text: Momenteel ontbreken vaak de mogelijkheden om hier iets aan te doen. Dit
  leidt ertoe dat velen, zelfs a1 hebben zij een sterke wil tot maatschappelijke participatie, niet in staat zijn deze wil in daden om te zetten en zo hun potentieel
  te ontplooien. Derhalve zijn meer en betere ondenvijs- en beroepsscholingsmogelijkheden nodig voor allochtonen, ook als zij niet meer leerplichtig zijn bij
  hun komst naar Nederland. Centraal staat hierbij de noodzaak van het leren
  van de Nederlandse taal, een absolute voonvaarde voor het functioneren in
  Nederland. Nadrukkelijk stelt de raad dat dit zowel voor mannen als voor vrouwen geldt.
  Een benadering die zich erop richt de voordelen van immigratie te benutten,
  zou overigens niet slechts oogmoeten hebben voor de materiele aspecten. Internationale migratiebewegingen brengen dragers van uiteenlopende culturen
  met elkaar in contact, een proces dat een verrijking kan inhouden door de kennismaking met nog onbekende denkbeelden en culturen. De samenleving
  wordt bonter en daarmee interessanter. De stimulerende werking hiervan zal
  groter zijn naarmate de betrokken allochtonen beter in de samenleving zijn
  opgenomen en begrip voor elkaars fundamentele normen en waarden kan worden ontwikkeld.
  Tegelijk moet worden onderkend dat deze pluriformiteit tot spanningen kan
  leiden. In de culturen die met elkaar worden geconfronteerd, komen opvattingen voor die zich bezwaarlijk laten verenigen, tenvijl ze als fundamentele verworvenheden worden beschouwd. Dit kan er toe leiden dat in de Nederlandse
  rechtsorde verankerde vrijheden op soms militante wijze worden aangevallen.
  Het is duidelijk dat de regels die in deze rechtsorde voor het maatschappelijk
  verkeer zijn neergelegd, door alle ingezetenen dienen te worden gerespecteerd.
   Dit betekent niet dat de overtuigingen van de meerderheid aan een minderheid worden opgelegd. Een fundamenteel beginsel van de Nederlandse rechtsorde is juist dat uiteenlopende godsdienstige en levensbeschouwelijke opvattingen rechtens worden gewaarborgd. Dit grondwettelijk verankerde respect
  voor andersdenkenden imvliceert eveneens beschermintr van fundamentele
  opvattingen van groeperingen die van elders afkomstig zijn. Om het vreedzaam samenleven van groepen met uiteenlopende opvattingen mogelijk te
  maken, zijn grenzen aan ieders gedrag gesteld. Dit is een basisvoonvaarde voor
  de pluriforme samenleving. Overschrijding van deze grenzen kan daarom niet
  worden getolereerd. Onderkend moet worden dat dit met name in het belang is
  van zwakkere groepen in de samenleving, waartoe de minderheidsgroepen zijn
  te rekenen.
  -
  
  1.3.3
  
  Aspecten van te ontwikkelen beleid
  
  Uit het voorgaande zal duidelijk zijn dat de raad het noodzakelijk acht binnen
  het regeringsbeleid een hogere prioriteit toe te kennen aan de integratie van
  allochtonen dan thans het geval is. Dit heeft consequenties voor het te ontwikkelen beleid.
  1.3.3.1
  
  De verhouding algemeen-specifiek beleid
  
  Zoals in paragraaf 1.1is uiteengezet, vormt het algemeen beleid het kader bij
  het realiseren van de geformuleerde doelstellingen ten aanzien van allochtonen. Dit algemene beleid valt als zodanig buiten het bestek van dit rapport.
  Alleen in paragraaf 1.4 wordt ingegaan op enkele aspecten van het te voeren
  algemene beleid, met name ten aanzien van arbeid, ondenvijs en volwasseneneducatie.
   WETENSCHAPPELIJKE RAADVOOR HET REGERINGSBELEID
  
  Specifiek beleid kan slechts gedijen - zo werd gesteld - als het niet haaks staat
  op algemene beleidskeuzen. De rechtvaardiging van specifiek beleid is gelegen
  in de uitzonderlijke problemen waardoor een groep wordt gekenmerkt. Het tot
  een allochtone groep behoren is dus het eerste criterium om onder specifiek
  beleid te vallen. De logica van het specifieke beleid - de gerichtheid op achterstanden - houdt echter tevens in dat de faciliteiten in het kader van het specifieke beleid niet aan alle leden van die groep ten goede hoeven te komen, maar
  moeten worden beperkt tot die personen uit de betreffende groepen die
  genoemde problemen ook feitelijk hebben. Velen zullen door opleidingsniveau,
  culturele achtergrond, kennis van het Nederlands, ervaring, verblijfsduur en
  rechtspositie in staat zijn zelf hun weg te vinden. Voor hen is het specifieke
  beleid niet bedoeld. Dit betekent tevens dat de legitimatie van specifiek beleid
  als vervallen moet worden beschouwd wanneer de uitzonderlijke problemen op
  groepsniveau niet langer bestaan. In zoverre is specifiek beleid in principe
  tijdelijk, hoe lang dit in de praktijk ook moge duren.
  De raad gaat ervan uit dat specifiek beleid de integratie bevordert; ook daarin
  vindt het zijn rechtvaardiging. Het integratiebevorderend effect staat thans
  niet altijd voorop bij specifieke maatregelen en voorzieningen. Bovendien
  werkt het huidige minderhedenbeleid, dat grotendeels uitgaat van voorheen
  geconstateerde sociaal-economische achterstanden, verstarrend naarmate de
  tijd verstrijkt: sommige groepen blijken inmiddels zodanig ge'integreerddat zij
  in voldoende mate in een aantal vitale instituties van de samenleving participeren; desondanks blijft het beleid op hen van toepassing. Tegelijkertijdzijn er
  andere groepen gekomen waarvoor in het geheel geen specifiek beleid geldt,
  maar waar dit gezien de problemen we1 noodzakelijk zou zijn.
   Omdat het specifieke beleid dient te zijn toegesneden op het wegnemen van
  belemmeringen voor een gelijkwaardige deelname aan het maatschappelijk
  verkeer van individuen die tot een allochtone groep behoren, zal het niet voor
  alle groepen gelijk zijn. Een gevolg van dit 'maatwerk' kan ook zijn dat per
  beleidsterrein maatregelen verschillen. Een bepaalde groep kan inmiddels op
  zo bevredigende wijze in het onderwijs participeren dat een specifiek onderwijsbeleid niet langer nodig is; de werkloosheid onder deze groep kan daarentegen zo groot zijn dat speciale maatregelen voor individuen uit deze groep daar
  weer we1 nodig zijn.
  Ook is een implicatie van deze gedachtengang dat, anders dan nu het geval is,
  de per beleidsgebied beschikbare faciliteiten over personen uit de in aanmerking komende groepen verdeeld worden naar rat0 van de ernst van de problematiek.
  Waar het tot een allochtone groep behoren het eerste criterium is voor het specifieke beleid, is uiteraard de keuze van groepen waarvoor dit beleid geldt, van
  bijzonder belang. De raad acht het daarom wenselijk de doelgroepen van het
  beleid periodiek opnieuw vast te stellen, aan de hand van criteria ontleend aan
  de mate van (tekort schietende) maatschappelijke participatie, vooral in de sectoren arbeid en onderwijs. Te denken is aan een 'herijking' eens in de vijf jaar.
  1.3.3.2
  
