text: Als de zeeëgel en de zeekrab onder den klapperboom komen,
  hooren zij den klapper tot hen beiden zeggen: «Beklimt mij, werpt
  mij af, schilt mij, splijt mij, drinkt de melk, eet mij!//
  De zeeëgel en de zeekrab zeggen: /'hij spreekt met ons.// De
  zeeëgel kou uiet klimmen, maar de krab klom zeer goed. De krab
  werpt alle klappers af, en zegt tot den zeeëgel: //Verzamel ze!//
  Maar de zeeëgel slikt ze alle in, de buik vol. De krab daalde af,
  zij zocht de klappers, maar de zeeëgel had ze alle ingeslikt.
  //'t Is goed !" zegt de zeeëgel //nu 't toch zoo is, laten we heengaan!//
  Als zij roeien, beveelt de krab den zeeëgel, zeggende: //Spring,
  vang die schildpad.//
  Maar 't was geen schildpad, het was drijfhout. Als de zeeëgel
  springt, dringt het drijfhout in zijn buik, de buik berst eu al de
  klappers vallen naar buiten. De krab lachte hard, haar borst, splijt
  (de borst van de zeekrab is wit) en hij jouwt den zeeëgel uit.
  Nu vergaderen ze de klappers in de prauw, en zij roeien naar
  land, zij brengen de klappers tot de menschen. Deze waren blij met
  deze vrucht, zij plantten ze rondom, eu alzoo eten we nu klappers.
  A a n t . 1. T a r u k ë u . Een visch met stekels gelijk de egel en
  een onevenredig dikke buik.
  2. P a s i m ö . Een oneetbare z e e k r a b.
  Dit verhaal hoorde ik gelijk de meeste der in deze blz. opgenomen
  vertellingen meermalen. Het eerste deel hoorde ik zonder meer vertellen, tot waar t a r u k ë n eu p a s i m ö in het verhaal optreden.
   Klaarblijkelijk is het eerste en tweede gedeelte echter één verhaal,
  waarom ik 't bijeengevoegd heb.
  Dit verhaal werd ook zoo verteld, dat het met den dood der beide
  dieren eindigt. De kokosnoten spoelden van zelf aan 't strand en
  werden door de menschen gevouden.
  3. S w a r . L i e f h e b b e n in 't algemeen. Wordt gebruikt voor
  medelijden, barmhartig enz. 't Behoort tot de goede gewoonten, dat
  de gestorvenen, (naar het aauzieu, waarin ze stonden) korter of
  langer, met luide klaagzangen worden betreurd.
  4. S j o w ë r . Hier vertaald door veranderen, 't Is eigenlijk omh u l l e n , 't Woord is ook s o r of sas or. Schoenen b. v. heeteu
  r o b e s a s o r w e s i (dingen, die de voeten omhullen). Ook als fig. in
  de taal komt het voor in: a p s a s o r , d. w. z. iemand niet direct
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  495
  
  noemen, maar met 'n bijnaam of vermomd. We zullen dit s j o w ë r
  meer in de fabelen aantreffen.
  5. W a r r w u r i . Eenvoudig vert, met water. Eigenlijk is w a r r w u r i
  lett. vert. hoofd des waters, de bron, oorsprong.
   6. eu 7. Liet ik onvertaald, daar ik de vert. wel eeuigszins vermoeden kan, maar ' t i s niet het Nuf. wat nu gesproken wordt en
  enkele woorden weet ik ook niet. Misschien is het ook z.g. dierentaal , die volgens de fabelen afwijkt van de menschelijke taal.
  8. B ö s ë n . De koraalriffen, die met het land samenhangen en
  bij laag water bloot komen.
  9. F ö r , vertaalde ik als n i e t d u r v e n . Men gebruikt dit f o r
  eenigszins in de bet. van t a b o e . Wanneer iemands familielid ergens
  gedood is, dan eet hij van die plaats geen enkele vrucht, geen
  groeten enz. en hij drinkt er geen water. De Nuf. drukt dit uit
  met f ö r r o b e a u Men vreest, als men 't toch eet eu drinkt, een
  ontzettend dikke buik te zullen krijgen en dan te sterven.
  Ook is de Nufoor för van een weg, een plaats, waar het bloed
  van een der zijnen heeft gevloeid.
  Echter zijn er ook dieren, waar de Nuf. zich för voor gevoelt.
  Er zijn er, die b.v. de kroouduif rekenen tot hun voorouders. Deze
  zullen geen kroonduif eten. Van de Wariabsi wordt verhaald, dat
  ze geen rijst eten, omdat toen hunne stammoeder werd geboren, in
  de placenta een rijste-aar gevonden werd.
  En omdat nu de kokosnoot ontsproten was aan het doodshoofd
  van een der voorouders, zou het nageslacht zich ook för gevoelen
  tegenover de kokosnoot. Latere geslachten zouden zich echter van
  die vrees geëmancipeerd hebben.
  10. Ook de vorm, waarin de kokosnoot spreekt, is niet de gewone.
  De woorden zijn echter duidelijk genoeg, waarom ik 't vertaalde.
   11. W a n — z e n d e n . In vele gevallen is dit wan echter ook
  b e v e l e n . I e t s zenden is a f n a k.
  12. A i m a n d o . D r i j f h o u t . Algemeene naam voor dood hout,
  de omgevallen boomstammen b. v. in het bosch. M a r is sterven,
  m a r j o ' verwelken , verdorren, a i m a n d o waarschijnlijk 't genasaleerde m a r j o . Brandhout, 't kleine dood hout heet a mi a i s.
  13. Gelijk in de andere dierverhalen, waar de vertelling partij
  trekt van eigenaardigheden van sommige diereu, zoo ook hier van
  de witte borst der zeekrab.
  » J. L. Van Hasselt, Nuf.-Holi. Woordenb. 1893.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  496
  
