text: •
  Computervredebreuk
  In tegenstelling tot DDoS-aanvallen is er in de eerste
  helft van 2023 weer een veelvoud aan gepubliceerde uit-
  
  190 ‘DDoS-aanval zorgt voor problemen bij websites van de Rechtspraak’,
  Rechtspraak.nl 10 november 2021.
  191 ‘Ddos-aanval zorgt op aantal scholen voor vertraging bij eindexamenuitslagen’, NU.nl 14 juni 2023.
  192 ‘Pro-Russische hackers legden websites Nederlandse havens plat’, NOS.
  nl 14 juni 2023.
  TBS&H 2023 | nr. 4
  
  213
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  214
  
  spraken met betrekking tot computervredebreuk, in
  deze kroniek wordt een selectie besproken.193
  
  deze handelingen nog rechtmatige werkzaamheden
  voor de directeur heeft verricht.
   Te beginnen met een arrest van de Hoge Raad met betrekking tot computervredebreuk.194 De vraag die in dit
  arrest centraal staat, is of de verdachte met behulp van
  een ‘valse sleutel’, namelijk door onbevoegd gebruik te
  maken van een inlogcode en inlognaam, is binnengedrongen in de server van het bedrijf waarbij hij werkzaam was en daardoor computervredebreuk heeft gepleegd. De termen ‘valse sleutel’ en ‘binnendringen’
  staan centraal. De Hoge Raad start met de definitie van
  ‘binnendringen’ en verwijst naar het arrest van 30 november 2021195 en stelt dat uit de totstandkomingsgeschiedenis van artikel 138ab Sr moet worden afgeleid
  dat van ‘binnendringen’ sprake is wanneer toegang tot
  een (deel van een) geautomatiseerd werk wordt verschaft tegen de onmiskenbare wil van de rechthebbende. De Hoge Raad oordeelt dat de opvatting van het hof
  Den Haag, die inhoudt dat de verdachte het geautomatiseerde werk inderdaad met behulp van een ‘valse sleutel’ is binnengedrongen, niet onbegrijpelijk is. Namelijk,
  de verdachte had aan de directeur van het bedrijf waarbij hij werkzaam was laten weten dat hij niets meer voor
  hem wilde doen, om vervolgens ruim 45 keer in te loggen op de server van dit bedrijf en hier informatie te verzamelen over de ontslagprocedure tegen een voormalig
  werknemer van dit bedrijf. Hierbij had verdachte inzage
  in een groot aantal gegevens die geen verband hielden
  met zijn werkzaamheden bij het bedrijf. Hij heeft deze
  gegevens overgenomen om ze ter beschikking te stellen
  aan de voormalig werknemer en zijn advocaat. Dit ging
  in tegen de onmiskenbare wil van de directeur (en het
  bedrijf). Aan dit oordeel doet volgens de Hoge Raad niet
  af dat het hof niet heeft uitgesloten dat de verdachte na
  
  In de periode van januari tot en met juni 2023 hebben
  verschillende rechtbanken geoordeeld over een verdenking van computervredebreuk. Hierbij zijn weer de nodige uitspraken geweest over ambtsdragers en andere
  functionarissen van de overheid die betrokken zijn bij
  computervredebreuk. Deze uitspraken waren alle in de
  context van een ambtenaar die misbruik maakte van
  diens rechtmatig verkregen inloggegevens en zo toch
  wederrechtelijk in geautomatiseerde werken binnendrong. Zo was er de veroordeling van een belastingambtenaar wegens het meermaals opzettelijk en wederrechtelijk binnendringen in een of meer delen van
  servers van de Belastingdienst met behulp van valse
  sleutels.196 De verdachte had in de applicatie ‘Klantbeeld’ bevragingen verricht voor privédoeleinden.  193 HR 18 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:610, NJB 2023/1176; Rb. Amsterdam 17 januari 2023 ECLI:NL:RBAMS:2023:144; Rb. Den Haag 19 januari 2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:504; Rb. Noord-Holland 26 januari 2023,
  ECLI:NL:RBNHO:2023:1026; Rb. Noord-Nederland 7 februari 2023, ECLI:
  NL:RBNNE:2023:476; Rb. Limburg 8 februari 2023, ECLI:NL:RBLIM:2023:
  1008; Rb. Overijssel 14 februari 2023, ECLI:NL:RBOVE:2023:551 en ECLI:
  NL:RBOVE:2023:552; Rb. Midden-Nederland 22 februari 2023, Rb. Midden-Nederland 22 februari 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:713; Rb. Amsterdam 24 februari 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:989; Rb. Zeeland-West-Brabant 28 februari 2023, ECLI:NL:RBZWB:2023:1290; Hof Amsterdam
  23 maart 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:740; Hof Den Haag 31 maart 2023,
  ECLI:NL:GHDHA:2023:625; Rb. Den Haag 3 april 2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:4676; Rb. Gelderland 8 mei 2023, Rb. Amsterdam 19 juni 2023,
  ECLI:NL:RBAMS:2023:3748; ECLI:NL:RBGEL:2023:2639; Rb. Amsterdam 22 juni 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:3868; Rb. Noord-Nederland
  22 juni 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:2494; Rb. Noord-Holland 29 juni 2023,
  ECLI:NL:RBNHO:2023:6077.
  194 HR 18 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:610, NJB 2023/1176.
  195 HR 30 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1691, NJ 2022/54, m.nt. J.M.
  ten Voorde, onder 2.3.3.
  De totstandkomingsgeschiedenis waarnaar de Hoge Raad verwijst is als
  volgt. Art. 138a (oud) Sr is ingevoerd bij Wet van 23 december 1992 tot
  wijziging van het Wetboek van Strafrecht en van het Wetboek van Strafvordering in verband met de voortschrijdende toepassing van informatietechniek (Wet computercriminaliteit), Stb. 1993, 93. In de memorie van
  toelichting is aangegeven dat het wetsvoorstel uitvoering geeft aan het
  rapport ‘Informatietechniek en strafrecht’ van de Commissie computercriminaliteit (Commissie-Franken). Pagina 59 en 60 van dit rapport zijn
  relevant.
   TBS&H 2023 | nr. 4
  
