text: PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University
  Nijmegen
  
  The following full text is a publisher's version.
  For additional information about this publication click this link.
  https://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/233766
  
  Please be advised that this information was generated on 2024-07-14 and may be subject to
  change.
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  COVID-19 & Verzekering
  Prof. mr. N. van Tiggele-van der Velde*
  1 Inleidend
  Toen premier Rhuggenaath van Curaçao op 13 maart 2020 in
  een persconferentie aankondigde dat het luchtruim boven het
  eiland dichtging, zat ik daar. Ik was voor onderwijs aan de
  University of Curaçao en ik herinner me de verwarring die ik
  voelde. Kun je nog wel weg als een luchtruim dicht is? En
  – werkelijk in diezelfde initiële verwarring – scanden mijn
  gedachten de gevolgen, waaronder de vraag wat mijn polisvoorwaarden hiervan zouden vinden. En ook: wat bijzonder
  dat ik daar niet naar keek voordat ik op reis ging, want toen
  was de COVID-onrust in de wereld toch al een begin van
  zichtbaar.
  Uiteindelijk kon ik op de geplande datum ‘gewoon’ terug
  naar Nederland, omdat er lege toestellen naar het eiland werden gestuurd om toeristen (en docenten …) te repatriëren.
   Maar het verging anderen ook anders, waar vluchten geannuleerd werden en het verblijf gedwongen verlengd werd.1 Tussen de rijksoverheid, de reisbranche en verzekeraars, vertegenwoordigd in het Verbond van Verzekeraars, werd in allerijl een
  financiële voorziening ingericht om (mede) de kosten te dragen voor ‘Bijzondere bijstand buitenland’, teneinde een veilige
  terugkeer op korte termijn te bewerkstelligen.2 Reuring in de
  reissfeer en kort daarna ook in breder verband, doordat grote
  evenementen geannuleerd werden. De snel verslechterende
  economische omstandigheden en de door de overheid afgedwongen sluitingen van bedrijven maakten dat de (premie)betalingsrisico’s toenamen en dat – in vervolg daar weer
  op – de commerciële kredietverzekeraars zich genoodzaakt
  zagen om hun blootstelling aan risico’s af te bouwen.3 De verzekeringsbranche en (ook op dit front) de overheid kwamen
  in beweging.
  Inmiddels zijn we een vol jaar verder en is het tijd voor een
  bespreking: ‘COVID-19 & Verzekering’. Ik start daarbij (in
  par. 2) met een bespreking van jurisprudentie op het terrein
  van de annuleringsverzekering bij evenementen. Ik maak de
  *
  
  1.
  2.
  3.
  98
  
  Prof. mr. N. van Tiggele-van der Velde is hoogleraar Verzekeringsrecht
  aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (Verzekeringsinstituut) en aan
  de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij is tevens raadsheer-plaatsvervanger bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en lid van het Tuchtcollege
  NIVRE.
  Zie
  www.ad.nl/binnenland/nog-drieduizend-landgenoten-vast-inmarokko-nederland-ligt-onder-op-de-stapel~a9c36a5c/.
  Convenant bijzondere bijstand buitenland als gevolg van de impact van
  het coronavirus (COVID-19) van 20 maart 2020, bijlage bij brief van de
  Minister van Buitenlandse Zaken van 23 maart 2020,
  BZDOC-504293068-42.
  Brief van de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst
  van 29 mei 2020, 2020-0000094826 (Herverzekering leverancierskredieten).
   MvV 2021, nummer 3
  
  keuze om met deze materie te beginnen omdat de betreffende
  uitspraken zo fraai laten zien hoezeer het verzekeringsrecht in
  de kern ‘gewoon’ overeenkomstenrecht is, tot en met de dekkingsvraag aan toe. In paragraaf 3 bespreek ik een aantal zuivere dekkingsgeschillen, zoals deze bij de Geschillencommissie
  Financiële Dienstverlening van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) aan de orde zijn geweest. In paragraaf 4 bespreek ik de maatregelen, zoals deze branchebreed
  tussen de ledenorganisaties onderling en ook in samenspraak
  met de overheid zijn genomen, waarna ik – in paragraaf 5 –
  tot een afronding kom.4
  2 Een tweetal uitspraken over de
  evenementenverzekering
  Een van de (voor)vragen die bij een beroep op dekking onder
  de polis een rol speelt, is (vanzelfsprekend) de vraag of een
  overeenkomst tot stand is gekomen. En, als dat het geval is,
  wat er onder de dekking valt. Het zijn vragen die speelden in
  een tweetal zaken, die hebben geleid tot uitspraken van de
  voorzieningenrechters in Amsterdam en in Rotterdam, maar
  alvorens op de zaken in te gaan is het goed om een enkel
  woord te wijden aan de fase van totstandkoming in het verzekeringsrecht.
  2.1 Totstandkoming van verzekeringsovereenkomsten
  In verzekeringsrechtelijke verhoudingen is de fase van aanbod
  en aanvaarding overzichtelijk te noemen. In de regel, immers,
  heeft het inzenden van een ingevuld en ondertekend aanvraagformulier (door de aspirant-verzekeringnemer) als aanbod te
  