  NUFOOKSCHK FABELEN EN VERTELLINGEN.
  15. D e w b ö k i.
  Suungubor öso i d'arëm (•) Dewböki, bape i d'ênëf so i baïm
  Maudira öso, snungubor ani i d'ek Dewböki simia, ma i d'èuêf
  kukër i. Arwo i bur. Bape ino bjeda i sapi ma i min Dewböki
  suêri ma Dewböki i mar.
  Isua, Dewböki snari, kamari s'ores, su waf Dewböki, su swarepën
  i d'êuëf fiöro. Snari, kamari, su wan Dewböki bëkuik bjedi i d'or
  i Bëknik i köfein: "J'or Dewböki, i karëmba; ja mam rik na bor
  kaku//.
  Snari, kamari, su mam Dewböki, su mam i mar; ma su sma
  ina ro snêri bjedi.
  Su wan womën sedi, suöriso Mamintaraja, i serf bënai ro ino.
   Mamimtaraja i ra be stngadji, bape singadji rumgun bjesi, si fau
  ino ba; i fukën suruiui rumgun bjesi dape si kakö si fau ino ba;
  i fukën korano rumguu bjesi, si kako si fau no ba. I fukën kapteinlaut; (^j rumguu ("•') Bjedi, i köfein : /'Ino jeda is örnë//.
  Dewböki snari, kamari, s'or kapitein-laut rumgun bjedi, s'öbo:
  Nu nei nei nubedi maroba kwnr, ko meöf suun i bëmun i, i fnök (••)
  nei nubedi ro mar.
  Rjani: su rir uei bëmar ro wa, ma suungubor ani i fnök nei
  bëmar ro wa. Su stsën wa kukër bori, ma su sau wa ro sorën (•"•)
  bëba.
  Ki i d'un wa kukër nei bëmar ma suungubor be meös. Wa i
  d'er örwa ro krisafuri. (")
  Sjaugi(') i keiu ro krisruri i d'an krisbön, i san be ro wa kukër
  snungubor ma nei bëmar.
  Rumuu öso, snöriso Bökibowi, (") i mam öruë, i d'or be sjangi:
  wWa san krisbe ro snuukaku rumbori seda awer!//
  Sjüugi i mnaf öruë, i bur.
  Rumun i sjuw kajën ro wawabni, suungubor i pisak, ma rumun
  i fukën i: //Mu serf rosei mob inê?//
  Snuugubor i faja ro nei i mar, rësëri, si rir i kukër bin ro wa
  ma si san wa ro sorën bëba.
  Bökibowi i köfën: //Neri ja frur (') bin, i kenëm wer, ma Bökibowi i fandur prim ma i ser prim ro kömpis('"); warpur wer i
  refis sbari ro bin ma i buk d'inem prim faro i.
  Dewböki i d'ören primia, i sfu jar mgasi, d'öbo://J'ênêf bëkwaim
  kaku//. Bape suungubor i köfën: «W'ênêf, bape wa mar; w'akmam
  ku kein ro meös//.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
   http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUÏOOB.SCHE l'ABKLEN EN VERTELLINGEN.
  4Ö7
  
  Ma snuu i rib wa ro kajën kukër röbërök ma snun si borës, ma
  wa kaku i sja, kukër bores ( ' ' ) ma röbërökna, ma su bur be sup seda.
  Mansar öso, i keiu ro rumbrawer ro Dewböki rumia, ma i köfên:
  //Ja mnaf röbërök, wa i sja ma". 1 köfêu wer: '/Dewböki i rama«.
  Ma rumguusi ro rum, si mbrais. Bape snari i fijow si, d'öbo: I
  mam Dewböki i mar kaku. Aba i kaues maiigëuem, si fnak awer.
  Bape wa i'auam kwar, üewböki snari i mam nei bjcdi, i marisein
  nabn, ma Dewböki s w a r i , ( ' - ) su keiu kuker snari, kamari wer.
  15. D e w b ö k i.
  Een jougeliug had zich verloofd met Dewböki, maar hij had nog
  niet bij haar geslapen. Op een avond klom die bewuste jongeling
  in de kamer van Dewböki en liij sliep bij haar. Des morgen vertrok
  hij. Maar zijn mes valt en treft de buik van Dewböki en Dewböki
  sterft.
  Toen het licht werd, stonden de moeder en vader van Dewböki
  op, zij wachten Dewböki, zij denken, dat zij zoo lang slaapt.
  Moeder i-n vader sturen de jongere zuster van Dewböki, om haar
  te roepen. De jongere zuster, zegt: wik heb Dewböki geroepen,
  maar ze antwoordt niet; ik zie zeer veel bloed.'/
  De moeder en vader gaan naar Dewböki zien; zij zien, dat ze
  dood is, en ze vinden het mes in haren buik.
   Ze zenden hunnen slaaf, wiens uaam is Mamiiitaraja, om den
  bezitter van het mes te zoeken. Mamiiitaraja gaat naar den s i n g h a d j i ,
  maar de volgelingen van den s i u g h a d j i kennen het mes niet; hij
  vraagt aan den volgelingen van den s o e r o e h a n , maar zij ook, zij
  kennen het mes niet; hij vraagt aan de volgelingen van den k o r a n o,
  zij ook, zij kennen het mes niet. Hij vraagt aan den zoon van den
  k a p i t e i n - l a u t deze zegt; //Dat is mijn mes".
  De moeder en vader van Dewböki roepen den zoon van kapiteinlaut. Zij zeggen tot hem: '/Wij hebben onzn dochter niet meer, wij
  willen, dat de man, die haar gedood heeft, met onze dochter sterft.
  Alzoo leggen zij het doode meisje in de prauw, en die jongeliug
  werd gevoegd bij het doode meisje in de prauw. Zij sluiten de
  prauw met een deksel, en zij werpen de prauw in den grooten
  oceaan.
  De stroom brengt de prauw met het doode meisje en den jougeling
  naar een eiland.
  De prauw strandt daar onder een k r i s boom.
  Een zwarte kakatoe zit in den top van den k r i s boom; ze eet
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  498
  
  NUFOOESCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  k r i s vruchten en werpt de schalen op de prauw met den jongeling
  eii het doode meisje.
   Een varken, genaamd Bokibowi, ziet dit. Het roept tot de zwarte
  kakatoe: //Gooi geen krisschalen op de daken der inenschenwouingeii'/.
  Als de zwarte kakatoe dit verneemt, vertrekt ze.
  Als het varkeu het zand onder de prauw omwroet, ontwaakt de
  jongeling en het varken vraagt hem : //Wat zoekt gijlieden hier?//
  De jongeling verhaalt van het meisje, hoe het gestorven is en
  hoe ze hem met de vrouw in de prauw hebben gelegd en de
  prauw in den grooten oceaan hebben geworpen.
  Bokibowi zegt: Ik zal maken, dat de vrouw weer leeft, en
  Bokibowi, vergadert dauw en giet de dauw in een kopje; later
  weer brak ze den moud van de vrouw open en gaf aan haar de
  dauw te drinken.
  Dewböki slikte de dauw in, daarna strijkt ze om hare oogeu,
  zeggende: "Ik heb zeer lang geslapen//. Maar de jongeling zegt:
  //Gij hebt niet geslapen, raaar ge zijt dood geweest; zie! wij zitten
  op een eiland//.
  En de man teekent een prauw in het zand met tifa's en roeiers,
  e n . . . een echte prauw is er, met roeiers en tifa's en ze gaan naar
  hun land.
  Een grijsaard zit in de voorgalerij vau Dewböki's huis, en hij
  zegt: //Ik hoor tifa's, een prauw komt//. Hij zegt weer: //Dewböki
  komt//. En de jongens uit het huis, ze juichen. Maar de moeder
  verbiedt hen, ze zegt, dat ze heeft gezieu, dat Dewböki echt dood
  was. Eu ze weent zeer, opdat ze niet spelen.
  Maar als de prauw dichtbij is gekomen, ziet de moeder van
  Dewböki hare dochter, en zij is zeer blijde, en Dewböki en haar
  man, zij wonen weer met moeder en vader.
   A a n t . 1. A r ë m . V e r l o v e n . De verloofden worden, hoewel
  nog ongetrouwd, toch als man en vrouw beschouwd, 't Ts hun
  echter niet verguud, elkander te zien, tot aan weerszijden de verplichtingen van den bruidschat zijn nagekomen.
  2. S i n g h a d j i , S o e r o e h a n , K o r a n o , K a p i t e i n - l a u t ,
  titels, die de verschillende hoofden voeren. Iedere familie heeft haar
  eigen hoofd. Een algemeen dorpshoofd kennen de Nufooren niet.
  En daardoor zijn in één dorp dikwijls verscheidene dignitarissen
  met weidschen titel bij zeer beperkten invloed.
  3. R u m g u m . Beteekent zoon, jongen, ook volgelingen. De
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ttÜFOOfcSCHÊ FABELEN EN VERTELLINGEN.
  4Ö9
  
  leden der familie, die het gezag van een S i n g h a d j i , S o e r o e h a n ,
  of anderen titularis beweren te erkennen, heeteu diens r u i n g u n of
  ook r o m a w a.
  4. F n ö k . Helpen. Ook f n ö w ë k en f n ö b ë k . 't Beteekent echter
  z.a. in dezen zin ook toevoegen, bijdoeu. Water bij iets gieten is b.v.
  ook w a r i f n ö k enz.
   5. S o r ë n . O c e a a n , de zee. Bedoelt men het zeewater, dan
  zegt men m a s ê n Inhammen, baaien noemt men s a u.
  6. K r i s . Bekend op Java als këtapang, op Teruate als noesoe.
  De vruchten hebben eeu harde schaal, de kern wordt als amandelen
  gegeten.
  K r i s a f u r i Onder den krisboom. Afuri beteekent onder den boom..
  7. S j a n g i . G r o o t e , z w a r t e k a k a t o e.
  8. B ö k i b o w i . Dr. Adriani merkte me op, dat b o w in het
  To-radja varken is. B ö k i is de bekende titel voor prinsessen. Dus
  prinses varken is de lett. vert.
  9. F r u r . M a k e n . Dit f r u r wordt echter ook gebruikt voor 't
  behandelen van zieken en gewonden.
  10. K ö m p i s . 't Verbasterd holl. woord k o p j e.
  11. B o r ë s . E o e i s p a a n . Wordt echter ook gebruikt ten opzichte
  van de roeiers zelve.
  12. De jonge man is verplicht na de huwelijksvoltrekking een
  jaar ongeveer verblijf te houden in 't huis zijner schoonouders.
  16. N u r i.
   Ro Eumbërpön (') ikak öso, snöri Nuri. I buk bin suru,
  mambenaik. (*) Su snösna : Kaidusërai ma Iusirisinêj. Ras öso si
  pös in. Nuri i mêwër in, i marisein roiara. (•'') Bape bin, su mkak
  i mangënëm, snar ikak. Bin, su borës, Nuri i d'as (*) i ro wa
  raundi,(*) rwuri frak ('•) ro wa audiudi. (*) I mam in, roiam, i
  d'arön fasau, i d'un be bo.
  I mam kapirare, bin, su mêwër; su mam ab (*) bëba, bin, su
  köfên: //W'uu i, i ba«. Rêsëri rwuri i sabu ro masën döri, i
  mariseiu i d'un ab krafia, ab i piamuk (*) Nuri rwuri. I mar,
  kraf i ra be sup, i d'ek ro Ainei. ('")
  Si d i s e n ( ' ' ) : Nuri döuduwë,('*) möswuarö, ('••") Auai bonbesajaioudi, (' *) i piar('*) i d'awaw, naimawasi ('*) muswaro. (•')
  16. N u r i.
  Op Rumberpon bezat een slang, wiens naam was Nuri, twee
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  32
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  7* Volgr. VII.
  500
  
