text: Artikel 150 Z.I.V.-Wet 1994 staat een uitzondering toe op het beroepsgeheim. De
  zorgverlener heeft de plicht zijn medewerking te verlenen aan de ziekteverzekering
  en de geneesheren-inspecteurs alle inlichtingen en documenten, die zij nodig hebben om hun controleopdracht uit te voeren, te bezorgen. Voor deze openbaarmaking is geen uitdrukkelijke toestemming van de patiënt nodig.89
  De geneesheer-inspecteur die de raad van de Orde der Geneesheren de medische
  informatie ter kennis brengt, die hem werd meegedeeld door de arts tegen wie een
  tuchtvervolging is ingesteld, schendt het beroepsgeheim niet.90
  
  89
  90
  
  RvS 24 april 2002, nr. 105.838, Defalque.
  Cass. 7 september 1989, Arr.Cass. 1989-90; Pas. 1990, I, 11; RW 1989-90, 404.
  127
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Besmettelijke ziekten
  30. In geval van besmettelijke ziekte rust op de arts een wettelijk omschreven aangifteplicht (artikel 2 van het decreet van 5 april 1995 betreffende de profylaxe van
  besmettelijke ziekten).
   3
  
  Het beroepsgeheim van de advocaat
  
  3.1
  
  Doel
  
  31. Het lijdt geen twijfel dat het beroepsgeheim ook geldt voor advocaten.91 Het
  berust op de noodzaak volledige veiligheid te verzekeren aan degenen die zich aan
  hen toevertrouwen.92 Het recht van de verdachte om een gesprek te hebben met zijn
  advocaat, buiten het gehoor van derden, is een essentiële vereiste van een eerlijk proces in een democratische samenleving.93
  Ook al is het ‘niet onaantastbaar’, toch vormt het beroepsgeheim van de advocaat
  ‘een van de grondbeginselen waarop de organisatie van het gerecht in een democratische samenleving berust’. Dat geldt des te meer in strafzaken, waarin het recht
  van een persoon om zichzelf niet te beschuldigen, onrechtstreeks maar noodzakelijkerwijs afhangt van de vertrouwensrelatie tussen de advocaat en zijn cliënt en van
  de vertrouwelijkheid van hun uitwisseling.94 Dit werd onlangs nog bevestigd door
  het Grondwettelijk hof.95
  Het beroepsgeheim van de advocaat beoogt de goede werking van de maatschappij en dus het belang van allen.96 Het spruit voort uit de aard zelf van het beroep
  en behoort tot de essentie daarvan. Het maakt een essentiële waarborg uit van de
  rechten van verdediging, van de vrijheid van het individu en van de goede werking
  van het gerecht.97
  De doeltreffendheid van de rechten van verdediging van elke rechtsonderhorige
  veronderstelt noodzakelijkerwijze dat een vertrouwensrelatie kan worden gevestigd tussen hemzelf en de advocaat die hem raad geeft en hem verdedigt. Deze
  
  91
  
  92
  93
  94
  95
  96
  97
  
  128
  
  EHRM 28 november 1991, Rev.trim. D.H. 1993, 295 (S. t. Zwitserland); Cass. 11 februari 1946, Pas.
  1946, I, 66; Arr.Cass. 1946, 58; Cass. 18 juni 1974, Pas. 1974, I, 1065; Cass. 15 december 1994, Arr.
   Cass. 1994, 1118; RW 1994-95, 1414; Cass. 13 juni 1963, Pas. 1963, I, 1079; R. De Puydt, ‘Overzicht
  van rechtspraak. Professioneel recht Vlaamse advocatuur’, TPR 2007, 1792, nr. 81.
  Cass. 9 juni 2004, Arr.Cass. 2004, 1025; Pas. 2004, 991, Rev.dr.pén. 2005, 103; Cass. 13 juli 2010, Pas.
  2010, 2130.
  EHRM 28 november 1991, Rev.trim. D.H. 1993, 295 (S. t. Zwitserland).
  EHRM 6 december 2012, Michaud t. Frankrijk, § 123.
  GwH n.26 september 2013, nr. 127/2013.
  D. Van Gerven, ‘Het beroepsgeheim van de advocaat’, TPR 2012, nr. 4, p. 1416, nr. 1.
  J. Stevens, Regels en gebruiken van de advocatuur te Antwerpen, 2e dr., Antwerpen: Kluwer 1997,
  nr. 812.
   Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  noodzakelijke vertrouwensrelatie kan slechts worden gevestigd en gehandhaafd
  indien de rechtsonderhorige de waarborg heeft dat wat hij toevertrouwt aan zijn
  advocaat niet door hem zal worden openbaar gemaakt. Hieruit volgt dat de regel
  van het beroepsgeheim, waarvan de schending meer bepaald wordt gesanctioneerd
  door artikel 458 Sw., een fundamenteel element is van de rechten van verdediging.98
  ‘L’obligation au secret professionnel de l’avocat trouve sa raison d’être dans la nécessité de donner à
  ceux qui exercent cette profession, les garanties necessaries de crédibilité, ceci dans l’intérêt général,
  pourque tous ceux qui s’adressent à eux en confiance puissent avoir la certitude que les secrets qu’ils
  confient à leur conseil ne courent pas le risque d’ête dévoilés à des tiers.’ 99
  
  Het bewaren van het beroepsgeheim is voor de advocaat zowel een recht als een
  plicht.100 Het vindt zijn grondslag in de artikelen 6 en 8 EVRM.101 De verplichting
  is het noodzakelijk corrolarium van het beroepsgeheim als onderdeel van de rechten van verdediging. Het is een recht omdat de advocaat als professionele beroeps­
  beoefenaar zelf oordeelt in volledige onafhankelijkheid en overeenkomstig zijn
  geweten of hij het doorbreekt.102
  De deontologische verplichting die inhoudt dat de advocaat elk risico van belangenconflict moet vermijden en een strikt beroepsgeheim in acht moet nemen, heeft tot
  gevolg dat bepaalde vormen van samenwerking met die doelstellingen niet verenigbaar zijn; dit geldt inzonderheid voor samenwerkingsvormen waarin, gelet op de
  aard van het beroep van de personen met wie wordt samengewerkt en de maat van
  integratie van de andere beroepsbeoefenaars, het gevaar voor belangenconflicten
  beduidend is.103
  3.2
  
