text: GESCHIEDENIS
  door
  
  vervaardigd
  
  Mr. PETER
  
  VAN
  
  EEN
  
  JOOSTEN,
  
  borduurwerker
  
  KAZUIFEL,
  te Amsterdam,
  
  VOOR
  de
  
  St.
  te
  
  Walburgskerk
  
  Uit de rekening en
  
  van
  
  de kerkmeesters
  
  Zutphen.
  en enkele
  
  losse stukken
  
  MEDEGEDEELD
  DOOR
  MEINSMA.
  K. O.
  -
  
  --- _
  
  TEM up des heiligen Sacramentzdach
  an°
  xLiiij. heb ick 1) m.
  PETER JOESTEN Boduirwarcker
  den wij met
  van Ambsterdam,
  dat hie up unse kost woll
  ontbaeden
  mijn brueder
  hadden,
  hierkommen
  
  um uns
  up ein karssuiffell,
  ein nije ende soe guit dairnae thoe maicken, voir ein drijnckende up den wech widerom, voir terijnge gegeuen
  I ryder gl. Ende
  hier in EUERT MEIJERIJNCKS huis heb ick betailt xII br. st.
  terijnge
  
  pennijnck
  voir sijn
  ende I placke,
  betailt
  
  xx
  
  die
  
  br. st. van
  
  als hie hier
  Item
  
  ende
  
  1. Vrouwen
  
  datselue
  
  gelt
  
  met
  
  ick toe Campen
  
  ein
  
  Cruce
  
  hie met
  5
  
  Item mijn brueder heb ik
  sijn son vertert hadde.
  placken, die hie voir terijnge gedain hadde m. PETER,
  
  toich.
  den XXIXten. dach
  
  unser
  
  besien
  
  maicht2).
  I br. st.
  geschickt
  
  Julij
  
  eodem
  
  iij pont groit
  van 15 placken,
  
  an mijn
  
  brueder
  
  heb ick ontfangen van GERTKEN
  I br. st. van r placken
  ende
  den ick dairbij gelecht hebbe, heb
  
  anno
  
  min
  
  met ein lijnen
  
  kerkmeestervan de St. Walburg.
  SLINDEWATER,
  1) Mr. COENRAAD
  2) Zoo noemde men de werkvrouwender kerk.
  laicken,
  
  dat GERTKEN
  
  78
  oick gedain hadde, um ditselue voirt an m. PETER vurss. thoe schicken, want wij
  thoe
  met hem gehat hadden
  van ein golden Cruce up ein karsuiffell
  woirde
  baeden
  heb
  ick
  van
  deze
  thoe
  Ende
  den
  maicken.
  1)
  Campen
  reijse
  gegeven
  XII br. st. van 15 placken min 2 plack. >
  Item
  
  soe
  
  mijn
  
  van dit
  ick die patroin
  Hulper 2) ende
  hebben
  bestaedet
  den xxten dach Augusti
  
  of maicken,
  ontwarpen,
  voir VI koipmans
  gl. min
  voir
  wijnkoips 3) halven,
  Dair
  br.
   st.
  6t,i
  l(icht).
  meijster heb ick doe voirt
  
  Cruce
  
  thoe
  
  anno
  
  xLiiij
  des
  
  heb ick denseluen
  dach,
  iiij br. st. val(ueerd)
  ein kanne wijns wtgesant
  I gelderschen
  snaphain,
  van mi wider gekommen
  Ende
  sint VI butkes.
  van
  den
  
  daeler. Noch heb ick an des meijsters
  betailt
  den
  xxviijten dach Octobris, anno xLiiij,
  JOHAN YSEREN, glaesemaicker,
  ende iiij val. br. st. van I5 placken.
  Alsoe is die patroin vurss.
  ij Joachijmdaler
  toe
  ende
  saemen
  ende......
  heft
  iiij Joachijmdaler,
  gekost
  gantz betailt,
  ano. XLV. als wij met m. PETER vurss.
  Item den lesten dach Februarij
  betailt
  
  ii Joachijm
  
  vader
  
  eins
  
  van ein golden Cruce up ein karsuiffell
  thoe maicken, heb ick hem voir sijn terijnge, dat hie met sijn son
  upt schoijnste
  I Embder gl.,
  was, ende widerum reijsen soll, gegeuen I Joachijmdaler,
  gekommen.
  geworden,
  
