text: Toenanoe bana kikoenja na papani na, hida pawalahoenja
  topoe parina. Taka hida bandjaloe ha da winoe noeda; bada
  hala ka pabandjaloe ha, taka njoena I O. Nd.: ha toeja, poeroe
  kau la bangga, kau tangaroe ha da winoe neloea. Taka njoena
  na toeja na hina poeroe ja la bangga, hina mandapoe pahariangoe la panongoe.
  Taka hiwana njoena I O. Nd.: tangaroe ha neloea, toeja!
  Taka njoena I O. Nd. hina pareata ha da tau noeda, ba
  hakamboeloe ha; lo'a kai kadipoe ai, paloe wandja da winoe
  noeda. Taka njoeda da tau hida kakikoenja. Taka njoeda hida
  lo'a papaloe ha la topoe parina. Na woea aja na, na dedi ja
  amahoe rara.
  Taka hida hili paloe ja na woea eri na, na dedi ja ri malokoe.
  Taka na woea eri pandakingoe na, na dedi ja patoekoe lomboe djoea.
  Taka na woea eri na na mahili pandaking, na dedi ja mata
  manoe djoea.
  Taka na woea eri ndau hoepoe na, na dedi ja ndoei djoea.
  Da ranggoe da: kanataroe ha hawiangoe; loeloe amShoe bara
  ha hawiangoe; koera moeki ha hawiang.
  Toenanoe bana ndjapoe ndaba ka, taka hiwana njoena I O. N d.:
  toeja, tangaroe ha noe, na pawoeloe nggoe njoengga.
  Taka hina heama njoena na toeja na: langataka, langa taka,
  ana! ndaningoe hama moe; ndedi ningoe mapalakar topoe
  parina hau 'maramba hau maramba, hïna njoemoe hikoe ita kau,
  bana palakaroe ja na topoe parina hoewoetoe wanja.
   Taka njoena na toeja na hina kanandi nja na eti na, hiwana
  la eti na: mata kakoe toenja nggeding, ana hida, na ana nggoe;
  koe wönja ata ngandi na, kawini djoea, hakamboeloe madoea;
  anakeada mini mapihoe; djaka ka, raka wili da ka da banda
  na nida. '
  Taka hina peakanja I O. N d.: ha oemboe Ndiloe, tai la
  • 't Betalen van eon bruidschat, geschiedt wel is waar door don man,
  • maar de vrouw van haar zijde brengt een gelijke waarde mee terug. De man
  geeft hoofdzakelijk beesten en m a m o e l i ' s ; de vrouw brengt slaven on
  kleeren en versierselen.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  113
  
  maling tama la koeroeng. Hadang la mbaroe na hiroe nja
  karamboa tiloe ngioe da; hina remi,
  Toenanoe pera doea pahê na na lodoe, taka njoena na ama
  jera na I O. Xd., hina paleawa ha da anakeada, hida lo'a
  padoendang; na doenda ndaba nja na kalembi hawoetoe hawoetoe na. Toenanoe bana taka ka na tau, hiwananja na ama
  jera na I O. N d.: rongoe ndaba kalembi nggoe, mboeloendaba
  moe: pamango&ma nggoe ja ka na ana nggoe. Taka na kalembi
  na na heama: ka nggara jéa njoena, mili tau doe ja njoena,
  Toenanoe bana hSla ka patoboeng njoena na toeja na hiwana : toe ndaba nja tanggoe na, mboendaba na na tau na
  padoendang.
  Taka na he'au , tanggoe nda ja njoeta tau la jehoe la paraingoe.
   Toenanoe bana hala ka pangangoe, t&ka njoena na toeja na
  hiwana: papoeroe ndja da ana mongoe, kaboeloeloe hamawang;
  katala hamawang, nggaha hamawang ', pareandja lamba hau ,
  kabokang hau. Toenanoe bada papoeroe ndaba ndja ka da ana
  mongoe noeda, mboendaba da da tau na wotoe na paki na;
  na mini tera haurang, na kawini tera patang; na katanga ngingi,
  na tidoe hai na.
  Toenanoe njoena I O. Nd. na poeroe ja la bangga, na wotoe
  ha da paki na, da hinggi na, hinggi amahoe bara; na roehoe
  b&nggi na, roehoe banggi hoetaroe, laloe paki ma ja; na likoe
  paboroe na, likoe marara ja; na tera na, tera SmShoe raradjoea;
  na kaloemboetoe na hamang; kanai kapoe na, hamang; na
  kabeala na oeloe Sm&hoe rara.
  Toenanoe hida tondoendja da tau da ana mongoe, bidi mini
  djoea. Taka njoena I O. Xd. na mangiloe bana reandja; bana
  ndjapoeng ka pareandja, hina mandapoe la bangga. Taka hiwana
  njoena na ama jera na: rongoe ndaba kalembi nggoe, kau tangaroe ja noe na laleaba nggoe, na mapaha ja na ana nggoe!
  Mboendaba na na tau: ai, ha! langa taka, ndaningoe hama na
  la manandang.
  Toenanoe bana hala ka pawSna, mboendaba na na tau mini
  na reandja, na kawini na ninggoe; patoe mboea woela na bana
  remi djoea djoea.
  Taka njoena na ana na noena na maramba, na poeroe. ja
  paninggoe; da paki na hama da da paki na I O. Xd. Taka
  Downloaded
  from Brill.com
  ' kaboeloeloe, k a t a l a , nggaha
  zijn soorten
  gongs. 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  Dl. 68.
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  114
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  mboeloendaba na na tau: laloe manandangoe ja na kawini nina,
  laloe pingoe ja bana ninggoe.
   Toenanoe bana hala ka paninggoe hina hë ja la kaheli la
  angoe da I O. N d. Taka hiwana njoena I O. N d.: kalembi na
  i ama ja mboendaba na na padoendang? Taka hina heama na
  kawini noena: kalembi ndaba ma na nja, ndaningoe tau hawiang.
  Taka hiwana njoena I O. N d.: naraoe ja, wSnggoe. Taka
  hina piti ha da Smahoe, patoe mboea mbeaka da, hina poeroe
  ngSndi ha la bangga, hina oepoe ha hina habaroendja la talora.
  Taka mboendaba na na tau na parambandja bana poetoe ha.
  Toenanoe bana hala ka pah&b&roe ndja, bana hala ha ka papoetoe
  ha ndaba na na tau, taka hiwana njoena I O. Nd.; toe nggoe
  noe doe njoengga, ana mamila.
  Toenanoe bana hala ka paremi, na lSpShoe na patoe mboea
  woelang, mboendaba na na kalembi na na lakoe ja la parai na.