  De verhouding achterstanden - cultuurbeleid
  
  Naast achterstandsfaciliteiten verleent het huidige minderhedenbeleid ook
  culturele faciliteiten. Deze combinatie roept bezwaren op. Zij leidt er namelijk
  toe dat groepen allochtonen die niet in een sociaal-economische achterstandssituatie verkeren en die derhalve geen doelgroep zijn van het minderhedenbeleid, geen aanspraak kunnen maken op eigen culturele voorzieningen, terwijl zij hieraan soms we1 behoefte hebben. Door de genoemde combinatie heeft
  tevens het accent te veel gelegen op het creeren en in stand houden van voorzieningen in het kader van de ontwikkeling van een multi-etnische samenleving.
   Het verminderen van de achterstanden in onderwijs en arbeid kwam zo te weinig van de grond.
  Institutionalisering van de etnische pluriformiteit behoeft naar het oordeel
  
  van de raad niet te worden beschouwd als een zelfstandige doelstelling van
  overheidsbeleid. De multi-etnische samenleving is een maatschappelijk gegeven, en daarmee een uitgangspunt van een beleid dat op diverse terreinen
  mogelijkheden laat voor culturele pluriformiteit. De multi-etnische samenleving kan zich in institutioneel opzicht manifesteren als culturele pluriformiteit, maar dit hoeft niet overal en altijd het geval te zijn. De mate waarin de
  overheid hiervoor ruimte biedt, kan van sector tot sector verschillen.
  Allochtonen die dit willen, moeten hun culturele eigenheid kunnen behouden
  en verder ontwikkelen: integratie behoeft zeker geen culturele assimilatie in
  te houden. Meer nog dan venvezenlijking van het streven naar institutionele
  integratie behoort dit echter tot de eigen verantwoordelijkheid van de betrokken groepen. Het initiatief om bepaalde voorzieningen te krijgen, dient dan
  ook van deze groepen zelf te komen. De overheid heeft hier geen andere taak
  dan barrikres die allochtone groeperingen uit hoofde van hun allochtoon-zijn
  ondervinden, te helpen slechten opdat zij op gelijke voet met autochtonen kunnen delen in de culturele pluriformiteit. Een andere, hiermee verwante taak
  van de overheid is erop toe te zien dat in inter-etnische contacten, zowel op
  groeps- als op individueel niveau, de rechtsorde wordt geeerbiedigd.
  1.3.3.3
  
  Van inputdoelstelling naar outputtaakstelling
  
  Een doelstelling van het huidige minderhedenbeleid is de bevordering van de
  toegankelijkheid en het gebruik van de zogeheten algemene voorzieningen.
   Door middel van financiele injecties is gepoogd het rendement van dit gebruik
  te bevorderen. De verschillende actoren (gemeenten, besturen van algemene
  instellingen, scholen) behoeven dikwijls slechts aan te geven hoeveel leden van
  minderheidsgroepen tot hun doelgroep kunnen worden gerekend om voor
  extra gelden in aanmerking te komen. Deze gelden worden beschikbaar
  gesteld in het kader van het minderhedenbeleid. Andere actoren kunnen volstaan met het aangeven van het percentage van hun regulier budget dat aan
  allochtonen wordt besteed, dan we1 aan deze groep ten goede komt. In hoeverre
  deze financiele input de positie van de betrokken allochtonen daadwerkelijk
  heeft verbeterd, is niet altijd duidelijk.
  Bepaalde vormen van outputfinanciering bieden volgens de raad betere mogelijkheden om meer dan thans resultaten in het vizier te krijgen. De output
  moet dan immers zichtbaar worden gemaakt. Het belonen van organisaties die
  succesvol opereren ten behoeve van de integratie van allochtonen, kan voorts
  een stimulans vormen voor het behalen van zo goed mogelijke resultaten. In
  het licht hiervan stelt de raad voor het belonen van behaald succes te laten meewegen bij het geven van stimulansen, in plaats van als criterium louter
  bemoeienis met een probleemcategorie te nemen. Niet meer uitsluitend het
  aantal leden van minderheidsgroepen dat men in zijn bestand aan leerlingen,
  werklozen, cursisten, clienten, en dergelijke telt, moet bepalen hoeveel extra
  gelden men krijgt, maar ook het bereikte resultaat.
  Naar vanzelf spreekt, is zo'n resultaatgerichte sturing maar in beperkte mate
  mogelijk. Publieke voorzieningen kunnen niet zomaar worden opgeheven wanneer de resultaten bij de venvachtingen achterblijven. We1kan een gedeeltelijk
  door het resultaat bepaalde financiering bijdragen aan het verhogen van de
  effectiviteit van de werkzaamheden, zeker wanneer voorzieningen van verschillende kanten worden aangeboden. In de volgende paragrafen zullen
  enkele concrete voorstellen worden gedaan.
   1.3.3.4
  
  Registratie
  
  Het is niet mogelijk een effectief beleid te voeren als de categorieen waarop het
  zich richt geheel of gedeeltelijk onvindbaar zijn. De noodzaak van een specifiek
  beleid, gericht op individuen, moet worden afgemeten aan de maatschappelijke positie en omvang van de groep waartoe zij behoren. De thans bestaande
  registratiesystemen zijn hiervoor niet in alle gevallen toereikend.
   Naarmate allochtone groepen zich langer in Nederland bevinden, zal het moeilijker worden te bepalen wie als allochtoon kunnen worden aangemerkt en
  WETENSCHAPPELIJKE RAAD VOOR HET REGERINGSBELEID
  