  V geldersche
  Want
  sijn
  
  ende
  
  averkommen
  
  sint
  
  ende I Engelschen
  snaphaenen
  hie sede dat hie ij keysersgl.
  stoetcr.
  vertert
  
  Maickt .....
  int herkommen,
  ende
  terijnge hier heb ick betailt
  hadde
  
  tho huis versuijmpt.
  voir
  Ende
  arbeijt
  br. st. van 15 placken in den Wildeman.4)
  
  sijn
  
  Die Cedell e?zde Aacerkumpst
  
  zap ein Karssuffel
  
  van ein Cruys
  
  Ao (15)45.
  In den naem Gaitz selichlicken,
  Den lesten dach Februarij Ao. XLV
  Amen.
  die
  hebben
  der grote Collegiate karck binnen Zutphen bestadet
  karckmeijsteren
  an m. PETER JOESTEN, burger thoe Ambsterdam,
  ein Cruijs up ein karssuiffell
  thoe
  
  maicken
  
  dat m. PETER hem dat Cruis sall riede maicken
  up dese vorwerden:
  nae die patroin,
  die sie hem dairvan gelieuert hebben ende allet dat dairin is,
  van belden
  ende anders, in dat Cruijs oick wtdrucken,
  alsoe dat niet auerall in
  die patroin sall sijn, dat selue sij oick in dat Cruijs, dat hie maicken sall, wtgedruckt.
   Ende als hie dat Cruijs met dat patroin wert lieueren, dan sollen die
  Karckmeysteren
  datselue
  Cruijs
  
  die
  oick
  
  wider tot sich nemen ende behoilden
  Hie sall
  patroin
  van fijnen golde,
  ende sijde maicken, nae dat Cruijs, dat
  
  BERNER,tweede kerkmeester. 2) Bij 't sluiten van overeenkomstenwerd
  1) bode.
  2) HE:RMA\T
  altijd gedronken.
  5) Deze is echter niet meer voorhanden.
  4) Kerkboek No. 3, fol.
  79
  hie den karckmeijsteren
  up denseluen dach getoint heft, ende dat ander, dat die
  als
  hem
  dieselue
  tijt, hebben laiten sien, ende up et schoinste,
  karckmeijsteren
  men
  
  ein Cruce
  
  sall
  
  dit
  
  ende
  
  baeuen
  
  up die manijren, ende meist
  niet soe verheuen
  doirgains
  
  wt den golde maicken mach.
  Doch
  alse
  dat
  hie
  dat
  sijn
  Cruijs,
  getoint
  nae die manijr als dat Cruijs gemaickt is, dat
  
  Cruijs
  heft, dan wat slechter ende meer
  Ende wat ditselue Cruijs an golt,
  hem liebben laiten sien.
  die karckmeijsteren
  sijde ende anders wert kosten dat sall meijster PETER wtleggen ende bekostijgen,
  buten
  behaluen die perlen, welck m. PETER sall koipen, ende die karckmeijsteren
  sijn loin,
  worden
  geschien
  
  welck
  
  meijsteren
  
  allein
  
  sollen
  
  hem
  
  sollen
  
  int
  
  betaelen.
  Beheltlick
  
  aff ende
  
  thoe
  
  oick, dat die onkosten,
  int lieueren, die karckdairvan korten.
  Voir dit
  
  ende
  
  reijsen
  ende m. PETER niet
  dragen,
  vurss. ende up dat schoinste riede
  
  alsoe als
  Cruijswarck
  xxv pont
  PETER geeijst
  
  groit
  
  thoe
  
  heft
  
  m.
  voir elck pont groit gerekent.)
  ende
  xx pont groit, ende sinnen sie
  gebaeden
  maicken,
  