  De rechtbank Limburg kwam tot de veroordeling van
  een politieagent. De verdachte heeft zich in 2017 en
  2020 schuldig gemaakt aan schending van zijn ambtsgeheim en computervredebreuk.197 In de eerste instantie
  had zijn nicht een aanrijding gehad, maar kreeg zij geen
  gehoor bij de tegenpartij en werd de verdachte gevraagd
  het opgegeven telefoonnummer te controleren aan de
  hand van het gefotografeerde kenteken. In het tweede
  voorval had een vriend van de verdachte onenigheid
  met de leraar van diens zoon en vroeg hem een privéadres te achterhalen aan de hand van verschillende
  gefotografeerde kentekens. Verdachte heeft in beide gevallen de gevraagde informatie opgezocht en doorgespeeld. De rechtbank oordeelde dat de verdachte niet
  alleen de privacy van burgers heeft geschaad, maar ook
  afbreuk heeft gedaan aan het vertrouwen van burgers in
  de politie. Omdat de verdachte al veel negatieve gevolgen heeft ervaren van de strafrechtelijke vervolging (nu
  hij vooralsnog niet in aanmerking komt voor een Verklaring Omtrent het Gedrag en het daardoor moeilijk blijkt
  een (nieuwe) baan te vinden en zijn huidige te behouden), oordeelde de rechtbank dat een taakstraf van
  
