text: Isala
  Sinds de zomer van 2022 is er de nodig aandacht voor
  corruptie in de zorg, meer specifiek voor corrupte medisch specialisten. Dat begon met een persbericht112 van
  de FIOD over de doorzoeking, in samenwerking met
  buitenlandse zusterorganisaties, van ruim tien locaties
  in Nederland en Duitsland en op Curaçao. Het vermoeden is dat medisch specialisten jarenlang betalingen
  hebben ontvangen van een leverancier van medische
  hulpmiddelen in ruil voor een voorkeursbeleid voor hun
  producten. Artsen zouden hiervoor miljoenen euro’s
  hebben ontvangen via internationale constructies. Inmiddels is duidelijk dat het concreet gaat om een vijftal
  cardiologen die bij het ziekenhuis Isala in Zwolle werkten.113 Het Anti-Corruptie Centrum van de FIOD (ACC)
  110 www.nrc.nl/nieuws/2022/10/09/corruptie-bij-fiscus-lastig-tetraceren-a4144623.
  111 Brief van de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst
  (Marnix L.A. van Rij) van 6 december 2022 met als onderwerp Antwoorden op vragen van Idsinga en Michon-Derkzen ‘corruptie is bij de Belastingdienst lastig te traceren’. Te raadplegen via: https://open.overheid.nl/
  repository/ronl-2c004cdb06ffa6ba7ccf5d48e93033443723a13d/1/pdf/
  kamerbrief-inzake-vragen-van-de-leden-idsinga-en-michon-derkzenbeiden-vvd-aan-de-minister-van-justitie-en-veiligheid-ende-staat-…54b8153.pdf.
  112 www.fiod.nl/onderzoek-naar-corruptie-bij-medisch-specialisten/.
  113 www.nrc.nl/nieuws/2022/12/04/de-cardiologen-van-het-isala-ziekenhuiswilden-uitbreiden-en-dat-kon-in-hun-eigen-vastgoed-a4150415 en www.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  doet onderzoek in deze zaak. De FIOD heeft aangekondigd corruptie in de zorg de komende tijd prioriteit te
  geven.114 De Isala-casus heeft ook geleid tot Kamervragen.115
  Vanguard
  Vorig jaar is het Openbaar Ministerie na afronding van
  een grootschalig strafrechtelijk onderzoek naar buitenlandse omkoping en valsheid in geschrifte (Vanguard)
  een transactieovereenkomst aangegaan met een aantal
  dochterbedrijven van SHV Holdings N.V.116 Het OM
  greep destijds de zaak aan voor het bieden van meer
  transparantie over de beloning voor zelfmelden en medewerking door bedrijven. Met deze zaak is geprobeerd
  zichtbaar te maken welke invloed, in strafmatigende
  zin, een ‘volledige zelfmelding en medewerking’ heeft
  op de boeteberekening. Het uitgangspunt van het Openbaar Ministerie is dat een van buitenlandse omkoping
  verdachte rechtspersoon die zichzelf meldt en die maximaal meewerkt aan het strafrechtelijk onderzoek, in totaal 50% korting op de geldboete kan krijgen (25% voor
  de zelfmelding en 25% voor de medewerking).117
  In deze zaak is ook uitvoerig strafrechtelijk onderzoek
  verricht naar mogelijke betrokkenheid van anderen bij
  deze strafbare feiten. Naar aanleiding van de resultaten
  van dit onderzoek heeft het OM besloten een viertal natuurlijke personen te vervolgen dat feitelijk leiding heeft
  gegeven aan verboden gedragingen. Aan ieder van hen
  is een strafbeschikking opgelegd in de vorm van een
  geldboete van € 25.000.118
  OPL245-zaak
  De OPL245-zaak gaat over de beschuldiging dat een bedrag van 1,3 miljard dollar die Shell en het Italiaanse
  oliebedrijf Eni in 2011 betaalden voor de exploitatierechten van olieveld OPL245 voor de Nigeriaanse kust,
  voor een groot deel zijn weg zou hebben gevonden naar
  tientallen corrupte Nigeriaanse ambtenaren en politici,
  onder wie waarschijnlijk de voormalige president Goodluck Jonathan.119
  De rechtbank in Milaan sprak Shell, Eni, alsook voormalige en huidige bestuurders van Shell en Eni, onder wie
  ftm.nl/artikelen/hoogleraar-verdacht-van-corruptie-gefinancierd-doorbedrijf-dat-artsen-omkocht?share=vm%2FxfxS%2FfBWkmitHjbjZEGBe
  eXcWh%2BKkxQ%2F%2FSSzzlib4jB%2BDkRCbEVxZlXPLZgM%3D.
  114 www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/in-de-strijd-tegencorruptie-kijkt-de-fiod-ook-naar-de-medische-wereld.htm.
   115 Antwoord op vragen van de leden Tielen en Van Wijngaarden over het
  bericht ‘Mogelijke corruptie in Zwols Isala-ziekenhuis groter dan gedacht’
  van 8 juli 2022. Te raadplegen via: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
  kamervragen/detail?id=2022Z14798&did=2022D30487.
  116 www.om.nl/actueel/nieuws/2021/04/28/econosto-mideast-econostoeriks-cmk-en-mammoet-salvage-treffen-transacties-met-het-openbaarministerie.
  117 www.bijzonderstrafrecht.nl/home/om-wil-meer-transparantie-biedenover-beloning-voor-zelfmelden-en-medewerking-door-bedrijven-hetbegin-van-een-clementiekader-in-buitenlandse-corruptiezaken.
  118 www.om.nl/actueel/nieuws/2022/07/15/om-legt-straf-op-aan-personenin-onderzoek-vanguard.
  119 www.ftm.nl/artikelen/corruptiezaak-nigeria-blijft-shell-achtervolgen?sh
  are=5G21YblRRT0xL%2FZc%2BntMZi1evv%2FuYpSkhhGE78%2BqoK
  bkWNVBoF7egGejmT7rkBM%3D.
  TBS&H 2023 | nr. 1
  
  47
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  topman Claudio Descalzi van het Italiaanse olie- en gasconcern vrij. De aanklagers hadden boetes geëist tegen
  Shell en Eni van € 900.000 per bedrijf. Tegen Descalzi
  werd een gevangenisstraf van acht jaar geëist, net als tegen oud-Eni-baas Paolo Scaroni. Bij voormalig Shell-bestuurder Malcolm Brinded, die destijds aan het hoofd
  stond van de exploratie- en productietak van Shell, ging
  het om een eis van zeven jaar en vier maanden.120 Het
  hoger beroep tegen het vonnis is in juli 2022 ingetrokken.
   De vrijspraak in Italië heeft de nodige kritiek van de
  OESO opgeleverd. Op 18 oktober 2022 is het Fase 4-rapport121 gepubliceerd, de vierde evaluatie van Italië in het
  kader van de OESO Anti-Corruptie Werkgroep (Working
  Group on Bribery). De werkgroep heeft vooral kritiek op
  de manier waarop Italië omgaat met indirect bewijs in
  buitenlandse omkopingszaken. In het rapport wordt ook
  bezorgdheid geuit over de Italiaanse wetgeving om bedrijven aansprakelijk te stellen voor buitenlandse omkoping. De boetes voor bedrijven zijn zo laag dat ze niet
  doelmatig zijn. De verjaringstermijn is voor bedrijven
  veel korter dan voor individuen. Naast deze aanbevelingen beveelt de werkgroep ook aan dat Italië: (i) een alomvattende nationale strategie ontwikkelt om buitenlandse omkoping te bestrijden; (ii) bedrijven proactief
  aanmoedigen om anti-corruptieprogramma’s in te voeren; en (iii) verdere bewustmaking van buitenlandse
  omkoping.122
  48
  