  Voorwerp
  
  Algemeen
  32. Het beroepsgeheim slaat op de confidenties en geheimen die een advocaat van
  zijn cliënt ontvangt.104 Het geldt voor alle informatie die de cliënt aan zijn raadsman bezorgt met het oog op juridische bijstand, met name de behartiging van de
  belangen van de cliënt. Het omvat dus de informatie die aan de raadsman werd
  meegedeeld of die deze heeft vastgesteld in de uitvoering van zijn opdracht. Het
  heeft geen belang of deze informatie al dan niet rechtsreeks aan de raadsman werd
  
  Arbitragehof nr. 126/2005, 13 juli 2005, JT 2005, 787; JLMB 2005, 1182; BS 5 augustus 2005.
   Brussel 18 juni 1974, JT 1976, 11.
  Stevens 1997, nrs. 675 en 811.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1417, nr. 3 e.v.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1432, nr. 16.
  Cass. 25 september 2003, Arr.Cass. 2003, 1749, concl. G. Bresseleers; Pas. 2003, 1476, concl.
  G. Bresseleers; RABG 2004, 150; RW 2003-04, 979, concl. G. Bresseleers, m.nt. Y. Montagnie;
  TBH 2004, 50.
  104 Cass. 12 maart 1980, Pas. 1980, I, 858; JT 1981, 359.
   98
  99
  100
  101
  102
  103
  
  129
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  meegedeeld, afkomstig is van derden of van de tegenpartij, en ongeacht of de cliënt
  er kennis van heeft.105
  Het beroepsgeheim van de advocaat strekt zich uit tot wat hij heeft vernomen in de
  uitoefening van zijn beroep, niet tot wat hij heeft vernomen in een andere hoedanigheid. De vervolgingen tegen een advocaat naar aanleiding van een melding door een
  confrater dat deze advocaat drugs bezorgde aan zijn cliënt in de gevangenis, zijn
  geldig, aangezien niet blijkt dat deze melding het gevolg is van een schending van
  het beroepsgeheim.106
  De advocaat die in de uitoefening van zijn beroep, dat wil zeggen bij het stellen van
  een daad die hem normaal toekomt in de behandeling van een zaak waarmede hij
  belast is, van zijn cliënt een som ontving om er een bepaalde bestemming aan te
  geven, moet, wegens het beroepsgeheim, aan de rechthebbenden van zijn cliënt
  geen rekenschap geven van de uitvoering van zijn opdracht.107
  De identiteit van de cliënt, meer bepaald het feit dat een bepaalde persoon advies
  inwint, is eveneens beschermd.108
  Briefwisseling
  33. Ook de briefwisseling tussen advocaten geniet van dit bijzonder regime. Aangezien de briefwisseling tussen een cliënt en zijn advocaat samenhangt met de uitoefening van het recht van verdediging, is zij, in de regel, door het beroepsgeheim
  gedekt.109
  Het beroepsgeheim omtrent de briefwisseling tussen partijen en raadslieden strekt
  zich in de regel uit tot alle derden, dit is met inbegrip van een gerechtelijk mandataris zoals een voogd ad hoc die over een andere partij door de vrederechter werd
  aangesteld; de omstandigheid dat deze gerechtelijk mandataris van de andere partij
  ook advocaat is, doet hieraan niets af.110
  De omstandigheid dat een persoon, zelfs een advocaat, een geschrift als ‘confidentieel’ aanmerkt omdat hij wenst het geheim te houden, is niet voldoende om het
  gebruik ervan in de loop van een proces te beschouwen als een schending van het
  beroepsgeheim.111
  
  105
  106
  107
  108
  109
  110
  111
  
  130
  
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1452, nr. 32.
   Brussel 23 december 1991, Jur. Liège 1992, 222, m.nt. P. Henry; JT 1992, 331; Pas. 1991, 219.
  Cass. 27 maart 1905, Pas. 1905, I, 176; Cass. 13 juni 1963, Pas. 1963, I, 1079.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1454, nr. 35.
  Cass. 9 mei 2007, JT 2007, 526; T.Strafr. 2008, 97.
  Cass. 3 mei 2012, Pas. 2012, 988, RW 2012-13, 1460.
  Cass. 10 maart 1982, Arr.Cass. 1981-82, 854; Pas. 1982, I, 815; RW 1982-83, 234.
   Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Een brief door een advocaat gericht aan de tegenstrever van zijn cliënt heeft op zich
  geen vertrouwelijk karakter, en wanneer de geadresseerde die brief aan de gerechtelijke overheden overmaakt is er geen sprake van schending van het beroepsgeheim
  van de advocaat;112 wanneer een mededeling tussen advocaten, ook al is die vertrouwelijk gedaan uit naam van een partij, bepaalde voorstellen behelst die onvoorwaardelijk uit naam van de andere partij zijn aangenomen, verliest ze haar vertrouwelijk
  karakter zodat ze zonder toestemming van de stafhouder mag worden gebruikt;
  daaruit volgt dat de advocaat die gebruik maakt van een dergelijke mededeling, het
  beroepsgeheim niet schendt.113
  Onverminderd de toepassing van de regels inzake de beroepsplichtenleer, belet artikel 458 Sw. niet dat een advocaat bij de verdediging van de belangen van zijn cliënt
  aan de procureur des Konings of aan de onderzoeksrechter inlichtingen meedeelt
  die hij van een andere advocaat, raadsman – of gewezen raadsman – van dezelfde
  cliënt heeft gekregen en die verband houden met de waarneming van die belangen
  door die raadsman.114
  Over de briefwisseling bestaan specifieke beroepsethische regels. Deze zijn neergelegd in het reglement van de (toenmalige) Belgische Nationale Orde van Advocaten van 6 juni 1970 betreffende het overleggen van briefwisseling tussen advocaten. Artikel 1 bepaalt dat de briefwisseling tussen advocaten vertrouwelijk is. Zelfs
  indien de advocaten het eens zijn, mag zij enkel, in en buiten rechte, overgelegd
  worden met de toestemming van de stafhouder.115
  De briefwisseling tussen de gedetineerde en de advocaat van zijn keuze is niet
  onderworpen aan de controle van de directeur van de gevangenis (artikel 66 § 1 van
  de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden).
   Tijdens het gesprek van de advocaat met de gedetineerde kan geen ander dan visueel
  toezicht uitgeoefend worden (artikel 67 § 3).
  Telefoongesprekken
  34. Wanneer de afluistermaatregel uitsluitend de draagbare telefoon van de
  beklaagde betrof en uit de transcriptie van het telefoongesprek tussen hem en een
  advocatenkantoor blijkt dat hij met een bediende heeft gesproken, dat de inhoud
  geen verband houdt met de feiten waarvan hij werd verdacht de dader te zijn en dat
  bij die gelegenheid geen enkele vertrouwelijke mededeling met betrekking tot die
  