  NUFOOB.SCHE FABELEN EN VEttïELLINGEN.
  vrouwen, zusters. Hun beider namen waren : Kaiduserai en Insirisiuej.
  Op een dag gaan ze visschen. Nuri houdt niet van visch, hij wil
  schelpen. Maar de vrouwen vreezen hem zeer, omdat hij een slang
  is. Terwijl de vrouwen roeien, ligt Nuri opgerold op de voorplecht,
  't Hoofd legt hij op den kant der prauw, en als hij een visch of
  een schelp ziet, duikt hij spoedig en brengt het naar boven.
  Als hij een kleine schelp ziet, weigeren de vrouwen; maar toen
  zij groote ab zagen, zeggen de vrouwen: //Haal die, die is groot//.
   Eu toen daalde het hoofd in zee; hij wilde het vleesch van de ab
  halen, maar de a b knelde het hoofd van Nuri af. Terwijl hij sterft,
  gaat het lichaam naar land, eu bestijgt de Ainei.
  Ze zingen : Nuri roept den vloed, zij hebben 't eiland lief, de
  Anei is een berg met ver uitzicht, het land onder water, hij in
  nood, meisjes bemint hem!
  A a n t . 1. E u m b e r p o u . Eiland, op de kaarten genoemd Amberpon. De overleveringen beweren, dat door een watervloed dit
  eiland zou gescheiden zijn van de vaste kust. Aan deze catastrophe
  sluit de legende van Nuri zich aan.
  2. Man b e n ai k. N a ik is in 't algemeen broeder, familielid,
  stam verwant. M a m b e n a i k is b r o e d e r in den beperkten zin,
  dien het woord bij ons heeft. Hier ook zuster.
  3. E o i a m . S c h e l p d i e r e n . Wordt bepaald de schelp, de schaal
  bedoeld, dan wordt gezegd: r o i a m b e.
  4. As. Oprollen van touw of koperdraad. Hier 't opgerold liggen
  van een slang.
  5. W a r a u n d i . Door letterverspriuging van wa a u r n d i , a u r
  of u i , kin. W a r a u n d i dus het voorste gedeelte van de prauw.
   6. P i a k . 't H o o f d n e e r l e g g e n . A f i a k is naam van de bekende hoofdsteuusels, de houten baukjes, waarop de Papoea het hoofd
  te rusten legt.
  7. A u d i n d i . K a n t , g r e n s (van a n d i r ).
  8. Ab. G r o o t s c h e l p d i e r , kan de grootte van meer dan 50 cM.
  bereiken, sluit zich als de oester.
  9. P i a m u k , p a m uk. U k is scheiden. K a r of k e r u k , door
  snijden van elkander scheiden, p a m u k , door drukken van elkander
  scheiden. Hier afknellen.
  10. A i u e i . Berg op Rumberpon.
  11. Op de Nufoorsche zangpartijen wordt deze historie met de
  volgende woorden bezongen.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NÜFOOESCHE FABELEN EN VKBTELLINGEN.
  501
  
  De meeste liederen, die gezongen worden met woordeu ia niet
  alledaagsche vormen, hebben verklaring noodig.
  12. D ö n d u w e , door nasaleeriug en samenstelling ontstaan uit
  d'or r u b . O r r u b wordt o u d u b . B. en W. wisselen z. a. bekend
  veelmaals. Or is roepen, r u b is vloed.
  D ö n d u w e = d ' o r r u b = h i j roept den vloed (de overstrooming).
   13. M ö s w u a r o . Het eiland, dat geliefd wordt.
  14. B ö n b ë s a j ö n d i . B ö n is berg. S a j o r , dat op Windesi de
  beteekeuis van zien in 't algemeen heeft, beteekent in het Nuf.
  vèr zien, uitzicht hebben. B ö n b ë s a j o r wordt door nasaleering
  b ö n b ë s a j ö u d i — een berg met ver uitzicht, een hooge berg.
  15. P i a r . D r i j v e n . Het eiland drijft weg.
  16. M a i m a w a s i — M a i = meisje, m a w a is klein. N a i r n a w a s i in het Nuf.: jonge meisjes iu tegenstelling van r o m a w a s i —
  jongens.
  17. M u s w a r o. Heb lief. Hier staat n ai ma si in hetgew. meerv.
  terwijl mu s w a r o , in den dualisvorm staat.
  17.
  Ingu.(')
  
  Nufor, si bores be Eain. (*) Oso ro si, i mar ro Rain, ma
  s'erak i. Snun bëmar snöri bjedi Morimpi.
  S'erak i ro swan, iugu öso i rama, ma i d'un snun bëmar
  rwubëkor, (') i d'örëu i.
  I d'örën i kwar, in i jar (+) ro Rain be Mnsowër,(") ro Mnsowër
  be Sarawati, ro SarSwati, be Doreri, ro Doreri be Nufori.
  Ingu i jar fanam rum, i d'or : "Mésër wa waf aja ro der.
  Ro rum, si kandor, si köfëu : Mundiri i d'awês örja.
   Bape mèser kawasa, si waf ro der, ingu i rama, i d'au Morimpi
  rwubëkor ma Morfmpi snari i cFun i fa i d'erak i ro Nufori.
  Inga kajöb (*) bjeda : Nöt ani irja werwainapi wariwa si sari,
  nöt am be sasër i, si wer i, s'uu be rusora, s'uu i be rum ani
  irja wer.
  Mani akako do manjofai.
  Maujofai sawauko rauuri i sar, i ra d'uu susa nairo si sar, i
  muu ambendira, Not ani irja wer wainapi wariwa si sari, not
  ambe saser i, si wer i, s'un be rusora, si weriwe wer i wa be
  rum ani irja wer.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUl'üOasCHE FABELEN KN VEfiTELLIN'GKN.
  17. I n g u.
  Nufooreu roeien naar Ceram. Eén van hen sterft op Ceram en
  zij begraven hem. De naam van den doode was Morimpi.
  Zij hadden hem aan 't strand begraven. Een i n g u komt en neemt
  het doodshoofd van den gestorven man, en slikt het in.
  Toen ze 't ingeslikt had, zwemt ze van Ceram naar Misol, van
  Misol naar Salawati, van Salawati naar Doré, van Doré naar Nufoor.
  De i u g u zwemt dichtbij het huis en roept: //Wacht me morgen,
  als 't ebbe is.//
  In het huis, waren ze verwonderd, eu ze zeggen: //Wie spreekt
  daar ?//
  Maar den volgenden dag wacht het volk, toen 't ebbe was, de
  i n g u komi, ze braakt 't doodshoofd van Morimpi uit; de moeder
  van Morimpi neemt het eu begraaft het op Nufoor.
   Het lied van de • i n g u : De rijstzak, die ze medenamen naar het
  vreemde'land, de zak, die de vreemdelingen gevuld hebben, die ze
  over de schouders gehangen hebben, ze brengen die naar het kerkhof, ze brengen die naar het huis weer.
  Het lied Maujofai der voorouders: Sawankoranuri is gegaan naar
  het vreemde land, hij gaat eu hij brengt droefheid mee, ze zijn
  gegaan in de richting van het vreemde land.
  De rijstzak, die ze medeuamen naar het vreemde land, de zak,
  die de vreemdelingen gevuld hebben, die ze over de schouders
  gehangen hebben, ze brengen die naar het kerkhof, ze brengen,
  die naar het huis weer.
  A a n t . 1. I n g u . De naam van een groote visch. Men vertelt er
  ztJfs van, dat deze visch prauweu aanvalt.
  2. K a ï n . C e r a m . Van ouds bestaan er handelsbetrekkingen
  tusschen de Papoea's en de Cerammers. De geregelde bootdienst
  verminderde de prauwvaart. Een enkele maal hebben echter nog
  tochten naar het vreemde laud (de a m b e r ) plaats, doch tegenwoordig
  doorgaans niet verder dan naar Salawati.
  Terwijl iemand voor 't eerst op reis is naar de « a m b e r » , worden
  door de achterblijvende familieleden zangpartijen georganiseerd, om
  hem te beschermen tegen de booze invloeden van geesten. Die
  zangpartijen hebben ouder den naam van //disen w a r k « ook plaats,
  wanneer iemand voor 't eerst naar een plaats op Nieuw-Guinea
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUTOOESCHE FABELEN KN VERTELLINGEN.
   503
  
