text: Zie, dat is de reden, dat men op Rote, als de oogst is afgeloopen, een bosje van negen rijst-aren (van het veld) naar de hoofdplaats brengt om dat aan den Lakimola te offeren. Een ieder kookt
  rijst en brengt die met pinang, sirih, klapper, tabak, pisaug,
  broodvrucht als oft'er naar den Lakimola. Men viert feest en voert
  allerlei dansen uit als dankbetuiging aan den Lakimola en men bidt
  hem, het volgend jaar weder voor de gewassen, welke hun voedsel
  uitmaken, te zorgen, opdat deze goed groeien en veel vrucht geven,
  zoodat het voldoende voor hunne levensbehoeften is.
  T e l uk A m a n L ai Ion a en H a k A m a n N e p e d a e.
  In overoude tijden leefden er twee menschen, de een heette
  Teluk Aman Lailona, de andere Hak Aman Nepedae. T. A. L.
  woonde boven in den hemel, H. A. N. op aarde.
  De eerste was groot en machtig, naar zijn wil gedijde alles wat
  gedijen kon; de tweede was een geringe mau en zijn zweet moest
  vloeien voor hij den kost verdiende.
  Eens zeide T. A. L. tot H. A. N.
  "Ik zal u den zonneschijn en regen geven, dan moet gij den
  grond ontginnen, spit hem om en bezaai hem, opdat gij, als hij
  vrucht voortgebracht heeft, kunt oogsten en in uwe levensbehoeften
  voorzien.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ROTTINEESCHE VERHALEN.
   429
  
  Dit vernomen hebbende, tapte Hak Aman Nepedae, in den drogen
  tijd, palmsap af en legde daarmede een tuin aan, om, als de regentijd kwam, dien te bezaaien met maïs en gierst en het rijstveld te
  kunnen bewerken. Toen dan ook de tijd, waarop alles vrucht draagt,
  daar was, oogstte hij in groote hoeveelheden en werd zijn huis gevuld door voorraad. Steeds ging het zoo voort, zoodat hij hoe langer
  hoe rijker werd en hij niet meer aan Teluk Aman Lailoua dacht.
  Op zekeren dag herinnerde T. A. L. zich H. A. N. en ging
  hem bezoeken. Bij zijn huis gekomen, zag hij dat dat propvol was
  met potten palmsap en korven rijst, terwijl de stallen gevuld waren
  met geiten, varkens, buffels en paarden.
   T. A. L. vroeg aan H. A. N . :
  //Vanwaar hebt gij al dien rijkdom verkregen ?//
  H. A. N. sprak:
  «O, ik bezig slechts eigen kunnen en kracht, en daardoor heb
  ik dit alles gekregen; zoudt gij meeneu, dat iemand mij dit gegeven
  heeft?./
  Toen vroeg T. A. L. wederom :
  //Nu gij zooveel verkregen hebt, deelt gij daarvan dan uu ook
  aan weduwen en weezen mede, of niet?//
  H. A. N. sprak:
  '/Bah, men zegt, dat men geweld moet gebruiken om vorst te
  worden en dat men rooven moet om veel voorraad te krijgen,
  daarom heb ik geweld gebruikt en veel geroofd; zou ik hen dan
  nu weer laten meedeelen?"
  T. A. L. sprak tot hem:
  //Gij zegt, dat gij neemt door geweld te gebruiken en door rooveu
  veel verkrijgt, en daarna hebt gij geen erbarmen met weduwen en
  weezen; nu ga ik heen, maar gij zult eens wat zien!//
  Teluk Aman Lailoua vertrok; dat jaar kwam er geen regen en
  of Hak Aman Nepedae ook de palmen aftapte, hij kreeg geen sap;
  zijne aangelegde tuinen brandde hij schoon, maar hij kou ze niet
  met zaad bestrooien; ook de rijstvelden lagen braak. Alle kruiden en
  planten verdorden; de buffels en paarden kregen niets te eten waardoor zij honger leden; het water in de rivieren verminderde voortdurend.
  In het volgende jaar ging het weer op dezelfde wijze: van het
  vee en het gevogelte stierven steeds meer door gebrek; het water
  droogde meer en meer op. Ook de voorraad van Hak Aman Nepedae
  verminderde, want hij moest alleen op het oude teren, hij kreeg
  niets nieuws er bij.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
   http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  430
  
  BOTTINEESCHE VERHALEN.
  Zoo ging het voort tot zeven jaren toe; de geheele voorraad spijs
  en drank van Hak Aman was uitgeput, hij vermagerde steeds en
  ziekte greep hem aan, zoodat hij niet van zijue legerstede opstond;
  al zijne bezittingen waren verdwenen, niets was er overgebleven.
  Toen eerst dacht hij aan Teluk Aman en verlangde zeer hem te zieu.
  T. A. L. ging op zekeren dag H. A. N. opzoeken; toen hij bij
  diens huis kwam, riep hij:
  //Hak Aman! waar zijt gij ? ik heb u in langen tijd niet bezocht,
  vaart gij nog wel?//
  H. A. N. antwoordde:
  //O Heer, ik ben ziek en heb honger; de regen is in deze (laatste)
  zeven jaar niet op aarde neergedaald; kruiden en planten, vee en
  gevogelte zijn gestorven; hongersnood heerscht hier op aarde."
  Danrop sprak Teluk Aman tot Hak Amau :
  «Denk er derhalve aan, om niet te zeggen, dat gij uwe rijkdommen verkrijgt doordieu gij ze bedwingt (door de kracht) uwer
  dijen of vastlegt (door de kracht) uwer armen; maar bedenk, dat
  ik u al deze (dingen) schenk. En indien gij weer meer dan noodig
  is, teruggekregen zult hebben, oefen dan barmhartigheid uitjegeus
  weduwen eu weezen, want dan ook zal ik barmhartig zijn jegens u.
   Maar als gij de weezen verwaarloost dan zal ik bok u verwaarloozeu."
  H. A. N. weende en sprak tot T. A. L.:
  //Ik belijd schuld, o Heer, doe mij niet weder alzoo. Uwe vermaningen en opdrachten zal ik indachtig ziju; laat de regen dan
  ook weder de aarde besproeien, opdat de gewassen gedijen en het
  inij welga eu ik u, Heer, daarom prijze.//
  Teluk Amau Lailona vertrok; hij zond regen, zoodat Hak Aman
  Nepedae weer de velden kon bewerken; hij verkreeg meer rijkdommen eu bezittingen dan voorheen, maar hij was niet karig meer
  jegens de weezen.
  Prins-Kaaiman.
  Men verhaalt, dat er in vroegereu tijd een arm man leefde, die
  met zijne vrouw en eeuige dochter aan het zeestrand woonde. Die
  man had bij niets geluk en kou daardoor zijne vrouw en zijn kind
  niet onderhouden.
  Was de tijd (voor het tappen van) palmsap daar, waarvoor men
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ROTTINEESOHE VERHALEN.
  431
  