  112 Cass. 25 oktober 1965, Pas. 1966, I, 260.
  113 Cass. 12 december 1985, Arr.Cass. 1985-86, 533; JT 1986, 334; Pas. 1986, I, 462; RW 1986-87, 45.
  114 Cass. 12 maart 1980, Pas. 1980, I, 858; Cass. 10 maart 1982, Arr.Cass. 1981-82, 854; Pas. 1982, I, 815;
  RW 1982-83, 234; Cass. 18 januari 1984, Arr.Cass. 1983-84, 563, Pas. 1984, I, 528.
  115 D. Lindemans, ‘Rechterlijk toezicht op overlegging in rechte van briefwisseling tussen advocaten’, RW 2008-09, p. 818-822.
   131
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  feiten werd gedaan, kan de rechter wettig beslissen dat het feit van de naam te vernemen waaronder de beklaagde zich voorstelde, door middel van de transcriptie van
  het gesprek dat hij voerde met het secretariaat van een advocatenkantoor om een
  afspraak te maken voor zijn broer, het beroepsgeheim niet schendt.116
  In een procedure nopens de beweerde aansprakelijkheid van een advocaat werden
  bandopnames van gesprekken tussen de advocaat en zijn cliënt, opgenomen buiten weten van de advocaat, uit de debatten geweerd. Het gaat hier immers om een
  schending van het beroepsgeheim en van recht op privéleven van de advocaat.117
  
  4
  
  Verschoningsgronden
  
  4.1
  
  De toestemming van de cliënt
  
  35. De cliënt kan zijn advocaat toestemming geven/weigeren om bepaalde informatie in het proces te gebruiken.118
  Artikel 458 Sw. belet niet dat de cliënt, persoon die door voornoemd artikel wordt
  beschermd, de met zijn raadsman gewisselde brieven met het oog op zijn verdediging overlegt.119
  De rechtspraak en de rechtsleer zijn echter verdeeld omtrent de vraag of de geheimgerechtigde de zwijgplicht van de geheimhouder kan opheffen. Bepaalde auteurs
  die de nadruk leggen op het belang van de geheimgerechtigde menen dat zijn toestemming de geheimhouder de toelating geeft het geheim bekend te maken.120 Volgens een andere zienswijze kan alleen de wet de zwijgplicht opheffen. Deze absolutistische opvatting wordt echter in twijfel getrokken.121
  Toch werd geoordeeld dat hoewel de cliënt de meester van het geheim is, hij evenwel niet de enige meester ervan is en hij er niet naar eigen goeddunken kan over
  beschikken. Artikel 458 SW. machtigt de cliënt niet om te verspreiden wat door de
  vertrouwelijkheid wordt gedekt en wordt gewaarborgd door het vertrouwen dat ten
  grondslag ligt aan de relaties die een persoon met zijn advocaat onderhoudt en die
  absoluut moeten blijven.122
  
  Cass. 14 oktober 2009, Arr.Cass. 2009, 2320; Pas. 2009, 2268.
   Rb. Brussel 9 januari 1990, TBBR 1990, 246.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1466, nr. 49.
  Cass. 12 november 1997, Arr.Cass. 1997, 1115; RW 1998-99, 817, m.nt. A. Vandeplas; JLMB 1998, 5,
  m.nt. R. Rasir, JT 1998, 361, m.nt. P. Lambert.
  120 De Nauw 2010, nr. 381.
  121 P. Van Neste, ‘Kan het beroepsgeheim absoluut genoemd worden?’, RW 1977-78, p. 1281-1304.
  122 Corr. Brussel 20 februari 1998, AJT 1998-99, 65; JT 1998, 361, m.nt. P. Lambert; JLMB 1998, 802.
   116
  117
  118
  119
  
  132
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  36. De mogelijke ontheffing van het beroepsgeheim door de patiënt is niet zo voor
  de hand liggend.123 Artikel 64 van de code voor medische plichtenleer stelt dat de
  verklaring van een zieke waarbij hij de geneesheer van zijn zwijgplicht ontheft, niet
  volstaat om de arts van zijn verplichting te ontslaan. Aan deze code werd echter geen
  verbindende kracht gegeven bij een in de ministerraad overgelegd besluit. Derhalve
  is de door de Nationale Raad van de Orde van Geneesheren opgestelde code geen wet
  in de zin van artikel 608 Ger.W.124
  Wel mag een patiënt een vertrouwelijk attest van zijn arts over zijn eigen ziekteverschijnselen kenbaar maken.125
  4.2
  
  Tuchtzaken
  
  37. De verplichting tot geheimhouding van de arts bestaat niet ten aanzien van de
  disciplinaire overheid, die zelf tot deze geheimhouding gehouden is.126 De arts die
  een klacht neerlegt bij de Orde der Geneesheren tegen en collega wegens een professionele fout die hij bij een van zijn patiënten heeft vastgesteld, schendt zijn beroepsgeheim niet.127
  De verplichting om het beroepsgeheim in acht te nemen bestaat niet ten aanzien van
  organen van de Orde tegenover dewelke de dierenarts gehouden is tot de door de
  plichtenleer van zijn beroep voorgeschreven eerlijkheid en loyauteit. Deze organen
  zijn overigens zelf gehouden tot het beroepsgeheim.128
  38. De advocaat kan evenmin het beroepsgeheim inroepen tegen de tuchtrechtelijk
  bevoegde instanties.129
  Ook al moet de advocaat die, bij de uitoefening van zijn beroep, door zijn cliënt in
  vertrouwen wordt genomen, in de regel het hem toevertrouwde geheim eerbiedigen, toch kan die verplichting niet bestaan ten opzichte van de tuchtoverheid die het
  beroepsgeheim tegelijk moet waarborgen en eerbiedigen.130
  4.3
  
