text: doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Utrecht bij besluit van 11 oktober 2018 aan partij en
  appellante een last onder bestuursdwang opgelegd op
  grond van artikel 13b Opiumwet strekkende tot sluiting
  van de woning te Utrecht ingaande op 1 november 2018
  voor de duur van twaalf maanden. De burgemeester
  heeft in het besluit van 11 oktober 2018 overwogen dat
  de zoon van appellante onmiskenbaar deel uitmaakt van
  een dealernetwerk dat jarenlang geld heeft verdiend met
  de professionele handel in drugs. Hij acht het meer dan
  aannemelijk dat er sprake was van drugshandel en dat er
  loop is ontstaan naar de woning. De naamsbekendheid
  die de woning heeft gekregen acht de burgemeester
  onwenselijk. Hij heeft daarom besloten de woning te
  sluiten op grond van artikel 13b Opiumwet. Omdat zich
  een ernstige én een verwijtbare situatie voordoet, heeft
  hij gekozen om de duur van de sluiting op twaalf maanden te bepalen. De woning is vervolgens feitelijk gesloten op 4 december 2018 en is gesloten geweest tot
  4 december 2019. In het besluit van 14 februari 2019
  heeft de burgemeester de bezwaren van appellante ongegrond verklaard (r.o. 1). Volgens de Afdeling is de burgemeester terecht tot sluiting van de woning is overgegaan, maar oordeelde dat de termijn van sluiting slechts
  zes maanden had mogen zijn. De woning had dan ook,
  achteraf bezien en anders dan feitelijk is gebeurd, op
  4 juni 2019 weer opengesteld moeten worden.177
  In een andere zaak heeft de burgemeester van Goirle bij
  besluit van 27 juni 2018 op grond van artikel 13b
  Opiumwet gelast om een loods binnen drie dagen te
  sluiten en gesloten te houden voor de duur van drie
  maanden, onder aanzegging van de toepassing van
  bestuursdwang. De wederpartij is eigenaar van het
  perceel. Hierop staat een loods die gedeeltelijk aan een
  derde was verhuurd. De politie heeft op 5 maart 2018
  tijdens een controle op het perceel een hennepgeur
  geroken en heeft na grondig onderzoek een luik in de
  vloer van de loods aangetroffen dat was verstopt onder
  stro en een tafel. Onder het luik stond een bak met modder en stro. Het leek op een gierput. De bak werd leeggehaald en bleek toen opzij geschoven te kunnen
  worden. Vervolgens zijn twee ondergrondse ruimtes
  gevonden die waren ingericht als professionele
  hennepkwekerij. Er zijn resten van hennepplanten en
  dure installaties aangetroffen. De muren waren bedekt
  met wit plastic waarop vastgegroeide hennepresten
  zaten.  178. ABRvS 4 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2643, ABkort 2020/513.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  79
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  80
  
  verhuurden dit pand vanaf 16 oktober 2017. Op
  20 april 2018 is de politie in dit pand binnengetreden
  naar aanleiding van een anonieme melding over geuroverlast. Uit het hennepbericht van 14 juni 2018 dat de
  politie voor de burgemeester heeft opgemaakt, volgt dat
  in het pand een in werking zijnde hennepkwekerij met
  vier teelttenten verspreid over het gebouw met gerelateerde goederen en 489 hennepplanten van ongeveer zes
  tot zeven weken oud zijn aangetroffen. Ook staat in het
  bericht dat illegaal stroom is afgetapt en dat tenminste
  één eerdere oogst heeft plaatsgevonden. De burgemeester heeft hierin aanleiding gezien het pand tijdelijk te
  sluiten. In hoger beroep krijgen de appellanten van de
  Afdeling gelijk. De Afdeling is van oordeel dat de burgemeester met één anonieme melding over een sterke
  hennepgeur onvoldoende heeft onderbouwd dat er
  sprake was van daadwerkelijke overlast in de zin van de
  Beleidsregel. Hoewel de melding bij navraag afkomstig
  zou zijn van ‘iemand uit de omgeving’ en heeft geleid
  tot de daadwerkelijke ontdekking van de hennepkwekerij, volgt hieruit niet dat ook sprake is van daadwerkelijke geuroverlast. Met één enkele anonieme melding staat
  de betrouwbaarheid van de inhoud daarvan op dit punt
  niet vast. Ook is niet gebleken dat is doorgevraagd naar
  de aard of duur van de geuroverlast bij of naar aanleiding van deze melding. Bovendien is, zoals ter zitting is
  besproken, erkend dat inmiddels zodanig professionele
  apparatuur voorhanden is dat geuroverlast bij hennepkwekerijen zich vaak niet meer voordoet. Ook hierover
  is in het besluit geen informatie opgenomen, terwijl
  daarin wel staat omschreven dat een professionele
  hennepkwekerij is aangetroffen. De stelling van appellant A en appellant B dat de gemelde ‘meer dan sterke
  hennepgeur’ ook kan zijn waargenomen na de niet weersproken plaatsing van de nieuwe slimme meter, waarbij
  de stroom twee uur lang is uitgevallen, kan dan ook
  evengoed waar zijn. Omdat op basis van deze feiten niet
  aannemelijk is dat daadwerkelijke geuroverlast plaatsvond, is de burgemeester ten onrechte zonder nadere
  onderbouwing uitgegaan van deze bezwarende omstandigheid. Het besluit is daarom genomen in strijd met de
  zorgvuldigheid en berust niet op een deugdelijke
  motivering (r.o.  180. HR 31 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:510, 504 en 507, NJ
  2020/251-253, steeds m.nt. Sackers.