  waar de betrokkenen verblijven. Zolang het gaat om niet-Nederlanders, doet
  dit probleem zich niet voor. Allochtonen met de Nederlandse nationaliteit zijn
  daarentegen in veel registratiesystemen niet als allochtoon te herkennen,
  zeker als hun geboorteplaats ook nog in Nederland ligt. Zo is de huidige
  omvang van de Molukse gemeenschap in Nederland op geen enkele wijze vast
  te stellen met behulp van bestaande registratiesystemen. Bovendien rijzen
  vragen als: hoe duidt men kinderen met een autochtone en Ben allochtone
  ouder aan? Of: tot in welke generatie blijven allochtonen allochtoon?
  Veel landen met een etnisch pluriforme bevolking worden met deze vraag
  geconfronteerd. Onder meer in de Verenigde Staten, Canada en Groot-Brittannie bevatten de periodiek weerkerende volkstellingen een vraag naar de etnische achtergrond van de respondent, waarbij elke ingezetene zelf kan kiezen
  uit een aantal mogelijkheden (zelfidentificatie). Nederland kent geen volkstellingen meer; qua betrouwbaarheid hierrnee vergelijkbare informatie omtrent
  de omvang der allochtone groepen zou slechts via het bevolkingsregister kunnen worden verkregen, maar dit bevat geen aanduiding van de etnische herkomst. Het bevolkingsregister bevat thans we1 aanduidingen omtrent de nationaliteit, de geboorteplaats, de geboorteplaats van de ouders en het jaar van vestiging in Nederland. Voor de eerste 20 tot 30 jaar na vestiging in Nederland
  biedt dit doorgaans voldoende aanknopingspunten om de omvang van een
  bepaalde groep vast te stellen. Daarna worden de basisgegevens snel minder
  bruikbaar. Herinvoering van volkstellingen zou naar verwachting op bezwaren stuiten van zowel praktische als principiele aard. Als deze prohibitief zijn,
  zou moeten worden gepoogd door middel van geavanceerde statistische technieken in de gesignaleerde leemten te voorzien.
   Naast kennis van de totale omvang van minderheidsgroepen is ook registratie
  van het voorzieningengebruik door minderheden - en van de resultaten hiervan - een voorwaaide voor een effectief en controleerbaar beleid. In sommige
  gevallen gebeurt dit al, zoals bij de arbeidsbemiddeling en bij justitiele voorzieningen. De raad realiseert zich dat het indiceren of een bepaalde persoon a1 dan
  niet tot een doelgroep van het beleid behoort - en zo ja, tot welke - soms
  bepaalde gevoeligheden kan oproepen. Mede daarom pleit hij ervoor - ondanks
  bepaalde nadelen die hieraan kleven - bij het voorzieningengebruik zo veel
  mogelijk het systeem van zelfidentificatie te hanteren: de betrokkene kan dan
  zelf aangeven tot welke groepering hij of zij wenst te worden gerekend.
  1.3.3.5
  -
  
  -
  
  -
  
  Categorieen van beleid
  
  In het beleid gericht op allochtonen dienen drie onderdelen te worden onderscheiden, te weten:
  het vreemdelingenbeleid; dit richt zich op toelating, verblijfsrechtelijke positie
  en uitzetting van allochtonen met een andere dan de Nederlandse nationaliteit:
  het integratiebeleid; dit richt zich op verbetering van de participatie van minderheden in vitale maatschappelijke sectoren en instituties. De maatschappelijke achterstand is het criterium bij de vaststelling van de doelgroepen van dit
  beleid;
  een cultuurbeleid waarin zich het cultureel-pluriforme karakter van de Nederlandse samenleving weerspiegelt. Dit richt zich in principe op alle allochtone
  groepen die uitdrukking willen geven aan hun eigen cultuur en identiteit,
  maar die vanwege hun allochtoon-zijn op bepaalde toetredingsdrempels stuiten. Het is een verantwoordelijkheid van de groepen zelf of zij een beroep willen
  doen op faciliteiten in het kader van dit beleid. Rvens richt het zich op het
  bevorderen van goede betrekkingen tussen autochtonen en allochtonen en tussen allochtonen onderling.
   De drie sporen vormen gezamenlijk het allochtonenbeleid. Het begrip 'allochtonen' wordt hier als koepelbegrip gebruikt. Het verwijst naar herkomst, maar
  is verder neutraal ten aanzien van overige kenmerken van de desbetreffende
  groepen en bestrijkt zowel immigranten als hun nakomelingen tot in de derde
  ALLOCHTONENBELEID
  
  generatie, voor zover deze laatsten zich als allochtoon wensen te beschouwen.
  De raad meent dat op deze wijze de weg kan worden ingeslagen naar een beleid
  dat meer recht doet aan de problemen en behoeften van de in Nederland verblijvende allochtonen.
  1.4
  
  H e t allochtonenbeleid op hoofdpunten
  Deze paragraaf bevat een overzicht van de belangrijkste elementen van het
  allochtonenbeleid zoals dit er volgens de raad uit zou moeten zien. In bepaalde
  gevallen houdt dit geen of slechts zeer geringe aanpassingen in ten opzichte
  van het huidige beleid; in andere gevallen betreft het ingrijpende wijzigingen
  in vergelijking met de situatie van nu. Het ligt voor de hand dat meer wordt
  gezegd over bepleite wijzigingen dan over elementen die niet of nauwelijks
  aanpassing behoeven. Ook zal uitvoeriger worden stilgestaan bij de specifiek
  voor allochtonen bedoelde beleidsmaatregelen dan bij onderdelen van algemeen beleid die tevens de positie van allochtonen raken.
  Achtereenvolgens wordt hier ingegaan op de drie hoofdonderdelen van het
  allochtonenbeleid, te weten: het vreemdelingenbeleid (par. 1.4.1),het integratiebeleid (par. 1.4.2)en het cultuurbeleid (par. 1.4.3).
   1.4.1
  
  Het vreemdelingenbeleid
  
  Hier komen de diverse aspecten van het beleid aan de orde die te maken hebben met de komst naar, het verblijf in en het vertrek van vreemdelingen en
  andere migranten uit Nederland, in het bij,zonder met betrekking tot hun
  rechtspositie. Het gaat hier dus om meer dan alleen het beleid in het kader van
  de vreemdelingenwetgeving. Dit laatste komt vooral in subparagrafen 1.4.1.1
  en 1.4.1.2aan de orde. Hoewel het vreemdelingenbeleid geen inhoudelijk, op
  integratie gericht beleid is, is het door de invloed die het indirect uitoefent, hier
  we1 van belang. Het bepaalt mede het aantal allochtonen en het heeft gevolgen
  voor het maatschappelijk klimaat waarin zij leven.
  1.4.1.1
  
  -
  
  Toelatingsbeleid
  
  Als gezegd, baseert de raad zijn beleidsvoorstellen, anders dan in 1979, thans
  op de veronderstelling dat ook in de toekomst een substantiele migratie naar
  Nederland zal blijven plaatsvinden. Deze migratie valt in drie typen uiteen:
  migratie vanwege arbeid;
  migratie vanwege gezinshereniging of -vorming;
  migratie van vluchtelingen en asielzoekers.
  Voor het toekomstig (restrictief)toelatingsbeleid is het van belang elk van deze
  categorieen nader te bezien.
  Bij de niet-Nederlanders die voor het verrichten van arbeid naar Nederland
  komen, dient onderscheid te worden gemaakt tussen staatsburgers van de
  Europese Gemeenschap en anderen. Voor de eersten geldt het vrij verkeer van
  werknemers en van diensten. Beroepsbeoefenarendie onder een vestigingsregeling vallen kunnen zich hier vrij vestigen. Intra-EG-migratie met andere
  bedoelingen dan het verrichten van arbeid of het aanbieden van diensten zal
  zich, afgezien van de hieruit voortvloeiende gezinshereniging, vooralsnog niet
  onbeperkt voordoen. Vestiging vanwege het niveau en de kwaliteit van de
  sociale zekerheid blijft voorlopig uitgesloten.
   Ingezetenen van de Gemeenschap die niet de nationaliteit van een van de lidstaten bezitten, vallen niet onder de regels van het vrij verkeer, ook niet na de
  totstandkoming van de interne markt. Dit kan ertoe leiden, dat bedrijven die
  veel vreemdelingen in dienst hebben op de Europese markt in een nadelige concurrentiepositie belanden wanneer zij buiten de lid-staat van vestiging
  werken. Zij kunnen dan immers hun desbetreffende personeel daar niet laten
  werken. Het verdient derhalve ovenveging om in Europees verband aan de
  orde te stellen of niet aan staatsburgers van derde landen na een legaal ingezeWETENSCHAPPELIJKE RAADVOOR HETREGERINGSBELEID
  
