text: Getuigen mogen weigeren de identiteit van de persoon die de aangifte van het
  onderzochte feit heeft gedaan, bekend te maken, wanneer zij op redelijke grond
  naar geweten hebben kunnen oordelen de aangever in het belang van de strafvordering en ter bescherming van die aangever anonimiteit te beloven. Nochtans is het
  recht de naam van de aangever te verzwijgen niet absoluut en dient de rechter concreet na te gaan of de getuige dit recht niet afwendt van zijn wettelijk doel. Hij kan
  daarbij rekening houden met de omstandigheid dat op het ogenblik van de aangifte
  geen redelijke verantwoording bestond om de aangever anonimiteit te verzekeren.
   Wanneer de rechter oordeelt dat getuigen zich niet kunnen beroepen op zwijgrecht
  en zij niettemin weigeren te spreken, zijn deze getuigen strafbaar met de geldboete
  bepaald in, naar gelang het geval, artikel 80, 157 en/of 355 Sv. Er bestaat dus wel
  degelijk een wettelijk middel om verbalisanten eventueel te dwingen de naam van
  de persoon die een aangifte deed, bekend te maken. Zelfs indien op het ogenblik
  van de aangifte van het onderzochte feit een redelijke verantwoording bestond om
  de aangever anonimiteit te verzekeren, kan de rechter bij het beoordelen of de medewerker aan het strafonderzoek die als getuige gehoord wordt zich al dan niet kan
  beroepen op zwijgrecht, rekening houden met alle feitelijke omstandigheden, zoals
  de omstandigheid dat nadien het strafonderzoek heeft geleid tot de buitenvervolgingstelling, dat op het ogenblik van de getuigenis geen gerechtvaardigde vrees
  
  159
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  voor de bescherming van de aangever meer bestaat, en met het recht van de buiten
  vervolging gestelde verdachte om eventueel schadevergoeding te verkrijgen wegens
  eerroof, laster of lasterlijke aangifte.260
  De rechterlijke controle
  70. Op grond van artikel 235quater Sv.261 kan de kamer van inbeschuldigingstelling voorlopig, ambtshalve, op verzoek van de onderzoeksrechter of op vordering
  van het Openbaar Ministerie, tijdens het gerechtelijk onderzoek, de regelmatigheid
  onderzoeken van de bijzondere opsporingsmethoden observatie en infiltratie die
  werden toegepast in het kader van dit gerechtelijk onderzoek of in het daaraan voorafgaande opsporingsonderzoek.
  Opdat de kamer van inbeschuldigingstelling haar controle ambtshalve zou kunnen
  uitoefenen, informeren de procureurs des Konings van haar rechtsgebied systematisch en onmiddellijk de voorzitter van de kamer van inbeschuldigingstelling over
  de dossiers waarvoor tot observaties en infiltraties werd beslist door het Openbaar
  Ministerie of door de onderzoeksrechter.
   De kamer van inbeschuldigingstelling hoort, afzonderlijk en buiten de aanwezigheid van de partijen, de opmerkingen van de procureur-generaal.
  Zij kan, met betrekking tot de toegepaste bijzondere opsporingsmethoden observatie of infiltratie, de onderzoeksrechter en de officier van gerechtelijke politie afzonderlijk en buiten de aanwezigheid van de partijen horen.
  Het Openbaar Ministerie legt aan de voorzitter van de kamer van inbeschuldigingstelling het vertrouwelijk dossier voor dat betrekking heeft op het gerechtelijk
  onderzoek. Enkel de magistraten van de kamer van inbeschuldigingstelling hebben
  het recht dit vertrouwelijk dossier in te zien.
  De voorzitter van de kamer van inbeschuldigingstelling neemt de nodige maatregelen ter beveiliging van het vertrouwelijk dossier. Hij bezorgt het vertrouwelijk dossier, na kennisname ervan, onmiddellijk aan het Openbaar Ministerie terug.
  In het arrest van de kamer van inbeschuldigingstelling mag geen gewag worden
  gemaakt van de inhoud van het vertrouwelijk dossier, noch van enig element dat
  de afscherming van de gebruikte technische hulpmiddelen en de politionele onderzoekstechnieken of de vrijwaring van de veiligheid en de afscherming van de identiteit van de informant, de politieambtenaren die belast zijn met de uitvoering van
  de observatie of infiltratie en de in artikel 47octies, § 1 lid 2 bedoelde burger in het
  gedrang kan brengen.