  196 Rb. Amsterdam 17 januari 2023 ECLI:NL:RBAMS:2023:144.
  197 Rb. Limburg 8 februari 2023, ECLI:NL:RBLIM:2023:1008.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  40 uur passend was. De rechtbank Overijssel veroordeelde vervolgens op 14 februari 2023 twee politieagenten
  tot een gevangenisstraf van 34 dagen en taakstraffen
  van 240 respectievelijk 180 uur voor het schenden van
  hun ambtsgeheim en computervredebreuk.198 De rechtbank stelt met betrekking tot beide verdachten vast dat
  onbevoegd gebruik is gemaakt van de servers van de politie. Hiermee is in geautomatiseerde werken binnengedrongen met behulp van valse sleutels, namelijk door
  onbevoegd gebruik te maken van een gebruikersnaam
  en wachtwoord en zich hiermee toegang te verschaffen
  tot deze servers met een ander doel dan waarvoor de gebruikersnaam en het wachtwoord ter beschikking stonden en dan waarvoor die toegang was toegestaan. Door
  zich niet als integer politieambtenaar te hebben gedragen, hebben beide verdachten het vertrouwen in en het
  aanzien van de politie zeer ernstig geschaad. De rechtbank maakte hierbij uitdrukkelijk kenbaar dat een ‘onkreukbaar politiekorps (…) voor het functioneren van de
  rechtsstaat een absoluut vereiste [is]’. De taakstraf van
  een van de politieagenten viel hoger uit dan die van zijn
  medeverdachte, omdat ten aanzien van hem ook is bewezen dat hij de informatie doorspeelde naar personen
  die onderdeel uitmaakten van een criminele organisatie.
   Ook de militaire kamer van de rechtbank Gelderland
  kwam tot de veroordeling van een verdachte voor computervredebreuk.199 De verdachte was werkzaam bij de
  Koninklijke Marechaussee (KMar) en had in deze hoedanigheid toegang tot het politie-informatiesysteem BVIIB. Hij heeft zijn KMar-account gebruikt om in dit informatiesysteem informatie over zijn voormalige partner,
  en tevens het slachtoffer, te achterhalen. De bevragingen die hij hieromtrent gedaan heeft, hebben geen relatie met zijn werk. Hij heeft deze bevragingen dan ook
  gedaan met een ander doel dan waarvoor zijn account
  aan hem ter beschikking stond, terwijl hem bekend was
  dat dit verboden was. Hiermee heeft hij volgens de
  rechtbank de beveiliging van het politie-informatiesysteem doorbroken met een ander doel dan het uitvoeren
  van zijn werkzaamheden. Daarmee is hij meermalen een
  geautomatiseerd werk binnengedrongen met behulp
  van een valse sleutel en heeft hij zich schuldig gemaakt
  aan computervredebreuk. Tezamen met zijn veroordeling voor belaging is aan de verdachte een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden, een taakstraf
  van 180 uur en een vrijheidsbeperkende maatregel voor
  de duur van vijf jaar opgelegd.
  Ten slotte is het vonnis van de rechtbank MiddenNederland nog noemenswaardig. Hier stond een medewerker van de GGD terecht wegens valsheid in geschrifte en computervredebreuk.200 De verdachte heeft als een
  medewerker van de GGD samen met anderen meerdere
  valse coronavaccinatiebewijzen aangemaakt. Een oplet198 Rb. Overijssel 14 februari 2023, ECLI:NL:RBOVE:2023:551 en ECLI:NL:
  RBOVE:2023:552.
  199 Rb. Gelderland 8 mei 2023, ECLI:NL:RBGEL:2023:2639.
  200 Rb. Midden-Nederland 22 februari 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:713.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  tende ‘buddy’ constateerde afwijkende vaccinatieregistraties op een tijdstip dat dit nog niet mogelijk was en
  het viel hem op dat de verdachte twee personen registreerde op een dag dat hij niet was ingepland in het werkrooster. Uit de gegevens van de GGD blijkt dat verdachte in het CoronIT-systeem van de GGD de dossiers van
  de afnemers opende en gegevens veranderde en toevoegde. Daarna informeerde hij de afnemers dat hun
  vaccinatiestatus was gewijzigd. De rechtbank komt tot
  een bewezenverklaring en veroordeelt de verdachte tot
  een voorwaardelijke gevangenisstraf van negen maanden, een taakstraf van 240 uur en een geldboete van
  € 900.
   Een andere trend – waar de Nederlandse Vereniging van
  Banken vorig jaar al een waarschuwing over afgaf – is
  computervredebreuk d.m.v. helpdeskfraude. De NVB
  kreeg steeds meer meldingen dat criminelen zich voordoen als medewerker van een bank. Een interessante
  uitspraak hierover is die van de rechtbank Noord-Nederland, waarbij de verdachte is veroordeeld voor computervredebreuk in een feitencomplex van helpdeskfraude.201 De rechtbank leidt uit een veelvoud van aangiftes af dat de aangevers zijn gebeld door een
  zogenaamde bankmedewerker die hen vertelde dat er
  een probleem was met hun bankrekening. De aangevers
  zouden de ‘bankmedewerker’ moeten helpen het probleem op te lossen, waarvoor ze een Remote Access Tool
  (RAT) moesten installeren zodat de ‘bankmedewerker’
  kon meekijken in de internetbankierenomgeving. Vervolgens werd geld overgemaakt naar een andere rekening zodat de aangevers hier niet meer over konden beschikken. De rechtbank bouwt de bewezenverklaring als
  volgt op: de telefoons en telefoonnummers die zijn gebruikt bij deze feiten zijn op verschillende manieren
  naar de verdachte te herleiden, ze stralen veelal masten
  aan in de woonplaats van de verdachte, het privételefoonnummer van de verdachte was vaak in de directe
  omgeving van de telefoon waarmee de feiten gepleegd
  zijn, een van de telefoons was te koppelen aan de woning van de verdachte en de verdachte was thuis op het
  moment waarop de telefoongesprekken werden gevoerd.
   Daarbij stopten de gesprekken wanneer de verdachte
  zijn woning verliet en werden deze hervat wanneer de
  verdachte weer thuis was. Ook beschikte de verdachte
  over PayPal-accounts en telefoons die zijn gelinkt aan
  fraude. Tot slot zijn er aanwijzingen dat de verdachte
  over meer geld beschikte dan hij op een legale manier
  kon uitleggen. Dit schreeuwt om een aannemelijke verklaring van de verdachte, die hij niet heeft gegeven. De
  rechtbank acht het bewezen dat de verdachte in vereniging met een of meer anderen in een (gedeelte van) een
  geautomatiseerd werk, namelijk een webserver van een
  bank met daarop het internetbankieren en/of het computersysteem van verschillende personen, is binnengedrongen met behulp van een valse sleutel en/of het aannemen van een valse hoedanigheid, namelijk door
  gebruik te maken van onrechtmatig verkregen inlog201 Rb. Noord-Nederland 7 februari 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:476.
  TBS&H 2023 | nr. 4
  
  215
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  gegevens van internetbankieren en door deze personen
  onder valse voorwendselen te bewegen tot het installeren van een RAT, waardoor verdachte en/of zijn medeverdachte toegang verkregen tot de computersystemen
  van de personen en de zich daarop bevindende onlinebankierenpagina’s. Hiermee acht de rechtbank (onder
  meer) medeplegen van computervredebreuk bewezen.
  De verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf
  van 54 maanden.
   216
  