  Verdediging in rechte
  
  39. Artikel 458 Sw. geldt niet als degene die tot het bewaren van een beroepsgeheim gehouden is, zich in rechte moet verdedigen. Men kan in de eerste plaats geen
  
  123
  124
  125
  126
  127
  128
  129
  
  Nys 2005, nrs. 1273-1278.
   Cass. 25 april 1983, Pas. 1983, I, 978; Arr.Cass. 1983, 1097.
  De Nauw 2010, nr. 367.
  Cass. 29 mei 1986, Pas. 1986, I, 1194.
  Nys 2005, nr. 1306.
  RvS 21 februari 2011, nr. 211.392 (VZW Vlaamse dierenartsenvereniging en Janssens); TBP 2012, 377.
  Cass. 29 mei 1986, Pas. 1986, 1194; Cass. 3 juni 1976, RW 1976-77, 2050; JT 1976, 644; Pas. 1976, I,
  1070; Cass. 12 mei 1977, JT 1977, 708; RW 1977-78, 827; Pas. 1977, I, 928; Cass. 15 december 1994,
  JT 1995, 47; RW 1994-95, 1414; Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1460, nr. 44.
  130 Cass. 15 december 1994, Arr.Cass. 1994, 1118 Pas. 1994, I, 1108, RW 1994-95, 1414; JT 1995, 47.
   133
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  onbeperkt beroepsgeheim doen gelden om zich zelf aan de vervolgingen te onttrekken.131 In de mate dat hij zichzelf in rechte moet verdedigen mag de arts op wie een
  geheimhoudingsplicht rust, geheimen prijsgeven. Het algemeen rechtsbeginsel van
  het recht op verdediging heeft dan voorrang op de geheimhoudingsplicht.132 Dit
  geldt ook wanneer een civielrechtelijke aansprakelijkheidsvordering tegen de arts
  wordt ingesteld.133 Men aanvaardt ook, maar met een zeker voorbehoud, dat de arts
  desnoods van het beroepsgeheim kan afwijken als hij zijn patiënt voor de rechtbank
  daagt met het oog op het betalen van de honoraria.134
  40. De rechten van verdediging gaan voor op het beroepsgeheim. Wanneer een advocaat moet optreden tegen zijn cliënt, ofwel om een aansprakelijkheidsvordering af
  te weren, ofwel om onbetaalde erelonen in te vorderen, kan hij verplicht zijn stukken
  mee te delen die onder het beroepsgeheim vallen.135
  Een advocaat mag de hem vertrouwelijk medegedeelde gegevens, hierin begrepen de
  met de cliënt gevoerde briefwisseling, alsook de met een andere advocaat gevoerde
  briefwisseling, openbaren, als dit noodzakelijk is ter vrijwaring en verdediging van
  zijn belangen, wanneer hij zich tegen zijn cliënt in een burgerlijke of een strafrechtelijke procedure dient te verdedigen.136
  Een persoon die valt onder het beroepsgeheim mag het stilzwijgen verbreken, niet
  alleen in de gevallen die worden opgesomd in artikel 458 Sw., maar ook wanneer hij
  zichzelf in rechte moet verdedigen. De rechtsvordering van die persoon tot schadevergoeding wegens het vernederend, krenkend en onnodig grievend karakter van
  persartikelen wordt niet ontoelaatbaar enkel en alleen omdat bij het instellen van
  de vordering mogelijk een van zijn beroepsgeheimen prijsgegeven zou kunnen worden.137
  De advocaat die strafrechtelijk wordt vervolgd omdat hem wordt verweten in de
  uitoefening van zijn beroep een misdrijf te hebben gepleegd, moet zich ten volle
  kunnen verdedigen.138 Deze strafvervolging mag echter niet worden aangewend om
  briefwisseling of andere documenten in te zien met betrekking tot andere zaken en
  deze te gebruiken tegen de cliënt.139
  
  131
  132
  133
  134
  135
  136
  137
  138
  139
  
  134
  
  Cass. 5 februari 1985, Arr.Cass. 1984-85, 749; Pas. 1985, 670.
   Nys 2005, nr. 1304.
  Brussel 18 oktober 1989, De Verz. 1990, 177.
  Nys 2005, nr. 1305.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1473, nr. 55; Luik 17 september 2007; JLMB 2008, 236; Rb. Brussel
  25 januari 2007, T. Vred. 2007, 435.
  Antwerpen 7 december 2004, RW 2006-07, 179.
  Brussel 15 september 1993, RW 1994-95, 850.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1476, nr. 58.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1478, nr. 61.
   Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  4.4
  
  Noodtoestand
  
  41. Op grond van een noodtoestand kan het beroepsgeheim worden geschonden
  wanneer er een ernstig en dreigend gevaar bestaat voor derden. De noodtoestand
  waarop een wegens schending van het beroepsgeheim vervolgd persoon zich
  beroept, mag niet uitgesloten worden wanneer die persoon, gelet op de respectieve
  waarde van de tegen elkaar indruisende plichten en gelet op het bestaan van een
  ernstig en dreigend gevaar voor anderen, redenen had om te oordelen dat hem ter
  vrijwaring van een hoger belang dat hij verplicht of gerechtigd was voor alle andere
  te beschermen, geen andere weg openstond dan het beroepsgeheim te schenden.140
  Er is geen schending van het beroepsgeheim wanneer de arts zich terecht beroept
  op de noodtoestand waarin hij zich bevond.141 De noodtoestand spruit voort uit een
  ernstig en dreigend gevaar voor een andere persoon. Het gevaar moet zeker zijn, een
  mogelijkheid is niet voldoende.142 Wanneer een mensenleven in gevaar is, moet het
  recht op beroepsgeheim wijken.143
  De noodtoestand laat aan een arts toe zijn beroepsgeheim te schenden en de schuilplaats van door hem verzorgde gevaarlijke misdadigers aan de politie bekend te
  maken, wanneer het gevaar reëel is dat deze boosdoeners nieuwe aanslagen zullen
  uitvoeren en andere mensen in gevaar brengen.144
  Noodtoestand vereist dat de arts niet anders kan dan in elke omstandigheid te weigeren om misdaden of wanbedrijven aan te geven waarvan zijn patiënt de dader of
  medeplichtige zou zijn. Het verloop van een termijn van bijna twee jaar tussen diens
  kennisneming van de feiten en de aangifte ervan is duidelijk onverenigbaar met het
  begrip ‘noodtoestand’, dat een bijzondere en kritieke situatie veronderstelt waartegen binnen uiterst korte termijn maatregelen moeten worden getroffen.145
  De aantasting van de eer en de goede naam kan echter niet als een hoger belang
  worden beschouwd ten opzichte van het beroepsgeheim dat van openbare orde is.146
  Het feit dat de vraag naar de wettige mogelijkheid tot abortus het voorwerp uitmaakt
  van verhitte debatten stelt het medisch personeel niet vrij van de nakoming van zijn
  professionele verplichtingen betreffende het medisch beroepsgeheim.147
  