  260 Cass. 6 december 2005, T.Strafr. 2006, 133, m.nt. L. Arnou; Arr.Cass. 2005, 2449; Pas. 2005, 2435.
  261 Ingevoegd bij wet van 7 december 2005.
   160
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Deze regeling schendt niet de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, al dan niet in
  samenhang gelezen met artikel 6 EVRM en met artikel 14 IVBPR.262
  In zoverre de controle bedoeld in artikel 235ter Sv. betrekking heeft op het vertrouwelijk dossier, en rekening houdend met het feit dat de stukken uit het vertrouwelijk
  dossier niet als bewijs kunnen worden gebruikt, worden de rechten van de verdediging niet op onevenredige wijze aangetast doordat de partijen afzonderlijk worden
  gehoord.263
  De controle over de toepassing van de bijzondere opsporingsmethoden observatie en infiltratie, waarmee de kamer van inbeschuldigingstelling ingevolge artikel 235ter Sv., belast is, is verplicht en moet gebeuren bij het afsluiten van het opsporingsonderzoek, vooraleer het Openbaar Ministerie tot rechtstreekse dagvaarding
  overgaat, of op het einde van het gerechtelijk onderzoek, vooraleer het Openbaar
  Ministerie waaraan de onderzoeksrechter het dossier met toepassing van artikel 127
  § 1 lid 1 van het voormelde wetboek, heeft overgezonden, vordert zoals in § 1 lid 2 van
  datzelfde artikel wordt bedoeld.264
  Deze controle geldt ook voor de bijzondere opsporingsmethode van observatie door
  de douaneambtenaren.265
  Strafrechtelijke afdwingbaarheid van het geheim
  71. De wetgever heeft, om de rechten van wie in een strafproces is betrokken, enkele
  voorschriften neergelegd in het Strafwetboek.
   Artikel 378bis Sw. werd ingevoegd bij wet van 4 juli 1989:266 publicatie en verspreiding door middel van boeken, pers, film, radio, televisie of op enige andere wijze,
  van teksten, tekeningen, foto’s, enigerlei beelden of geluidsfragmenten waaruit
  de identiteit kan blijken van het slachtoffer van een seksueel geweldsmisdrijf zijn
  verboden, tenzij met schriftelijke toestemming van het slachtoffer of met toestemming, ten behoeve van het opsporingsonderzoek of het gerechtelijk onderzoek, van
  de procureur des Konings of van de met het onderzoek belaste magistraat. Overtredingen van dit artikel worden gestraft met een gevangenisstraf van twee maanden
  tot twee jaar en met een geldboete van driehonderd euro tot drieduizend euro of met
  een van die straffen alleen.
  De niet-naleving van deze bepaling maakt geen drukpersmisdrijf uit want de
  publicatie van de identiteit van een slachtoffer kan niet beschouwd worden als de
  
  262 GwH 26 juli 2007, nr. 107/2007, BS 4 september 2007; JLMB 2008, 600.
  263 GwH 30 september 2009, nr. 150/2009, BS 29 december 2009; NC 2008, 135; Rev.dr.pén. 2008, 660;
  RW 2007-08, 1263; RW 2008-09, 229; T.Strafr. 2008, 194, m.nt. T. Decaigny.
  264 Cass. 14 oktober 2008, JT 2008, 755; Pas. 2008, 2215; Rev.dr.pén. 2009, 92.
  265 Cass. 17 november 2009, Pas. 2009, 2671; RW 2010-11, 961; T.Strafr. 2010, 149.
  266 BS 18 juli 1989.
   161
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  uitdrukking van een mening. Het gaat dus niet om een misdrijf dat moet worden
  behandeld door het hof van assisen.267
  De woorden ‘publicatie en verspreiding door middel van boeken, pers, film, radio,
  televisie of op enige andere wijze, van teksten, tekeningen, foto’s, enigerlei beelden
  of geluidsfragmenten waaruit de identiteit kan blijken van het slachtoffer van seksuele geweldsmisdrijven, zijn verboden, tenzij met schriftelijke toestemming van
  het slachtoffer of met toestemming, ten behoeve van het opsporingsonderzoek of
  het gerechtelijk onderzoek, van de procureur des Konings of van de met het onderzoek belaste magistraat’ zijn niet onduidelijk en doen niet vermoeden dat zonder
  schriftelijke toestemming van het slachtoffer publicatie en verspreiding door middel van boeken, pers, film, radio, televisie of op enige andere wijze, van teksten,
  tekeningen, foto’s, enigerlei beelden of geluidsfragmenten waaruit de identiteit kan
  blijken van het slachtoffer van een aanranding van de eerbaarheid en verkrachting,
  toegelaten is wanneer geen opsporingsonderzoek of gerechtelijk onderzoek hangende is. De redenering dat het slachtoffer zonder schriftelijke toestemming tot
  uitzending te geven enkel door het interview toe te staan heeft ingestemd met de
  uitzending ervan, strookt niet met artikel 378 bis Sw. dat in geval van aanranding
  van de eerbaarheid en verkrachting een schriftelijke toestemming van het slachtoffer van verkrachting vereist voor verspreiding van beelden en geluidsfragmenten
  met betrekking tot de verkrachting.268
  Artikel 460ter Sw. dat werd ingevoegd bij wet van 12 maart 1998269 bestraft elk
  gebruik door de inverdenkinggestelde of de burgerlijke partij van door de inzage
  in het dossier verkregen inlichtingen, dat tot doel en tot gevolg heeft het verloop
  van het gerechtelijk onderzoek te hinderen, inbreuk te maken op het privéleven, de
  fysieke of morele integriteit of de goederen van een in het dossier genoemde persoon, met gevangenisstraf van acht dagen tot één jaar of met geldboete van zesentwintig euro tot vijfhonderd euro.
