text: NIEUWE UITGAVEN.
  Prof. G. K. A~o~r. Ein Zollbiindnis mit
  den Niederlanden.
  Te lang reeds lieten wij de rede, welker titel hierboven werd
  vermeld, door Prof. Anion op 25 Januari jl. in de Dresdener
  Gehe-stiftung gehouden, onbesproken. Niet, als zouden in deze
  rede nieuwe gezichtspunten ziju geopend in zake her, in
  Duitschland vooral, aetueel blijvend onderwerp der tot standkoming van een tolverbond met ons land. Maar omdat, in
  aangename tegenstelling met den laatdunkenden af en toe
  zelfs schier dreigenden teen, waarop sommige schrijvers in
  Duitschland ons tracbten te overtuigen van de begeerlijkheid
  hunner vriendschap, hier op zeer gematigde wijze, en met
  een blijkbaar streven om gevoeligheden dezerzijds te ontzien, her
  thema door Prof. A_nton wordt behandeld, en dus een stilzwijgen over zijn rede, die hij oils toezond, weinig hoffelijk ware.
   Dat zij in~ ons land OnOl~gemerkt bleef, kan hij overigens
  niet beweren. De dagbladpers n a m e r aanstonds ernstig notitie
  van. Wij kunnen ons dus ontslagen rekenen van zijn betoog
  bier een overzicht te leveren, Maar, bijna zonder uitzondering,
  namen de bladen juist uit deze, in menig opzieht sympathiek
  gestelde, brochure een welkome aanleiding om nog weer eens
  opnieuw te verzekeren, dat een engere aansluiting bij Duitschland bier in geenen deele gewenseht wordt. Aan waardeering,
  bewondering zelfs, veer her jonge Duitsehe Rijk, dat in den
  korten tijd van zijn bestaan zoo reusaohtig zieh eeonomisch
  wis~ te ontwikkelen, ontbreekt her ten onzent niet. Maar dieI~
  levendig is het besef, dat een tolverbond, hetwelk, al ware het
  alleen wegens de belangen die Duitschland in onze koloni~n
  als gevolg van her verbond hoopt te verwerven, zeer snel door
  een politick verbond gevolgd zou worden, veer ons land zou
  
  882
  beteekenen een hoogst belangrijke inbreuk op de zelfstandigheld van ons nationaal volksbestaan en op de vrije zelfbepaling
  nopens de richting in welke wij onze eeonomisehe ontwikkeling
  traohten te sturen. Prof. Anton moge ons verzekeren, dat wij
  , n o e h ') unabh~ngiger wiirden seiir, als dies z. B. heute
  Baijern und Sachsen im Keichsverbande sind~, wij zijn met
  een dergelijke mate van onafhankelijkhei& niet. tevreden,
  tegenover een rijk, dat in zijn politieke en economische ontwikkeling zoo ganseh andere banen bewandelt, dan die waarlangs
  wij nu eenmaal meenen te moeten voortsehrijden. In Nederland
  ligt daarom, mag men veilig zeggen, de mogelijkheid van de
  tot standkoming eener tohnie met Duitsehland geheel buiten
  hot gebied der praktische politiek. Een ministerie dat ernstig
  er aan daeht om zoodanig verbond voor te bereiden, zou
  zelfmoord plegen.
   Toeh zijn wij niet blind voor de gevaren die ons land in
  zijne koloni~n, weilioht reeds in niet vet verwi.jderde toekomst
  kunnen bedreigen. De ontzaggelijk snelle vermeerdering der
  Javaansche bevolking kan, tenzij voor de toeneming der bestaansmiddelen diet bevolking op nog gansch anderen sehaal dan
  tot dusver gezorgd wordt, ons vrij spoedig voor hoogst kritieke
  problemen stellen, welke ongetwijfeld tot internationale moeilijkheden kunnen voeren. Maar wij meenen, dat een wezenhjk
  liberale politiek, ook ten opziehte van de toelating en vestiging
  van vreemdelingen, nog altoos de beste waarbdrgen biedt om
  doze moeilijkheden te boven te komen, en ieder geval verkieselijk
  is boron eene, die in her wezen der zaak hierin zou bestaan, dat
  wi.j, uit vrees voor den dood, ons zelf te kort zouden doen.
  Immers de voordeelen van een verbond met Duitsehland, hot
  wordt ook door Prof. Anion eigenlijk niet ontkend, zouden bijna
  uitsluitend aan Duitsehe zijde liggen. Hot eenig voordeel voor
  ons waarop hij met nadruk wijst, als ,,der wiehtigste Nutzen
  der Zollunion fiir die Niederlande (bl. 20) is war hij noemt:
  die gewaltige Erweiterung ihres Lebensraumes (bl. 27.) Nu houde
  de schrijver hot ons ten goede dat wij, ondanks zijn betoog
  van hot tegendeel, doze winst sleehts een zeer problematieke
  blijven aehten. Letterlijk is natuurlijk de geeiteerde phrase
  I) Spatieering van ons.
  888
  