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  NJ 2021/4 m.nt. Sackers (waarin het ging om een achter
  het dashboardkastje verborgen vuurwapen in de auto
  waarin de verdachte als bijrijder zat). In dit arrest verwijst de Hoge Raad nog naar zijn overwegingen in de
  eerdere uitspraken, in HR 10 november 2020,
  ECLI:NL:HR:2020:1737 (een vuurwapen in de kledingkast in de slaapkamer van de verdachte) doet hij het
  beroep af met artikel 81 RO.
  In HR 3 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1715, ging
  het om het voorhanden hebben van een kogelgeweer
  (een vuurwapen van categorie II) dat zodanig was vervaardigd of gewijzigd dat het dragen niet of minder
  zichtbaar was, dan wel dat de aanvalskracht was verhoogd. Dit laatste kon niet uit de bewijsmiddelen volgen. De Hoge Raad constateerde dat dit terecht was,
  maar concludeerde (onder verwijzing naar zijn eerdere
  rechtspraak) dat in het voor het bewijs gebruikte procesverbaal van bevindingen ten aanzien van het kogelgeweer staat gerelateerd dat het wapen is voorzien van een
  mechanisme waardoor het geheel kan worden opgevouwen en daarmee zodanig is vervaardigd dat het dragen
  van het wapen niet of minder zichtbaar is. Nu in redelijkheid geen twijfel over de toereikendheid en de
  betrouwbaarheid van het bewijs bestaat kan in het midden blijven of van verhoging van de aanvalskracht
  sprake was. De Hoge Raad verwerpt het beroep.
   Wanneer is sprake van een gedraging ‘in de uitoefening
  van een bedrijf’ zoals opgenomen in artikel 9 WWM?
  Uiteraard is daarvan sprake zodra iemand de in artikel 9
  WWM opgenomen gedragingen uit commerciële motieven ontplooit, maar kan ook een particulier ‘in de uitoefening van een bedrijf’ handelen? Het hof had deze
  laatste vraag ontkennend beantwoord en daartegen
  richtte zich met succes het cassatieberoep van het openbaar ministerie. De Hoge Raad overwoog (in HR
  27 oktober 2020, ECLI:NL:HR:2020:1693) dat mede
  gelet op de bepalingen van de wapenrichtlijn181, het in
  artikel 9 lid 1 WWM bedoelde uitoefenen van een
  bedrijf activiteiten omvat die zowel door natuurlijke
  personen als rechtspersonen kunnen worden verricht.
  Uit de totstandkomingsgeschiedenis van dit artikel blijkt
  ook niet dat de wetgever een meer beperkte betekenis
  aan het begrip ‘in de uitoefening van een bedrijf’ heeft
  willen geven. Dat kan evenmin worden afgeleid uit de
  regeling van artikel 10 lid 1, onder a, in verbinding met
  artikel 1, aanhef en onder 5˚, WWM. Door de verdachte
  vrij te spreken heeft het hof hem dus vrijgesproken van
  iets anders dan was tenlastegelegd.
