text: Toenanoe bana hala ka pambera na djoengga noena, da japa
  ja hida jabahoenja la tana. Taka njoeda da mamatoea hida
  rongoe ha kanjawoeroe da da anakeada la bangga. Taka hida
  poeroe ha da mamatoea weli ditang la kaheli: ha nggara ja
  na pakanjawoeroe mi njimi! Taka hida heama da anakeada:
  ' k a , zie noot blz. 93.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBOENEESCHE VERHALEN.
  95
  
  jeana na anakeada na bera ja na djoengga. Taka njoena I O.
  N d., nde nggara ndokoe papani na.
  Taka njoeda da mamatoea: lo'a papiti nja likoe kata hondoe
  ja, kata toe ja loemboe bangga. Taka njoeda da anakeada hida
  hondoe j a ; da hala pahondoe ja, da poehi ja la loemboe
  bangga; da oaka noeda da wili winggiroe ' ndja da bangga;
  da rapitoe ja na pindoe na na oaka noena.
  Taka hiw&da da mamatoea: na ita nja badi hiloe na na djoengga, ka mangoe pawönja pangangoe, ka mangoe papahala ja,
  hiwadanja.
  Taka njoena I O. Xd. na heama: nggara koe wanja hiloe na!
  Ka pabera nggoe nja noe na djoengga moe? pabera da ana
  ma moe nja doemoe; ka ihi ndja doeda hida paloe w&ngga nja
  hina mbera; djea ma ja doekoe, ndakoe pingoe padjoengga,
  wïinggoe ma, ndakoe pingoe paloedoe, wanggoe ma doekoe.
  Taka hida heama da mamatoea: pandjang papani doemoe
  noedaloe, piti doe nggau aloe tai pakawerakoe ja na katikoe,
  hiwadanja.
  Toenakanoe ba mandalora ka nahoe, taka hina panawa njoena
  I O. Xd. hama toena ka i bana panawa la paraing hau.
   Taka hi ninja na bidi mini, na mamahoeroe la nggala djangga ;
  taka hina rongoe ja bana panawa. Taka hina hadang la mbaroe
  hina peakandja da ama na da ina na: kamodoe na tau pahondoe mi njimi, na panawa la mandalora; ningoe pahimboe
  nggoe, wana; ndakoe patingi pahamoe nja noe kamodoe bana
  panawa; tatik mboe nggoe nja hi mahoeroe be nggoe nja.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: ai, kambSlikoem,
  hiwadanja.
  Taka njoena hina heama: langa taka, djaka koe kambalikoe,
  koe meti.
  Taka hiwada njoeda da ama bokoel: ai, matoebangoe ja ihoe
  na papani na njoena.
  Taka hina hili roedoeng, taka hida patingi wiki da nja
  njoeda da ama bokoel, hama toena na parongoe na na bidi
  mini la kangéau roedoeng. Taka hida karai j a : toenanoe bana
  panawa kangéau roedoeng?
  Taka hina heama njoena na bidi mini: toenanoe doe bana
  panawa, «Matoebangoe ja ka njoena na papani moe».
  ' w i l i w i n g g i r o e - g e h e e l omringen. Dit w i l i , (niet w ï 1 i---prijs)
  heb ik alleen in deze verbinding gevonden en is mij onverklaarbaar.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  96
  
  SOKMÜANKKSCHE VKKIIALEN.
  Taka njoena I O. Xd. na hili panawa, ndena panawa padangoe; hiwana bana panawa: djaka ndau pahala ka, tau lai
  jehoe haromoe, na taka na tai ria, oemboeta, ndau bingoe
  kawë moe. '
  Taka njoeda da ama bokoel: rongoe ja bana panawa noe,
  ta meti mboeta ka haromoe, djaka ndeta pahala ja; napa
  haromoe la mbaroe kata wakahoe ha da likoe na, kata pahala ja.
   Toenanoe hadang ka la mbaroe, hida paloehoe ja weling la
  oaka la loemboe bangga: kanggiki na wami jca, hiwana I O.
  Xd. Taka hida heama da ama bokoel: wakahoe ha da likoe,
  Wcima doe.
  Taka hina heama njoena I O. X d.: mata nja, amboe wakahoe
  ha da likoe, palohoe pakoe ngga badi, hiwana, mangoc pawakahoe ha da likoe.
  Taka hida heama njoeda da tau: ha oemboe, pira ma ka
  papalohoe wanggau, hiwadanja. Taka na heama njoena I O.
  Xd.: wöngga m a t e m b i n ga r o e - djoea, patoe kamboeloe
  pihoe mboea; mamoeli pangening, •• hakamboeloe pihoe mboea;
  ndjara ndakoe bihoe, karambo'a ndakoe bihoe, we mopoe
  ndakoe bihoe; wë roemba talihoe oeli, lima ngioe; roeha kamboeroeng kadoe, pihoe ngioe; didi a hang da pakarai nggoe;
  djaka bihoe doe papalohoe ngga, kai wakahoe ha da likoe la
  ihi nggoe.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: ndokoe ma nda nja
  ka, ndanga ma nda nja ka, * palohoe nja ka badi; djaka
  ndeta palohoe nja, tameti mboeta ja haromoe; mala wa njoena
  palohoe nja.
  Taka hida wakahoe ha da likoe na la lima na, la nggoroe
  * n d a u b i n g o e k a w e moe — gij zult zouder nageslacht sterven.
  vlg. aant. pg. 92. — K a w e = schoon op maken, schoon leeg maken iu
  een pan.
  * m a t e m b i ngaroe-—„met dikken mond", d. \v. z. m a m o e l i ' s . zoo
  geheeten naar den vorm, waarin zij van onderen uitloopen.
   * m a m o e l i p a n g e n i n g -^ licht vergulde oorhangers; niet van gouil,
  maar van blik of zilver gemaakt en daaraan even laten „zwemmen" (nge ni)
  in verguldsel.
  * n d o k o e in a n d a nja ka,
  n d ü n g a ma n d a nja ka :-eeu vast staande uitdrukking van schuldbelijdenis; n d o k o e = schuldig zijn aan 't overtreden van de adat;
  n d a n g a --.afdwalen van den rechten, goeden weg.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOËMBANEESCHË VERHALEN.
  9/
  
  na, la wihi na; da wakahoe ndaba ha. T&ka hiwada nja: ningoe
  pa pangéa palakoe nggoe, wamoe?
  Taka hina heama njoena I O. N d.: ningoe ngéa palakoe
  nggoe, himboe nggoe nja na mandetoama; djaka ' noeda
  da papeaka nggoe, napa koe beli ka, kakoe lakoe li ha ka
  papiti ha.