  in den lontar-palm pleegt te klimmen, dan ging hij ook palmsap
  tappen, maar hij kreeg niet wat anderen kregen.
  Was de tijd om tuinen (aan te leggen) gekomen, dan legde hij
  ook een tuin aan en strooide er zaad in uit, maar hij oogstte niet
  wat anderen oogstten; met de rijst ging het eveneens.
  Zij moesten alleen leven van wat de zee oplevert.
  Als het laag water was, gingen zij (de vrouwen) met het schepnet
  visschen en wat zij meer (dan voor hare voeding noodig was),
  ophaalden, gingen zij rondventen (en ruilen) tegen palmsap, of maïs
  en rijst voor hunne spijs en hun drank.
   Als de vrouw en hare dochter met het schepnet gingen visscheu,
  dan zagen zij herhaaldelijk een kaaiman, welke telkens vóór hen
  onderdook, waardoor zij zeer bevreesd werden, maar hij deed haar
  toch niets. Keerden moeder en dochter naar huis terug, dan kroop
  de kaaiman op het strand om te kijken waar zij heengingen.
  Op zekeren nacht klom de kaaiman op het droge en volgde al
  kruipende de voetsporen van de vrouw en het meisje tot voor haar
  huis. Daar aangekomen, ontdeed hij zich van zijne huid en veranderde in een mensch; hij nam zijne kaaimanshuid op om die te
  verbergen. Het was toen reeds middernacht, alle bewoners van het
  huis lagen in diepe rust: ook de deur was gesloten.
  Toch opende hij zeer stil de deur, ging het huis binnen en liep
  regelrecht naar het achterhuis. De man en de vrouw sliepen in het
  voorhuis, maar hoorden niet dat de kaaiman de deur opendeed.
  In het achterhuis gekomen, ging de kaaiman dadelijk naar de
  legerstede van het meisje en toen hij daar voor stond, werd zij
  wakker; iemand voor zich ziende staan , wilde zij hare ouders roepen.
   Doch de kaaiman weerhield haar en sprak:
  «Wees niet bang; ik kom niet om iets kwaads te doen; ik kom
  met eerlijke oogmerken; als gij wilt dat wij vrienden worden, wees
  dan stil en hoor slechts aan wat ik te zeggen heb.//
  Het meisje sprak tot den kaaiman:
  //Als gij met eerlijke bedoelingen komt, waarom komt gij dan
  niet overdag, in plaats van op bedriegelijke wijze te werk te gaan,
  zoodat ge pas komt, als vader en moeder slapen ?«
  Daarop zeide de kaaiman tot het meisje:
  «De reden, dat ik hier kom, is dat ik uw hart kom vragen,
  opdat, als gij er over denkt als ik, wij te zamen kunnen trouwen.
  Lang heb ik hierover nagedacht en ik had mijnen ouders wel
  willen vragen bij de uwen uwe hand te gaan vragen, maar ik
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  432
  
  ROTTINEESCHE VEBHALEN.
   dacht, dat zij hun aanzoek niet zouden aannemen. Ook gijzelf hebt
  mijn aangezicht nog niet gezien, daarom kom ik hier, opdat gij
  mij eens kunt aanschouwen. Ik had wel bij dag willen komen,
  maar ik was bang, dat uwe ouders iemand van zulk een lagen
  stand als ik beu, niet zouden ontvangen en die schande wilde ik
  niet aangedaan worden."
  Als zij zoo samen aan het praten waren, bemerkte het meisje,
  dat het achterhuis helder verlicht was en zij dacht bij zichzelf:
  «er is geen vuur, vanwaar komt kan dit licht?" Toen zij goed
  toekeek, droeg de man, die met haar sprak, eene slimoet om de
  heupen en eene over den schouder; die slimoets waren uit zichzelf
  ontstaan (niet door meuscheuhauden gemaakt) en geheel nieuw,
  doorweven met goud, dat steeds glinsterde en schitterde; ook het
  lichaam zelf glinsterde.
  Het meisje was uiet meer bang, doch nam den man scherp op
  en dacht: //deze moet in werkelijkheid de zoon van een groot vorst
  zijn, want van welk gering mensch schitteren en glinsteren de
  kleedereu op zulk eene wijze!"
  Zij bleven samen praten totdat de morgenster verscheen, toen
  nam prins-kaaiman afscheid vau het meisje en vertrok, na eerst
  afspraak gemaakt te hebben, dat hij 's nachts weer terug zou komen,
  om zich met elkaar te vermaken.
  De kaaiman ging naar beueden, zocht zijue huid weer op en
  deed die om, veranderde weer in een kaaiman en kroop naar zee.
  Toen de kaaiman vertrokken was, stond het meisje op en ging
  aan haar werk, maar zij was geheel in de war; zij begreep maar
  uiet, wie het kon wezen, die dien nacht met haar gesproken had,
  iemand die zoo blonk en schitterde.
   Zoo lang zij leefde, had zij nog nooit in dat land een prins gezien , die zoo schoon was als deze. Zij had het wel aan hare ouders
  willen vertellen, maar zij durfde niet; daarbij hadden de ouders
  niets gemerkt.
  Des nachts kwam prins-kaaiman wederom het meisje bezoeken;
  zij praten tot den ochtendstoud, waarop de kaaiman vertrok. Zoo
  ging het voort tot op zeker oogenblik de ouders het meisje, te
  middernacht, met iemand in het achterhuis hoorden praten. Den
  volgenden ochtend vroegen zij, wie met haar gesproken had; toen
  werd zij angstig en wilde niets zeggen. De vader nam daarop een
  stok en wilde haar daarmede slaan, toen eerst vertelde zij: //Eiken
  nacht komt hier een prins, die, ofschoon de deur gesloten is, toch
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  BOTTINEESCHE VERHALEN.
   433
  