  HR 15 december 2020, ECLI:NL:HRL2020:1993, gaat
  over een bepaling uit de APV Amsterdam. De verdachte
  in deze zaak had een aardappelschilmesje bij zich in een
  gebied waar dat volgens de APV-bepaling ter voorkoming van de aantasting van de openbare orde, alsook ter
  bevordering van de veiligheid, niet was toegestaan. De
  181. Richtlijn 91/447 van de Raad van 18 juni 1991 inzake de controle op de
  verwerving en het voorhanden hebben van wapens, PbEG 1991,
  L 256/51.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  APV-bepaling was aldus geformuleerd dat het bewuste
  verbod niet geldt voor wapens als bedoeld in artikel 2
  WWM, en evenmin voor andere voorwerpen die zodanig zijn ingepakt dat zij niet direct als steekwapen
  gebruikt kunnen worden. Kort gezegd komt dit erop
  neer dat overtreding van de APV-bepaling alleen
  mogelijk is met betrekking tot voorwerpen die niet in de
  Wet wapens en munitie zijn opgenomen en die door de
  verpakking niet onmiddellijk te gebruiken zijn. Het hof
  had de APV-bepaling echter in die zin beperkter uitgelegd dat zij per definitie een messenverbod bevatte voor
  de aangewezen wegen. Die uitleg vond de Hoge Raad te
  beperkt, nu het op de openbare weg in een tas bij zich
  hebben van een aardappelschilmes (met een rubber om
  het lemmet als schede) niet een bij de Wet wapens en
  munitie strafbaar gesteld feit betreft, noch onder enige
  andere strafbepaling valt. Het arrest ontleent voorts
  belang aan de overwegingen die de Hoge Raad wijdt aan
  de verbindendheid van de APV-bepaling (en van
  gemeentelijke ‘messenverboden’ in het algemeen). De te
  beantwoorden vraag was of op grond van artikel 122
  Gemeentewet het gemeentelijke messenverbod van
  rechtswege was vervallen, nu mogelijk in hetzelfde
  onderwerp was voorzien door de wetswijziging van de
  Wet wapens en munitie in 2012 (volledig verbod stiletto’s, valmessen en vlindermessen), waaruit zou kunnen
  volgen dat de formele wetgever het messenverbod aan
  zich heeft getrokken. De Hoge Raad stelt echter vast dat
  dit slechts ziet op enkele specifieke messen en dat de
  wetgever niet heeft beoogd bestaande APVvoorschriften (die het dragen van alle soorten messen in
  aangewezen gebieden verbieden) te laten vervallen. Het
  Amsterdamse messenverbod ziet dus op andere messen
  dan die in de Wet wapens en munitie zijn genoemd,
  zodat dit verbod niet van rechtswege is komen te vervallen.
   Ten slotte wordt in HR 2 juni 2020, ECLI:NL:HR:
  2020:893, de jurisprudentie van de Hoge Raad over de
  creditcardmesjes herhaald. Dit voorwerp is (en blijft)
  een blank wapen dat uiterlijk gelijkt op een ander voorwerp.
   Europees strafrecht
  Verzorgd door mr. dr. S.S. Buisman en mr. dr. W.S. de
  Zanger
  Algemene ontwikkelingen
  •
  Europees Openbaar Ministerie
  In de vorige aflevering van deze kroniekbijdrage
  berichtten wij dat de Europese Commissie het Europees
  Openbaar Ministerie (EOM) – ondanks COVID-19 –
  eind 2020 operationeel wilde hebben. Daartoe werd de
  hoofdaanklager, Laura Kövesi, al op 16 oktober 2019
  benoemd. Op 27 juli 2020 zijn ook de eerste Europese
  aanklagers van het EOM benoemd. Voor Nederland is
  Danielle Goudriaan, landelijk coördinerend officier van
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  justitie corruptiebestrijding aangesteld voor een periode
  van drie jaren. In beginsel worden alle Europees aanklagers voor een periode van zes jaren benoemd, met de
  mogelijkheid om de termijn eenmalig met drie jaren te
  verlengen. Met het oog op de overgangstermijn zijn de
  aanklagers van Griekenland, Spanje, Italië, Cyprus,
  Litouwen, Nederland, Oostenrijk, en Portugal voor een
  periode van drie jaren aangesteld.182 Op 28 september heeft de installatiezitting plaatsgevonden, waarbij
  werd stilgestaan bij de officiële aanvang van de werkzaamheden van het EOM.183
  Nog voor de officiële aanvang deed minister Grapperhaus een oproep aan zijn EU-collega’s om meer geld
  beschikbaar te stellen voor het EOM.184 Het EOM dient
  voldoende te zijn uitgerust om de financiële belangen
  van de EU te beschermen en fraude en corruptie met
  EU-gelden te vervolgen. Daarbij kijkt de minister mede
  naar het Europese COVID-19- herstelpakket.185 Ook
  het EOM deed een verzoek bij de Europese Commissie
  voor meer budget in 2021 op basis van de verwachte
  werklast. De extra gelden zullen hoofdzakelijk worden
  ingezet voor de werving van meer gedelegeerde Europees aanklagers.186 In de ontwerpbegroting is ruim
  € 44,9 miljoen (lopende prijzen) voor 2021 voor het
  EOM voorgesteld.187 De Europese Raad heeft aangegeven dat het EOM voldoende middelen zal ontvangen om
  de financiële belangen van de Unie te kunnen waarborgen.188 Daarnaast berichtte de Europese Commissie
  dat het nog steeds de bedoeling is om het mandaat van
  het EOM uit te breiden, zodat het EOM ook bevoegd is
  om tot vervolging van grensoverschrijdende terroristische misdrijven over te gaan.189 In de Tweede Kamer is
  daarop een motie aangenomen om te waken voor verdere uitbreiding van het EOM-mandaat.190
  182. Uitvoeringsbesluit (EU) 2020/1117 van de Raad houdende benoeming
  van de Europese aanklagers van het Europees Openbaar Ministerie,
  PbEU 2020, L 244/18.