  4.
   Ik beperk me in mijn bespreking daarmee tot de bespreking van die verzekeringsproducten waarop aanspraken zijn gedaan. Een exercitie waarbij
  ik (de dekking onder) de onderscheiden producten langsga om te bezien
  of en in hoeverre COVID-19 een rol zou kunnen spelen bespaar ik
  mezelf en de lezer. Ik verwijs voor een verkenning van die strekking naar
  M. van Asch & R. Markus, COVID-19 en verzekeringen; high-level signaleringen, VAST 2020/P-0028. De verleiding om de stand van zaken in
  het buitenland te bespreken heb ik evenzeer weerstaan om de eenvoudige
  reden dat de stap om over schade onder de bedrijfsschadeverzekering te
  procederen hier ten lande niet genomen is. Ik snap dat, want de bedrijfsschadeverzekering kent doorgaans een opsomming van gedekte gevaren
  en een pandemie maakt daar geen deel van uit. Ik volsta dan ook, mede
  omwille van de omvang van mijn bijdrage, met het op deze plaats verwijzen naar besprekingen van het internationaal perspectief. Zie ‘Is bedrijfsschade door Covid-19 verzekerd? De stand van zaken in internationaal
  perspectief’ (https://birdbuzz.nl/praktijkgebieden/dispute-resolution/isbedrijfsschade-door-covid-19-verzekerd-de-stand-van-zaken-ininternationaal-perspectief-6-min/) en de latere omwerking van dat stuk
  door de auteurs: E. Tjon-En-Fa & M. van den Heuvel, BI-verzekering en
  coronamaatregelen: hoe zit het internationaal?, VAST 2020/P-0046. Zie
  ook P. van der Vorst, De FCA-testcase: slaat ‘viruswaanzin’ toe bij polisuitleg?, VAST 2020/B-0048.
  doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  gelden, waarna de overeenkomst tot stand komt door aanvaarding van dat aanbod door de verzekeraar.5
  Bij een evenementenpolis is dat in zoverre anders, dat zij
  – vanwege haar unieke karakter en vanwege de onder de polis
  gedekte bedragen – doorgaans in coassurantie gesloten wordt.
   Alsdan wordt niet met aanvraagformulieren gewerkt, maar is
  het de makelaar die in zijn rol van vertegenwoordiger van de
  aspirant-verzekeringnemer een bepaald risico ter verzekering
  aanbiedt.6 Dat doet hij door een aantal verzekeraars te
  voorzien van informatie over het te verzekeren risico en door
  ze te vragen een bod (gewenste premie en aandeel) uit te
  brengen. Daarbij kan een makelaar aan de leidende verzekeraar(s) al een indicatie geven van de premie die hij in gedachten heeft, waarop die verzekeraar dan kan reageren.7 Over het
  bod van de verzekeraar, dat in ieder geval zal bestaan uit het
  gewenste aandeel en een bijbehorende premie, zal een makelaar gaan onderhandelen. In eerste instantie zal hij dat doen
  met een leidende verzekeraar, met wie hij de basis legt voor de
  verzekeringsovereenkomst en aan wie hij voorstelt op welke
  voorwaarden de polis gesloten zal worden. Met die verzekeraar
  worden de belangrijkste voorwaarden besproken en/of
  uitonderhandeld.8 De makelaar benadert eveneens, veelal
  tegelijkertijd,9 de volgverzekeraars. Het is uiteindelijk de aspirant-verzekeringnemer die bij monde van zijn makelaar het
  aanbod aanvaardt.
  ari 2020 past NN, na telefonisch contact over een aantal voorwaarden, haar aandeel aan: 35% kon zij toezeggen, maar liever
  nam zij een aandeel van 30%. Op 9 januari 2020 heeft Klap
  aan De Miranda het voorstel voor de verzekering gestuurd,
  met de vermelding dat de offerte werd gedaan onder voorbehoud van definitieve acceptatie door verzekeraars.
   In de periode die volgde, zo blijkt uit het feitelijk verloop,
  worden de voorwaarden van de op de offerte betrokken verzekeraars aangescherpt door schade veroorzaakt door of
  ontstaan in verband met een uitgebroken pandemie uit te sluiten. Op de bestaande offerte aan ID&T wordt evenwel geen
  wijziging aangebracht en onder die omstandigheden laat
  ID&T per mail van 3 maart 2020 aan De Miranda weten dat
  zij van het aanbod, zoals zij dat op 9 januari had gekregen,
  gebruik wilde maken. De Miranda heeft dit bericht op
  4 maart 2020 doorgestuurd aan Klap, met de vermelding dat
  volgens haar de ingetekende verzekeraars niet anders dan in
  algemene zin hun voorwaarden hadden gewijzigd en dat dit er
  haars inziens toe leidde dat zij de gedane offerte gestand moesten doen. Klap heeft dit bericht op diezelfde dag doorgestuurd
  aan de verzekeraars, met de opmerking dat zij de polis zou
  opmaken in e-ABS, het elektronisch systeem waarin verzekeraars polissen moeten accepteren voordat een polisblad aan de
  verzekerde kan worden verstrekt. Eerder die dag had Avéro
  haar offerte voor 25% aandeel ingetrokken.
  2.2 ID&T – totstandkoming en de (overeengekomen?)
  uitsluiting van COVID-schade
  De eerste zaak waarin de totstandkomingsvraag (benoemd)
  voorafging aan de dekkingskwestie is die, die heeft geleid tot
  de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 29 juni 2020.10
  Kort gezegd ging het om de vraag of de verzekeringsovereenkomst tussen partijen tot stand gekomen was en of zij dekking
  biedt bij annulering van evenementen vanwege COVID-19.
  Allereerst kort de casus.
   Een bijzondere casus, want in de kern – even in mijn bewoordingen – speelt de vraag of je als verzekeraar hebt te accepteren
  dat een aspirant-verzekeringnemer een aanbod van twee
  maanden ervoor aanvaardt. In een periode van leven waarin de
  wereld, zoals ik in mijn inleiding aangaf, al de nodige COVIDonrust kende. Maar ook, zo haast ik mij te zeggen, bij een aanbod dat geen termijn voor aanvaarding inhield en dat binnen
  ‘een redelijke tijd’ moet worden aanvaard (art. 6:221 BW).11
  
  ID&T is een evenementbedrijf, gespecialiseerd in danceevenementen. Het bedrijf is in 2013 overgenomen door het in
  Los Angeles gevestigde LiveStyle Inc. en sinds de overname
  werden de evenementen gedekt onder een in de Verenigde
  Staten afgesloten verzekering, die op 15 maart 2020 zou aflopen. De tussenpersoon van ID&T, De Miranda, heeft verzekeringsmakelaar Klap ingeschakeld om in Nederland dekking te
  vinden.
  Klap heeft aan dat verzoek gevolg gegeven door in november/december 2019 de over het jaar 2020 te verzekeren evenementen aan te bieden aan een aantal verzekeraars. In de maanden december 2019 en januari 2020 is zijdens de verzekeraars
  een offerte gedaan en wel voor de volgende percentages: NN
  25, Reaal 5, Chubb 15, MS Amlin 10 en Avéro 25. Op 9 janu5.
  6.
  7.
  Asser/Wansink, Van Tiggele & Salomons 7-IX 2019/79.
  Asser/Wansink, Van Tiggele & Salomons 7-IX 2019/85.
  G.T. Baak, Mededinging en verzekering (diss. Rotterdam), Deventer:
  Wolters Kluwer 2020, p. 133.
  8. Baak 2020, p. 129.
  9. Baak 2020, p. 130.
  10. Rb. Amsterdam 29 juni 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:3766.
   MvV 2021, nummer 3
  
