text: Su borës, su mam warbëki. Bumambraun i masi. I masi, imam
  angra bëkes, i da; i kin, i mam, si këruk i babo, d'öbo :
  /'Snuukaku i masi ro warrwuri, piapër rwuri kuker angra !//
  I mam angra bëkes sumundi, (") i kin i, i mam snumburaim i
  piarkêpëu angra. I d'un snumburaim, snumburaim i kwaiin, d'öbo:
  //Bin i masi, ja ra, ja mam i!// I köfein faro women : //Wa keiu
  ro wa, ja mam suunkaku i masi ro warrwuri.
  I mbrein- i mam diaf. Ro diaf, i mam rum kapirare. I d'ek
  rumia, bape rum i bro. I waf, i main ingubor öso, i masi babo,
  i d'apëu jas. (*) Bin i rama. Bin, i mam Bumambraundi, i fukëu
  i : //Wa serf rosei ?» Bumambraundi i köfeiu : //Wa jeda i sia ro
  warweri kuker womën jedi. Nu biser, riani ja serf röbëan, bjëfke!//
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSOHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  5&9
  
  Bin, i köfeiu : «I bje, w'un bjëf wauërïk, bape wa bur fasau,
  snaro këpuri jedi i rama knïko, ma insar i uai mauoin,('") ja
  mkah, uëri i mun au.
  Bumambraundi, i bur. I bur kwar, kniko insar kukër naf bjedi
  (uaf, i kakö bëmauoin), su rama. Su j'un snunkaku (' ') kukër
  rumun. Iusar, i buk rumun faro nei, ma manguiidi i kun snuukaku.
   Naf, i snarëm Bumambrauudi m a m a s f ) bjeda, i d'ob ma i
  d'ark awêk. Insar i köfein : //Mundiri i d'ek rum, naf i d'ark
  awêk ?// Bape bin i köfein : '/Ja masi ma ja r m i m ë n ( " ) rwuri, naf,
  i snarëm mani, rjaui i d'ark awëk.
  Mandira, ('*) insar kukër naf, su bur wer, Bumambraundi i
  rama kukër wa. Si biaun bjêf ma robëau nabor, kniko wa i msar,
  ma bin i so.
  Arwo, iusar kukër naf, su rama wer, uaf i d'ark awëk wer.
  Insar i d'or nei këpuri : //Mundiri i rama mobinè, naf, i d'ark
  awëk'/. Bape öso i karemba. Insar i d'ek rum, i mam rum i bro.
  Ansöna, i mam weur ro kajën, i köfein: //Snun öso i d'un i!//
  I d'ek wa bjeda, ma i wan naf bjedi, i barëk ro wa raundi.
  I jom Bumambrauudi sko,('*) Bumambraundi, si pökba. Insar
  wa bjeda fanam rape, ma si mnaf, i disën :
  //Insarodi wa sasiki('*) wa jar j a r ( ' ' ) pon,
  Bumambraundi wa jar jar pur !"
  Bumambraundi, i köfeiu: Nëri ko frur rosei, bin örnë i pakrik
  — mëuöf, iko, na kiur i ba". Bin i köfein: //Ko so i kukër
  manposswabör, (' *) i mar. Iusar wai bjeda, i fauam kaku, këpuri
  bjedi i d'orës ro wa, ma i so k a k i ( " ) iusar kukër mamposswabör;
  iusar i sapi, i mar. Ma wa, i da kukër naf munda.
  Bumambraundi këpuri, i waf rumguu këpuri munda. Ras ras, i
  d'asarin ro rumbrawer, i mam Biimambrauudi, i ramake.
   Ras öso, si köfein: //Ko mam wa öso, örnë Bumambraundi wa
  bjeda. Wa fanam knïk, si köfein: //Roba, snunkaku di kiör, rjani
  Bumambraundi d'iriaba. Bape si mam kaku, si köfein: //Roba,
  Bnmambrauud'iria, i d'un bin//.
  Ma këpuri, i marisein uaba, Bumambraundi kukër swari, su
  j'ek rum bjeda.
  31.
  Bumambraundi.
  Twee grootouders hadden een kleinzoon, wiens naam was Bumambraundi. Ze noemden hem Bumambraundi, omdat hij zoo veel met
  den tol (bumam) speelde. Van den morgen tot den avond, speelde
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  530
  
  NUï'ÜOHSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  hij maar met den tol. Zijne grootmoeder werd boos, en zeide:
  //Andere jongens zoeken visch, maar gij slaapt, gij speelt met den
  tol, ge eet, ge slaapt, ge speelt weer met den tol."
  Zijne grootmoeder kookte gierst en toen deed ze hare behoefte in
  den houten bak, waarin de gierst van Bumainbrauudi was. Als
  Bumambrauudi (in huis) geklommen was om te eten, zeide hij:
  //Grootmoeder, de gierst stinkt uaar s t . . .'/ Zijne grootmoeder zeide:
  //Dat is, omdat ge te veel met den tol speelt.'/
  Nu werd Bumambrauudi boos hij roept zijn slaaf, en zegt: //We
  gaan visschen!// Als ze aan 't visschen zijn, zien ze eeu walvisch.
  Bumambraundi werpt den walvisch met zijn harpoen, maar de walvisch trok de prauw met Bumambraundi en zijn slaaf naar zich
  toe, en hij slikte hen beiden in met hunne prauw.
   Terwijl beiden in de buik van den walvisch zaten, kregen ze
  honger. Ze hadden geen vuur. Ze maakten echter vuur, door de
  uitleggers der prauw tegen elkaar te wrijven. Toen ze vuur gekregen
  hadden, sneden ze den lever uit van den walvisch, en ze kookten
  den lever. De walvisch stierf.
  De branding wierp deu doodeu walvisch op en neer, en Bumambraundi zeide: /'Zou de walvisch dood zijn wij stijgen en we dalen
  maar.// Ze legden hunne ooren te luisteren en hooren de branding.
  Nu zeggen ze: //Welzeker is hij dood !// en ze sneden den buik van
  deu walvisch open, en ze gingen er uit.
  Ze roeien verder en worden een rivier gewaar. Bumambraundi
  gaat baden. Als hij baadt, ziet hij een doorgesneden citroeu drijven.
  Hij grijpt die en ziet, dat de citroen pas doorgesneden is. Hij zegt:
  //Iemand baadt aan den bovenloop van de rivier, die zich het hoofd
  met citroen gereinigd heeft!//
  Als hij het andere gedeelte van den doorgesneden citroeu ziet, grijpt
  hij dit ook en ziet een haar om den citroen heen gedraaid. Hij neemt
  dat haar en als hij ziet, dat 't een lang haar is, zegt hij: //Er is
  eene vrouw aan 't baden, ik ga haar zieu!" Hij zegt tot den slaaf:
  «Blijf in de prauw, ik ga zien , wie er baadt hooger op aan de rivier.//
  Hij loopt, en ziet een tuin. In deu tuin ziet hij eeu klein huis.
   Hij bestijgt dat huis, maar het huis is leeg. Hij wacht. En nu
  ziet hij eene maagd, die pas gebaad heeft, zich warmen in de
  zonneschijn. De vrouw komt. Als die vrouw Bumambraundi ziet,
  vraagt ze hem: //wat zoekt gij?// Bumambraundi zegt: /'Mijne
  prauw is aan den mond der rivier met mijn slaaf. We hebben
  honger, daarom zoek ik eten, is er pisang?//
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOESCHB FABELEN EN VEETKLLINGEN.
  581
  
