text: OUDHEIDKUNDIGE NASPORINGEN IN
  ORISSA.
  DOOR H. K E E . V.
  De oudheden van Orissa hebben tot voor korten tijd niet
  de aandacht getrokken die zij verdienden. Dit kan men nu niet
  meer zeggen nadat een Bengaalsch geleerde, Babu Nagendranath
  Vasu, de uitkomsten van zijn ijverig oudheidkundig onderzoek
  heeft bekend gemaakt in een statig boekdeel, getiteld: T h e
  A r c h a e o l o g i c a l S u r v e y o f May iirabh anja. Vol. I '
  Uit de voorrede van den Schrijver, gedagteekend 4 Januari
  1911, vernemen wij dat hij achttien jaar geleden in 't bezit
  kwam van ettelijke koperplaat-oorkonden, alsook van afprenten
  van een aantal inscripties uit Orissa, waaruit hij de overtuiging
  putte dat de'heerschende voorstellingen omtrent de oudheden
  en geschiedenis van 't land in menig opzicht onjuist waren.
  Dit leidde hem-tot het besluit, een wetenschappelijk onderzoek
  in 't land zelve in te stellen. Vooral van de ondersteuning die
  hij van 't Hoofd van Majürabhanja mocht ondervinden, was
  het te danken dat hij met vrucht werkzaam kon wezen. In
  1907 werd hij door bedoeld Hoofd belast met de leiding van
  't oudheidkundig onderzoek, hetgeen hem in de gelegenheid
  stelde om verschillende gedeelten van genoemde landstreek te
  bereizen.
  Het voor ons liggende boekdeel bevat vooreerst een Inleiding
  van 2(v> bladzijden met platen; voorts Verslagen van de oudheden met platen, 122 bladzijden; eindelijk een Appendix,
  behelzende fotografieën benevens transcriptie van koperplaten,
  van blz. 129 tot 160. Een Index besluit het geheel.
  De inleiding bestaat in hoofdzaak uit een geschiedkundig
  overzicht van de verschillende godsdienststelsels welke naast of
  na elkaar een tijd van bloei of verval in Orissa gehad hebben.
  ' Published by the Mayürabhanja State.
   Downloaded from Brill.com 07/14/2024 08:42:51AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  OUDHEIDKUNDIGE NASI'ORINC.KX IN OKISSA.
  153
  
  Vooral van belang is hetgeen de Schrijver bij zijne nasporingen
  ontdekt heeft aangaande het voortbestaan van zekere vormen
  van Buddhisme sedert het begin der 16^ eeuw. Het was niet
  onbekend dat tot laat in de 15"'" eeuw de vervolgde Buddhisten
  een toevlucht vonden in Orissa, welks heerscher Mukunda Deva
  (Dharmaraja) een ijverig aanhanger der heilleer was. Geheel
  nieuw, ten minste voor den schrijver dezer regelen, is wat
  wij leeren omtrent de Crypto-Buddhistcn in Orissa gedurende
  de 16^ en 17***-' eeuw (pp. CCVII, vgg.) Met aanhalingen uit
  het gedicht (,'ïinya-Samhita van Acyuta toont hij aan dat deze
  dichter onder den schijn van een Visnuiet in werkelijkheid
  Buddhist was. «Het is vvenschelijk in 't Kali-yuga dat de
  volgelingen van Buddha zich vermommen , heet het bij hem.
  Ook bij andere dichters uit de ló'"'-" eeuw vindt men dergelijke
  uitingen.
  In 't begin der 17*"' eeuw bezocht de Tibetaansche pelgrim
  Buddhagupta Tathagatanatha verschillende streken van Indië.
  Hij vond o. a. te Haribhanja, de toenmalige hoofdstad van
  Mayürabhanja, een groote menigte van mannelijke en vrouwelijke
  belijders van 't Buddhisme.
  Zekere Manohara-dasa verklaarde, nu ongeveer honderd jaar
  geleden, dat < Arjuna-Buddha de Jfva (individueele ziel) is,
  en Krsna de Parama (universeele ziel).» Dit is een voorbeeld
  van schijn-buddhisme, of wil men van syncretisme, dat herinnert
  aan de vermenging van Mahayanistischc en Brahmanistische
  voorstellingen zooals wij in 't middeleeuwsche Java aantreffen.