  Op 10 maart 2020 heeft NN aan Klap bericht dat zij de offerte van ID&T heeft geaccepteerd, waarna zij op 13 maart 2020
  haar aandeel in de verzekering aan ID&T heeft bevestigd. NN
  heeft zich bij de bevestiging van haar aandeel, zo blijkt uit het
  vonnis onder 3.5, ‘op het gebied van corona-gerelateerde
  schade alle rechten en weren voorbehouden’. De andere verzekeraars hebben ieder ook hun aandeel bevestigd, ‘met uitsluiting van besmettelijke ziektes waaronder het coronavirus’
  (Avéro); ‘met de opmerking dat dit los stond van de discussie
  over het coronavirus’ (Amlin op 12 maart) en dat zij ‘zich
  daarbij beroepen op een dekkingsuitsluiting in verband met
  Corona’ (Chubb op 13 maart). Reaal heeft op 13 maart
  bericht dat geen verzekeringsovereenkomst tot stand was
  gekomen met als argument dat haar offerte door ID&T niet
  binnen een redelijke termijn was aanvaard. Aan het verzoek
  van (de advocaat van) ID&T van 16 maart 2020 om de verze-
  
  11. Indien een termijn waarbinnen het aanbod zijn gelding houdt niet uitdrukkelijk is vastgesteld, moet naar omstandigheden worden beoordeeld
  hoelang het aanbod van kracht zal zijn. Zie over deze materie Asser/Sieburgh 6-III 2018/173.
  doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  99
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  keringen in e-ABS te accorderen heeft alleen Chubb voldaan;
  de andere verzekeraars niet.
   Daarna gaat het snel: op 23 maart worden de eerste evenementen geannuleerd en verzekeraars, aangesproken op dekking onder de polis, juridiseren de fasen die tot dan gespeeld
  hebben. NN als leader doet dat door aan te voeren dat aan
  ID&T slechts een uitnodiging tot het doen van een aanbod is
  gedaan; dat deze uitnodiging is gewijzigd door een uitsluiting
  voor COVID-19 op te nemen; dat ID&T op 4 maart het aanbod van verzekeraars niet heeft geaccepteerd maar een gewijzigd aanbod heeft gedaan (door een polis zonder uitsluiting te
  vragen); dat bij ID&T daarmee de wil ontbrak om een overeenkomst mét COVID-uitsluiting te aanvaarden en dat mitsdien de overeenkomst niet tot stand is gekomen.
   De voorzieningenrechter neemt een verbintenisrechtelijke
  aanloop:
  ‘5.3.5. De vraag of een overeenkomst met een bepaalde
  inhoud tot stand is gekomen moet worden beantwoord
  aan de hand van de betekenis die partijen in de gegeven
  omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan elkaars
  verklaringen en gedragingen mochten toekennen en van
  wat zij in dat verband redelijkerwijs van elkaar mochten
  verwachten (zie Hoge Raad 2 november 2018,
  ECLI:NL:HR:2018:2043). De enkele toepassing van het
  algemene wettelijke uitgangspunt van artikel 6:217 van het
  Burgerlijk Wetboek (BW), dat een overeenkomst tot
  stand komt door een aanbod en de aanvaarding daarvan,
  volstaat niet om deze vraag te beantwoorden.’
  Zij oordeelt vervolgens dat ‘uit de in het vonnis vermelde
  feiten volgt dat ID&T de verklaringen en gedragingen van verzekeraars redelijkerwijs zo heeft mogen begrijpen dat tussen
  haar en ieder van de verzekeraars een verzekeringsovereenkomst tot stand is gekomen en wel om de volgende redenen’:
  ‘5.3.6. (…) In de e-mail van Klap van 4 maart 2020 staat
  duidelijk wat ID&T wilde. Zij wenste een evenementenverzekering aan te gaan waarop de Algemene voorwaarden
  Evenementenverzekering Klap 2011 (de polisvoorwaarden) van toepassing waren en waarvoor Klap haar op
  9 januari 2020 een offerte had gestuurd. Zij meende dat de
  Verzekeraars ook dekking voor het corona-virus moesten
  verlenen. Vervolgens hebben de Verzekeraars gereageerd.
  Dit wordt hierna per verzekeraar besproken.
  5.3.7. NN heeft in een e-mail van 10 maart 2020 aan Klap
  bericht dat de offerte van ID&T was geaccepteerd.
  Vervolgens heeft zij op verzoek van ID&T op
  13 maart 2020 haar aandeel in de verzekering bevestigd.
   Daarom mocht ID&T ervan uitgaan dat de verzekering
  tot stand was gekomen. Wel was inmiddels een geschil
  ontstaan over de vraag of de verzekering dekking voor
  corona-risico’s uitsloot ( ID&T berichtte op
  12 maart 2020 aan de Verzekeraars dat zij de discussie
  daarover later wilde voeren). Maar dat geschil doet er niet
  