  Taka njoena I O. N d.: ama, mala kakoe lakoe beli ka la paraingoe. Taka hina heama njoena na ama na; napa doea modoeng, hiwananja. Taka hina heama njoena I O. Nd.: mala
  ka doena.
  Toenanoe na ama jera na na hili hiroenja karambo'a he'au.
  hina toboenja. Toenanoe bana hala ka pangangoe hina kanoama,
  lakoe na nja ka la pamangahoe, hina taka nja na winoe hina
  hë; da karea na da tau ata, da hë ndaba la winoe noena la
  leawatoe.
  Taka hiwana njoena I O. N d.: wawa kau, winoe! Taka na
  winoe noena na ngeri wawa ja ka. Toenanoe hina lakoe li la
  paraingoe, na lakoe li papiti nja na ahoe.
  Taka hiwana njoena I O. Nd.: hili wawa kau, winoe! Hina
  lakoe li papiti nja na ndjara he'au na.
  Taka njoena I O. N d.: hili wawa kau , winoe! Hina lakoe li
  papiti nja na ata la paraing, na kawoenga taka na.
   Taka hiwana njoena I O. N d.: hili wawa kau, winoe! kata
  taka nja I Ramboe Kahi, ana wini nggoe la tana handadikoe.
  Toenanoe na winoe hina wawa ja, loepa na pandakoe ka,
  hama toena amang, bana wotoe nja leawatoe. Toenanoe bana
  taka ka, hiwSna njoena I R . K.: ni beli nja ka na ana mini
  nggoe, na weli ka papaha ja na ana na i toeja la paraing la
  awang madjangga. Taka njoena I O. Nd. hina heama: nggiki
  na hoe poenggoe ja na winoe?
  Taka hina heama njoenaDownloaded
  I R . K.:
  na meti doe, w&nggoe doe
  from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  115
  
  nggau , hikoe poenggoe ja; njoengga bakoe t&ng&roe ja na winoe,
  laloe mar&hoe ja na poSla na na winoe; napa na mbata doe,
  w,1nggoe doe hikoe poenggoe ja, hikoe padoendang tau. Taka
  hi ndena loehoe nja i; na oela ja ka papoenggoe ja hina
  djamanja.
  Taka na heama njoena I O N d.: batoenanoe na winoe ba
  ndena ndjoroe, djakau papoeroe ngga weling la leawatoe jeana,
  ningoe badi papapoeroe wamoe ngga.
  Taka na heama njoena I R. K.: napa p&koe, tiloe modoeng
  kakoe papoeroe nggau ka. Taka njoena I O. Nd. hina heama
  beli: batoenanoe napa pakoe, kada lo'a pawelingoe karambo'a
  da anakeada. Taka njoena I R. K. hina paleawa ha: haatoe
  bidi mini, madoea makaweada, haatoe ama bokoel, lo'a pawelindja da karambo'a, hiwanandja.
  Taka hi ninja na he'au na karambo'a, laloe mbeni ma ja.
  Toenanoe bana welindja ka nahoe la ngarangia, da taka la
  pamangahoe.
   Taka na he'au na karambo'a na mbeni, na patidoeng pabeli
  ja, laloe ha-haroe na nja, taka hina hikoe ja na makaweada na
  haatoe, na meti ma. Taka da angoe na noena na makaweada,
  taka hida koadja ja na karambo'a, da pameti ja la pamangahoe,
  hida matanja; hida welindja hoedita la paraingoe da angoe na.
  Toenanoe bada taka ka, da patamandja la oaka. Taka hiwana
  njoena I R. K.: ha ama, nggini ja ka i bokoe, na haatoe?
  Taka hina heama njoena na ama bokoel: na kaliti ja ka na
  he'au na karambo'a; lakoe nggoe nja ka la k a b a aoe ', wana.
  Taka hina heama njoena I R. K.: ha ama, peaka patandjing!
  amboe tangedji ngga. Taka na heama njoena na ama bokoel:
  na hikoe ja ka na karambo'a kawai la pamangahoe. Taka hina
  heama njoena I R. K.: ka nggini ja ka na karambo'a, na
  mahikoe ja?
  Taka na heama njoena na ama bokoel: makoadja pameti ma
  ja noewawa la pamangahoe, kana dangang na makaweada, wïma.
  Taka hina hekma njoena I R. K.: lo'a papiti ja na makaweada,
  ka ngandi ja jehoe la paraingoe, ka taninja.
  Toenanoe hida lo'a papiti ja hida ngïndi ja la paraingoe.
  Toenanoe bana hala ka pataninja, taka hiwana njoena I R. K.:
  na karambo'a noewawa la pamangahoe: mata nja ka, kana
  Downloaded
  from
  Brill.com
  ' kaba aoe = ' t hiernamaals. vlg.
  Aant. 7,
  verhaal
  IV.07/14/2024 06:12:56PM
  
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  116
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  nganja nggangga, ikitoe, ngara mahawoeroeng mboendaba na,
  mata ka kana hala ja.
   . Taka hiwana njoena na ama bokoel: pirang ka lo'a padoendang, wamoe, ramboe Kahi ? Taka hina heama njoena I R. K.:
  tai la maringoe lodoe, hapoengoe kokoer pandakoe na; tau
  mapatoe kada lo'a papadoendang mboendaba na na mamai papoenggoe ja na winoe Smang, kirihoe ndaba ja.
  Taka njoeda da tau mapatoe hida lakoe. Toenanoe bada beli
  ha ka haromoe la mbaroe: namoe nja na tau na padoendang,
  hiwada. Taka njoena I R. K. hina pareata ja na tau la paraingoe
  noena, na kawini djoea, hiwana: mai ndaba kamoe, mboendaba moe papoeroe ndja da oehoe la dandakoe la talora, paoehi ndaba ndja da ngohoeng, da aloe, kalambaroe, tapi,
  mboala, tanga mboala, mboala kawoenga. Taka hiwana njoena
  1. R. K.: bai pareangganja na oehoe, haromoe la mbaroe papoeroe nja na maramba bokoel, na mawelingoe la awang.
  Toenanoe mboendaba na na tau bai ja na oehoe; bana hala
  ja ka pabai ja, na toe ja la mboala kawoenga, hakamboeloe
  damboe mboala kawoenga da; bana hala paboeri ja hina patangandja hina kabeli ha. Toenanoe bana hala ka pakabcli
  ndaba ha hina wotoe ha la kaheli bokoel la toeba kambaniroe
  oeratoe.
  Taka hiwana njoena I. R. K.: lo'a wa pa'ohoe nda ai moetoeng,
  ta manahoe wangoe haromoe la marai romoe.
  Toenanoe bada beli ha ka pa'ohoe ai, na roedoeng ka.