  De vrouw zegt: «Goed, neem maar pisang, maar ga spoedig
  heen, waut mijue Grootmoeder komt zoo dadelijk, en de oude
  vrouw heeft eeeu weerwolf, ik ben bang, dat ze u doodeu zal.//
  Bumambraundi ging heen. Toen hij vertrokken was, komt spoedig
  daarop de oude vrouw met haren houd (de hond was ook een
  weerwolf). Ze brachten een meusch mee met een varkeu. De oude
  vrouw geeft het varken aan het meisje en zelf roostert ze den mensch.
  De hond ruikt de reuk van Bumambrauudi, hij blaft en hij
  bijt den ladder. De oude vrouw zegt: //Wie is er in huis geklommen ,
  de hond bijt den ladder?// Maar de vrouw zegt: //Ik heb mij
  gebaad en miju hoofd met olie gesmeerd, de hond heeft de olie
  geroken, daarom bijt hij in den ladder//.
  's Avonds gaan de oude vrouw en haar houd weer weg, Bumambraundi komt met de prauw. Ze laden pisang en zeer veel eten,
  bijna zonk de prauw, en de vrouw volgde.
   's Morgens komen de oude vrouw en de hond weer, de hond
  bijt weer in den ladder. De oude vrouw roept hare kleindochter toe:
  //Wie is hier gekomen, de hond bijt in den ladder?// Maar niet
  één geeft antwoord. De oude vrouw klimt in huis, ze ziet het huis
  leeg. N u , ziet zij de voetsporen in het zand en ze ze zegt: «Een
  man heeft haar weggehaald !//
  Zij klimt in hare prauw, en ze beveelt haren hond te gaan liggen
  in het voorste gedeelte der prauw.
  Zij achtervolgde Bumambraundi, en de zijnen. Bumambraundi en
  de zijnen konden niet langer. De prauw van de oude vrouw is
  reeds dichtbij, en ze hooreu haar zingen :
  //De prauw van de oude vrouw zwemt 't eerst,
  De prauw van Bumambrauudi zwemt achter!//
  Bumambrauudi zegt: //Wat zullen we doen, de vrouw is onkwetsbaar, speren, pijlen treffen haar niet.// De vrouw zegt: //Als
  we haar werpen met de baard van de m a m p ö s , sterft ze.« De prauw
  der oude vrouw, was zeer dichtbij, hare kleindochter gaat in de
  prauw staan, en werpt de oude vrouw met de baard van de mamp ö s ; de oude vrouw valt dood neer. En de prauw drijft alleen met
  den hond.
  De grootmoeder van Bumambraundi wacht steeds haren kleinzoon.
  Eiken dag zit ze gehurkt in het aan zee gelegen deel van het huis,
  ze kijkt of Bumambraundi komt.
  Op zekeren dag wordt geroepen: //We zien eene prauw; dat is
  de prauw van Bumambraundi.// Toen de prauw een weinig dichtbij
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  532
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
   was, zeggen ze: «Neen, drie menschen, dat kan de prauw van
  Bumambraundi niet zijn.'/ Maar als ze goed zien, zeggen ze: //Neen
  't is Bumambraundi wel, hij brengt eene vrouw mêe//.
  En de grootmoeder was zeer blij, toen Bumambraundi met zijne
  vrouw te zamen haar huis binneuklommeu.
  A a n t . 1. N a . H e b b e n . Dit n a hoort men afwisselend met
  n a i in dezelfde beteekenis.
  2. B u m a m b r a u n d i . G o u d e n t o l . B u m a m , tol, b r a u n of
  b r a w ë n , goud. De b u m a m is een soort priktol, die de Papoesche
  knapen zelve snijden en met touw opzetten.
  3. I s na. H e t is l i c h t . Wordt gebruikt voor morgenstond.
  4. P ö k ë m . G i e r s t . Deze gierst wordt ook op N.-G. gewonnen
  op de bergen, 't Is een geliefd voedsel.
  5. F r ö b ë k u n . Vuur krijgen door 't wrijven van twee houten.
  Bekende methode bij wilde volkstammeu.
  6. A d i . U i t l e g g e r aan de prauw. Wordt gemaakt van zeer
  licht hout.
  7. F n e w e r . N e i g e n , schuin houden. Ook van de zon bij 't
  ondergaan. P n ê w ë r k u a s i , het oor neigen om te luisteren.
   8. S u m i n d i . Waarschijnlijk van i m n i s , gelijk, eveneens. Sum i u d i , die er bij behoort, de gelijke er van.
  9. A p e n j a s . Z i c h w a r m e n i n de z o n n e s c h i j n ; a p e n
  f o r , zich warmeu bij 't vuur.
  10. M a n o i n . Weerwolf. De m a n o i u speelt bij de Papoea's denzelfden rol, dien de weerwolf vervulde in 't bijgeloof onzer voorvaderen,
  't Geloof aan zoo'n weerwolf is over den gansclien Archipel verspreid.
  Na zonsondergang verwijdert geen Papoe zich alleen op eenigen
  afstand van het strand. Men zegt, dat enkele personen behept ziju
  met de macht anderen te dooden door bovennatuurlijke middelen.
  Wordt door 't wicheleu iemand aangewezen als bezittende een m a n o i n ,
  dan moet hij volgens oude zeden worden gedood.
  Later geeft een ander sprookje ons meer gelegenheid den aard
  van dit bijgeloof te leeren kennen.
  11. S n u n k a k u . S n u n is man, k a k u , echt.'t Woord beteekent
  echter niet uitsluitend mannen, 't Is veel meer: iemand, mensch
  in 't algemeen.
  't Wordt ook gebruikt om aan te duiden dat 't kieken reeds in
  't ei gevormd is.
  12. M a m a s . Vuil. De ht>nd rook B's vuil. Algemeen is deze
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0.
  NUFOOESCHB FABELEN EN VERTELLINGEN.
   533
  