  (vi keijsergl.
  hem die karckmeijsteren
  dairop
  PETER
  dat Cruijs sall riede maicken ende wair dan
  dat
  m.
   geworden,
  ende hantwarck,
  welck die karckmeysteren
  konst
  luede
  van
  soedanijgen
  guede
  dat xxv pont groit dairan verdient sint, soe
  dairaver
  erkennen,
  roepen werden,
  hebben
  soe
  
  eins
  
  hem soe voll geuen. Soe die luede oick seden, dat min
  die karckmeysteren
  hem oick soe voll de min alse
  dairan verdient wer, soe sollen die karckmeijsteren
  is
  Mede
  dat m. PETER hem met
  die luede dan erkenden,
  geuen.
  bescheijden,
  dat cruce riede thoe maicken sal spueden soe voll als hie kan, ende ghien ander
  sollen
  
  warck
  
  dairunder
  
  laiten
  
  tijt maicken, eer dat dit Cruys gantz
  gain, off midler
  is. Ende alle maill alse dit warck halff off te darden
  
  ende gelieuert
  gemaickt
  wat geldes in affkortijnge
  deill riede gemaickt is, sollen hem die karckmeijsteren
  der voirsz. somme (?)
  senden, updat hie des thoe lichtelick die onkosten
  muege
  dragen, ende int leste hem dair voirt up tellen, sonder arglist.
  In oirkonde ende vaste getuichenisse
  der wairheijt, soe sint deser Cedulen
  twie, alleins luedende, ende durch die woirde "Loff ende eer sy den Alderhoichsten"
  ende m. PETER elck
  wt den anderen
  van welck die karckmeijsteren,
  gesneden,
  Geschiet up dach, ende in den
  hebben.
  ein, van beijde
  sijden underteijckent,
  Jair als vurss.
  HERMAN
  
  BERNER.
  CONRAIT SLYNDEiVAETIIER
  
  1) Deze figuur is dus de handteekeningvan Mr. PETERJOOSTEN.
  Dit Contract, berustend in 't archief van St. Walburg, is geschrevenop een half vel oud Hollandsch
  papier, dat werkelijkop zeer onregelmatigewijzeafgeknipt is van de andere helft, midden door de, met groote
  letters geschrevenwoorden : "Loff ende eer sy den Alderhoichsten." (Doos 36. pakket: reparati6n. f.)
  
  80
  ANNO XLVI.
  van GERTKEN unse 1. Vrouwen
  Matthijsdach
  ') heb ick ontfangen
  IX
  ende
  ende die voirt mijn
  van
  br.
  st.
  iij keysers
  15 placken,
  gl.
  betailt, want hie uns soe voll voir perlen verlecht a) hadde, tot dat Cfuijs
  
  Up
  maicht
  brueder
  
  S.
   welck thoe Ambsterdam
  wort. Maickt ij daler ende
  gemaickt
  karsuiffell,
  '
  xiij br. st. van 15 placken.
  Den XXXt°n dach Julij als m. PETER JOESTEN met sijn son hier gewest
  is, ende heft uns iij riede parken 3) laiten sien van dat gulden Cruce up ein
  welck hie uns maickte, hebben wij hem up rekenschap
  karsuiffel,
  gegeuen, ende
  auertelt V pont groit, ende voir sijn terijnge wt ende in
  \3 pont groit, ende sijn
  I barchse gl., ende voir ein engels perlen, die hie
  son voir ein drijnckpennijnck
  
  up
  
  ein
  
  Ende dit gelt heft Gertken unse
  verlecht
  hadde VI br. st. van 15placken.
  1. Vrouwen maicht toesaemen
  XXIJ br. st. van 15placken
  wtgelecht,
  wtgenaemen
  welck ick dair bij gelecht hebbe. Item voir oir terijnge heb ick betailt in EUERT
  MEIJERIJNCKS huis X br. st. van 15 placken ende ij br. st. 1. off klaiskes." 4)
  dat Mr. PETER JOOSTEN daarop een jaar lang niets van zich
  't Schijnt,
  van St. Walburg
  heeft laten hooren. Toen zullen de kerkmeesteren
  hem eens een
  
  uns
  
  hebben om te vragen, hoe het met het werk stond en
  hartig woordje geschreven
  of zij er spoedig eens iets van te zien zouden krijgen.
  in het najaar van 1547, het volgende
  Op dien brief kwam, waarschijnlijk
  door
  niet
  daar hij anders ook
  MR.
  antwoord,
  JOOSTEN zelf geschreven,
  stellig
  't contract
  