  Hadang la marai romoe, na wotoe ha da woeroeng kawoenga,
  bai woeroeng bokoeloe ma. Toenanoe bana hari loendoeng ka,
  pera doea pahê na na lodoe, mboendaba na na tau na taka ka,
  da matoe ndaba ka.
  Taka hiwana njoena I. R. K.: ha ama bokoel, mai i namoe.
  Taka njoena na ama bokoel hina hadang hina lakoe toama ja.
  Taka njoena I R. K.: ha ama, lakoe wa na, hoepapa la kaheli
  bokoel, njoemoe tlngaroe wiki moe tau mahamajang.
   . T a k a njoena na ama bokoel hina pala ja la kaheli bokoel
  hina tangaroe ja haatoe na na makaweada, na mapingoe pahamajang.
  . Taka hiwana njoena na ama bokoel: ha ramboe Kahi, wönda
  pahapa. Marapoe, ninja ka na matanggoe hamajang.
  Toenanoe bana hala ka pahamajang, toboendja da karambo'a,
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  hakamhoeloe
  tiloe This
  ngioe
  Toenanoe
  bana
  hala ka
  patoboeng,
  via Open Access.
  is anda.
  open-access
  article
  distributed
  under
  the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  117
  
  hida hoawakoe ha, hida tangaroe ha da eti da da karambo'a.
  noeda, da pahala patoboeng; taka njoena na ama bokoel: da
  hamoe da eti karambo'a, ramboe Kahi, hiwananja. Taka hina
  heama njoena I. R. K.: mili toe doena njoena, ka da hamoe
  da eti da da karSmbo'a.
  Taka njoena I R. K. hina pa'aunja I O. N d., ana mini na
  dangoe na papaha na. Toenanoe hida lakoe pato^ma ja noeloea
  la koeroeng, la toeba hanamba. Taka njoena I R. K. hiwana:
  ana mini nggoe njoengga, ndaningoe matoama ja na papaha
  na, ndaningoe matoama ja la manandang. Taka na heama
  njoena I O. N d.: lSnga taka ka i njoena, na papaha nggoe
  njoengga, nde tau lai jehoe ja, tau la awang ma ja doekoe.
  Toenanoe bana memi ndaba ka da oehoe, da toloeng, taka
  hiwana njoena na ama bokoel: ha ramboe Kahi, takoe S.
  TSka njoena I R. K. hina takoe, hiwana: diha ja, djaka
  pira na na tau na padoendang. Taka njoena na ama bokoel:
  napa kakoe diha ja ka, Toenanoe hina diha ja; bana hala ja
  ka padiha ja, hiwana: ha rSmboe Kahi, tiloe ngahoe waloe
  kamboeloe madoea haatoe ha. Taka na heama njoena I R. K.:
  djè doe ja, kata pinja.
   Toenanoe bana hala ka patakoe, hina pakë mangiloe ndja
  da oehoe mangedjing, patoe mboea kawori da. Toenanoe bana
  hala ka papakë ndja da oehoe mangedjing, njoena na matanggoe
  hamajang, hamajang na nja ka doena.
  Na pakë mangiloe nja na oehoe na na matanggoe hamajang.
  Taka hina pakê ndaba nja oehoe na tau dangoe. Toenanoe
  bana hala ka papakë nja, bana ndjapoe ndaba ka, taka hina
  pakê nja tanggoe na toloeng.
  Toenanoe ngangoe na nja ka mboeloendaba na na tau na
  padoendang na tau lai noe la paraingoe mboendaba na. Toenanoe
  bana hala ka pangangoe, bana maringoe ka na lodoe, hiwana
  na tau padoendang: ha ramboe Kahi, oemboe Ndiloe, ana
  mini na I R. K., mai kami namoe, kai hapa, kama lakoe.
  Taka hida pala ngandi ndja pahapa da, hakawita mboala da,
  na pambinoe waing na inboiila winoe; hina paberi ndaba nja na
  tau na padoendang. Toenanoe bana ndjapoe ka hida hapa; da
  hala ka pahapa: mata kama kanoama wa, kama lakoe. Taka
  hina heama njoena I R. K.: mala kai lakoe a.
  Toenanoe bana lakoe ndaba ka na tau, taka hiwana njoena
  I O. N d.: ha aja, mata kakoe lo'a patangaroe ja na ina kakoeta
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  118
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  nggoe. Taka hiwa'nanja I R. K.: peaka nja i tamoe, vvoeloe nja
  oema na na paraing na hau , kana lakoe na papaha nggoe lai
  noe, na karea mboe ndja da ata na mboeloendaba da.
  Toenanoe bana lakoe ka, taka I R. K. hina peaka nja I O Nd.
   haatoe: lo'a pawoeloe nja oema na la paraingoe nina, wSna
  na tamoe moe. Taka na heama njoena I O. N d. noena: mSla
  ka, m&ta kakoe woeloe nja ka. Taka hina woeloe nja lima
  mboea da da oema; na wotoe nja kili m.batoe la paraingoe
  noena, na winggiroe ma nja. Na hala ja na kilimbatoe, na
  na pandoi ja na pindoe, papakoe pali daloeng.
  Toenanoe bana hala ja ka hina peakanja na papaha na na
  jera na: lakoe a la paraingoe lai noe; mbada hala nggoe ha ka
  da oema pawoeloe ha, pindoe, kili mbatoe, koe hala ndaba
  ha ka pawoeloe ha.
  Taka na papaha na I O. Nd., na malakoe, hina lakoe ja la
  paraingoe noena.
  Toenanoe I O. N d. bana taka nja ka na ina kakoeta na,
  mbada meti na ka, ndena tourna ma nja pa; na hakoeloeroe
  be ka bana madoe ka. Taka nioena I O. N d. hina piti ja,
  hina kamboeroenja, hina poeroe ngandi ja la tana, la padoea
  talora, hina aki nja hina tani nja. Toenanoe bana hala ka patani nja, na oema noena na koehi nja epi hina hoeloe ja, hina lakoe.
  Toenanoe bana taka nja la paraing, na kawoenga taka na
  amang bana lakoe, hina pa'aung la pamangahoe, hiwana: papoeroe ndaba nja da ata, da pahala papeaka moe amang, bakoe
  lakoe li.
  Taka la hau paraing, hamang; taka la hau paraing, hamang;
  taka la hau paraing, hamang; loepa da ndjapoe da paraing da
  mapeaka nja palohoe.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  V.
  119
  
  De tol.
   Het begin van 't verhaal: er waren eens weezen, hun ouders
  hadden hen door hun dood achtergelaten; de namen van die
  weezen: I Oemboe Ndiloe de één, en 't meisje, I Ramboe
  Kahi was haar naam; zij, I Ramboe Kahi, was de oudere.