  Een andere zaak waarbij een verdachte via klanten in de
  servers van verschillende banken is binnengedrongen,
  leidde tot de veroordeling van een verdachte waarbij 120
  uur taakstraf werd opgelegd.202 De rechtbank oordeelt
  dat de verdachte de servers van ABN AMRO, Volksbank,
  ING en Rabobank is binnengedrongen. Verschillende
  van de klanten van deze banken hebben aangegeven het
  slachtoffer te zijn geworden van fraude, waarbij de
  fraudeurs hun inloggegevens hebben bemachtigd en
  hiermee hebben ingelogd op hun bankomgeving. Het
  IP-adres waarmee deze klanten waren benaderd komt
  overeen met het IP-adres waarmee de verdachte veelvuldig in zijn eigen bankomgeving heeft ingelogd, waardoor de verdachte aan dit IP-adres kan worden gekoppeld. De verdachte heeft hiervoor geen aannemelijke
  verklaring gegeven. Hiermee acht de rechtbank bewezen
  dat de verdachte in geautomatiseerde werken is binnengedrongen, namelijk servers van bovengenoemde banken, waarop bankrekeningen en internetbankierenaccounts, digitale bankomgevingen en mobiele internetbankierenapplicaties bereikbaar zijn. Dit heeft hij
  gedaan met behulp van een valse sleutel en door het
  aannemen van een valse hoedanigheid, namelijk door in
  te loggen in de internetbankierenomgevingen van die
  banken terwijl hij zich voordeed als de rechtmatige gebruikers van de inloggegevens.
   Een zaak bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant waarin
  een verdachte werd veroordeeld voor een poging tot
  computervredebreuk is interessant, omdat de rechtbank
  nadere uitleg geeft van het begrip ‘geautomatiseerd
  werk’.203 De verdachte is in loondienst geweest van het
  bedrijf van het slachtoffer. Na het beëindigen van het
  dienstverband van verdachte heeft hij geprobeerd in te
  loggen op een onlineportaal en op een e-mailadres van
  het slachtoffer en heeft hij verschillende onlineaankopen gedaan op de accounts en op rekening van het
  slachtoffer. Van belang voor de veroordeling is dat het
  IP-adres waar vanuit deze handelingen zijn verricht,
  zijn te koppelen aan de verdachte. De rechtbank verwerpt het verweer van de verdediging dat de onlineomgevingen van de bedrijven waar de verdachte heeft geprobeerd in te loggen niet kunnen worden aangemerkt
  als een geautomatiseerd werk. Krachtens artikel 80sexies
  Sr is een geautomatiseerd werk ‘een apparaat of groep
  van onderling verbonden of samenhangende apparaten,
  waarvan er één of meer op basis van een programma auto-
  
  202 Rb. Amsterdam 24 februari 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:989.
  203 Rb. Zeeland-West-Brabant 28 februari 2023, ECLI:NL:RBZWB:2023:1290.
  TBS&H 2023 | nr. 4
  
  matisch computergegevens verwerken’. De rechtbank leidt
  hieruit af dat onder een geautomatiseerd werk steeds
  een (onderdeel van) een fysiek apparaat is begrepen.
   Hierbij gaat het om hardware en dus niet om software,
  zoals programma’s of websites. Echter, een website
  moet zijn ondergebracht op een geautomatiseerd werk
  (een server). Daarmee bestaat een functioneel verband
  tussen een website en een geautomatiseerd werk. De
  rechtbank gaat ervan uit dat activiteiten op een actieve
  website activiteiten op de achterliggende server impliceren en dat daarmee sprake is van een geautomatiseerd
  werk. De rechtbank is daarmee van oordeel dat de verdachte gepoogd heeft binnen te dringen in een geautomatiseerd werk, namelijk een onlineomgeving en het
  account van het slachtoffer en het netwerk van verschillende bedrijven, met behulp van een valse sleutel, namelijk door onrechtmatig gebruik te maken van de inlognaam en het wachtwoord van het slachtoffer en door
  het aannemen van een valse hoedanigheid. De verdachte heeft geprobeerd in te loggen door de inloggegevens
  van het slachtoffer in te vullen en te verzenden, zonder
  dat de uitvoering van dit misdrijf is voltooid. De verdachte is onder meer veroordeeld voor computervredebreuk en heeft een taakstraf van 150 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van één week met een
  proeftijd van twee jaar opgelegd gekregen.
  Ten slotte is er een relevante uitspraak van de rechtbank
  Noord-Holland waarbij sprake was van computervredebreuk en het vervolgens pogen af te persen van de
  slachtoffers.204 De rechtbank Noord-Holland veroordeelde de verdachte voor het meermalen plegen van
  computervredebreuk nadat hij de Snapchat socialmedia-accounts, oftewel geautomatiseerde werken, van
  verschillende personen is binnengedrongen. Hierbij
  heeft hij de toegang tot deze accounts verkregen door
  een valse sleutel, namelijk door valse Snapchatberichten te verzenden naar deze personen. Door het klikken
  op een link werden zij naar een valse phishingwebsite
  geleid, waar zij hun Snapchat-inloggegevens invoerden.
  De verdachte heeft vervolgens met deze gegevens ingelogd op hun accounts en heeft daar gegevens, bestaande
  uit privéfoto’s en video’s, voor zichzelf overgenomen.
   Daarbij heeft hij onder meer gepoogd zijn slachtoffers af
  te persen, te bedreigen en af te dreigen. De verdachte is
  veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf
  van 44 dagen (minus voorlopige hechtenis), een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden en een
  taakstraf van 240 uur.
  •
  Malware
  De rechtbank Noord-Nederland heeft een verdachte
  veroordeeld voor medeplegen computervredebreuk in
  een zaak waarbij phishingmails met daarin een valse
  DigiD-link zijn verzonden en komt daarnaast tot een
  veroordeling voor het bezit van malware.205 De verdachte is samen met een medeverdachte binnengedrongen
  