  Toenanoe na loehoe ja ka weling la paraingoe noena. Taka
  hina lakoe li papiti ha da hinggi na, da tera na, da balang
  na: tiloe mbala ki da ka da balang na. Taka hina kalamboeng,
  na tera; hina hili lakoe ja i la hau paraing; mareni a ma ki
  na ka na pangéa na I Kahi, ana wini na.
   Hina taka la pamangahoe, na ita ha da tau da mapawang
  kamambi la mar&da mbila. Taka hina karai ha: ha mapawang
  kamambi, mai namoe, ningoe pakarai nggoe la njimi. Taka
  njoena I. O. Nd. hiwanandja: Ka nggi anakeada ningoe kami ^ jéa?
  Taka hida heama da anakeada noeda: anakeada la paraingoe
  lai jehoe kama. Taka njoena I. O. Nd.: mala noe, ba anakeada
  lai jehoe kami, mala kata pamakang la pamangahoe. Taka hida
  heama da anakeada noeda: ë, ha oemboe, ndema bihoe docma,
  pawang ma nja kamambi doema; djaka ndema tangaroe pahSmoe
  ndja da kamambi, da japa ha meo roemba. *
  Taka hina heama njoena I. O. Nd.: ka nggini ha da pangéa
  da da meo roemba. Taka hida heama da anakeada noeda:
  nahoe ndja, * la woekoe oamang bokoel da pangéa da. Taka
  hina heama njoena I. O. Nd.: djaka koe ita ha njoengga, koe
  paloe pameti pamboeta ha da meo roemba, ka amboe ningoe
  meo roemba la woekoe oamang noena.
  Toenanoe bada pandjapoeng ka papani, njoeda da mapawang
  kamambi, lakoe da nja ka doeda. Taka njoena I. O. Nd. na
  lakoe li pakawinindja da hinggi na, da tera na, da koeloemboetoe na, la koeboe tana; taka hina piti ja na katari na pakali
  kalamboeng na.
  * d j a k a = \ v a t betreft.
  * k a i n i —de Accus-vorm van 't pronomen vindt men bij nomina, welke
  praedicatief werden gebruikt.
  Zoo in den volgenden zin: a n a k e a d a la p a r a i n g lai j e h o e k ï i m a =
  kinderen van de kampong hier, zijn wij!
  * meo r o e m b a = boschknt, verwilderde kat.
   * nsihoe n d j a = ze zijn reeds weggegaan. Een beteekenis van 't woord
  n a h o e , welke in 't Kamberaasoh niet meer wordt aangetroffen; wel in overig
  Midden-Soemba.
  Dl. 68
  Downloaded from Brill.com 07/14/20247 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  98
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  Taka hina hë ja la paraing; taka ka la pincloe, tama nggoe
  nja la pindoe, hiwana. Taka hi ninja I A poe Kami ' la pincloe
  noena, hiwana: ha oemboe ha Ndiloe, ka ha nggini ha lakoe
  ha ningoe moe nja? Taka njoena I. O. Xd. hina heama: ka
  nggini makaweada ningoe kamoe doemoe? Taka hina heama
  I A p o e K a m i : na pa ha ngéa nggoe ha lai ha jehoe ja, la
  karaha ha pindoe. Taka njoena I. O. Nd.: djè doe ja kata pinja.
   Taka hina lakoe hina tama la oema tau mamila. Ninja na ahoe
  bokoel lai noe, laloe mbeni ma ja. Taka hina mandapoc njoena I. O. Nd. la bangga, ndedi
  ningoe tau ma'ita ja, didi jang na ahoe na ma'ita ja, hina bau,
  kati ma na nja, hina jabahoenja la tana. Taka tau na mamangoe
  oemang hina poeroe ja la bangga, hiwana: ha kanggiki a ncla
  nja na anakeada nina, na pameti ma ja ka ahoe. Taka hida
  dandanja hida wotoe ja la bangga. Taka njoena na mangoe
  oemang: napa haromoe la mbaroe kata taninja, hiwana, tahala
  pataninja, talakoe papa'arang, djaka nggamoe ana da nja •'
  jeana na mameti, na roekoe kati ahoe. •*
  Taka njoena na mangoe oemang, ngangoe be na nja ka
  doena; taka njoena na anakeada na mameti, didi a jang la
  bangga. Taka njoena I A p o e K a m i hina mai la bangga hina
  benginja njoena I O. Nd. hiwananja: ha Oemboe ha Ndiloe
  ha hadang wa ma ha reni na ja ka na pa ha ngéa na I Kahi,
  h a ana wini h a moe, h a hadang na h a kau h a kë ja na maka
  ha ihi ha naoe moe, na loenga ha koera ha moeki moe,
  ' I Apoe Kami
  eon oud vrouwtje, een oude „tooverfee", welke
  steeds op een kritiek oogenblik verschijnt, om den held van 't verhaal te
  helpen of den weg te wijzou. Pat 't, geen gewoon mensuh is, blijkt wel uit
  haar taaltje; overal zet zij h a voor, zoodat 't soms tamelijk onbegrijpelijk is.
   * l a l o e i n b c n i ma j a - : , zeer nijdig was hij. Deze zinsconstructie is
  kenmerkend Soemb.; waar wij een relatieve bijzin, beginnende mot: die,
  welke, zoudon gebruiken, construeert men in 't Soemb. met een zelfstandige
  zin. Het relatieve m a , kan hier niet gebruikt worden: dus nooit: u a mal a l o e m b e n i . Dit l a l o e eischt steeds dezo constructie.
  * d j a k a ' n g g a m o e a n u d a n j a — wiens kind 't is; d j a k a leidt ineen
  indirecte rede. Daar 't vragend pronom. geen verbuiging kont, omschrijft
  men aldus: wie 't kind van hen is hij = wiens kind is hij.
  * na r o e k o e k a t i ahoe""" door 't bijten van een hond.
  Dit r o e k o e - spoor ( r o e k o e w i h i--voetspoor) gebruikt men voor 't
  aanduiden van een zichtbare oorzaak. Vraagt men b.v. hoe is hij gestorven,
  wat is de oorzaak? — dan antwoordt men: roe koe u i r n b o e — door een
  lans. Do praepositie p a r ai is hiervoor niet te gebruiken.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBOENEESCHE VERHALEN*.
  99
  
  haromoe h a la mbaroe kan h a lakoe, njoengga koe h a ndaki
  kau, ha tau ndena h a ita ka.