  plotseling tot het achterhuis doordringt, waar wij dan met elkander
  praten tot de morgenster verschijnt, waarna hij vertrekt.'/
  De vader vroeg haar:
  //Op wien gelijkt die prins, naar gij zien kunt ( = hoe ziet die
  prins er uit), en hoe heet hij ?<•/
  Het meisje sprak:
  «Ik heb nog nooit in dit land een prins gezien, die zoo schoon
  is; zijne slimoets glinsteren van boven tot beneden als goud; zijn
  naam heeft hij mij nog niet gezegd.'/
  De man werd toornig en zeide:
  //Wat is dat voor een prins, die volstrekt geeue manieren kent,
  die op slinksche wijze het holst van den nacht gebruikt om te
  komen!'/
  Nadat hij dit gezegd had, wilde hij de voetsporen van den prins
  nagaan; maar hij zag geen sporen van een mensch, slechts dat,
  wat een kaaiman bij het kruipen achterlaat. Toen sprak hij:
  «Van nacht zal ik op de loer gaan liggen, om te zien wie die
  prins is.//
  Als de avond gevallen was en het maal genuttigd, werd de deur
  stevig gesloten en begaven moeder en dochter zich ter ruste; de
  man echter bleef beneden en verborg zich om zoo de komst van
  den prins af te wachten. Tegen middernacht bemerkte hij iets zwarts,
  dat met een schuivelend geluid kwam aankruipen in de richting van
  het huis. Toen het tot onder het afdak gekomen was en hij goed
  toekeek, lag daar een kaaiman uitgestrekt, waarvoor hij bevreesd
  werd en vluchtten wilde; hij verzamelde echter zijn moed en bleef
  doodstil zitten om den kaaiman nauwkeurig te bespieden.
  Na eenigen tijd zag hij hoe de kaaiman zich van zijne huid
  ontdeed en die tusscheu het struikgewas verborg. Verder zag hij,
  dat de kaaiman, nadat hij een mensch gewordeu was, de deur
  opende en naar boven in huis klom.
   Daarna stond de man op, nam de huid van den kaaiman en
  verstopte die op eene andere plaats, waarna hij zich ter ruste
  begaf.
  Bij het aanbreken van den dag nam de kaaiman afscheid van
  het meisje en ging het huis uit om heen te gaan.
  Maar toen hij naar zijne huid zocht, om die aan te trekken,
  vond hij ze niet. Hij zocht rondom in het kreupelhout, maar zag
  haar nergens. Toen begon hij te weenen, want het werd steeds
  lichter en welhaast zouden de menschen opstaan en hem aantreffen.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  484.
  EOTTCNEESCHE VERHALEN.
  Hij liep voor het huis heen en weder tot het volkomen licht was
  en de man en vrouw opstonden.
  De man deed alsof hij den kaaiman niet zag en zeide niets tegen
  hem, ook de kaaiman was bang voor den man; hij liep buiten
  maar heen en weder als iemand, die radeloos is.
   Na verloop vau eeuigen tijd vroeg hem de man:
  /'Wat komt gij hier doen, of waar gaat gij heen, dat gij, nog
  zoo vroeg in den ochtend, voor ons huis heen en weder loopt?"
  De kaaiman weende en sprak:
  "Gij weet reeds wat er gebeurd is en gij doet alsof gij nergens
  vanaf weet; gij hebt mijne huid weggenomen, geef ze mij nu terug,
  opdat ik heengaan kan, want het is al helder dag.//
  De man zeide daarop tot den kaaiman:
  //Bedrieger, gij neemt de gestalte en de spraak van eeu mensch
  aan om heimelijk alle nachten, als wij rustig slapen, te komen en
  ons kind te verleiden. Wees nu zoo goed en ga heen; ik wil u
  niet meer in huis zien komen, of anders sla ik u dood."
  Toen de prins-kaaiman den man aldus had hooren spreken, zeide
  hij tot hem:
  "Als dit uw oordeel is, geef mij dan mijne huid, opdat ik kan
  heengaan."
  De man sprak:
  "Ga en haal uwe naar visch riekende en geschubde huid daar
  ginds vandaan en pak u dan weg van hier.//
  De kaaiman vond zijne huid en ging heen; toen hij aan het
  strand gekomen was, deed hij haar aan en dook in zee.
  De man dacht, dat de kaaiman dien nacht misschien weer zou
  komen; hij sliep daarom niet en bleef wakker tot het licht werd,
  maar de kaaiman kwam niet. De man en vrouw waren daarover
  zeer verheugd, maar zij wisten niet, hoe het met het hart van
  hunne dochter gesteld was.
   Het meisje deed dien nacht geen oog dicht; zij woelde tot den
  ochtendstoud en verlangde steeds naar den prins-kaaiman. Den daarop
  volgenden ochtend stond zij op en begon aan hare bezigheden,
  maar niets lukte haar; nu eens deed zij dit, dan dat verkeerd,
  zoodat hare moeder haar steeds beknorde.
  Nadat dit zoo eenige dagen geduurd had, werd hel meisje ziek
  en at of dronk niet meer, zelfs geen pap, ook gemengde suikerstroop dronk zij niet. Zij vermagerde meer en meer en werd gaandeweg zwakker, zoodat de ouders vreesden, dat hun kind zou sterven.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  ROTTINEESCHE VEBHALEN.
  435
  