  140 Cass. 13 mei 1987, Arr.Cass. 1986-87, 1203; Pas. 1987, I, 1061; RCJB 1989, 588, m.nt. A. De Nauw;
  JLMB 1987, 1165, m.nt. Y. Hannequart.
   141 Cass. 22 mei 2012, Pas. 2012, 1160.
  142 A. De Nauw, ‘La consécration jurisprudentielle de l’état de nécessité’, m.nt. onder Cass. 13 mei
  1987, RCJB 1989, 600.
  143 Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1477, nr. 59.
  144 K.I. Luik 22 januari 1987, JL 1987, 217; JT 1988, 174.
  145 Luik 25 mei 2009, JLMB 2009, 1184; T.Gez. 2009-10, 44.
  146 Antwerpen 14 juni 2001 T.Gez. 2004-05, 128, m.nt. T. Balthazar.
  147 EHRM 30 oktober 2012; J.dr.jeun. 2012, 319, 39; T.Strafr. 2013, 42 (P. en S. t. Polen).
   135
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  42. Het beroepsgeheim van de advocaat moet eveneens wijken wanneer er hogere
  belangen op het spel staan.148
  Het dreigend gevaar moet zijn gestaafd door objectieve omstandigheden. Een subjectieve appreciatie is niet voldoende. De advocaat mag bovendien enkel die informatie bekendmaken die noodzakelijk is om het dreigend en ernstig gevaar te voorkomen.149
  Zo is de advocaat niet gehouden tot enig beroepsgeheim wanneer iemand zich tot
  hem wendt met de bedoeling zijn medewerking te verkrijgen voor het plegen van een
  ernstig misdrijf.150
  4.5
  
  Artikel 458bis Sw
  
  43. De Wet van 28 november 2000 heeft een artikel 458bis in het Strafwetboek ingevoegd. Deze bepaling laat toe om aanrandingen van de eerbaarheid en verkrachting,
  het doden of verwonden van minderjarigen (met name de misdrijven omschreven in
  de artikelen 372 tot 377, 392 tot 394, 396 tot 405ter, 409, 423, 425 en 426 Sw.) te melden zelfs indien de kennis ervan onder het beroepsgeheim valt, indien er een ernstig
  en dreigend gevaar bestaat voor de psychische of fysieke integriteit van de betrokken minderjarige en de houder van het beroepsgeheim zelf of met hulp van anderen
  deze integriteit niet kan beschermen. Door de wet van 30 november 2011 werd het
  toepassingsgebied van deze bepaling uitgebreid tot elke ‘persoon die kwetsbaar is
  ten gevolge van zijn leeftijd, zwangerschap, een ziekte dan wel een lichamelijk of
  geestelijk gebrek of onvolwaardigheid’.151 De melding moet nu aan de Procureur des
  Konings gebeuren, wanneer een ernstig en dreigend gevaar bestaat voor de psychische of fysieke integriteit van de betrokkene; en ‘wanneer er aanwijzingen zijn van
  een gewichtig en reëel gevaar dat andere minderjarigen of bedoelde kwetsbare personen het slachtoffer worden van de in voormelde artikelen bedoelde misdrijven en
  hij deze integriteit niet zelf of met hulp van anderen kan beschermen’. De Wet van
  23 februari 2012 heeft de personen die kwetsbaar zijn tengevolge van partnergeweld
  aan de door dit artikel 458bis beschermde personen toegevoegd.152
  Uit de parlementaire voorbereiding blijkt een zekere argwaan tegenover het beroepsgeheim. Volgens de indieners van het wetsvoorstel heeft het beroepsgeheim al te
  