  wel met zijn naam
  
  had
  
  onderteekend.
   dat ic mister
  "Vrindelicke
  groet voerscreuen (?) aen min lieue kerickmister
  bid
  dat
  toch
  soe
  wel
  wilt
  vrindelick
  doen
  ende
  bestellen
  min
  ghij
  jou
  van die ii g.roete belden as jou broeder hier comt et
  Amsterdam
  die patronen
  dat hij se mijn dan me brentg G) vant ic se te vinter alte met maken sou
  nae jou werck vant ic daer an werck vant ic
  ende laet jou niet verlanghen
  
  PIETER
  
  hoppet
  
  jou te pasken ') te leueren
  Nijet meer op desen
  tit dan god spaert
  
  u lan
  
  desen
  
  brief."9)
  
  g) toe comen
  
  min toch
  
  die battroen
  
  ghesont.
  an den eersamen man JACOB
  SLINDEUATER vonende toe sutveen.
  over die wildeman
  
  bestelt
  
  ,
  
  '
  
  1) = 24 Februari.
  2) voorgeschoten. 3)) 3 gedeelten - zoo'n kruis bestaat, als ik 't wel heb
  dikwijls uit quadraten - die gereed waren. 4) Kerkboek No. 3, fol. 255, verso, 256. 5) lees: te.
  gelogeerd had. 9) Doos 36. reparat. f.
  6) lees :brengt. 7) paschen. 8) de herberg, waar Mr. JOOSTEN
  
  81
  Paschen
  
  van
  
  In
  
  wachten.
  zijne
  
  voorgaande :
  lieuen
  
  maar MR. Joos'rEN
  liet op zich
  jaar 1548 verscheen,
  iets
  een
  beter
  dan de
  er
  weer
  kwam
  brief,
  geschreven
  plaats.
  het
  
  groeet enuss(?) aen JACOB SLINDEUA TER. Jouer lyefte sal biehebben te pasken als ick jou
  dat jou Weerck ree soude gheueest
  maeer ick crech een sueuel 1) an mijn hant al sus sel icket jou
  
  Vriiidelick
  te weeten
  
  belooft
  
  hadde,
  bidt 3) dat jou broeer ende
  over Xiiij daghen seluer binnen jou doeer 2) bregghen
  dat gij mijen voert
  kerckmester.
  den anderden
  Woeert 4) danck ick jou hoegelijck
  ick
  wilt
  veder
  an
  verdienen.
   wetet
  lieve jacob dat
  heebt ende
  sus ghehouden
  jou
  
  ick gheueest
  van
  pennig
  anderen
  
  heb
  
  ghij mien hieten ghaen ende ick en kan nieet een hollanse
  dat is te weten van Neeffe (?) pouels ende van dien
  crighen
  
  daeer
  
  hoeer
  
  Nijeet.
  meer
  
  op desen
  
  tijt dan god spaeert jou langhe salich ende ghesont
  Bie mijen miester pieter
  wat ick vermach
  
  Desen
  toe suutveen
  
  uwen
  
  besten.
  ande
  
  eersamen
  
  brief sal wesen
  toe comen
  
  desen
  
  brief". *)
  de man veertien dagen
  
  dat is tot
  man JACOB SLINDEWATER wonende.
  na Pinksteren
  Werkelijk
  voor de helft
  zooveel werks mede, dat het kruis daarmede
  wat Mr. COENRAAD SLINDEWATER erover meedeelt:
  kwam
  
  warcker
  
  ,,Dominica
  uns dat
  
  ende
  
  aanzetten
  gereed
  
  en bracht
  
  was.
  Ziehier
  
  als m. PETER JOESTEN BeduirPentecostes
  I post octauam
  halue warck van dat gulden Cruce up ein karsuiffel gebracht,
  heft, heb ick hem in bijwesen mijns Hulpers viij pont groit
  
  auergelieuert
  ende voir sijn terijnge van Ambsterdam
  auergetelt,
  unse
  dair iij keijsers
  gl. VVelck gelt Gertken
  