  Ook in Nederland liep sinds begin 2016 vanwege deze
  feiten een strafrechtelijk onderzoek naar Royal Dutch
  Shell plc. Dit naar aanleiding van een Italiaans rechtshulpverzoek. Deze zaak is afgelopen zomer, vanwege het
  onherroepelijk worden van de vrijspraak in Italië, geseponeerd.123 In Nederland was Shell nog niet gedagvaard
  omdat het strafrechtelijk onderzoek nog niet was afgerond. Bovendien liep er nog een procedure over het verschoningsrecht van in-house counsels van Shell. De
  einduitspraak in Italië maakt volgens het OM dagvaarding onmogelijk vanwege het ne bis in idem-beginsel.
   Tegen deze beslissing van het Openbaar Ministerie is
  eind oktober 2022 een artikel 12 Sv-beklagprocedure gestart. De non-gouvernementele organisaties Re:Common (Italië), HEDA Resource Centre (Nigeria) en Corner
  House (Verenigd Koninkrijk) willen dat het Openbaar
  Ministerie het onderzoek naar vermeende corruptie
  door energieconcern Shell in Nigeria heropent. Zij erkennen weliswaar dat Royal Dutch Shell plc niet kan
  worden vervolgd voor omkoping in verband met de
  OPL245-deal (de kern van de Italiaanse vervolging),
  maar betogen dat er voldoende grondslag is voor verder
  onderzoek en vervolging voor andere misdrijven, waar120 www.trouw.nl/buitenland/italiaanse-rechter-spreekt-shell-en-eni-vrijvan-corruptie~b4743872/.
  121 www.oecd.org/daf/anti-bribery/italy-phase-4-report.pdf.
  122 www.bijzonderstrafrecht.nl/home/kritiek-van-oeso-op-itali-na-vrijspraakeni-shell.
  123 www.om.nl/actueel/nieuws/2022/07/21/om-seponeert-strafrechtelijkonderzoek-naar-omkoping-door-shell-in-nigeria.
  TBS&H 2023 | nr. 1
  
  onder witwassen, heling, bedrog, diefstal en lidmaatschap van een criminele organisatie. De ngo’s noemen
  twee Shell-maatschappijen en andere hooggeplaatste
  Shell-managers (die in Italië geen van allen zijn vervolgd) als beoogd verdachten.124
  Verschoningsrecht: uitgrijzen vs. vernietigen
  Over de Box/Stibbe-zaak is de afgelopen jaren al het nodige geschreven. Voor deze rubriek is noemenswaardig
  de uitspraak van de Hoge Raad van 20 september 2022125
  over het uitgrijzen en vernietigen van geheimhouderinformatie. Kort gezegd heeft het Openbaar Ministerie
  in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar onder andere fiscale fraude een grote hoeveelheid e-mails
  verkregen via de internetprovider van de verdachte (Box
  Consultants). Van de ca. twee miljoen e-mails waren
  meer dan drieduizend mails uitgewisseld tussen de Stibbe-advocaten en cliënt Box.
  Dit is (op enig moment) ook door het Openbaar Ministerie erkend, nu het Openbaar Ministerie besloot deze
  gegevens ‘uit te grijzen’. Er is echter geen toepassing gegeven aan artikel 126aa Sv en het daarop gebaseerde Besluit bewaren en vernietigen niet-gevoegde gegevens.
   Op grond van die bepalingen moet, indien opsporingsambtenaren kennisnemen van communicatie met verschoningsgerechtigden, alles waarop en waarin die
  communicatie is vastgelegd worden vernietigd. Het
  Openbaar Ministerie koos voor een andere aanpak,
  waardoor alle gevorderde verschoningsgerechtigde informatie eerst door opsporingsmedewerkers werd gelezen en beoordeeld. Aanvankelijk zijn drieduizend
  vertrouwelijke e-mails ‘uitgegrijsd’ op een door het
  Openbaar Ministerie gemaakte werkkopie van een USBstick waarop zich alle gegevens bevonden. Ze waren dus
  onzichtbaar gemaakt voor de bij de zaak betrokken opsporingsmedewerkers, maar niet vernietigd. Later is een
  nieuwe werkkopie gemaakt en werden ongeveer honderd bestanden die eerder waren uitgegrijsd, ter beschikking gesteld van het onderzoeksteam.
  Toen deze gang van zaken aan het licht kwam, hebben
  de raadslieden een klaagschrift ex artikel 552a Sv ingediend bij de rechtbank Rotterdam waarin is verzocht om
  vernietiging van het dossier en een verbod op het gebruik van de gegevens. Het Openbaar Ministerie stelde
  dat klagers niet-ontvankelijk waren in hun beklag omdat ‘uitgrijzen’ gelijk zou staan aan ‘vernietigen’. Daadwerkelijke vernietiging zou niet mogelijk zijn omdat de
  ‘forensic trail’ dan zou verdwijnen. De rechtbank volgde
  dit standpunt en oordeelde dat het feit dat het mogelijk
  is om eenmaal ‘gegrijsde’ informatie opnieuw toegankelijk te maken niet tot de conclusie leidt dat geen sprake
  is van vernietiging.
  De rechtbank heeft vastgesteld dat de gegevens waarop
  het klaagschrift betrekking heeft ontoegankelijk zijn ge-
  