   Taka hadang la mbaroe na mangoe oemang hina poeroe ja
  la bangga, tSka njoena I (X Nd. mandapoe be na nja ia bangga,
  Taka njoena na inangoe oemang: ai, na loert be a ka na
  anakeada, na pakati ahoe kangéau. Toenanoe hida karat ja:
  nggamoe ia na ngara moe, hiwadanja. ï a k a hina heama njoena
  I O. Xd.; na ngara nggoe njoengga, ana mamila ka, pameti
  waroeng ka ina nggoe ama nggoe; hinggiloe na t noe. ' Taka
  hiwana: mala noe, pangerangoe ma moe njoemoe, oemboe, lai
  jehoe la paraing, djaka na kati ja ahoe na anakeada la hau
  köatak, ndau palohoenja?
  Taka hina heama njoena mangoe paraing: palohoe doe nja.
  ïaka hina heama njoena I O. X d.: madja ka toena, njoengga
  ba kati pameti ma doe ka ahoe, palohoe doe ngga badï. Taka
  hina heama mangoe oemang; ba ndau meti pangalang kï noe,
  bau loeri beli doe a i na! Taka hina heama njoena i O. X d.:
  djaka ndau palohoe ngga, jeana na maka ihi naoe koe toekoe
  wanggau nja, oe meti. Taka hina heama njoena na mangoe
  oemang: ndea pangéa pamaka nda nja pa. Taka njoena na
  mangoe paraing na lo'a papeakanja na ama bokoel hau oema
  hau oema hina pa'oehi hina batang pa'oehing banda, tapalohoe
  wanja na anakeada na pakati ahoe; na pawoetang ka bana kati
  ja ka na ahoe, wada.
  Da ngganap ndaba ka da banda, hiwadanja: mala, kG lia
  wa da banda jéa, amboe hili ningoe papani ndja haromoe doea
  modoeng, hiwadanja.
  Taka hina heama njoena I O. Nd.: mata nja kadiroe , lakoe
  ndedi pandjang nggoe nja, damboe da pa da paraingoe, da
  pangéa palakoe nggoe; ba toenanoe napa bakoe beli ka, kakoe
  lakoe li ka papiti ha da banda jeada.
   Toenanoe bana hala ka papani: mata kakoe lakoe, hiwana
  njoena I O. Nd.; taka hina lakoe, na toama la pindoe, taka
  njoena I A p o e K a m i : ka ha lakoe moe nja ka h a Oemboe
  ha Ndiloe? Taka hina heama njoena I O. X d.: wö'a i apoe,
  lakoe nggoe nja ka!
  Bana hala ka papani, lakoe lapahoe na nja ka I O. Nd.
  * h i n g g i l o e na i noo
  genoeg hiervan. De vaslstaando u i t d r u k k i n g ,
  wanneer men over ecm zaak niet meer wil spreken, en ( h i n g g i l o e
  .:
  .ifzondorlijk.) o]> oen ander onderwerp wonscht over to gaan.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  100
  
  SOEMIUNEESCHK VERHALEN.
  hina lakoe li papiti ha da hinggi na, da tera na, da kabeala
  na, hina pandjiloeng.
  Taka hina hili lakoe; na ita ja na paraing, laloe djangga ja.
  Taka hina taka la pamangahoe hina todoe ja lai noe. Mandalora ja ka nahoe, njoena I O. Nd. mahoeroe be na nja.
   Taka njoena I A po e K a m i ni be nja la karaha na I O. Nd.,
  mandapoe na nja; taka hina pambeling hina djoembaloe ni ja
  I A p o e Kami. Taka hina hadang I O. N d . , hina karai ja:
  ka nggamoe kamoe doemoe jéa? Taka hina heama njoena I
  A p o e K a m i : h a Oemboe h a Ndiloe, njoemoe h a roambanja
  ka na pa h a ni nda kangéau h a wada h a modoeng!
  Taka hina heama njoena I O. N d.: langa taka. hiwana,
  A p o e K a m i be nggau nahoe, ai! Taka hiwana njoena I A p o e
  K a m i : djakau h a poeroe h a la paraingoe h a jehoe , djakau
  ha hili ha ita ja na pa h a raingoe h a hau ka, djéa ja ka na
  pa h a ngéa na h a Kahi h a ana wini moe.
  Taka hina heama njoena I O. Nd.: mili koe ita ja noena
  na ana wini nggoe. Toenanoe ba hari na nja ka na tana,
  hoenga na nja ka na lodoe, taka njoena I A p o e K a m i na
  mboelang ka, nde pa'ita ja pa.
  Taka njoena I. O. Nd. hina lakoe la léang, na ita ja na
  koeboe watoe lai noe: taka hina poehi ha da hinggi na, da
  tera na, da kabèala na, da kaloemboetoe na. Bana hala ka
  pakawinindja hina loehoe ja hina hê ja la paraing.
   Na tau la paraing pa'oehi na nja, pamangoe na nja, na
  toboeng karambo'a, na toboeng ndjara, na hoendjoe wë, na
  roeri kamambi, na roepoe manoe. ' Taka hiwadanja: takoe
  wa oehoe! Taka njoena I. O. Nd. bana ninja ka la pindoe,
  na rongoe ha bada pani: takoe oehoe, ba wada. Toenanoe na
  tama loendoeng, na tangaroe ja na oema bokoel, hina mandapoe ningoe * la bangga.
  Taka hi ninja haatoe na na.bidi mini, poeroe pahangiloe la
  bangga. Taka hina ita ja I. O. Nd.: ha tau la kaheli, wönja
  pahapa na na tau newawa la bangga. Taka hida heama da tau
  ' 't Woord „slachten" 13 verschillend naar gelang der methodo van
  slachten: t o b o e n g = van groote beesten met één slag den strot door
  slaan, h o e n d j o e = steken in 't hart, van varkens, r o e r i — den strot
  doorsnijden, van geiten en schapen, r o e p o e = den kop afsnijden, vau
  gevogelte.
  • na m a n d a p o e n i n g o e - - h i j ging zitten. Dit n i n g o o duidt eene
  beweging aan, naar of van eenDownloaded
  plaats. from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCIIE VERHALEN.
  101
  
  kawini: ka nggara tau ja noe, hi! Taka njoena na bidi mini:
  tau doe ja, hi! wönja pahapa na, hiw&nggoe.
  Taka njoeda da tau kawini la kaheli hida toalanja: ka nggara
  tau lahoe ja noe, hina taka pamalamiri noe.
   Taka njoena I. O. Nd. na rongoe ja, hina heama: ha
  ramboe nedita la kaheli, djaka ndau vvöngga nja pahapa, kau
  djamang be doena, mili amboe toalangoe lati.