  harwers Õ) ende van hier wider
  1. Vrouwen maicht mij dairtoe
  son elck iij mailtijden in BFRNT
  
  gedain heft. 6). Ende voir dat hie ende sijn
  MENGERIJNCKS (huis) getert hadden, heb ick betailt xij st. br. val., is die mailtijt
  ij st. br. val. ende dairtoe heb ick betailt iiij quarten wijns '), die sie gedroncken
  hadden. Die quarte xij butkes. vz, xij st. br. val. ende iij butkes.
  den xxij dach Martij heb ick in bijwesen
  ??Des vrijdaichs nae Reminiscere,
  
  hulpers, JOEST PUTZELER 8) auergetelt
  xviij gl. van 20 1. stuuer br. val. van
  155 placken van wegen m. PETER JOESTEN Borduirwarcker
  vurss., die ein osse van
  TE
  ANDRIES
  GRIFFELL gekoft hadde, ende begert, dat wij hem soe voll an ANDRIES
  
  mijns
  
  affdoin wolden.
   Ende dit gelt heft mij Gerken unse 1. Vrouwen maicht dairtoe «edain" 9 )
  
  1) gezwel? 2) deur. 3) deel dit medc. 4) Voorts. *) Doos 36. reparat. f.
  5) herwaarts. 6) De O. L. Vrouwe maagden beurden dikwijls allerlei inkomsten voor de kirk.
  Of vciNPtiTZEr.ER
  wasblijkbaarschipperop Amsterdam.
  8) JOESTPLTTZ?LI;R
  7) 1 qiiarte = I kan.
  In Is49 moest hij b.v. te Amsterdamlood koopen, waarvan men een waterbak op den toren wilde maken.
  9) Kerkboek No. 3, fol. 256.
  '
  
  82
  os is MR. JOOSTEN weer vervallen in zijne
  tot dat het eindelijk aan
  oude
  gebleven,
  daarbij
  gebleven,
  Geen
  verdrieten
  kerkmeesteren
  van St. Walburg
  nog langer te wachten.
  begon te
  maar de kazuifel was niet af; het
  wonder! 1 Het jaar 1548 was voorbijgegaan
  de
  kazuifel
  bleef
  in
  statu
  en
  quo. Dat kon niet langer.
  jaar '49 ging voorbij,
  Na
  
  het
  
  dien
  
  van
  
  aankoopen
  en
  stilzwijgendheid,
  
  ANNO 155°.
  ick betailt iiij quarten
  hadde
  voir ein volmacht,
  wijns,
  ontfangen
  die hie
  baede
  Stadt
  JObIAN
  2) up unser
  die m.
  thoe Ambsterdam,
  MICHORYSSE, ende m. PETER BECKER, voirspraicke
  PETER JOISTEN Beduirwarcker
  thoe .Xmbsterdam
  met recht 3) dairtoe brengen
  solden, dat hie die helfte van dart golden Cruce up ein Karsuiffell an hem bestaidt
  "Des
  welck
  
  woinsdachs
  
  nae Conversionis
  
  S. Pauli 1)
  
  heb
  
  CLAIS TER HAEVICK, Secretarius,
  uns geschreuen
  hoildende
  hadde,
  
  sal
  
  off dat gelt, dat hie auer 4) ontfangen
  hadde, widerum
  maicken,
  want et lange auer die tijt was, in welck dit warck soll gantz riede gewest
  voir elck quarte xij butkes gerekent.
  vz. xij st. br. ende xij placken.
  voirt
  
  geuen,
  sijn die
  
  riede
  
  "Des Sondaichs
  met die volmacht
  et
  
  brueders
  
  hantastijnge
  verloss sijns
  Dat
  
  soe
  
  veer
  
  heb ick den baeden
  
  thoe
  
  Ambsterdam
  
  gebracht
  dat warck
  
  ,,Up des hillijgen Cruijs
  Beduirwarcker
  van Ambsterdam
  anderde
  
  halue
  
  vurss.
   JUHAN MICHORIJSSEN,
  ende
  durch hulp mijn
  was,
  gewest
  dat m. PETER vurss. gelaift hadde, ende
  