   Misbruik van door inzage in het strafdossier verkregen inlichtingen, zelfs door
  middel van gedrukte en ruchtbaar gemaakte geschriften, vereist geen beoordeling
  van een mening en is derhalve geen drukpersmisdrijf, zodat de beoordeling van dat
  wanbedrijf toekomt aan de correctionele rechtbank.
  De omstandigheid dat artikel 10 lid 1 EVRM ook de nieuwsgaring en het bronnengeheim van de journalist waarborgt, belet niet dat de wettelijke beperkingen aan
  de vrijheid van meningsuiting, die beantwoorden aan de vereisten en doeleinden
  van artikel 10 lid 2 EVRM, ook voor hem gelden; de veroordeling wegens inbreuk
  op artikel 460ter Sw. levert derhalve geen miskenning op van de uit artikel 10 lid 1
  
  267 Corr. Nijvel 21 mei 2008, AM 2009, 191.
  268 Antwerpen 15 april 2009, AM 2010, 83; NJW 2009, 817; T.Strafr. 2010, 117, m.nt. P. De Hert.
  269 Art. 44, BS 2 april 1998.
  162
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  EVRM afgeleide persvrijheid.270 Als niet blijkt dat een journalist op onrechtmatige
  wijze in het bezit is gekomen van een strafdossier waaruit hij gegevens bekendmaakt, kan hem geen inbreuk worden verweten op grond van artikel 460ter Sw.
   dat strafbaar stelt elk gebruik door de inverdenkinggestelde of de burgerlijke partij
  van door de inzage in het dossier verkregen inlichtingen, dat tot doel en tot gevolg
  heeft het verloop van het gerechtelijk onderzoek te hinderen, inbreuk te maken op
  het privé­leven, de fysieke of morele integriteit of de goederen van een in het dossier
  genoemde persoon. De journalist heeft het recht zijn bron niet vrij te geven.271
  De wet van 10 augustus 2005272 heeft artikel 433bis Sw. ingevoegd. Publicatie en verspreiding van het verslag van de debatten voor de jeugdrechtbank, voor de onderzoeksrechter en voor de kamers van het hof van beroep die bevoegd zijn om over het
  hoger beroep tegen hun beslissingen te oordelen, door middel van boeken, pers,
  film, radio, televisie, of op enige andere wijze, zijn verboden.
   Alleen de motieven en het beschikkend gedeelte van de in openbare terechtzitting
  uitgesproken rechterlijke beslissing vormen hierop een uitzondering. Publicatie en
  verspreiding door middel van welke procedé ook van teksten, tekeningen, foto’s of
  beelden waaruit de identiteit kan blijken van een persoon die vervolgd wordt, of ten
  aanzien van wie een maatregel is genomen als bedoeld in de artikelen 37, 39, 43,
  49, 52, 52quater en 57bis van de wet van 8 april 1965 betreffende de jeugdbescherming, het ten laste nemen van minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit
  hebben gepleegd en het herstel van de door dit feit veroorzaakte schade of in de wet
  van 1 maart 2002 betreffende de voorlopige plaatsing van minderjarigen die een als
  misdrijf omschreven feit hebben gepleegd, zijn eveneens verboden. Hetzelfde geldt
  voor de persoon ten aanzien van wie een maatregel genomen is in het kader van de
  rechtspleging als bedoeld in artikel 63bis van de wet van 8 april 1965 betreffende de
  jeugdbescherming. Overtreding van dit artikel wordt gestraft met gevangenisstraf
  van twee maanden tot twee jaar en met geldboete van driehonderd euro tot drieduizend euro of met een van die straffen alleen.
  Bijzondere regels voor politieambtenaren
  72. Op grond van artikel 35 van de wet van 5 augustus 1992 op het politieambt
  mogen de politieambtenaren aangehouden, gevangen of opgehouden personen,
  buiten noodzaak, niet aan publieke nieuwsgierigheid blootstellen. Zij mogen deze
  personen zonder hun instemming niet onderwerpen of laten onderwerpen aan vragen van journalisten of derden die vreemd zijn aan de zaak, noch van hen beeldopnamen maken of laten maken behalve die welke bestemd zijn voor hun identificatie
  of voor andere door de bevoegde gerechtelijke instantie vastgestelde doeleinden.
