschriften inzake (schade)vergoeding geen cassatie
  openstaat.
   Op aangeven van de P-G beantwoordt de Hoge Raad de
  vraag ontkennend (r.o. 6.2.3), onder verwijzing naar zijn
  eerdere rechtspraak (besproken in r.o. 6.2.2). De kosten
  die gemoeid waren met een ongegrond verklaard beklag
  tegen beslag, staan niet in een rechtstreeks verband met
  de strafzaak tegen de gewezen verdachte. De beklagprocedure en de strafzaak hangen voor de Hoge Raad niet
  (voldoende) samen. Het komt erop neer dat de uitkomst
  in de beklagprocedure en de mogelijkheid om vergoeding van de in dat verband gemaakte kosten los moeten
  worden beoordeeld van de uitkomst in de uiteindelijke
  strafzaak. Dat leidt tot het volgende. De regeling biedt
  (via artikel 591 lid 2 en 5 (oud) Sv in verbinding met
  artikel 591a lid 2 en 4 (oud) Sv, thans artikel 529 lid 2 en
  5 in verbinding met artikel 530 lid 2 en 4 Sv) alleen de
  succesvolle klager een ingang om de kosten voor rechtsbijstand bij zijn beklag terug te vragen. De termijn daarvoor is drie maanden nadat de uitspraak onherroepelijk
  is geworden. Een bijzonder geval is wat dat betreft nog
  het volgende. Mocht een ingediend klaagschrift vóór de
  behandeling daarvan leiden tot een beslissing tot teruggave van een in beslag genomen voorwerp (waarna het
  klaagschrift wordt ingetrokken en een behandeling daarvan en een rechterlijke beslissing daarover zijn uitgebleven), dan is dat volgens de Hoge Raad in materiële zin
  gelijk te stellen met de situatie waarin het beklag
  gegrond is verklaard. Ook dan kan de klager om vergoeding van de kosten voor zijn raadsman vragen, tot drie
  maanden na de beslissing tot teruggave (r.o. 6.2.4). De
  160. Zie daarover kort J.S. Nan, ‘Kroniek Straf(proces)recht’, NJB
  2015/1777, afl. 35, p. 2427-2428.
   161. Zie ook art. 591a lid 4 en art. 519 lid 2 en 5 (oud) Sv, respectievelijk
  art. 530 lid 4 en art. 529 lid 2 en 5 Sv.
  TBS&H 2020 | nr. 4
  
  217
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Utrecht University Library (202441)
  
  klager die bij de beklagrechter zijn gelijk heeft gehaald
  (of zou hebben gekregen), hoeft dus niet te wachten totdat de zittingsrechter over de strafzaak zelf heeft beslist.
  Sterker nog, drie maanden na zijn victorie zou hij dan
  niet-ontvankelijk worden verklaard omdat hij de termijn
  voor een verzoekschrift heeft laten verstrijken.
  Als het klaagschrift ongegrond wordt verklaard, is dus
  op geen enkele wijze de vergoedingsregeling van toepassing, ook niet als in de strafzaak het voorwerp uiteindelijk wel aan de eerder klagende, nu gewezen verdachte,
  wordt teruggegeven. Maar vergeet niet dat bepaalde
  andere kosten die de klager maakt in het kader van de
  beklagprocedure mogelijkerwijs wél voor vergoeding in
  aanmerking komen, ook als het beklag niet tot teruggave
  leidt (of die kosten nutteloos zijn geworden omdat
  eerder tot teruggave is beslist). Bij verzoekschriften op
  grond van artikel 591 lid 1 en 5 (oud) Sv, nu artikel 529
  lid 1 en 5 Sv, is niet succes een voorwaarde, maar of de
  aanwending van die kosten het belang van het onderzoek heeft gediend. Wie dus bijvoorbeeld een deskundige heeft ingeschakeld en daarvoor kosten heeft gemaakt
  ter onderbouwing van zijn klaagschrift, kan dus in
  beginsel aanspraak maken op vergoeding daarvan. Zo
  redelijk is de wet dan ook wel weer.
  218
  
  TBS&H 2020 | nr. 4
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002020006004007.
  