  204 Rb. Noord-Holland 29 juni 2023, ECLI:NL:RBNHO:2023:6077.
  205 Rb. Noord-Nederland 22 juni 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:2494.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  in een geautomatiseerd netwerk, namelijk de systemen
  van Logius en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO),
  waarop zich de Mijn DUO-accounts van verschillende
  personen bevonden. De verdachte en medeverdachte
  zijn als volgt te werk gegaan. Zij hebben phishingmails
  met daarin een link naar een valse inlogpagina van
  DigiD verzonden naar ongeveer 650 e-mailadressen,
  waardoor de personen die deze links hebben ontvangen
  zijn bewogen om in te loggen in hun Mijn DUO-account
  en hierdoor hun inloggegevens ter beschikking te stellen aan verdachte en medeverdachte. Met de verkregen
  inloggegevens is vervolgens door de verdachte en medeverdachte ingelogd op de Mijn DUO-accounts van deze
  personen. Hiermee is binnengedrongen in de computersystemen en server van Logius en DUO, oftewel een
  geautomatiseerd netwerk. Dit is gedaan met inloggegevens waartoe de verdachte en medeverdachte niet bevoegd waren deze te gebruiken en door zich voor te doen
  als rechtmatige gebruikers van Mijn Duo-accounts,
  waardoor sprake is van een valste sleutel en een valse
  hoedanigheid. Daarbij hebben de verdachten betaal- en
  contactgegevens gewijzigd op die accounts en leningen
  aangevraagd of gewijzigd en/of bankrekeningnummers
  gewijzigd waarop DUO geldbedragen moest storten,
  waarbij ze zich voordeden als de rechtmatige gebruiker
  van deze accounts. Hiermee kan computervredebreuk
  bewezen worden verklaard. Tevens veroordeelt de rechtbank de verdachte op grond van artikel 139d lid 2 Sr. De
  rechtbank oordeelt dat de verdachte een technisch
  hulpmiddel voorhanden heeft gehad dat hoofdzakelijk
  geschikt en/of ontworpen is tot het plegen van een misdrijf als in artikel 138ab lid 1 Sr, terwijl hij het oogmerk
  had daarmee dat misdrijf te plegen. Namelijk: de verdachte had op twee mobiele telefoons en op een laptop
  (oftewel gegevensdragers) phishingpanels/-sites/-software/php-scripts waarmee gegevens van personen
  worden verkregen en verwerkt om deze gegevens te gebruiken om onrechtmatig in te loggen. Daarbij had de
  verdachte met hetzelfde oogmerk verschillende gehackte e-mailadressen en wachtwoorden (oftewel een computerwachtwoord) voorhanden waarmee toegang kon
  worden verkregen tot een geautomatiseerd werk.
   Een bijzondere zaak deed zich voor bij de rechtbank
  Noord-Nederland, hier stond een minderjarige verdachte terecht voor het vervaardigen en verspreiden van diverse phishingpanels (‘software waarmee het mogelijk is
  om websites te maken die nagenoeg gelijk zijn aan de inlogpagina’s van de internetbankieromgeving van banken.
  Voor de beheerder van het panel is het mogelijk om met op
  die websites ingevoerde gegevens, zoals bijvoorbeeld bankrekeningnummer, pasnummer en autorisatiecodes, de controle te krijgen over bankrekeningen en daarmee betalingen te doen’).206 Deze panels maken het mogelijk om op
  grote schaal fraude te plegen, waarmee in potentie een
  grote financiële schade kan worden aangericht. De verdachte heeft hierdoor volgens de rechtbank fraude gefaciliteerd, hij voorzag namelijk meerdere personen van
  206 Rb. Noord-Nederland 3 april 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:1302.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  zijn panels en verstrekte hierbij zelfs een instructie. Ook
  heeft hij persoons- en accountgegevens voorhanden gehad en via Telegram aangeboden aan anderen. Uit het
  strafdossier komt naar voren dat verdachte dit op grote
  schaal heeft gedaan. De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke jeugddetentie van drie maanden en een taakstraf van 120 uur.
   Tot slot wordt in dit onderdeel een vrijsprekend vonnis
  van de rechtbank Amsterdam behandeld.207 In deze zaak
  zijn bij de verdachte phishingwebsites en software aangetroffen waarmee zogenoemde seed phrases (die bestaan uit 12-24 willekeurige woorden en dienen als
  back-up van een crypto-wallet om de cryptocurrency’s
  in een wallet te kunnen herstellen) kunnen worden verkregen die toegang geven tot cryprovalutawallets. De
  rechtbank is echter van oordeel dat deze middelen niet
  hoofdzakelijk geschikt of bedoeld zijn om computervredebreuk mee te plegen. Er is geen sprake van dat een
  geautomatiseerd werk of een deel daarvan kan worden
  binnengedrongen, zoals wel noodzakelijk voor een veroordeling voor computervredebreuk. De rechtbank verwijst naar de wetsgeschiedenis van artikel 80sexies Sr,
  waaruit volgt dat bij een geautomatiseerd werk uitsluitend moet worden gedacht aan fysieke apparaten en
  niet aan onstoffelijke zaken.208 In dit geval is sprake van
  een onstoffelijke zaak, namelijk een cryptovalutawallet,
  een digitale portemonnee voor cryptovaluta. Daarbij
  heeft de wetgever omtrent artikel 138ab Sr gesteld dat
  het bij deze bepaling niet gaat om de bescherming van
  gegevens, maar van het voorwerp waarin de gegevens
  zich bevinden.209
  •
  Phishing (en online-oplichtingspraktijken)
  En last but not least zijn er uiteraard enkele uitspraken te
  noemen in het kader van phishing en andere digitale
  oplichtingspraktijken. Waar de rechtbank Amsterdam
  de verdachte in het vorige onderdeel nog vrijsprak van
  onder andere het bezitten van een technisch hulpmiddel dat geschikt is om computervredebreuk mee te plegen, werd dezelfde verdachte wel veroordeeld voor
  phishing, of meer specifiek voor het voorhanden hebben
  gehad en hebben verworven van phishingwebsites,
  phishingmails en bestanden met seed phrases waarvan
  verdachte wist dat die bestemd waren tot het plegen van
  (onder meer) een in artikel 312 Sr omschreven misdrijf,
  voor zover deze feiten betrekking hebben op de verkrijging van een niet-contant betaalinstrument.210 Bij de
  verdachte zijn phishingwebsites en -mails en seed
  phrases gevonden die bestemd zijn tot het plegen van
  oplichting. Hiermee maakt verdachte zich schuldig aan
  phishing. De rechtbank overweegt dat hieraan niet afdoet dat niet kan worden vastgesteld dat sprake is geweest van een voltooide phishingwebsite, het hoeft niet
  