  Zij riepen geneesheeren, die de ziekte van het meisje behandelde,
  welke echter niet verminderde; het meisje ijlde maar steeds over
  den prins-kaaiman.
  Op zekeren dag herinnerde zich de prins-kaaiman het meisje en
  ging hij haar 's nachts bezoeken. Toen hij bij haar kwam en haar
  zag, herkende hij haar bijna niet meer, zoo zeer was zij vermagerd
  en hare oogen bleven steeds half gesloten.
  De prins-kaaiman sprak tot haar, doch zij gaf geen antwoord.
  Na eenigen tijd drong zijne stem tot haar door en herkende zij
  hem; zij opende de oogen en sprak eeu weinig. De prins-kaaiman
  waakte bij haar tot het licht werd ; daarna vroeg zij om eten, wat
  zij haar gaven.
  De prins-kaaiman vroeg verlof om heen te gaan; maar de ouders
  van het meisje begrepen, dat als de kaaiman vertrokken was, hun
  kind wel weer ziek kon worden, daarom hielden zij hem terug,
  opdat hij een dag of twee bij hen zou blijven; zij konden dan zien,
  hoe 't met de- ziekte van het meisje zou gaan.
   De kaaiman had medelijden met haar en bleef. Nadat hij eenige
  dagen bij hen was, nam het meisje terstond in beterschap toe,
  waarover hare ouders zich zeer verheugden. Zij beiden bespraken
  toen met elkaar, dat zij het meisje en den prins-kaaiman maar
  moesten vereenigen door het huwelijk, want door zijn bijzijn alleen
  was hun kind weer herstellende.
  Zij zeiden daarom tot den prins-kaaiman:
  //Ga niet heen, wij willen u tot onzen schoonzoon maken."
  De prins-kaaiman was zeer verheugd en sprak:
  "Ik zal alles doen wat gij, mijne ouders, mij zegt."
  De man zond bericht aan zijne familie en bloedverwanten en aan
  die der vrouw, dat hunne dochter zou trouwen en of zij allen wilden
  samenkomen om spijzen voor het feest gereed te maken.
  Daarna bepaaldeu zij den dag voor de bruiloft en noodigden
  daarop alle bewoners van het land; men kwam feestvieren en zij
  hielden gezamenlijk het meisje en den prins-kaaiman tegen (eene
  plechtigheid bij het huwelijk, waarbij de geesten de jong getrouwden
  voor de leus moeten beletten bij elkander te komen).
  Een tijdje na hun huwelijk vroeg de prins-kaaiman aan zijne
  schoonouders om hen verlof te geven om zijne ouders en bloedverwanten te gaan bezoeken, daur hij hen reeds lang geleden verlaten
  had; daarna zouden zij bij leven en welzijn terugkeeren.
  De schoonouders stonden het toe, waarop de prins-kaaiman en
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  486
  
  BOTTINEESCHE
  
  VEB.HALEN.
  zijne vrouw den volgenden ochtend afscheid van hen namen en
  vertrokken.
   Aan den zeekant gekomeu, zeide de prins-kaaiman tot zijne
  vrouw:
  //Ga op mijn rug zitten en houd uwe oogen toe.//
  De vrouw ging op zijn rug zitten en hij dook met haar in zee
  rechtdoor tot op den bodem.
  Na verloop van een jaar kwamen zij weer terug om hunne ouders
  op het land te bezoeken.
  De vrouw van den kaaiman vertelde aan hare ouders hoe mooi
  hun land was, veel mooier dan op aarde.
  Geruimen tijd bleven zij bij hunne ouders, maar vroegen toen
  weer verlof om naar den bodem der zee terug te mogen gaan; de
  ouders keurden dit goed.
  Op het punt van vertrek gaf de prins-kaaiman aan zijn schoonvader deze opdracht:
  «Wij gaan nu heen; kapt gij echter hout van den d j a r a k eu
  zet dat neer aan den zeekant, zooals men een stal maakt; zet de
  deur aan de zeezijde open. Als gij er na drie dagen heengaat en
  gij ziet dat de stal vol is, neem dan weer hout van den d j a r a k
  om dat voor de deur-opening tot afsluiting te leggen.//
  Na hun vertrek, ging de man d j a r a k-hout kappen en zette het
  neer op de wijze, zooals de prins-kaaiman gezegd had. Op den
  derden dag begaf hij zich naar den stal en hij zag, hoe zee-buffels
  (in eene lange rij) achter elkander liepen van af den zeebodem
  rechtdoor tot in den stal. Hij wachtte totdat zij ophielden achter
  elkander aan te komen en tot de stal vol was, toen nam hij
  d j a r a k - h o u t eu legde dat ter versperring voor de opening. Het is
  niet bekend hoevele honderde buffels daar in den stal bijeen waren.
   De man maakte een (echten) buffelstal; toen die klaar was, liet hij
  de buffels los om ze daarin te drijven.
  De man en de vrouw waren nu rijk in buffels eu werden vermogende lieden.
  Hun kind echter bleef met haar man eu kindereu op den bodem
  der zee wonen tot zij stierf.
  En weet nu, dat deze vrouw de stammoeder is van eiken kaaiman , welke vijf teenen heeft; zij doen den menschen volstrekt geen
  kwaad; maar elke kaaiman met drie teenen is van het geslacht van
  eene teef, en dat is een zeer verscheurend soort.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  B.OTTINEESCHE VEBHALEN.
  487
  