  Taka hida heama njoeda da tau la kaheli: ka mala doemoe
  nahoe bau taka pamalamiring, djè doe ja hima toalanggau.
  Taka hina heama njoena na bidi mini hiwana: mala djaka
  ndaningoe pah&pa, dj&ka wami lSti, na palingoe ki pa.
  Taka hina heama njoena I. O. N d.: ha bidi mini, amboe
  tanggoe pani, mata kakoe pani ka doekoe. Taka hivvana njoena
  I. O. Nd. : ha ramboe noedita: ka napa doena nahoe hi mangabang na nja oehoe, hi wamoe be a; ndakoe mangabang a
  oehoe, ndakoe mangabang a toloe, lakoe li a nggoe lai jehoe;
  djaka nde wöngga moe nja i pangangoe, djamang.
  Taka hida heama da ama bokoel noedita la kaheli, hivvadanja:
  Ka nggamoe pakoe ja noewawa la bangga, na karéaukoe ndena
  pandjang ndokoe. Taka njoena I. O. Nd. na kandi, ndena heama.
  Taka njoena na bidi mini hina heama: ka ihi nja ka, arija
  ja ihoe! katëri hinggi pakalamboeng na, ndena h&moendokoe;
  hinggi padoekoe na ndaningoe.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: ka pirang taka ma
  na heama? «Ka ihi nja ka, ndeta pinja taka na.» Taka njoena
  I. O. Nd. hina heama: taka tidoe lodoe nggoe.
  T&ka hida heama njoeda da ama bokoel; tau mamai pamanganga, djaka ndea, tau mamai papatandangoe ja. Taka hina
  heama njoena I O. Nd.: djaka tau mapatandangoe ka doekoe,
  oemboeta doe jéa haromoe, bakoe mai pabera kau.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: pira ka ka parapa
  moe? ' Taka njoena I O. Nd. na heama: didi a jang hau na
  na maka.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: mawahi a ja ka na
  maka moe.
   Taka hina heama njoena I O. N d.: djaka koe poeroe la tana,
  koe laoenja na maka, njimi i mboeta. Taka hida heama njoeda
  ' pira ka ka parapa moc =
  hoeveel kunt gij wol omspanneu? waarDownloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  toe zijt gij
  wel
  ia
  staat,
  (
  r
  a
  p
  a
  vadein.)
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  102
  
  SOEMBANEESCIIE VERHALEN.
  da ama bokoel: &mboe wanja na \va, tai mapameti doe kau.
  Taka njoena I O. Xd.: wa ma nggoe nja noe!
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel hiwad&nja: hili
  pandoeang ki bau pan f, njoema tai kama poeroe, makawita
  wanggau kabeala.
  Taka hina heama njoena I O. Xd.: kanggiki na ka i ka noe,
  djaka koe pani, hiwana.
  Taka mboeioendaba na na tau la kaheli hina poeroe hina
  oekoeroe nja, hida jSpa ja, hida tataroe ja. Xjoena I O. Xd.
  ndena loehoe nja kabeala; paloe wanja ai, ndena meti.
  Taka njoeda da ama bokoel: ka nggiki a nda ja ka! tataroe
  wanja kabeala, ndena meti; paloe wanja ai, ndena meti; jabahoenja la tana, ndena meti; pai wanja likoe, ndena karitakoe
  ja; mala kata kamang patoenoe ja la epi.
  Taka hida pa'oehing ai dangoe; kawini, mini, anakeada,
  makaweada hada ndabang. Toenanoe bada pa'oehing ka ai, hida
  paboendoendja; taka hida piti nja e'pi, hida toe ndja da ai
  noeda; bana doeroe ka na epi, hida piti ja njoena I O. Xd.,
  hida ndoeha ja la epi; ndena moetoeng.
   Taka hiwada njoeda da ama bokoel: nde nggiki nda pa. Taka
  hida pa'aunja: ha oemboe maramba, mai kau namoe la bangga,
  ndokoe ka njoema, ndanga ka njoema. Taka hina heama njoena
  I O. Xd.: djè doe ja, hiwanggoe kawai la mangiloe na, koe
  vvoenga nja na liting, koe hahanja na rehi; ' djaka nde wöngga
  moe nja i pangangoe, wanggoe ma doe, taka njoemoe mangoe
  oemang, mangoe paraing, oembeni, oetataroe ka, oepaloe ka,
  oetoenoe ka la epi, djè doe ja noena, palohoe ngga badi.
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: ndema padoea ja;
  taka hiwada: mala ba karace eti ma ja ka, nde papinja pa toeba
  na; mata kata ndokoe ka ka doena. Taka hina heama njoena
  I O. Xd.: madja kau maka doe. Taka hida heama njoeda da
  ama bokoel: malau tiki ha pa noe.
  Taka njoena I O. Xd. hina tiki ha: toenanoe wanggoe,
  mamoeli mapawihi, harata lima kamboeloe; n dj ara tiloe baba;
  karambo'a hamang; roeha pihoekamboeloe pihoe ngioe, kamboeroeng kadoe ; kamambi hakamboeloe tiloe ngioe, ha kawaloe
  da da kadoe da; didi a hang da pakarai nggoe noeda.
  • k oo woenga nja na liting,
  k o o h a h a n j a n a r e h i vik heb 't van te voren wel gezegd, (ik was
  fierder dan 't geschil, ik was den
  tijd vooruit.)
  Downloaded
  from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
   103
  
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: mala ka kadoena,
  ba ndjala ma nda nja. Taka hida karai ja: mala noe, wöma
  nggau ha nahoe? Taka hina heama njoena I O. Nd.: napa
  pakoe bana ndjanga na ndjara nggoe, bana beli na tau nggoe. '
  Taka hida heama njoeda da ama bokoel: mala ka, madja ka
  toena, nganja na oehoe, oenoenja na wai, ka pekoe lakoe
  hamoe moe. Taka hina heama njoena I O. Nd.: eti moe ka,
  koe wönja kana ngangoe, djaka wSmoe ngga; pa'oenoe nja wai,
  djaka wamoe doe ngga, njoengga ndea nde wanggoe.
  Taka hida japa ja he'au na na \vë, kamboaka a na nja; taka
  hida hoendjoe ja. Toenakanoe bada hala ka pahoendjoe ja hida
  toenoe ja; da hala patoenoe ja, da höawakoe ja, hida 3li ja na
  eti na, hida tangaroe ja na oera na: na hamoe na oera wê,
  hiwada. Bada hala ka patangaroe ja noena hida latakoe ja na
  wc noena hida manahoe ja. Bada memi ka hida takoe, mangoe
  hida pa'aunja I O. Nd.: hë kau la kaheli, hjwadanja. Da pawalahoe ndja topoe bara la nggala hina mandapoe wSngoe.