  124 www.prakkendoliveira.nl/nl/nieuws/2022/artikel-12-klacht-om-onderzoeknaar-shell-en-shell-managers-in-opl245-zaak-te-heropenen.
  125 HR 20 september 2022, ECLI:NL:HR:2022:1257.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  maakt ‘voor de opsporing’ door het privilegiëren ofwel
  uitgrijzen van die gegevens. Op grond daarvan heeft de
  rechtbank geoordeeld dat die gegevens ‘niet meer kenbaar zijn’ in de zin van artikel 5 lid 1 en 2 Besluit.
   In cassatie werd geklaagd over het oordeel van de rechtbank dat de gegevens waarop het klaagschrift betrekking heeft reeds zijn ‘vernietigd’ in de zin van artikel 126aa lid 2 Sv. De vraag was dus of uitgrijzen kan
  worden gelijkgesteld met vernietigen in de zin van artikel 126aa Sv. De Hoge Raad zet in deze uitspraak op heldere wijze de bedoeling van artikel 126aa Sv uiteen. Met
  het voorschrift van artikel 126aa lid 2 Sv is beoogd het
  belang te beschermen dat eenieder de mogelijkheid
  heeft om vrijelijk en zonder vrees voor openbaarmaking
  van wat aan – onder anderen – de advocaat in diens hoedanigheid wordt toevertrouwd, een advocaat te raadplegen. Het voorschrift strekt ertoe dat gegevens die als
  gevolg van de toepassing van de bevoegdheden genoemd in artikel 126aa lid 1 Sv zijn verkregen, onmiddellijk worden vernietigd indien zij vallen onder het verschoningsrecht als bedoeld in artikel 218 Sv, zodat is
  verzekerd dat die gegevens geen deel uitmaken van de
  processtukken en dat daarop in het verdere verloop van
  het strafproces geen acht wordt geslagen.
   Uit artikel 126aa lid 2 Sv vloeit voort dat gegevens als in
  die bepaling bedoeld niet in het strafproces kunnen
  worden gebruikt. Uit artikel 5 lid 1 en 2 Besluit bewaren
  en vernietigen niet-gevoegde stukken volgt verder dat,
  als gegevens zijn opgeslagen op een (afzonderlijke) gegevensdrager of ander voorwerp, ook van de vernietiging van die gegevens sprake is als die gegevens ‘niet
  meer kenbaar zijn’. Hoewel in die artikelleden wordt gesproken over de bewerking van de ‘gegevensdrager’ of
  het ‘voorwerp’, is gelet op de strekking van deze voorschriften niet uitgesloten dat ook door de bewerking van
  de digitale voorziening waarmee de gegevens raadpleegbaar zijn, kan worden bereikt dat die gegevens ‘niet
  meer kenbaar zijn’ in de zin van die artikelleden. De wijze waarop dit wordt vormgegeven, moet beantwoorden
  aan het onder rechtsoverweging 2.4.1 van het arrest omschreven doel van artikel 126aa Sv.
   Volgens de Hoge Raad heeft de rechtbank onvoldoende
  gemotiveerd dat met het privilegiëren ofwel het uitgrijzen van de gegevens zoals dat in deze zaak heeft plaatsgevonden is verzekerd dat de gegevens geen deel uitmaken van de processtukken en dat daarop in het verdere
  verloop van het strafproces geen acht kan worden geslagen. Daarbij neemt de Hoge Raad mede in aanmerking
  dat de rechtbank weliswaar heeft vastgesteld dat de gegevens ontoegankelijk zijn gemaakt ‘voor de opsporing’
  maar geen vaststellingen heeft gedaan over de wijze
  waarop is gewaarborgd dat personen die bij het opsporingsonderzoek zijn betrokken op geen enkele wijze toegang kunnen krijgen tot de uitgegrijsde gegevens. In dat
  verband is van belang dat de rechtbank er wel van uitgaat dat er ‘technisch mogelijkheden bestaan om eenmaal
  “gegrijsde” informatie opnieuw toegankelijk te maken’,
  maar dat uit haar vaststellingen niet blijkt voor wie, op
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  welke wijze en onder welke voorwaarden deze gegevens
  dan opnieuw toegankelijk kunnen worden. Het cassatiemiddel slaagt. De Hoge Raad vernietigt de beschikking
  van de rechtbank en wijst de zaak terug naar de rechtbank Rotterdam.
  Interne onderzoeken
  •
  
  Intern onderzoek en advies door dezelfde advocaat
  voor dezelfde cliënt onwenselijk
  Op 13 juni 2022 heeft de Raad van Discipline uitspraak
  gedaan in twee tuchtzaken die tegen dezelfde advocaat
  zijn aangespannen.126 De eerste tuchtklacht was ingediend door de Amsterdamse deken, Evert-Jan Henrichs.
   Die heeft meerdere zaken aangebracht om meer duidelijkheid te krijgen over gedragsregels voor advocaten die
  interne onderzoeken verrichten. In die zaak heeft de
  Raad geoordeeld dat het onwenselijk is dat advocaten
  naast hun klassieke juridische dienstverlening aan een
  cliënt ook interne onderzoeken verrichten voor diezelfde cliënt. De advocaat in kwestie deed onderzoek in de
  zaak rondom de directeur van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), Harm Mannak. Die
  bleek niet transparant te zijn geweest over een belang in
  het bedrijf van Andrew Fastow, de voor fraude veroordeelde ex-topman van Enron. De advocaat onderzocht
  in opdracht van de NBA hoe het precies was gelopen
  met de nevenfuncties van Mannak. Dat onderzoek was
  aangekondigd als onafhankelijk, ook in publieke uitingen van de NBA. De advocaat gaf echter in dezelfde zaak
  ook arbeidsrechtelijk advies aan de organisatie, die
  Mannak schorste en later zijn ontslagzaak schikte. In de
  betreffende periode is de advocaat in de klassieke rol
  van advocaat van de wederpartij bij de onderhavige
  kwestie betrokken geweest. Niet gebleken is dat de beroeporganisatie op dat moment ook al opdracht aan
  haar had gegeven om ook onafhankelijk feitenonderzoek te verrichten. De Raad heeft niet kunnen vaststellen dat de advocaat nog in enige vorm arbeidsrechtelijk
  advies aan de beroepsorganisatie heeft gegeven nadat
  zij de onderzoeksopdracht had aanvaard en daardoor
  gelijktijdig de klassieke rol van advocaat van de wederpartij zou hebben vervuld. Dat zij een dubbele rol vervulde ten tijde van het onderzoek en in haar communicatie met de directeur en diens advocaat is dus niet vast
  komen te staan. Om die reden is de klacht ongegrond
  verklaard. De Raad merkt echter wel op dat het in verband met de kernwaarde onafhankelijkheid (art. 10a
  lid 1 onder a Advocatenwet) onwenselijk is dat de advocaat als onafhankelijk advocaat-onderzoeker is opgetreden, nadat zij de beroepsorganisatie had bijgestaan in
  het arbeidsgeschil. Dat de werkzaamheden van de advocaat in het arbeidsgeschil beperkt zijn geweest, doet
  hier niet aan af.
   •
  Openbaarmaking onderzoeksrapport
  Een ander onderdeel van deze tuchtzaak ziet op het gebruik van het onderzoeksrapport. Volgens de deken zou
  126 Raad van Discipline Amsterdam 13 juni 2022, ECLI:NL:TADRAMS:2022:
  108 en ECLI:NL:TADRAMS:2022:107.
  TBS&H 2023 | nr. 1
  
