text: J. van Baal
  In memoriam Pater Jan Verschueren m.s.c.
  In: Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde 127 (1971), no: 4, Leiden, 490-491
  
  This PDF-file was downloaded from http://www.kitlv-journals.nl
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 05:36:31AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0)
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  KORTE MEDEDELINGEN
  IN MEMORIAM
  PATER JAN VERSCHUEREN m.s.c.
  n een ziekenhuis te Djakarta overleed op 28 juli 1970 Pater Jan
  Verschueren m.s.c, een kenner van land en volk van de Zuidoostjhoek van West-Irian als geen ander. De bijdragen, die hij tot
  onze kennis omtrent dit gebied geleverd heeft, geven goede grond hem
  hier te herdenken, dit te meer omdat er in onze dagbladen geen plaatsruimte beschikbaar bleek voor leven en werk van wie uiterlijk niet
  meer was dan een eenvoudig dorpspastoor in de rimboe.
   Jan Verschueren was meer en anders dan hij leek. Zo op het oog
  een lastige en wat boers lijkende pastoor, innerlijk een bewogen mens
  en een artist. Hij schilderde (de forse, licht doorschoten schildering
  van het altaar in het kerkje te Bupul bewaart er de herinnering aan)
  en hij hield zich uitvoerig bezig met inheemse muziek. Het ethnomusicologisch archief te Amsterdam heeft een aantal tape-recordings
  van Marind-Anim gezangen. Een oudere collectie moet ergens in een
  Duits instituut berusten. Zijn grootste verdienste echter was de vlijt
  waarmee hij zijn waarnemingen noteerde. Wij danken eraan een niet
  onaanzienlijk aantal publicaties, waarvan de beste zijn artikel is over
  het mensenoffer in deel I van het tijdschrift „Indonesië" (1947). Voorts
  zijn boek van 1950 over de door hem en Meuwese in het Mappidistrict ontdekte Juliana-rivier (Nieuw Guinea Uw naam is Wildernis
  door J. Verschueren en C. Meuwese), het hoofdstuk over de geschiedenis der Missiën in Oost- en West-Nieuw-Guinea in deel I van Klein's
  Nieuw Guinea (1953), mededelingen over de rechten op grond bij de
  Marind-Anim in Nieuw-Guinea Studiën II (1958), en een essay in
  Carmelus getiteld „A growing world: problems of the Catholic Mission
  in Oceania" (1960).
  Het laatste handelde over aanpassingsproblemen, een zaak die hem
  zeer ter harte ging en die hem, daartoe geprikkeld door een publicatie
  mijnerzijds, reeds twee keer eerder naar de pen had doen grijpen, nl.
   Downloaded from Brill.com 07/14/2024 05:36:31AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0)
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  KORTE MEDEDELINGEN
  
  491
  
  in Koloniale Studiën 1941 onder de titel „Zuid Nieuw-Guinea 35 jaren
  onder Missie-invloed", en in onze Bijdragen van 1957 onder het opschrift „Om een nieuwe Wereld". Zijn belangrijkste bijdrage echter
  blijft zijn medewerking aan mijn boek Dema, dat in 1966 verscheen
  en alleen^ door die medewerking een enigermate afgerond beeld van de
  cultuur der Marind-Anim geven -kon.
  Verschueren heeft gewerkt onder de Marind-Anim, de Jee-Anim,
  de Boadzi en de bewoners der Mappi. Hij kende de Kanum-Anim en
  de bewoners van het boven Bian-gebied. Van de aantekeningen die hij
  over zijn belevenissen maakte is veel verloren gegaan; het lag niet in
  zijn aard adequate maatregelen te nemen tegen ratten en ander ongedierte dat het op zijn schrifturen voorzien had. Toch is er (met name
  over de Jee-Anim) nog vrij veel overgebleven dat wellicht te zijner
  tijd voor publicatie gereed gemaakt kan worden.
  Met Verschueren is een man heengegaan vol fantasie en werklust.
   In 1931 kwam hij als jong priester in Nieuw-Guinea, niet met het
  doel er als missionaris te blijven. Maar hij raakte geboeid door de
  Marind-Anim en hij bleef er 39 jaar lang. De Marind-Anim zijn ook
  zijn liefde gebleven en daarheen is hij na enkele jaren verblijf aan de
  Mappi dan ook teruggekeerd. Altijd bezig om de mensen tot nieuwe
  ontplooiing en andere levenswijze te brengen en toch het respect voor
  oude tradities en gezangen te bewaren, heeft hij het nimmer de moeite
  geacht zichzelf te ontzien. Einde juni 1970 moest hij hals over kop
  naar Djakarta wegens een ernstige longaandoening. Daar is hij overleden en begraven, ver van al wat zijn hart had. Maar zijn parochianen
  hebben hem niet vergeten. Na zijn overlijden is er te Wendu, zijn statie
  aan de Zuidkust, een grote yamu gehouden, een dodenmaal in de stijl
  zoals hij die zelf zo uitnemend beschreven had.
  Wij verliezen in hem één van die zeldzame figuren, die geboren
  waarnemers zijn, en door hun toewijding aan het lot van mensen
  tegelijk de wetenschap gediend en bevorderd hebben op een wijze die
  slechts bij zeer begaafden naar hart en verstand mogelijk is.
  J. VAN BAAL
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 05:36:31AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0)
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0.
  