  100
  
  MvV 2021, nummer 3
  
  aan af dat NN met zoveel woorden en zonder voorbehoud
  positief heeft gereageerd op de e-mail van Klap van
  4 maart 2020. Het argument van Nationale-Nederlanden
  c.s. dat er toen nog geen overeenstemming was over de premie en het verzekerde bedrag overtuigt dan ook niet,
  omdat NN daar toen niet over heeft gerept. Kennelijk
  waren die kernelementen voor haar op 10 en
  13 maart 2020 wel voldoende duidelijk, op basis van de
  sinds december 2019 gevoerde gesprekken en correspondentie met Klap.
  5.3.8. Reaal heeft op 11 maart 2020 bericht dat zij de leader NN zou volgen. Op 13 maart 2020 heeft zij bericht
  dat geen verzekeringsovereenkomst tot stand was gekomen
  wegens ontijdige aanvaarding van haar offerte door
  ID&T . ID&T mocht er echter op grond van de eerdere
  uitlating van 11 maart 2020 redelijkerwijs van uitgaan dat
  de overeenkomst tot stand was gekomen. Zij stelt onweersproken dat de mededeling van Reaal dat zij de leader NN
  zou volgen verband houdt met de volgplicht zoals opgenomen in artikel 15 van de polisvoorwaarden. Partijen zijn
  het erover eens dat deze voorwaarden niet van toepassing
  zijn als het gaat om de vraag of een verzekering tot stand is
  gekomen, maar dat deze gelden voor de eenmaal tot stand
  gekomen verzekering. De mededeling van Reaal impliceerde dus dat de overeenkomst tot stand was gekomen.
   Anders was er geen volgplicht. Het bericht van Reaal van
  13 maart 2020, dat ID&T niet binnen redelijke termijn de
  offerte had geaccepteerd, kwam dus te laat. Toen was de
  wilsovereenstemming tussen partijen over de verzekering
  al tot stand gekomen, zoals ID&T terecht stelt.
  5.3.9. Amlin heeft op 12 maart 2020 haar aandeel in de
  verzekering desgevraagd bevestigd (met de opmerking dat
  dit los stond van de discussie over het coronavirus). Ook
  voor haar geldt dat ID&T daaraan de gevolgtrekking
  mocht verbinden dat de verzekering tot stand was gekomen.
  5.3.10. Chubb heeft, met het voorbehoud dat schade als
  gevolg van het coronavirus voor haar aandeel moest
  worden uitgesloten, de polis geaccordeerd in e-ABS.
  Aannemelijk is dat hierdoor hoe dan ook de verzekeringsovereenkomst tussen haar en ID&T tot stand is gekomen.’
  Overwegingen die mijns inziens goed navolgbaar zijn en die
  – gelet op het door de voorzieningenrechter aangenomen
  spoedeisend belang12 – passend zijn bij de ordenende functie
  die de voorlopige voorziening heeft zolang de juiste rechtsverhouding tussen partijen door henzelf, door de rechter of
  anderszins, nog niet definitief is vastgesteld.13 Partijen kunnen
  immers, de voorzieningenrechter wijst daar ook op, desgewenst een bodemprocedure starten en de rechter acht de zaak
  12. De voorzieningenrechter heeft onder r.o. 5.2.3 overwogen dat ID&T via
  haar dochtervennootschappen substantiële schade lijdt als gevolg van de
  annulering van de evenementen en dat de Amerikaanse verzekeraar geen
  dekking biedt, waardoor zij belang heeft bij een voorlopig oordeel in kort
  geding. Acute nood acht de voorzieningenrechter geen vereiste om een
  spoedeisend belang aanwezig te achten.
  13. Van Nispen, in: T&C Burgerlijke Rechtsvordering, art. 254 Rv, aant. 4.
   doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  onder r.o. 5.2.3 ook niet te principieel om in kort geding
  behandeld te kunnen worden.
   Een COVID-uitsluiting?
  De vervolgvraag is daarmee welhaast gegeven: kent die overeenkomst die tot stand is gekomen wel of geen uitsluitingsclausule voor COVID-19? Dat is een uitlegkwestie van de tussen partijen gesloten overeenkomst; de voorzieningenrechter
  oordeelt (r.o. 5.4) dat het ook bij deze vraag aankomt op de
  zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen en op hetgeen zij
  te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten
  (het Haviltex-criterium). De kernoverweging is de volgende:
  ‘5.4.1. Zoals hiervoor onder 5.3.6. is overwogen heeft Klap
  na overleg met de Verzekeraars aan ID&T een offerte uitgebracht op 9 januari 2020. De daarbij behorende voorwaarden bevatten geen corona-uitsluiting. De uitlatingen
  die de Verzekeraars hebben gedaan in de periode van
  28 januari tot en met 28 februari 2020 (zie 3.3.6. tot en
  met 3.3.9) in hun correspondentie met Klap zijn erop
  gericht om corona-risico’s wel uit te sluiten. De vraag is of
  ID&T redelijkerwijs daaraan de betekenis heeft moeten
  toekennen dat deze uitlatingen mede betrekking hadden
  op haar aanvraag en de offerte van Klap van 9 januari 2020
  en of de Verzekeraars redelijkerwijs mochten verwachten
  dat ID&T daarmee instemde. Dit laatste lijkt moeilijk te
  rijmen met het bericht van 4 maart 2020 waarin De
  Miranda via Klap te kennen gaf dat zij meende dat de Verzekeraars niet anders dan in algemene zin hun voorwaarden hadden gewijzigd en dat dit er haars inziens toe leidde
  dat zij de gedane offerte – zonder corona-uitsluiting –
  gestand moesten doen. De Verzekeraars kunnen dit redelijkerwijs niet anders hebben begrepen dan dat ID&T geen
  corona-uitsluiting wilde.’
  In de rechtsoverwegingen die volgen gaat de voorzieningenrechter in op de feiten en omstandigheden zoals die per verzekeraar hadden te gelden, waarna de conclusie is dat ieder der
  verzekeraars dekking biedt zonder corona-uitsluiting.14 Relevant bij dit alles acht de voorzieningenrechter, aldus r.o. 5.4.7,
  ‘dat de Verzekeraars in de periode tussen 9 januari en
  4 maart 2020 in duidelijke bewoordingen aan Klap hadden
  kunnen berichten dat de offerte aan ID&T werd herzien. Ook
  hadden zij de offerte kunnen intrekken (hetgeen Avéro ook
  heeft gedaan). Zij hebben dat niet gedaan. De conclusie is dat
  in dit kort geding wordt aangenomen dat de evenementenovereenkomst die tussen ID&T en de Verzekeraars tot stand
  is gekomen geen voorwaarde bevat voor corona-uitsluiting.’
  Een conclusie die mij juist voorkomt.
   De rechter komt uiteindelijk tot de slotsom dat verzekeraars
  tot dat aandeel in de dekking waarover geen debat bestaat, dienen bij te dragen in ‘een voorschot gebaseerd op een geschat
  14. Zie r.o. 5.4.2-5.4.6.
  MvV 2021, nummer 3
  