  wijze van spreken in betrekking tot het ruiken van iemands bijzondere
  uitwaseming, üe Papoea's zelve hebben soms een zoo fijn reukorgaan,
  dat ze iemands bijzondere geur kunnen onderkennen.
  13. R i n ï m ë n . 't H o o f d s m e r e n of z a l v e n met o l i e.
  14. M a n d i r a . Avond. De tijd, dat de manoius hunne prooi
  zoeken te bemachtigen.
  15. Sko. Zij met hun drieën. S u , zij met hun tweeën.
  16. S a s i k i . Dit woord ken ik niet.
  17. J a r . Hier overdr. gebruikt, 't Is het zwemmen van visschen.
  18. M a m p ö s . Is een visch, die een soort snor (swab or) vertoont,
  't Is met deze snor, dat de oude heks alleen te dooden is.
  19. So k a k i of so k a k i r . W e r p e n . Wat dit k a k i ol k a k i r
  beteekeut weet ik niet. So is op zich zelve reeds werpen, gooien.
  32.(*) R a d j a K ö r a r e , (*) r a d j a D j i l o l o , (*)
  B a t j a n , r a d j a K a r n a k i . (•*).
   radja
  
  Kapal, i d'ajujen ro sorën bëba. Sof(^) bëba i d'örën kapal
  kukër kawasa kaim. Mangangan wer, i kin sof kukër kapal, i d'un
  be sup. Sof, i mërbak, mangangan, i pökba, ma sof kukër kapal
  i sapi ro sup. Sof i pökëm, kawasa ro kapal, si sasiar. Si mbreiu
  be radja ro sup orwa, sup Rumi. (*)
  Ma radja, i ker samaraka, (') i ba kaku, ma kawasa, si frur
  kërwa ro samaraka ma s'an ro döri. Snun öso, i bur i d'as be
  Korore, i serf war.
  1 d'inëm war, bin war ro nanggi, si masi, si rir sansuu sena
  kukër waprerna ro sup. Snuu aui, i d'uu bin bëba sausun kukër
  waprerna. Bin, si masi ibro, s'ek be nanngi wer, bape öso id'awaw.
  Ansöna snun ani i badir (") i, d'öbo i d'un sansuu, ma waprer
  bjeua ; d'öbo, i buk i.
  Snun ma bin, su ra be insar, i kein ro sup örnë. Su kein knïk,
  iusar i köfein : //Mu kein mob iui muuda, ma mu serf in mara
  aja ba.'/
  Bin, i pas suumburaim ma i frur sarfer, i buk faro snun, i
  köfein : "Sarfer is örnë, wa serf in//. Warpur wer i pas snumburaim
  öso wer, ma i frur djara. (*)
  Snun, i borës, i pös in, i sma in si bor, imbërnös, insum, in
  kam, wa i msar. I mbrein be rum, i köfein faro bin : //In i sia,
  wa i msar//.
  Iriria ras kiör. Ras bëkiör, bin,
  i kein ro rum, i mam be b o ;
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  534
  
  NUFOOUSOHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
   i mam waprer posom, snun i jökêf ro os. I swarepën. nëri i bur
  wer, bape i bur fasauba.
  Ras öso, i frur robëau faro rumgun fiak bjesi ma faro swari, i
  köfein faro rumgunsi : //Robëan faro mgokmasri i sia — ja bur !«
  Ma bin i d'uu waprema i bur be bo. Rumgun, si waf sikmasri
  ba, s'au robëau ibro.
  Bëpön, i d'an ben bjeda i bro, i bur, i kein ro këru bëba ro
  wöndi ; bësuru i d'an ben bjeda ibro, i bur be wöndi, i kein ro
  aiknam ; rumgun bëkior i d'an bjeda ibro, i mbrein be wöndi, i
  kein ro këru aui pembri ; ma bëfiak, i mbreiu fauirbaim, i kein ro
  medja bori.
  Bëba, i radja Körare('"), bësuru radja Djilolo, bëkiör radja
  Batjan, bëfiak radja Karuaki.
  82. D e k o n i n g e n
  Batjan,
  
  van T i d o r e ,
  en T e r n a t e.
  Djilolo,
  
  Een schip zeilde in den grooten oceaan. Een groote so o f slikte
  het schip in met al het volk. Eeu aïend gieep weei de Boof met
  het schip, en bracht het naar het land. De s o o f was zwaar, de
  arend kon ze niet langer houden, en de soof viel met het schip
  op den grond. De soof rotte, het volk uit het schip ging er uit.
  Ze gingen naar den koning van het land, het land Rumi.
  De. koniug had een watermeloeu geplant, die zeer groot was,
  en het volk maakte een deur in die watermeloen en zij aten er
  zich in. Een der manneu zwom naar Tidore, om water te zoeken.
   Terwijl hij water drinkt, leggen acht hemclvrouweu, die daar
  baadden, hare kleedereu en vleugels ter aarde. Die man neemt
  de kleederen en vleugels weg van de oudste (grootste) vrouw. Toen
  de hemelvrouwen klaar waren met baden, stegen ze weer ten hemel,
  maar één kon niet (was gefopt).
  Nu maakt de man zich bekend, zeggende, dat hij hare kleedercn
  en hare vleugels weggenomen heeft; hij zegt, met haar te willen
  trouwen.
  De man en vrouw gaan beiden naar de oude vrouw, die in dat
  land woonde. Toen zij daar een poos waren, zeidc de oude vrouw:
  "Gij zit hier maar, en gij gaat niet voor mij visscb.cn."
  De vrouw trekt een haar uit en maakt een vischlijn, zij geeft
  die aan den man, zeggende: "Dat is een vischlijn, ga visscheu!"
  Later weer trok zij weer een hoofdhaar uit en maakte een net.
  De man gaat roeien en visschen, en hij vangt zeer veel visch,
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOKSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  585
  