  Na verloop van langen tijd, nadat men hun ouders had
  begraven, was er een groot varken, door hun ouders opgefokt;
  dat varken was een varken met uitstekende slagtanden. En het
  ging naar de tuinen van andere menschen, 't at de maïs op,
  reeds ver weg was het. En de eigenaar van den tuin zag het,
  en hij nam zijn lans en zijn kapmes en bracht zijn paard naar
  buiten en besteeg het.
  Hij joeg 't varken achterna, en 't vark,en beklom een berg,
  't kwam boven op den top en 't daalde wederom af in 't dal.
  Hij, die het achterna joeg, kwam boven op den top, hij keek
  er naar; op een anderen berg was 't varken. En wederom klom
  die man naar beneden, hij klom weer naar boven, hij kwam
  op den top, hij keek er naar: op een anderen berg was 't varken.
  Hij klom weer naar beneden, klom weer naar boven, hij keek
  er naar: op een anderen berg was 't varken. En hij klom
  naar beneden, klom weer naar boven, hij kwam op den top
  en hij zag naar beneden in 't dal, hij zag huizen, drie stuks.
  En hij klom naar beneden en hij kwam in 't dal, de plaats der
  huizen. Hij kwam bij 't huis en zag het varken, door hem zoo
  even nagejaagd; en hij stak dat varken; toen hij gestoken had
  en 't varken dood was, daalde I Ramboe Kahi af in de voorgalerij.
   Zij zeide tot hem terwijl zij hem vroeg: waarom hebt gij mijn
  varken gestoken, daar 't een varken van weezen is? I Oemboe
  Ndiloe antwoordde: ik hier ben een zoon van I Taroe Tiboe,
  ik ben een zoon van de zuster van uw vader, daarom ben ik
  gekomen om 't varken te steken, het heeft opgemaakt de mais,
  de rijst etende in mijn tuin.
  En I Oemboe Ndiloe sleepte het varken en brandde (de
  borstels er) af; nadat hij 't afgebrand had, nam hij 't op en
  legde 't in de voorgalerij. En I Ramboe Kahi klom (in huis)
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  120
  
  SOEMBANEESCIIE VERHALEN.
  om hem zijn sirih te halen en zij gaf 't hem; hij wilde niet.
  Zij ging weer naar binnen, nam een bronzen bord en deed 't
  er op; zij reikte 't hem toe, hij wilde geen sirih kauwen. En
  I R. K. ging halen, waarop men de sirih voor den Marapoe
  deed, een gouden bordje, en zij gaf 't hem. En I O. Nd. nam
  't aan en hij kauwde sirih.
  En I O. Nd. gaf zijn sirihtasch aan I R. K.; maar I R. K.
  wilde geen sirih eten uit de sirih-tasch van I O. N d. En I O.
  Nd. zeide: ik neem u mee naar mijn huis, zeide hij tot haar.
  Maar I R. K.: é, ik wil niet. Vervolgens I ü . N d.: waarom
  wilt gij niet, (hier) is de plaats, waar ik mijn vrouw van daan haal.
   En I O. Nd. stond op en sloeg de buik van 't varken open;
  vervolgens deelde hij 't in tweeën; toen hij 't varken verdeeld
  'had, sneed hij het in twee stukken; hij deed de achterpooten bij
  elkaar, hij deed de voorpooten bij elkaar; zijn kop sneed hij er
  af; zijn ribben haalde hij er uit; vervolgens bond hij de pooten
  van 't varken te samen, zijn achterpooten met zijn voorpooten,
  en hij bond 't aan elkaar.
  Toen zeide I O. Nd.: kom toch naar beneden, Kahi, wij
  gaan. Maar I R. K. antwoordde en zeide: mijn jongere broeder,
  Oemboe, neem hem mee, zegt gij? Maar I O. Nd. antwoordde:
  neem uw jongeren broeder, smijt hem op den grond, opdat
  hij sterve; wat hebben wij aan hem, als wij hem zouden medenemen, die schurftige paardennek!
  En I R. K. antwoordde: wacht even, Oemboe, dan zal ik
  eens goed naar mijn jongeren broeder kijken, zeide zij tot hem.
  En I R. K. nam nu een pisang-bloem en twee stukken varkensvleesch; één stuk legde zij neer aan zijn linkerzijde, 't andere
  stuk sneed zij in tweeën; één stuk plaatste zij aan zijn rechterzijde, en 't andere stuk hing zij op recht tegenover hem. Toen
  nam zij den «mooie tol» en 't gouden tollentouw en legde 't
  neer aan zijn zijde.
   En I Oemboe Ndiloe, die 't varken gedood had, zeide tot
  haar: ha R£mboe Kahi, kom toch naar beneden, wij gaan. En
  I R. K. antwoordde: ja; toen zij klaar was met alles voor haar
  jongeren broeder compleet te maken, zijn dingen om mee te
  spelen, het eten, toen nam zij k a m a n g g i h o e pitten, één
  handvol. Zij nam een stuk rood goed en zij ging naar beneden
  naar de groote vloer. Zij bereikte de deur van de groote vloer
  en zij scheurde een stuk af van 't roode goed:
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  121
  
  Oemboe Ndiloe, schuil in mijn schaduw
  treed in mijn voetsporen.
  Vervolgens daalde zij geheel af in de voorgalerij; wederom
  scheurde zij een stuk van 't roode goed, en zij zeide:
  Oemboe Ndiloe, schuil in mijn schaduw
  treed in mijn voetsporen.
  En de zuigeling antwoordde: ja'ce.
  Toen daalde zij geheel af op den grond, zij plantte de
  k a m a n g g i h o e-pitten juist vóór de plaats waar men naar beneden gaat; toen zij ze geplant had, zeide zij:
  Oemboe Ndiloe, schuil in mijn schaduw
  treed in mijn voetsporen,
  waar ik ook verblijf moge houden, als ik aan 't weven ben ,
  gooi mij dan met den tol, breek mijn groote teen, 't weefgetouw zult gij scheuren.
  En de zuigeling antwoordde: ja, ce, zeide hij.
  Wederom ging I R. K., zij bereikte de deur van de kampong,
  vervolgens scheurde zij een stuk van 't roode goed: Oemboe
  Ndiloe, zeide zij tot hem: schuil in mijn schaduw,
  treed in mijn voetsporen.
   En de zuigeling antwoordde: ja, ce, zeide hij.
  Vervolgens gingen zij heen, I R. K. met I O. Nd.; en zoo
  kwamen zij aan hun woonplaats.