  49
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  de advocaat te weinig hebben gedaan om de NBA duidelijk te maken dat het onderzoeksrapport alleen voor intern gebruik was. De organisatie publiceerde destijds
  delen van het rapport. De Raad van Discipline vindt ook
  dat de advocaat meer had moeten doen, maar stelt dat
  hier een straf te ver zou gaan. De Raad overweegt dat
  niet is gebleken dat de advocaat onvoldoende heeft ondernomen om aan het bestuur van de beroepsorganisatie duidelijk te maken dat de inhoud van het rapport
  vertrouwelijk moest blijven en uitsluitend intern mocht
  worden gebruikt. Uit de stukken en de verklaring van de
  advocaat ter zitting blijkt dat zij dit juist duidelijk (en bij
  herhaling) tegenover de beroepsorganisatie heeft gecommuniceerd en dat hierover geen misverstand bij de
  beroeporganisatie bestond. Dat de advocaat nog meer
  had kunnen doen dan zij al heeft gedaan om te waarborgen dat (de conclusies van) het rapport niet in de openbaarheid werd(en) gebracht, brengt echter niet met zich
  dat zij in dit opzicht tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft
  gehandeld. Dat de beroepsorganisatie in strijd met de
  gemaakte afspraken heeft besloten om alsnog tot publicatie van de conclusies uit het rapport over te gaan, ligt
  onder de gegeven omstandigheden buiten de risicosfeer
  van verweerster. Ook dit onderdeel van de tuchtklacht is
  ongegrond.
   50
  
  •
  Onafhankelijke advocaat-onderzoekers
  In de tweede tuchtzaak heeft de advocaat wél een waarschuwing opgelegd gekregen. Het betreft een klacht van
  een advocaat van de wederpartij. De tuchtrechter oordeelt dat de advocaten in kwestie hebben gehandeld in
  strijd met gedragsregel 9 lid 1 en gedragsregel 24. Het
  had op hun weg gelegen om al in de eerste e-mail hun
  precieze rol duidelijk te maken. Door de wijze van communiceren van de advocaten is klaagster ervan uitgegaan dat de advocaten optraden als onafhankelijke advocaat-onderzoekers. Volgens klaagster hebben zij en
  haar cliënt op grond van die communicatie nietsvermoedend aan een interview meegewerkt en werden zij
  vervolgens overvallen door de vraagstelling. Verder
  blijkt uit de stukken dat klaagster na het interview
  steeds bij de advocaten heeft aangedrongen op nadere
  informatie en het meenemen van voorstellen van haar
  cliënt. Een en ander had voor de advocaten temeer aanleiding moeten zijn om hun positie tegenover klaagster
  duidelijk te maken. Dat de advocaten de onduidelijkheid
  hebben laten voortbestaan en pas op 30 oktober 2019
  (dus bijna drie weken na hun eerste e-mail van 11 oktober 2019) expliciet aan klaagster hebben medegedeeld
  dat zij optraden als advocaat wederpartij valt verweersters tuchtrechtelijk te verwijten volgens de Raad.
  •
  
  Eisen onafhankelijkheid van de advocaat als externe
  onderzoeker
  Nog geen twee weken later heeft dezelfde Raad van Discipline uitspraak127 gedaan, waarin de eisen aan de onafhankelijkheid van de advocaat als externe onderzoeker
  
  127 Raad van Discipline Amsterdam 25 juli 2022, ECLI:NL:TADRAMS:2022:
  140.
  TBS&H 2023 | nr. 1
  
  zijn aangescherpt. Ook deze uitspraak volgt op een dekenbezwaar, waarbij de verweerders als advocaten een
  feitenonderzoek hebben verricht en bijbehorend rapport hebben opgesteld.
   De procedure gaat over een onderzoeksrapport van een
  advocatenkantoor in opdracht van de Raad van Commissarissen van accountants- en belastingkantoor Baker
  Tilly. In het rapport worden bevindingen geformuleerd
  over de dienstverlening van het accountantskantoor
  over een truststructuur van een van zijn klanten. De bevindingen uit het onderzoeksrapport belanden vervolgens bij een aantal derden, waaronder de Belastingdienst en het ministerie van Financiën.128
  De Raad van Discipline neemt tot uitgangspunt dat het
  niet verboden is voor een advocaat om feitenonderzoek
  te doen en daarover naar zijn of haar cliënt te rapporteren. Als het rapport bovendien enkel en alleen voor interne doeleinden is bestemd, dan staat het de advocaat
  ook vrij om de inrichting van het onderzoek te bepalen.
  In deze zaak ging het echter niet om een rapport voor
  interne doeleinden, maar een rapport dat was bestemd
  voor extern gebruik. Doorslaggevend voor die conclusie
  is dat het rapport aan derden als onafhankelijk is gepresenteerd. Aan een dergelijk rapport worden strengere
  eisen gesteld.
  Uit de uitspraak volgt dat het voor advocaten mogelijk is
  om als onafhankelijk onderzoeker op te treden. In het
  geval van een rapport door een onafhankelijk advocaat-onderzoeker dat extern wordt gebruikt gelden er
  ‘zware eisen’. Het onderzoek moet dan worden uitgevoerd met inachtneming van het beginsel van hoor en
  wederhoor, het rapport naar aanleiding van het onderzoek moet misverstanden zo veel als mogelijk voorkomen en moet alle relevante feiten bevatten. Tot slot
  moeten advocaten werken aan de hand van duidelijke
  afspraken over de opzet en uitvoering van het onderzoek, bijvoorbeeld in de vorm van een protocol.
  In deze zaak zijn de betrokken advocaten volgens de
  Raad op al deze onderdelen tekortgeschoten, waardoor
  sprake is van strijd met de in artikel 46 Advocatenwet
  omschreven norm.
   Klokkenluidersbescherming
  Op 20 december 2022 is het voorstel voor de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) inclusief een aantal
  amendementen aangenomen door de Tweede Kamer.129
  Deze wet dient ter implementatie van de Europese Klokkenluidersrichtlijn.130 Tijdens de plenaire behandeling131
  de week ervoor in de Tweede Kamer is een aantal amen128 H.J.Th. Biemond & S.J. Lopik, ‘Duidelijkheid over de rol van de advocaat
  als onderzoeker’, TBS&H 2022, p. 241-245.
  129 www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?id=2021Z
  09596&dossier=35851#activity-2022A09907.
  130 Richtlijn 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het
  Unierecht melden.
  131 https://debatgemist.tweedekamer.nl/debatten/wijziging-van-de-wet-huisvoor-klokkenluiders-1.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  dementen ingediend. Een aantal daarvan is ook daadwerkelijk aangenomen, waardoor de wettekst wijzigt. Zo
  krijgt de afdeling onderzoek van het Huis voor klokkenluiders de bevoegdheid om via het bestuursrecht sancties op te leggen aan werkgevers.
  Wetgeving – varia
  Op 1 januari 2023 treedt de Wet bevorderen integriteit
  en functioneren decentraal bestuur132 in werking. Deze
  wet regelt onder meer een verplichte Verklaring omtrent
  het Gedrag voor kandidaat-bestuurders en een versterking van de informatiepositie van de commissaris van
  de Koning bij bestuurlijke problemen en integriteitskwesties.
   De Europese Commissie zal in het komende jaar maatregelen voorstellen om het Europees wetgevingskader
  voor de bestrijding van corruptie bij te werken. Wat valt
  er te verwachten? Strengere normen voor delicten als
  onrechtmatige verrijking, ongeoorloofde beïnvloeding
  en machtsmisbruik, naast de meer klassieke delicten als
  omkoping. Ook komt er een voorstel om corruptie op te
  nemen in de sanctieregeling op het gebied van de mensenrechten, ons nieuwe instrument ter bescherming van
  onze waarden in het buitenland.133
  