  i m b e r n ö s , i n s u m , allerlei soort visch, zoodat de prauw tot
  zinkenstoe vol was. Hij gaat naar huis, en zegt tot de vrouw: «De
  prauw is tot zinkens toe vol met visch.//
  Zoo ging het drie dagen. Den derden dag kijkt de vrouw, die
  thuis zit, naar boven en ziet den top van den vleugel, die de
  man had verstoken tusschen de atap. Ze dacht er over weg te gaan
  maar ze ging nog zoo gauw niet.
   Op zekeren dag zegt ze tot de jongens, nadat zij het eten voor
  hare vier kinderen en voor haren man heeft gereed gemaakt: «Het
  eten voor uw vader is daar — ik ga heen!>/ En de vrouw neemt
  de vleugels en stijgt naar boven. De jongens wachten niet op
  hunnen vader, zij eten het eten op.
  Als de eerste zijn bord' heeft leeg gegeteu, staat hij op en gaat
  zitten op een grooten steen buiten, de tweede gaat naar buiten als
  zijn bord is leeg gegeten en gaat zitten in een boom; de derrie
  eet zijn bord leeg en gaat zitten op het kantje van dien bewusten
  steen; de vierde, die nog niet goed loopen kan, gaat boven op de
  tafel zitten.
  De oudste, dat is de sultan van Tiolore, de tweede sultan van
  Djilolo, de derde sultan van Batjau, de vierde sultan van Ternate.
  A a n t . 1. Dit verhaal bevat de bovennatuurlijke geboorte der
  Moluksche Vorsten.
   Reeds Valentijn vermeldt, deel 1 blz. 279, eene legende omtrent
  de wording der vorsten van Ternate, Tidore en Batjan :
  „De koningen van Ternate, Tidore en Batjan zeggen, dat zij van
  denzelfden draak, doch ieder uit een bijzonder ei, gesproten zijn, om
  welke redenen de koning van Batjan een draak boven op zijn paleis
  heeft uitgesneden staan. Anderen, dit wat verder ophalende, zeggen,
  dat de moluksche eilanden van ouds door een vorst, Bigara of Bikoe
  Oigara genaamd, bestuurd zijn en geven verder dit navolgende verdichtsel als eene zuivere waarheid op, dat deze vorst op zekeren tijd
  uit varen gegaan en met zijn gilala (een zeker snelzeilend en tegelijk
  licht roeivaartuig) omtrent Batjan gekomen zijnde, eenige bamboezen
  of indiaansch riet tusschen de klippen gewaar werd, 'twelk hij gelastte af te kappen, maar dit was zoo ras niet begonnen, of men
  vernam bij den eersten kap, dien men daar in deed, dat er eenig
  bloed uit kwam. Dit ontstelde dezen bijgeloovigen zeer sterk, maar
  nog veel meer, dat hij aan den wortel van dien bamboes-stoel (want
  zoo groeien zij bijeen) vier eieren vond, die zeer veel naar slangeneieren geleken. Terwijl hij nu bezig was met deze eieren te beschouwen,
  hoorde hij een stem, als uit het riet voortkomende, tot hem zeggen:
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  536
  
  NUTOOESCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
   „Gij moet deze vier eieren wel gadeslaan en wel bewaren, alzoo uit
  dezelve vier vorstelijke personen staan geboren te worden." De vorst,
  hierdoor opgetogen, nam die eieren mede naar zijn paleis en vernam
  niet lang daarna, dat daaruit drie mannen en eene vrouw te voorschijn
  kwamen, van welke éen de stamvorst der koningen van Batjan, éen
  de voorvader der boetonsche koningen en éen de stamhouder van een
  der vorsten in de papoesche eilanden was, gelijk dan die vrouw ook
  een zeer machtig vorst van Loloda, op 't groot land van Halmahera,
  getrouwd geweest is. Ter gedachtenis van dit voornoemd voorval eeren
  veel van deze volken niet alleen dezen Bakoe Cigara, maar zelfs ook
  nog die rotsen, tusschen welke de eieren gevonden zijn. Waarbij men
  nog voegt, dat uit het ei des eersten konings van Batjan dertien
  heidensche vorsten van Ternate, na elkander gesproten zijn, tot dat
  een sultan van Tidore, Bonga genaamd, opdaagde, die den alcoran,
  of 't moorsch geloof aannam; doch wie deze koning geweest zij, blijkt
  mij nergens, zoodat het maar een opgeven van 't moedig Batjansch
  koningje is, dat zich uit dezen hoofde ook beroemt de oudste van de
  moluksche koningen te zijn, ten bewijze van dien nog de klippen en
  de plaats omtrent zijn land, waar dit voorviel, vertoonende.
   .EM JW disc é^ff yarift&ïi', \va*rajf iirao JrAtaf zrétf, dsf iïétf <?pgWéY?
  van den voornoemden oorsprong van deze drie koningen van denzelfden
  draak, maar uit drie bijzondere eieren, met zeer weinig verandering,
  uit een dergelijk verhaal der ouden getrokken is."
  2. K ö r a r e . Het Nufoorsch verandert regelmatig de t uit andere
  talen en dialecten in k. Eu dikwijls de d iii r. K ö r a r e is ontstaan
  uit den ouden naam van Tidore, To d o r . Ook de verandering van
  o in a is niet vreemd. '
  3. Dj i l o i o . Vroeger rijk van dien naam op Halmaheira.
  4. K a r n a k i . De ouder 2 genoemde verandering van t in k geeft
  ook hier de wijze aan, waarop dit woord van T e r na t e is afgeleid.
  5. Sof. Een visch.
  6. S u p Ë u m i . Het land R u m i . D*. Adriani, die in een ToRadjasch verhaal het land R u n i vermeld vond, schreef mij, als
  zijne meeniug, dat met dit Rumi bedoeld zou zijn het onbekende
  land, en waarschijnlijk terug te brengen zou zijn tot het Byzantijnche
  rijk, dat als deel van het keizerrijk Rome (Rumi), door de Arabieren
  als het werkelijke rijk vau Rome beschouwd werd.
  7. S a m a r a k a , W a t e r m e l o e n . De bekende sëmaugka of
  samangka van Java en elders.
  8. B a d ir. - Een hoogst enkele maal komt dit woord op zichzelf
  staande voor, doorgaans in samenstelling met andere werkwoorden.'t
  > Zie Nuf. Spraakk. Hoofdst. XIV.
  ' Zie Nuf. Spraakk. Blz. 10.
   Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  587
  