  was5),
  thoe Paisschen
  
  gantz riede thoe lieueren, bij
  dairvan, gegeuen xxxij st. br. vz. I gl. ende iiij st. br." G)
  geholpen te hebben. Mr. SLINDEWATER teekende ten minste aan:
  
  gedain,
  verdiensts
  schijnt
  
  dairnae
  
  deill warcks
  
  avent
  
  inventionis ') anno L is m. PETER JOESTEN
  hier gekommen,
  met sijn dochter, ende heft dat
  van dat gulden Cruce up ein Karsuiffell thoe setten,
  
  ende uns gantz riede nu alsoe dat hele warck gelieuert.
  Ende
  gebracht,
  want hie des hilligen Cruijs dach, ende den Sondach dair nae hier geblieuen heft,
  um onlede,
  ende want et twie hillijge daige weren, heb ick voir dat hie in
  mede
  
  den
  
  Wildenman
  
  vertert
  hadde betailt xxxj st. br. val. vz. I gl. ende 3 st. br.
  des
  vurss. sinnen wij gewest met m. PETER, ende sijn
  Up
  hillijgen Cruijsdach
  in JOHAN SCHYMMELPENIJNCKS huis ende hebben noch bij ons gehatt
  dochter
  m. ALPHERT VAN TILL, RENSE VAN HOLTI-IUSEN, mijn brueder ende mijn swaeger
  um der eer will, ende want gesecht was, dat men hem int leste, off als dat warck
  gelieuert werde, soll guit sijer maicken, oick mede, um met hem van sijn beloesoe hie voir dat gantze warck xxv pont groit geeijst,
  nijnge thoe auerkommen,
  2) bestemd voor. 3) door den sterken arm.
  1) ConversioS. Pauli valt op 25 Januari.
  4) = over, te veel. 5) lees: had.
  6) Kerkboek No. 3, fol. 300. 7) = 3 Mei.
   83
  wij xx gebaeden
  
  ende
  van
  
  van guede luede,
  hadden, ende et gestalt was rot erkentenisse
  ende hantwarck
  wes men xxv pont dairvoir betaelen
  soll,
  
  kunst,
  soedanijge
  als die Cedell verder vermach. ')
  
  ende
  
  Wesshaluen
  dat ick betailt heb xij quarten wijns,
  als
  x
  ende
  Voir
  verdroucken,
  sint,
  ij voir den onrait gerekent.
  vz. I gl. van xxviij st. br. val., x st. br. val.
  quarte
  xij butkes
  gerekent
  hier
  Item
  alsoe
  kunst
  vj placken.
  gien luede, dese tijt, van soedanijge
  
  ende
  
  hantwarck
  
  die
  
  dair
  
  el;k
  
  vertert
  
  warck
  
  bij
  schoin
  
  die
  
  hant
  ende
  
  ende dat
  weren, die dit warck konden werdijren,
  ein ijder, die dat besach, wall behaichde,
  ende
  
  was,
  sede, dat wall xxv pont groit, ende meer dairan
  sijn conscientie
  ende
  dat
  hie
  um soe voll geltz, soedaeverdient
  hadde,
  weren,
  geweijgert
  ende dat hie oick noch, um meer, dat niet
  nijgen warck wider thoe maicken,
  m.
  gantz
  PETER bij
  
  doin
  
  wolde,
  
  soe heb ick des sondaichs
  
  dairnae
  
  volgende hem noch vj pont groit
  xxv pont groit auer all2), voir dit
  
  ende alsoe, met dat hiervoir stait
  auergetelt,
  met
  Soe hie oick sede, dat hie wall vj schilbelieuen
  warck,
  mijns hulpers betailt.
  ende hier vertert hadde, ende voir sijn terijnge (welck
  Ambsterdam,
  lijnge tusschen
  hem vrij gelaift 3) was,) niet eijsschen woll, heb ick hem nu, voir sijn terijnge van
  hier, ende wider dair gegeuen iij keijsers gl., gelijck als doe hie
  um der
  hier was, ende sijn dochter heb ick voir ein geschenck,
  eer will, met believen
  mijns hulpers gegeven I Embder gl. maickt xxij st. br.
  Noch heb ick betailt voir xij engels perlen, die hie tot dit warck gedaen, ende
  Ambsterdam
  