  148 R. De Puydt, ‘Overzicht van rechtspraak. Professioneel recht Vlaamse advocatuur’, TPR 2007
  1795, nr. 89.
   149 Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1470, nr. 53.
  150 Zie bijvoorbeeld art. 26 van de wet van 11 januari 1993 tot voorkoming van het gebruik van het
  financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme.
  151 L. Huybrechts, ‘De wet tot verbetering van de aanpak van seksueel misbruik en pedofilie binnen
  een gezagsrelatie’, RW 2011-12, 1157 e.v.
  152 B. De Smet en B. Van Der Veken, ‘Nieuwe wetten ter bestrijding van huiselijk geweld: het huisverbod en het spreekrecht voor hulpverleners’, RW 2012-13, p. 1402-1413.
  136
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  vaak als alibi gediend voor zwijgen, ook al ging het om totaal ontoelaatbare feiten
  ten aanzien van kinderen of bijzonder kwetsbare personen.153
  Artikel 458bis voert geen nieuwe uitzondering op het beroepsgeheim in.154 De door
  de wetgever gehanteerde terminologie (‘ernstig en dreigend gevaar’ en ‘gewichtig
  en reëel gevaar’) sluit aan bij de omschrijving van de noodtoestand die sinds jaar
  en dag door het Hof van Cassatie wordt aanvaard als verschoningsgrond van de vertrouwenspersoon om te spreken.155 Ook legt dit wetsartikel geen spreekplicht op,
  maar verleent het aan de houder van het beroepsgeheim het recht om te spreken
  zonder risico van strafvervolging.156 Dit sluit aan bij de regeling die vandaag geldt
  in ons recht.
  Deze wetsbepaling bedoelt in de eerste plaats geneesheren aan te zetten om hun
  beroepsgeheim te doorbreken.
   Dit spreekrecht moet restrictief worden geïnterpreteerd. Bekendmaking van een in
  de wet opgesomd misdrijf is slechts toegestaan als er een ernstig en dreigend gevaar
  bestaat voor de psychische of fysieke integriteit van de minderjarige (of andere door
  de wet aangeduide slachtoffers) of er een ernstige aanwijzing is van het bestaan
  daarvan. Ook is vereist dat de hulpverlener niet in staat is om zelf of met de hulp van
  derden de betrokkene te beschermen. De aangifte is dus het ‘laatste redmiddel’.157
  Artikel 458bis moet worden gelezen in samenhang met artikel 422bis Sw. Deze
  bepaling voorziet in strafsancties tegen hem die verzuimt hulp te verlenen aan
  iemand die in groot gevaar verkeert. Dit blijkt ook uit de wetsgeschiedenis.158 Dit
  is niet enkel het geval voor diegene die dit met eigen ogen vaststelt, maar ook als
  de toestand van groot gevaar werd beschreven ‘door diegenen die zijn hulp inroepen’. Er is enkel een misdrijf indien de verzuimer kon helpen zonder ernstig gevaar
  voor zichzelf of voor anderen. Hulpverleners kunnen worden vervolgd op grond van
  artikel 422bis Sw. (schuldig verzuim) als de aangifte, die zij niet hebben gedaan,
  het enige middel was om het gevaar af te wenden. Het feit dat de hulpverlener een
  vervolging riskeert wegens schending van het beroepsgeheim kan dus niet als rechtvaardiging dienen om te ontsnappen aan de wettelijke plicht om personen in nood
  te helpen.159
  
  153 Parl. St. Kamer 2010-11, nr. 53/1639, p. 7.
  154 Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1472, nr. 54, anders: L. Huybrechts, ‘De wet tot verbetering van de
  aanpak van seksueel misbruik en pedofilie binnen een gezagsrelatie’, RW 2011-12, p. 1159.
  155 De Smet in: Strafrecht en strafvordering. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer (losbl.), nr. 4.
  156 Parl. St. Senaat 1999-2000, nr. 2-280/5, p. 110-111.
   157 De Smet in: Strafrecht en strafvordering. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer (losbl.), nr. 5.
  158 Parl. St. Kamer 2010-11, nr. 1639/1, p. 8.
  159 De Smet in: Strafrecht en strafvordering. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer (losbl.), nr. 9.
   137
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  De verschoningsgronden die de wet opsomt zijn voldoende duidelijk. Zij die wegens
  een schending van het beroepsgeheim zouden kunnen worden vervolgd hebben
  doorgaans een specifiek statuut, waardoor zij over goede informatie beschikken of
  kunnen beschikken ten aanzien van de wenselijkheid van hun gedragingen. Er mag
  dus worden verwacht dat zij steeds de nodige waakzaamheid aan de dag leggen bij
  het onderkennen van de grenzen van de geheimhoudingsplicht die hun staat of de
  uitoefening van hun beroep impliceert, en een nog grotere waakzaamheid wanneer
  er in de rechtspraak geen vergelijkbaar precedent bestaat.160
  De aard van die bepaling. kan aanleiding geven tot betwistingen. De wetgever heeft
  gesproken van een specifieke verschoningsgrond omdat een mogelijkheid en geen
  verplichting tot aangifte in het leven wordt geroepen: meer overtuigend lijkt te zijn
  te gewagen van een specifieke rechtvaardigingsgrond. De discussie in dit verband is
  niet louter academisch. Zo het bepaalde in artikel 458bis een rechtvaardigingsgrond
  betreft, valt de wederrechtelijkheid weg. Alle deelnemers die in dezelfde omstandigheden hebben deelgenomen aan het feit blijven dan straffeloos.161
  Volgens de oorspronkelijke wet was niet uitgesloten dat ook de advocaat zich in een
  situatie bevindt waar hem een toestand van groot gevaar wordt beschreven, en hij
  over informatie beschikt die dit gevaar kan afwenden. Indien deze informatie onder
  het beroepsgeheim valt, zou hij een afweging moeten maken.162
  Uit artikel 458bis Sw. kan echter geen verplichting om te spreken uit hoofde van de
  advocaat worden afgeleid.163 In een recent arrest onderzocht het Grondwettelijk Hof
  of de advocaten zich in een situatie bevinden die essentieel verschilt van die van de
  andere categorieën van personen die, door de uitoefening van hun beroep, onder het
  toepassingsgebied van artikel 458 Sw. vallen. De advocaten hebben een aanzienlijk
  aandeel in de rechtsbedeling, wat verantwoordt dat met betrekking tot de voorwaarden van toegang tot en de uitoefening van dat beroep eigen regels in acht worden
  genomen die verschillend zijn van diegene die voor andere vrije beroepen gelden.
   Luidens artikel 456 Ger. W. is het beroep van advocaat gebaseerd op de beginselen
  van ‘waardigheid, rechtschapenheid en kiesheid’. Zij zijn onderworpen aan strikte
  beroepsethische regels, waarvan de inachtneming in eerste aanleg wordt verzekerd
  door de tuchtraad van de Orde. Het beroepsgeheim kent geen voorrecht toe te kennen, maar heeft hoofdzakelijk tot doel het fundamentele recht op eerbiediging van
  het privéleven te beschermen van diegene die iemand in vertrouwen neemt, soms
  over iets heel persoonlijks.
  De vertrouwelijke informatie die aan een advocaat wordt toevertrouwd bij de
  uitoefening van zijn beroep en wegens die hoedanigheid geniet ook, in bepaalde
  