  Bijzondere wetgeving
  Verzorgd door mr. dr. B. van der Vorm
  Drank- en Horecawet/Alcoholwet
  Op 1 oktober 2022 is de Tweede tranche van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar
  bestuur (Wet Bibob)135 in werking getreden. Deze wijziging van de Wet Bibob heeft geleid tot een verruiming
  van de bevoegdheden tot informatiedeling tussen het
  Landelijk Bureau Bibob (LBB) en overheden en tussen
  overheden onderling en een uitbreiding van het toepassingsbereik van deze wet.136 Inmiddels is deze wet al vele
  malen uitgebreid en wordt in de literatuur de vraag opgeworpen of de verwachtingen ten aanzien van de verruiming van de bevoegdheden tot informatiedeling niet
  te hooggespannen zijn.137 Het jaar 2023 zal aantonen
  hoe deze uitbreiding van de Wet Bibob zich zal manifesteren.138
  134
  
  132 Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur, Stb. 2022,
  504.
  133 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/SPEECH_22_5493.
  134 De naam van de Drank- en Horecawet is per 1 juli 2021 gewijzigd in Alcoholwet (Stb. 2021, 26).
  135 Voor een uitgebreid overzicht van de Bibob-jurisprudentie wordt verwezen naar M. Buitenhuis & B.J.P.G. Roozendaal, ‘De laatste vijf jaar Wet Bibob (Overzichtsartikel Wet Bibob, 2018-2022)’, Gst. 2022/77.
  136 ‘Verruiming informatiedeling Wet Bibob’, NJB 2022/1645.
  137 B. van der Vorm, ‘De interbestuurlijke tipfunctie en de meldplicht van bestuursorganen in de Tweede Tranche van de Wet Bibob’, Gst. 2022, p. 482489.
   138 Interessant is overigens de conclusie van A-G Snijders over de reikwijdte
  van de geheimhoudingsplicht, die is neergelegd in artikel 28 Wet Bibob.
  Zie Concl. A-G Snijders 4 november 2022, ECLI:NL:PHR:2022:1013.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  In deze tweede helft van 2022 is er één uitspraak van de
  Afdeling verschenen waarin de Wet Bibob is toegepast
  ten aanzien van de aanvraag van een Drank- en Horecawetvergunning. In dit verband wordt gewezen op een
  zaak die betrekking heeft op Yin Yang Exploitatie B.V. In
  die zaak heeft Yin Yang Exploitatie B.V. om een exploitatievergunning verzocht en heeft de burgemeester van
  Roermond bij het LBB om een advies gevraagd. Het LBB
  heeft in zijn advies van 11 oktober 2018 geconcludeerd
  dat er een ernstig gevaar bestaat dat de door Yin Yang
  Exploitatie B.V. aangevraagde vergunning mede zal worden gebruikt om strafbare feiten te plegen, zoals bedoeld in artikel 3 lid 1, aanhef en onder b, Wet Bibob.
  Volgens het LBB doen zich bij gemachtigde – die indirect leiding geeft aan en indirect zeggenschap heeft over
  Yin Yang Exploitatie B.V. – feiten en omstandigheden
  voor die redelijkerwijs doen vermoeden dat hij in de periode van november 2014 tot en met 23 juni 2015 strafbare feiten, te weten: witwassen, heeft gepleegd. Omdat
  gemachtigde voor die feiten een transactie heeft geaccepteerd en voldaan, is het vermoeden dat hij dit strafbare feit heeft gepleegd, ernstig, aldus het LBB. Daaropvolgend heeft het LBB op 24 december 2019 op verzoek
  van de burgemeester een aanvullend advies uitgebracht.
   Daarin concludeert het LBB dat Yin Yang Exploitatie
  B.V. in een zakelijk samenwerkingsverband staat tot (het
  concern van) [zoon van gemachtigde], de zoon van [gemachtigde]. Van onder meer CS Horeca B.V. is [zoon] (in)
  direct aandeelhouder/certificaathouder. Over hem komt
  een ernstig vermoeden naar voren dat hij dezelfde strafbare feiten heeft gepleegd. Ook hij heeft voor deze strafbare feiten een transactie geaccepteerd en voldaan. Ook
  hieruit leidt het LBB af dat er een ernstig gevaar bestaat
  dat de aangevraagde vergunning mede zal worden gebruikt om strafbare feiten te plegen. Op grond van deze
  informatie van het LBB heeft de burgemeester bij besluit van 19 februari 2020 het verzoek van Yin Yang Exploitatie B.V. om een exploitatievergunning voor de
  seksinrichting van saunaclub Yin Yang afgewezen. Bij
  afzonderlijk besluit van 19 februari 2020 heeft de burgemeester de exploitatievergunning en Drank- en horecawetvergunning (hierna: ‘DHW-vergunning’) van CS Horeca B.V. voor het horecagedeelte van de saunaclub ingetrokken. In hoger beroep houden de besluiten van de
  burgemeester stand.139
  Naast de toepassing van de Wet Bibob ten aanzien van
  de aanvraag van een DHW-vergunning, heeft de Afdeling zich in de tweede helft van 2022 ook gebogen over
  kwesties die betrekking hebben op de eis dat de aanvrager niet in enig opzicht van slecht levensgedrag mag
  zijn. In een zaak heeft de burgemeester van Nijmegen
  bij besluit van 1 juli 2019 geweigerd om aan appellant
  een DHW-vergunning te verlenen. Appellant heeft een
  DHW-vergunning aangevraagd voor de exploitatie van
  het horecabedrijf te Nijmegen. Hiervoor was appellant
  exploitant van een eetcafé op een andere locatie in Nij139 ABRvS 17 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2399, AB 2022/288, m.nt.
  B. van der Vorm; Gst. 2022/87, m.nt. B. van der Vorm.
   TBS&H 2023 | nr. 1
  
  51
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  megen en had hij daarvoor een DHW-vergunning. De
  burgemeester heeft de aanvraag afgewezen. Uit het antecedentenonderzoek bleek dat er vijf feiten op naam
  van appellant staan geregistreerd in de periode van
  2014 tot 2017. Volgens de burgemeester voldoet appellant wegens de antecedenten niet aan de eis van artikel 8 lid 1 onder b en lid 2, Drank- en Horecawet, dat een
  leidinggevende van een horecabedrijf niet in enig opzicht van slecht levensgedrag mag zijn. Volgens de burgemeester gaat het met name om de antecedenten die
  betrekking hebben op de hennepkwekerij die is aangetroffen in het pand van appellant. De Afdeling overweegt dat het enkele verwijt dat appellant onvoldoende
  toezicht heeft gehouden op zijn pand, het niet aannemelijk maakt dat hij betrokken is geweest bij de hennepkwekerij. De burgemeester heeft geen nadere motivering gegeven over de aannemelijkheid van de betrokkenheid van appellant bij de hennepkwekerij. Ook is
  niet gemotiveerd hoe appellant had kunnen weten dat
  hij, gelet op de feiten in deze zaak, van slecht levensgedrag is. Dat appellant niet voldoet aan de voorwaarde
  dat een betrokkene niet in enig opzicht van slecht levensgedrag mag zijn, is dus niet onderbouwd en daarmee is niet voldaan aan het evidentiecriterium. Nu het
  besluit op deze punten geen inzicht verschaft in de afweging van de burgemeester, berust het niet op een
  deugdelijke motivering, aldus de Afdeling.140
  