  lestmaile
  
  oick
  
  uns verlecht
  ij gl.
  van
  
  Voir elck schillijnck vj st. br. gerekent, maicken
  xij schillijnge.
  ende
  st.
  br.
  val.
   xvi st. br. val. Sus is dit vurss. toesaemen
  xxviij
  ende m. PETER vurss. dairvan vernuicht, ende thoe vreden gestelt. Ende
  hadde
  
  wtgericht,
  dit gelt toesaemen
  
  heb ick van GERTKEN unse
  
  1. VrouwTen maicht ontfangen, ende
  ende
  Welck toesaemen
  betailt.
  gerekent
  wtgericht
  gekijert,
  maickt xxxiij gl. von xxviij st. br. val. XIX st. br. val. ende vj placken.4)
  voir oegen sien muege, wat ende wievoll dat dat
  . Up dat men claerlick
  vurss.
  tijden derhalven wtgegeuen
  gekost heft, soe is up verscheijden
  gulden Cruijs
  
  tot dese
  
  saicke
  
  als hiernae
  
  vurss.
  volgt,
  
  Voir
  
  den gulden
  
  xxviij
  
  st. br. val. gerekent.5)
  
  ........................
  Summa maickt dat dat Cruis vurss. gekost heft, ende dat derhalve wtgegeuen
  als
  I Cxxij gl. van xxviij st. br, xxij st. br,
  vurss. toesaemen
  endue v placken."°)
  is,
  Niet
  Is daarmede
  van dit kostbare
  kunstwerk
  ten einde?
  de geschiedenis
  geheel. Later werd nog opgeteekend
  (I s s I) :
  
  1) = inhoudt, 2) = voor alles. 3) beloofd.
  4) Kerkboek No. 3. fol. 256 verso.
  5) Dit relaas, ons reeds uit 't voorgaandegeheel bekend, kon gerustelijkaclterwege blijven.
  ruim tweeduizendgulden zijit.
  6) In ons geld zal dit
  
  ,
  
  84
  ,,Alsoe m. JOHAN VAN ESSEN die caste, in welck men die nije karsuiffell,
  met dat schoene golden Cruce in onse 1. Vrouwen huisken hangen soll, gemaickt
  en bovendien
  heft"....
  dat hy snytwarck
  bauen
  nog 2% dag gewerkt had "van
  die
  kaste
  maickte
  dair
  dat
  in
  onser
  lieve
  vrouwen
  in
  op
  mysgewaet
  huysken
  hangen
  solde"...
   hij betaald werd tegen vier stuivers brab. per dag.')
  staat in de rekening
  van HERMAN BERNER opgeteekend,
  dat in het
  der
  jaar 1572, nadat de graaf VAN DEN BERGH eerst alle goud- en zilverwerk
  kerk opge6ischt,
  en voor goeden
  verklaard
  een
  zekeren
  ook
  had, op
  prijs
  dag
  ind Munster"2)
  om de nog overgebleven
  kostnog "die praedicant
  verschenen,
  baarheden
  mede te nemen waaronder
  ook: "eyn nye kersovel ind schone olde
  kersonelen
  met alven, etc. dat dair toe gehorde, die die kircke nyet durfte missen
  Dan
  
  voer
  
  400 daler in gelt."
  In den aanvang van 't volgende jaar deed de kerk haar best, ten minste
  een deel van de gestolen kleinoodien
  terug te krijgen. Daarmede belastten zich de
  kanunniken
  PETRUS VAN DER VECHT, tevens scholaster,
  en WILLE1?T BERNER.
  Zij
  zal
  daar
  werd
  lecht
  
  wendden
  
  zich
  
  wel
  
  geweten
  
  niet
  
  eerst
  
  tot
  
  hebben,
  
  den
  
  van
  Hertog
  waar 't gestolene
  
  Alva, te Nijmegen,
  zich bevond.
  Toch
  
  maar
  
  deze
  
  schijnen zij
  den
  4 en Juni i 1573 ten minste
  vingerwijzing
  gekregen
  Op
  aan Hecr (PETER VAN DER) VECHT betaald 5 daler,
  hie der kercken verhadde in dat reysen nae der kercken beste kersoeffel end andere kercke kleinoeene
  