  Toen zij nu juist weggegaan waren, I R. K. met I O. Nd.
  daar werd de pisang-bloem een mensen, en zij nam 't kind op
  en gaf het te zuigen; en 't varkensvleesch kookte zij en stak 't
  in zijn mond.
  Toen hij nu langzamerhand wat ouder was geworden, nam
  zijn pisangbloem-moeder, den «mooie tol» en 't gouden tollenkoord, en zij gaf 't hem. En I O. N d. daalde af op den grond
  en hij wond dien tol op en wierp hem naar de deur. Toen ging
  hij hem weer terug halen en hij klom weer in huis en hij sprak
  tot zijn pisang-bloem-moeder en hij zeide tot haar: moeder, ik
  kan mijn tol al opwinden. En zijn pisang-bloem-moeder antwoordde: dat is goed.
  Wederom op een anderen dag, nam hij wederom zijn tol
  eens, ging naar buiten bij de deur van de kampong en zag
  een kip. En I O. Nd. zeide: ho! als deze kip 't bezit is van
  mijn ouders, dan zal ik 't maar éénmaal doen straks met den
  tol. Hij wond zijn tol op en wierp dien naar dien kip; hij raakte
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  122
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  den kip, deze was terstond dood; toen hij den kip bezag, zijn
  kop was verbrijzeld door 't raken van den tol.
   En hij nam dien kip op en bracht hem naar huis en liet hem
  zien aan zijn moeder. En zijn moeder zeide: waar komt deze
  kip van daan, oemboe ? Toen antwoordde I O. N d.: een kip
  van mijn ouders is 't.
  Wederom op een anderen dag vroeg hij aan zijn moeder: is
  er geen teerkost, welke gij voor mij zoudt kunnen stampen?
  En zijn moeder antwoordde: er is een weinig van de aardwortels , laat ik ze voor je stampen als teerkost. En I O. N d.
  antwoordde en zeide tot haar: bak voor mij k a m b a m b a n g ,
  acht stuks.
  Toen zij die kam ban b a n g gebakken had, zeide zij tot I
  O. Nd.: die teerkost is al gaar. I O. N d. antwoordde: morgen,
  dan zal ik vroeg weggaan, om te gaan bezien 't veld der paarden.
  En hij stond 's morgens vroeg op en maakte zich gereed en
  hij zeide tot zijn pisang-bloem-moeder: moeder, laat mij gaan
  bezien 't weideveld der paarden, of er nog zijn paarden en
  karbauwen.
  Aldus nu ging I O. N d. en hij kwam op den weg; en hij
  zag een paard aan de zijde van den weg. Vervolgens wond hij
  't touw om zijn tol en hij zeide: ho, als dit paard 't bezit is
  van mijn ouders, dan zal ik 't maar éénmaal doen met den tol.
  Hij wierp nu zijn tol, hij raakt het. 't paard was terstond dood.
  En I O. Nd. ging en sneed de buik open met een mes, een
  weinig slechts sneed hij 't open, hij nam de lever er van; toen
  hij de lever er van genomen had, ging hij wederom, een
  weinig verder.
   Hij zag wederom een karbauw, en hij wond 't touw om zijn
  tol en hij zeide: ho, als die karbauw 't bezit is van mijn
  ouders, dan zal ik 't maar eenmaal doen, straks is hij terstond
  dood, (ik doe 't) met den tol.
  En hij wierp zijn tol, hij raakte den karbauw, zijn kop; hij
  was terstond dood. Toen de karbauw dood was, ging I O. Nd.,
  maakte den bek van den karbauw open en sneed zijn tong af
  en nam die mee.
  Wederom ging hij een eindje verder en hij zag een groote
  kampong; vervolgens zag hij menschen, die water gingen
  scheppen en hij vroeg hen: wat doen de kinderen daarboven
  in de kampong, zeide hij tot
  hen.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  123
  
  Zij, die water gingen scheppen, antwoordden: kinderen , die
  aan 't tollen zijn. En I O. Nd. zeide tot hen: hoe is 't, als ik
  in de kampong klim, zal dan de kampong-vorst misschien
  boos zijn?
  En zij, die water gingen scheppen, antwoordden: waarom
  zou hij boos zijn; als gij zijn paarden gaat stelen, dan is hij boos.
  Zij, die water gingen scheppen, gingen heen en I. O. Nd.
   ging verbergen zijn slimoet, zijn hoofddoek, zijn kapmes; hij
  verborg het in een steenholte. Toen hij 't verborgen had, nam
  hij een gescheurde doek en deed die om, evenals iemand, die
  in 't geheel geen slimoet heeft. Vervolgens nam hij zijn tol en
  klom naar de kampong. Hij kwam in de voorkampong en hij keek
  naar een hoogen steen om op te zitten; toen hij een hoogen steen
  zag, ging hij heelemaal naar binnen; vervolgens ging hij boven
  op den steen zitten , gelijk een jongen , die zich ingewreven heeft
  met stof. En de kinderen , die aan 't tollen waren, zagen hem
  en zij zeiden: wie zou dat toch zijn daarboven op den steen,
  hij zit voortdurend ineengebogen neer.
  En één jongen zeide: ha, gij daar boven! kom, dan zullen
  wij tollen, zeide hij tot hem.
  Maar I. O. Nd. antwoordde: ai, straks zult gij boos op mij
  zijn; ik wil niet, zeide I. O. N d. En de kinderen, die aan 't
  tollen waren: ha, kom jij maar!
  En I. O. Nd, kwam naar beneden van boven af den steen en
  hij zeide: welaan laat mij toch 't eerst den tol zetten, gij
  allen, werpt allen tegelijk. En de vele kinderen zeiden: ja.
  I. O. N d. zette nu den tol, en zij allen wierpen, maar zij
  raakten den tol van I. O. Nd. niet, in hun werpen.
  Toen zeide I. O. Nd.: nu is 't mijn beurt om te werpen;
  en I. O. Nd. ging een eindje van de tollen af en hij wierp,
  hij raakt die tollen, zij waren allen stuk.
   En die kinderen, eigenaars van de tollen, zoo even gebroken,
  zij grepen I. O. Nd. en zij bonden hem met een touw en zij
  bonden hem onder de stookplaats; eten gaven zij hem niet;
  als de menschen van 't huis kookten, als men 't warme water
  afgoot, dan stortte men 't op I. O. Nd. onder de stookplaats.
  Drie dagen, vier dagen, en I. O. Nd., daar hij voelde pijnlijke
  hoofdklopping, zeide: stijg op, gij water, opdat drijven al de
  rijststampers en rijstblokken.
  En "t water steeg en overstroomde geheel de kampong: alle
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  124
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  rijststampers, de rijsiblokken , de paarden, de varkens, de
  geiten, zij dreven allemaal.