  52
  
  In een andere zaak heeft de burgemeester van ’s-Hertogenbosch bij besluiten van 16 maart 2020 de drank- en
  horecavergunning en exploitatievergunning voor twee
  horecabedrijven ingetrokken. Appellante sub 1A is eigenaresse van horecabedrijf A in ’s-Hertogenbosch. Appellant sub 1B is enig bestuurder van appellante sub 1A en
  exploitant en leidinggevende van het horecabedrijf A.
   Appellant sub 1B was tot 9 november 2021 ook eigenaar,
  exploitant en leidinggevende van horecabedrijf B in
  ’s-Hertogenbosch. In de nacht van 14 op 15 december 2019 heeft in horecabedrijf [appellante sub 1A] een
  striptease-act plaatsgevonden zonder een daarvoor vereiste evenementenvergunning. Dit is voor de burgemeester aanleiding geweest om bij besluiten van
  16 maart 2020 de horecavergunningen voor de horecabedrijven in te trekken. Volgens de burgemeester voldoet appellant sub 1B niet aan de eis dat hij als leidinggevende van een horecabedrijf niet in enig opzicht van
  slecht levensgedrag is (art. 8 lid 1, aanhef en onder b,
  Drank- en Horecawet). Hieraan heeft de burgemeester
  meerdere feiten ten grondslag gelegd. De Afdeling verklaart het door appellante sub 1A en appellant sub 1B
  ingestelde hoger beroep ongegrond.141
  De Wet op de kansspelen
  De jurisprudentie van de Afdeling in de tweede helft van
  2022 is overzichtelijk. Er kan worden gewezen op een
  zaak, waarbij bij besluit van 3 december 2021 de raad
  van bestuur van de Kansspelautoriteit (hierna: Ksa) aan
  
  140 ABRvS 3 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2247, r.o. 5.2.
  141 ABRvS 7 december 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3620.
   TBS&H 2023 | nr. 1
  
  Holland Casino een last onder dwangsom heeft opgelegd. De Ksa heeft onderzoek verricht naar de website
  van Holland Casino, waarop Holland Casino onlinekansspelen aanbiedt. Volgens de Ksa wordt op deze website door middel van navigatieknoppen reclame gemaakt voor vestigingen van speelcasino’s. De Ksa stelt
  zich op het standpunt dat Holland Casino daarmee in
  strijd handelt met artikel 4.2 lid 5 Besluit kansspelen op
  afstand. Zij heeft daarom aan Holland Casino een last
  onder dwangsom opgelegd. Deze houdt in dat Holland
  Casino alle reclame- en wervingsactiviteiten voor (activiteiten in) vestigingen van Holland Casino op de (mobiele) website voor haar onlinekansspelaanbod moet
  verwijderen en verwijderd moet houden. Doet Holland
  Casino dat niet, dan verbeurt hij een dwangsom van
  maximaal € 25.000. Het bezwaar van Holland Casino tegen dit besluit heeft de Ksa ongegrond verklaard. De
  voorzieningenrechter van de Afdeling is onbevoegd om
  van het hoger beroep kennis te nemen. Het verzoek om
  voorlopige voorziening wordt daarom afgewezen.142
  De Opiumwet
  Naar aanleiding van de bekende Harderwijk-uitspraak
  (‘evenredigheidsbeginsel nieuwe stijl’)143 zijn in de
  tweede helft van 2022 de eerste uitspraken van de Afdeling verschenen, waarin toepassing is gegeven aan deze
  nieuwe toetsing. In een van deze zaken heeft de burgemeester van Best bij besluit van 5 oktober 2020 gelast de
  woning op het adres [locatie A] in Best te sluiten voor de
  duur van zes maanden. Bij aanvullend besluit van 26 oktober 2020 heeft de burgemeester een aanvullend besluit genomen waarin hij heeft aangegeven dat de sluiting ook geldt voor de kindstandplaats met nummer
  [locatie B]. Met ‘de woning’ wordt bedoeld: de woning
  met het bijbehorende erf op het adres [locatie A] en [locatie B] in Best. Appellanten wonen met hun drie minderjarige kinderen in de woning. De woning is een
  woonwagen. Op 14 september 2020 heeft de politie de
  woning doorzocht. In de woning zijn 32 XTC-pillen en
  16,9 g MDMA verpakt in enkele gripzakjes, een boksbeugel, verschillende enveloppen met bankbiljetten met
  een totaalbedrag van € 10.365,00 en een witte kunststof
  ton met daarin een groot gewicht aan muntgeld en diverse bankbiljetten aangetroffen. Dit blijkt uit een bestuurlijke rapportage van 23 september 2020. De burgemeester heeft daarop besloten om de woning, inclusief
  kindstandplaats, op grond van artikel 13b Opiumwet te
  sluiten. Ingevolge het Damoclesbeleid gemeente Best
  wordt bij een eerste constatering van harddrugs in een
  woning de woning voor de duur van vier maanden gesloten.  143 ABRvS 2 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:285, AB 2022/120, m.nt. M. van
  Zanten.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  en de hoeveelheid. De woning is met ingang van 18 november 2020 gesloten. Volgens de Afdeling is een sluiting voor de duur van zes maanden onevenredig in verhouding tot de met de sluiting te dienen doelen. Het
  betoog slaagt in zoverre. De Afdeling ziet aanleiding om
  zelf in de zaak te voorzien en te bepalen dat de woning
  voor de duur van vier maanden gesloten mocht worden.
   Deze duur komt overeen met de sluitingsduur die volgens het Damoclesbeleid wordt opgelegd na de eerste
  vondst van harddrugs in een woning.144
  In een andere zaak heeft de burgemeester van Rotterdam bij besluit van 17 oktober 2019 gelast om een appartement in Rotterdam voor de duur van zes maanden
  te sluiten. Appellante woonde met haar toenmalige
  echtgenoot in het appartement in Rotterdam. Zij huurden het appartement van woningcorporatie Havensteder. Op 14 juli 2019 ontving de politie een anonieme
  melding dat er mogelijk verdovende middelen en/of een
  aanzienlijk geldbedrag in een personenauto lagen. De
  politie heeft de auto met drie inzittenden, onder wie de
  toenmalige echtgenoot, staande gehouden en de auto
  doorzocht. Daarnaast heeft de politie het appartement
  en de bijbehorende kelderbox doorzocht. In een bestuurlijke rapportage van 7 augustus 2019 staat dat in de
  kelderbox een wasteil is aangetroffen die zwaar vervuild
  was met bruin poeder. In de wasteil lagen een eveneens
  met bruin poeder vervuilde pollepel en zeefje en een
  zakje met bruin poeder. De burgemeester heeft naar
  aanleiding hiervan bij het besluit van 17 oktober 2019
  op grond van artikel 13b lid 1 Opiumwet en overeenkomstig de Beleidslijn bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet Rotterdam 2019 gelast om het appartement voor de duur van zes maanden te sluiten. Twee
  dagen na het uitreiken van het besluit is het appartement feitelijk gesloten. De sluiting heeft geduurd tot en
  met 13 december 2019, omdat de voorzieningenrechter
  van de rechtbank bij uitspraak van die datum het besluit
  van 17 oktober 2019 heeft geschorst tot vier weken nadat op het bezwaar is beslist. Het door appellante gemaakte bezwaar heeft de burgemeester bij het besluit
  van 6 maart 2020 ongegrond verklaard. Tegelijk heeft hij
  besloten dat het appartement niet opnieuw feitelijk gesloten hoeft te worden. De rechtbank heeft dat besluit in
  stand gelaten. In hoger beroep overweegt de Afdeling
  dat de burgemeester het appartement op 17 oktober 2019 op grond van de destijds bekende informatie
  weliswaar heeft mogen sluiten, maar dat hij in het besluit op bezwaar niet had mogen volstaan met het in
  stand laten van de sluiting voor de duur van zes maanden. Op dat moment was immers bekend dat [appellante] geen verwijt trof en de gevolgen van de sluiting,
  waaronder een reëel risico op ontbinding van de huurovereenkomst en plaatsing op een zwarte lijst, alleen
  haar zouden treffen.  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  redig waren in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen. De rechtbank heeft dat niet onderkend.145
  Een andere zaak die interessant is om de revue te laten
  passeren is de zaak waarin de burgemeester van Tilburg
  bij besluit van 9 juni 2020 onder aanzegging van bestuursdwang heeft gelast de panden aan de Kooikerstraat 2 en 4 in Tilburg voor de duur van 24 maanden te
  sluiten. De panden aan de Kooikerstraat 2 en 4 in Tilburg zijn in eigendom van Het Laar en worden door Laar
  Investments B.V. en L&H Beheer en Administratie B.V.
   gehuurd. Laar Investments B.V. en L&H Beheer en Administratie B.V. zijn bestuurder van vier besloten vennootschappen die ieder voor zich een vestiging van coffeeshop The Grass Company in Tilburg dan wel Den
  Bosch exploiteren. Op 15 november 2019 heeft er in beide panden een bestuurlijke controle door gemeentelijke
  toezichthouders en de politie plaatsgevonden. Uit de
  bestuurlijke rapportage van 3 februari 2020 en het controleverslag van 20 november 2019 blijkt dat daarbij in
  een verborgen ruimte in de kelder van het pand aan de
  Kooikerstraat 4 121,88 kg gedroogde henneptoppen,
  44,94 kg hasjiesj, 42,98 kg voorgedraaide joints, 14 stuks
  voorgedraaide joints, 114 kg hennep-/hasjiesj-koekjes
  en 1.050 stuks joint-tips voor e-smokers zijn aangetroffen. De burgemeester heeft naar aanleiding van de aangetroffen softdrugs besloten om de panden met toepassing van artikel 13b lid 1 Opiumwet en de Beleidsregels
  artikel 13b van de Opiumwet (hierna: de Beleidsregel)
  voor de duur van 24 maanden te sluiten. Op grond van
  dat artikel is de burgemeester bevoegd tot het opleggen
  van een last onder bestuursdwang als in een lokaal of op
  een daarbij behorend erf een middel als bedoeld in lijst I
  of II van de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. De last tot sluiting
  van de panden is nog niet geëffectueerd. In afwijking
  van de rechtbank wordt de burgemeester door de Afdeling in het gelijk gesteld. De burgemeester heeft terecht
  betoogd dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld
  dat hij redelijkerwijs niet van zijn bevoegdheid gebruik
  heeft mogen maken. De burgemeester heeft zich redelijkerwijs op het standpunt kunnen stellen dat sluiting van
  het pand noodzakelijk was en niet onevenredig is in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen.146
  De volgende zaak kan ook niet onvermeld blijven. Bij besluit van 5 juli 2019 heeft de burgemeester van Asten
  onder aanzegging van bestuursdwang gelast twee loodsen op een adres in Asten met ingang van 15 juli 2019
  voor zes maanden te sluiten. Wederpartij is eigenaar van
  het perceel in Asten. Op het perceel bevinden zich diverse opstallen, waaronder een woning, een berging/garage, een machineberging/werkplaats en twee voormalige
  kippenschuren. De machineberging/werkplaats wordt
  hierna loods 2 genoemd. Een deel van de kippenschuren, in de gedingstukken door de burgemeester aangeduid als ‘grote kippenloods 3c’ wordt hierna loods 3 ge-
  