  270 Cass. 7 december 2004, Arr.Cass. 2004, 1964; AM 2005, 166; NJW 2005, 200; Pas. 2004, 1928. Rev.
   dr.pén. 2005, 1265, m.nt. G. Rosoux; TBP 2006, 554; Gent 25 mei 2004, NJW 2005, 206; Corr. Gent
  25 juni 2003, AM 2004, 79.
  271 Rb. Brussel (vz.) 5 mei 2010, AM 2010, 387; NJW 2010, 714.
  272 BS 2 september 2005.
  163
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Behalve om hun verwanten te verwittigen, mogen zij de identiteit van de betrokken personen niet bekendmaken zonder daartoe de instemming van de bevoegde
  gerechtelijke instantie te hebben gekregen.273
  Het recht op afbeelding van een persoon moet in de regel wijken voor de noodzaak
  van informatie over de actualiteit.274 Het publiceren van een foto zonder de toestemming van de afgebeelde persoon is op zichzelf niet foutief. De pers heeft op grond
  van artikel 10 EVRM het recht om foto’s van een verdachte te publiceren voor zover
  de rechtszaak waarover men rapporteert een relevant maatschappelijk belang heeft
  of de verdachte een publiek persoon is. Het publiceren van een kleine foto van de
  verdachte die de feiten heeft bekend, bij de verslaggeving over een gewelddadige
  dood van iemand die eerst als verdwenen werd opgegeven, maakt geen fout uit.275
  6.3
  
  Het zakengeheim
  
  73. Mede onder invloed van de rechtspraak van het EHRM en het Hof van Justitie van
  de EU wordt aanvaard dat vertrouwelijke commerciële informatie onder de bescherming valt van artikel 8 EVRM. Dat recht op privacy moet soms wijken voor het recht
  op tegenspraak.
   In zijn arrest van 13 juli 2006 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese
  Gemeenschappen dat artikel 4 van Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische communicatienetwerken en -diensten (Kaderrichtlijn), aldus
  moet worden uitgelegd dat het lichaam dat is aangewezen om kennis te nemen van
  de beroepen tegen de beslissingen van de nationale regelgevende instanties, moet
  beschikken over alle informatie die noodzakelijk is om de gegrondheid van een
  beroep te onderzoeken, met inbegrip, in voorkomend geval, van de vertrouwelijke
  informatie die deze instanties in aanmerking hebben genomen bij de vaststelling
  van de beslissing waartegen beroep is ingesteld. Het staat echter aan dit lichaam
  om de vertrouwelijke behandeling van de betrokken gegevens te garanderen met
  inachtneming van de eisen van een effectieve rechtsbescherming en met eerbiediging van de rechten van verdediging van de procespartijen.276
  
  273 Brussel 31 juli 2007, AM 2007, 497; Pol. Antwerpen 18 december 2002, NJW 2003, 97; T.Strafr.
  2003, 266; Verkeersrecht 2003, 66; J. Ceuleers, ‘Televisie en politie samen op stap: een riskante
  onderneming’, AM 2007, 500; P. De Hert, ‘Artikel 35 Wet Politieambt en beeldgaring van burgers
  door pers en politie. Drie juridische leerstukken naar aanleiding van de door de pers gefilmde
  politierazzia’s te Kortrijk’, Panopticon 1998, 413-441; D. Voorhoof, ‘Artikel 35 van de Wet op het
  Politieambt: een concrete juridische basis voor de privacy-bescherming van aangehouden,
  gevangen en opgehouden personen of... een aanslag op de persvrijheid?’, Panopticon 1993, 107121.
  274 Brussel 15 september 2006, NJW 2007, 80.
  275 Rb. Hasselt 14 augustus 2009, NJW 2009, 777.
  276 TBH 2007, 547, m.nt. P.-O. De Brouw, ‘La confidentialité des secrets d’affaires et les droits de la
  défense dans le contentieux administratif économique’.