   183. Hof van Justitie EU, Installatie van het Europees Openbaar Minister,
  perscommuniqué nr. 118/20, 28 september 2020.
  184. ‘Grapperhaus wil meer geld voor Europees Openbaar Ministerie’,
  nieuws.nl, online via https://nieuws.nl/algemeen/20200707/grapper
  haus-wil-meer-geld-voor-europees-openbaar-ministerie/ (laatst geraadpleegd 28 december 2020).
  185. Antwoorden Kamervragen over oproep voor meer geld voor het Europees Openbaar Ministerie, d.d. 28 augustus 2020, kenmerk 3008474,
  p. 3.
  186. Zie daarover de Antwoorden Kamervragen over oproep voor meer geld
  voor het Europees Openbaar Ministerie, d.d. 28 augustus 2020, kenmerk 3008474, p. 2.
  187. Second draft General Budget of the European Union for the financial
  year 2021, COM (2020) 836 final. Het oorspronkelijke budget is in de
  laatste ontwerpbegroting uitgebreid met ruim € 7 miljoen voor de extra
  aan te nemen Europees aanklagers. Vgl. Draft General budget of the
  European Union for the financial year 2021, COM (2020) 300 final,
  p. 49.
  188. European Council, Special meeting of the European Council (17, 18, 19,
  20 and 21 July 2020) – Conclusions, EUCO 10/20, nr. 83.
  189. Europese Commissie, Mededeling van de Europese Commissie betreffende de strategie voor de veiligheidsunie, COM (2020) 605 final. Over
  uitbreiding van het mandaat wordt al sinds 2018 op EU-niveau gesproken.
  190. Kamerstukken II 2020/21, 35 429, nr. 8. Zie in dit verband ook W.
   Geelhoed, ‘De opsporings- en vervolgingscompetentie van het Europees Openbaar Ministerie in Nederland’, TBS&H 2020, 6, waarin hij de
  
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  81
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  •
  
  Financiële belangen van de Unie
  
  Op 3 september 2020 bracht de Commissie het 31e rapport uit over de bescherming van de financiële belangen
  van de Unie en de aanpak van fraude. Het afgelopen jaar
  heeft de Commissie tezamen met de lidstaten actie
  ondernomen om frauduleuze gedragingen die de inkomsten van de Unie bedreigen aan te pakken. Daarbij kan
  worden gedacht aan de bestrijding van financiële en
  georganiseerde misdaad, de herziening van huidige ITsystemen en de ontwikkeling van nieuwe systemen, de
  omzetting van EU-wetgeving en de verbetering van de
  samenwerking met OLAF, wat een belangrijke speler is
  in de opsporing van fraude en de bescherming van de
  financiële belangen van de Unie. Net als voorgaande
  jaren, zijn zonnepanelen het meest getroffen door frauduleuze activiteiten. Daarnaast is met COVID-19 de
  verplaatsing van illegale medicijnen en medische middelen een nieuw risico. Tot slot is in tijden van crisis het
  voorkomen van fraude met EU-subsidies van groot
  belang. Vooral landbouwsubsidies brengen een hoog
  risico op fraude met zich. Lidstaten worden daarom
  aangespoord om meer actie te ondernemen om subsidiefraude te voorkomen. Tot slot wordt aanbevolen dat
  toezicht en controle op de aanwending van EU-gelden
  in de komende periode niet wordt versoepeld en wordt
  verdere transparantie over de aanwending van EUgelden aanbevolen om fraude en onregelmatigheden te
  voorkomen.191
  82
  
  •
  Witwassen
  In de vorige editie van deze kroniekbijdrage schreven
  wij over het ‘actieplan’ van de Europese Commissie uit
  mei 2020. Daarin werden ambitieuze plannen gepresenteerd, met name waar werd voorgesteld een alomvattend
  Europees ‘rulebook’ te introduceren en op Europees
  niveau een handhavende instantie op het gebied van
  witwassen en terrorismefinanciering in het leven te roepen. De Raad van de Europese Unie heeft op deze plannen gereageerd in diens conclusies over de strijd tegen
  witwassen en terrorismefinanciering van 5 november 2020 (12608/20).192 De Raad geeft daarbij verschillende aanbevelingen en suggesties voor prioritering van
  maatregelen en actiepunten.
   Het EU-rulebook zal met name zien op het voorkomen
  van witwassen en terrorismefinanciering. In de
  Nederlandse context zal deze regelgeving dus met name
  de Wwft betreffen en niet de commune witwasbepalingen.
  Het voorstel van de Commissie voor een toezichthouder
  op Europees niveau wordt met instemming begroet door
  de Raad. Over dit voorstel is de Raad concreter in zijn
  vraag beantwoordt of de gemaakte keuzes omtrent de opsporing- en
  vervolgingscompetentie het EOM in staat stellen om de misdrijven
  waarvoor het bevoegd is in Nederland op te sporen en te vervolgen.