  TweeBlinden.
  Eens liepen twee blinde mannen langs het zeestrand en troffen
  eene schildpad aan, welke hare eieren in het zand gelegd had. Zij
  zeiden tot elkander:
  //Laten wij deze schildpad meenemen om ze te koken en op te
  eten."
  Een der blinden ging op de schildpad af, maar zoodra hij haar
  aanraakte, sloeg zij hem terug, zoodat hij hals over kop op zijde
  tuimelde. Toen ging de andere blinde op de schildpad af, maar
  toen hij naar haar greep, gaf zij hem een slag op den nek, welke
  hem met het gezicht op den grond deed vallen.
  Toen kwam de eerste blindeman weer bij de schildpad, doch daar
  hij haar juist bij den bek aanraakte, hapte zij naar een zijner
  vingers, zoodat het weinig gescheeld had, of deze was er af geweest,
  zoodat hij uit alle macht schreeuwde. Zijn makker kwam hem weer
  te hulp en pakte de schildpad bij hare pooten en legde haar op
  den rug.
   Samen gingen zij een touw en een stok zoeken en bonden vervolgens de schildpad vast, daarop namen zij haar op en droegen
  haar weg.
  Reeds uit de verte hoorden zij iemand sagoeweer tappen in een
  l o n t ar-palm en beiden gingen zij op dien boom af. Daarbij gekomen , vroegen zij den tijferaar:
  //Vriend, geef ons wat ongegist palmsap!//
  De tijferaar sprak:
  '/Legt uwe schildpad daar neder, dan kom ik naar benedeu om
  u ongegist palmsap te schenken om te drinken.
  Zij zetten de schildpad neder en gingen bij den lontar-boom
  zitten. De tijferaar kwam naar beueden en schonk beiden een tijferemmer vol ongegist palmsap in.
  De tijferaar bakte hen toen eeue poets: terwijl zij verdiept waren
  in het drinken van het palmsap, nam hij de schildpaa en legde
  hem op eene andere plaats; daarop nam hij een steen, zorgende dat
  die even zwaar was als de schildpad, deed een touw om den steen
  en schoof den draagstok door de lussen van het touw om den steen,
  en zette dien toen op de plaats, waar de schildpad gelegen had.
  Nadat de blinden het palmsap opgedronken hadden, namen zij
  afscheid van den tijferaar; zij namen hunne vracht op en droegen
  die weg, zonder te weten, dat wat zij torschteu een steen was.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  488
  
  ROTTINEESCHE VERHALEN.
  Tehuis gekomen, nameii zij een hakmes, gingen naar den steen en
  hieuwen voortdurend er op in, denkende dat hij de schildpad was,
  welke zij wilde koken en opeten.
   En zij hakten totdat het hakmes geheel stomp was geworden,
  maar zij konden den steen iiiet splijten. Toen pas bemerkten zij,
  dat het een steen was; zij werden uitermate boos op den tijferaar
  en spraken :
  //Hij heeft ons deze poets gebakken, hij heeft onze schildpad
  weggenomen, hij heeft ons ons laten vermoeien door dien zeer zwaren
  steen te dragen; ons hakmes zal nu ook geheel stomp zijn. Hij zal
  zich zat eten aan het vleesch van de schildpad! Morgen zullen wij
  hem doodslaan!//
  Den volgenden ochtend gingen zij den tijferaar zoeken, ieder van
  hen hield een korten stok iu de hand. Uit de verte reeds hoorden
  zij hoe de man boven in den lontar-palm zijn emmer met een
  tikkend geluid schoonmaakte. Zij riepen hem toe:
  //Vriend, kom snel naar beneden om uw verdiende loon te halen;
  gij hebt ons eene poets gebakken en hebt gemaakt, dat wij dien
  zwaren steen weggedragen hebben om te koken, terwijl gij onze
  schildpad genomen hebt.//
  Toen de tijferaar zag, dat de beide blinden ieder een korten stok
  op den schouder droegen, begreep hij, dat zij met hem kwamen
  afrekenen; hij sprak toen aldus tot hen beiden:
  «Goed, ik zal beueden komen. Gij komt toch zeker om mij dood
  te slaan? Gaat dan niet ver van den lontar-boom af staan, blijft
  niet naast elkander staan, want clan zoudt gij mij niet raak slaan.
   Als gij wilt, plaatst u dan bij den lontar-boom tegenover elkaar
  en meet de lengte van uwe stokken af, opdat ieders stok dien van
  den anderen kruist, zoodat gij mij, als ik naar beneden spring,
  goed kunt raken, anders maak ik mij nog snel uit de voeten.//
  Als de bliudeu gehoord hadden, wat de tijferaar zeide, begaven
  zij zich naar den l o n t a r - p a l m en plaatsten zich tegenover elkaar
  en maten de stokken zoo, dat de stok van den een tot het lichaam
  van den ander reikte; aldus wachtten zij den tijferaar af.
  Na een poosje daalde de tijferaar af; hij had een half jong
  lontar-palmblad bij wijze van staart achter zich vastgemaakt; toen
  dat ter hoogte van de hoofden der blinden kwam, zeide hij:
  //Past op, hier ben ik.'/
  Meteen wierp hij het jonge lontar-palmblad naar beneden tusschen de blinden in.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  B.OTTINEESCHE VERHALEN.
  4 8 9~
  
  Bij het hooreu neerploffen van het blad, begonnen zij elkander
  terdege te slaan, in de meening, dat zij den tijferaar sloegen; zoo
  sloeg de een den ander dood en beiden lieten bij den 1 o n t a rpalmboom het leven.
  Nu daalde de tijferaar af eu ging naar huis, de dooden daarlatende liggen.
  Lang a Lolikama.
  Men verhaalt, dat er in vroegere tijden een man leefde, die geen
  lichaam had, maar slechts uit een hoofd bestond; nergens kon hij
  heengaan, hij rolde slechts in zijn huis heen en weer. Men noemde
  hem daarom Langa Lolikama.
   Hij voerde niets uit, maar nam toch zijn deel van het eten en
  drinken. Telkens zeide hij, dat hij honger had, opdat men hem
  rijst zou voeren, of suikerstroop zou te drinken geven.
  Maar niettegenstaande hij niet van zijne plaats afkwam, zoo had
  toch iemand met handen en voeten nooit iets gezien of hij had het
  reeds eerder gezien; als een welgeschapen mensch iets nieuws dacht
  te vertellen, waarvan hij 't ware niet wist, dan was het Langa
  Lolikama, die het verhaal opnam en het recht af tot aan het einde
  vertelde.
  Nog hedeu ten dage past men op iemand, die steeds in zijn huis
  blijft en zich toch het recht toekent om meuschen, rlie zich buitenshuis bewegeu, van allerlei te verhalen, aan Langa Lolikama ontleende spreekwijzen toe, en zegt: //gij zijt als Langa Lolikama, die
  ook alles steeds het eerst zag.//
  Gingen de ouders van L. L. ergens heen, dan lieten zij hem alleen
  om het huis te bewaken, want niemand durfde toch uit dat huis
  iets te stelen; alle buren wisten hoe hij was en waren daarom bang
  om iets uit zijn huis weg te nemen.
  Op zekeren dag bewaakte L. L. weer het huis, terwijl zijne ouders
  naar de velden gegaan waren. Na hun vertrek kwamen er drie
  mannen van Dao eu riepen : //is daar iemand?//
  L. L. antwoordde: «ja'/.
  De mannen van Dao meenden, dat een welgeschapen (gewoon)
  mensch hen antwoordde en kwamen het huis binnen, doch zij zagen
  niemand. Zij kekeu elkander eeas aan en de een vroeg den ander:.
  //wie zou ons geantwoord hebben, wij zien niemand.//
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  440
  
