text: en tairfmion enz., terwijl daarnaast in tal van talen
  in gebruik is, dan is het niet twijfelachtig dat de eigenlijke naam rima» is. Of: Mak. A'a/o£>«/u/ - kuil, Day. r/rt/o;»fca«3»
  - buffelpoel, Mal. /O&«H</, Jav. /««wt*/, gw. /o6onf/ enz.; Soemb.
  »', te»»' - vrouw, wijfje, Day. /zafo'MÓ'i, Bent. tcatc/me», Boeg.
  , Mak. tame, O.-Jav. 6m», gw. fo'ra'. Een teekenend voorbeeld
  dat gw. en afleiding verschillende zaken zijn, levert Tont. A'a«V,
  naam van een boom, Alpinea Gigantea BI. — Kase'e is Tt. uitspraak
  van Tb. Awr/ir'; .re/ie' is een oud woord. bet. „behoeden". De A'fljr/ic'
  - vruchten worden gebrand, fijn gewreven en vermengd met den
  eveneens gebranden steel van zcoA'fl-blad en de verbrande stukjes van
  de punten der tang waarmee het tcoArcr-blad om het hoofd wordt
  vastgemaakt en daarna gebruikt om daarmede jachthonden te berooken en hun daarna de tanden in te wrijven. Daardoor zullen die
  honden voor de jacht geschikt worden, de AYIW/IC' beschermt hen
  tegen wilde zwijnen, antilopen, slangen, enz., de stukjes tang maken
  hen vlug om het wild te pakken ' ) . Door voorvoeging van A'<T- wordt
  de boom, of liever, het begrip dat deze vertegenwoordigt, bij
  „beschermen" ondergebracht, een primitieve wijze van classificatie
  en ordening in de taal.
   Is echter de beteekenis van het gw. niet meer bekend — ongetwijfeld heeft het eenmaal een beteekenis gehad — dan is niet uit te
  maken of een A-a- afleiding tot de eerste of tot de tweede categorie
  behoort."
  De A'a- woorden der categorie B doen ons een blik slaan in het
  gedachtenleven der Austronesiërs, hun wijze van associatief denken
  komt hier bloot. Zij verdienen daarom de aandacht. Als wordt overgegaan tot de samenstelling van een etymologisch woordenboek zal
  men zich met deze woorden bizonder moeten bezighouden. Daartoe worden hier als eerste proeve een aantal van zulke woorden opgenomen. De Bare'e- en Tae'-woordenboeken leveren het meeste
  materiaal. Wil men een systematisch onderzoek instellen, dan zal dit
  met kennis van land en volk gewapend ter plaatse moeten geschieden.
  Wie zich te velde met lexicographischen arbeid gaan bezighouden,
  zij aanbevolen aan dit punt hun aandacht te wijden.
  De woordenlijst moge thans volgen:
  Tont. wb. s.v. A'(W<?V.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  174
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE r.M.EN.
   Tag. tflion - begrafenis, graf; A>a&<70/j<7 - doodkist (niet wisseling
  der slot-nasaal);
  Tag. /(//«/our/ - lappen goed; A'a/ando-jti/ - tent;
  Tag. Mn£i, gvv. v. kort; A'atoi/i - een kleinigheid;
  Tag. /a/o>?<7 ontbr., /<iton</ /fl/0»</ - een schot lossen dat successievelijk twee personen raakt; A'flfa/oMfir - kleine trom;
  Tag. /jft/r - slinger om hoenders te vangen; A'a/iWr - gouden ketting ;
  Tag. />M/i, gw. v. bloemen of vruchten van een plant plukken;
  AW/HM/I' - een knolgewas;
  Tag. /M/»Ï, gw. v. vouwen; /oa/w/'i - tasch;
  Tag. /flM'fl<7 - gat in den grond;fccr/craw^T- kruid welks wortels
  dienen om mee te verven (?);
  Ibg. Png. II. Bat. »;ata - oog; Ibg. Png. II. /ea/Jiata - conjunctivitis.
   Bat. /in/ÏMflta - idem;
  II. /(7/Hny - soort vijg; A'a/amaji - een zoete lekkernij;
  II. /att'iV - scherpe punt, bv. v. wapens; /.'«/tra'iV - haak;
  II. J/H/JI»I, gvv. v. eten; A-OJ/H/J»;/ - jong dier dat begint te eten;
  Png. èwaya - krokodil; A-aÖMa^a - een kruipende plant welke vischvergift levert. Deze woorden moeten wel samenhangen, maar hoe het
  verband gelegd is, is onzeker;
  Bis. frofl» - metaalschuim; A-aftou» - een padisoort, wit van schil
  en korrel;
  Bis. cfoaf - een gras; Amfaa/ - een padisoort, welke de overeenkomst
  is, wordt niet toegelicht;
  Bis. /»/.'o» - stok, staf; A-a/i<A'OM - een padisoort, forsche plant;
  Bis. /wfo - draad van garen of zijde, abaca, A'afo/fo - een agavesoort, levert waarschijnlijk een vezelstof;
  Bis. /xVflïc - plant die de medicijn gram; /umid/sn levert; A'a&i/flïC een gras;
  Bis. ««7/03) - dood; A'ö»iflfa;y - epidemie, pest;
  Bis. /«wo - mensch, A'a/flït'o - een zeemonster met een menschelijk
  bovenlij f;
  Bis. a»w/c - kind; />'<7;wA- ( = A'fl -|- a/ioA') - loot, afstammeling;
  • Bis. &i//rty - zoutschuim; A-ff&w/ay - was;
  Bis. jr/tf - tuig v. paard of buffel; Avz.w - touwen waarmee het juk
  van den buffel aan de ploeg verbonden is;
  Bis. to//, gw. v. knippen, snijden; fcai7» - schaar;
  Bis. /a;«/»cy - kleine schotel; AWam/xn» - rivierkrabbe (omdat haar
  schaal aan een schotel doet denken ?);
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  175
  
  Bis. gw. ontbr.; Ao' <7aM<7 - de voorvaderen;
  cf. Bat. graMa - beeld, figuur waarbij men zweert (Warneck); Day.