  191. Report from the Commission to the European Parliament and the Council, 31st Annual Report on the protection of the European Union’s
  financial interest – Fight against fraud 2019, COM (2020) 363 final.
  192. Beschikbaar op https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST12608-2020-INIT/en/pdf.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  aanbevelingen. Zo stelt de Raad voor dat de toezichthouder bevoegdheden krijgt jegens entiteiten die een
  (inherent) hoog risico hebben van witwassen en
  terrorismefinanciering. De Europese toezichthouder
  zou, aldus de Raad, het toezicht moeten kunnen overnemen van de nationale toezichthouder in specifiek aangeduide en uitzonderlijke gevallen waarin die nationale
  toezichthouder niet in staat is om de juiste mate van
  compliance af te dwingen of toezicht te houden. De
  nationale toezichthouders zouden tevens hulp of ingrijpend handelen moeten kunnen vragen van de Europese
  toezichthouder. Volgens de Raad zou deze Europese
  toezichthouder zich (vooralsnog) vooral moeten richten
  op de financiële sector: het toezicht op kredietinstellingen, betalingsinstellingen, ‘emoney’-instellingen, wisselkantoren en aanbieders van virtueel bezit. Op het gebied
  van bevoegdheden denkt de Raad in de eerste plaats aan
  ‘algemeen toezicht’, waaronder het verzoeken/vorderen
  van informatie, het onderzoeken van documenten
  (‘records’) en het uitvoeren van zowel ‘on-site’ als ‘offsite’ toezicht. Daarnaast zou de toezichthouder ook
  maatregelen en administratieve sancties moeten kunnen
  opleggen, waaronder het aanstellen van een compliance
  officer, het verplicht stellen van periodieke rapportage
  en het geven van directe instructies aan de entiteiten die
  onder toezicht staan. Om ervoor te zorgen dat het EUtoezicht kan worden gecontroleerd, zou volgens de Raad
  een juridische procedure in het leven moeten worden
  geroepen.
  De Raad heeft (evenals de Commissie) nog geen voorkeur uitgesproken in de keuze of het Europese toezicht
  moet worden ondergebracht bij een bestaand EUorgaan of bij een nieuw op te richten instantie. Hoe dit
  anti-witwasorgaan precies vorm zal krijgen, moet dus
  nog worden bepaald. Het is nu aan de Commissie om
  eerst een impact assessment op te stellen, dus de bal ligt
  nu weer bij de Commissie.
   •
  Confiscatie
  Zoals reeds geconstateerd in de vorige editie van deze
  kroniekbijdrage heeft de EU onverminderd aandacht
  voor de strijd tegen uit misdaad verkregen vermogen.
  De mogelijkheden tot confiscatie blijven daarom onderwerp van voortdurende analyse. Op 2 juni 2020 heeft de
  Europese Commissie een nieuwe duit in het zakje
  gedaan en het rapport ’Asset recovery and confiscation:
  Ensuring that crime does not pay’ gepresenteerd.193 In
  dit rapport wordt de implementatie van de Richtlijn
  2014/42/EU inzake de bevriezing en confiscatie van
  hulpmiddelen en opbrengsten van misdrijven in kaart
  gebracht. Ook wordt de blik naar voren gericht, onder
  andere door de haalbaarheid en mogelijke voordelen van
  de introductie van gemeenschappelijke regels over confiscatie zonder voorafgaande strafrechtelijke veroordeling (‘non-conviction based’) te onderzoeken. Daarnaast
  wordt het werk van de Asset Recovery Offices geëvalu193. COM(2020) 217 final, online beschikbaar op https://ec.europa.eu/
  home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/europeanagenda-security/20200602_com-2020-217-commission-report_en.pdf.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  eerd en worden de instrumenten ter internationale
  samenwerking in confiscatie gerelateerde kwesties in
  kaart gebracht.
  De Commissie toont zich tevreden over de stand van de
  huidige wetgeving in de verschillende EU-landen op dit
  gebied. Ze is echter nog niet tevreden met de concrete
  inningsresultaten van de confiscatiemechanismen in de
  verschillende lidstaten. Om die reden wordt voorgesteld
  het juridisch kader nog verder te ‘versterken’, onder
  andere door de richtlijn op meer typen strafbare feiten
  van toepassing te verklaren en de introductie van effectievere regels aangaande confiscatie zonder strafrechtelijke veroordeling.
   Uit de evaluatie komt naar voren dat veel lidstaten hun
  nationale regelgeving hebben aangepast ter implementatie van de richtlijn uit 2014. Zo hebben maar liefst veertien landen hun regelgeving over ‘extended confiscation’
  aangepast of dergelijke regels ingevoerd als gevolg van
  de richtlijn. Opvallend is dat de Nederlandse regelgeving niet is gewijzigd als gevolg van deze richtlijn.