  BOTTINEESCHE VERHALEN.
   Wederom riepen zij:
  «Waar zijt ge, vriend?"
  Hij antwoordde: //hier beu ik."
  Langa Lolikama vroeg toen aan de mannen van Dao:
  //Wat komt gij hier doen?/'
  Zij zeiden:
  "Wij komen sirih verkoopeu; als gij ze koopen wilt, kom dan
  beneden."
  L. L. sprak daarop:
  "Telt ze dan maar uit en legt ze daar neer; ik kom als ik geld
  gekregen heb."
  De lieden van Dao telden de sirih uit en riepen hem toe:
  "Kom nu, wij hebben de sirih hier uitgeteld."
  L. L. zeide tot hen:
  "Telt nog voort, het is nog niet voldoende."
  En ieder der mannen van Dao telden in groote getale de sirih
  voor zich uit.
  Toen Langa Lolikama zag, dat de mannen van Dao veel sirih
  uitgeteld hadden, zeide hij tot hen:
  //Past op, nu kom ik."
  Hij rolde zich uit het huis en plofte op den grond neder; toen
  uu de mannen van Dao zagen, dat het slechts een hoofd, zonder
  lichaam was, werden zij angstig en vluchtten zoo spoedig mogelijk,
  hunne sirih in den steek latende. Na eerst een groot eind geloopen
  te hebben, hielden zij halt om uit te rusten; maar durfden niet
  terugkeeren om het geld van de sirih te halen.
  Des avonds kwamen de ouders van L. L. tehuis. Bij hunne aankomst zagen zij dat het huis vol sirih was. Zij vroegen aan L. L.
   vanwaar hij zooveel sirih gekregen had. Daarop vertelde hij aan
  zijne ouders:
  "Drie lieden van Dao boden hier sirih te koop aan; ik beval ze,
  zooveel sirih als zij bij zich hadden, uit te tellen, ondertusscheu
  moest ik het geld krijgen. Toen zij de sirih uitgeteld hadden, riepen
  zij mij, waarop ik naar beneden sprong; toen zij mij hoorden neerploffen en mij zagen, zijn zij op de vlucht geslagen, de sirih in
  den steek latend!"
  Zijne ^;:ders konden niet nalaten te lachen en begrepen niet, hoe
  het mogelijk was, dat voor een enkel hoofd, drie mannen van Dao
  te zamen bang geworden waren, zoodat zij de vlucht genomen
  hadden met achterlating van hunne sirih.
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  KOTTINEESCHE VERHALEN.
  441
  
  N d a u a.
  Ndana is een eiland ten zuiden van Ti.
  Voorheen was Ndana een machtig land, door vele menschen bewoond, waar een vorst en "fettor" het bestuur uitmaakten. Thans
  is het echter een onbewoond laiid. Slechts herten zijn er in groote
  getalen; ook vele geiten laat de vorst van Ti er losloopeu, zoodat
  die alleen het eiland bewonen. Er bestaat ook een streng verbod,
  dat niemand een voet op het strand van Ndana mag zetten; slechts
  met verlof van den vorst van Ti mag men er heen gaan; en dan
  nog niet alleen: het is eeue vereischte, dat de vorst of een ander
  vertrouwd persoon medegaat. Want velen willen gaarne naar Ndana
  gaan, omdat het groot, aantal herten hunne begeerte opwekt, waar
  zij, zonder zich veel moeite te geven, maar schieten kunnen.
   Maar een ding is in dit land p e m a l i (verboden, ongeoorloofd):
  als gij een hert wilt schieten en gij raakt eerst eene geit, dan zult
  gij, al blijft gij nog zooveel dagen op het eiland, geen hert meer
  krijgen; of als gij een hert schiet en gij hadt eene geit willen
  raken, houd dan maar op, gij zult er geen krijgen.
  Ndana is niet alleen rijk aan herten en geiten, maar ook aan
  honig en schildpadschaleu. Dikmaals gaau de meuschen er stil henen
  om te stelen. Als zij den honig afgesneden ( = verzameld), of de
  schildpadden omgewend hebben en er mede willen vertrekken, dan
  wordt de zee zoo onstuimig, dat zij er moeten blijven tot op den
  dag, dat de mannen van den vorst van Ti hen vinden, aanhouden
  en hen voor den vorst brengen.
  Omtrent het water op Ndana verhaalt men, dat er vier verschilleude bijzondere soorten zijn : water (tot het voortbrengen van een)
  zoon, water (tot het voortbrengen van eeue) dochter, water, (dat
  de) h a h a n o h a d e k , en water, (dat de) h a h a n o m è n g e k
  (veroorzaakt).
   Men zegt, dat, als iemand, die geen zoon heeft, naar Ndana
  gaat en dat water voor het voortbrengen van een zoon drinkt, ook
  een zoon zal krijgen, en dat, wie geen dochter heeft, naar Ndana
  gaat en dat water ter voortbrenging van eeue dochter drinkt, eeue
  dochter zal baren; en wie de h a h a n o h a d e k wil hebbeu, die
  verkrijgen zal als hij zich baadt in het water, dat de h a h a n o
  h a d e k veroorzaakt, en wie zich baadt in het water voor de
  h a h a n o m è n g e k , zal die verkrijgen.
  De ouden verhalen, dat toen Ndana nog een bloeiend land was,
  7» Volg. IV.
  82
  