   a - ziel van levenlooze voorwerpen die haar behuizing kan verlaten in menschelijke gestalte;
  Pamp. ÖMrt' - uitloopers van <7a;i</if.? (eetbare wortelknol); A'afru/i een zwam;
  Pamp. /i/A'itfr, gw. v. dekken, als een kip haar kuikens; A'<i/iiA'ii/? lage, kleine hut;
  Bkl. fra</tt«<7 - een eetbaar knolgewas; A-a/fuif/wnt/ - een eetbare
  vrucht;
  Bkl. frocmg - craquelé; A'aftooHjy - een padisoort, wellicht toont de
  korrel barstjes;
  Bkl. rfojof/, gw. v. legeren; A><Ï</OJO(/ - een padisoort (die gemakkelijk legert ?);
  Bkl. /oro - watergoot (waarin het water geleid wordt: A'ö/ioro gids, geleider;
  Sang. /in/w?' - streng; /ic<7«', gw. v. toebereiden met citroensap en
  Spaansche peper; A-a/iff/ür' - zekere medicijn, bestaande o.a. uit peper,
  citroensap en zout *);
  Tont. «'»7« - langwerpig rond; A'<m'J/«' - mangga-boom en -vrucht;
  de vrucht heeft zulk een vorm, de naam is op den boom overgebracht. Die naam is betrekkelijk nieuw, daar de mangga in de Minahasa is ingevoerd;
  Tont. /wMtewgr - oor; A><J/HH//H<7 - paddestoel in de gedaante van een
  oor;
  Tont. />«m - zeeschelp, een zoetwaterschelpdier; A'a/>ifm' - een
  zeevisch, welk punt van overeenkomst tusschen beiden bestaat, blijkt
  niet;
  Tont. /atenf - striem, dwars, horizontaal *); A'fl/Wïcaf - omwanding
  van een huis of tuinhut, waarvan de planken liggende zijn gesteld;
  Tb. feAvf, mij onbekend, cf. Soend. /ni</Arf - aan elkaar klevende;
  verwant is Mal.frA-af;kakkerlak (zoo genoemd omdat hij plat op iets
  ligt?);
  Tont. /«VflA' - verlept, verdord; A-aWflA', voor *A'<jfêi7aA' - naam eener
  rivier (Langoan). aan welker oevers de aanplant niet tiert;
  Tont. .v/cA- - scherp, doordringend geluid, de ijsvogel maakt zoo'n
  geluid (Wb. s. v. JIV' en wA'); A'a«V' - ijsvogel;
  Adriani acht samenhang waarschijnlijk, Sang. sprk. p. 143.
  Tont. sprk. p. 99.
   Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  176
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  Tont. .?<ra>i - scheef, niet vierkant; A'anawi' - die gewoon is met de
  linkerhand te werken, die met aanzien des persoons handelt;
  Tont. /«/' - met de achterdeelen naar boven geheven en die heen
  en weder bewegende; A'a/i»' - pop van zekere rups, ook naam van
  een vogel;
  Bar. «oro, kan klankwettelijk de genasaleerde vorm van .soro zijn,
  o is de typische klank der />?/>£/, cf. Soend. jörörf, gw. v. steken, van
  een insect; A'aHoro - muskiet, de naam ziet dus op het steken;
  Bar. /U/H - zijde, platte kant; A'«///>i'/u - kakkerlak, aldus genoemd
  naar zijn platheid, Wb. s. v. 1 /'t/'t';
  Bar.frow<7i- nacht; A'afcoHjr/ - nachtdier, wisselterm voor „muis,
  „rat";
  Bar. AVJ/>W, gw. v. overdekken; A'a/aA'a/M* - zeeschaaldier zonder
  knijpers of scharen, niet lichtkleurig schild, vermoedelijk naar dit
  dekkend schild genoemd;
  Bar. jaHifrofH^t - omsluitende, Wb. s. v. 1 jamfta; &a.Hn;i2>am7t oester;
  Bar. /of/o - geluid van een vogel; &afo/io - vogel die dat geluid
  maakt;
  Bar. — ,cf. Soend. r<7i/7, gw. v. afschrappen, Mal. Jav. rai(f, gw. v.
   met een mesje iets bewerken; Awirfao - werktuigje om het vleesch
  uit een kokosnoot te lichten; gw. is *rao;
  Bar. 1 rai - uit elkaar werken; A'fljirfra - zeef; (<7<7ra7, uit rarra wijd uiteen, ijl, van vlechtsel);
  Bar. /"o/w - schutblad, deksel; A-a/'o/w - vierkant mandje met deksel
  voor sirihpinang;
  Bar. /c/o - staart, iets uitstekends; A'rt/c/o - pop van een insect;
  Bar. n?/>c, gw. v. plat, platgeklopt; /»'<7»df/>r (ook Mori'sch) - tijdelijk
  hutje, soms omwand, meestal alleen een reeling; ziet op de wanden
  van platgeslagen boomschors;
  Bar. /-«m/u - wat tegen iets drukt, tegendruk veroorzaakt; Awi<ƒ«/;;/>/ en Avrwdtt/»*' - klein, rond kussentje;
  Bar. /ni£fflfl - plaats waaraan men aandacht wijdt; Aw/üu/aa - akker,
  bebouwd veld (dat waaraan men zijn aandacht wijdt, voorwerp van
  zorg, Wb. s. v. /jH<7flfl);
  Bar. ruA'u - scherpe, oneffen plekken van steenigen bodem;
  rfwfew - knikkertje;
  Bar. — ; A'fl/wra - hakmes; Ba. */>ara beantwoordt aan Mal. />éc
  (zwaard);
  Bar. /)«M - veest; A'atom/>MM - Downloaded
  schimmelfrom
  (onaangename
  lucht11:49:39PM
  ?);
  Brill.com 07/14/2024
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
   177
  
  Ba. /H/I - doof; A-a/w/i - onhandig;
  Ba. Mta/a - oog; tefa»io/o - de mondopening van een fuik of van
  een rotanmand;
  Ba. //o - gezicht, voorkomen; A'fl/ïo - houten doodenmasker;
  Bar. WO/M, gw. v. doorhuigen; A'ajHÖo/w - een kleine boom;
  Bar. woro - door en door, v. e. gat of opening; fonnfroro - struik
  met schijnstam;
  Bar. raA-a, gw. v. zich ergens omheen slingeren; A'ara&a - een sirihsoort;
  Bar. />£wi', gw. v. hard; A'flro;/i/>£m - een boom met goed hout;
  Bar. èm^o /erfo - uitstaande billen zooals bij iemand die voorover
  loopt; A»a/<>rfo - pompoen; cf. Boeg. /<?tfoH<7 - buffel (naar de uitstaande horens);
  Tae' — ; &a/iA* /ca&o>«ftfl«^ - een groot soort sprinkhaan ( =
  cf. Mal. &flTO&a«<7 - plat en breed;
  Tae' /c'Av' - kleven, zich hechten aan; fca/c'A'e' - ring van rotan of
  anderszins, door iets gestoken om er een touw aan te bevestigen, bv.
  door het middenschot van den neus van een buffel. Cf. Mal. A'a/iA'iV ring aan een touw of hengsel; Boeg. Mak. A-afefcrn?' - rand van bamboe, rotan of hout aan zekere toestellen tot overbrengen van eten,
  Boeg. fcAr' - soort band of ring;
  Tae' /f»»o /aa' - kleine citroentjes die goed zuur zijn; AWaa' - boom
  met roze, zure vruchten;
  Tae' />a«(7a' - halve klapperdop, als drinknap gebezigd, Bar.