  schadebedrag van totaal € 2.000.000,- onder de voorwaarde
  dat zij [ID&T; NvT] voor dat bedrag een bankgarantie stelt
  ten behoeve van de Verzekeraars’. Het voorstel om een bankgarantie te stellen had ID&T zelf – reeds op voorhand –
  gedaan en dat is begrijpelijk, gelet op het restitutierisico dat
  heeft te gelden bij een voorziening in kort geding.
  Tot slot: een onzeker voorval?
  Aan het eind van deze bespreking nog aandacht voor het element van onzekerheid, dat de verzekeringsovereenkomst kenmerkt. Verzekering is een kansovereenkomst en het ontbreken
  van onzekerheid tast de rechtsgeldigheid van de overeenkomst
  aan.15 De voorzieningenrechter wikkelt de kwestie feitelijk af,
  waar zij overweegt:
  ‘5.5.3. ID&T vordert een schade-uitkering voor evenementen die zouden plaatsvinden tussen 4 april 2020
  (Qapital) en 28 augustus 2020 (Mysteryland).
   Aannemelijk is dat medio maart 2020 voor partijen nog
  niet duidelijk was dat deze evenementen als gevolg van
  Corona zouden worden geannuleerd. Zoals uit het verslag
  van de bijeenkomst van het Verbond van Verzekeraars op
  13 maart 2020 volgt, was er toen nog veel onzeker. Hoe
  het virus zich zou ontwikkelen in Nederland en wat daarvan na 1 april 2020 de gevolgen voor het openbare leven
  zouden zijn, was nog in nevelen gehuld. De eerste evenementen waarvoor ID&T een schade-uitkering vordert,
  heeft zij geannuleerd op 23 maart 2020 (schaderapport
  Troostwijk, productie 29 bij dagvaarding). Er zijn geen
  concrete aanwijzingen dat al tien of meer dagen eerder
  bekend was dat dit zeker zou gaan gebeuren. Anders dan
  de Verzekeraars aanvoeren was dus begin maart 2020 in
  Nederland niet al duidelijk dat de uitbraak van Corona
  grote gevolgen zou hebben voor de organisatie van evenementen in de maanden daarna. Wel was medio
  maart 2020 duidelijk dat er tot 1 april 2020 grote gevolgen
  waren en dat die er daarna ook nog zouden kúnnen zijn,
  maar zeker was dat niet. Aannemelijk is dan ook dat de
  verzekering dekking biedt voor de evenementen waarvoor
  ID&T schade claimt.’
  Naar uitkomst in ieder geval helder, lijkt mij: veel was lang
  niet duidelijk en in ieder geval kon ten tijde van het sluiten
  van de overeenkomst van zekerheid dat er geannuleerd zou
  worden niet worden gesproken.
   15. Asser/Wansink, Van Tiggele & Salomons 7-IX 2019/25. Ik heb om deze
  reden moeite met de laatste zinsnede van r.o. 5.5, waarin de rechter oordeelt dat ‘[i]ndien aannemelijk is dat het op dat moment voor partijen
  duidelijk was dat de evenementen van ID&T, waarvoor zij bij de Verzekeraars een schademelding heeft gedaan, als gevolg van Corona zouden
  worden geannuleerd, moet worden aangenomen dat de overeenkomst voor
  die schade geen dekking biedt’ (curs. NvT). Het verweer van de verzekeraar, immers, is formeel geen ‘dekkingsverweer’, maar strekt verder
  omdat, als in de hoofdtekst verwoord, de vraag of tegen een onzeker voorval verzekerd is de geldigheid van de verzekeringsovereenkomst raakt. Zie
  in breder verband N. van Tiggele-van der Velde, Bewijsrechtelijke verhoudingen in het verzekeringsrecht (diss. Rotterdam), Deventer: Kluwer
  2008, p. 278 e.v.
  doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  101
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  2.3 HISWA – annulering voorafgaand aan de
  totstandkoming
  Een tweede uitspraak waarin de annulering van een grootschalig event en de dekkingsvraag centraal staan, is die van de
  rechtbank Rotterdam van 6 november 2020.16 De kwestie die
  speelt, is in die zin anders dat – in de kern en in mijn eigen
  woorden weergegeven – door verzekerde dekking gevraagd
  wordt onder een polis die nog niet verlengd en die door de verzekeraars (na melding van de annulering) opgezegd is. Ook
  hier kort de casus.
   HMM organiseert jaarlijks de ‘in-water’ bootshow HISWA te
  Water. In 2020 zou dit evenement van 2 t/m 6 september
  plaatsvinden in de Bataviahaven in Lelystad. De polis is in
  coassurantie ondergebracht bij (laatstelijk) NN als leidende
  verzekeraar en Vivat als volgende, ieder voor de helft van het
  risico van de verzekering. Op 18 oktober 201917 heeft de placing broker een sluitnota aan HMM afgegeven die, voor zover
  van belang, het volgende vermeldt:
  ‘(…)
  Verzekerd evenement
  Hiswa te Water te Lelystad
  Ingangsdatum
  1 augustus 2018
  Einddatum
  1 augustus 2019 met stilzwijgende verlenging voor een
  periode van telkens 12 maanden doorlopend tenzij beëindigd conform de polisvoorwaarden.
  (…)’
  Op 12 mei 2020 heeft de tussenpersoon van HMM de annulering van HISWA te Water 2020 – via de placing broker – bij
  NN gemeld. Op 13 mei van dat jaar heeft NN de verzekering
  opgezegd tegen 1 augustus 2020.
  In geschil is daarmee in de kern de vraag of HISWA te Water
  2020, dat in september 2020 zou hebben plaatsgevonden, een
  onder de verzekeringspolis gedekt evenement is. De voorzieningenrechter, die een spoedeisend belang bij de vordering
  aanwezig acht, komt tot het oordeel dat dat niet het geval is.
  Doorslaggevend acht zij daarbij de door verzekeraars overgelegde correspondentie, waarmee aannemelijk werd gemaakt
  dat bij eerdere edities ieder jaar in juli/augustus overleg heeft
  plaatsgevonden over de aankomende editie in september van
  dat jaar. En dat ten aanzien van die editie steeds prolongatie
  van de verzekering heeft plaatsgevonden. De voorzieningenrechter overweegt – en ik volg haar daarin – dat het overleg
  dat in juli 2019 heeft plaatsgevonden, uitsluitend betrekking
  
  16. Rb. Rotterdam 6 november 2020, ECLI:NL:RBROT:2020:10490.
   17. De datum van 18 oktober 2019 heb ik overgenomen uit de in het vonnis
  onder nr. 2.7 weergegeven feiten. Ik stel me de vraag of de datum juist is,
  de functie van de sluitnota in acht nemend. De sluitnota belichaamt
  immers het aanbod van de verzekeringnemer, dat – door parafering door
  de verzekeraars – wordt aanvaard.
  102
  