  207 Rb. Amsterdam 19 juni 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:3748.
   208 Kamerstukken II 1991/92, 21551, nr. 3, p. 5 en 6 en Kamerstukken II 2018/19,
  34372, nr. 3, p. 85 e.v.
  209 Zie o.m. Kamerstukken II 1990/91, 21551, nr. 6, p. 8-9 en Kamerstukken II
  1998/99, 26671, nr. 3, p. 32-33.
  210 Rb. Amsterdam 19 juni 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:3748.
  TBS&H 2023 | nr. 4
  
  217
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  om een ‘volledig gereed en werkend geheel’ te gaan. Ook
  verwerpt de rechtbank het verweer dat geen sprake zou
  zijn van (voorwaardelijk) opzet. De bestanden, die gegevens bevatten die in combinatie met elkaar geschikt zijn
  om betaalinstrumenten te stelen, zijn aangetroffen op
  gegevenshouders in de woning van de verdachte en in
  beslag genomen. Daarbij wist verdachte waarvoor de gegevens bestemd waren en heeft hij deze gebruikt om
  cryptovaluta te stelen. De verdachte is veroordeeld tot
  een gevangenisstraf van 36 maanden, waarvan twaalf
  maanden voorwaardelijk.
   218
  
  Bij de rechtbank Den Haag stond een 24-jarige man terecht voor een feitencomplex rondom phishing. Hij
  heeft samen met anderen een betaalfraudepanel verworven waarmee het mogelijk is om websites na te
  maken die gelijk zijn aan de inlogpagina’s van de internetbankieromgeving van banken. Hiermee werden
  slachtoffers opgelicht en bestolen. De modus operandi
  was het sturen van een link per sms of het adverteren op
  Google van een link, die slachtoffers leidde naar een
  website die leek op die van hun bank of een andere
  dienst. Met daar ingevoerde gegevens werd ingelogd op
  de internetbankieromgeving van de slachtoffers. Buitgemaakt geld werd weggesluisd naar cryptowallets van
  derden. Verdachte maakte deel uit van een criminele organisatie die hierop was gericht.211 De rechtbank acht
  een langdurige gevangenisstraf, gelet op de kleine rol
  van verdachte, niet passend. Verdachte wordt veroordeeld tot een grotendeels voorwaardelijke gevangenisstraf en een taakstraf van 360 uur.
   In een arrest van het hof Den Haag werd een vonnis bevestigd waarbij verdachte was veroordeeld tot twintig
  maanden gevangenisstraf voor onder meer oplichting
  via Marktplaats. De verdachte heeft door middel van
  phishing inloggegevens van meerdere slachtoffers verkregen en vervolgens door in te loggen in hun internetbankierenomgeving geldbedragen weggenomen voor
  een totaalbedrag van € 80.000. Hierbij maakte hij gebruik van listige kunstgrepen. Hij deed zich bijvoorbeeld
  voor als bankmedewerker of als koper op Marktplaats.212
  Ten slotte heeft de rechtbank Overijssel vonnis gewezen
  in een zaak waarin een 20-jarige man terechtstond voor
  diefstal met valse sleutel. Hij heeft zich samen met anderen schuldig gemaakt aan oplichtingen en diefstallen
  met valse sleutels. Dit deed hij door hoogbejaarde mensen hun bankpassen en pincodes afhandig te maken,
  waarna hij met deze bankpassen geld heeft gepind. Verschillende verdachten zijn bij de bejaarde mensen binnen geweest en deden zich daarbij voor als bankmedewerker. Verdachte verklaart dat zijn rol binnen de groep
  niet verder ging dan enkel het pinnen. De rechtbank
  acht dit in het licht van alle bewijsmiddelen ongeloofwaardig, nu verdachte zelf in een andere zaak heeft verklaard dat hij vier keer bij mensen binnen is geweest en
  dat hij op heterdaad is betrapt is toen hij bij twee hoog211 Rb. Den Haag 3 april 2023, ECLI:NL:RBDHA:2023:4676.
  212 Hof Den Haag 31 maart 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:625.
  TBS&H 2023 | nr. 4
  