  zelve gaat, maar de feesten voor hen, die naar de «amber/' gaan,
  hebben meerdere nachten plaats en de liederen, die dan gezongen
  worden, zijn herinneringen aan voorvaderen, die dezelfde tochten
  deden.
  3. l l w u b ë k o r . D o o d s h o o f d . Kor is been. R w u b ë k o r , bet
  beenig gedeelte van het hoofd.
  4. J a r , Z w e m m e n , n.l. 't zwemmen van visschen.'t Zwemmen
  van menschen, schildpadden, krokodillen, viervoetige dieren is as.
  5. Mn sow er. Nuf. naam van Mi sol.
  6. K a j ö b . Z a n g , u.l. de zangen t e r e e re van de do o d e n.
  Vooral worden deze gezongen bij 't maken der kor wars (beeldjes,
  voorstellende de vooronders).
  Gelijk de meeste liedereu, is ook dit in niet alledaagsche, waarschijnlijk wel oudere vormen. De vert, in het Holl. is ook niet
  letterlijk. In de liedereu komen dikwijls vergelijkingen voor, vermonde woorden.
  N ö t is hetzelfde als u ö k e n (zak, gevlochten van bladeren);
  w a i n a p i , naam van de soort u ö k ë u ; w a r i w a , die kant, ginds;
  si s a r i , sar is scherp — overdrachtelijk is sar ook snel varen gelijk
  het scherpe mes snel doordringt, in 't Holl. — ze snijden er van door;
  wer over de schouders hangen; s a s e r , vullen; r u s , kerkhof, plaats
  waar de graven (kubir) zijn.
  Het lied is eene herinnering aan de reis en het doel er van.
   't Wordt de i n g u in de mond gelegd.
  Op zoo'n zangpartij zingt het eene deel de ingu-partij, terwijl
  het andere deel het lied der voorouders zingt. A k a k o , voorouders,
  wordt nu vervangen door b ë p ö n s i ; mun is het gedeelte; a m b e n d i r a ,
  het genasaleerde a m b e r.
  18. A s i ö k
  
  sarak.(')
  
  Ras öso kapal Ingris i d'ajujën fanam rirbor. (*) Kapitein
  jongous (••") bjedi i ban asiök fanam awawejëk. (•*) Asiök sarak i
  sapi. Kaptein i msor naba. Jongons i mkak ma mèsër i pake sansun
  bëbje ma i d'orës ro awawejëk. I mam saroj (*) fanam kapal, i
  fukën : //w'uu aja be rirbor//. Bape saroj d'öbo : //Ja jar ro bo
  munda, ja pökba, ja jar be söp>/. I mam ingömbararï, (*) i fukën
  ingömbarerë, i d'un i be söp, bape ingömbararë i mêwër kakö,
  d'öbo i jar ro bo munda. Jongons i i mam ingu, i d'or ingu, i
  d'uu i be riror ; ingu d'öbo: //i bje !// Ma jöngöns i kein ro ingu
  kruri ma iugu i d'un i be rirbor.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  504
  
  NUt'OOESCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  Jöngöns i mam këru romantar, (') — örnë fakntk (") rum bieda,
  ma iugu i d'or faknik, i sibër asiök faro jöugöns. Fakutk d'öbo:
  //Mundiri köfêu, aja uei asiök". Iugu d'öbo: //Au, wa nei i baboi,
  ja mam i kwar, ma wa sibër asiök ba, ja serf rum wësë//.
   Ro kêru romantar aui, sim suru ; öso faknik bjeda, sumindi (*)
  ingu bjeda. Iugu i d'awës rariria, faknik i sibër asiök, bape asiök
  bra wen ma i buk sansun bëbje kaku, ma jöngöns i d'ek kapal wer
  kukër asiök brawën ma sansun bëbje. Kaptein i kandor, d'öbo, i
  kapteiu ba kwar ; jöngöns i bëdjadi kaptein.
  18. De z i l v e r e n
  
  lepel.
  Op een dag voer een Engelsen scbip bij een koraalbank. De
  bediende van den kapitein wiesch de lepels bij de trap. De zilveren
  lepel viel. De kapitein was zeer boos. De bediende vreest en morgen
  kleedt hij zich met mooie kleedereu en hij staat op de trap. Als
  hii een walvisch bij 't schip ziet, vraagt hij: //Breng mij naar de
  koraalbauk!// Maar de walvisch zegt: //Ik zwem slechts boven, ik
  kan niet naar benedeu zwemmen!// Hij ziet een bruinvisch, hij
  vraagt aan de bruinvisch, hem naar beneden te brengen. Maar de
  bruinvisch weigert ook, ze zegt, ze zwemt slechts boven. De
  bediende ziet een i n g u , hij vraagt de i n g u , hem naar de koraalbauk te brengen; de i n g u zegt: "'t is goed!// En de bediende
  zit op den rug van de i n g u en de i n g u brengt hem naar de
  koraalbank.
   De bediende ziet een grooteu steen, — dat was het huis van
  een zeegeest, en de i u g u vraagt aan de f a k n i k den zilveren lepel
  aan den bediende terug te geven. De f a k n i k zegt: //Wie zegt,
  dat ik den lepel heb'/. De i u g u zegt: '/Welzeker, hebt gij die, ik
  heb het gezien, en als ge den lepel niet teruggeeft, dan zoek ik
  een ander huis//.
  In dieu grooten steen waren twee kamers; éen van de zeegeest,
  de andere van de i n g u . Toen de i u g u zoo sprak, gaf de f a k u i k
  den lepel terug, maar een gouden lepel en ze gaf zeer mooie
  kleedereu, en de bediende besteeg het schip weer met den gouden
  lepel en de mooie kleeren. De kapitein was verbaasd, hij zei: nu
  was hij geen kapitein meer en de bediende werd kapitein.
  A a n t . 1. S a r a k . Zilver, ook zilveren armring. In het Roonsch
  is s a r a k a n , zonneschijn.
  Prof. Kern.: Over de verh. v/h Maf. tot de Mal. Pol. talen
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  505
  