   AwofrffHaa - schedel. Cf. Soend.frcr/oA'- halve klapperdop,
  hersenpan;
  Tae' jorfo - een trap in voorwaartsche richting met het uiteinde
  van de teenen geven; A'<MJo;»rfo' - afdeeling van een spel met steentjes waarbij het steentje op het ondereinde van de teenen gelegd
  wordt;
  Tae' — ; £a/w/iw0 - oorsmeer. Cf. F. /H/I. Boeg. /H//H<7 en /;M/IH<7
  - oor, Mal. /M/J - doof;
  Tae' — ; A-a/amoA- of A'a/amHA- - kleine mug. Het gw. is
  of *to;Mi<A', de genasaleerde vorm hiervan is JWTOMA-, Mal.
  In het Mal. gaat M aan het begin van een woord meermalen in n;
  over of bestaan beide vormen naast elkaar *), de vorm na;jnf&, die de
  oorspronkelijke is, schijnt in het Maleisch niet voor te komen. De
  Zie hiervoor deze Bijdragen dl. Downloaded
  102 p. 341,
  342.
  from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  178
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  wortel »;«/.' is genasaleerd ƒ>»£, vgl. Tag. mKfrniu£ - samenscholen,
  Day. /)«/>oA' - allen zijn gekomen, allen zijn verzameld, Jav. £/«>»ƒ>«£,
  gw. v. bijeenzamelen, Soend. /a/>i<A' - g.w. v. in menigte ergens op zitten,
  bv. mieren op een stuk suiker. Van verwanten wortel: Jav. Soend.
  />r/>cA' - voltallig bijeen. De naam A'dfa/xifA' ziet er dus op dat de dieren
  in menigte op een niensch aankomen. Daar Jav. /a;>iwA% Mak. /fl»nr',
  wisselvormen van *>;<7mwA' zijn, moet de genasaleerde vorm overoud
  zijn.
   Tae' &o/o' - heester met langwerpige vruchten; Aafto/o' - een waterdiertje, lang en rond;
  Tae' /flA'ff, gw. v. opborrelen en overkoken; A'afaA'a - schimmel;
  Tae' /i7»i0 - om iets heengaan; A-a^/mg - soort bord van omgebogen
  rotan;
  Tae' //»I/>OH(7, uit */t?H&MO»gf - waterplas, poel, groote vischvijver;
  A'ff/n;//>/«ïHf/ - bron, wel;
  Tae' ftfljjiA', gw. v. opspringen, wegwippen; A-o/inHÖaw/A; - bogen
  van gespleten bamboe die men met beide uiteinden in den grond
  steekt om daarmee een omrastering te maken, (springen licht terug);
  Tae' /pftfl', gw. v. achterwaarts trappen; A'flfe&n' ( = AVT/W/IWHÏ' en
  Avj/in/^ffta') - windmolentje op de rijstvelden;
  Tae />//>»' - knellen, aandringen; A'am/>i/>i' - vetlaag die den buik
  omgeeft;
  Tae' — ; Awwo - merg van de suikerpalm, doch in Boeg. is A*H;M»
  (voor A'flwJM) het sap, de saguweer; cf. Mal. <"»a» - suikerpalm;
  Tae' — ; Mal. /;Hfy'» - uitstekende hoek, punt; A'«;//^»/H' - hiel;
  Tae' — ; AvrYorcA' - oorsmeer, cf. Soend. forcA' - doof en zie boven
  f J///H<7;
  
  Tae' /ff'A'a' - stevig vastbinden aan, aan iets kleven, Mal. ZrA-aJ;
  fca/a'A'a' - balken waar de vloer op ligt;
  Tae' /OM^rA'OH - zetten; A'O/OA'A'OH - biezen zak met vlakken bodem
  zoodat hij blij ft staan;
  Tae' /ö/rt' - van iemands deel mee eten, zoodat er niet voldoende
  voor hem overblijft; A'a/fl/a' - arm;
  Tae' /emfto' - zachtjes vloeien zooals speeksel uit den mond; A'fl/ew6o' - pap;
  Tae' /<K/O' - naar voren gooien; /ea/ZflczV - een spel dat met ronde
  steen en gespeeld wordt;
  Tae' rfc/o - kwispelen; A-oncWo - kwastje;
  Tae' <7MH/«' - knie; A'OH^HH/M-' - af deeling van een spel met steentjes waarbij het steentje tusschen de
  knieënfrom
  geklemd
  wordt;
  Downloaded
  Brill.com
  07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
   http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCTIE TALEN.
  179
  
  Tae' /MO«(/ - zich in iets bevinden, omgeven worden door; A'a/i<an<7
  - tabakspruim waarop men al gekauwd heeft, uitgekauwde sirihpinang *);
  Tae' />o/o - grof geweven stof; A"«m/>o/o - korf;
  Taë' — ; Mal. rw/MUgr - palmboomhout; A"ar«rM«<7 - zwart kernhout ;
  Tae' I />!«n;<7 - wegwerpen; A'Ö^MÖH</ - spel met steenen gespeeld;
  Tae" /aHifct' - komen tot; Avz/amftt" - de eerste plechtigheid van het
  doodenritueel (verband in het Wb. niet toegelicht);
  Tae' — ; A'<7fa/>r - blad van de rijstplant dat dicht onder de aar
  zit en mee afgesneden wordt. Cf. ///<?ƒ>(' /«/>i' - los neerhangen; Bar.