  bejaarde mensen voor de deur stond.213 De rechtbank is
  van oordeel dat verdachte in ieder geval bij een van de
  slachtoffers binnen is geweest. Verdachte was ten tijde
  van de gepleegde delicten net 18 jaar oud en uit het rapport van de reclassering blijkt van meerdere indicaties
  die pleiten voor toepassing van het minderjarigenstrafrecht. Verdachte wordt dan ook veroordeeld tot een
  voorwaardelijke jeugddetentie van zes maanden met
  een proeftijd van twee jaar.
   Varia
  Verzorgd door prof. mr. J.S. Nan
  Drugs kunnen een nuttige en dus legale functie vervullen, bijvoorbeeld in de vorm van geneesmiddelen of
  plastics. Illegale drugs kunnen evenwel ook een schadelijk effect hebben op onder andere de volksgezondheid
  en de wettige economie.214 Het is daarom dat de EU
  enerzijds het legale handelsverkeer van drugs wil reguleren en anderzijds illegale drugshandel poogt te bestrijden. Illegale drugshandel wordt vooral bestreden
  via Kaderbesluit 2004/757/JBZ betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de
  bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot
  straffen op het gebied van de illegale drugshandel. De
  ‘gewone’ of bonafide fabrikant valt in dat kader te onderscheiden van de criminele burger die zich in het ondergrondse circuit met illegale drugsproductie bezighoudt.
  Een lastig punt zijn zogeheten drugsprecursoren. Dat
  zijn stoffen die vaak worden gebruikt bij de illegale vervaardiging van verdovende middelen en psychotrope
  stoffen. Maar die stoffen kunnen op zich redelijk onschuldig zijn en ook gebruikt worden voor de productie
  van (broodnodige) medicijnen of andere producten. Het
  gaat dan om de legale, reguliere handel in die stoffen.
  Om illegale drugshandel vroegtijdig tegen te gaan bestaat Verordening (EG) 273/2004 inzake drugsprecursoren. Daarmee wordt een vergunningsplicht geschapen.
  Zo moet misbruik van bepaalde stoffen worden voorkomen. Voor een ‘marktdeelnemer’ in de zin van die verordening bestaat – naast het vereiste van een vergunning – onder meer de (strafrechtelijk gehandhaafde)
  verplichting om een ‘voorval’ (zoals ongewone orders
  voor of transacties met geregistreerde stoffen), aan de
  autoriteiten te melden (artikel 8). Die meldplicht voor
  een marktdeelnemer wordt bij ons strafrechtelijk gehandhaafd via de Wet misbruik chemicaliën en de WED.
  De verordening definieert de belangrijkste begrippen.
  Een marktdeelnemer is elke natuurlijke of rechtspersoon die betrokken is bij het in de handel brengen van
  213 Rb. Overijssel 4 april 2023, ECLI:NL:RBOVE:2023:1215.
   214 Kaderbesluit 2004/757/JBZ van de Raad van 25 oktober 2004 betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel, preambule 1.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  geregistreerde stoffen. Geregistreerde stoffen zijn specifiek in de bijlage genoemde stoffen, zoals zwavelzuur
  en zoutzuur. Het in de handel brengen is elke levering, al
  dan niet tegen betaling, van geregistreerde stoffen in de
  Gemeenschap, dan wel, met het oog op de levering ervan in de Gemeenschap, de opslag, vervaardiging, productieverwerking, de handel, distributie of handelsbemiddeling in deze stoffen.
  geldt ook als weliswaar uitsluitend het schenden van de
  meldplicht ten laste wordt gelegd, maar niettemin uit de
  bewijsvoering of hetgeen door de verdachte met voldoende concretisering is aangevoerd, komt vast te staan
  dat hij in het kader van een illegale activiteit betrokken
  is bij het in de handel brengen van geregistreerde stoffen. Dan moet de verdachte voor het Opiumwetdelict als
  ‘grondmisdrijf’ worden aangepakt.