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  442
  
  EOTTINEESCHE VERHALEN.
  Termanu, dat de zeven kleinere landschappen onderwierp, ook
  Ndana beöorloogde, maar het niet ten ouder kon brengen. Nadien
  viel Ti het eiland aan, maar in den beginne kon ook dat het niet
  overwinnen. Later echter hebben de Tiers eene list te baat genomen, waardoor zij Ndana overwonnen.
  Men verhaalt dan, dat de Tiers op zekeren dag een bonten buffel
  naar Ndana voerden. Daar aangekomen, ontscheepten zij hem en
  bonden hem vast bij het zeestraud, waarna zij zich schuil hielden.
  Na eenigen tijd bemerkten enkele lieden van Ndaua den bonten
  buffel en bekeken hem terdege, want iets dergelijks hadden zij in
  hun land nog nooit gezien.
   Ter hoofdplaats teruggekeerd, zeideu zij aldaar tot de overige
  lieden van Ndana:
  "He, gaat ginds naar dat groote ding daar zien; zijne ooren
  hangen slap neder, zijne oogen fonkelen en zijn staart zwaait heen
  en weder."
  Toen liepen alle menschen van Ndana uit, om dat wonder te
  gaan zien, volwassenen en kinderen, oud eu jong, niemand bleef
  achter, zelfs lammen gingen mede.
  En terwijl zij zich in menigte om den bonten buffel schaarden,
  werden zij verrast door de Tiers, die hen omsingelden en op hen
  iuhieuwen. Wie overbleef, voerden zij gevankelijk naar Ti en maakten
  hen tot slaven.
  Dat Ndaua, tot den huidigen dag, een onbewoond eiland is,
  dagteekent vanaf dien tijd.
  Als nu iemand voor het eerst iets nieuws ziet en hij bekijkt het
  van alle kanten, dan gebruikt men voor hem nog de spreekwijze:
  hij is als iemand van Ndana, die voor het eerst een bonten buffel ziet.
  Saiiga Ndolu.
  In het landschap Pada (de Rottiueesche naam van Termanu) bevindt zich, in het Pèto-sche, een rijstveld van den vorst, dat Paupelik genoemd wordt.
  De ouden verhalen, dat in vroegeren tijd, toen het bestuur der
  Compagnie nog niet veel invloed op Roti had, de dwingelandij van
  den vorst van Pada zeer groot was. Steunende op de uitgestrektheid van zijn land en de talrijkheid der bevolking, viel hij de
  kleinere landschappen aan eii beöorloogde ze. Hij overwon zeven
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  BOTTINEESCHE VERHALEN.
  448
  
  der kleinere landschappen, en wel: Korbafo, Bilba, Keka, Talae,
  Lóle en Bail. Diu, Leienuk en Bokai bestonden in dien tijd nog niet.
   Die zeven landschappen hadden na hunne onderwerping cijns op
  te brengen, bestaande in het leveren van dieren, alsook in werkeu
  op het rijstveld van den vorst van Pada.
  Als nu de tijd voor het bewerken der rijstvelden daar was, riepen
  de negen raadsheeren van Pada de bewoners der zeven landschappen,
  vrouwen zoowel als mannen, op, om het rijstveld van den vorst,
  in het Pèto'sche gelegen, te gaan bewerken.
  De vrouwen moesten dan, bij wijze van buffels, het rijstveld betreden, terwijl de mannen dijkjes maakten. En als het eene zwangere
  vrouw te moeielijk viel en om die reden niet wilde gaan, dan
  raakte de knuppel haar rug. Als eene vrouw pas gebaard had eu
  dan verlof vroeg om naar huis te gaan om haar kind te mogen
  zoogen, dan drukte men haar de borsten uit, zij, wier melk nog
  helder was, liet ineu gaan, omdat haar kind nog zeer jong was,
  maar zij, wier melk reeds troebel was, liet men niet gaan, omdat
  haar kind reeds grooter was. Als de vrouwen tot den middag het
  veld betreden hadden, zoodat zij hongerig en vermoeid waren en
  niet zoo vlug meer konden loopen, dan stak men haar in haar
  achterste; daarom noemt men, tot den huidigeu dag, dit rijstveld:
  P a u (steken) p e l i k (achterste).
  Wegens deze haudelwijze van Pada kwamen vier vorsten, namelijk
  die van Ti, Bail, Dengka eu Lole, bijeen om een middel te bedenken , door welk zij niet langer aau Pada onderworpen zouden ziju.
   De vorst van Ti heette: P o e M p u r a , van Baa: T o u d e u g a
  L i l o , van üengka: M ó n e E l i en van Lole: N d i ï Huii. Toentertijd heette de vorst van Pada: T o l a M a n u.
  Die vier vorsten kwamen overeen, dat ieder van hen een vaartuig zou laten maken, om daarmee raad bij de Compagnie te gaan
  vragen. De vorst van Deugka liet het vaartuig maken, ook de. vorst
  van Ti het zijne, maar de vorsten van Baü en Lole dedeu het
  niet, maar verzochten den vorst van Ti om met hem mede te mogen
  varen. De vorst vau Ti liet negen aukers aan zijn vaartuig maken.
  De red.eu, dat hij negen aukers wilde hebben, was, dat als er een
  brak er acht zouden overblijven; braken er twee, dau nog zeven;
  braken er ten laatste acht, er dan toch nog één z.m overblijven,
  zoodat zij hejt doel huuncr reis zouden kunnen bereiken. De vorst
  van Dengka echter liet slechts één anker aan zijn vaartuig maken,
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  444
  