  tenschap van een bepaalde periode (bijv. vijfjaar) dezelfde rechten ten aanzien
  van vrij verkeer moeten worden gegeven als aan staatsburgers van een van de
  lid-staten. Dit zou ook het integratieperspectief verbeteren voor vreemdelingen die reeds langdurig in de Gemeenschap wonen.
   Om arbeidsmigratie van buiten de Europese Gemeenschap tot een minimum
  te beperken (ook indien in de toekomst de arbeidsmarkt verder mocht aantrekken), dient bij elk verzoek om een tewerkstellingsvergunning grondiger dan
  thans te worden nagegaan of ook ingezetenen kunnen worden ingezet, zo nodig
  na om- of bijscholing edof verhuizing. Waar op grond van de Wet arbeid buitenlandse werknemers (WABW)nu tewerkstellingsvergunningen vereist zijn, dienen deze, naar de mening van de raad, voorlopig niet meer te worden afgegeven
  voor werk waarvoor weinig of geen scholing vereist is, gelet op het karakter
  van de huidige arbeidsreserve (behalve aan de in de vorige alinea bedoelde
  categorie werknemers). In beginsel zou slechts gespecialiseerd personeel dat
  onvoldoende beschikbaar is, buiten de Gemeenschap kunnen worden gerecruteerd, a1blijven er natuurlijk gevallen waar met de komst van werkers van buiten de Gemeenschap een manifest Nederlands belang wordt gediend. Een verdere categorie wordt ten slotte gevormd door onderzoekers en studenten van
  buiten de Gemeenschap die hier stages lopen en ondenvijs volgen. In zijn rapport Cultuur zonder grenzen (1987)wees de raad reeds op de noodzaak de internationale orientatie van het Nederlandse hoger onderwijs te versterken.
   Aan het tegengaan van tewerkstelling van illegaal aanwezige personen dient
  ook na de totstandkoming van de Europese interne markt strikt de hand te
  worden gehouden. Gezien het grote aantal vreemdelingen dat nu reeds in de
  Zuideuropese lid-staten illegaal arbeid verricht, moet niet worden uitgesloten
  dat na '1992' dit probleem ook in de meer noordelijke streken van de Gemeenschap in omvang zal toenemen, zeker als niet tijdig in Europees verband passende maatregelen hiertegen kunnen worden ontwikkeld. In elk geval dient de
  controle op werkgevers te worden verscherpt en dienen overtredingen strenger
  dan thans te worden bestraft. Elders in dit hoofdstuk vervatte suggesties om
  het in dienst nemen van legaal aanwezig laag geschoold personeel te stimuleren, zullen hier enig soelaas kunnen bieden, zowel voor de werkgevers als voor
  de allochtonen, onder wie zich immers verhoudingsgewijs veel laag geschoolden bevinden.
  Gezinshereniging in mime zin, dat wil zeggen met inbegrip van de overkomst
  van partners van hier a1 lang verblijvende of zelfs geboren allochtonen, vormt
  a1 geruime tijd de meest voorkomende toelatingsgrond van vreemdelingen.
  Beperking van de mogelijkheden zou derhalve tot een belangrijke verlaging
  van het immigratieniveau kunnen leiden. Om verschillende redenen meent de
  raad echter dat er geen reden is om het huidige beleid op dit punt te verscherpen. De overwegingen van humanitaire aard die er terecht aan ten grondslag
  liggen en de internationale verdragsverplichtingen die hier gelden, laten hiertoe ook weinig ruimte. De belangrijkste reden voor terughoudendheid ligt
  evenwel in de negatieve uitwerking die beperking kan hebben op de hier a1verblijvende allochtonen en zo ook op het integratiebeleid. Het effect van het niet
  kunnen laten overkomen van mindexjarige kinderen of (huwe1ijks)partnersis
  evident.
   Indien toch enigerlei beperking van het toelatingsbeleid gewenst zou zijn, dan
  komen hiervoor in aanmerking de vestigingsfaciliteiten van de nog niet
  genoemde gezinsleden, namelijk meerderjarige kinderen en anderen die ten
  laste van het gezinshoofd komen. De regels dienaangaande zijn reeds tamelijk
  stringent, maar hun toepassing kan wellicht nog preciezer.
  Ook na zo'n aanscherping behoudt Nederland een gezinsherenigingsbeleid
  waarin integratiepotentieel geen maatstaf voor toelating is. Dit is anders dan
  bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar het hebben van naaste familieleden
  een pr6 is bij immigratie, maar niet altijd automatisch recht geeft op vestiging.
  Tbelating in de VS hangt mede af van de vraag of de betrokken immigrant zelf,
  dan we1 diens reeds aanwezige familieleden, in zijn of haar onderhoud kunnen
  ALLOCHTONENBELEID
  