  (blz. 261), zegt: Sa r a k . Natuurlijk het Amb., Bulusche, Daj.
  Jav. sal a k a , Sang. s a d a k a , zilver.
  2. R i r b o r , ook r i r w o r . Koraalrif, iü zee. Koraalrotseu en riffeu,
  die met de kust samenhangen, heeten b ö s ë u.
   3. J ö n g ö n s . 't In Indië welbekende, verbasterd Holl. jongeu,
  algemeene naam voor bediende.
  4. A w a w e j ë k . Ook a w ë k , trap. De eerste vorm verduidelijkt
  dé afleiding. A wa w ' e j e k , hout, gij beklimt; a w'ek, a w'ek,
  ook: hout: gij beklimt.
  5. S a r o j . Potvisch, kleine soort walvisch. Op sommige tijden
  van het jaar komen deze dieren veel voor iu de Nieuw-Guineesche
  wateren.
  6. I n g ö m b a r a r ê , Bruinvisch.
  7. R o m a n t e r . Groot, reusachtig.
  8. Fa kn ik. Zeegeest. Van de fa k n i k gelooft de Nufoor, dat
  deze de stormen veroorzaakt. Ze leven naar de Nuf. beweert in de'
  rotsen en holen.
  9. S u m i n d i . De andere, de er op gelijkende; waarschijnlijk:
  su m u i s.
  19. K o r a n o (') R ö b ë f r a r . (*)
  Korano Röbëfrar, i bëprênta faro karau munda. I mama snunkaku
  ro swan, si sma in si bor, i snarëm, si kun in, i köfein : '/I bje,
  kawasa, si sma in, röb, ko ra ko karau iu//.
  Örja (*) i wan kawasa röbëfrar, si sabu. Oso i d'ejëk (•*) rum.
  Rêsëri (*) si rafa,(") suunkaku si waren kaker, s' enëfba. Si bur
  fa si köfein faro Korano Röbëfrar si köfeiu : Tandirima, (') tandirjama, arëte takarëte. tarare ta wapi, si öni oni (Kawasa s'enëfbaïra,
  si warëu-binataug woos seda).
   Ansöua, si kein. Mananur saui (") i wan fa s'ek rumia, si mam
  wer. Si rafa, snunkaku aui s'enëf kwar. Si rama, si köfein faro Korano
  Röbëfrar ro wos seda.(") Tandirima, tandirjama, arëte, takarête,
  tararëta wapi, s'enëpa, nëpa'/.
  Mananur i wan, s'uu iu si kam.
  Arwo kawasa s'ibër si, si sma in ösoba, s'un iu kam.
  Orja röb wer, snunkaku, si köfein: «I bje kwar,('") röb ko mam,
  snuu mundiri i karau in. Si sin roi bëkarau örja. Röbëfrar s'ek, si
  kiu in, kawase, si köfein: //Korano Röbëfrar kawasa bjesi, si karau
  in. Si min öno, öuo si bur.
  S'awës('') Korano Röbëfrar, s'öbo: //i prënte uabjeba".
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  506
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  19. K o u i n g
  
  Muis.
  Kouing Muis gaf bevelen (had te gebieden) aan dieven slechts.
  Eens ziet hij, dat de inenschen van het strand vele visschen
  hadden; als hij ruikt, dat ze de visch rooken, zegt hij: //Goed,
  de menscheu hebben visch, van nacht gaan we visch stelen.'/
  Daarop zendt hij het muizenvolk, zij dalen af en één beklimt
  het huis. En toen gingen ze weg, want de menscheu waakten nog,
  zij sliepen niet. Ze gaan heen om 't aan Kouing Muis te zeggeu.
   Ze zeggen: / / T a u d i r i m a , t a n d i r j a m a , a r ë t e , t a k a r ë t e ,
  t a r a r ö t a w a p i , si ö n i öni!// (In beesteutaal: //De meuschen
  slapen nog niet, ze waken).//
  Zij wachten, tot hun aanvoerder hun 't bevel geeft, het huis te
  bestijgen om weer te zien. Als ze nu gaan, slapen de meuscheu.
  Zij komen en ze zeggeu aan Koning Muis in hunne taal: «Tandirima, tandirjama, arëte, takarëte, tarareta wapi,
  s ' e n ë p a , nëpa.// (In muizentaal: ze slapen al).
  Als des morgens de menschen ontwaken, zien zij geen enkele
  visch, alle visscheu zijn weggehaald.
  Daarop, 't wordt weer nacht, zeggen de menschen: //heden nacht
  zullen we zien, wie er visch steelt.//
  Ze loeren, wie er zal komen stelen. De muizen klimmen op, ze
  grijpen de visch. Nu zeggen de menschen: //Het volk van Koning
  Muis, zij zijn de vischdieven//. Eenigen worden gedood, eeuigen
  ontkomen.
  Ze verwijten Kouing Muis, dut hij geeu goede bevelen geeft.
  Aa ut. 1. K o r a n o. De bekende Moluksche titel Kolano. Gelijk
  al vroeger is opgemerkt, beteekeut onder de Nufooreu de ééue titel
  niet veel meer dan de andere.
  2. R ö b ë f r a r . M u i s . (lett. ding, dat hard loopt).
  3. O r j a . Als aanw. v.n.w. beteekeut het die, giudsche, in tegenstelling van deze, dit. Bij het verhalen gebruikt meu het iu de
  bet. van : daarop; toen dit was geschied; dit alzoo zijnde enz.
  4. G ë h of e k , klimmen.
   5. R ë s ë r i . Wordt ook bij het verhalen telkens gebruikt voor:
  eu toen, daarna enz.
  6. R a fa. Gaan in de richting van den spreker af, rama gaan in
  de richting tot den spreker.
  7. T a n d i r i m a enz. Het hier volgende liet ik onvertaald, daar
  deze muizentaal geen begrijpbaar Downloaded
  Nuf. is.from
  Mijn
  verhaler
  voegde
  er
  Brill.com
  07/13/2024
  07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUl'OOESCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  507
  