   In 1875 ontstond een nieuwe sekte onder den naam van
  Arahima-Dharma ten tijde der regeering van Pivva-sirïiha, vorst
  van Puri. De verkondiger der nieuwe leer, Bhfma Bhoi, heet
  als geloofsprediker opgetreden te zijn op aanmaning van den
  Buddha zelven, 'die hem in zichtbare gestalte verscheen en
  toesprak. Het geloof dat de Buddha zich herhaaldelijk incarneert
  wanneer het in 't belang der menschheid is — natuurlijk in
  navolging van Visnu's Avatara's — is wel is waar volstrekt in
  strijd met de oudbuddhistische, rechtzinnige leer, maar reeds
  ingeslopen in 't oude Mahayana.
  De bijzonderheden welke de Schrijver meedeelt over de geschriften van den Mahimadharma, over Bhima Bhoi, die nu
  tien jaar geleden overleden is, over 't monnikenleven, zijn
  alleszins merkwaardig. Opmerking verdient nog dat de MahimaDownloaded from Brill.com 07/14/2024 08:42:51AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  154
  
  OUDHEIDKUNDIGE NASPORINGEN IN ORISSA.
  dharmins 't vaste vertrouwen koesteren dat de Buddha zich nog
  eens zal openbaren in den vorm van een menschelijk wezen.
  Het geheele hoofdstuk waarin ons 't kwijnend voortbestaan
  van een soort Biiddhisme in Orissa geschilderd wordt, en daarna
  de herleving ervan in de laatste helft der 19**' eeuw, is ook
  afzonderlijk uitgegeven onder den titel 77rr ;«<?dkr« 2?wrtW/«j«z
  «;/<•/ ;VJ yi»//»it'«vj /« (7;7j\r<7 /^r Afy^vv/r/Ov? «<?/// Fir?.?//. opgedragei>
  aan den «Maharaja Sri-Ramachandra Bhanja Deo feudatory
  Chief of Mayürabhanja» , en voorzien van een /w/ra/«rz7'0« /e
  A/<?^7'« j5«</r//;«7« /« 7>Y«£Ï7/. door Mahamahopadhyaya Haraprasad Shastn. Beide Bengaalsche geleerden hebben ten volle
  aanspraak op onze dankbaarheid voor 't vele nieuwe en wetenswaardige dat zij ons mededeelen, vooral als bijdrage tot de
  geschiedenis der toenemende verbastering van 't oorspronkelijke
  Biiddhisme in Indië.
   De goed uitgevoerde talrijke illustraties die 't eerste gedeelte
  der Inleiding (p. XV tot Cl) versieren, vertoonen een groote
  verscheidenheid van Brahmanistische godenbeelden , Jainistische
  heiligen (Arhats of Tfrthankara's), eenige voorstellingen van den
  Buddha in verschillende tijdperken zijns levens, veel Dhyanibuddha's, hun C,akti's en andere Tantrische mythologische
  figuren. Bij elk beeld geeft de Schrijver een beschrijving van
  hun kenmerken en karakter met de vereischte uitvoerigheid.
  Tot de voornaamste beelden uit het Brahmanistisch Pantheon,
  behooren die van Sürya, Agni, Yama, Skanda, Ganeca,
  Brahma, Hara-Gauri, Ajaikapad , Vasudeva, Laksmi-Narayana ,
  Garuda en Visnu in zijn Varahavatara.
  Ten bewijze dat het Jainisme eenmaal zijne aanhangers in
  Orissa gehad heeft, strekken eenige ontdekte beelden van heiligen. Het was trouwens bekend dat in het aangrenzende Kalinga
  het Jainisme een tijd van grooten bloei gehad heeft. Op drie
  platen vinden wij afbeeldingen van Parcvanatha, den 23"" Arhat.
  Voorts is er een beeld van Mahavïra, den laatste der 24 Arhats,
  die bekend staat als de stichter van 't Jainisme in het tegenwoordig wereldtijdperk. Uit de naaktheid der figuren blijkt dat
  de vereerders behoorden tot de sekte der Digambara's of naakte
  monniken, trouwens de oudste sekte.
  Onvergelijkelijk talrijker dan de Jainistische beelden zijn de
  Buddhistische, inzonderheid uit den kring van 't Mahayanisme
  en Tantrisme, hetgeen onbetwistbaar bewijst dat genoemde
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 08:42:51AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  OUDHEIDKUNDIGE NASPORINGEN IN' ORISSA.