  A"a/am/>e /a»i/>e - i</m. (Bij het bundelen worden deze blaren neergeslagen) ;
  Tae' /fl'/>o - brandwond, blaar;fra/(!•'/>o- dunne gouden plaatjes op
  den versierden hoofdband der vrouwen aangebracht (verband in Wb.
   niet toegelicht);
  Tae' /r/w' - omvang om het lichaam heen gemeten, omspanning;
  />'ö/ffri(' - kleine heuvels in het midden van een sawah, eilandje;
  Tae' M>M - langwerpig rond maken; A-a/ifro - pompoen, kalebas;
  Tae' / w n ' - vleugel; A'a/unt^am' en A'a/w/'/'am" - dunne laag vleesch
  vóór de achterpooten, achter de ribben van een varken;
  Tae' reroA' - met het scherpe einde van iets, bv. een mes, een gat
  boren; AwwoA* - een bloemkolf waar men reeds lang pahmvijn van
  getapt heeft, aansnijden *);
  Tae' j « t ' - iets tusschen iets steken, iets in iets steken; Awm' vlieg, mug;
  Boeg. f/Vniiy - fluit; a/;7iH<7 - fluit van een padihalm gemaakt;
  Boeg. flwo - bamboe; A'^/IOÏCO - schild; schijnt te stammen uit een
  tijd toen de schilden van bamboe gemaakt werden;
  Boeg. /oA'o, gw. v. in elkaar frommelen; A'a/oAv; - gedroogde
  vruchten;
  Boeg. — ; (jrfïrfj - aren, stengels, stelen; cf. Mal. /u/i - palmbladnerf;
  Boeg. (ji)6a-M' - (zich) mengen; tola/nlwH' - waskaars; cf. Mal.
  r - dooreen, vermengd;
  i) Niet in verband te brengen met /im, Minahasasche talen /i/n', Mal. /nor,
  Wb. s.v. /oca.
  *) Tae' wb. s.v. rwA\ s.v. A'arero^ staat: (zulk) een bloemkolf afschillen,
  in welks dikke eind reeds allerlei gaten gemaakt zijn.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  180
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AL'STROiNESISCHE TALEN.
   Boeg. tcad/aw^ - schaduw; fcim'ad/aMg, A'owatf/aMfir ( = *A'awad;a»<7)
  - een roofvogel, naar de schaduw die de uitgespreide vlerken werpen ;
  Boeg. rarf/a, gw. v. groot; fcaratf/a - Zijne Hoogheid, titel door
  Luwu' vroeger aan sommige Toradjasche hoofden gegeven *);
  Boeg. WCH</ - albino; A'a»K/>u/f w</ - een witte visch;
  Boeg. — ; &HHOM - saguweer. Cf. Tae' A-a «aw ;
  Boeg. ^!<//K - knobbels, am/>HfM - hiel. Men zou verwachten dat
  heide woorden hetzij met enkele hetzij met dubbele / werden uitgesproken, Cf. Tae'
  takto'.
  Boeg. fc//o - drie; A>a»//c//o - kamirinoot met 3 pitten. Wisseling
  van f en /ƒ komt meermalen voor.
  Boeg. — ; a;ifln<70 - de walang-sangit, Mak. 2>a/a-n<70. Cf. Mal.
  /ffM^a» - bromvlieg; *wanf7o is wisselvorm van */an</o;
  Boeg. /w;H/>aji<7, voorover liggen, voorover vallen, /MHI/WM/I r/arf/fï»<7
  - zich in zijn kris storten; Tag. Bis. Pmp. Mak. Mal. M.K.
  - e e n boom, Sterculia foetida L.; Tsw. A'a/«/>aHgr; Bar.
  en A'o/M;///>«; Boeg. A m / i m i j en a/if/>aH<7; Bat. /la/nm/wio, Mad.
  A'a/o;»/>am/. — De vruchten van dezen boom, de pitten, vallen uit het
  omhulsel zoodra men de vrucht open maakt, H/aA'a/M/>aH;i/ />a»(//»a zijn kakebeen is reeds tandeloos (evenals een geopende O/H/WH^ vrucht, zonder pitten), Boeg. wb. s.v. Ie a/if/>a;i<7.
   Mak. A'a/i<', gw. v. zich oprollen,zich ergens omwinden; A'aA'a/it' ring van bindrotting in den neus van een buffel en ter vastbinding;
  Mak. h'»<//iw<7, gw. v. steken, doorsteken; A-a/iH^mg - doorn;
  Mak. /nir/Av/r', gw. v. tot een rolletje maken; A-a/rn^A-rn?' - paling;
  Mak. /r/fj/r/, gw. v. zich hechten; AWr/c«</ - soort rank of slingerplant ;
  Mak. Ï«I/(</J, gw. v. welriekend; A>an/a>ir/J - kruid met welriekende
  bladeren, Ocimum sanctum L., ook Jav. Mal. Sas. Mad. (A'a»/aH</0;
  Boeg. ^'a«ja/j<7t;
  Mak. d/o/j, gw. v. sluiten ; A-a;irf/ö/j - kaars; de kaars bestaat uit
  een dunne bamboe waartegen men boomwol met fijngestampte kamirinoot heeft aangeplakt;
  Binongko — ; A'afrc'H(/£a - gedroogd vleesch; cf. West Toradja
  A'a - buffel *);
  Moena — ; A'afcatco - berg; cf. Boeg. «wwo - boven*).
  *) Bare'e W b . s.v.
  "•*) Bare'e sprekende Toradja's III 270.
  •') o.c, p. 255.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTROMESISCHE TALEN.
   181
  
  Moena — ; Ay/YtMM&M - rijstblok; cf. Tae' /KH//>HA' - hard stooten
  tegen ; stompen, bonzen op iets *);
  Moena /«wi/w - huis; Avj/n Hifta/nmia - hut;
  Moena — ; A-a/H/ii/u - deksel; cf. Mal../«/«•ƒ>, gw. v. bedekken;
  Day. A'«JHfcfl«<7 - overal doorgegaan zijn, bv. liet bosch; A'aA'
  - groote, zwarte hoinniel, Jav. Soend. A-MHI/WIH/, graaft gangen in
  het hout;
  Day forawt, gw. v. weenen; A'a/aïca7ca/' en A'a/aftafcai - boschspook,
  laat zich vaak niet weenende stem hooren;
  Day. —; A»flHi&i<n, A'a;iifr»a7 - roer; Mal. enz. A-a/nurf/, Mlg. A'awory;
  Gaj. A'ëmwdi' - achtersteven; gw. is *fo<n, *iwrf/, Jav. Imn - achter, de
  beteekenis is dus „iets achter aan het schip". Boeg. i/ii/nn - achter, is
  genasaleerd*&tinrj, wat overeenkomt met een uitspraak */?MC?i elders,
  vgl. Boeg. own' - jongere broer of zuster = Jav. «(// enz. De uitspraken 6i<rfï en ftwri móeten dus naast elkaar hebben bestaan, niet
  onwaarschijnlijk reeds in de grondtaal. Mal. d/MnmittaV - stuurman,
  lett. roerganger, is dus'uit rf;'»r» Awmufi verkort.
