text: E. B. EN V. B. IN ONZE INDIEN
  DOOR
  
  W. D. H. BARON VAN ASBECK.
  In het Handelsblad van Dinsdag 30 October 1917
  plaatste een nieuw gevormde Economische Bond een „Op
  roep aan eensdenkenden" waarin de volgende Koloniale
  paragrafen voorkwamen:
  4. Nauwere aaneensluiting van Moederland en Koloniën zonder prijsgeving van het beginsel der „open deur" politiek.
  27. Bestiering en ontwikkeling van Nederlandsen Oost-Indië,
  Suriname en Curasao als zelfstandige rechtsgemeenschappen in
  den Nederlandschen Staat; geestelijke, staatkundige en economische opvoeding van de inheemsche bevolkingsgroepen naar
  hun behoeften en belangen, met hun medewerking en met eerbiediging en gebruikmaking zooveel mogelijk van hun instellingen. Krachtige bevordering van de intellectueele ontwikkeling
  van de bevolking in de Nederlandsche Koloniën en bevordering
  van het Technisch Onderwijs aldaar. Bevordering der ontginning
  van de natuurlijke hulpbronnen der Koloniën, in het belang zoowel van de inheemsche bevolking als van het moederland.
  Het staatsprogram van den Vrijheidsbond, door fusie
  met derden uit den Economischen bond gegenereerd, bevat de volgende koloniale paragraaf:
  10. Bevordering van het Zelfbestuur in Oost- en West-Indië
  onder handhaving van de saamhoorigheid met het Rijk in Europa.
  Verheffing van het geestelijk en maatschappelijk peil der inheemsche bevolking.
  Ontwikkeling van de koloniale hulpbronnen inzonderheid ten
  behoeve van Indië-zelf.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 12:12:32PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  38
  
  E. B. EN V. B. IN ONZE INDIEN.
  Het program van actie van den Vrijheidsbond zet de
  volgende lijnen uit:
  20. Geleidelijke invoering onder Nederlandsch oppergezag
  van autonomie en zelfbestuur in Indië voor zoover de daartoe
  noodige krachten in de samenleving aldaar bestaan of opkomen.
  Ontwikkeling van den Volksraad in de richting van eene vertegenwoordiging van de verschillende bestanddeelen van de Indische samenleving.
   21. Ontwikkeling op geestelijk, technisch, maatschappelijk en
  economisch gebied van alle bevolkingsgroepen met inachtneming
  van hetgeen door den natuurlijken groei in de behoeften van die
  groepen wordt gevorderd.
  22. Aanmoediging van het particuliere bedrijfsleven als noodzakelijke factor van Indië's ontwikkeling; zoo groot mogelijke
  vrijheid van beweging daarvan met niet verder gaande Staatsbemoeienis dan het belang van de gemeenschap eischt.
  Krachtige ontwikkeling van Indië's hulpbronnen; bevordering
  van de toestrooming van energie en kapitaal van buiten als onmisbaar voor den economischen vooruitgang.
  23. Herstel van het evenwicht in de Indische finantiën, daarbij voldoende rekening houdende met de draagkracht der Indische
  samenleving en hare behoefte aan kapitaalvorming.
  Wie deze stukken vergelijkt komt al dadelijk tot de
  slotsom dat West-Indië hoe langer hoe mee; op den achtergrond, ja eindelijk geheel weg is geraakt.
  In den „oproep" van de oprichters van den E. B. werden de West-Indische koloniën met name en terecht Zelfstandige Rechtsgemeenschappen in den Nederlandschen
  staat genoemd; daarna werd er gesproken van de bevordering der intellectueele ontwikkeling van de fow/fowg
  <&r JV&^r/aw^sc/^ Ao/om'm en der ontginning van de natuurlijke /m//>èro«w£w ^ r A^^^e^an^scAg Ao/om<?«; in
  beide laatste termen werden Oost- en West-Indië over
  één kam geschoren.
  In het staatsprogram van den V. B. vinden wij van dit
  alles niet meer dan een flauwen weerklank. De juiste,
  rechtmatige en zoo veel perspectief biedende qualificatie
  van „Zelfstandige Rechtsgemeenschappen", die zoo duidelijk de Oost- en West-Indische gebiedsdeelen op één lijn
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 12:12:32PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  E. B. EN V. B. IN ONZE INDIEN.
   39
  