  En de huiseigenaar zeide: ha oemboe, beneden de stookplaats, niet alzoo! laat bedaren uw hart, dat vertoornd is; als
  gezakt is dit water, dat stijgt, dan zal ik u geven slaven, een
  kampong vol. Vervolgens (zeide) I. O. Nd.: zak weer terug, gij
  water! Toen 't water gezakt was, zeide de huiseigenaar: welaan
  zal ik u heden terstond geven de slaven, door mij beloofd ?
  Maar I. O. Nd. zeide: wacht maar, als ik terugkom, dan zal
  ik aankomen om ze te halen. En hij vertrok uit die kampong.
  Vervolgens ging hij halen zijn slimoet, zijn kapmes, zijn hoofddoek , zijn sirihtasch en zijn teerkost; er waren nu maar zeven
  stuks k a m b a m b a n g.
  Toen hij zijn hoofddoek om gedaan had, zich gekleed had,
  ging hij weer. Hij ging en zag een kampong, zeer groot was
  die. Toen hij bereikt had de beneden-tuinen, zag hij menschen,
  die water gingen scheppen.
   En hij vroeg hen: wat doet men daar boven in de kampong,
  dat er zoo'n feestgedruisch is, naar ik hoor. En die menschen,
  die water gingen scheppen , zeiden : ai, dat zijn maar kinderen,
  die aan tollen zijn. «Hoe is 't, wanneer men er heengaat, is
  dan het kamponghoofd soms boos? Maar zij, die water gingen
  scheppen, antwoordden: neen, 't kampong-hoofd zal niet boos zijn.
  En zij, die water gingen scheppen, heen gingen zij, en I
  O. Nd. ging verbergen zijn slimoet, zijn hoofddoek, zijn kapmes, zijn sirihtasch, alles verborg hij in een rotsspelonk. Toen hij
  het verborgen had, nam hij de gescheurde doek, door hem
  gedragen in de kampong, waar hij 't eerst gekomen was.
  En hij ging, hij kwam in de voorkampong en hij zag een
  witte kalksteen, zoo groot als een mand. En hij ging en ging
  daar ineengebogen zitten.
  En de kinderen in die kampong, zagen I O. Nd. en sommigen zeiden: kijk eens daar, die jongen, net als een wild
  varken, een schurftige hond! Maar sommigen zeiden: spreek
  niet alzoo, 't is een mede-mensch, gij moet niet al te ondeugend zijn. En sommigen zeiden: ha, jongere broeder, kom hier!
  Vervolgens zeiden zij tot hem: laat ons tollen, zeggen wij,
  daarom roepen wij je. Maar I O. N d. antwoordde: naar ik denk
  in mijn hart, straks als wij tollen, zal dan uw hart niet vertoornd zijn? Maar sommigen antwoordden: waarom zouden
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
   125
  
  wij daarom boos zijn, laten wij maar tollen! En I O. Nd. zeide:
  laat mij den tol eerst plaatsen, gij allen moet allen tegelijk
  werpen, wacht niet totdat hij uit (gedraaid) is.
  En al die kinderen: dat is goed.
  En I O. Nd. wond zijn tol op, zij wierpen naar dien tol,
  er was niemand, die hem raakte. Toen zeide I O. Nd.: zet ze
  nu voor mij neer, dan zal ik werpen. En d!e kinderen wonden
  allen hun tollen op. En I O. Nd. wierp zijn tol, al die tollen
  waren stuk. Toen hun tollen gebroken waren, grepen zij I O. N d.
  zijn tol af en 't gouden tollen-touw en legden 't op een verborgen plaats. Vervolgens grepen zij hem, bonden hem en
  bonden hem vast bij de plaats, waar men (uit 't huis) naar
  beneden gaat; al wie op den grond afdaalde, trapte op hem;
  die in huis klom, trapte op hem.
  Maar des nachts zong I O. X d.: geef mij hem, geef mij hem
  vlug; mijn mooie tol, mijn gouden tollen-touw; ik ben bezig
  met I Kahi, mijn zuster; schuil in mijn schaduw, daar zij toch
  tegen mij zeide; treed in mijne voetsporen , daar zij toch tegen
  mij zeide; terwijl zij scheurde 't roode goed, terwijl zij plantte,
  een handvol kamanggihoe, juist voor de plaats van nederdalen ,
  aldus is 't dat ik naspeur haar voetspoor.
  En de huiseigenaar hoorde dit kind: hij zoekt iets, 't zal
  goed zijn als wij hem zijn tol geven, zeide hij. En de huiseigenaar zeide: wij zullen hem boete moeten betalen, slaven,
  één kampong barstens toe vol.
  Men nam zijn tol, en gaf 't hem en zijn gouden tollentouw.
   En zij vroegen hem en zeiden tot hem: wat is uw verlangen ,
  als wij u boete betalen? Toen antwoordde I O. Nd. en hij zeide:
  mijn verlangen, hoor het, slaven één kampong barstens toe
  vol; gouden oorversiersels : duizend; goede paarden : vijf kudden ;
  volwassen mannetjes karbauwen: 3 kudden; herten, wier hoornen
  nog niet gegroeid zijn: vijftien; dit slechts is mijn vragen , als
  gij er toch- in staat toe zijt mij boete te betalen.
  En 't kamponghoofd zeide: ik toch ben de schuldige, ik zal
  u boete betalen, zooveel als gij zooeven hebt opgenoemd.
  En men vroeg hem en zij zeiden tot hem: welaan nu , betaal
  mij toch, zegt gij, op dezen dag? Maar I O. Nd. antwoordde:
  wacht maar, als ik terug gekeerd ben, dan zal ik aankomen
  om 't te halen.
  Vervolgens vertrok hij uit die kampong; hij ging aan om te
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  126
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  halen zijn slimoet, zijn hoofddoek, zijn kapmes, zijn sirihtasch
  en hij kleedde zich aan en deed zijn hoofddoek om.
  En wederom ging hij; wederom zag hij een kampong, een
  kampong van arme menschen was 't; in de kampong was 't
  aantal menschen zestien slechts, vrouwen, mannen en kinderen
  te samen genomen.
  Vervolgens zag hij een vrouw, die water ging scheppen, zij
  was oud, haar tanden waren reeds afgebrokkeld, haar haren
  reeds wit, evenals van de kakatoe. En hij vroeg haar: ha
  grootmoedertje, waarheen gaat gij daar? En die oude antwoordde: ë, ik, ik ga maar water scheppen.
  En I O. Nd. zeide: boven in de kampong is 't zeer rustig.