   Day. — ; A-a/rou*/ - rivierbocht. Cf. Soend. nyttMfir, gw. v. „een
  kring vormen";
  Day. /ia;i<jrA'am7 - aanvang der tatouage (grondlijnen); A-a/jangAwiör
  - de ingrediënten, nog niet geprepareerd, voor reukwerk;
  Day. A'OrtA- - opgehangen; /iaH</A'oaA' - gespannen rotan of strik
  waarop men iets legt;
  Jav. /.'//0K# en AV/OH<7 - waterslak in schelp; A'aA-ijong - enkel;
  Jav. /a»(«</ - fijn draad; A-a/amad - draad van spinrag;
  Jav. /ara/>, gw. v. neerschietende naar beneden strijken;
  vliegende hagedis;
  Jav. /<?oYA", gw. v. plagen; /ea/^rf^A' en ta/caVA' - dansmeid; ziet op
  de provoceerende liedjes welke dansmeiden onder het dansen zingen;
  Jav. ïwnjrec'MMgr - groote tor, vliegend hert; A-(7won<7«'MH<7 - klappertor ;
  Jav. />aM#6raK0, gw. v. braden; *a»nonflrfiran«7 - jonge slachtkip;
  Jav. tf/>« - kaf van rijst; A-atf/w - fijne zemelen van rijst;
  Jav. rfara/ - voorloopers of leiders van het voorspan der trekossen
  van den palankijn - wagen (flfrrfcfluflf) in ouden tijd, ook: land, te voet
  (gaan); Awic/tira/ - touw om vee aan vast te binden, te leiden;
  •) Bare"e sprekende Toradja's III 254.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  182
  
  TWEEERLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESlSCtfE TALEN.
   Jav. /wd/aZ, gw. v. op en neer bewegen; A>a/>md/a/ - honden- en
  kattenvloo;
  Jav. //ufrioigr - plantaardig vergif P.; /.'a^Mftioigf - soort doornappel,
  het zaad is bedwelmend;
  Jav. &£/MA> - ziekte in de padi, veroorzaakt door een larve die de
  plant een grauw-grijs aanzien geeft; £«&(<")/«£ - cassave-meel;
  Jav. /flHtf, bij vorm van /««««r/ - kerel, mannelijk; Oud-Jav. A-a/awa
  - reus *);
  Soend. — ; A'ar»u/m<7 - mondharp. Cf. Bar. 1 r^nrfc, gw. v. in
  trillende beweging raken, in Bar. is e vaak uit / ontstaan;
  Soend. Awca/; - krater; A-aAwca/i - vruchtwater;
  Soend. — ; Awz/a/ïr - afvoergoot. Cf. Jav. />a/»V - voor, geul;
  Soend. rara.s, gw. v. ruien; A>anwa.f - droog bananenblad;
  Soend. /nigA-awg - ver uiteengeweken; A'a^H^A'a/i^r - zeker fijn
  weefsel;
  Soend. — ; A'amfa<7<7 en A>a«fl<7<i - een mandje van gevlochten
  bladeren met één vast deksel; cf. Mak Boeg. ra^a - voetbal van
  gevlochten rotan; Jav. A'«nrfa(/a - kistje van hout of lontarblad vervaardigd, (vervorming van een eenmaal gevlochten mand);
  Soend. — ; A'arii/n/H - de voorouders; n(/i«« ongebr. doch vgl.
  Jav. ri<»/H/zii», met -»HI- infix: vroeger;
  Soend. wö/nn</ - gevlekt, in ora/ ïtrtoig - een slangensoort; A'arawë/oMgf - krissoort in den vorm van een ora/ K>ë/an</;
  Soend. ra«rf;'a»y - bamboe-rustbank, gevlochten, Van repen gemaakt
  of platgeslagen, ook voor uitstalling van waren; Awflntf/aH<7 - groote
  langwerpige mand of korf, gevlochten. Zeer verbreid: Bar. A'ara/itfa
  - draagmand van rotan; Tae' £araMrfa»U7 - draagmand om rijstbossen
  mee te vervoeren, van bamboe gevlochten; Boeg. Mak. fcaranrfyV»<7 - mand; Tav. A'(<7)raHc//flm7 - cylindervormige mand voor
  verpakking (ijl gevlochten); Mal. A-arn»rf;cr«r/ - mand; Atj.
   A'(a)raH/;ci»<7 - cylindervormige mand van gevlochten bamboe;
  Bat. M. /tara7irf/a»i(7 - hok, /i. m JHÖHMA' - kippenhok; kippen plegen
  in wijdgevlochten bamboevlechtwerk vervoerd te worden, van daar
  schijnt de naam op „hok voor kippen" overgegaan te zijn; Bat. T.
  van riet gevlochten mand; M.K. A'arawd/o«cjr - langwerpige mand;
  Day. A'ara»rf;'(7«r/ - vierhoekige^ van rotan gevlochten mand of korf;
  Bat. A'(a)ra«rf;a;i/7 - mand, ben, korf; Sas. A'cro?!rf/a«fif - grasmand.
  Mal. bezit ook ra/jd/a»^ - rustbank.
  V. G. Supplement, p. 39.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRÓNESISCHE TALEN.
  183
  
  Bat. 7;mfa - oog; /m/mm/a - Conjunctivitis. Vgl. Ibg. enz. s. v.