  voorzien zonder een beroep te hoeven doen op publieke fondsen. In feite
  beschikken slechts weinigen van degenen die momenteel in het kader van
  gezinshereniging naar Nederland komen, over kwalificaties die hen gemakkelijk inzetbaar maken in het arbeidsproces.
  Vluchtelingen en asielzoekers staan de laatste jaren sterk in de publiciteit, wellicht doordat de hiervoor geldende procedures het ook mogelijk maken Nederland binnen te komen als men hier niet over werk, familieleden, of anderszins
  voldoende middelen beschikt. Hiermee lijkt dit type migratie moeilijker te
  beheersen dan de beide andere. Blijkens rechterlijke uitspraken wordt dikwijls
  ten onrechte een beroep gedaan op de asielprocedures. Een aantal van degenen
  die zijn uitgeprocedeerd en die niet de status van vluchteling dan we1 een verblijfsvergunning hebben verkregen, blijft toch in Nederland. Men moet constateren dat de asielprocedures dan op onbedoelde wijze worden gebruikt.
  Niettemin is de raad van mening dat het recht op asiel onverkort gehandhaafd
  moet blijven, zijnde een fundamenteel aspect van de Nederlandse rechtsstaat.
   De komst van asielzoekers mag ook niet zodanig worden bemoeilijkt dat het
  aanvragen van asiel de facto onmogelijk wordt. Misbruik van de bestaande
  regelingen dient te worden tegengegaan door een efficienter overheidsoptreden. Het succes van de eind 1987 ingevoerde Regeling Opvang Asielzoekers
  bewijst dat de overheid hiertoe in staat is.
  Momenteel is het vooral de vaak lange duur van de asielprocedure die zorgen
  baart. Zolang deze loopt, mag de asielzoeker niet werken; dit zou zijn of haar
  integratie in de Nederlandse samenleving te zeer bevorderen. Op het eerste
  gezicht lijkt dit een plausibel standpunt: niet meer dan Ben op elke tien asielzoekers krijgt uiteindelijk de status van vluchteling. In de praktijk blijft echter
  circa de helft van de asielzoekers toch in Nederland achter, van wie slechts
  ongeveer vijftig procent legaal. Het marginale bestaan dat asielzoekers vaak
  jarenlang leiden, staat naderhand dikwijls een adequate integratie in de
  Nederlandse samenleving in de weg, ook wanneer hun juridische status eenmaal voldoende stevig is.
  Hier presenteert zich het dilemma dat de asielprocedure nooit tot verkapte
  arbeidsmigratie zou mogen leiden, maar dat het anderzijds in het belang van
  de Nederlandse samenleving is nieuwkomers zo snel mogelijk te integreren.
   Een versnelling van de asielprocedure zou hier de beste uitweg bieden. Ook een
  versnelde procedure zal echter soms langer dan een jaar kunnen duren, een
  enkele maal wellicht veel langer. Om integratieproblemen naderhand te
  beperken, stelt de raad voor asielzoekers toe te staan onder bepaalde voonvaarden arbeid te verrichten, eventueel in het kader van speciaal hiervoor aangewezen projecten. Zij zouden hiertoe in staat moeten worden gesteld nadat is
  bepaald dat zij de reactie op hun verzoek om asiel in Nederland mogen afwachten, dat wil zeggen vanaf ongeveer twee maanden na hun komst naar Nederland. Hierdoor kan worden voorkomen dat deze regeling als een verkapte
  mogelijkheid voor arbeidsmigratie wordt gebruikt. Na een definitieve afwijzing van de asielaanvraag zou het werk meteen moeten worden beeindigd. Het
  verrichten van arbeid door asielzoekers, dat ook in enkele Westeuropese landen en Canada wordt toegestaan, gaat leegloop en verveling tegen en stelt hen
  in staat tijdens de procedure in hun eigen levensonderhoud te voorzien; zo kan
  deze maatregel ook de met hun opvang gemoeide kosten terugdringen.
  In diverse Westeuropese landen worden de laatste jaren minder vluchtelingen
  toegelaten dan voorheen. Voor Nederland geldt dit niet, zij het dat het aantal
  door Nederland uitgenodigde of anderszins hier toegelaten vluchtelingen in
  Westeuropees perspectief lange tijd vrij laag is geweest. Het lijkt niet ondenkbaar dat de Europese partners Nederland zullen aansporen om met hen in de
  pas te lopen. De raad meent dat de regering niet tot beperking van het aantal
  uitgenodigde vluchtelingen moet overgaan en ten minste het huidige niveau
  moet handhaven.
   WETENSCHAPPELIJKE RAAD VOOR HETREGERINGSBELEID
  
  1.4.1.2
  
  Toezicht op vreerndelingen
  
  De Europese integratie zal in de komende jaren een steeds duidelijker stempel
  gaan drukken op het vreemdelingenbeleid. De toenemende onderlinge verbondenheid van de lid-staten vraagt om harmonisatie van wetgeving en beleid,
  iets waaraan ook het vreemdelingenbeleid, jarenlang bij uitstek een exponent
  van de nationale soevereiniteit, niet ontkomt. Diverse initiatieven tot harmonisatie zijn in de afgelopen jaren reeds ontplooid, met name in het kader van
  het Schengen-akkoord en bij de opvang van asielzoekers. De afschaffing van de
  personencontrole aan de binnengrenzen van de Gemeenschap - voorzien voor
  1991voor de 'Vijf van Schengen' en voor 1januari 1993 voor de gehele EG - ontneemt de Nederlandse overheid een mogelijkheid om rechtstreeks de toelating
  van vreemdelingen tot het eigen grondgebied te bei'nvloeden. Het feitelijke
  verschil met de huidige situatie zal wellicht minder groot zijn dan het lijkt: ook
  nu vindt veel grensverkeer ongecontroleerd plaats. Zo komt 90 procent van de
  asielzoekers zich niet aan een grenspost melden, maar bij een plaatselijk politiebureau.
  Het valt op dat sommige lid-staten een sterk verband leggen tussen het vreemdelingenbeleid en het beleid ter bestrijding van criminaliteit (drugs, terrorisme e.d.). Met een beroep op de noodzaak van criminaliteitsbestrijding pleiten deze landen voor verscherping van de toelatingscriteria voor en het toezicht op vreemdelingen. Op zichzelf bestaat inderdaad de noodzaak van verbeterde samenwerking tussen de lid-staten op politieel en justitieel gebied en van
  een goede coijrdinatie van het asielbeleid. Vermeden moet echter worden dat
  het toezicht een vorm krijgt die de uitgangspunten van het allochtonenbeleid
  zou ondermijnen.
   In dit licht dient het streven te worden beoordeeld om de afschaffing van de personencontrole aan de binnengrenzen van de Europese Gemeenschap te compenseren door invoering van een algemene binnenlandse identificatieplicht
  die haar basis in de Vreemdelingenwet zou moeten krijgen. De raad meent dat
  aan invoering van een verplichting tot legitimatie inderdaad niet te ontkomen
  zal zijn, maar dan op grond van andere overwegingen en in een andere vorm
  dan de zojuist genoemde. Hij is van oordeel dat, zowel voor allochtonen als voor
  autochtonen, de bezwaren van de huidige plannen groot zijn.
  Het verdient de voorkeur aan te knopen bij het feit dat illegaal hier aanwezige
  vreemdelingen vaak zonder a1 te veel moeite arbeid kunnen verrichten en van
  door de overheid gefinancierde diensten gebruik kunnen maken. Een verplichting tot legitimatie voor een ieder - Nederlander dan we1 vreemdeling - die
  werk aanvaardt en voor ieder die een beroep doet op diensten van overheid en
  semi-overheid (behalve in gevallen van acute nood, zoals bijv. bij ziekenhuisopname), lijkt hier de aangewezen oplossing. Ook nu reeds geldt in bepaalde
  gevallen zo'n verplichting, onder meer wanneer men een beroep doet op de
  sociale zekerheid. In de praktijk blijken hierbij echter nogal eens fouten te worden gemaakt, vaak doordat de betrouwbaarheid van de vreemdelingenadministratie veel te wensen overlaat. Deze dient dan ook op korte termijn te worden
  verbeterd, onder meer via koppeling van de bestanden van de vreemdelingendiensten en de bevolkingsregisters. Een verplichting tot legitimatie voor een
  ieder die in Nederland werk aanvaardt enlof een beroep doet op diensten die
  door de overheid worden gefinancierd, dient er niet toe om iemands nationaliteit vast te stellen, zoals in de huidige regeringsplannen het geval is, maar om
  te bepalen of degene die een beroep doet op bepaalde faciliteiten, hierop inderdaad aanspraak kan maken.
   1.4.1.3
  