  145 ABRvS 26 oktober 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3076.
   146 ABRvS 7 september 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2614.
   TBS&H 2023 | nr. 1
  
  53
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  noemd. Loods 2 werd ten tijde van belang verhuurd aan
  [huurder 1] en [huurder 2]. Loods 3 werd ten tijde van
  belang verhuurd aan [huurder 3] en [huurder 4]. Van de
  verhuur van de loodsen zijn geen schriftelijke huurovereenkomsten opgesteld. Op 19 maart 2019 heeft een toezichthouder van de gemeente Asten op het perceel
  onderzocht of het perceel wordt gebruikt in overeenstemming met het bestemmingsplan. In hoger beroep
  overweegt de Afdeling dat de burgemeester bevoegd was
  de loodsen te sluiten, maar dat hij de sluitingsduur had
  moeten beperken tot drie maanden. Dit heeft de rechtbank ten onrechte niet onderkend. De Afdeling ziet aanleiding om zelf in de zaak te voorzien door het besluit
  van 5 juli 2019 te herroepen en te bepalen dat de loodsen voor de duur van drie maanden gesloten mochten
  worden.147
  
  54
  
  Daarnaast kan ook worden gewezen op een zaak waarbij
  bij besluit van 7 augustus 2019 de burgemeester van
  Veldhoven het bedrijfspand, bekend als [locatie 1] in
  Veldhoven, op grond van artikel 13b Opiumwet met ingang van 19 augustus 2019 voor 24 maanden heeft gesloten. Appellante is eigenaresse van een bedrijfspand
  aan De Run dat bestaat uit panddelen met de nummers
  [locatie 2], [locatie 1] en [locatie 3] in Veldhoven. Vanaf
  de wegzijde gezien liggen nummers [locatie 3] en [locatie 2] naast elkaar, met elk een eigen toegangsdeur. Achter nummer [locatie 2] ligt nummer [locatie 1]. Nummer
  [locatie 1] heeft een toegangsdeur aan de achterkant
  van het pand. De delen met de verschillende nummers
  zijn gescheiden van elkaar met een muur. [huurder]
  huurde het deel van het bedrijfspand met nummers [locatie 2] en [locatie 1]. [huurder] heeft het deel met nummer [locatie 1] van 1 maart 2018 tot 29 mei 2019 onderverhuurd aan [persoon]. Een gedeelte van het pand met
  nummer [locatie 1] gebruikte hij nog wel zelf. De burgemeester heeft aanleiding gezien om het pand met nummer [locatie 1] (hierna: het pand) te sluiten op grond
  van artikel 13b lid 1 Opiumwet. In het Damoclesbeleid
  gemeente Veldhoven (Handhavingsbeleid op artikel 13b
  Opiumwet) (hierna: het Damoclesbeleid) heeft de burgemeester uiteengezet hoe hij van deze bevoegdheid
  gebruik maakt.  S.K. Hooijer.
  TBS&H 2023 | nr. 1
  