  Bat. &«&&«& - lichaamshaar, /raWw&frH/*' - een plant (harig?);
  Bat. — ; W/MM - spiegelbeeld. Tag. /i«aw - helderheid, transparanthei cl ;
  Bat. (/»-/((); //of»/» - tortelduif, naar het geluid dat zij m a a k t ' ) ;
  Atj. — ; A'öfM/>e«0 - hansworst, potsenmaker die zijn gezicht besmeert; cf. Jav. fo/>ej!(7 - masker;
  Atj. f«/o' - gw. v. (met den snavel) pikken; /OÖ/H/Ó' - nachtuil;
  M.K. — ; /v'flbflt//ï - toovermiddel om personen van elkaar afkeerig
  te maken; cf. Soend. fcodi, gw. v., „met ecnig kwaad treffen" (door
  vertoornden geest);
  Gaj. £«//»(# - kat; A'?A>i<//nif/ en A'tVA'H/;7H</ (sic) - gras, in vorm
  gelijkend op kattenstaartjes;
  Mal. /a/an*/, gw. v. zweven; (Z>i<r(/H</)fcfl/a;'<rH#- zwaluw (Wilkinson) ;
  Sas. — ; /.'«itoioi - natte tijd; cf. Austron. /<THH - jaar, getijde;
  Sas. — ; A'?M//MI7 - fluit (naar het geluid);
  Sas. — ; fcmi;a/> - witte, dikke boommier; cf. Soend. ra/a/), gw. v.
   wemelen;
  Bal. — ; A'flf/flf/flr - pokziekte; cf. Soend. f/o f/ar, gw. v. over de
  oppervlakte verspreid liggen;
  Soemba — ; A'aïcim' - vrouw, wijfje; cf. Oud-Jav. />/m' - vrouw.
  Zie boven blz. 173.
  Soemba — ; /ca.s/'d! - mes; cf. F. óï'/i - snijden;
  Mlg. A-;7?o - elleboog: /JOH/JO - voorarm;
  Mlg. /ota)' - wit; /.'fl/o^y - merg van biezen;
  Mlg. j»)i/;a, gw. v. beschadigen, vernielen; AmMwfra - een struik
  met prikkels;
  Mlg. «Vso - groen; fcai7.ro - de vrouwelijke kameleon, als zij nog
  jong is; ook een vogel;
  Mlg. «>aze'3/ - vrouw, vrouwelijk; /.'azwuwiy - vrouwelijke kameleon ; cf. Boeg. zwraiW - vrouw, echtgenoote;
  Mlg. /«ara - gespikkeld; fca;»ara - grauwgekleurd, de wijfjeskamelon;
  Mlg. /o/oA'a - een slag; fcamo/o&a - hopten hamer; (ƒ is uit /> ontstaan), de laatste vorm gaat terug op een tijd toen de ƒ nog als />
  werd uitgesproken.
  ») Tob. sprk., p. 214.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  184
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  Maori Miata - punt; fenwfo - top van een blad; einde van een tak;
  Maori /><?/.>« - tak; A'a/>e A'a - bovenloop van een rivier;
  Maori />ia - gom; A'a/>/<i - hars;
  Maori ra/ia - open; A'ara/ia - een kalebas met wijden mond;
  Maori /-'«//o - daklat; fta&a/to - rietgras. Men denke aan de wijze
  waarop alang-alang om latten gelegd wordt ten einde tot dakbedekking te dienen;
  F. •— ; AYJ/OH - god, vormelijk = Jav. *A?a/M/iwr, gw. is /u/twr hoog;
  Maori A>a;;<7A>a - steen, Sam. ma'o, Tonga »wA'<i - «few; A'fl- is
  afgevallen; /fwA-a = j»a -(- *fca.y, Oud- en Nieuw-Jav. A-OJ - hard.
   Behoort aan het woord A'«/?a/fl« - bode, ook een plaats in deze lijst
  gegeven te worden ? — De vorm ftcr/an is, zoover ik weet, alleen
  bekend uit: Jav. AVH Zw/a» - vrouwelijke dienares, kamenier, AVH is
  een rang of titel.
  Wanneer het woord fcö/aw uitsluitend van vrouwen gezegd werd,
  zou men frn&a/flM, die een man is en (thans) niet denzelfden werkkring heeft als de eenige bekende, vrouwelijke tegenhangsters, als
  een geval der 2e categorie kunnen opvatten, doch dit komt mij onwaarschijnlijk voor daar beiden gelijksoortig zijn. Vermoedelijk heeft
  men in A'fl- van A'afra/a/t het gewone, klassificeerende prefix te zien
  en is de beteekenis: „iemand van de fci/an klasse, 'n £>a/aM of dienaar
  van vertrouwelij ken aard" *).
  V.
  Een ander gebruik van AYT- II, waarbij het omvattende, het collectieve, naar voren komt, is het volgende:
  In het Tont. wordt £a- II vóór gw.n., veelal substantieven, geplaatst
  en vormt dan substantieven waaraan „de beteekenis „genoot, kame„ „raad, mede-" eigen is" *), bv. van ro'o»<7 - stad of dorp, Awo'oM(jr
  - stad- of dorpsgenoot; van «(/arn« - naam, A'am/ara» - lieden van
  éénen naam; van goriV, gw. v. zagen, A-at/onV - makker bij het zagen;
  van JJ7;O/O - school, fcorif/o/a - schoolkameraad, dit laatste is kennelijk
  een nieuwe vorming.
  De functie van A'a- II is hier samenbrengende, omvattende, in één
  groep tesamenbrengende, A*aro'cm<7 zijn allen, collectief, die tot het
  *) Zie verder deze Bijdragen dl. 97, p. 425 v.v.
  *) Tont. sprk., p. 97, alwaar meer voorbeelden gegeven worden.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
   185
  
  dorp (ro'on^) in dezelfde verhouding staan, dorpers van één zelfde
  dorp, eikaars mededorper, dorpsgenoot. Het gw. is het uitgangspunt
  der gedachte, anderen worden er mede in verband gebracht; meestal
  zijn dat personen.
  Het voorvoegsel is in deze beteekenis, met name in de Filippijnsche
  talen, verbreid, maar is ook daarbuiten niet onbekend.
  Eenige voorbeelden mogen dit toelichten.
  Bv. Tb. van TCWWHÖ - land, dorp, /raaönau - land- of dorpsgenoot,
  dit beantwoordt nauwkeurig aan Tont. ro'o«<7 - A'aro'ow^; Tb. van
  Zeoj - gaaf, braaf, gezond, &afco.r - bruid, bruidegom; Tb. van .swJ gw. v. gelijk, gelijken op iets en fa» - niensch, Awwatatt - medemensch: Tb. van azcw - haard, A'aoww -^echtgenoot, echtgenoote, lett.
  haardgenoot, met wie(n) men aan één haard zit (ook Tont.); van n a
  - met, mede, /.'aria - vriendin, /ttzr/ana - nageboorte; van /a;«/>aw</,
  gw. v. gaan, reizen, A'a/ajH/>an<7 - reisgenoot, cf. Soend. /öm/>aw<7 gaan, reizen.