   164
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Een zelfde regeling geldt voor betwistingen inzake overheidsopdrachten. De
  instantie die verantwoordelijk is voor de beroepsprocedures moet de vertrouwelijkheid en het recht op eerbiediging van zakengeheimen waarborgen met betrekking
  tot de informatie die is vervat in door de betrokken partijen, in het bijzonder door
  de aanbestedende dienst, aan haar overgelegde dossiers, ook al kan zijzelf van deze
  informatie kennisnemen en deze in haar beschouwing betrekken. In het kader van
  een beroep tegen een besluit van een aanbestedende dienst inzake een procedure
  voor het plaatsen van een overheidsopdracht, impliceert het beginsel van hoor en
  wederhoor voor partijen immers niet het recht op onvoorwaardelijke en onbeperkte
  toegang tot alle bij de voor de beroepsprocedures verantwoordelijke instantie ingediende gegevens betreffende deze aanbestedingsprocedure. Dit recht op toegang
  moet daarentegen worden afgewogen tegen het recht van andere marktdeelnemers
  op bescherming van hun vertrouwelijke gegevens en hun zakengeheimen. Het staat
  aan deze instantie om te oordelen in welke mate en op welke wijze de vertrouwelijkheid en het geheime karakter van deze informatie moet worden gewaarborgd,
  rekening houdend met de vereisten van een effectieve rechtsbescherming en van de
  eerbiediging van de rechten van verdediging van de procespartijen en, in het geval
  van een jurisdictioneel beroep, met het vereiste dat de procedure op alle onderdelen
  het recht op een eerlijk proces eerbiedigt.277
  De eerbiediging van het privéleven omvat het recht voor het individu om buiten zijn
  intieme kring relaties aan te knopen en te ontwikkelen, ook op het professionele of
  commerciële vlak. Daaruit volgt dat de zakengeheimen van een natuurlijke persoon
  integraal deel kunnen uitmaken van zijn privéleven. Het recht op de eerbiediging
  van het privéleven van de rechtspersonen omvat de bescherming van hun zakengeheimen. Hoewel het recht op een eerlijk proces wordt geschonden wanneer documenten die essentieel zijn voor de oplossing van het geschil, niet worden meegedeeld aan een van de partijen in het geding, moet dat principe wijken wanneer de
  strikte toepassing daarvan een kennelijke schending zou teweegbrengen van het
  recht op de eerbiediging van het privéleven van sommige personen, door hen een
  bijzonder ernstig en zeer moeilijk te herstellen risico te laten lopen.  Belgische Staat).
  165
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  stukken van het administratief dossier te beoordelen door in elk geval de vereisten
  van het eerlijk proces en die van het zakengeheim tegen elkaar af te wegen.278
  74. Uit artikel 6 lid 1 EVRM vloeit voort dat aan de procespartijen de mogelijkheid
  wordt geboden om tegenspraak te voeren omtrent elk stuk of elk betoog dat van
  aard is het oordeel van de rechter te beïnvloeden. Het beginsel van de tegenspraak,
  zoals gewaarborgd door deze verdragsbepaling, heeft betrekking op het geding
  voor de rechtbank en niet op het door de rechter bevolen deskundigenonderzoek.
   Het deskundigenonderzoek moet evenwel op zulke wijze verlopen dat de partijen
  de mogelijkheid hebben voor de rechter op doeltreffende wijze hun opmerkingen te
  formuleren op het deskundigenverslag dat door de rechter als een essentieel bewijs­
  element wordt aangemerkt. Dit impliceert, mede in acht genomen de bepalingen
  van het Gerechtelijk Wetboek die de tegensprekelijkheid van het gerechtelijk deskundigenonderzoek waarborgen, alsmede deze inzake de mededeling van de stukken, dat de partijen de stukken die zij in het kader van het deskundigenonderzoek
  willen aanwenden in de regel aan elkaar moeten overleggen en dat zij niet alleen het
  recht hebben inzage ervan te nemen, maar ook het recht deze af te schrijven of nog
  afschrift ervan te nemen. De bescherming van het zakengeheim van een partij is een
  belang dat de rechter in aanmerking kan nemen om te oordelen dat niet ieder stuk
  waarmee de deskundige heeft rekening gehouden wordt meegedeeld aan de tegenpartij. Een dergelijke beoordeling houdt geen schending in van artikel 6 EVRM. Of
  bij het afwegen van de respectieve belangen de tegensprekelijkheid van het deskundigenonderzoek niet zodanig wordt beperkt dat daaruit een schending van het recht
  op een eerlijke behandeling van de zaak voortvloeit, moet in concreto en in het licht
  van de zaak in haar geheel worden beoordeeld.279
  Overeenkomstig artikel 8 EVRM heeft eenieder recht op eerbiediging van zijn privéleven, zijn gezinsleven, zijn huis en zijn briefwisseling. Deze bepaling houdt ook de
  bescherming in van het zakengeheim en geldt ook voor rechtspersonen. Artikel 41
  van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie erkent ‘het recht van
  eenieder om toegang te krijgen tot het dossier hem betreffende, met inachtneming
  van het gerechtvaardigde belang van de vertrouwelijkheid en het beroeps- en het
  zakengeheim’ als een recht van goed bestuur.