  155
  
  vormen van Buddhisme zich in de bijzondere gunst der bevolking
  mochten verheugen
  Intuschen hadden ook de Hindoesche (^"akta's hun aanhangers.
   Merkwaardig zijn drie op verschillende plaatsen ontdekte afbeeldingen van 't kind Buddha op den schoot zijner pleegmoeder
  Fr aj a pa tt Ga ut ami. Dan is er nog een voorstelling van
  den Bodhisattva in Yoga.
  Zeer groot is 't aantal van figuren uit de Mahayanistische of
  Tantrische mythologie. Daaronder zijn eenige Lokegvara's (al.
  Avalokitegvara, Padmapani), o. a. een met vier armen. Het
  ontbreekt ook niet aan beelden van de hoogvereerde Tara of
  wel Tara's, want men onderscheidt Tara's van verschillende
  kleur. De voornaamste echter is Arya-Tara, die beschouwd
  wordt als de (^akti of vrouwelijke wederhelft van Lokegvara. '
  Er is ook een beeld van Manjucri. Als een vorm van Tara
  wordt beschreven de godin Kurukulla.
  Ook de wezens die door de £akta's vereerd worden behooren
  de godinnen Camunda, Varahi, Narasirhhf, Mahisamardinf,
  Paca-candï. Om niet te uitvoerig te worden, verwijzen we den
  lezer naar de daarvan gegeven afbeeldingen met den toelichtenden
  tekst.
  In 't op de Inleiding volgende oudheidkundig verslag wordt
  een beschrijving gegeven van 4a plaatsen waarover 't onderzoek
  zich uitstrekte, met vermelding van de daar aangetroffen bouwvallen en andere overblijfselen der oudheid, verduidelijkt door
  platen en platte gronden. De ontdekte beeldwerken zijn in de
  Inleiding gereproduceerd. De menigvuldige geschiedkundige
  aanteekeningen waarvan de plaatsbeschrijving vergezeld gaat,
  verhoogen in niet geringe mate de waarde van 't verslag,
  vooral omdat de gegevens grootendeels geput zijn uit weinig
  toegankelijke bronnen.
  De inhoud van 't verslag is zóó rijk aan allerlei bijzonderheden,
  dat ik liever dan een dorre opsomming te geven van merkwaardige monumenten, den lezer naar 't boek zelve verwijs. Ik
  veroorloof mij slechts ééne uitzondering, namelijk een door
  den Schrijver bij gelegenheid zijner beschrijving van Balasore
  vermeld feit. Op blz. 102 lezen we: «The old Dutch cemetery
  • Natuurlijk is zij oorspronkelijk niets anders dan een vermomde Durgii.
   ïiirü is bekend als een der namen van Uüksayanï of Dnrgti.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 08:42:51AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  156
  
  OUDIIKIUKUNI)H;K NASI'OKINC.EX IN ORISSA.
  of Balasore is another place of interest. At the time when this
  was a 1 Hitch settlement many notable Dutch factors or officials
  were interred here.» Wij mogen den Schrijver dankbaar wezen
  dat hij ons herinnerd heeft aan een, als ik mij niet vergis, hier
  te lande volkomen vergeten feit.
  In 't Aanhangsel zijn acht koperplaatinscripties in oorspronkelijk
  schrift en Xagarl-transcriptie opgenomen. Vijf van die acht
  bevatten schenkingen van heerschers van Bhanja, twee van de
  Tunga —, en één van de £ulkika-familie. Vier van die vijf
  oorkonden zijn indertijd reeds uitgegeven in 't Journal of the
  Asiatic Society of Bengal, maar de vier overige zien voor 't
  eerst het licht in voorliggend werk.
  Met de uitgave van zijn hoogst verdienstelijk werk dat ook
  uiterlijk goed verzorgd is, heeft de Schrijver de studie deiIndische oudheidkunde verrijkt met een belangrijk hoofdstuk.
  Het is nauwelijks noodig op te merken clat het ook nuttig
  vergelijkingsmateriaal bevat, althans ten opzichte der iconografie,
  voor de studie van 't Hinduïsme op Java.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 08:42:51AM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0.
  