   In de Filippijnsche talen is de vorm algemeen: Tag. van /ao» jaar, A'a/aou - te gelijkertijd; fao» heeft dus de beteekenis „getijde"
  gehad, cf. Tae' taow - tijd dien de rijst noodig heeft om van zaad
  tot vruchtdragende plant te worden, Boeg. />flta;<H<7f«<7 - jaargetijde,
  moesson;
  Tag. van fra/iay - huis, /ca(.«m(/)W;a;y - huisgenoot, familielid
  voor zoover in het zelfde huis wonende; Pamp. A'afcaba/iay - elk lid
  der familie (in één huis), huisgenoot, doch Ibg. fra/w/ia/y - schoonvader, -moeder, wat op (vroeger?) introuwen wijst; Tag. Bis. van
  »'»!««, gw. v. drinken,fcaiwMW- mededrinker; Tag. Bis. van «I/HÖ gelijk, A-a^ama - medgezel, gelijke; Ibg. van /w//»?;o<7a/ - deel van het
  lichaam, A'aZ>a//i<&fl<7a£ - alle deelen van het lichaam; Bis. Bkl. van
  .yafcay,, gw. v. ergens op zijn, /.'(wa/eav - mede-opvarende; Tag. Bis
  van away, gw. v. vechten, faraway - medestrijder, d.w.z. vijand, beide
  partijen zijn elkanders Awrawji; Tag. van J«(7/>, gw. v. converseeren,
  discussieeren, A'ai«o/» - medeprater, zoowel tegenpleiter als iemand
  met wien men conversatie voert; II. van nagaw - naam, ^anagram naamgenoot, vgl. Tont. A-an^aran; II. van arw&a(an) - afvoergoot vóór
  het huis voor van het dak afdruipend regenwater, A'aarw&n - buurman,
  lett. lieden wier huizen op dezelfde goot af wateren; II. van rw/w voorkomen, A>an«/>a - één van voorkomen met een ander, = Soend.
  .s«A'ar«/>a, wat dubbel is, want ja- is één; Sang. van /t/>o/to - kring,
  groep, A-a/i/)o/io - iemand van denzelfden kring of stam.
  In het Bare'e treedt het prefix in verbinding, met sa- of .?»'- op en
  Dl. 104.
  13
  
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  18Ó
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRÓNESISCHE TALËM.
   duidt dan een deelgenoot aan; door deze toevoeging wordt de band
  nog wat nauwer aangehaald, bv. A'ajj/ojiior/frtf - mijn mede-Moriër;
  van /.'OH/;'Ö - buik, A'fl.nrMg&0JM/>o - lett. buikgenoot, d.i. broeder, zuster *). Overigens wordt dit dubbelprefix ook wel in Filippijnsche
  talen gebruikt, bv. Tag. van niHinii/, gw. v. knap, A'flJinf/n<«ini<y even knap als"); van rfi'.^o - bloed; A'<mM(7dM<70 = AWi/go - van
  den zelfden bloede, verwant, ook: van dezelfde constitutie*); Bis.,
  in omgekeerde volgorde: van dat/f. gw. v. groot, HNWjV/A'adaA'H - even
  groot; Huntok van /w/(j£/fl - waarde, A'«i/'«<//i«/fl<7n = A'a/m/fl^w - van
  dezelfde waarde. Deze vorm schijnt steeds adjectivisch gebruikt te
  worden.
  Afleidingen van A'a- zijn Bar. ^aA'a-; .«mgrA'fl-/ jaM^A'ma; .?mnn</k-,
  •sam'wf/A'tf-; ó'a»!</A'flni; bv. .raA'a raw o<7« gawda - allemaal zoo groot
  als een trom ( w a - gelijk als); sangrA'fl = Mak. jaw^A'a'; Boeg. .raA;A»r'
  - volledig, geheel bijeen "*). Deze afleidingen zijn zelfstandige woorden geworden. Zoo bezit ook het Mori'sch een woord jan<7A'a, opgebouwd uit de prefixen JO- en fca- welke, naar Esser opmerkt, zich
  tesamen uit de vormen waarvan zij oorspronkelijk deel uitmaakten,
  hebben losgemaakt; de beteekenis is „volledig aanwezig, compleet",
  ook: „spullen, goederen" (algemeen woord gebruikt voor kleeren,
  wapenen, werktuigen, gerei, sieraden, enz.)').
  Een voorbeeld van het samenvattend gebruik van A-o- II uit het
  Moena'sch is A'flraw - vijand"), cf. Boeg. raw - gw. v. weerstaan,
  zich stellen tegenover, mede- of tegenwerkend.
  In Boeg. en Mak. komt de vorm slechts sporadisch voor, bv. Boeg.
   Mak. A'a/aA'i', door meerderen tegen minderen gebezigd wanneer zij
  dezen vriendelijk willen toespreken, z.v.a. „mede-mannen!". — Het
  woord is archaisch, immers, /aA'i is Nieuw-Boeg. /«/, aanwezig in
  jHflVfl» - />»'«/ - man en vrouw, in het Mak. ontbreekt het gw.; voorts
  Boeg. van ira/i - zijde, /.'«raw// - medgezel, doch ook benaming van
  een soort mes, lett. zijdgeweer;
  In Tae' wordt in plaats van A-<7- II ,rer- gebruikt, dat geen gelijkheid
  uitdrukt maar wel een eenheid van het afgeleide met het gw. tot
  uitdrukking brengt, bv. van /om/oA- - dorp, jaMflrfondoA- - van één
  dorp, vandaar dorpsgenoot.
  i) Bar. sprk., p. 205.
  p. 86.
  •») Bar. sprk.. p. 204 v.v.
  ") Mori'sche sprk., p. 339.
  ") Bare'e sprekende Toradja's III 255.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  187
  
  Wat het Javaanseh betreft, zijn een paar voorbeelden te geven, bv.
  *A'(m;an< - mede-echtgenoote, wordt,niet afzonderlijk vermeld, doch
  men zegt wel:rf/7.'(7)Hnr«- tot een tweede [mede-] vrouw naast zich
  hebben P . ; van />araA\, gw. v. in de nabijheid van een aanzienlijke
  zitten tot opwachting, Aw/wraA- - groep kratonbeambten; van />?rf«A= />?ra/>' . nabij, A'fl/>crfnfr - waker, ondergeschikt vorstendienaar; in
  dit woord is het collectieve begrip verloren gegaan.