  Rechtspositie en naturalisatie
  
  Reeds in zijn rapport Etnische minderheden (1979) pleitte de raad ervoor de
  verschillen in rechtspositie tussen allochtonen met en zonder de Nederlandse
  nationaliteit zoveel mogelijk te beperken. Verbetering van de rechtspositie van
  de vreemdelingen onder de immigranten werd aangemerkt als een noodzakelijke, zij het niet voldoende voorwaarde, om de sociale achterstand weg te
  
  werken. Voorgesteld werd onder meer vreemdelingen na minder dan vijf jaar
  legaal verblijf een praktisch onaantastbaar verblijfsrecht te geven. Hiernaast
  werden bevordering van naturalisatie en invoering van een Wet gelijke behandeling vreemdelingen aanbevolen. De laatste zou, op een aantal noodzakelijke
  uitzonderingen na, voor hier duurzaam gevestigde vreemdelingen die nog niet
  voor het Nederlanderschap in aanmerking komen, het probleem van de direct
  of indirect discriminerende wetsbepalingen moeten oplossen.
  De regering heeft, onder meer in de Minderhedennota, weliswaar de diagnose
  van de WRR onderschreven, maar voor deels andere remedies gekozen. Naast
  invoering van een wat soepeler nieuwe Wet op het Nederlanderschap (1985)is
  een, nog niet voltooid, wetgevingsprogramma opgevat dat per wethegel ongerechtvaardigd onderscheid beoogt weg te werken. De door de raad voor de langere termijn bepleite invoering van kiesrecht voor alle vertegenwoordigende
  lichamen is bij de grondwetsherziening van 1983 afgewezen, terwijl de mogelijkheid tot uitzetting, zij het na langer verblijf zeer beperkt, ook in het recente
  ontwerp van een nieuwe Vreemdelingenwet gehandhaafd wordt.
   De raad meent dat, ondanks de ontwikkelingen in de afgelopen tien jaren, een
  Wet gelijke behandeling vreemdelingen nog altijd nuttig en wenselijk is. Het
  zou er hierbij niet zozeer om gaan verschillen op grond van nationaliteit in de
  formele wetgeving op te heffen; waar deze nog resteren is meestal sprake van
  gemotiveerde uitzonderingen of van een onderscheid dat niet van wezenlijk
  belang is. Evenmin kan het 'corrigeren' van indirect discriminerende bepalingen voorop staan; zonder wijziging van de wetgeving in kwestie is dit niet goed
  mogelijk. We1 zou de wet de volgende elementen dienen te bevatten:
  - een, in beginsel, onaantastbaar verblijfsrecht voor immigranten die hier vijf
  jaar rechtmatig hun hoofdverblijf hebben gehad en na een kortere periode (bijv.
  BBn jaar) voor hun partners en gezinsleden;
  - een verbod van ongelijke behandeling van bedoelde immigranten bij overheidshandelen en in het privaatrechtelijke rechtsverkeer.
  Voor een mogelijke uitwerking van zo'n Wet gelijke behandeling kan worden
  verwezen naar een enige jaren geleden uit particulier initiatief voortgekomen
  voorstel (zie hiervoor par. 3.3).
  Aan het bezwaar dat een Wet gelijke behandeling de animo tot naturalisatie
  zou doen afnemen, moet naar het oordeel van de raad niet te zwaar worden
  getild: de vergelijkbare Faciliteitenwet Molukkers isjuist gevolgd door een toename van het aantal naturalisaties. Het aantrekkende effect op potentiele
  immigranten dat volgens sommigen zou optreden, moet evenmin overdreven
  worden. Voor slechts weinigen zal het vooruitzicht van een sterke rechtspositie
  na een aantal jaren de keuze van een migratieland doorslaggevend bei'nvloeden. Ook kan niet worden volgehouden dat het verbod op ongelijke behandeling overbodig zou zijn door de nu a1 bestaande mogelijkheden tot ingrijpen
  door de rechter wegens strijd met het gelijkheidsbeginsel of overtreding van
  het strafrechtelijk discriminatieverbod wegens ras (art. 429 quater W.v.Sr.).
   Verder biedt de mogelijkheid om bij privaatrechtelijke conflicten de burgerlijke rechter te benaderen, de vreemdeling de kans zelfstandig zijn recht te
  halen en het geschil uit de strafrechtelijke sfeer te houden. Het voornaamste
  effect van een Wet gelijke behandeling vreemdelingen moet buiten de formele
  sfeer worden gezocht. De overheid maakt duidelijk dat ieder die hier langere
  tijd legaal verblijft, in beginsel een volwaardige burger is. Dit zal de integratiemogelijkheden van de vreemdelingen onder hen vergroten en anderen kunnen
  stimuleren gelijkwaardigheid aan te houden als uitgangspunt.
  De mogelijkheden om het Nederlanderschap te verwerven blijven, 10svan het
  voorgaande, de aandacht verdienen. De invoering van de nieuwe Wet op het
  Nederlanderschap is gevolgd door een toegenomen animo voor de Nederlandse
  nationaliteit. Nu een aantal optiemogelijkheden inmiddels is vervallen is het
  totale aantal naturalisaties in 1988 weliswaar (tijdelijk?) weer gedaald, maar
  voor belangrijke groepen als Marokkanen en Turken ligt het aantal nog altijd
  WETENSCHAPPELIJKE RAADVOOR HETREGERINGSBELEID
  
  aanzienlijk boven dat van voor 1985. Verdere verbeteringen zijn gewenst. De
  behandelingsduur van verzoeken is met circa twee jaar aanzienlijk te lang; een
  uitbreiding van de hierbij betrokken ambtelijke capaciteit is noodzakelijk.
  Voorts zou door een betere voorlichting aan betrokkenen het aantal aanvragen
  kunnen worden verhoogd.
  Met reele bezwaren die voor personen afkomstig uit enkele mediterrane landen bestaan tegen het opgeven van hun nationaliteit, dient in beginsel rekening te worden gehouden. Waar voorts het Verdrag van Straatsburg tot het
  tegengaan van meervoudige nationaliteit een belemmering voor naturalisatie
  zou vormen, moet herovenveging van de Nederlandse positie tegenover deze
  overeenkomst niet worden uitgesloten.
   1.4.1.4
  