  Afdeling ziet aanleiding om zelf in de zaak te voorzien
  en te bepalen dat het pand voor de duur van twaalf
  maanden gesloten mocht worden. Deze duur komt overeen met de sluitingsduur die volgens het Damoclesbeleid wordt opgelegd na de eerste vondst van harddrugs
  in een pand.148
  Tot slot wordt nog gewezen op drie zaken waarbij de
  burgemeester in het ongelijk wordt gesteld, omdat sprake is van strijd met het rechtszekerheidsbeginsel,149 een
  sluiting voor de duur van 52 weken onevenredig is in
  verhouding tot de met de sluiting te dienen doelen150 en
  omdat de burgemeester geen gebruik heeft mogen maken van zijn bevoegdheid tot sluiting van de woning.151
  Daarnaast werd de burgemeester in een andere zaak wel
  in het gelijk gesteld door de Afdeling, omdat de burgemeester, anders dan de rechtbank heeft geoordeeld, op
  grond van artikel 13b lid 1 Opiumwet wel bevoegd was
  om wederpartij een last onder dwangsom op te leggen.152
  
  Europees strafrecht
  Verzorgd door mr. dr. S.S. Buisman en mr. dr. W.S. de Zanger
  Inleiding
  Er zijn het afgelopen halfjaar weinig ontwikkelingen geweest op het gebied van het Europees strafrecht die relevant zijn voor het bijzonder strafrecht. Veel van de
  (veelal eerder in deze kroniek gesignaleerde) wetgevingsinitiatieven zitten nog in de pijplijn en zijn nog in
  behandeling.
   Algemene ontwikkelingen
  •
  AML rulebook
  In eerdere edities van deze kroniek hebben wij reeds gewezen op het voorstel voor een Europees ‘rulebook’ ter
  versterking van de preventie van witwassen en terrorismefinanciering.153 Onderdeel van dit pakket aan wetgeving zijn een voorstel voor een EU-anti-witwasverordening en een nieuwe richtlijn (AMLD6). Op 7 december 2022 is een belangrijke volgende stap gezet in dit
  wetgevingsproces: de Raad van de Europese Unie heeft
  op die datum zijn standpunt bepaald over de genoemde
  voorstellen voor een anti-witwasverordening en een
  nieuwe richtlijn. Op verschillende punten heeft de raad
  wijzigingen aangebracht in de voorstellen, onder andere
  waar het gaat om maatregelen voor cliëntenonderzoek
  door aanbieders van cryptoactivadiensten en regels
  
  148 ABRvS 6 juli 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1910.
  149 ABRvS 31 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2544.
  150 ABRvS 6 juli 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1911.
  151 ABRvS 6 juli 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1913.
  152 ABRvS 2 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3149.
  153 Zie H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Tweede helft
  2021’, TBS&H 2022, p. 72; H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Eerste helft 2020, TBS&H 2020, p. 214; H.J.B. Sackers, ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Tweede helft 2020’, TBS&H 2021, p. 82.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  voor uiteindelijk begunstigden (UBO’s).154 Hiermee gaan
  deze (vergaande) wetgevingsvoorstellen een nieuwe
  fase in. Het woord is nu aan het Europees Parlement.
   •
  
  Voorstel voor een Richtlijn betreffende de definitie van
  strafbare feiten en sancties voor de schending van
  beperkende maatregelen van de Unie
  In de vorige Kroniek ondernemingsstrafrecht155 (eerste
  helft 2022) berichtten wij reeds over het voorstel om het
  schenden van EU-sancties aan te merken als EU-misdrijf. In navolging van dit voorstel om artikel 83 lid 1
  VWEU uit te breiden, heeft de Europese Commissie ook
  een voorstel gedaan om de definitie van strafbare feiten
  en sancties voor de schending van beperkende maatregelen van de Unie vast te stellen.156 De Commissie hoopt
  op deze wijze een eenvoudige rechtsbasis onder artikel 83 lid 1 VWEU te verkrijgen.
  Het voorstel tot een richtlijn beoogt de definities van
  strafbare feiten die verband houden met de beperkende
  maatregelen op elkaar af te stemmen, te zorgen voor
  sanctietypes en -niveaus voor deze strafbare feiten,
  grensoverschrijdend onderzoek en grensoverschrijdende vervolging te bevorderen, en de doeltreffendheid van
  nationale handhavingsketens te bevorderen. Dat een
  dergelijke uniformering wenselijk kan zijn blijkt wel uit
  het feit dat de EU momenteel 40 verschillende regelingen kent inzake sancties voor schending van beperkende maatregelen van de Unie.
   De richtlijn wordt van toepassing op schendingen van
  beperkende maatregelen, zoals de bevriezing van tegoeden en economische middelen, een verbod op het beschikbaar stellen van tegoeden en economische middelen, en een verbod op de binnenkomst of doorreis via het
  grondgebied van een lidstaat van de EU, die zijn vastgesteld op basis van artikel 29 VEU of artikel 25 VWEU
  (art. 2). Een schending van deze maatregelen wordt in
  deze richtlijn aangemerkt als strafbaar feit, waarbij gedacht kan worden aan omzeiling van de maatregelen,
  inbreuken op de voorwaarden van de door de bevoegde
  autoriteit verstrekte vergunningen om bepaalde activiteiten te verrichten die – zonder vergunning – door de
  beperkende maatregelen verboden zijn (art. 3). Het leveren van goederen en diensten voor dagelijks gebruik,
  bestemd voor persoonlijk gebruik door aangewezen natuurlijke personen, zijn van de strafbaarstelling uitgesloten wanneer zij duidelijk zijn bestemd om te voorzien
  in de fundamentele menselijke behoeften van deze
  personen. Hetzelfde geldt voor de verstrekking van humanitaire hulp. In artikel 5 t/m 10 zijn vervolgens de
  strafrechtelijke sancties voor natuurlijke personen en
  rechtspersonen opgenomen, alsmede verzachtende en
  verzwarende omstandigheden.
  154 Zie https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15517-2022-INIT/
  en/pdf.
  155 H.J.B. Sackers, ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Eerste helft 2022’, TBS&H
  2022, p. 265-266.
  156 Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de definitie van strafbare feiten en sancties voor de schending
  van beperkende maatregelen van de Unie, COM(2022) 684 final.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009001005
  
  Jurisprudentie
  •
  Ne bis in idem
  In januari 2022 wordt HF – een Servische staatsburger,
  gearresteerd in Duitsland op basis van een zogenoemde
  red notice die op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten was gepubliceerd door Interpol. Daarop verzoeken
  de Amerikaanse autoriteiten om uitlevering van HF met
  het oog op de strafvervolging wegens fraudemisdrijven.
  