  Heeft dan ook, z. a. iu dezen zin, de bet. van vertooneu, bekeud makeu.
  9. Dj a ra (djala Mal.) N e t.
  10. De gebieders van Teruate en Tidore hebben immer in strijd
  om den voorrang verkeerd. Valeutiju 1' deel vermeldt telkens deze oorlogen, waarin de Compagnie zich ook niet vreemd hield. Geen wonder,
  dat ouder de Papoea's, als goede onderdanen van Tidore, een verhaal ontstond , waaruit bleek, dat Tidore machtiger was dan Ternate.
  83. R a d j a
  
  Djilolo,
  
  Batjau,
  
  Karnaki,
  
  Körare.
  Bin nanggi samfur, si masi ro Körare. Bepou Körare, rirwor
  munda. Ma iu9ar öser munda bëdjadi ro rirwor.
  Kapal Wolauda, i ro. Tuwau öser, i bur.
  Bin nanggi, si masi, si rir sansuu sena ro insar rum bjeda, ma
  si pas waprerna, na fnak(') sausuu.
  Tuwan ani i mbreiu örwa, i mam bin nauggi, si masi, i rmomën
  si, ma i d'awës kukër insar, i d'ardu waprerna. Insar i köfeiu: «Wa
  mariseiu mundiri ?// Suugubur, i köfein : »Bëknik !// Ma insar, i
  jökëf bëknik waprerna.
  Bin nanggi, si masi pösa, si marisein s'ek be bo. Siw, si fes
  waprer sena; öso, i serf, i sma ba. Siw s'ek be bo, öso i d'awaw.
  Suungubor ani, i kin bin nanggi ro rwasi, i d'un be rum bjeda
  ma i buk i.
  Bin i sma rumgun. Rumgun örnë, i ba knik, bin i sma
  rumgun wer.
  Ras öso, snun i mbrein, i pös in.
   Bin, i kein, i këpur (-) rumguu", i mam be bo, i mam waprerna,
  snun, i jökëf ro ös. Bin, i d'orës bëri, i fes waprerna, ma i d'ck
  be nanggi.
  Rumgun, i kanës naba. Kamari, i d'ek rum, i mam bin mob
  bjeda, i mam bin inaroba, Snun i mam ro ös, waprer su sia ba.
  Suun, i swarepën bin, i d'ek be nanggi, ma i rnnrisein, i serf i
  örwa ; bape rariso ?
  I keiu ma i kanës, maugangan, i rama, i fuken i : »Wa kanës
  kukër rosei ?// Ma suun i faja ro bin, i bor bur i.
  Mangangan i farkor i d'öbo : i d'or man, si kam ; nari öso, i
  pök i d'un i be nauggi.
  Snun i fan man, ma man kangramu — mangangan, mansirijew,
  mangaras, mansowi, sjaran — si rama. Maugarpis kakö. Man bëba,
  si mam mangarpis, si jau i, s'öbo; i d'an awer, i pok i d'un
  snun ani be bo ba. Snun i köfein: //Man kapirare, i d'au wauerik//.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  588
  
  NUPOO&SCHE FABELEN EN VEfiTELLINGEN.
  Maugangan i köfeiu : //Wa keiu ro sasuri jedi, uëri j'uu au be
  bo!'/ Bape inaugangan i pökba, mausirijew, i pökba, öso, i pökba.
   Mangarpis i d'au kwar, i köfeiu faro snuu: i kein ro kruri bjedi
  wauërik! Snuu, i mkak, snar man i kapirare mangënëm, bape
  mangarpis, i köfein : //Wa mkak awer !// ma i farkor suun ani, i
  kein rariso.//
  Ma suuu, i kein ro mangarpis kruri — djadi (-"•)! Ma mangarpis
  riöb be söp ma i d'ek awawên be bo. Man bëba s'ek be bo bëri,
  rjani si mor fasau, ma mangarpis i d'un snun be nanggi.
  Maugarpis i d'uu snun ani be bo, i rama ro sampak be menu
  nauggi. Rum i sia ro sampak fandu. Bëuai ro rum, suöriso Sada.
  Sada, i fukën faro i, i serf rosei. Ma snun aui, i faja ro bin, i
  bor bur i. Sada, i farkor snun, i köfein ; //W'ap bin wësë awer,
  w'ap sasar, nêri wa sma sasar (•*), ma bin kam, si muis. Rjani, ja
  wan raugamak sum. Wa mam bin, rangamak, su pof radasu bjedi,
  bin örnë, bin bedi.
  Su rama ro nejan be menu uanggi, suun, i mam snun öso,
  bëdjadi amiais kwar, mgasi, suöri jer. Snun, bëdjaai amiais, i d'of
  snun aui, d'öbo, i bëtuluug i. Bape snun, i köfeiu : //Mangundau!»
  Wësë wer, i mam snun bëdjadi këru kwar, mgasi, snöri jeer. Wësë
  wer bëdjadi amin kwar, wëse wer panda. S'or i kaim, bape i
  köfeiu : //Mauguumgo-perkara mgobeda! Mgo bësasi (s) sasar ro
  amin, paudake//.
  Snun, i rama ro menu nauggi, mansërën ro menu, i fuken i :
  //Wa serf rosei?// Ma i köfein: //Ja serf bin jedi!" Mansërëu, i
  d'or bin kaim, si kein ro ambafën, i köfeiu: "Bin mundiri, bin
  bani ?'/ Bape snun ani i fasua fasauba, snaro i waf raugamak,
  Sada, i köfeinbadir kwar.
   Mansërën, i fukën wer : //Wa fas na bin fasau ?// Ma snun, i
  mnaf, rangamak suru, su röb ro knasi bjeda, ma i mam. su pof
  ro radasi ro bin, i kein ro posom, ma snun, i köfeiu : //Bin örwabin jed' iria. Mansërën, i köfein: "I bje, w'uu i, bape wa frur
  rosei ja köfein, j'ew amin örnë kukër papus (*) ma kukër pökëm.
  W'un pökëm kam be wöudi, wa bur kukër bin, bape w'un sasar
  papus wësë awer//. Ma mansërën ro menu nanggi i d'ew amin
  kukër papus ma pökëm.
  Rangamak, su köfein faro snun örnë: //Nêri-nu fnök au — wa
  mam !" Ma raugamak, su ra ro amin döri, ma su serf pökëm mor
  nakaim. Pökëm mor na kraf ro raugamak wesi, s'un be wondi.
  lriria snun i d'un pökëm kam Downloaded
  be wöndi.from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOOftSCHÉ FABELEN EN VERTELLINGEN.
  539
  