  Inderdaad werd destijds door de Nederlandse regering
  het standpunt ingenomen dat de ruime ontnemingsmogelijkheden die het Nederlandse strafrecht al lange tijd
  kent, voldoende waren om aan de Europeesrechtelijke
  verplichtingen te voldoen. Zo bezien was de
  Nederlandse wet zijn tijd vooruit.
  Dat is anders waar het gaat om confiscatie zonder voorafgaande strafrechtelijke veroordeling. Op Europees
  niveau lijkt wetgeving op dat gebied steeds meer in het
  vizier te komen. De Commissie schrijft in het rapport
  van juni 2020, in reactie op de oproep van het parlement
  en de Raad, dat verdere maatregelen op dit gebied
  aangewezen kunnen zijn. Daarvoor wil de Commissie
  eerst de effectiviteit beoordelen van nationale stelsels die
  dergelijke wetgeving kennen, waaronder die van Duitsland en Italië.194 Dergelijke nationale wetgeving zou
  mogelijk als ‘blue print’ kunnen dienen voor een
  Europese regeling.
   maatregelen die in de praktijk de veiligheid beter moeten waarborgen. De strategie gaat uit van een Uniebrede
  aanpak, waarbij op doeltreffende wijze op bedreigende
  situaties kan worden gereageerd. De strategie belicht in
  het bijzonder (i) de aanpak van veranderende dreigingen
  zoals cybercriminaliteit, veranderende rechtshandhaving
  en terroristische online-inhoud, (ii) de bescherming van
  Europeanen tegen terrorisme en georganiseerde misdaad, en (iii) de maatregelen voor een krachtig Europees
  veiligheidsecosysteem, zoals versterking van de samenwerking en informatie-uitwisseling en onderzoek en
  innovatie. Daarbij wordt de nadruk gelegd op terreinen
  waar EU-optreden meerwaarde kan bieden. Bovendien
  dienen alle acties en initiatieven met betrekking tot de
  bescherming van de veiligheid in overeenstemming zijn
  met de grondrechten en waarden van de Europese Unie.
   Jurisprudentie
  •
  Rechtmatigheid geldelijke sancties ECB
  De zaak T-203/18 (VQ t. ECB) en de zaken T-576/18,
  T-577/18 en T-578/18 (Credit Agricole group t. ECB)
  gaan over de beslissingen van de Europese Centrale
  Bank om geldelijke sancties op te leggen als onderdeel
  van zijn toezichthoudende taak op kredietinstellingen.196
  
  In VQ t. ECB klaagt VQ onder meer dat het publiceren
  van de door de ECB opgelegde geldelijke sancties disproportioneel is. Het Gerecht oordeelt dat artikel 132
  lid 1 GTM-kaderverordening voorschrijft dat alle
  sanctiebeslissingen van de ECB in beginsel (zonder vermelding van de ernst van de overtreding) worden gepubliceerd met vermelding van de identiteit van de gesanctioneerde instelling. Slechts in uitzonderlijke gevallen
  waarbij de publicatie van de geldelijke sanctie onevenredige schade oplevert, kan (tijdelijk) van publicatie worden afgezien. Nu VQ onvoldoende heeft aangetoond dat
  publicatie tot onevenredig schade zou leiden, wordt de
  publicatie door het Gerecht niet disproportioneel
  geacht.197
  
  Op 24 juli 2020 wordt door de Commissie de EU-strategie voor de veiligheidsunie gecommuniceerd.195 De
  bescherming van de veiligheid wordt door de Commissie noodzakelijk geacht om de grondrechten, economie, samenleving en democratie in de Europese Unie te
  kunnen waarborgen. De globalisering, het vrije verkeer
  en digitale ontwikkelingen gaan gepaard met risico’s
  voor de veiligheid in de Unie. Door de complexiteit van
  de huidige samenleving is zelfstandig optreden door de
  lidstaten niet langer afdoende. De nieuwe veiligheidsstrategie 2020-2025 bouwt voort op eerdere werkzaamheden van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie en centreert zich op instrumenten en beleids-
  
  In de zaken T-576/18, T-577/18 en T-578/18 zijn de
  verzoeken tot nietigverklaring voortgebracht door de
  kredietinstellingen van de Credit Agricole group. Zij
  betwisten de rechtmatigheid van de door de ECB opgelegde sanctiebeslissingen. Het Gerecht oordeelt dat de
  sanctiebeslissingen niet onrechtmatig zijn, nu de overtredingen zijn begaan door de kredietinstellingen. De
  geldelijke sancties worden daarentegen wel nietig verklaard. Volgens het Gerecht heeft de ECB nagelaten de
  beslissingen voldoende te motiveren. Gelet op de ruime
  beoordelingsbevoegdheid van de ECB om zelf de hoogte
  van de boete te bepalen, rust op de Bank de verplichting
  om de hoogte van de boete ook te motiveren. Daartoe is
  vereist dat de ECB de door hem gehanteerde werkwijze
  bij het vaststellen van de boete inzichtelijk maakt en
  
  194. Zie hierover ook de nationale rapporten in het rapport Improving confiscation, dat in opdracht van de commissie is uitgevoerd,
  www.improvingconfiscation.eu.