  MvV 2021, nummer 3
  
  had op de editie HISWA te Water 2019. De voorzieningenrechter concludeert:
  ‘4.7. (…) De omstandigheid dat de annulering van HISWA te Water 2020 wel in het verzekeringsjaar heeft
  plaatsgevonden, maakt dit niets anders. Anders dan HMM
  stelt, betreft de annulering immers niet het verzekerde evenement (HISWA te Water 2019).’
  Het oordeel komt mij juist voor en toch verwondert het wel
  dat een zo groot event zo kort van tevoren ‘verzekerd’ wordt.
  Natuurlijk is COVID-19 een uitzonderlijke annuleringsgrond
  te noemen, maar ook voor andere onder de polis gedekte
  annuleringsgronden kan ik me voorstellen dat zij eerder in het
  jaar zullen (kunnen) opspelen. De voorzieningenrechter heeft
  hier kennelijk ook haar gedachten bij, getuige haar laatste
  inhoudelijke overweging:
  ‘4.9. De voorzieningenrechter overweegt tot slot nog het
  volgende.
   Anders dan de sluitnota vermelden de polisbladen/sluitnota’s over de jaren 2012 t/m 2018 als verzekerd evenement “in het jaar te houden pleziervaartuigen gerelateerde
  evenementen (waaronder vaardagen, botenbeurs)”. Uit
  stukken leidt de voorzieningenrechter af dat HMM voorheen meerdere evenementen in het verzekeringsjaar organiseerde. Sinds 2018 houdt HMM zich echter uitsluitend
  nog bezig met de organisatie van HISWA te Water. De
  gevolgen daarvan voor de verzekering zijn blijkbaar door
  niemand onderkend. Geen van de betrokken partijen heeft
  aanleiding gezien om (te vragen of het niet verstandiger
  zou zijn om) de ingangsdatum van het verzekeringsjaar te
  wijzigen, zodat het verzekerde evenement steeds aan het
  einde van het verzekeringsjaar zou plaatsvinden waardoor
  de kosten ter voorbereiding van het evenement in het verzekeringsjaar en onder de dekking van de verzekering
  zouden vallen. Dat levert in dit geval een zure uitkomst
  voor HMM op. Ergens rijst dan ook de vraag of dat, in de
  gegeven omstandigheden, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid nog wel aanvaardbaar is. In dit kort
  geding leidt dat echter nergens toe. Een (nader) debat
  daarover zal in een bodemprocedure moeten plaatsvinden.
  Voorstelbaar is ook dat partijen buiten rechte een regeling
  treffen op grond waarvan NN en Vivat, bijvoorbeeld (ten
  minste) de door HMM verschuldigde jaarhuur voor de
  Bataviahaven in Lelystad vergoeden.’
  De overweging sluit aan bij de gedachten die bij mij op dit
  punt opkwamen, al heb ik me de vraag gesteld of ik me als
  rechter op deze manier ‘op papier’ had willen uitlaten. Tijdens
  de procedure, dus met partijen in de zaal en omwille van een
  (poging tot) schikking, kan ik me dat zeker voorstellen. Maar
  zo verwoord, in de uitspraak – al is het in de vorm van een
  obiter dictum –, merk ik dat ik terughoudendheid voel.
   Wellicht is dat ook omdat het verwoorde voor mij niet per se
  bijdraagt aan hetgeen de voorzieningenrechter – getuige de
  
  doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  laatste volzin – beoogt, namelijk het door verzekeraars alsnog
  vergoeden van (een deel van) de kosten van HMM. Eerder zou
  ik menen dat het verwoorde vooral de vraag doet opkomen of
  de tussenpersoon, waarvan er nota bene twee op de procedure
  betrokken zijn, zijn zorgplicht in voldoende mate is nagekomen.
  3 De reis- en annuleringsverzekering – afdoening
  (vooralsnog uitsluitend) door het Kifid
  Tot zover laat de jurisprudentie die op COVID-terrein in de
  verzekeringshoek is gewezen, zien dat beslechting van de
  geschillen (vanzelfsprekend) door de omstandigheden bepaald
  is en dat een rol speelt wat partijen – in redelijkheid – van
  elkaar mochten verwachten. In de zuivere consumentensfeer is
  dat niet anders, getuige de uitspraken die op het terrein van de
  reis- en annuleringsverzekering door de Geschillencommissie
  Financiële Dienstverlening van het Kifid gedaan zijn.
  Wanneer ik de rode draad van de door de Geschillencommissie gewezen uitspraken probeer te duiden, dan is dat dat er
  alleen dekking is als de polis dat aangeeft. Het lijkt een open
  deur, maar het is ook heel duidelijk: het polisrecht regeert.
  Vanzelfsprekend – ook hier – naar een redelijke uitleg daarvan. Een aantal uitspraken is illustratief.
   Allereerst een zaak waarin de sluiting van het luchtruim speelde en daarmee de vraag of de verzekeraar gehouden was om de
  kosten van de terugreis (vanaf de Filipijnen) en/of niet-genoten reisdagen te vergoeden.18 De consument vordert daarmee
  van zijn verzekeraar allereerst de kosten van de terugvlucht
  (met tussenstops). Indien de gemaakte kosten van de terugreis
  vergoed worden, laat hij de claim die hij ter zake van nietgenoten reisdagen ook stelt te hebben buiten beschouwing.
  De vraag die in de procedure centraal staat, is of de
  consument onder de reisverzekering recht heeft op vergoeding
  van de door hem gemaakte extra reiskosten. De Geschillencommissie oordeelt dat dat niet het geval is, omdat de polis
  alleen een terugreis vergoedt die wordt gemaakt omdat de verzekerde een begrafenis wil bijwonen van een huisgenoot of
  familielid in de eerste of tweede graad die niet mee was op reis,
  als een huisgenoot of familielid in eerste of tweede graad die
  niet mee op reis was in levensgevaar is, of als sprake is van
  schade aan het woonhuis van de verzekerde of het bedrijf
  waarvoor hij werkzaam is en zijn aanwezigheid nodig is.
  Gebeurtenissen die zich niet voordeden. Daarnaast overweegt
  de Geschillencommissie dat de consument geen recht heeft op
  vergoeding van de gemaakte kosten omdat hij zijn vervroegde
  retourticket al had geboekt en betaald zonder dat hij dat eerst
  – conform de in art. I.I van de Basisvoorwaarden gestelde
  voorwaarde – met de Alarmcentrale had besproken.
  18. Geschillencommissie Financiële Dienstverlening (GC Kifid) 5 augustus 2020, nr. 2020-632. Vergelijkbare materie speelde ook in GC Kifid
  29 juli 2020, nr. 2020-628 (extra verblijfskosten Marokko niet gedekt:
  het gelijkstellen van corona met natuurgeweld is geen redelijke uitleg) en
  GC Kifid 8 maart 2021 (n.g.) (het ingrijpen van de overheid kan niet
  worden beschouwd als een natuurlijke gebeurtenis).
   MvV 2021, nummer 3
  