  Ma siiun, i nai rum ro nanngi kukër bin bjedi. Bin, i sma
  rumgun wer, bape i bëumgu i baim, snun i swarepën rumgun suru
  ro söp, i swar su. I köfein faro mauserën ro uiënu nanngi, i
  inarisein, i siber be rumgun biesu wer. Mauserën köfein: //I bje!'/
  Ma i rir awëk sarak, ma snuu kukër bin, snëri bëba, su sabu be söp.
  Si sabu wer ro Körare, suari i sma rumgun bëfiak. Raso i fan
  si kukër robëan ; rumgun bëba i keiu ro aimando posom, rumgun
  bësuru ro nimaudo fandu, rumgun bëkiör i kein ro sapröp fauam
  snari, rumguu bëfiak i kein so snari.
   Iriria rumgun rauer, suöri Hasan, i djadi radja Djilolo, snar i
  ro aimSudo posom, i kwaim ro snari; bësuru djadi radja Batjaii,
  fanam knik ; rumguu bëkiör radja Karuaki fanam wer; ma bëfiak i
  bor bur snari maroba, i djadi mansërëu Körare.
  33. D e k o n i n g e n
  
  van D j i l o l o , B a t j a n ,
  en Tidore.
  Ternate
  
  Tien hemelvrouweu baadden op Tidore. Vroeger was Tidore
  slechts een koraalrif. Eene oude vrouw slechts had op het koraalrif
  het aanzijn gekregen.
  Een Hollandsen schip was vergaan. Een heer was ontkomen.
  Als de hemelvrouweu baadden, legden ze hare kleederen in
  het huis van de oude vrouw en dan trokken ze de vleugels uit,
  die dan bij de kleedereu gelegd werden,
  Terwijl die heer daar loopt, ziet hij de hemelvrouwen zich baden
  en hij kreeg lust tot haar en daarom sprak hij met de oude vrouw,
  die de vleugels bewaarde. De oude vrouw zegt: //Wie wilt gij ?//
  De jongeling zegt: //De jongste!// En de oude vrouw verborg de
  vleugels der jongste.
  Toen de hemelvrouweu klaar waren met baden, wilden ze weer
  naar boven. Negen binden hare vleugels aan; maar één zoekt ze
  maar vindt ze niet. Negen stijgen naar boven, één kan niet. Die
  bewuste jongeling greep de hemelvrouw bij de hand, hij bracht
  haar naar huis en hij huwde haar.
  De vrouw kreeg een zoon. Toen die jongen een beetje groot was,
  kreeg de vrouw weer een zoon.
  Op zekeren dag ging de man visschen.
   Terwijl de vrouw neerzit, haren zoon in de armen houdend, kijkt
  ze naar boven, en ziet de vleugels, die de man in de atap verborgen had. De vrouw staat dadelijk op, ze bindt de vleugels vast,
  en ze stijgt naar den hemel.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  7« Volgr.
  VIL
  35
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  540
  
  NUFOOBSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  De jongen huilde zeer. De vader klimt in huis, hij ziet de plaats
  vau zijne vrouw, doch hij ziet zijne vrouw niet. De man kijkt
  naar de atap, de vleugels zijn er niet. De man denkt, de vrouw is
  ten hemel gestegen en hij wilde haar daar zoeken; maar hoe ?
  Terwijl hij weenend neer zit, komt een arend, die hem vraagt:
  "Waarom huilt ge"? Eu de man vertelt van de vrouw, die hem
  verlaten heeft.
  De arend onderricht hem, zeggende, dat hij alle vogels roepen
  moet: een zal hem wel hemelwaarts kunnen brengen.
  De man voederde de vogels en een groote menigte vogels,
  arenden, storm vogels, kakatoes, reigers, duizenden komen. Een
  honigzuigertje ook. Als de groote vogels het honigzuigertje zieu,
  jagen ze het weg, zeggende, dat het niet mee mag eten, want het
  kan dien bewusten man toch niet naar boven brengen. De man
  zegt: "Laat, dat kleine vogeltje maar mee eten."
  De arend zegt: "Zit maar op mijn hals, dan zal ik u naar boven
  brengen! "Maar de arend kan niet, de storm vogel kan niet, niet
  één kan het.
   Toen het honigzuigertje had gegeten, zei het tot den man, dat
  hij op zijn rug moest gaan zitten. De man is bang, omdat de
  vogel te klein is, maar het honigzuigertje zegt: //Vrees niet» en
  hij ouderwees den man, hoe hij zitten moest.
  En de man ging op den rug van het honigzuigertje zitten — 't
  lukte! En het honigzuigertje vliegt naar beneden en het stijgt
  langzaam naar boven. De groote vogels waren onmiddellijk naar
  boven gestegen, daarom waren ze zoo gauw moe en het honigzuigertje
  bracht den man naar den hemel.
  Toen het honigzuigertje dien man naar boven had gebracht, komt
  deze op den weg naar het hemeldorp. Een huis is er op 't midden
  van den weg. De eigenaar van het huis heet Sada. Sada vroeg
  hem, wat hij zoekt. Eu de man vertelt hem van de vrouw, die
  hem verlaten heeft. Sada onderwees den man, zeggende: "Neem
  niet een andere vrouw, indien gij verkeerd noemt, dan krijgt ge
  straf en alle vrouwen gelijken op elkander. Daarom zal ik twee
  vliegen zenden. Ziet gij, dat de vliegen zich op de schouders van
  eeue vrouw neerzetten, die vro\iw, dat is uwe vrouw.'/
  Toen zij gekomen waren op den weg naar het hemeldorp, ziet
  de man iemand, die veranderd was in een dor hout, alleen met
  oogen en neus. De man, die in een dor hout veranderd was, riep
  tot den bewusten man, zeggende dat hij hem moet helpen. Maar
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ttÜFOORSÖHË FABElEN EN VERTELLINGEN.
   54-1
  