   195. Europese Commissie, Mededeling van de Europese Commissie betreffende de strategie voor de veiligheidsunie, COM (2020) 605 final.
  196. Gerecht EU, 8 juli 2020, T-203/18, ECLI:EU:T:2020:313, Gerecht EU
  8 juli 2020, T-576/18, ECLI:EU:T:2020:304, Gerecht EU 8 juli 2020,
  T-577/18, ECLI:EU:T:2020:305, en Gerecht EU 8 juli 2020, T-578/18,
  ECLI:EU:T:2020:306 (alleen in Frans beschikbaar).
  197. Gerecht EU, 8 juli 2020, T-203/18, ECLI:EU:T:2020:313.
   •
  
  EU-strategie voor de veiligheidsunie
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  83
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  motiveert hoe hij de factoren daartoe heeft gewogen en
  beoordeeld. Nu in casu de ECB heeft nagelaten zijn
  werkwijze inzichtelijk te maken en bovendien niet alle
  (voor de beoordeling relevante) factoren heeft benoemd,
  is het Gerecht van oordeel dat de oplegging van de geldelijke sanctie nietig is.198
  
  Varia
  Verzorgd door mr. dr. J.S. Nan
  
  84
  
  Ontzetting uit een beroep
  In het tweede deel van afgelopen jaar heeft de Hoge
  Raad zich nader uitgelaten over de bijkomende straf van
  ontzetting van de uitoefening van bepaalde beroepen
  (zie artikel 28 lid 1 sub 5 Sr).199 De belangrijkste zaak is
  HR 8 september 2020, ECLI:NL:HR:2020:1378, SRUpdates 2020-0279. De Hoge Raad zet in die zaak eerst
  nog maar eens uiteen dat de mogelijkheid om de
  verdachte bij een veroordeling te verbieden nog langer
  een specifiek beroep uit te oefenen, alleen bestaat in de
  bij de wet bepaalde gevallen.200 Deze bijkomende sanctie
  kan dus niet bij een veroordeling wegens een willekeurig
  delict worden opgelegd. Concreter: de strafbare feiten
  waarvoor deze bijkomende straf kan worden opgelegd
  zijn bijvoorbeeld actieve en passieve niet-ambtelijke
  omkoping, actieve ambtelijke omkoping, valsheid in
  geschrift, de meeste zedendelicten, de bedrogdelicten
  (zoals oplichting), faillissementendelicten, witwassen,
  economische delicten en belastingfraude ex artikel 69
  AWR.201 De voorwaarde is wel, zo benadrukt de Hoge
  Raad opnieuw, dat het strafbare feit is begaan in de uitoefening van dat beroep. De ontzetting dient betrekking
  te hebben op het recht op uitoefening van een beroep
  dat in voldoende verband staat met het beroep waarin
  het strafbaar feit is begaan. Dat is bijvoorbeeld niet het
  geval als een belastingadviseur bij zijn eigen belastingaangifte opzettelijk een juiste opgave doet, maar wel als
  hij dat zakelijk voor een cliënt doet. Mede aan de hand
  van de recente wetsgeschiedenis, oordeelt de Hoge Raad
  vervolgens dat de ontzetting van het recht bepaalde
  beroepen uit te oefenen zich ook kan uitstrekken tot de
  beroepsuitoefening als overeenkomstig het rechtspersonenrecht benoemd bestuurder van een rechtspersoon.
   198. Gerecht EU 8 juli 2020, T-576/18, ECLI:EU:T:2020:304, Gerecht EU
  8 juli 2020, T-577/18, ECLI:EU:T:2020:305 (alleen beschikbaar in
  Frans), en Gerecht EU 8 juli 2020, T-578/18, ECLI:EU:T:2020:306
  (alleen beschikbaar in Frans).
  199. Zie voor de duur ervan artikel 31 Sr, en daarover G. Haverkate, ‘De ontzettende rechter’, Strafblad 2018/35, afl. 4, p. 33-35.
  200. Via een bijzondere voorwaarde bij een (deels) voorwaardelijke straf kan
  hetzelfde worden bereikt. Het stellen van een bijzondere voorwaarde
  waarvan de naleving neerkomt op het ondergaan van een in de wet
  voorziene bijkomende straf, is volgens HR 22 januari 2019, ECLI:NL:HR:
  2019:87, NJ 20219/123 m.nt. Vellinga, alleen dan niet toelaatbaar
  indien oplegging van die straf in het concrete geval wettelijk niet
  mogelijk zou zijn of indien anderszins de wettelijke regeling van die straf
  op onaanvaardbare wijze wordt doorkruist.