   En die oude antwoordde: er zijn geen menschen daarboven in
  de kampong, kinderen drie of vier maar. En I O. Nd. zeide
  tot haar: hoe is 't, als men er aangaat, laten wij tollen, als
  men dat tot hen zegt? Die oude antwoordde: waarom zouden
  zij 't niet willen, daar zij nu toch maar aan het spelen zijn.
  En zij ging heen de oude. En I Ö. Nd. ging verbergen zijn
  sJimoet, zijn hoofddoek, aï wat hij meebracht. Vervolgens nam
  hij 't gescheurde doek, door hem gisteren en eergisteren aangedaan. En hij ging; hij kwam bij de deur en hij keek en hij
  zag kinderen, die aan 't tollen waren, twee slechts. En hij ging
  en zat in de voorgalerij. De huiseigenaar kwam, hij sprak
  fluisterend in huis: van waar zou die knaap toch zijn; zeer
  schoon is zijn schouderdoek, een doek met figuren; zijn lendendoek , een doek met goud geweven. Vervolgens kwam men hem
  brengen zijn sirih: hier is 't, vorsten-zoon! waar gaat gij heen?
  «Ik ga 't land bezien». En de kinderen, die aan't tollen waren:
  ha Oemboe, uw tol is zeer schoon, laat ons tollen.
  Maar I O. Nd. zeide: mijn tol is zeer bros, hij is spoedig
  stuk. «Ai ha! laten wij 't maar probeeren!» Vervolgens I. O.
  Nd: als 't zoo moet, laat mij dan 't eerst den tol zetten. En
  de kinderen zeiden: dat is goed; uw tol, straks breekt hij in
  kleine stukjes.
   En I. O. N d. zette zijn tol, en die twee kinderen wierpen,
  zij raakten hem niet. Vervolgens I. O. Nd.: zet ze mij nu maar,
  dan zal ik werpen; daar wij maar spelen, moet gij niet boos
  zijn, ai! Zij nu zetten hun tollen en I O. Nd. wierp en zij
  braken, de tollen van die knapen, zij waren kort en klein.
  En die twee knapen: ai ha, gewonnen heeft die «mooie»
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  127
  
  tol, erg mooi is hij, laat ons hem afnemen. Toen grepen zij
  I O. N. d. en zij bonden hem met een touw en zij brachten
  hem juist voor de plaats, waar men (in huis) klimt. Dag en
  nacht, ieder die afdaalde op den grond, trapte op hem, ieder
  die in huis klom, trapte op hem.
  Maar des middernachts zong I O. Nd. en hij zeide: geef
  hem mij, mijn «mooie» tol, mijn gouden tollen-touw, geef mij,
  geef 't mij vlug, ik speur na haar voetspoor, ik ga na ('t spoor)
  van haar tong, I Kahi mijn zuster, omdat 't uw wil is te blijven
  bij de rivier, welke men aandoet, bij den weg, welke men
  overtrekt.
  En de huiseigenaar schrok, daar hij aan 't slapen was. Vervolgens stond hij op en luisterde, toen (zeide) I O. Nd.: 't is
  niet mijn eigen wil geweest, hier aan te gaan, want 't was
  haar verkiezing, (hier) te gaan overnachten, I Kahi mijn zuster.
  En de huiseigenaar luisterde goed; toen hij 't gehoord had,
  hield I O. Nd. op met zingen.
   's Morgens vroeg stond hij op en hij vroeg hem: oemboe,
  wat zoekt gij? I O. Nd. antwoordde: ik zoek I Kahi, mijn
  zuster, zeide hij: «Als 't zoo is, laten wij hem dan losmaken»,
  zeide het kampong-hoofd. Men maakte zich op, de één, een
  sterke man, maakte hem los; hij was er niet toe in staat, de
  touwen waren te vastgebonden. Ieder, die in de kampong was,
  maakte zich op. zij waren heelemaal niet in staat hem los te
  maken. Er was nu één der familiehoofden: waarom is 't, dat
  wij niet in staat zijn de touwen los te maken ? En I O. N d.
  antwoordde: men moet mij boete betalen, dan is men in staat
  ze los te maken. En 't familiehoofd antwoordde: waar mee
  zullen wij u boete betalen, daar wij toch arme menschen zijn.
  Maar I O. N d. antwoordde: wanneer gij niets hebt om mee te
  betalen, geef mij dan maar een vorst, van zuivere afkomst.
  Vervolgens het familie hoofd: een vorst van deze kampong
  hier, is er niet.
  En I O. Nd. antwoordde: laat 't dan maar zoo, ik zal u
  allen, die in deze kampong hier wonen, tot slaven maken.
  Maar 't familie-hoofd antwoordde: ê, zoo wil ik niet; wij
  allen, wij zullen u dood slaan. En I O. Nd. antwoordde: spreek
  niet alzoo. Maar het familie-hoofd antwoordde: laat 't dan maar
  zoo, kies uw verlangen, zeide hij tot hem.
  En I O. Nd. antwoordde: Downloaded
  geef mijfromeen
  paard07/14/2024
  met zwarten
  Brill.com
  06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  128
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
   kop, zeide hij tot hem, dan zult gij de touwen kunnen losmaken, zij zullen losgaan. En 't familie-hoofd antwoordde: er
  is een paard met zwarten kop, onder 't huis.
  Men maakte de touwen los, zij gingen los. Toen (zeide) 't
  familiehoofd: zullen wij u nu terstond geven het paard met
  zwarten kop? Maar I O. Nd. antwoordde: ik moet eerst terugkomen , dan /.al ik 't komen halen.
  Vervolgens ging I O. N d. heen , hij vertrok uit de kampong.
  En hij ging aan om te halen zijn slimoet, zijn hoofddoek, zijn
  sirihtasch , alles toch wat hij meegenomen had. Toen hij zijn hoofddoek om gedaan had en zich gekleed had, ging hij wederom.
  En hij zag een groote kampong; hij kwam in de benedentuinen en daar zag hij jonge meisjes, vier waren er, die water
  gingen scheppen. Die vrouwen, terwijl zij water gingen scheppen,
  juist waren zij uit de poort gekomen, of zij zongen, zij hielden
  niet op met hun gillend geluid. En hij vroeg haar: ha ramboe,
  waar komt gij van daan ? De vrouwen antwoordden: wij komen
  van boven uit de kampong, zeiden zij tot hem.
  En I O Nd. antwoordde: in deze kampong, naar ik hoor,
  is men erg aan 't feestvieren. «Waarlijk, zeiden de vrouwen,
  onafgebroken viert men feest, men houdt niet op.» En die
  vrouwen, heen gingen zij om water te scheppen. En I O. N d.
  ging aan in een groot bosch en hij verborg zijn slimoet, zijn
  hoofddoek in een boomholte; vervolgens nam hij 't gescheurde doek,
  zoo dikwijls door hem gedragen en hij klom naar de kampong.