  niet bedoeld. Een verruiming van ons levensgebied met een
  territoir z6o dioht bevolkt als Duitsehland, kan geen be~eekenis
  veer ons hebben, in dien zin dat wij veer een deel van ons
  eigen bevolkingsaocres daar een vestigingsgebied kmmen er]angen.
  De snelle expansie van her Duitsche yolk, sluit, van andere
  overwegingen nog afgezien, Jedere gedachte daaraan uit.
   Bedoeld is dat, door her wegvallen onzer oostelijke tolgrens, her
  afzetgebied veer onze produeten zich belangrijk zoude uitbreiden
  Maar ook daarvan zoude, meenen wij, niet zoo heel reel te
  reeht komen. Natuurlijk ontkennen wij ni~.t dat her verdwijuen
  van de invoerrechten in Duitschland veer sommige onzerindustri~n
  een wezenlijk voordeel zou opleveren. M a a r , - - - h o g daargelaten
  dat rechtenhefilng aan de grenzen s]echts edn der middelen is
  waal'door een regeering de ontwilckeling der industrie van hot
  eigen laud kan tmehten te bevorderen, en, al werden wij dan
  ook deelgenooten in een zelfde tolverboud, veer de Duitsche
  regeering Duitschers niet op zouden houden Duitschers te blijven
  en Hollanders, Hollanders,
  de economische ontwikkeling van
  her Duitsche rijk is in de laatste kwart eeuw een zoodanige
  geweest, dat her een exportland van den eersten rang is geworden,
  waar her veer onze industrieelen in her algemeen zeer moeielijk
  zoude blijken hun afzet te verruimen. En bovendien, de voorwaarde van bet geheele plan is, overgang van ons land tot her
  Duitsche tolregime, mot her gevolg, dat, tegenover vergemakkelijking van het ruilverkeer met Duitschland, duurmaking van
  onze levensbehoeften en bemoeilijking van ons ruilverkeer met
  alle andere landen zou staan. Hoe men bet wendt of.keert,
  van de ~wee landen zou Duitsehland verreweg meet profiteeren
  bij een tolverbond dan wij, en veer ons land zouden de
  nadeelen de voordeelen zeer aanmerkelijk overtreffen.
   Op den punt uit de brochure van Prof. &nton worde ten
  slotte hog met eenigen nadruk de aandaeht gevestigd. Hij
  schrijft (bl. 15 en 16): ,/de overgang van Nederland tot her
  beschermend stelse], moe~, wanneer hij niet gepaard gnat met
  toetreding tot hot tolverbond, doch Nederland zelfstandig laat,
  zonder twijfel veer Nederland nadeelig b l i j k e n . . . In hoofdzaak
  een land van doorvoer en tusschenhandel, zou zijn binnenlandsche
  markt, wegeus den geringen omvang van her rijk en de kleinheid
  van zijn bevolkingscijfer, niet greet genoeg zi.jn, om op den
  -
  
  -
  
  884
  
  duur aan de nationale industrie een afzetgebied te verzekeren
  van voldoende grootte voor zijn ontwikkeling; de Nederlanders
  zouden zieh daarom in hun eigen vleeseh snijden, wanneer zij
  door een stelsel van beseherming hun nijverheid wilden traehten
  in de boogie te werken.,,
  Gulden woorden uit dezen mond. Een bevestiging van wat
  dezerzijds zoo vaak aan her adres onzer proteetionisten is opgemerkt, en een vingerwijzing voor de ernstige gevaren, ook
  met her oog op onze internationale positie, waarmede de
  plannen van welke de tegenwoordige regeering in zake de
  tariefherziening zwanger gaat, ons land bedreigen.
  8.
  