  201. Voor sommige delicten, zoals valsheid in geschrifte en artikel 69 AWR,
  kan dit pas als zij zijn begaan vanaf 1 april 2010. Zie daarover HR 6 september 2016, ECLI:NL:HR:2016:2023.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  De wetgever overwoog namelijk dat de term beroep voldoende ruim is om de verschillende functies te omvatten
  die in de door de rechtspersoon in stand gehouden
  onderneming(en) kunnen worden bekleed. Hij dacht
  onder meer aan accountants, financieel adviseurs, juristen en dergelijke, alsmede aan personen die als
  bestuurders en commissarissen deel uit maken van de
  organen van de rechtspersoon. Zij allen beoefenen een
  beroep als bedoeld in artikel 28 lid 1 sub 5 Sr.202
  In het voorliggende geval ging het om de exploitant van
  een incassobureau in de vorm van een commanditaire
  vennootschap. Uit het beroep van bestuurder kon de
  exploitant wegens oplichting en valsheid in geschrift dus
  worden ontzet door het hof. Wat echter niet kon was de
  ontzetting van het recht het beroep uit te oefenen van
  feitelijke leidinggevende (van een rechtspersoon of een
  daarmee gelijkgestelde vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, maatschap, rederij of doelvermogen).
  Volgens de Hoge Raad had het hof, kennelijk het oog
  hebbend op artikel 51 Sr, miskend dat feitelijk leidinggeven als zodanig niet kan worden aangemerkt als de
  uitoefening van een voldoende bepaald beroep. Die
  functie is te onbepaald, zo lijkt het. Dat is terecht, want
  het moet gaan om de ontzetting uit een bepaald beroep.
  Het begrip beroep mag op zich ruim worden opgevat.
  Maar van een beroep is, zo wordt algemeen aangenomen, pas sprake als de verrichtingen die in het kader
  van de activiteit plaatsvinden een zekere samenhang vertonen (denk aan een persoon die de diverse taken vervult die bij het desbetreffende beroep behoren) en met
  een zekere bestendigheid, dus duurzaam, plaatsvinden.
  Niet vereist is dat het beroep tegen een (significante)
  vergoeding wordt uitgeoefend.203 En, het beroep hoeft
  niet een hoofdwerkzaamheid te zijn (vlg. HR 17 januari 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6285).
   De Hoge Raad biedt in de onderhavige uitspraak overigens wel gelijk een uitweg om de veroordeelde in zijn
  beroepsuitoefening als feitelijk leidinggever toch te
  beperken. Hij merkt op dat de mogelijkheid bestaat dat
  de ontzetting betrekking heeft op een specifiek omschreven vorm van beroepsuitoefening, waarvan leidinggeven
  aan activiteiten van een rechtspersoon deel kan uitmaken. Dan is de verboden functieomschrijving dus al een
  stuk nauwkeuriger en onder de vlag van het beroepsverbod geformuleerd.
  Vlak daarna oordeelde de Hoge Raad voorts nog dat de
  verdachte die is veroordeeld voor het feitelijk leidinggeven aan het door een rechtspersoon plegen van een
  strafbaar feit, wél kan worden ontzet van het recht tot
  uitoefening van bepaalde beroepen. Als de wet voor dat
  feit deze ontzetting maar toelaat. Zie HR 15 december 29020, ECLI:NL:HR:2020:2039, SR-Updates
  2020-0407. Dat is logisch, omdat artikel 51 lid 2 Sr (kort
  gezegd) bepaalt dat als een rechtspersoon een strafbaar
  feit begaat, tegen de opdracht- en feitelijk leidinggevers
  202. Kamerstukken II 2007/08, 31 386, nr. 3, p. 13-15.
  203. Vlg. NLR (Fokkens), aant. 12 bij artikel 31.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  daaraan, ‘de in de wet voorziene straffen en
  maatregelen’ kunnen worden uitgesproken.
   Kortom, de veroordeelde kan ontzet worden van het
  recht een bepaald beroep uit te oefenen, ongeacht op
  welke wijze hij bij het relevante strafbare feit betrokken
  is. De bijkomende straf geldt namelijk in geval van
  daderschap van het strafbare feit (alle vormen van deelneming ex artikel 47 Sr), poging, voorbereiding, medeplichtigheid en opdrachtgever- of feitelijk leidinggeverschap. Dat beroep kan ook het zijn van bestuurder
  omvatten. Neem als voorbeeld een willekeurige bankdirecteur. Deze kan dus bij veroordeling voor het feitelijk
  leidinggeven aan witwassen begaan door de bank, ontzet
  worden van het recht om (vennootschapsrechtelijk)
  bestuurder te zijn, alsmede van het recht om het beroep
  van bankier uit te oefenen.
  85
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  TBS&H 2021 | nr. 1.
  