   Onder zakengeheimen vallen alle data die van belang zijn voor de onderneming en
  waarvan de bekendmaking haar schade kan berokkenen. Zakengeheimen omvatten
  
  278 GwH 19 september 2007, nr. 118/2007, BS 31 oktober 2007, 56149; JT 2008, 432, m.nt. T. Bombois
  en C. Dubois; JLMB 2007, 1498; RABG 2008, 382, m.nt. S. Jochems; Rev.trim.dr.fam. 2008, 63; RW
  2007-08, 423; RW 2007-08, 1318; TBP 2008, 299; RvS 15 februari 2012, nr. 217.987, gcv GHR Partners Belgium; RvS 19 september 2011, nr. 215.194, Evonet Belgium; RvS 19 mei 2009, nr. 193.437,
  nv Antwerpse Bouwwerken; RvS 24 juni 2008, nr. 184.598, nv Siemens Atea.
  279 Cass. 2 november 2012, JT 2013, 174, m.nt. E. De Lophem; P&B 2013, 53; D. Mougenot, ‘Le secret
  des affaires et ses implications en droit judiciaire’, P&B 2009, 112-117.
  166
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  alle informatie die de onderneming vertrouwelijk wenst te houden, met uitzondering van hetgeen krachtens de wet openbaar moet gemaakt worden.280
  Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens aanvaardt dat het recht van elk
  individu op de eerbiediging van zijn privéleven zich ook uitstrekt tot zijn professionele en commerciële activiteiten.281 Volgens het geannoteerde arrest houdt dit in
  dat de bescherming van het privéleven zich ook uitstrekt tot de zakengeheimen van
  een natuurlijke persoon. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
  komt bovendien het recht op de eerbiediging van het privéleven ook toe aan rechts­
  personen. Daaruit volgt dat ook de bescherming van het zakengeheim moet begrepen worden in het recht op de eerbiediging van het privéleven van ondernemingen.
   De vertrouwelijke behandeling van zakengeheimen is aldus meer dan een louter
  algemeen rechtsbeginsel, maar moet voortaan worden gezien als een grondrecht in
  hoofde van zowel natuurlijke personen als ondernemingen.282
  De bescherming van het zakengeheim van een partij is een belang dat de rechter
  in aanmerking kan nemen om te oordelen dat niet ieder stuk waarmee de deskundige heeft rekening gehouden wordt meegedeeld aan de tegenpartij. Een dergelijke
  beoordeling houdt geen schending in van artikel 6 EVRM.283
  Krachtens artikel 2 § 5 van de wet van 17 januari 2003 betreffende de rechtsmiddelen
  en de geschillenbehandeling met betrekking tot het statuut van de regulator van de
  Belgische post- en telecommunicatiesector draagt het hof van beroep er zorg voor
  dat de vertrouwelijkheid van het dossier bezorgd door het Instituut, wordt bewaard
  gedurende de hele procedure voor het hof. Deze vertrouwelijkheid strekt zich noodzakelijk ook uit tot de inhoud van conclusies die worden ingediend voor zover daarin
  die vertrouwelijke gegevens uit het administratief worden verwerkt.284
  
  7
  
  Het geheim van het beraad
  
  75. Behoudens de uitzonderlijke gevallen waarin de wet voorziet, zijn de rechters
  gehouden tot het geheim van de beraadslagingen waaraan zij hebben deelgenomen.285
  
  280 S. Jochems, ‘De bescherming van het zakengeheim erkend door het Grondwettelijk Hof’, RABG
  2008, 382.
  281 EHRM 16 december 1992, Rev.trim. D.H. 1992, 467; JT 1994, 65, m.nt. E. Jakhian en P. Lambert
  (Niemietz t. Duitsland).
  282 S. Jochems, ‘De bescherming van het zakengeheim erkend door het Grondwettelijk Hof’, RABG
  2008, 382.
  283 Cass. 2 november 2012, JT 2013, 174, m.nt. E. De Lophem; P&B 2013, 53; D. Mougenot, ‘Le secret
  des affaires et ses implications en droit judiciaire’, P&B 2009, 112-117.