  Toenanoe bana hala ka pangangoe hida pala ngandi ja pahapa na.
  Toenanoe bana hala ka pahapa: mata kakoe lakoe wa,
  hiwana njoena I O. N d.; hina poeroe ja weli ditang la oema,
  na poeroe ja la bangga; na hala papoeroe ja la bangga, poeroe
  na nja ka la tana. lakoe na nja ka.
   Taka njoena I O. N d. na toama la pindoe , na pandjang lai
  noe hakoedoe; taka njoena I A p o e K a m i : ha Oemboe ha
  Ndiloe; ha lakoe moe ha nja ka na, hiwananja. Taka na
  heama njoena I O. Nd.: lakoe doe nggoe ja ka. Toenanoe
  hina hadang, hina lakoe; na lakoe li papiti ha da hinggi na,
  da tera na, da kaloemboetoe na, da kabeala na. Taka hina
  pandjiloeng; bana hala ka papandjiloeng, taka hina tangaroe
  ja da kambambang la nda'ni kaloemboetoe na: hau ki na ka.
  Taka hiwana njoena I O. N d.: djamoe toama nggoe ka.
  Taka hina loehoe ja weli daloeng Ia oamang; na hili lakoe,
  na kikoenja na ngarangia bokoel.
  Toenanoe bana taka ka la pamangahoe, ndena ita tau. Taka
  njoena I O. Nd. hina lakoe li pakawinindja da tera na, da
  hinggi na la koeboe lokoe, didi a jang na maka ihi nace na
  pangandi na.
  * bana ndjanga. na ndjara n g g o e ,
  bana beli na tuu nggoe—tot dat ik teruggekeerd ben. (tot mijn paard
  halverwege is teruggekeerd , tot mijn lichaam is teruggekomen.)
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  tO4
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  Taka na londoeng ka hoedita la paraingoe, na taka la
  pindoe, na ita ja na matïnoeng' Taka hina loenga ja na maka
  na, taka hiwana la pindoe la noe: jeana tai, djaka djèa ma ja
  na paraing na pangéa na I R a m b o e K a h i , ana wini nggoe,
  koe laoenja na maka, ndea hangia ma na.
   Toënanoe na tama loendoeng hoedaloe la paraing, taka hina
  fakoe hïna ita ja na matinoeng la loemboe mboSmang, hiwana:
  ho, djaka djèa ma ja I K a h i , ana wini nggoe, na matinoeng,
  hira ja na kamba tinoengoe na, pata ja na ngoSda na, pata
  ja na wthi bat na.
  Taka hina kandoeling hakoedoe, na marau nja; taka hina
  lacenja na maka noena, na katoetoe ja na matinoeng noe la
  loemboe nibo5mang. Taka hina ngana ja I R a m b o e K a h i ,
  na pata ja na wihï bat na, na kamba tinoeng na hira ja, na
  ngoada na pata ja, na woenang na bera ja.
  Toënanoe bana ngana ja ka maka I K a h i njoena, taka hina
  hira mboe ja ka na kamba tinoeng. Taka njoena I. R. K. laloe
  mbeni ma ja, na toftlang mboe.
  Taka hiwana njoena I. R. K.: io'a ka japa ngga nja neloea
  na anakeada kamhanga lahoe, hiwana, na mahtra ja na kamba
  tinoenggoe, na mapata ja na wihi nggoe. Taka njoeda da tau
  dangoe, htda japa ja. Taka njoena I. R, K. rfa paloe ja, na
  wanja iwi manoe. Bana hala ka papaloe ja, taka hiwanandja,
  hida hondoe ja la toeba papoeroeng.
  Taka hiwana njoena f. R. K.: mata kakoe toe ja panongoe,
  koe he wangoe, koe poeroe wangoe, bana mbata na wihi nggoe,
  ndakoe at&l papangga.
  Toënanoe bana hondoe ja ka lai noe la papoeroeng, taka
  la roedoeng mboeloendaba da ndeda pawala. Toënanoe njoena
  I. O. N d., mandalora ja ka nahoe, taka hina panawa:
  hala hoepoe li moe nja
  bana hira ka nja
  na tera rara,
  bana tondoe ndja
  da kamanggihoe ha'oepoe
  la toeba papoeroeng.
   TSka njoena I. R. K. ndena pawala; na lapahoeng ka nahoe
  hau woelang damhoe woelang, taka hi ninja na haatoe na
  makaweada, na makapoala. Taka njoena I. R. K. na poeroe ja
  la tana, Io'a la hambeli, wana. Taka hiwana njoena na makaDownloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCÜE VERHALEN.
  105
  
  vveada: ha ramboe Kahi, mai i namoe, ningoe papani nggoe
  hakoedoe; mahamoe ma ja.
  Taka na heama njoena I R. K.: ë ndakoe bihoe, da wan
  da kapoala moe. Taka hina heama njoena na makaweada:
  amboe toemoe noe, mai njoena namoe, oengéangoe ka la
  pingi ngiloe.
  Taka njoena I R. K. na lakoe toama ja, t&ka hiwana na
  makaweada: ha ramboe Kahi, njama nda pahapa. Toenanoe
  bana hala ka panjamanja, taka hina karai ja: mala noe, namoe
  bau pamaingoe, ningoe anakeada pawSroe moe? Taka hina
  heama njoena I R. K.: ningoe ka i njoena, na meti kadoena
  noe. Taka hina heama na makaweada: batoenanoe, rongoe ja
  na papani nggoe njoengga, lakoe tai kau mahoeroe wangoe
  lodoe, tai la roedoeng kau pawala.
  Taka njoena I R. K.: 5 a, wana.
  Toenakanoe na lakoe hina mahoeroe; na patoemboekoe ka
  na kalitoe hina pawala. Toenanoe bana hala ka pangangoe
  mboeloendaba na na tau, taka hiwana I R . K.: ha mahoeroe
  wa mboeloendaba mi, ambi kanjangga; tatikoe mboe nggoe
  nja njoengga nahoe.
  Toenanoe kê mandalora ja ka nahoe, taka hina panawa
  njoena I O. N tl.:
  ka hala era ki ja ka
  bakoe taka lai jehoe ;
  pangangoe ndakoe ngangoe
  wai ndakoe oenoeng;
  ma-langa taka ja ihoe
  wanggoe be njoengga,
  bana hira ngga nja,
  na tera rara,
  bana tondoendja
  da kamanggihoe ha'oepoe.