  te hebben.
  den." Hij had het kostbare stuk teruggevonden
  te Anholt (Reg. Bez. l?Tunster, Kreis.
  Borken, aan den ouden IJsel), waar men de goedheid had, 't hem tegen borgstelling
  mede te geven.
  Wat er later nog met dit staaltje van Amsterdamsche
  kunstis,
  
  weten
  
  wij niet.
  maar de
  
  nijverheid
  over staat
  
  gebeurd
  
  niet
  
  nauwkeurig
  bijgehouden
  En wie weet dat Zutphen -
  
  zoo
  
  aangeteekend....
  te doen.
   weer Katholiek
  en
  
  dat
  
  toen
  
  Mogelijk
  
  dat
  
  er hier of daar
  
  nog iets
  tijd werden
  
  van lateren
  kerkrekeningen
  als SLINDEWATER en BERNER gewoon
  
  waren
  
  na de komst
  
  in 1572
  der Spanjaarden
  kwam der Hervormden,
  wat in de St. Vlalburg
  die kan zich wel eenigszins
  voorstellen
  wat
  
  in t 579 weder in de macht
  geworden is gehouden
  onder alles
  groote
  opruiming
  
  herinnerde:
  nog aan 't Katholicisme
  er ongeveer
  zal
  gebeurd
  zijn met "de beste Kazuifel."
  Dank
  hand ons eenige aanteekeningen
  zij het feit, dat een welwillende
  ter beschikking
  stelde van wijlen Mr. DE ROEVER, kunnen wij hieraan nog't een
  en ander toevoegen
  betreffende
  haren vervaardiger.
  '
  1) Kerkboek No.4. bl. 197 verso.
  m.
  2) Wie de hier bedoelde predikant was, bleef tot nog toe onbekend. iid beteekentbij BERNER
  MuNSTERis waarschijnlijkJACOBVAN MUNSTER,
  in i57g Overrentmeester, in 1580-83 schepen of raad.
  (Gedurendedie jaren was de stad in de macht der Hcrvormden.)
  
  85
  
  kunst
  
  PETER
  
  JOOSTEN
  
  gedurende
  In 1482
  
  eenige
  
  bewijst
  het oudste toen
  
  waarvan
  
  Een
  
  testament
  
  van het jaar
  
  dateert
  
  In
  moeders
  
  schijnt
  eeuwen
  
  1495
  erf. 3)
  
  tot een geslacht,
  
  op zoon overging.
  PETER de Borduirwerker
  
  waarin
  
  de
  
  zijne vijf kinderen,
  
  jaar telde, moeders erf. 1)
  PIETER JOOSTEN, borduurwerker
  
  twaalf
  
  van
  
  in
  
  de Kerkstraat,
  
  1491. 2)
  
  ontvangen
  
  de
  
  kinderen
  
  JOOST PIETERSZ., borduurwerker,
  
  werd
  
  hebben
  
  van vader
  
  zekere
  
  een
  
  te
  
  behoord
  
  ten zijnen name een graf gesteld
  
  van
  
  PIETER, borduurwerker,
  
  wordt
  
  genoemd
  
  in de Oude Kerk,
  
  vaders
  
  en
  
  in r528 en 1530. In 1532
  
  gemerkt
  
  In 1536 is er nogmaals sprake van JOOST de borduurwerker
  in de Pijlsteeg.
  de vervaardiger
  PIETER JOOSTEN, borduurwerker,
  van de
  klaarblijkelijk
  Kazuifel, wordt nog genoem d in 1563.
   Zutphensche
  In 1624 komt voor een zekere PIETER ADRIAEN JOOSTEN, borduurwerker,
  zoon van ADRIAEN JOOSTEN. D eze had een zuster, SARA ADRIAEN JOOSTEN,
  wellie in 't genoemde
  
  jaar in't huweiijk
  
  1) Archief Amsterdam. Weesb. 1, 363.
  trad met RoELOF JAVTsz. VAN DOl\I;\ŒLROY.
  2) W.K. lade 33.
  3) Weesb. 3, fol. i9q, verso.
  