  de man zegt: "Ge moet 't zelf weten!// Vervolgens zag hij, dat er
  iemaud een steen geworden was, mét oogeu en neus. Een ander
  weer was een bamboe geworden, een ander weer een geweer. Zij
  riepen hem allen, maar hij zeide: '/Ge moet 't zelve weten — 't is
  uw eigen zaak! Ge hebt zeker een valschen eed gedaan bij bamboe
  of geweer!"
  Toen de mau gekomen was in het hemeldorp, vraagt de heer
  van het hemeldorp: //Wat zoekt ge?" En hij zeide: "Ik zoek mijne
  vrouw!" En de heer roept alle vrouwen, zij gaan op een plank
  zitten. Hij zegt: '/Welke vrouw is de uwe? En die man toonde
  niet spoedig, want hij wacht op de vliegen, die Sada hem toegezegd
  heeft.
  De heer vraagt weer: "Zoekt ge uwe vrouw niet spoedig?// Toen
  hoort de mau, dat twee vliegen langs zijn oor vliegen, en hij ziet
  ze zich neerzetten op de schouders der vrouw, die aan het einde
  zat; en de man zegt: "De vrouw ginds — dat is mijne vrouw//.
  De heer zegt: "'t Is goed, neem haar mee, maar doe wat ik zeg,
  ik vul deze bamboe met allerlei dingen en met gierst. Haalt ge
  al de gierst er uit, dan vertrekt ge met de vrouw, maar haal niet
  verkeerdelijk andere dingen er uit.// En de heer van het hemeldorp
  vulde een bamboe met allerlei dingen en met gierst.
  De vliegen zeiden tot den man: "Wij zullen u helpen, zie!//
  En de beide vliegen gingen in de bamboe en zij zochten alle gierstkorrels. De gierstkorrels, die aan de pooten der vliegen kleefden,
  brachten naar buiten. Zoo haalde de man al de gierst er uit.
   En de man kreeg een huis in den'hemel met zijne vrouw. De
  vrouw werd weer zwanger, de man echter denkt aan zijne beide
  zonen beneden, die. hij lief had. Hij zegt tot den heer van het
  hemeldorp, dat hij naar zijne beide jongens terugkeereu wil. De heer
  zegt: //'t Is goed!// En hij zette een zilveren ladder en de man
  met de zwangere vrouw, zij daalden naar beueden.
  Toen zij weer op Tidore waren afgedaald, kreeg de moeder den
  vierden zoon. Op zekereu dag voedt zij hen met voedsel; de oudste
  zit op de punt van een omgevalleu boomstam, de tweede op het
  midden van den omgevallen boomstam, de derde zit op den grond
  bij de moeder, de vierde zit bij de moeder.
  Alzoo werd de oudste zoon, wiens naam was Hasan, radja van
  Djilolo, omdat hij op het uiteinde vau den boomstam zat, ver van
  de moeder; de tweede werd radja van Batjan, een weinig dichter;
  de derde werd Radja van Ternate,
  weerfromeen
  weinig07/13/2024
  dichter;07:17:50PM
  en de
  Downloaded
  Brill.com
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  542
  
  NUFOOKSCHE FABELEN EN VEETELLINGEN.
  vierde, die zijne moeder uiet verlaten had, werd heer van Tidore.
  Aant. 1. Fnök. Dit woord beteekent helpen, elkander bijstaan.
  Ook, z. a. in dezen zin, iets toevoegen.
  2. K ë p u r . In de armen dragen van kinderen.
  3. D j a d i . Uit het Mal. overgenomen. Wordt meest gebruikt in
  den zin: 't Gaat, 't gelukt, 't kan wel.
  4. S a s ar is verkeerd doen, dwalen. De straf, die men ontvangt
  wordt ook genoemd: s m a s a s a r (lett. 't verkeerde, de dwaling
  ontvangen).
   5. Sa si. Z w e r e n . Een heel gewone vorm van eedzwering. Op
  zulke eedzwering, wordt hier gedoeld.
  6. P a p u s . G o e d e r e u . Maar ook allerlei dingen, bv. stof,
  k a t o e b o e q enz. noemt men p a p u s.
  34. M ë r a k s a m a n a
  
  ma
  
  Siraiman.
  Mambënaik di suru : Mëraksamana ma Siraiman. Mëraksamana i
  maïu, 'ï mam 'bin nanggi samïur, si masi. 1 pisaK, i mbrem'be
  sup fa i serf si. Insar öso, i fasna ben bëkaki, bin ani s'ardu
  sansun sena. Mëraksamana i d'un sansun öso, ma iusar ani i jökëf
  Mëraksamana ro bruwa. Bin siw s'ek be nanggi kwar, Mëraksamana,
  i kin bësamfur. Biu, i marisein i bur; snar ori i d'ek rape, ma i
  mkak, i mar. Bape Mëraksamaua i d'uu i be rum.
  Mëraksamana ma Siraiman, su bur, su pös in, Koranobini (') i
  d'uu bin ani.
  Mëraksamaua ma Siraiman, su serf, su serf(-), bape su sma ba.
  Su kein ro awafuri. Su kein, su swarepën rnëkëm miun ('') su,
  bape su raam be bo, su mam snunkaku, i kanes, Mandmuma(^),
  öso ro Koranobini kawasa bjedi.
  Snun öruë i d'inëm, i d'inëm, pipa i bro ; i d'au, i d'au
  nabor kaku.
  .Korauobini i mëwër (*) i, i japk i, i pai i ro a widom.
  Mandinuma, i fuken faro Mëraksamana su : «Mu serf rosei ?" Su
  j'öbo : "Oso i d'un bin !// Mandinuma köfeiubadir Koranobiui i d'un
  i. Ma su per i, nari i fnök su.
   Mandiuuma i d'inëm masên i bro, si sma nejau, si ra be
  Korauobini meos bjeda. Mëraksamana su j'öf(®), Mandinuma i d'ek
  Koranobini rumia, i mam bin ani, d'öbo : Swambri i sia, i serf
  au//. Bin i d'ores, i so Mëraksamana.
  Si bur wer ro uejan ani. Koranobini i pisak, i mam bin ani ba,
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHE ï ABELEN EN VERTELLINGEN.
  548
  
  i jom Mëraksamana sko ro uejan ani. Bape s'ek swan sup seda
  kwar ; Mandinumai i d'au war kam, snêri i bro, Koranobini, i rasar.
  Mëraksamaua i d'un bin be rum bjeda wer. Bape biu i d'ek be
  nanggi wer, snar aumgunsi, si koriajer rumgun bjedi, s'öbo : si
  fau snari kawasa bjedi (') ba.
  Mëraksamana i d'akbur be nanggi, fa i serf bin.
  Faja wêsë, imnis N° 33.
  84. M ë r a k s a m a n a
  