  160
  161
  162
  163
  
  138
  
  GwH n.26 september 2013, nr. 127/2013.
  De Nauw 2010, nr. 379.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1472, nr. 54.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1472, nr. 54.
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  gevallen, de bescherming die voor de rechtzoekende voortvloeit uit de waarborgen
  die zijn neergelegd in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de rechten van de
  mens.
  De effectiviteit van de rechten van de verdediging van iedere rechtzoekende veronderstelt immers noodzakelijkerwijs dat een vertrouwensrelatie tot stand kan komen
  tussen die persoon en de advocaat die hem raad geeft en hem verdedigt. Die noodzakelijke vertrouwensrelatie kan alleen tot stand komen en behouden blijven indien
  de rechtzoekende de waarborg heeft dat wat hij aan zijn advocaat toevertrouwt
  door die laatstgenoemde niet openbaar zal worden gemaakt. Hieruit volgt dat de
  aan de advocaat opgelegde regel van het beroepsgeheim een fundamenteel element
  van de rechten van de verdediging is. Daaruit vloeit voort dat de advocaat zich dien­
  aangaande bevindt in een situatie die wezenlijk verschilt van die van andere houders
  van een beroepsgeheim.
   Wanneer de mogelijkheid, voor een advocaat om zich van zijn beroepsgeheim te
  ontdoen, zoals te dezen, betrekking heeft op vertrouwelijke informatie die door
  zijn cliënt wordt meegedeeld en voor deze mogelijkerwijs incriminerend is, heeft zij
  betrekking op activiteiten die de kern uitmaken van zijn opdracht van verdediging
  in strafzaken.
  Het beroepsgeheim van de advocaat is een algemeen beginsel dat verband houdt
  met de naleving van de fundamentele rechten. Aldus kunnen de regels die daarvan afwijken, slechts strikt worden geïnterpreteerd, rekening houdend met de wijze
  waarop het beroep van advocaat in de interne rechtsorde is geregeld. Aldus dient
  de regel van het beroepsgeheim maar te wijken indien zulks kan worden verantwoord door een dwingende reden van algemeen belang en indien het opheffen van
  het geheim strikt evenredig is gezien dat doel.
  Hoewel de bescherming van de fysieke of psychische integriteit van minderjarige
  of meerderjarige kwetsbare personen ontegenzeglijk een dwingende reden van
  algemeen belang uitmaakt, kan een dergelijke reden de bestreden maatregel niet
  redelijk verantwoorden, rekening houdend met de bijzonderheden die het beroep
  van advocaat kenmerken ten opzichte van de andere houders van het beroepsgeheim
  wanneer de vertrouwelijke informatie aan de advocaat is meegedeeld door zijn cliënt
  en voor die laatste mogelijkerwijs incriminerend is.
  De inachtneming van de deontologische regels die eigen zijn aan het beroep van
  advocaat en van de beginselen die ze ondersteunen, alsmede het aanvoeren van de
  noodtoestand, maken het trouwens mogelijk om een billijk evenwicht tot stand te
  brengen tussen de fundamentele waarborgen die aan de rechtzoekende in strafzaken moeten worden toegekend en de dwingende reden van algemeen belang die
  bestaat in de bescherming van de fysieke of psychische integriteit van kwetsbare
  minderjarige of meerderjarige personen.
   Aldus veronderstelt het beroep op de noodtoestand te dezen, anders dan in de
  bestreden bepaling, dat de advocaat het bestaan aantoont van een daadwerkelijk en
  ernstig gevaar dat onmogelijk op een andere wijze kon worden vermeden dan door
  
  139
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  het meedelen, zij het in laatste instantie, van het door zijn cliënt gepleegde misdrijf
  aan de procureur des Konings.164
  4.6
  
  Misdrijven
  
  44. Het beroepsgeheim dient niet om misdrijven toe te dekken. Wanneer een
  geneesheer ervan verdacht wordt een misdrijf te hebben gepleegd in de uitoefening
  van zijn beroep en desbetreffend een strafvervolging wordt ingesteld, kunnen als
  bewijsmiddel van dat misdrijf in aanmerking komen de bescheiden en documenten
  die in het bezit zijn van de verdachte geneesheer maar ook die welke op regelmatige wijze in het bezit zijn van derden, met name van de ziekenfondsen. Wanneer
  een geneesheer ervan verdacht wordt een misdrijf te hebben gepleegd in de uitoefening van zijn beroep en desbetreffend een strafvervolging wordt ingesteld, kunnen
  bescheiden en documenten die in het bezit zijn van de verdachte geneesheer of op
  regelmatige wijze in het bezit zijn van derden, als bewijsmiddel van dat misdrijf in
  aanmerking genomen worden, zonder dat vereist is dat de geneesheer reeds formeel
  in verdenking is gesteld of dat hij persoonlijk kennis moet hebben van de ingestelde
  vervolging.165
  Een arts die ervan wordt verdacht in de uitoefening van zijn medisch beroep een
  misdrijf te hebben gepleegd, kan zich niet beroepen op een onbeperkt beroeps­
  geheim teneinde zich aan de vervolgingen te onttrekken.166 Het beroepsmisdrijf
  sluit het beroepsgeheim uit.167
  45. De advocaat geniet geen strafrechtelijke immuniteit. Wanneer hij deelneemt aan
  een misdrijf gaat hij zijn opdracht van juridische bijstand te buiten. Hij handelt niet
  meer als advocaat.168 Maar dit geldt enkel wanneer de advocaat zich schuldig maakt
  aan een misdrijf. Het feit dat hij wordt gevraagd mee te werken aan een misdrijf,
  maar er niet op ingaat blijft gedekt door het beroepsgeheim indien het verzoek komt
  van een cliënt die door hem wordt bijgestaan.169
  Wanneer de advocaat zich schuldig maakt aan een misdrijf zal zijn handelen niet
  door het beroepsgeheim zijn gedekt.  Cass. 24 mei 2005, Arr.Cass. 2005, 1109; Pas. 2005, 1103; P & B 2006, 34.
  Brussel 23 april 1999, T.Gez. 1999-00, 353.
  Nys 2005, nr. 1318.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1477, nr. 60.
  Brussel 18 juni 1974, RW 1974-75, 1772; Pas. 1975, II, 42.
  Van Gerven, TPR 2012, nr. 4, p. 1477, nr. 60.
   Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  geheimhouding verplicht. Er anders over beslissen zou erop neerkomen het absoluut karakter van de verplichting tot geheimhouding in het gedrang te brengen.171
  Artikel 458 Sw. belet niet de inbeslagname en het gebruik door een onderzoeksrechter van stukken die betrekking hebben op de verdachte activiteiten van een
  advocaat.172 De beoordeling van de onderzoekrechter is voorlopig, aangezien ze kan
  worden gecontroleerd door de onderzoeks- en vonnisgerechten.173
  Het is een vaststaand gebruik dat de stafhouder of een door hem aangewezen lid van
  de Raad van de Orde aanwezig is bij een huiszoeking in het kantoor van een advocaat
  en erop moet toezien dat het onderzoek en de mogelijke inbeslagname geen betrekking heeft op stukken waarvoor het beroepsgeheim geldt. Hij zal de stukken die
  de onderzoeksrechter wenst te onderzoeken of in beslag te nemen, inkijken en zijn
  oordeel geven over hetgeen al dan niet onder het beroepsgeheim valt maar de onderzoeksrechter is niet gebonden door het standpunt van de stafhouder en beslist in
  laatste instantie of een document in beslag wordt genomen of niet. Een huiszoeking
  die wordt uitgevoerd door een onderzoeksrechter is regelmatig wanneer de persoon
  bij wie de huiszoeking gebeurt voldoende is geïnformeerd, zelfs mondeling, over de
  vervolgingen die aan de basis liggen van de huiszoeking.174
  Het staat aan de onderzoeksrechter om, onder toezicht van het onderzoeks- en vonnisgerecht, in feite te beoordelen of, in het licht van de gegevens van de zaak, een
  stuk door het beroepsgeheim is gedekt. De omvang van het beroepsgeheim is geen
  rechtvaardigings- of verschoningsgrond, zodat de regel die zegt dat de beklaagde
  alleen dient te bewijzen dat de omstandigheid die zijn verantwoordelijkheid uitsluit,
  niet volkomen ongeloofwaardig is, daarop niet toepasselijk is. De rechter keert de
  bewijslast niet om wanneer hij de gegevens verduidelijkt waaruit hij afleidt dat het
  stuk niet door het beroepsgeheim is gedekt, en de door de verdediging aangevoerde
  andere en daarmee strijdige gegevens als niet doorslaggevend afwijst.175
  4.7
  