   Aldus is op het eerste gezicht zo’n beetje iedereen die
  met een bestelbusje de grondstoffen voor illegale drugsproductie rondrijdt als een marktdeelnemer te beschouwen. Maar er bestaat natuurlijk wel degelijk een verschil
  in soorten leveranciers. Vandaar dat in deze kroniekperiode is uitgemaakt dat – kort gezegd – een persoon die
  betrokken is bij illegale drugshandel en dus voormeld
  kaderbesluit overtreedt, geen marktdeelnemer is in de
  zin van voormelde verordening. De Hoge Raad had hierover een prejudiciële vraag voorgelegd aan het Hof van
  Justitie van de Europese Unie.215 In Luxemburg overwoog men onder andere dat voormelde meldplicht
  moest tegengaan dat geregistreerde stoffen die bestemd
  zijn om in de handel te worden gebracht, wellicht
  onrechtmatig aan het legale handelscircuit worden onttrokken om illegaal verdovende middelen of psychotrope stoffen te vervaardigen. Daarom kunnen alleen personen die betrokken zijn bij het binnen een legaal kader
  in de handel brengen van geregistreerde stoffen worden
  beschouwd als ‘marktdeelnemers’ in de zin van laatstgenoemde bepaling. De Hoge Raad nam dit, begrijpelijkerwijs, over. Hij overwoog op zijn beurt dat het bestanddeel ‘marktdeelnemer’ niet bewezen kan worden
  verklaard als komt vast te staan dat de verdachte in het
  kader van een illegale activiteit betrokken is bij het in de
  handel brengen van de betreffende geregistreerde stoffen. Daarvan is, aldus de Hoge Raad, in ieder geval sprake als de verdachte met betrekking tot de geregistreerde
  stoffen gedragingen heeft verricht die een in de Opiumwet strafbaar gesteld feit opleveren.
   In de onderhavige zaak ging het om diverse verdachten
  die inderdaad bewezen betrokken waren bij illegale
  drugshandel. Volgens het hof ’s-Hertogenbosch waren
  zij weliswaar ‘marktdeelnemers’, maar kon hun handelen niet worden gekwalificeerd als ‘voorval’. Het hof
  sprak de verdachten op die grond vrij. Dit tegen de zin
  van het Openbaar Ministerie, dat in cassatie ging. De
  Hoge Raad laat die vrijspraak steeds in stand, al had het
  hof niet toe hoeven komen aan de vraag of het ging om
  een voorval. Deze criminele ondernemers waren immers
  geen marktdeelnemer en voor hen gold de meldplicht
  van een voorval niet. Of sprake is van een ‘voorval’ kan,
  zoals advocaat-generaal Keulen terecht overweegt, in
  dergelijke zaken in het midden blijven.216
  
  219
  
  Belangrijk is ook de overweging van de Hoge Raad dat
  hiermee wordt voorkomen dat op een persoon die zich
  met betrekking tot geregistreerde stoffen schuldig
  maakt aan een Opiumwetdelict, tevens de meldplicht
  zoals bedoeld in artikel 8 lid 1 Verordening 273/2004 zou
  komen te rusten en hij dus het eigen strafbare handelen
  zou moeten melden. Dan zou het nemo tenetur-beginsel
  nog wel eens voor problemen kunnen zorgen. Dat beginsel wordt ook door het EU-strafprocesrecht gegarandeerd (in algemene zin in artikel 47­48 EU­Handvest en
  in het bijzonder in artikel 7 lid 2 Richtlijn 2016/343 betreffende het vermoeden van onschuld).
  Voor de duidelijkheid legt de Hoge Raad aan het Openbaar Ministerie en de rechter uit dat een verdachte niet
  als marktdeelnemer kan worden aangemerkt als hem
  cumulatief overtreden van de Opiumwet ten laste is gelegd en dit bewezen kan worden verklaard. Datzelfde
  215 HR 30 mei 2023, ECLI:NL:HR:2023:769, RvdW 2023/631; HvJ EU 2 februari 2023, C-806/21, ECLI:EU:C:2023:61.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002023009004008
  
  216 Conclusie A-G 4 april 2023, ECLI:NL:PHR:2023:392.
  TBS&H 2023 | nr. 4.
  