  en
  
  Siraiman.
  Er waren twee broeders: Mëraksamana en Siraiman. Mëraksamaua
  droomt, dat hij tien hemelvrouwen zich baden ziet. Hij wordt
  wakker en gaat naar het bosch om hen te zoeken. Eeue oude vrouw
  toont hem een hoog bord, waarin die vrouwen hare kleederen
  bewaren. Mëraksamana haalt een kleed weg en die oude vrouw
  verbergt Mëraksamana in een kist. Negen vrouwen zijn ten hemel
  gestegen, Mëraksamana grijpt de tiende vast. De vrouw wil vertrekken
  omdat de zon al opgegaan is, en ze vreest te sterven. Maar Mëraksamana neemt haar mee naar huis.
  Als Mëraksamana en Siraiman aan 't visschen zijn komt Koranobiui
  en haalt die vrouw weg.
  Mëraksamaua en Siraiman, ze zoeken, ze zoeken, maar ze vinden
  haar niet.
   Zij gaan onder een boom zitten. Terwijl zij dddr zitten, denken
  ze. dat de regen op hen valt, maar als ze naar boven kijken, zien
  ze iemand weenen, n.l. Maudiuuma, een van Korauobiui's volk.
  Die man kan wel een vat leegdrinken en hij eet schrikkelijk veel.
  Daarom wilde Koranobini hem niet langer hebben en hij bond
  hem en spijkerde hem in den top van een boom.
  Mandinuma vraagt aan Mëraksamana en zijn metgezel: "Wat
  zoekt gij?" Ze zeggen: "Iemand heeft eeue vrouw weggehaald!//
  Mandinuma verraadt, dat Koranobiui haar heeft weggehaald. En
  nu maken ze hem los, want hij zal hen helpen.
  Mandinuma drinkt de zee leeg en uu ontstaat een weg om naar
  het eiland van Korauobini te gaan. Mëraksamana eu ziju metgezel
  verbergen zich, terwijl Mandinuma in het huis van Koranobini
  klimt; als hij die vrouw ziet, zegt hij: «Uw man is er, hij zoekt
  u." De vrouw staat op, zij volgt Mëraksamaua.
  Zij vertrekken weer langs dien weg. Als Koranobini wakker wordt
  en die vrouw niet ziet, achtervolgt hij Mëraksamaua en de zijnen
  op dien weg. Maar als zij het strand van hun land bestijgen,
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  544
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  braakt Maudinuma al het water weer uit, zijn buik leeg en
  Koranobini verdrinkt.
  Mëraksamana brengt de vrouw weer naar zijn huis. Maar de
  vrouw stijgt weer ten hemel, omdat de jongens haren zoon uitjouwen , zeggende: ze kennen de verwanten van zijne moeder niet.
  Müraksamaua gaat ook naar den hemel, om de vrouw te zoeken.
  't Overige verhaal, gelijk in N" 33.
   Aa ut. I. K o r a u o b i n i . De naam beteekent de vrouwen korauo.
  Korano van Kolano.
  2. Op blz. 8 van de Spraakk. de.r Nuf. taal behandelde ik de
  bet. der w.w., die door herhaling worden gevormd. Ze duiden als:
  an an (eten) van a u , ba rib an (reinigeu) van b a n , een voortdurend
  reinigen aan. Beperkt zich het eten tot sago en het reinigen tot
  een bord, dan wordt alleen an en b a n gebruikt. Zoo duidt in deu
  ziu een bij herhaling genoemd w.w., ook een herhaalde, een
  voortdurende werking aan.
  3. M i u n . Is m u n (treffen) met het ingevoerde pers. vnw. v./d.
  3" pers. i. Zie: Spraakk. der Nuf. taal, blz. 16.
  4. M a u d i n u m a (lett. de drinkende man). Het Nuf. woord voor
  drinken is i n ê m . Prof. Kern in de '/Verhouding van het Maf. tot
  de Mal. Pol. talen merkt'/ echter op: i n u m M.P.
  5. M ë r v ê r . Is w e i g e r e n , doch ook, z. a. in dezen zin, iets
  niet langer willen, iets wegwerpen, wegdoen.
  6 Of. Zich zelven verbergen, 5 k ë f iets of iemand anders
  verbergen.
  7. Geen verwanten te hebben is zooveel als slaaf te zijn.
  35. S n u n g u b u r
  
  i sjowër
  
  ikak.
   Naikri suru, su pos in, su biser, su mam sra. Beba i d'ek sra,
  bape ikak körwën i m g u ( ' ) wark sra ro faudu. Rumgun bëba i
  d'ek sra, i köfeiu faro ikak: '/Wa bur, wa dwark awer, j'ek sra
  rêsëri/'. Bape ikak i meöfba. Rumgun i köfein: "Nëri ja bak mawön
  piuper faro au//. Bape ikak i meöfba, i kein munda. Rumguu, i
  köfein wer: Nëri ja bak panda, i fnök mawön!// Bape ikak i
  meöfba. Ausöna wer, rumgun i köfein : "Nëri ja bak sraar jedi
  faro au !'/ Ansöna ikak, i mariseiu.
  Ruragun, i d'ek sra kwar, i sabu.
  Ma i kuker bëkuik, su j'ek wa, ma su wan ikak, i barek ro
  wa raundi. Su rama ro rum, srar si waf rumguu su. Si mam ikak,
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 07:17:50PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  NUFOORSCHE FABELEN EN VERTELLINGEN.
  545
  
  si mkak, si köfein : //Ikak, nëri i min ko !" Rape nei bëknïk, i
  mariseiu, i buk ikak.
  Riani ikak i d'ek be 7iei sim bjeda.
  Ro isna, ikak i barëk ro sop, bape mandira i sasiar rib bjeda,
  ma i bësnunkaku. Isna i sjowër wer ro rib.
  Mandira öso, bëba i kuenëf ro pangir ro sim, i kandor snunkaku,
  snungobor bëbje. I d'or bëknik bjedi, ma su ra ro sim, ma su
  köfein faro bëkutk, si buk i kaim. Bape nei i meöfba, ma
  snungobor ani kakö, i köfeiu : //Mu meöf aja ba, mu j'amuëf aja,
  ansöna ja meöf mu ba.
  35. De j o n g e l i n g d i e z i c h a l s s l a n g
  
  vermomde.
  