  Op het punt van de niet-genoten reisdagen (waar de Commissie aan toe komt omdat de kosten van de terugreis niet vergoed worden) oordeelt zij ook eenvoudig langs de lijnen van
  de polis: niet-genoten reisdagen worden alleen vergoed als de
  verzekerde eerder naar huis in Nederland moet terugkeren
  vanwege overlijden en ziekte. Dat speelde niet en het geheel
  overziend komt de Commissie – mijns inziens met recht – tot
  de conclusie dat de verzekeraar de claim van de consument
  heeft mogen afwijzen.19
  Ik geef aan: het polisrecht regeert en het is goed te realiseren
  dat dat in de breedte is. Niet alleen de tekst zelve, maar ook de
  verdere polisredactie zoals de opmaak kan daarbij doorslaggevend zijn, zo leert de uitspraak van de Geschillencommissie
  van 22 december 2020.20 De klacht wordt ingediend door een
  consument die voor vakantie naar Marokko is gegaan, maar
  die niet op de geplande datum naar huis kon omdat de oorspronkelijk geplande retourvlucht geannuleerd werd vanwege
  de coronamaatregelen. De consument is daardoor langer dan
  gepland in Marokko gebleven en voor ligt de vraag of de
  consument recht heeft op vergoeding van de hiermee verband
  houdende extra verblijfskosten. De consument beroept zich
  (onder meer) op het bepaalde in art. 11 van de Bijzondere
  voorwaarden, welke bepaling als volgt luidt:
  ‘11 SCHADEVERGOEDING
  De verzekeraar vergoedt
  (…)
  11.6 Bij vertraging tijdens de heen- of terugreis noodzakelijk gemaakte extra
  1. Vervoerskosten.
  2. Verblijfkosten voor maximaal tien dagen als een vertraging optreedt van minimaal acht uur.
  3. Kosten voor het langer in gebruik hebben van een
  gehuurd motorrijtuig, pleziervaartuig of gehuurde aanhangwagen.
  Deze kosten worden vergoed als tijdens de terugreis
  vertraging optreedt in het bereiken van het vaste
  woon- of verblijfsadres als gevolg van
  □ Natuurrampen, zoals lawines, bergstorting, mist,
  natuurgeweld en abnormale sneeuwval.
   □ Stakings-, stiptheids-, protest- of solidariteitsacties;
  waardoor de normale doorstroming van het verkeer
  belemmerd wordt en de bestemming niet tijdig bereikt
  kan worden.’
  Anders dan de verzekeraar is de consument van mening dat hij
  niet hoeft te voldoen aan de eisen die aan het slot van art. 11.6
  worden gesteld; consument stelt zich op het standpunt dat
  art. 11.6 niet als één geheel moet worden gelezen, omdat er
  19. Zie over deze en twee andere uitspraken V. Jitan, Kifid oordeelt voor het
  eerst over ingediende claims bij verzekeraars vanwege het coronavirus,
  VAST 2020/B-0035 en (dezelfde auteur over dezelfde uitspraken) Is
  sprake van dekking voor schade vanwege het coronavirus? Lees de voorwaarden!, VAST 2020/N-0036.
  20. GC Kifid 22 december 2020, nr. 2020-1080.
  doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  103
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  drie posten worden genoemd en de beperking in te vergoeden
  kosten (die bij de bullets genoemd zijn) alleen terugslaat op
  punt 3, terwijl hij een beroep doet op punt 2.
  De Geschillencommissie overweegt (in r.o. 3.5) dat bij een
  verschil in uitleg van een bepaling telkens van beslissende betekenis zijn alle omstandigheden van het concrete geval, en dat
  de uitleg van voorwaarden waarover – zoals in casu – niet
  pleegt te worden onderhandeld met name afhankelijk is van
  objectieve factoren zoals de bewoordingen waarin de bepaling
  is gesteld, gelezen in het licht van de voorwaarden als geheel.
   En dan concreter:
  ‘3.6 Daarbij geldt ook dat bij een consumentenovereenkomst, zoals de onderhavige verzekering, de bedingen voor
  de consument duidelijk en begrijpelijk moeten zijn opgesteld en dat bij twijfel over de betekenis van het beding de
  voor de consument meest gunstige uitleg voor gaat (artikel 6:238 lid 2 Burgerlijk Wetboek (hierna: “BW”), de
  zogenoemde “contra proferentem-regel”). Zie GC Kifid
  2019-853.
   (…)
  3.10 De Commissie oordeelt dat de uitleg van Consument
  een redelijke lezing is. Met betrekking tot de stelling van
  Gevolmachtigde dat de voorwaarden voor vergoeding die
  genoemd worden in de alinea onder punt 3 ook gelden
  voor de kosten genoemd in punten 1 en 2, merkt de Commissie op dat deze bedoeling niet blijkt uit de opmaak van
  artikel 11.6. De opmaak van artikel 11.6 pleit juist voor de
  uitleg van Consument en past naar het oordeel van de
  Commissie bij de in artikel 10 in het vooruitzicht gestelde
  ruime dekking voor onvoorziene bijzondere omstandigheden. Bovendien heeft de alinea onder punt 3 alleen
  betrekking op vertraging tijdens de terugreis, terwijl artikel 11.6 recht geeft op vergoeding van extra kosten bij vertraging op zowel de heen- als de terugreis. Dat is een aanwijzing dat de alinea onder punt 3 alleen betrekking heeft
  op de in punt 3 genoemde kosten. Dit brengt mee dat voor
  zover artikel 11.6 op meerdere wijzen kan worden uitgelegd, de lezing van Consument op grond van artikel 6:238
  BW prevaleert (randnummer 3.6 hiervoor). Consument
  heeft dus recht op vergoeding van de extra verblijfkosten
  voor de maximale duur van tien dagen als vermeld in punt
  2 van artikel 11.6.’
  Als ik naar de inhoud van de beperking kijk (‘Deze kosten
  worden vergoed als (…)’) dan kan ik mij zomaar voorstellen
  dat zij voor alle drie de punten had te gelden. Maar de Geschillencommissie heeft gelijk waar zij stelt dat de opmaak is zoals
  zij is en dat die opmaak pleit voor de uitleg van de consument.
  En dat – doorslaggevend – bij twijfel over de betekenis van een
  beding de voor de consument meest gunstige uitleg voorgaat.
   De gedachte aan een uitleg contra proferentem komt ook even
  op in de casus die heeft geleid tot de uitspraak van de Geschil-
  
