text: PLANTAGE-ARBEIDERS
  DOOR
  
  P. WESTRA.
  In de vergadering der Eerste Kamer van 6 Juni j.l. heeft de
  heer Van Kol gezegd : „Welke maatregelen zal men moeten
  „nemen om op andere wijze in de ernstige behoefte aan landarbeiders te voorzien ?
  „Oppervlakkig beschouwd zou men meenen, dat het geven
  „van grond aan arbeiders een zeer geschikt middel is.
  „Op Marien burg, zooals de Minister aan de overzijde op 11
  „April mededeelde valt het resultaat niet te roemen.
  „Ik ben er ook tegen, omdat men hier heeft een herstel
  „van de Vorstenlandsche toestanden en eigenlijk het paga-terra
  „van Curac.ao weer in het leven wordt geroepen.
  „Van grooter nut acht ik het, dat gezorgd worde voor behoorlijke behandeling der arbeiders, voor goede woningen en
  „afdoende bescherming gedurende den arbeid enz.".
  Zeer juist zegt de heer Van Kol, dat door geven van grond
  een ongewenschte toestand zal ontstaan en wijst hij op de
  buitengewoon groote moeilijkheden ondervonden in de Vorstenlanden en op Curasao.
  Ik zou hier nog bij willen noemen de particuliere landerijen op
  Java, waarvan ik als controleur van Soerabaia alle misère heb
  meegemaakt.
  Evenwel dient op een groot verschil gewezen te worden van
  de wijze, waarop de gronden hier worden uitgegeven en hoe
  zulks in de bovengenoemde landen geschiedt. Op deze laatste
  toch zijn de opgezetenen gevestigd en hebben aldaar een stuk
  grond in huur of pacht, groot genoeg om van de opbrengst te
  voorzien in de behoefte van het geheele gezin.
  Deze blijvende landbouwers betalen hun huur of pacht, hetzij
  in geld, hetzij in een gedeelte van de opbrengst.
  Verhooging van huur of pacht heeft aanleiding gegeven tot
  
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 07:43:02AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
   http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  439
  groote ontevredenheid en heeft in Soerabaia zelfs tot gevolg gehad dat honderden menschen werden verdreven, die dan maar
  elders een goed heenkomen moesten zoeken en zich op deze
  wijze van het land, dat reeds door hunne voorouders werd bewoond, zagen beroofd. Geheel anders is echter de toestand in
  Suriname. Hier geldt het den arbeiders op de plantages zooveel
  mogelijk gerievelijkheden te verschaffen, zoodat zij zich aldaar
  tevreden zullen voelen en dus arbeiders willen blijven. Men kan
  de vestiging op de plantages eerder vergelijken met de tuinsteden in Europa. Evenals daar zal op een terrein der onderneming
  een dorp worden gesticht met de bijbehoorende speelplaatsen,
  ontspanningslokalen, warongs e. d. De gronden, die op een
  plantage worden uitgegeven aan een arbeidersgezin zijn dan ook
  niet zoo groot, dat de opbrengst daarvan in het onderhoud van het gezin zal kunnen voorzien, doch kan meer
  worden beschouwd als een tuin, waarin eenige eerste voedingsgewassen worden geplant. In de eerste plaats blijft hij arbeider.
  Tevens kan men de opbrengst van dat stukje grond beschouwen
  als een toelage op zijn loon. Helaas zijn er plantages, die niet
  in staat zijn loons ver hoogingen door te voeren, ofschoon met
  genoegen kan worden geconstateerd, dat de loonen der veldarbeiders in de laatste jaren aanmerkelijk zijn gestegen. De
  arbeider werkt hier slechts zeven uur per dag en heeft bovendien Zaterdagmiddag en Zondag vrij. Moet men dien vrijen
  tijd onbenut laten voorbijgaan ?
  De arbeiders, die nagenoeg allen landarbeiders zijn, gebruiken
  dezen vrijen tijd gaarne om voor zich zelven een stukje grond
  te bewerken.
   Voelt de arbeider niets voor het werken op de plantage dan
  wordt hem door het Gouvernement ruimschoots gelegenheid
  gegeven op een van de vele vestigingsplaatsen een grondje
  te nemen. Aldaar krijgt hij dan een stuk grond groot genoeg
  om met zijn gezin van de opbrengst te leven. Bedraagt de
  oppervlakte van deze laatste gronden nooit minder dan I H.A.,
  in den regel is die 3 of meer H.A. ; op de plantages wordt over
  het algemeen slechts een halve H.A. gegeven.
  De Minister heeft in de Tweede Kamer gezegd, dat de proef
  op Mariënburg niet aan het doel heeft beantwoord. Inderdaad
  is dit juist, doch de oorzaak der mislukking moet gezocht
  worden in de opzet. Te veel vertrouwen stellende in de arbeiders
  
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 07:43:02AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  440
  
  en hen daarom zonder het noodige toezicht aan hun lot overlatende, hebben de slechte elementen misbruik gemaakt van
  deze vrijheid en hebben diefstallen, dobbelpartijen enz. de
  vestiging in een slechte reuk gebracht bij de goede arbeiders.
  Helaas behoort een groot deel der immigranten nu juist niet tot
  de elite der Indische maatschappij.
  Met het voorbeeld van Mariënburg voor oogen, waarbij de
  grenzen van vrijheid zijn overschreden en aan den anderen kant
  de toestand op sommige plantages, waar niets voor de arbeiders
  wordt gedaan en deze hun vrijen tijd in niets doen, d. w. z. in
  het uitoefenen van kwade praktijken doorbrengen, is de middenweg aangewezen, welke men heeft te volgen en welke reeds gevolgd is door sommige plantages en wel met succes.
  Een andere hulp om in de nooden van de arbeiders te voorzien
  is het oprichten van een vereeniging, hetgeen thans is geschied.
   Er bestaat nu een immigrantenvereeniging, die verdeeld is in
  twee onderafdeelingen : een Britsch-Indische en een Javaansche.
  Daar er slechts weinig Britsche-Indische arbeiders meer op
  de ondernemingen zijn heeft de Britsch-Indische onderafdeeling
  meer het oog gericht op de behoeften harer leden op de Gouvernements-vestigingen, terwijl de Javaansche vereeniging meer
  haar aandacht schenkt aan de behandeling op de plantages.
  Juist door deze vereeniging, waarin de leden zich veel vrijer
  voelen om zich te uiten dan tegenover het Gouvernement,
  kan men een juist inzicht krijgen in de bezwaren, die de arbeiders
  hebben. Het nut trouwens van een arbeidersvereeniging behoeft
  hier niet nader te worden aangeduid. Van deze vereeniging,
  welke het contact met den immigratie-ambtenaar allerminst
  mijdt, worden zeer goede verwachtingen gekoesterd en neemt
  het aantal leden dan ook enorm toe.
  Leest men het rapport van Van Vleuten en vergelijkt men dit
  met den tegenwoordigen toestand, dan ziet men dadelijk dat
  reeds vele verbeteringen zijn tot stand gebracht, hetgeen trouwens reeds door de heeren Mac Neill en Ghimam Lal was geconstateerd.
  Er bestaat alle reden om aan te nemen, dat langs den weg
  der evolutie een gezonde verhouding tusschen werkgever en
  arbeider zal ontstaan.
  Paramaribo, 30 Juli 1919.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 07:43:02AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0.
  