  Getuigenis in rechte
  
  Algemeen
  46. Indien de getuige aanvoert dat hij een wettige reden heeft om te worden ontslagen van het afleggen van de eed of het getuigenis en indien een van de partijen vordert dat hij het zal doen, beslist de rechter over het tussengeschil. Als wettige reden
  wordt onder meer beschouwd het beroepsgeheim waarvan de getuige bewaarder is.
   De rechter mag geen veroordeling uitspreken dan na het verweer van de getuige en
  de toelichting van de partijen te hebben gehoord (artikel 929 Ger.W.).
  171
  172
  173
  174
  175
  
  Brussel 18 juni 1974, RW 1974-75, 1772; JT 1976, 11; Pas. 1975, II, 42.
  Cass. 13 juli 2010, Pas. 2010, 2130.
  Cass. 9 juni 2004, Arr.Cass. 2004, 1025; Pas. 2004, 991; Rev.dr.pén. 2005, 103.
  Cass. 24 april 2012, Pas. 2012, 888.
  Cass. 2 november 2011, Pas. 2011, 2427; Rev.dr.pén. 2012, 208, concl. D. Vandermeersch.
   141
  
  Dit artikel uit Preadviezen Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Onder het afleggen van een getuigenis in rechte verstaat men het afleggen van een
  mondelinge of schriftelijke verklaring voor de burgerlijke rechter, de strafrechter of
  de onderzoeksrechter.176
  De drager van het beroepsgeheim die ingaat op de uitnodiging getuigenis af te leggen kan niet worden gestraft wegens overtreding van artikel 458 Sw. Hij kan ook
  beslissen geen getuigenis af te leggen.177
  Wie geroepen is om in rechte getuigenis af te leggen over feiten die door het beroepsgeheim gedekt zijn, mag die feiten bekendmaken, indien hij oordeelt zulks te moeten doen. Hij kan niet tot spreken gedwongen worden, indien hij meent het beroepsgeheim te moeten bewaren. Hij beoordeelt zelf de opportuniteit van zijn beslissing,
  zelfs indien hij van zijn beroepsgeheim ontslagen wordt, mits de rechter oordeelt
  dat, in acht genomen de gegevens van de zaak, die getuige, door het stilzwijgen te
  bewaren, het beroepsgeheim niet afwendt van zijn doel. De omstandigheid dat een
  getuige tijdens het vooronderzoek verklaringen heeft afgelegd zonder zich alsdan
  op het beroepsgeheim te beroepen, ontneemt aan die getuige niet het recht om voor
  het vonnisgerecht het stilzwijgen te bewaren, wegens dat beroepsgeheim.178
  Parlementaire onderzoekscommissie
  47. De uitzondering op het zwijgrecht geldt ook voor wie moet getuigen voor een
  parlementaire onderzoekscommissie.
   De leden van de Kamer zijn tot geheimhouding verplicht met betrekking tot de
  informatie verkregen naar aanleiding van de niet-openbare commissievergaderingen. Schending van die geheimhouding wordt gestraft met de sanctie bepaald in
  het reglement van de Kamer waartoe zij behoren. De commissie kan de geheimhoudingsplicht opheffen tenzij zij zich uitdrukkelijk heeft verbonden om de geheimhouding in acht te nemen (artikel 2 lid 4 van de wet van 3 mei 1880 op het parlementair onderzoek).
  Artsen
  48. Aan de hand van de ingewonnen bewijsgronden moet de rechter nagaan of het
  stilzwijgen van een arts die moet getuigen niet van zijn doel wordt afgewend, namelijk door de schuldige handelingen van een derde te dekken.179
  Het beroepsgeheim van de arts is niet absoluut; de rechter dient op grond van de
  specifieke gegevens van de zaak na te gaan of een arts die, onder aanvoering van het
  
  176
  177
  178
  179
  
  142
  
  Cass. 12 april 1976, Rev.dr.pén. 1975-76, 917; Arr.Cass. 1976, 935.
  Nys 2005, nr. 1249.
  Cass. 23 september 1986, Arr.Cass. 1986-87, 96, Pas. 1987, I, 89.
  Cass. 23 juni 1958, Pas. 1958, I, 1180; Arr.Cass. 1958, 854.
  