  284 Brussel 4 september 2012, ERP 274 (databank).
  285 Cass. 4 mei 1953, Arr.Cass. 1953, 597; Pas. 1953, I, 673.
   167
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Er bestaat geen algemene wettelijke regel die stelt dat het geheim van het beraad
  moet worden gerespecteerd.286 Wat het Grondwettelijk Hof betreft, bepaalt artikel
  108 van de bijzondere wet van 6 december 1989 op het Grondwettelijk Hof echter
  dat de beraadslagingen van dat hof geheim zijn. De Raad voor vergunningsbetwistingen beraadslaagt en beslist achter gesloten deuren over zijn uitspraken.287 Het
  Milieuhandhavingscollege eveneens.288 Artikel 15 § 2 van het besluit van 27 mei
  2011 van de Vlaamse Regering houdende vaststelling van de rechtspleging voor het
  Milieuhandhavingscollege bepaalt dat het beraad geheim is.289 Artikel 458 Sw. is
  van toepassing op de leden van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen en van de
  griffie voor wat de inlichtingen betreft waarvan zij in de uitoefening van hun ambt
  kennis krijgen.290
  Toch is de plicht tot geheimhouding van het beraad in België van oudsher een deontologische regel.291 In de recentere rechtspraak vindt men toepassingsgevallen daarvan.292
  De duidelijkste omschrijving van de specifieke ratio legis van het geheim van het
  beraad is te vinden bij de Franse Raad van State: ‘Ce principe a pour objet d’assurer
  l’indépendance des juges et l’autorité morale de leurs décisions; qu’il s’impose, dès lors, à toutes
  les juridictions, à moins d’exception formelle consacrée par la loi.’ Daarom moet het worden
  beschouwd als ‘un principe général du droit public français’.293 Het geheim bestaat om
  een ongeremde gedachtewisseling tussen de beraadslagende magistraten mogelijk
  te maken.294
  De vaststelling in de beslissing van een tuchtraad van de Orde van Geneesheren dat
  een van de leden van die raad de beslissing heeft goedgekeurd, is weliswaar in strijd
  met het beginsel dat de beraadslaging van de rechters geheim is, maar maakt op
  zich de beslissing waarin zij is vervat, niet nietig.295
  De appèlrechter mag zijn beslissing niet steunen op gegevens die, met miskenning
  van het geheim van het beraad, werden bekendgemaakt door een magistraat die
  heeft deelgenomen aan het vonnis in eerste aanleg.296
  
  286 RPDB, v° jugements et arrêts, nr. 175; zie M. Cadelli, ‘Le juge, l’éthique et la tragédie’, JLMB 2006,
  795.
   287 Art. 4.8.26 § 1 van de Vlaamse Codex ruimtelijke ordening.
  288 Art. 16.4.62 van het decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid.
  289 BS 12 juli 2011.
  290 Art. 39/48 van de Vreemdelingenwet.
  291 Cass. 14 juni 1858, Pas. 1858, I, 261.
  292 Cass. 2 december 1999, Arr.Cass. 1999, 1557; Luik 18 december 2000, TBH 2001, 416; Brussel
  6 december 2000, JT 2001, 572; Brussel 17 april 1987, JL 1987, 644.
  293 C.E.fr. 17 november 1922, Légillon, Lebon 1922, 849.
  294 F. Blockx, ‘Het geheim van het beraad, het beroepsgeheim van de magistraat en het delen van
  informatie die onder het beroepsgeheim valt’, RW 2012-13, 1259, nr. 6.
  295 Cass. 29 mei 1986, Arr.Cass. 1985-86, 1329; JT 1987, 331, m.nt. P. Lambert; Pas. 1986, I, 1194; RW
  1986-87, 1027.
  296 Cass. 30 april 1953, Arr.Cass. 1953, 597; Pas. 1953, I, 673.
  168
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Het Hof van Cassatie stelt duidelijk dat de rechters het geheim moeten koesteren over het beraad waaraan zij hebben deelgenomen. De niet-naleving van deze
  geheimhoudingsplicht wordt bestraft volgens artikel 458 Sw. Dat geheim omvat de
  opgestelde ontwerpen van beslissing en de standpunten van de rechters, ook als
  daarover nog niet collegiaal werd beraadslaagd.297
  Strafrechtelijk wordt de rechter beschouwd als een persoon die uit hoofde van zijn
  staat of beroep kennis draagt van geheimen die hem zijn toevertrouwd, in de zin van
  artikel 458 Sw.
   De enkele omstandigheid dat een rechter publiek zijn onenigheid te kennen geeft
  betreffende een vonnis door te weigeren dit vonnis te ondertekenen, impliceert een
  schending van het beroepsgeheim dat niet gerechtvaardigd kan zijn door een toestand van noodzakelijkheid, bij gebreke van een ernstig en dreigend kwaad zowel
  voor de andere, als voor de rechter, wanneer wordt vastgesteld dat de tussen te
  komen beslissing niet kon aangetast zijn door een gebrek van welke aard ook.298
  76. Deze zienswijze wordt door sommige juristen bekritiseerd. Een zuivere schending van het geheim van het beraad kan slechts strafbaar worden gesteld krachtens
  artikel 458 Sw. indien de belangen van de rechtzoekende hierdoor worden geschaad
  of ook maar in het gedrang worden gebracht. De ‘noodzakelijke vertrouwens­
  personen’ zijn immers de magistraten bij wie de rechtzoekenden terecht moeten
  kunnen om hun juridische aanspraken te laten afdwingen. Slechts deze laatsten
  kunnen dan ook een subjectief recht op geheimhouding laten gelden. Collegamagistraten kunnen hier bij gebrek aan een eigen, persoonlijk beschermenswaardig
  belang geen subjectief recht laten gelden. Artikel 458 Sw. beschermt immers geen
  principes, maar concrete belangen van individuele rechtssubjecten. De bescherming
  van de loutere, abstracte belangen van een goed functionerend gerechtelijk apparaat
  zijn op zich niet voldoende om het strafrecht, via artikel 458 Sw., in gang te zetten.