  Terugkeerbeleid
  
  Sommige allochtonen willen, vooral als zij ouder worden, terugkeren naar hun
  land van herkomst. Dit verlangen blijft meestal beperkt tot allochtonen van de
  eerste generatie; hun kinderen zullen dit doorgaans niet meer willen. Terugkeer is vaak in het voordeel van de migrant, als hij of zij zich er geestelijk en
  lichamelijk we1 bij bevindt, en van de Nederlandse samenleving, die hierdoor
  aantoonbaar kosten uitspaart. De landen van herkomst hebben gemengde
  gevoelens: terugkeer levert deviezen op, maar kan ook tot verstoringen leiden
  in het sociaal-economisch en politiek evenwicht. In een beleid dat is opgezet
  vanuit het besef dat rekening gehouden moet worden met langdurig verblijf in
  Nederland en dat bevordering van de kwaliteit van dit verblijf vooropstelt, is
  alleen een remigratiebeleid aanvaardbaar dat voonvaarden schept en hinderpalen wegneemt. Het vanaf het begin bij het Nederlandse remigratiebeleid
  gehanteerde uitgangspunt dat de wens van de betrokkene om te vertrekken
  naar het land van herkomst evenzeer dient te worden gerespecteerd als de
  wens om hier te blijven, dient derhalve gehandhaafd te blijven.
  Binnen deze grenzen kan remigratie worden bevorderd. Overleg met bestemmingslanden, dat soms nodig kan zijn om de vrees voor verstoringen in het
  sociaal-economisch en politiek evenwicht weg te nemen, en voorlichting aan
  aspirant-remigranten die hun behoefte hieraan kenbaar hebben gemaakt, zijn
  verenigbaar met het uitgangspunt van vrijwilligheid. Beide kunnen voor ieder
  die remigratie ovenveegt, van betekenis zijn. Een beletsel remigratie te wagen
  is het definitieve karakter dat het vreemdelingenrecht hieraan geeft: behalve
  om zwaarwegende redenen van humanitaire aard wordt men na verplaatsing
  van het hoofdverblijf naar een ander land niet meer tot Nederland toegelaten.
   De raad meent, met onder andere de Emigratiecommissie van de SER en
  diverse migrantenorganisaties, dat hier een versoepeling gewenst is. Dit zou
  kunnen gebeuren door de invoering van een recht te opteren voor terugkeer
  naar Nederland gedurende de eerste twee jaar na vertrek. Van dit recht, dat
  zou moeten gelden voor alle immigranten die ten minste vijf jaar hier hebben
  gewoond, zou BBnmaal gebruik gemaakt mogen worden. Gezien het kleine aantal van degenen die tot nog toe daadwerkelijk weer blijken te willen terugkeren naar Nederland, is het zeer aannemelijk dat door deze maatregel de remigratie per saldo zal toenemen, a1 is dit geen doe1 op zichzelf.
  Soms vormen financiele overwegingen mede een belemmering om tot remigratie over te gaan. Het met het oog hierop ontwikkelde stelsel van tegemoetkomingen kan in hoofdlijnen worden onderschreven. De 'basisregeling', die een
  tegemoetkoming geeft in de herinstallatiekosten en in de kosten van levensonderhoud gedurende de eerste drie maanden, is met name van betekenis voor
  hen die geen gelegenheid tot sparen hebben gehad, maar die we1 verondersteld
  kunnen worden na enige tijd in hun onderhoud te voorzien. De 'ouderenregeling', die voorziet in een periodieke betaling aan uitkeringsgerechtigden,
  ondervangt tot op grote hoogte de 'niet-exporteerbaarheid' van sommige
  sociale-zekerheidsuitkeringen.
  De voorgenomen uitbreiding van de regeling tot Surinamers met de Nederlandse nationaliteit kan worden toegejuicht. Dit ligt anders ten aanzien van
  de, onder meer door de SER voorgestelde, uitbreiding tot werkenden; deze zou
  ALLOCHTONENBELEID
  
  niet alleen een vrije keuze tussen we1 of niet-werken introduceren, maar ook
  een zo sterke remigratieprikkel inhouden dat deze niet goed verenigbaar is
  met het principe van vrije keuze.
  Invoering van het 'woonlandbeginsel', dat leidt tot aanpassing van socialezekerheidsuitkeringen aan de kosten van levensonderhoud in het land waar de
  ontvanger gevestigd is, zou een financiele barriere opwerpen voor remigratie.
   Deze invoering is onlangs nog als mogelijk (bezuinigings)scenario genoemd
  door de ambtelijke Commissie Heroverweging Sociale Voorzieningen NietNederlanders. Een substantiele verlaging zou echter de terugkeer zozeer kunnen afremmen dat het netto financiele effect ervan averechts kan worden. Toegepast op de kinderbijslag zou het ook tot meer migratie van afhankelijke kinderen naar Nederland kunnen leiden. Uit berekeningen van het Sociaal en
  Cultureel Planbureau blijkt dat het bepaald niet zeker is dat invoering van het
  woonlandbeginsel in de kinderbijslag voor de overheid tot netto besparingen
  zal leiden. Bovendien zou dit een legitimerend effect kunnen hebben op het
  maken van onderscheid in allerlei andere sferen.
  1.4.2
  1.4.2.1
  
  H e t integratiebeleid
  Arbeid
  
  De raad acht participatie aan formele arbeid door allochtone minderheden van
  groot belang voor het door hem bepleite integratiebeleid. Omdatjuist op dit terrein algemeen en specifiek beleid nadrukkelijk op elkaar moeten zijn afgestemd, wordt hieronder eerst ingegaan op de algemene beleidscontext. Vervolgens zullen specifieke beleidsmaatregelen aan de orde worden gesteld.
   In het in de afgelopen periode gevoerde overheidsbeleid heeft het accent gelegen op het bevorderen van economische groei. De groei die heeft plaatsgehad,
  heeft echter onvoldoende werkgelegenheid gecreeerd om het groeiend arbeidsaanbod te kunnen opvangen. Bovendien heeft de herstructurering van de economie de werkgelegenheid op de lagere scholingsniveaus sterk doen inkrimpen. Dit is nog eens versterkt door verdringing van lager door hoger opgeleiden, welk proces mogelijk werd door de verhoging van het opleidingsniveau
  van de beroepsbevolking. Economische groei is belangrijk voor de creatie van
  werkgelegenheid, maar is daarvoor geen voldoende voorwaarde. De raad is
  hierop eerder ingegaan in zijn rapport Ruimte voor groei (1987).Uit modelberekeningen bleek dat de technisch-economische structuur van Nederland we1
  degelijk in staat is een economische groei te genereren die gepaard gaat met
  een aanzienlijke stijging van de werkgelegenheid. Dit vraagt onder meer om
  een verhoging van de investeringen. Een belangrijke bijdrage die de overheid
  hiertoe zelf - in samenwerking met de particuliere sector - kan leveren, betreft
  het op peil brengen van de infrastructuur.
   Voorts bleek in het rapport dat een hoge groei van de afzet en de werkgelegenheid in de arbeidsintensieve diensten, zowel op commerciele als op non-profitbasis, mogelijk en wenselijk is. Te denken valt bijvoorbeeld aan de horeca, de
  reparatie van gebruiksgoederen, sport en recreatie, groenvoorzieningen,
  bejaarden- en gezinszorg, het sociaal-culturele werk en de gezondheidszorg. De
  raad tekende hierbij aan dat het bevorderen van arbeidsintensieve dienstverlening slechts in beperkte mate mogelijk is door het afremmen van relatieve
  prijsstijging. In bijzondere gevallen zou kunnen worden overwogen het brutonettotraject te verkorten, vooral waar door het bestaan van een informeel circuit sprake is van concurrentievervalsing. Voor de traditionele overheidstaken
  zal - zo stelde de raad - in een welvarende maatschappij een stijgende prijs
  moeten worden betaald. Hetzelfde geldt voor het brede terrein van de maatschappelijke dienstverlening en de gezondheidszorg, zij het dat hier mogelijkheden liggen voor een zekere mate van decollectivisering, waardoor een minder knellende band met de collectie~e-lastendrukkan worden bewerkstelligd.
  Zaken als kinderopvang of scholing zouden bijvoorbeeld een plaats kunnen
  vinden in de sfeer van de secundaire arbeidsvoonvaarden. Voorzieningen die
  WETENSCHAPPELIJKE RAADVOOR HETREGERINGSBELEID
  