   Toenanoe bana rongoe ja ka I R. K., na palai hadang weli
  ditang la kaheli, taka hina lakoe toama ja, hina rohoe ja, laloe
  hi ja njoena I R. K.
  Taka hiwana njoena I O. Nd.: nde djèa ka! «Ndea, patandjing, eri, kakoe pinja, njoengga lapahoe ndokoe nggoe ka,
  lapahoe ndanga nggoe ka».
  Taka hina heama njoena I O. Nd.: djè doe kajéa; karèanja,
  ba wamoe ngga amang, taka njoena i tamoe: waroenja na
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  106
  
  SOEMBANEESCIIE VERHALEN.
  anakeada, tai woenggoe ndjara, ba wa.ua ngga; djè doe ka jéa.
  Taka njoena I R. K. laloe hT ma ja, laloe namoc ma na
  nja. Taka hina pa'aunja na tau mini: wakahoe ha da likoe na
  na eri nggoe, hiwana.
  Taka njoeda mboeloendaba da da tau lai noe, da poeroe
  ha: wakahoe ha da likoe, wada. Toenanoe da wakahoe ha da
  likoe, ndeda . makandja. Taka hiwana I R. K.: pata wa ngga
  ha da likoe, koe ndokoe pahoepoe banggi, koe ndanga pahoepoe nggoroe.
  Taka hina heama njoena I O. Xd.: pinda ndja ka! Taka
  hiwana njoena I R. K.: malau peaka pamboehang moe. «Taka
  doe ndja djaka koe peaka ha». Taka na heama njoena IR. K.:
  mili oe peaka ha njoena! Taka na heama njoena I O. Xd.:
  da banda ndokoe pahoepoe banggi, bawamoe, tanggoe nggoe
  ha noeda da banda; ndanga pahoepoe nggoroe, bawamoe,
  hama da ka i; didi a jang na ndjara miting katikoe, kau wöngga;
  da tawakahoe ha da likoe.
  Taka hina heama njoena I R. K.: ninja na ndjara miting
  katikoe la loemboe mboamanggoe, koe wönggau nja.
   Taka hiwana njoena I O. Xd.: wakakoe da likoe. Taka hida
  lo'a, hida wakahoe ha; bada hala ka pawakahoe ha, taka
  njoena I R. K. hina piti nja topoe pabidi oenang, hina palakaroenja la bangga. Taka hina pa'aunja: ha oemboe, miri, mai
  kau namoe la bangga.
  Taka njoena I O. Xd. ndena bihoe. Taka njoena I R. K.
  hina pa'aung tau: lo'a kai dandanja na ana mimi nggoe néwa
  la tana, wotoe ja la bangga.
  Toenanoe bada wotoe ja la bangga, taka njoena I R. K.:
  koe ihoe ja na ana mini nggoe, bana hanggoboeng namoe,
  bana pamaingoe, bana lapahoc ndaba ndja da paiaingoe dangoe.
  Taka hina japa ja he'au na na kamboaka karambo'a, ha
  kangadoekoe da da kadoe na; pamaringoe wandja da wihi na,
  bawana.
  Toenanoe bana hala ka patoboeng, bana hala ka pangangoe,
  taka njoena I R. K. hina piti ja na woeroeng, na lo'a patakoe wai.
  Taka njoena I O. X d. hiwana: ha aja, napa takareangoe, koe lo'a
  papa'oenoe nja wai na na ndjara, ' hiwananja. «Mai kau, wana».
  ' koe lo'a p a p a ' o e n o e n j a wai n a na ndjara
  ik ga drinken
  geven aan hom zijn water het paard
  -=
  ik
  g
  a
  't
  paard
  drinken
  gevou.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024
  06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  107
  
  Taka hina lo'a, hina iroe ja na ndjara. Toenanoe bana taka
  ka la lokoe, njoena I R. K. takoe na nja ka wai. Taka njoena
  I ü . N d. na toendoe lokoe hoedija; taka hina ita ja, na ana
  winoe, ha pangga nang madita na. Taka hina boeta ja, hina
  ngandi ja la oema.
   Toenanoe bana taka ka la oema, bana hala ka pahondoe ja
  na ndjara, taka hina himboe parikoe. Na itang ka parikoe,
  hina Ski nja na winoe, hina pamoela ja na winoe la toeba
  toendoe pahoeloe, hina mangahoe ja na mbaroe na maling;
  djea ma ja na pa'ihi oela na.
  Toenanoe bana ngeri ana djangga ka, hapoengoe ana tada
  na, ' taka hiwana njoena I O. N d.: ha aja, bai ngga balang,
  napa koe woeloe nja leawatoe - na na winoe jeana, koe padjoeloe ningoe wanggoe.
  Taka hina bai nja balang. Taka njoena I O. Xd. hina woeloe
  jija leawatoe na na winoe noena. Toenanoe bana hala ka pawoeloe nja leawatoe na, taka hina karai ja I R. K.: ha aja,
  ningoe ka balang, heana, hiwananja. «Ningoe ka, hiwananja».
  «Pira mboea ana lipitoe da, hiwananja. Taka hina heama
  njoena I R. K.: damboe ana lipitoe da».
  Taka njoena I O. Nd.: ndeda toama, hiwananja; hili bai ki
  ndja angoe da, waloe mboea ana lipitoe, hiwananja.
  Taka hina heama njoena I R. K.: ka napa, kata hili bai
  nggSmoe ka doena. Toenanoe bana hala ka pabai na balang,
  bada patoetoeng ka da papeaka na, taka hiwana njoena I R.
  K.: djea ha ka da balamoe, da pakarai moe la kangé'au la
  wSda modoeng.
  Taka na heama njoena I O. Nd.: ngandi ha namoe, hiwananja.
  Taka hina ngandi ha da balang noeda; bana hala ka pake
  ha, hina hê ngandi ha hoedita la leawatoe.
  Toenanoe bana loendoeng ka la leawatoe noena, hau roedoeng ninja pa; hili hau roedoeng na winoe noena na ngeri
  dj<*f*gga djangga. Hili hau roedoeng, hama toena na djangga
  kokoer.
   Taka njoena I R. K. hina poeroe ja la tana: kanggiki a
  • a n a t a d a = z e g t men van een jongen klapperboom, welke pas stam
  begint te krijgen, 't Hout is dan nog geheel bedekt door klappervezel, door
  bast (tada).
  • l e a w a t o e 'boomhuisje, gelijk men
  veel in do tuinen aantreft.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  108
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  nggoe nja ka na ana mini nggoe, nde pekoe poeroe na pa. '
  ba laloe djangga ja na winoe; laloe hï ja njoena I. R. K.