  tot uitlegging bij: //Dat is beestentaal en beteekent: //De ineuscheu
  slapen nog niet, ze waken nog.// W a p i is misschien waf— wachten.
  8. Sa ui. Samentrekking van s e d i (bez. v.u.w. huu), en a ui (aan w.
  v.n.w., bedoelde, de bewuste enz.). De bet. is dau //hun aanvoerder,
  over wieu we reeds spraken// of «dien we reeds kennen// enz.
  9. Uit het uu volgende muizentaaltje is alleeu te begrijpen:
  e n ê p a , e u ë f (slapen).
  10. I b j e k w a r . Uitdrukking voor: '/Er is niets meer aau te
  doeuw, //'t is gebeurd// enz. Lett, is het: 't is goed.//
  11. A w ë s . S p r e k e n . Wordt echter z. a. in dezen zin ook gebezigd voor: tegen iemand uitvaren, iemand berispen.
  Wordt alleen bedoeld : spreken met iemand, dan voegt men achter
  a w ë s nog k u k ë r m e t . Volgt onmiddellijk achter a w ë s het
  voorw., dau heeft a w ë s de bet. vau berispeu enz.
  20.
  Mansasërworindi.
  Ikak ro Nufori, suöriso Mansasërworindi.
   Bëpön ikak i min snunkaku ba, i d'ènëf(') kukër snön benei i.
  Mambënaik di suru. Bëba, snöri Bawe, bëkanik Mamböki.
  Bawe i buk bin samfur sisër suru. Bawe i borës, Mamböki i
  mëwër, i kcin ro rum.
  Orja Bawe, i köfeiu faro ikak Mansasërworindi: //Mamböki i
  mëwër, wa mam wark ('-') i ; i frur përkara (') kukër bin öso, i
  d'awës kukër i — wa fes su kaïm//.
  Örja Mamböki i frur përkara, i d'awës kukër Bawe swari öser.
  Rawe i bur be rum, bin samfur sisër öser, si kakes (•*) i, s'un
  beren faro i. Bawe i mam kansa (•'•) samfur sisër öser, kakes oser i
  sia ba. Öso i mar ke, i frur përkara ke ? I wan romgun bjedi, i
  d'un sumber ro wai kukër kêru. I jas sumber, fa i sar kaku.
  I pref swabör, kum ro kraf bjedi, ro wesi. I mam, i sar kaku kwar.
  I sjun ro sim, bin i frur përkara, i mam Mamböki kukër bin,
  ma ikak piarëk su. I mam, pierëm («) si, pierëm ikak, i muk.
  Snön, i mar, bin, i mar; ikak rwwri i kenêm wer. I bur, i sapi
  ro masêu, i d'as ro rumëraundi, i bur, i kubur. (') «Mgo inun
  aja rê, (") ja sin, ja mun mgo munda//. Ausöna i bëmbröb snunkaku.
  Bëpöu raririaba.
  20. M a n s a s ë r w o r i n d i.
  Op Nufori was een slang, genaamd M a n s a s e r w o r i n d i.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  508
  
  NUMXmsCHE FABELEN EN
  
  VERTELLINGEN.
   Vroeger doodde de slang deu mensch niet, hij sliep met den
  mau, die zijn eigenaar was.
  Er waren twee broeders. De oudste heet Bawé, de jongere
  Mamboki.
  Bawé had twaalf vrouwen. Bawé ging roeien, Mamboki wilde
  niet, hij bleef thuis.
  Daarop zei Bawé tot den slang Mausaserworiudi: "Mamboki
  weigert mee te gaan, let goed op hem; als hij een p e r k a r a maakt
  met eene vrouw, als hij met haar praat — bind hen beiden!//
  Daarop maakte Bawé eene p e r k a r a , hij praatte met ééne "van
  Bawés vrouwen.
  Toen Bawé naar huis vertrok, onthaalden elf vrouwen hem, ze
  brachten hem pinaug. Bawé ziet elf koperen borden, één onthaal
  was er niet. Wellicht was er een dood, wellicht had die eene
  eene p e r k a r a gemaakt? Hij beval zijueu zoon, het hakmes uit de
  prauw te halen en den steen. Hij sleep het mes, opdat het zeer
  scherp was. Hij schoor er den baard mee, en het haar vau het
  lichaam en van de beeuen. Hij ziet, dat het zeer scherp is.
  Toen hij het vertrek binnen ging van de vrouw, die de p e r k a r a
  gemaakt had, ziet hij Mamboki met de vrouw, eu de slang omstrengelde hen beiden. Als hij dat ziet, hakt hij er op los, en hij
  hakt de slang in stukken. De man sterft, de vrouw sterft; de kop van
  de slang leeft weer. Deze gaat heen, en valt in zee. Hij zwemt
  langs de voorzijde van het huis; en heengaande blaast hij op de
  tritouschelp eu zegt: //Gij hebt mij het eerst geslagen, ik zal nu
  aldoor maar u dooden." Nu beoorloogt hij den meusch.
  Vroeger was het aldus niet.
   A a n t . 1. E n e f. S l a p e u . Ook de beteekeuis van verblijf
  houden.
  2. Mam w a r k . O p l e t t e n . Sameugest. uit m a m , zien, en
  w a r k , beletten, 't Heeft de bet. van: nauwkeurig iemand nagaan.
  3. P e r k a r a . .'t Bekende Mal. woord voor rechtzaak, quaestie
  enz. F r u r p e r k a r a , eeu p e r k a r a maken, iets doen, wat tot een
  p e r k a r a aanleiding geeft.
  4 K a k es. O n t h a l e n . Voornamelijk wordt bedoeld het onthalen
  op tabak eu piuang. 't Behoort tot de gewoonten, die eene rechtgeaarde vrouw in acht moet nemen, dat ze den echtgenoot, die
  van eene reis wederkeert, met tabak en pinaug tegeutreedt, als hij
  uit zijne prauw het huis van de zeezijde inklimt. Wanneer eene
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOESCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  509
  