  meer in de individuele sfeer liggen, kunnen door middel van verzekeringen
  particulier worden bekostigd.
  De raad acht deze eerdere aanbevelingen onverminderd actueel. Zeker nu de
  economische situatie wat rooskleuriger is dan ten tijde van het verschijnen van
  Ruimte voor groei (1987),ontstaan meer mogelijkhedenvoor de overheid om de
  economische groei mede te richten op werkgelegenheidsdoelstellingen. De
  aldus gecreeerde werkgelegenheid is niet alleen direct van belang voor het verminderen van de werkloosheid, waaronder die van minderheden. Het proces
  van verdringing van de lagere opleidingsniveaus kan erdoor worden verzacht,
  met als gevolg dat meer ruimte ontstaat voor instroom van lager opgeleiden.
   Waar niet is te verwachten dat via algemeen werkgelegenheidsbeleid voldoende arbeidsplaatsen op de laagste functieniveaus ontstaan, zijn eveneens
  specifieke vormen van beleid geboden. Hierdoor moeten structurele arbeidsplaatsen worden geschapen ten behoeve van langdurig werklozen, onder wie
  allochtonen.
  Niet uitgesloten is dat de hernieuwde groei gepaard gaat met spanningen op de
  arbeidsmarkt. Zoals eerder gezegd, meent de raad - evenals is gesteld in het
  Meerjarenkader 1989-1992 van het Directoraat Generaal voor de Arbeidsvoorziening - dat hernieuwde werving van niet-EG-onderdanen onaanvaardbaar
  is in de situatie dat geschikt arbeidsaanbod aanwezig is of binnen een redelijke
  termijn is te mobiliseren. Regionale of kwalitatieve discrepanties moeten
  zeker op de lagere niveaus te overbruggen zijn door een arbeidsmarktbeleid.
  Dit vraagt enerzijds een bereidheid van in Nederland wonende werklozen om
  noodzakelijke scholing te ondergaan, te pendelen of te verhuizen. Van werkgevers wordt anderzijds de bereidheid verlangd om op de personeelsbehoefte te
  anticiperen, met de desbetreffende instanties scholings- of oefenprogramma's
  te ontwikkelen, werkervaringsplaatsen beschikbaar te stellen en te bezien of,
  bij gebrek aan voldoende opgeleid aanbod, van functies eenvoudige activiteiten kunnen worden afgesplitst waarvoor het aanbod we1 adequaat is.
  Een voortgezette economische groei die meer wordt gericht op de arbeidsintensieve dienstverlening, is van groot belang. In de desbetreffende sectoren
  bevindt zich ook veel arbeid op lagere scholingsniveaus. Een uitbreiding van
  de werkgelegenheid op deze niveaus, via algemeen werkgelegenheidsbeleid of
  via banenplannen, is een voorwaarde voor een succesvol arbeidsmarktbeleid.
  Wanneer deze uitbreiding uitblijft, zullen velen ondanks een intensieve inzet
  van arbeidsvoorzieningsinstrumenten werkloos blijven.
   De omvang van de te realiseren werkgelegenheid hangt sterk af van de mate
  waarin werklozen, na inzet van het arbeidsmarktinstrumentarium, voor de
  arbeidsmarkt zijn te kwalificeren. Ook voor zeer eenvoudige werkzaamheden
  is vaak nog enige scholing of opleiding nodig. De met deze werkgelegenheid en
  scholing gemoeide kosten en baten laten zich moeilijk becijferen. Het gaat hierbij vanzelfsprekend niet om werkgelegenheid voor allochtone werklozen
  alleen. Tegenover de kosten staan in elk geval de baten van gederfde uitkeringen en van de dienstverlening zelf.
  Over de scholing van werklozen heeft de raad a1 eerder gerapporteerd in zijn in
  december 1987 gepubliceerd rapport Activerend arbeidsmarktbeleid. Het verbeteren van de arbeidsmarktgeschiktheid van werklozen, onder wie ook
  allochtonen, is een noodzakelijke voonvaarde voor het vinden en behouden van
  werk. Bovendien kan een beter gekwalificeerde beroepsbevolking een additionele positieve invloed hebben op het niveau van de beschikbare werkgelegenheid. Zelfs als het effect hiervan gering zou zijn, is het op peil brengen en houden van de arbeidsgeschiktheid van de werkloze beroepsbevolking van groot
  belang. Het zal leiden tot een grotere mobiliteit op de arbeidsmarkt en zal de
  selectiviteit van de participatie aan de arbeid, waarvan minderheden nu vaak
  het slachtoffer zijn, kunnen verminderen.
   De nieuwe structuur van de arbeidsvoorziening die zich aan het ontwikkelen
  is, kan een positieve bijdrage leveren aan de totstandkoming van een activeALLOCHTONENBELEID
  
  rend arbeidsmarktbeleid zoals door de raad bepleit. De mogelijkheden om een
  aan regionale behoeften aangepast beleid te voeren, kunnen ook aan de
  arbeidsmarktproblemen van allochtonen ten goede komen, omdat, zoals eerder is opgemerkt, deze problemen sterk regionaal zijn geconcentreerd. Bovendien kan door de medeverantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers
  de marktsector zich meer dan tot nu toe gaan openstellen voor allochtonen. De
  nieuwe structuur kenmerkt zich door het gegeven dat de wetgever bewust een
  vrije beleidsruimte creeert voor een tripartiet samengestelde beleidsvormende
  en uitvoeringsstructuur. De toedeling van deze beleidsruimte veronderstelt
  dat de sociale partners bereid zijn de verantwoordelijkheid voor de oplossing
  van de arbeidsmarktproblemen van bijzondere groepen te aanvaarden, een
  verantwoordelijkheid die onder het 'oude' bestel zonder twijfel de wetgever zou
  hebben moeten activeren.
  De ernst van de problemen die zullen ontstaan als allochtonen niet op veel grotere schaal dan nu aansluiting op de arbeidsmarkt vinden of hervinden,
  dwingt ertoe dat alle betrokkenen zwaar aan de genoemde verantwoordelijkheid tillen. Het functioneren van de arbeidsvoorziening in de thans voorziene
  structuur dient dan ook vanuit dit gezichtspunt nauwlettend te worden
  gevolgd. Naar het oordeel van de raad biedt de voorgenomen tripartisering
  kansen, omdat eenmaal genomen besluiten, door de gezamenlijk daarvoor aangegane verantwoordelijkheid, een goede kans hebben op effectuering. Dit veronderstelt echter we1 dat de besluiten niet beperkt blijven tot de relatief eenvoudige onderwerpen, die op korte termijn aansprekende resultaten beloven.
  