   Daartoe bestaat de deontologie. Het is dan ook pas vanaf dat de betwiste uitlating
  de concrete werking van het gerecht, en daarom de rechtsbedeling ten aanzien van
  de partijen zelf in de concrete zaak waarin de betwiste uitlating werd gedaan zou
  bezwaren, dat er een daadwerkelijke schending van het geheim van het beraad kan
  worden vastgesteld en bestraft. Wanneer er geen negatieve weerslag is ten aanzien
  van de concrete partijen aanwezig, kan geen misdrijf worden vastgesteld.299
  
  297 Cass. 13 maart 2012, RW 2012-13, 1255, m.nt. F. Blockx; T.Strafr. 2012, 333, m.nt. T. Bauwens; NJW
  2012, 597; Pas. 2012, 578; Gent 14 september 2011, T.Strafr. 2012, 354, m.nt. T. Bauwens.
  298 Cass. 24 januari 2007, Arr.Cass. 2007, 202; RDP 2007, 385; JT 2007, 353; JLMB 2007, 281; Pas. 2007,
  385.
  299 F. Blockx, ‘Het geheim van het beraad, het beroepsgeheim van de magistraat en het delen van
  informatie die onder het beroepsgeheim valt’, RW 2012-13, 1260, nrs. 7-8.
   169
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  77. In ons rechtssysteem bestaat geen ruimte voor dissenting opinions.300 Dit is wel het
  geval met de arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.301 Er gaan
  stemmen op om ook de mogelijkheid van een dissenting opinion in het Belgisch procesrecht in te voeren.302 Wie als lid van de rechtbank zijn eigen standpunt ingenomen in het beraad te kennen geeft, brengt de vrijheid van gedachtewisseling niet in
  het gedrang. De enige begrenzing lijkt erin te bestaan dat het lid van het college dat
  zijn standpunt naar buiten wenst te brengen, hiermee nooit impliciet het individuele
  standpunt van een van zijn collega’s naar buiten mag brengen, indien deze hier niet
  mee instemt.303 Men heeft ooit gesuggereerd om de vorm van afwijkende mening
  tot het uiterste te vereenvoudigen. Deze zou erin bestaan dat de door de meerderheid verworpen stelling met al haar argumenten vóór in het vonnis wordt opgenomen, objectief, zoals de minderheid ze formuleert. De eenvoudige vermelding dat
  deze stelling door de minderheid werd verdedigd, zou de betrokken partijen dan
  voldoende inlichten.304
  78. Ook de magistraat is krachtens artikel 458 Sw. strafbaar indien hij ten onrechte
  vertrouwelijke gegevens bekendmaakt die hij heeft vernomen in de uitoefening van
  zijn ambt.305
  De rechter wordt, ook buiten het eigenlijke beraad, geconfronteerd met vertrouwelijke informatie, die hij niet zomaar mag prijsgeven, zelfs niet in de motieven van
  zijn vonnis of arrest. Het traditionele ‘geheim van het beraad’ is dus breder. Het gaat
  veeleer om het geheim van de besluitvorming.
  300 G. De Leval, Institutions juiciaires, 2e dr., Collection scientifique de la Faculté de Droit de Liège,
  1993, nr. 219.
   301 Art. 45 lid 2 EVRM; D. Spelmann, ‘Opinions séparées et secret des deliberations à la Cour européenne des droits de l’homme’, JT 2007, 310.
  302 M.E. Storme, ‘Pleidooi voor separate opinions in de rechtspraak’, De Juristenkrant 2009, nr. 187,
  p. 10; R. Soetaert, ‘Waarheid in het gewijsde’, in: Recht in beweging, opstellen aangeboden aan prof. mr.
  Ridder R. Victor, Antwerpen: Kluwer 1973, deel II, p. 897.
  303 F. Blockx, ‘Het geheim van het beraad, het beroepsgeheim van de magistraat en het delen van
  informatie die onder het beroepsgeheim valt’, RW 2012-13, 1261, nr. 12.
  304 R. Soetaert, ‘Waarheid in het gewijsde’, in: Recht in beweging, opstellen aangeboden aan prof. mr.
  Ridder R. Victor, Antwerpen: Kluwer 1973, deel II, p. 898.
  305 F. Blockx, ‘Het geheim van het beraad, het beroepsgeheim van de magistraat en het delen van
  informatie die onder het beroepsgeheim valt’, RW 2012-13, 1258, nr. 2.
  