  104
  
  MvV 2021, nummer 3
  
  lencommissie Financiële Dienstverlening van 29 juli 2020.21
  Centraal staat een bepaling die bij eerste lezing – in ieder
  geval: bij mij – de nodige vragen oproept.22 Voor de gedachtevorming de bepaling:
  ‘Annuleringskosten worden vergoed indien de verzekerde
  onverwacht om medische redenen niet de inenting kan
  krijgen die verplicht is voor de reisbestemming en dat ook
  niet kon weten.’
  Een bepaling waarin dekkingsvoorwaarden zijn gesteld, maar
  waarin er één als startpunt van de bepaling beschouwd kan
  worden: de inenting moet verplicht zijn voor de reisbestemming. En in het onderhavige geval, waarin de verzekerde
  vanwege het coronavirus een reis naar Japan afzegde, speelde
  dat niet.
  De Geschillencommissie benoemt dat mijns inziens fraai,
  waar zij oordeelt als volgt:
  ‘3.4 (…) De Commissie volgt Consument niet in haar stelling en vindt dat Verzekeraar duidelijk en begrijpelijk in de
  Polisbepaling heeft omschreven in welk geval de annuleringskosten verzekerd zijn. Onmiskenbaar volgt uit de
  bewoordingen van de Polisbepaling dat voor een succesvol
  beroep op deze bepaling vereist is dat sprake is van een
  inenting die verplicht is voor de reisbestemming.
   Indien sprake is van een verplichte inenting voor de reisbestemming moet gekeken worden of voldaan is aan de
  overige voorwaarden die de Polisbepaling voor dekking
  stelt, namelijk dat de verzekerde onverwacht om medische
  redenen niet de verplichte inenting kon krijgen en dit ook
  niet kon weten. Aangezien Verzekeraar heeft aangetoond
  dat voor Japan geen sprake is van een verplichte inenting
  wordt niet aan deze voorwaarde voldaan en wordt niet
  toegekomen aan toetsing van de overige in de Polisbepaling voor dekking genoemde voorwaarden. (…)’
  De Commissie oordeelt dat er daarmee geen twijfel bestaat
  over de uitleg van de polisbepaling en dat voor een uitleg in
  het voordeel van de consument geen aanleiding bestaat. Prima.
  Op consumentenvlak is daarmee tot op heden (niet meer dan)
  een vijftal (gepubliceerde) uitspraken gewezen, die wat mij
  betreft zijn zoals je ze zou verwachten. In de reis- en annuleringsverzekering is gedekt wat als zodanig in de polis omschreven is en (uitleggend) langs die lijnen wordt er ook afgewik-
  
  21. GC Kifid 29 juli 2020, nr. 2020-626.
  22. Ik voel verwarring over de vraag of het bijwoord ‘onverwacht’ op medische redenen ziet of op het niet kunnen krijgen van de inenting. Ziet de
  bijzin ‘en dat ook niet kon weten’ (ook?) op dat onverwacht zijn of kon
  verzekerde niet weten dat hij de inenting niet kon krijgen? Er speelt van
  alles, maar ik ben het eens met de benadering van de Commissie dat eerst
  dient te worden bekeken of sprake is van een verplichte inenting voor de
  reisbestemming. Dát is voor een beroep op de bepaling in ieder geval vereist; zie daarover nader in de hoofdtekst.
   doi: 10.5553/MvV/157457672021031003002
  
  Dit artikel uit Maandblad voor Vermogensrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  keld. In een (één) enkel geval leidt dat tot uitkering onder de
  polis, in de andere gevallen niet.
  4 Maatregelen in de verzekeringsbranche
  Een laatste onderwerp dat bespreking verdient in deze bijdrage
  is de zakelijke verzekeringsmarkt.
  4.1 Modelclausules
  Aan de kant van verzekeraars is het uitgangspunt helder:
  COVID-19 kent een wereldwijde impact die zich slecht verhoudt met de gedachte van spreiding van risico’s, het onderliggend fundament van verzekeren. De hele wereld, zo leerden
  we, kan tegelijkertijd in brand staan. COVID-19 laat zich
  alleen om die reden al niet verzekeren. Bovendien zien we dat
  verzekeraars zich (ook in coassurantie) op hun beurt – aan ‘de
  achterkant’ – weer geconfronteerd zien met uitsluitingen voor
  COVID-risico’s door herverzekeraars.23 Die uitsluitingen
  dringen (vanzelfsprekend) door in de Nederlandse coassurantiemarkt en inmiddels valt daarmee niet (langer) onder de
  dekking schade (en/of verlies, kosten, aansprakelijkheid) veroorzaakt door (en/of direct of indirect verband houdend met)
  een menselijke besmettelijke ziekte (en/of een pandemie en/of
  een epidemie en/of corona en/of elke andere niet-seizoensgebonden epidemie).
  Varianten te over, maar de strekking van deze uitsluitingen
  is dezelfde: schade als deze wordt niet (langer) gedekt. Voor
  lopende producten was dat nog niet per se duidelijk, getuige
  ook de hiervoor in paragraaf 2 besproken zaken in de evenementensetting, maar inmiddels zijn de polissen aangepast.
  In VNAB-verband (dus voor leden van de Vereniging Nederlandse Assurantie Beurs) zijn op 30 oktober 2020 modelclausules opgesteld voor de branches Transport en Engineering.24
  Navraag leert dat voor de branches Brand en Varia geen
  modelclausules opgemaakt zijn.
   Voor Brand is dat omdat in die branche meest gangbaar is
  een afbakening van het verzekerd risico op basis van de zogenoemde named perils-systematiek. Daar waar limitatief opgesomd is welke gevaren gedekt zijn, hoeft een risico als een pandemie niet met zoveel woorden uitgesloten te worden. Iets
  anders is dat door de gedwongen sluiting van bedrijven wel
  een wijziging in het risico aan de orde kan zijn. Bijvoorbeeld
  omdat van ‘leegstand’ of van ‘het buiten gebruik zijn
  gedurende een bepaalde aaneengesloten periode’ sprake is en
  de verzekeraar dat als een te melden risicoverzwaring heeft
  aangemerkt. Op een dergelijk punt verwacht ik wel een zekere
  souplesse, al was het maar omdat ook de tussenpersoon en de
  verzekeraar van de (gewijzigde) omstandigheden op de hoogte
  zijn. Daar waar verzekeraar heuse risico’s ziet of vreest, mag
  23. Illustratief is de Communicable Disease Exclusion, die in (re)insurance
  ‘absolutely all Communicable Disease Loss’ uitsluit. Zie (in breder verband) de wordings van Lloyd’s Market Association (www.lmalloyds.com/
  LMA/Underwriting/Wordings/LMA/lma_wordings.aspx).
  24. De Modelclausule epidemie en pandemie Transport en de Modelclausule
  besmettelijke ziekten Engineering zijn te raadplegen via www.vnab.nl
  (onder het tabje ‘modelvoorwaarden en clausules’). Medio 2021 volgt een
  evaluatie.
  MvV 2021, nummer 3
  
  van hem (of mag van de tussenpersoon) een proactieve houding verwacht worden.
  Voor de branche Varia, waar de Nederlandse beurspolis
  voor aansprakelijkheid deel van uitmaakt, geldt dat het
  onwenselijk werd geacht om schade als gevolg van COVID-19
  uit te sluiten omdat daarmee ook aan de dekking voor werkgeversaansprakelijkheid geraakt werd. Dat werd onwenselijk
  geacht en om die reden is op dit terrein geen uitsluiting ontwikkeld. De beslissing doet recht aan de betrokken belangen,
  want op het terrein van COVID en (werkgevers)aansprakelijkheid zijn de nodige aansprakelijkheidsvragen te bedenken.
  