  Taka njoena I O. Nd.: amboe na handoeka na eti moe, ha
  ramboe Kahi, ana wini nggoe! hë nggoe nja palo'a papiti ja
  na ana na i toeja, noedita la awang.
  Toenanoe bana hala ka pawana, na winoe noena na ngeri
  djangga djangga, kë toama na nja ka na awang. Taka njoena I R. K. na padoendang: ta poenggoe ja na
  winoe, hiwana.
  Na taka nclaba na na tau; hau maramba, hau maramba,
  mboendaba na na kalembi na; na matoe ndftba.
  Taka hiwana njoena I R. K: deli ha da kataka mboendaba
  da, kata poenggoe ja na winoe jeana, na makaraoe eti djangga na.
  Toenanoe na hoeroeng na habandjar, na poenggoe ja ndena
  loehoe nja; hama toena i ba poenggoe bahi da angoe da pabahi
  da kataka. •"
  Na pahilang noena na habandjar. Hili hoeroeng doea bandjar;
  na poenggoe ja, ndena loehoe nja; hama na na mapoenggoe
  woenga ja, ndena loehoeng.
   Toenanoe na pahilang na doea bandjar; na hili hoeroeng na
  patoe bandjar; na poenggoe ja, ndena loehoeng ndaba. Na hili
  kandoeling na patoe bandjar; na hili hoeroeng na waloe bandjar,
  na poenggoe ja, ndena loehoe nja. Na kandoeli beling: mata
  nja kadoena, hiwana, ndjapoe na.
  Toenanoe njoena I R. K. hiwananja na tau padoendang na:
  mala nahoe, hoeroeng habandjar, ndena loehoe nja; hoeroeng
  mboendaba na, udena loehoe nja; beli kamoe la paraingoe
  njoemoe.
  Taka njoena I R. K. na japa ja he'au na na kala, •* hina
  * nde p e k o e p o e r o e na pa —hij kan niet moer naar bonedon komen,
  p e koe — mogelijk zijn; wordt steeds geconstrueerd als een verbaal substantief, evenals h o a d a = genoeg van iots hebben; \v ii ~-zeggen. Ook
  enkele adverbia, wier plaats vóór 't verbum is, eischen zulk ecne constructie: b i d i t a k a n g g o e : ik ben pas gekomen; m b a d a lakoo nn — hij
  is reeds weggegaan.
  * ke t o a m a na nja ka la a w a n g = hij bereikte bijna (zoo ongeveer)
  den hemel. Men vindt dit ke ook in de uitdrukking: ke m a n d a l o r a = - ongeveer middernaoht. (k~ë = aannemen — aanpakken.)
  * h a m a t o e n a ; ba p o e n g g o e b a h i da a n g o e da p a b a h i da
  kataka:--evenals wanneer ijzer hakt op mede-ijzer (zoo waren) de bijlen.
  * Kala=.-.- castreeren. Men castreert do boesten alleen om ze vet te mesten
  on bij voorkomende gelegenheden te slachten.
   Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANKESCHE VERHALEN.
  109
  
  toboenja: kana ngangoe na tau na padoendanggoe, wSna. Toenanoe bana hala ka pangangoe ndaba na na tau, hina lakoe
  ndaba na na tau na padoendangoe na.
  Toenanoe na ana winoe noena, na ngca pahë na njoena
  I O. Nd., na toama ka la awang, na lapahoe nja na handani;
  ningoe paraingoe na. Taka na tau lai noe: ka nggi lakoe ningoe
  moe nja, Oemboe Ndiloe? hiwananja. Taka na heama njoena
  I O. Nd.: lakoe nggoe nja lai toeja. Na heama njoena na
  mangoe paraing: djakau kareanja na ana na na toeja moe, lakoe
  li papiti nja ata ngftndi ' na lai jehoe.
  Taka na hili djangga na winoe, hili toama ja na handani;
  ningoe paraingoe na. Taka njoena na mangoe paraing: ha
  Oemboe Ndiloe, nggi lakoe ningoe moe nja njoemoe ? Taka na
  heama njoena I O. N d.; lakoe nggoe nja pakanoama * ja na
  ana na i toeja. Taka na heama njoena na mangoe paraing:
  djakau paha ja ka njoemoe, hau mini langa taka ma kan ; oe
  lakoe li papiti nja na ndjara pakaliti na.
  Taka na heama njoena I O. N d.: mala ka.
  Taka na winoe noena na hili djangga, na toama ja na handani.
   Taka hiwana njoena na mSngoe paraing lai noe: ha oemboe
  Ndiloe, ka nggini lakoe ningoe? Taka na heama njoena I O. N d.:
  lo'a nggoe patoe nja winoe rara i toeja. •""
  Taka na heama njoena na mangoe paraing: djakau kareanja
  ka njoemoe na ana laleaba moe, hau mini langa taka kan;
  lakoe li papiti nja ahoe, kana dai ja na parai na. Taka njoena
  I O. Nd.: mala ka doena.
  ' a t a ugandi—-geleide-slaven, welke de bruid uit 't ouderlijke huis
  vergezellen en welke bij haar blijven als deel van de bruidschat.
  * kanoiima k a w i n i = een vrouw trouwen. Men zegt dit van iemand,
  die, hoewel de bruidschat nog niet geheel is betaald, toch reeds met de
  vrouw leeft in 't huis zijner schoonouders. Is alles betaald en in orde, dan
  heet het paha.
  ' lo'a n g g o e p a t o e nja winoe r a r a i toeja-—ik ga aan oom rijpe
  pitiang brengen. In dergelijke „bloemrijke" uitdrukkingen is 't Soemb. sterk.
  Iemand siiih en pinang brengen, wil zeggen: met iemand over trouwen gaan
  spieken, 't Is gewoonte dat iemand, zijn aanstaande vrouw, steeds wat sirih
  en pinang komt brengen.
   Zoo zegt b.v. een meisje :
  na p a n g g a n g g a k o e t a ,
  na kakoiimba n g g a w i noe — hij geeft mij sirih en
  pinang, d. w. z. hij is mijn „verloofde", [sirih brengt men gedroogd in een
  rol van één span (pangga) breed; de gedroogde pinang is in een zakje van
  pinang-boombasit, k a k o i i m b a geheeten.]