  stelt met het moederland, is verdwenen. Bij de bevordering van het zelfbestuur is nog even van West-Indië
  sprake. Maar bij de ontwikkeling van de Koloniale hulpbronnen wordt er alleen aan Indië d.i. Nederlandsch
  (Oost) Indië gedacht. Er wordt echter één nieuw geluid
  vernomen. De saam/forjgAejd: een krachtiger term dan
  de „nauwere aaneensluiting van Moederland en Koloniën", waarvan de „Oproep" gewaagde. Wij danken dien
  term aan van Deventer, uit wiens geschriften hij overgenomen werd in de Troonrede van 1913. Maar èn van
  Deventer èn de Troonrede spraken van saamhoorigheid
  „van Moederland en Koloniën en van al de bewoners
  dezer gebiedsdeelen"; het staatsprogram verkort de strekking door de al-saamhoorigheid te laten glippen en niet
  verder te zien dan saamhoorigheid van de Koloniën met
  het Rijk in Europa; niet onderling.
  En nu het program van actie van den Vrij heidsbond:
  W e s t - I n d i ë , i k g r o e t U. Uit.
  Indien de Oost-Indische punten van actie en de WestIndische vraagstukken volkomen ongelijksoortig waren
  en deze laatste dus tot groote uitbreiding van het program moesten leiden, zoude men het doodzwijgen van
  West-Indië daarmede hebben kunnen vergoelijken. Maar
  er zijn verscheiden punten in de koloniale paragrafen, die
  mutatis mutandis voor West-Indië niet anders zouden luiden dan voor Oost-Indië.
   Voor Indië wordt „autonomie en zelfbestuur" genoemd
  (20); Suriname en Curacao hebben geen zelfbestuur. Ontwikkeling van alle bevolkingsgroepen wordt voor Indië
  gevraagd (21); hebben Suriname en Curacao geen
  bevolkingsgroepen? Suriname kan er, met uitsluiting
  van de blanken, al dadelijk vier aanwijzen: Indianen,
  Creolen (negers en kleurlingen), Britsch-Indiërs en Nederlandsch-Indiërs. Aanmoediging van het particuliere bedrijfsleven (22) heet voor Indië een noodzakelijke factor
  van ontwikkeling; geef den van veldarbeid afkeerigen
  neger bedrij fsarbeid, waarvoor hij de noodige intelligentie
  ten volle bezit en hij werkt mede aan de ontwikkeling
  van zijn geboorteland,dat allereerst handen te kort komt.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 12:12:32PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  40
  
  E. B. EN V. B. IN ONZE INDIEN.
  En slaat de tweede zin van paragraaf (22): „Krachtige
  ontwikkeling van Indië's hulpbronnen, bevordering van
  de toestrooming van energie en kapitaal van buiten als
  onmisbaar voor den economischen vooruitgang" den
  West-Indischen spijker niet op den kop? Paragraaf (23)
  doet dit niet minder: „Herstel van het evenwicht in de
  Indische finantiën". Alleen kan er t. a. v. Suriname geen
  sprake zijn van „Amte/". Daar is nooit evenwicht geweest ; wel eens in Curacao. Is nu den steller van het program van actie en hun, die het goedkeurden, alles, voorbijgegaan wat de laatste ja en ten behoeve van scfo/>/>mg
  van evenwicht in de Surinaamsche finantiën is gedacht,
  gezegd en gedaan? Liggen de rapporten van Bos c.s.
  (welvaartcommissie) en van het Suriname-studie-syndicaat al in zijn prullemand?
  Ten slotte eene opmerking, die oproep en staatsprogram geldt.
   De oproep sprak van „inheemsche bevolkingsgroepen"
  en van „inheemsche bevolking" en stelde, vreemd genoeg,
  niet de kolonie naast het moederland, maar hare inheemsche bevolking, alsof eenheid van land en volk, juist waar
  dit zoo heterogeen van samenstel is, ooit sterk genoeg
  kan worden uitgedrukt; en ook het staatsprogram spreekt
  van „inheemsche bevolking". Het program van actie kent
  de tegenstelling tusschen „inheemsche" en „niet-inheemsche" bevolking niet
  Kan eene bevolking niet-inheemsch zijn? Het schijnt
  zoo. Onder niet-inheemsche bevolking zal men dan moeten verstaan geïmmigreerden. Zoo ja, worden dan uitsluitend blanke immigranten en hun telgen als niet-inheemsch beschouwd ? Aangenomen dat dit zoo is, waarom
  werden die dan door E. B. uitgesloten van geestelijke,
  staatkundige en economische opvoeding (oproep), van
  het genot der vruchten van de ontginning van den bodem
  (oproep), door henzelf veelal geleid; of waarom thans nog
  door den V.B. van verheffing van het geestelijke en maatschappelijk peil (staatsprogram) ? Hebben de blanken in
  de Koloniën het culminatiepunt al bereikt ? Dan ziet het
  er treurig uit.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 12:12:32PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  E. B. EN V. B. IN ONZE INDIEN.
  41
  
  Maar nemen wij aan dat met „niet-inheemschen"
  immigranten bedoeld worden; dat met „inheemschen"
  alleen bedoeld wordt de oorspronkelijke bevolking. Dan
  worden aan de door het Staatsprogram gestelde verheffing
  van het geestelijk en maatschappelijk peil onttrokken
  de geheele bevolking van Curacao en op ^ 1500 Indianen
  na de geheele bevolking van Suriname.
   Het program van actie is op dit punt verstandig geweest. Het spreekt van „alle bevolkingsgroepen"; van de
  Indische „samenleving"; en van „bestanddeelen der Indische samenleving" waarin „Indische" door „Koloniale" dient vervangen. De moeder spiegele zich aan haar
  kind. Onder inheemschen alleen de oorspronkelijke bewoners te verstaan leidt tot dwaasheid. Onder niet-inheemschen alleen blanken te verstaan doet niet anders.
  Hoe dan de grens te trekken? Beter is het van elke begrenzing af te zien.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 12:12:32PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0.
  