  KOÏTINEESCHE VERHALEN.
  hij was nog niet ver gekomen of het brak en zijn schip moest den
  steven wenden en terugkeeren.
  De ouden verhalen, dat het schip van den vorst van Ti zeer
  groot was met volle vier bovenhalken aan de liggers. Er wordt verhaald, dat, toen het klaar was, de vorst van Ti alle Tiers deed
  oproepen, aanzienlijken en rijken, alsook het geringe volk, om het
  feest der voltooiing vau het vaartuig te vieren.
   Toen men mondvoorraad in overvloed gereed gemaakt had, het
  is onbekend hoeveel, vierde men, zonder ophouden, dag en nacht
  feest, men weet niet hoevele dagen, 's Nachts sloeg men op de
  trom en danste daarbij den rondedans tot het dag werd; overdag
  verzamelde de vorst zijne negen raadsheeren en zijne woordvoerders,
  opdat zij een naam zouden bedenken om daarmede het vaartuig te
  benoemen.
  Verscheidene dagen beraadslaagden zij, maar niemand kon een
  naam vinden, welke den vorst aanstond. De vorst werd boos en
  zeide tot zijne raadsheereu:
  «Als gij geen naam vindt om daarmede het vaartuig te benoemen,
  dau ontsla ik u allen. Waartoe dient gij met uw negenen, als gij
  niets weet te bedeuken."
  Toen werden de negen raadsheeren bevreesd eu dachten nacht en
  dag aan niets anders dan aan den naam van het vaartuig. Zoo ging
  het verscheidene dagen lang, maar niemand kon een naam noemen,
  welke in den smaak viel.
  En nog steeds vierde men maar feest; steeds was het vaartuig
  nog niet afgesleept en stond maar op het droge.
  Men zegt, dat eenige kinderen uit Ti in een meer aan het spelen
  waren met scheepjes. Ieder nu gaf zijn vaartuig een naam; toen
  ieder kind zijn vaartuig benoemd had, zeide een knaap uit den
  geringeu stand tot zijne makkers:
  "Gij allen hebt uw vaartuig benoemd, hoort uu den uaam van
  mijn vaartuig: ik noem het: S a n g a - n d o l u , (van: s a n g a ,
  zoeken ; n d o 1 u , geduld en overleg).
  Een zoon van een der raadsheereu hoorde dien naam en dacht
  bij zichzelf:
  »Ik denk wel, dat deze uaam den vorst zal bevallen.»
  De kinderen speelden tot het avond werd, waarop ieder huiswaarts ging.
   yiToen de zoon van den raadsheer tehuis kwam, was ook zijn vader
  pas uit de woning van den vorst teruggekeerd; hij vertelde, dat
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  EOTTINEESCHE VERHALEN.
  445
  
  de vorst zeer toornig was, omdat geen van hun negenen het schip
  wist te benoemen.
  Bij het hooren van hetgeen zijn vader vertelde, verhaalde de
  knaap het volgende:
  //Vandaag hebben wij met scheepjes gespeeld: eeu ieder gaf zijn
  vaartuig een naam; eeu knaap uit den minderen stand noemde het
  zijne: //Sanga -nd olu.»
  Toen de raadsheer dien naam vernam, dacht hij bij zichzelf:
  «Dit is denkelijk de naam, welken de vorst zoekt."
  En hij zeide tot zijn zoon :
  «Zeg aan niemand dezeu naam!'/
  Nadat de raadsheer gegeten en gedronkeu had, begaf hij zich ter
  ruste; maar voortdurend moest hij aan dien naam denken.
  Den volgenden ochtend ging hij, na gegeten en gedronken te
  hebben, uaar de woning van den vorst.
  Als de raadsheereu voltallig waren, vroeg de vorst hun:
  '/Hoe is het, gij negen-maunen, hebt gij een naam voor het
  vaartuig gevonden of nog niet? Het is uu mijn uitdrukkelijke wil,
  het moet, dat gij heden het vaartuig eeu uaam geeft; ik wil het
  niet uitstelleu tot een andereu dag. Als gij heden het vaartuig nog
  niet goed benoemd hebt, zult gij eens zien, wat ik met u doeu zal.//
  De raadsheeren werden, op het hooren van hetgeen de vorst
  zeide, zeer angstig en van alle kanten noemde meu nieuwe uameu,
  maar geen eukele stond deu vorst aan.
   Daar stond de raadsheer op, wieus zoon hem verteld had, dat
  de jongen uit den geriugen stand zijn scheepje ' / S a u g a - n dolu»
  genoemd had, eu hij sprak:
  //Gij vorsten, dit vaartuig hebbeu wij gemaakt wegens de dwingelandij van Pada; wij willen goeden raad gaan'zoeken, opdat wij
  heil en voorspoed mogen verkrijgen. Vanwaar zullen wij dan wat
  goed is verkrijgen, tenzij door geduld en overleg. Waut al rijzen
  de golveu des toorus ook nog zoo hoog, door geduld verdwijneu zij.
  Dat 'wij alzoo handeleu, is immers omdat wij willen gaan zoeken
  (sanga) raad en overleg ( n d o l u ) , opdat zij ons Roti opbouwe
  (u a kan d o l u ) . Daarom meen ik, dat, indien de vorst en de raadsheeren het als juist bevinden, wij het vaartuig moeten noemen:
  " S a n g a - N d o l u.»
  Bij het veruemen van dien naam begon de vorst te lacheu eu
  zeide tot deu raadsheer, wieu het gelukt was dezen naam te noemen:
  «Slechts gij alleen hebt mijne gedachten geraden, gij alleen hebt
  Downloaded from Brill.com 06/29/2024 12:14:45PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  446
  
  ItOTTINEESCHE VEKHALEN.
  begrepen wat ik denk, daarom verhef ik u tot den eersten der
  raadsheeren, opdat zij allen naar u zullen luisteren en niet één u
  zal kunnen tegenspreken."
  Daarop gaven zij het vaartuig deu naam en trokken het in zee.
  Tot den huidigen dag noemt men het strand, waarop men het
  schip S a n g a - N d o l u bouwde: het strand van S a n g a - N d o l u.
  