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  110
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  Taka na winoe noena na hili djangga, na toama ja na paraing;
  na paraingoe noena, djèa ka na pangéa na na toeja na. Taka
  njoena I O. Xd. na lakoe, na todoe la pamangahoe, damboe
  roedoe na, patoe mboea roedoe na. Taka la mbaroe ningoe
  anakeada, da malo'a patakoe wai, da doea. Taka njoena I O Nd.
  liina ita ha, hiwana: ha ramboe, ka nggi lo'a mi nja na! Taka
  hiwada njoeda da anakeada: lo'a ma nja patakoe wai. Taka
  njoena I O. Nd.: lakoe li kadiroe namoe. Taka hina karai ha:
  ka nggftra oela na noedita la paraing; laloe kahana ja, ndena
  kanjawoer.
  Taka hida heama njoeda da anakeada: hidoe na nja i oemboe,
  noedita la paraing; na matoe ndaba na tau lai noe, na ihi na
  na panggoeboeloeng awang; ' wana noena i oemboe: djaka
  ningoe na maningoe tada aingoe, djaka koe hamoe ma, koe
  \vö ma nja ja na ana nggoe.
  Taka noeda da kawini da hili pani: ka ndaningoe pingoe tada
  ai, hiwadanja. Taka na heama njoena I O. N d.: djaka njoengga
  noe, na hamoe be ja.
   Taka njoeda da anakeada kawini: oemboe, mata kama lo'a
  patakoe wai, hiwadanja. Taka njoena I O. Nd.: lo'a wa na
  patakoe wai.
  Bada beli ha ka weling la patakoe wai: ha oemboe neloea,
  mata kama lakoe ft. Taka njoena I O. Nd.: ha ramboe, djakai
  taka hoedita la paraing, ambi kakikoenja na papani nggoe kawai;
  tangedji ft nggoe doekoe.
  Taka njoeda da anakeada: mala kadoena, hiwada. Taka da
  anakeada noeda da taka hoedita la paraing, tftka hida peaka
  la tau, hiwada: ninja noewawa na tan haatoe a nang. «Ka
  nggini ja,» hiwadandja. Tftka da heama: ninja la pamangahoe.
  «Kanggiki na, wana?» Da heama da anakeada kawini noeda:
  wana nggama bana pa'Srang: kanggiki na noedita la paraing ndena
  kanjawoer; tftka maheama njoema, hiwamanja: hidoe na nja i
  oemboe. «Ka nggiki hidoe», hiwana. Taka ma heama njoema:
  hidoe na nggoroe na; mapeaka mboe nja njoena: matoe mboendaba na panggoeboel ' awang, ndaningoe tada ai na, ndena
  pingoe papahftmoe nja; «djaka koe hamoe ma, koe wö ma nja
  na ana nggoe, wana ma, hiwamanja.
  ' p a n g g o e b o e l o e n g a w a n g — d e heele wereld; n g g o e b o e l zogt men
  van een pot, kist etc. welke omgekeerd met de opening op den grond staat.
  Downloaded
  from Brill.com
  07/14/2024
  06:12:56PM
  Ai wat de hemel, als een omgekeerde
  pot, bedekt;
  de gnnsclie
  narde.
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
   1 11
  
  Taka hina heama njoena I O. Xd.: ha, lo'a papa'aunja. Na
  paieawa ja na ama bokoel na haatoe, hina iakoe la pamangahoe,
  na ita ia, taka hiwananja: ha oemboe, mai i, wana nggau i
  oemboe noedita !a paraing. Taka njoena ï O. X d.: mala kadoena.
  Taka njoena I O. N d. na pïtï ha da tera na, da hinggi na, da
  kaloemboetoe na, hina hë ja la paraing.
  Toenanoe faana taka ka hoedita la paraing, hida piti nja topoe
  bara hida palakaroe nja ia bangga, hïda wönja pahapa na,
  Toenanoe bana hala ka pahapa, njoena na tau na mahidoe
  hina panï noedita la kaheli. Taka njoena I O. Xd. hina rongoe
  ja, hhvana: djèa ma ja doekoe kavvai, hiwanggoe, ambi peaka
  doe ndja da tau noedita la paraing; tangedji a nggoe doekoe,
  wanggoe ma. Batoenanoe ba lapahoe rongoe na nja na maramba ' :
  mftta kata kamang patangaroe ja. Taka njoena I O. Nd. hina
  poeroe |ÏI la loemboe mböamang hina wakahoe ja na likoe
  mangeaia, hina pakaloangga ja; na nimbihoe ha da kanibaniroe,
  na hê ja Ia kaheli; na hala ja Ia kaheli, na he ja ia hindi oema
  dita, la talaroe, Li hoekoe, ioepa na poeroe toebanja noena
  na tau mahidoe. Bana toama ja na tau mahidoe hina rau ja na
  ngaroe na, na alinja na mangeaia; bana hala ka pa'alinja na
  mangeaia noena, hina bandjaloe ja la lihi na na tau na mahidoe.
  Taka hiwana njoena I O. X d.: djè doe ja jeana na likoe
  mangeaia na maharitoe, na mangeaia na katioe. Taka hina
  heama njoena na tau mahidoe: mili toe doena ka njoena, koe
  hamoe ka, koe wönggau ja na ana nggoe, hiwananja. Taka
  hina heama njoena I O. X d.: mala ka doena, hiwana.
   Taka njoena I O. Nd. na kanandi nja na eti na; bana hala
  ka pakanandi nja, taka hina karai ja: pirang kakoe tama la
  koeroeng, - toeja? Taka hina he&ma njoena na toeja: harorrioe
  la maling. Taka na heama njoena I O. Nd.: paieawa nda anakeada, lo'a papiti ha da winoe, nindja noewawa la pamangahoe,
  lima nggai da. T«lka njoena na toeja na hiwana: mata kada
  lo'a da tau hakamboeloe, da kareangoe.
  Taka njoena I O. Nd. na Iakoe mangiloe ma. Toenanoe na
  ' b a l a p ah o o r o n g o e na n j a n a m a r a m b a — danr de vorst 't mi
  toch eenmaal gehoord heeft. Een eigenaardig gebruik van l ü p a h o o =
  voorbijgaan.
  ' t a n i a la k o e r o e n g — d e n kamer ingaan, n.l. de slaapkamer van de
  vrouw. Is een vaste uitdrukking voor trouwen. Men zegt ook wel: l e a m b a r
  la k o e r o e n g -overstappen in do Downloaded
  kninor. from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  112
  
  SÓEMBANEËSCHE VERHALEN.
  taka ka la pamangahoe, hina pa'itandja ja na winoe: nida piti
  ha, hiwanandja, na hanggai tau madoea madoekoe ha. Toenanoe
  na taka ka la paraing njoena I O. Nd.: toeja, hiwananja,
  pawalahoendja topoe parina, ka bandjaloe vvandja da winoe.
  