   Hij nu kwam bij de deur en bij menschen, die op de gongs
  sloegen, die dansten. En I O. Nd. ging naar binnen, hij kwam
  in de kampong en sommige kinderen waren aan 't tollen achter
  't huis. Maar I O. Nd. ging naar hen die aan 't gong slaan
  waren en zette zich daar neer. Maar de vele kinderen zagen
  hem en gingen naar hem toe en vroegen hem: waar komt gij
  vandaan?- En I O. Nd. antwoordde: ik kom van 't (djagong)
  gieten, zeide hij tot hen. En de vele kinderen antwoordden:
  laten wij tollen. Maar I O. Nd. antwoordde: daar 't nu toch
  feest is, zullen de volwassenen boos zijn. Maar de kinderen
  antwoordden: laat men maar feestvieren, wij zullen tollen. «Laten
  wij dan maar tollen, ik zal mijn tol dan 't eerste zetten.» De
  vele kinderen antwoordden: welaan. En I O. Nd. zette zijn tol:
  gij allen, werpt allen op éénmaal tegelijkertijd. De knapen nu
  volgden 't woord van I O. Nd., zij wierpen allen, zij raakten
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  SOEMBANEESCHK VERHALEN'.
   120
  
  hem niet. Vervolgens nam I (.). Xd. zijn tol: zet ze nu voor
  mij. Al de knapen wonden hun tol op, en hij wierp zijn tol;
  hun tollen gebroken waren ze tegelijkertijd
  Toen hun tollen gebroken waren, grepen zij af den tol van
  I. O. Xd. en zijn gouden tollentouw en zij namen 't mee, zij
  lieten 't zien aan hun ouders: deze tol, de knaap, welke dezen
  tol bezit, is er. Toen riep men hem en de volwassenen vroegen
  hem: hoe is 't met je, dat gij al de tollen breekt van de
  kinderen hier in de kampong?
  Maar I. O. Xd. antwoordde: dat zullen zij zelf wel weten,
  daar zij met mij tollen wilden. En de volwassenen: deze knaap
  is een knaap, die tollen opmaakt.
  En men greep hem, en bond hem aan een K a r o e k o e
  boom, en zij zeiden: geeft hem geen eten, geeft hem geen
  water te drinken, maakt hem niet los, laat hem sterven, laat
  hem stijf worden in de brandende zon.
  Maar I. O. Xd., toen hij hem hoorde, sprak in zijn hart:
  ai, ik zal wel eens moeten sterven (maar nu nog niet!)
  De huiseigenaar nu daalde af op den grond; er was ook een
  oude (vrouw), die sliep in de voorgalerij en zij zeide tot hem:
  wie zijt gij, die daar naar beneden komt? En de man, die
  naar beneden kwam zeide; ik, grootmoeder. «Als gij 't zijt,
  kom dan hier.» En de oude sprak tot den man, die afdaalde
  op de aarde, zij zeide tot hem: gij moet niet weer in huis
  terug klimmen, strakjes moet gij met mij even naar hem
  hooren, die daar bij den k a r o e k o e boom zingt.
   En I. O. Xd. zong; pas was 't maar — dat ik hier kwam —
  aan een k a r o e k o e boom — bond men mij hangend — eten
  gaf men mij niet — water gaf men mij niet — geef, vlug geef
  hem mij— mijn «mooie» tol — mijn gouden tollen-touw — ik
  zoek I Kahi — mijn zuster — die mij scheurde — rood goed —
  die mij plantte — kam3.nggih.oe pitten — juist voor de
  plaats, waar men neerdaalt — als gij mij hem niet geeft —
  mijn «mooie» tol — gij allen — in de kampong hier — gij
  zult uitsterven — gij zult geen overblijfsel achterlaten.
  En zij, die in de voorgalerij sliepen, luisterden naar hem
  terwijl hij zong, gebonden aan den k a r o e k o e boom.
  Vervolgens (zeide) de een, die afdaalde naar den grond:
  werkelijk, grootmoeder, hij heeft wat te zoeken, hij kwam
  maar eens aan.
  from Brill.com 07/14/2024 06:12:56PM
  BI. 6S.via Open Access. This is an Downloaded
  9
  open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  130
  
  SOEMBANEESCHE VERHALEN.
  En zij stonden des morgens op en vertelden 't aan de
  familie-hoofden, die dien knaap gebonden hadden. Maar die
  familie-hoofden antwoordden: gij spreekt nu maar wat onzin.
  En zij antwoordden, zij, die hem hadden hooren zingen: laat
  't zoo zijn, straks in den nacht, zult gij zelf hem hooren zingen.
   Toen men gegeten had, daalden de familie-hoofden af in de
  voorgalerij, vijf waren 't, en zij luisterden naar hem of hij
  straks te middernacht zou zingen. En zij riepen ook de oude,
  die 't het eerst gehoord had: kom gij hierheen, dan zullen
  wij eens luisteren naar uw praten zooeven overdag; 't is nu
  middernacht.
  En I O. Nd. zong wederom, hetzelfde was 't als hij gisteren
  nacht gezongen had.
  Toen zeiden de familie-hoofden: morgen vroeg zullen wij
  hem losmaken, zullen wij hem goed ondervragen: wat zoekt
  gij toch, zullen wij tot hem zeggen, terwijl wij hem vragen.
  En 's morgens vroeg, men kon de lijnen in de hand zien,
  toen stonden zij op: wij zullen hem maar losmaken, zeiden zij.
  Maar I O. X d.: maak de touwen niet los, laten wij straks eerst
  eens praten, wanneer de zon schijnt.
  Toen de zon nu scheen en de aarde zichtbaar was, gingen
  zij naar den K a r o e k o e boom, al de familie-hoofden, met
  hun vijven en zij vroegen hem: hoe is 't, als wij de touwen
  losmaken, staat gij 't dan niet toe?
  Maar I O. Nd. antwoordde: als gij mij geen boete zoudt
  betalen, zoudt gij niet in staat zijn de touwen los te maken,
  meer dan vast zijn ze.
  En de familie-hoofden antwoordden: welaan, waarmee zullen
  wij u boete betalen ?
  En I O. Nd. antwoordde: als gij mij met iets boete betaalt,
  dan moeten 't zijn 70 gouden oorhangers , twee kudden paarden,
  drie kudden karbauwen, dit slechts is mijn vragen.
  De familie-hoofden zeiden: hoeveel is dit toch! een klein
  beetje maar, men zal u boete betalen.
  Toen antwoordde I O. N d.: als 't waarlijk is, als 't oprecht
  is, kom dan de touwen van mijn lichaam losmaken.
  