  vrouw in dezeu te kort schiet, is dit voor den mau een reden te
  denken, dat er iets aan hapert.
  5. K a n sa. K o p e r . Ook alle artikelen, die van koper zijn gemaakt, als schalen, pinaugdoosjes enz. Hier worden bedoeld de
  koperen borden of doozeu, waaruit de vrouwen hunne tractatie den
  wedergekeerden echtgenoot aanboden.
  6. P i e r ë m of i perëm. Hij slaat met het hakmes. V.b. van de
  invoeging van het v.n.w. v./d. 3" pers. in het w.w.
   Naar oud-Nufoorsche adat moeten man en vrouw, die betrapt
  worden op overspel, door den beleedigdeu man worden gedood en
  vooral iii eene zaak als deze, waar de man nog wel een broer is
  van den echtgenoot. Dit geldt als bloedschande.
  7. K u b u r . T r i t o u s c h e l p , de schelp, waarop het sein voor
  den strijd enz. gegeven wordt. Ook het blazeu op de k u b u r , wordt
  k u b u r genoemd.
  8. Rë. Waarschijnlijk rösëri, eerst.
  21. A b r a b ö n . ( < )
  Snun Makasar i frur rum afër, ('-) bape i fanba i frur bo pangir
  abrabön. Abrabön i ba kaku — snunkaku i kapirare.
  Ma s'ènëf ro rum, mandira kam, abrabön aui i sasiar, ma i
  d'ark öso ro kawasa rum, ma snun i mar. Iriria i d'ark siwke,
  samfurke. Kawasa si bor bur rumia, ma rum i bro.
  Snuu Bugi i rama kukër kapal bjeda, i serf rum. Kawasa kam,
  si meofba snun. Bugi i kein ro rum sena. Bape snuu, i benei rum
  ibro ani, i köfein faro suun Bugi: »Wa marisein, wa kein ro rum
  jeda, wa kein wauerik, bape ja kein paik sivv, snun siw, si mar,
  rjaui ja bor bur rum orja//. Snuu Bugi i kofein: "I bje, ja bësewa
  rum bani wauerik.
  Röb bëpön, snuu Bugi i waren. 1 mam binataug ani i rama, i
  frar kukër kawasa bjeda be kapal, ma i d'ènëf örwa.
  Rob besuru i d'uu tuwaleC) öso, ma i waf ro kèrwa. Biuatang
  i rama, i san röbëan faro i, iriria binataug i sia fa faro i. Si mam
  binatang ani, mgasu (•*) sak imnis padamara.
   Binatang fanam kaku, snun Bugi i san tuwala ro rwuri biuataugia
  ma i d'un bur mga bjesu.
  Binatang i msor, i jom. Bape i jom öso, wësë i mbreiu nejan
  wêsë; i jom i wer, öso i mbrein nejau wësë wer. Iriria i mbrein
  papiar mangeuëm. Ma snun i d'uu mgasu, i d'ek kapal kukër kawasa
  bjedi ma i bur beri.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  510
  
  NUTOOKSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  Arwo suuu benei rum ani, i pisah, i mam abraböu bëmar, i
  köfein: //Binataug ro rum jani is örnë, Bugi i d'un bur (•"•) mgasu.
  Si jom snnn Bugi, bape si sma i ba kwar.
  Snun Bugi, i sma uutung bëba kukër mgabrawënsu, bape benei
  ro rum, i sma rum munda.
  21.
  Duizendpoot.
  Een Makassaar maakte een steenen huis, maar hij wist niet, dat
  hij het maakte boven 't hol van een duizendpoot, 't Was een zeer
  groote duizendpoot — een mensch was er klein bij.
  En als zij in het huis sliepen, kwam die duizendpoot naar buiten,
  en hij beet een van het volk uit het huis, en de man stierf. Zoo
  had hij er misschien negen, misschien tien gebeten. Het volk verliet
  het huis en het huis was leeg.
   Een Boegiuees kwam met zijn schip, hij zoekt een huis. Niet
  een van het volk wilde, dat de Boeginees in zijn woning verblijf
  hield. Maar de man, die het ledige huis bezat, hij zegt tot den
  Boeginees: //Wilt ge in mijn huis wonen, woon er dan maar, maar
  ik heb er negen maanden gewoond en negen mannen zijn gestorven,
  daarom heb ik dat huis verlaten.// De Boegiuees zegt: //'t Is goed,
  ik huur dat huis van u maar."
  Den eersten nacht waakt de Boeginees. Als hij dat beest ziet
  komen, vlucht hij met zijn volk naar het schip en hij sliep daar.
  Den tweeden nacht ueemt hij een hoofddoek mee, en hij wacht
  aan de deur. Toen het beest kwam, werpt hij het voedsel toe,
  alzoo ging het beest tot hem. Zij zagen, dat de beide oogen van
  dat beest vlamden als een lamp.
  Toen het beest zeer dicht bij was, wiep de Boeginees den hoofddoek op het hoofd van het beest en haalde de beide oogeu weg.
  Het beest werd boos, eu achtervolgde hen. Maar als hij er een
  achtervolgde, liep een ander een anderen weg; liep hij dezen na,
  dan liep er weer een een anderen weg. Daardoor liep hij te verward.
  Eu de man, die de beide oogen had weggehaald, besteeg het schip
  met zijn volk en hij vertrok onmiddellijk.
  Des morgens ontwaakt de bezitter van het huis en hij ziet den
  doodeu duizendpoot. Dan zegt hij: Dit is het beest uit mijn huis.
  De Boeginees heeft de beide oogen weggehaald. Zij achtervolgden
  den Boeginees, maar zij vonden hem niet meer.
  De Boeginees had groote winst met de beide gouden oogen, maar
  de eigenaar van het huis had alleen het huis.
  