  Sam. 7oa - persoon, Maori — ; Sam. 'a/oa, Maori Avi/oa - allen.
  Mlg. rasa»(r - voorvader, /iwasaHa - nakomelingschap, d.z. allen
  die in dezelfde verhouding tot de ra:?awtf staan, eikaars medenakomelingen.
  In het Bontok drukt A-n- II + herhaald gw. (substantief) de totaliteit aan, bv. van /a/o/.*/ - man, A'^/a/o/o/nA'/' - alle mannen, de geheele
  menigte; van fa/™ - persoon, A'afaA'if/aA'i< - iedereen.
  VI.
   A'a- II komt in het Tont. ook in verbinding met eigennamen voor.
  De spraakkunst zegt ervan, „dat de daarmee aangeduide de gelijke
  „is van dengene wiens naam het grondwoord is, hem gelijkt in
  „karakter of uiterlijk, bv. /«rag» - een tweede AGU, net zoo iemand
  ,,als Ac.u. Doch deze vorm kan ook-beteekenen: medelid der nakomelingschap van AGU, mede-erfgenaam in de nalatenschap van AGU,
  „bv. «' 7\I/H&MÏI'MM ;'a i"i jT/aagrMfa - T. is onze mede-erfgenaam in de
  „nalatenschap van AGU". — Op grond van dezen uitleg wordt dit
  geval dan met dat van ro'on<7 - dorp, A>aroVn<7 - dorpsgenoot, op één
  lijn gesteld.
  't Komt me voor dat de gevallen niet gelijk staan; A'a- in A>fl<7<7M is
  te vergelijken met den aanwijzer bij planten, dieren enz., A'aa^tt is
  een lid van het geslacht agfM, een a(/w, deze familieband kan ten
  gevolge hebben dat hij met andere a^w's deel in een nalatenschap
  heeft, maar dat is een afgeleide beteekenis. M.a.w. A-flagw is een clannaam en A'üf- is in dit geval te vergelijken met Schotsen wflr. Het
  Tont. woordenboek bevat een groot aantal van zulke namen, thans,
  na den overgang tot het Kristendom tot familienamen geworden,
  doch eenmaal in de wereld gekomen omdat de familie zichzelf of
  één barer leden dien naam toekende dan wel door de omgeving op
  grond van eenige eigenaardigheid aldus werd benoemd. Enkele voorbeelden zijn: ATcrëHc/o, gw. ?«rfo - zon, het woord komt ook in de
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  186
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRÖNESISCHE TALËM.
   beteekenis „iemand aan wien men een dag arbeids scbuldig is" voor;
  A'tf/a»grf - naam van een god, vermoedelijk gw. /««<//', bij vorm of
  opzettelijke wijziging van /an^iV - hemel, luchtruim; AanoifM,
  - pluim op het hoofddeksel van een krijgsman; A'a/o/>o, Tb.
  ofFerfeest, gevierd door iemand die een kop had gesneld, enz. —
  Ook het Bol. Mang. heeft zulke eigennamen met A'o-, in sommige
  namen is de oude vorm A-a- bewaard *).
  VII.
  Het prefix A-a- II kan ook 7He*mjMdi<7tf beteekenis hebben, wat
  zich uit het collectieve, samenvoegende van dit woord laat verklaren.
  In de Tont. spraakkunst wordt de beteekenis der werkwoorden die
  als 5e groep der in het actief met ma/ecr- samengestelde werkwoorden
  zijn opgenomen, omschreven als: „ten volle doen, geheel en al, volk o m e n doen, allen doen wat het gw. aanduidt" *), bv. van nt herwaarts, ji/wmA'aflt'o jrra - allen zijn gekomen; /><7A'fl<n?;i-o 7H(7?i</r <"
  ro;7iZ«7 r>i taHrffj/uotc - ulieder mais wordt geheel weggenomen door
  de dieven: wat men even goed kan vertalen: al ulieder mais wordt
  door de dieven weggenomen, aangezien meervoud van subject, van
  object en van predicaatswoord op dezelfde wijze wordt uitgedrukt;
  van f/«r - vrede, HiaA'öf her- allen maken vrede; van />r.n<7 - nauw op
  elkaar gedrongen, jH«A*a^£sttNo cm frate - het huis is reeds geheel vol
  geworden.
  In Tb. vindt men hetzelfde: van n<mrr, gw. v. zitten, jHfl&flnn/iër
  - allen gaan zitten *).
  In het Iloko dient agrA'a - als tweevoud: van rn/><7 - voorkomen,
  fl(7/>'fln</>nrfa^ïVo^Hflc/«a - deze beiden zijn gelijk van voorkomen "*).
   Dit staat dicht bij het boven blz. 184 v.v. besproken gebruik van /rain woorden als II. A'afl/>/>o« - vennoot, compagnon, van a/>/>0« - verbonden; A'a&x^or - vijand, van frif.n?r, gw. v. weerstaan. In het
  meervoud wordt fra- herhaald: agrA'flA'flJHfrwft A-OH» »!#<7i</>/>a/ - wij
  vieren zijn verwanten; van adjectieven met voorvoegsel »«7- wordt
  het tweevoud gevormd met a#A'<7-, in het meervoud met reduplicatie
  1) Bol. Mong. sprk. in: Bijdr. Kon. [nst. dl. 85, p. 432.
  2) Tont. sprk., p. 109.
  •') Als tweede beteekenis wordt opgegeven: allen doen nederzitten, dit is caus.
  prefix i»(7^a en zou ook van een enkeling kunnen worden gezegd,
  p. 48.
  "') H. .SVi/f, A study of the Iloco language p. 80. — Washington 1909.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  189
  
  gepaard gaande, bv. /mniaAvm - goedaardig, tweevoud
  meervoud agrA-aMönaAvm *).
  In het Sang. is 7/1? myfta - meervoud van HMI- *), £a- wordt hier
  geprenasaleerd. 't Zelfde vindt men in het Bataksch: Tob. (iHr/ka-,
  Mand. maw^A-a-, is een hulpwerkwoord om het meervoud uit te drukken, eveneens met prenasaleering *).
  Eenige Filippijnsche talen hebben een meervoud-aanwijzer •;/</<!. Hij
  wordt in actieve vormen tusschen ;;/<;- en een volgend prefix of het
  het gw., al dan niet genasaleerd, ingevoegd. Men zegt dus: Patnp.
   »ja-^«Yi - wit, 7Mfl-H<7a^M/i - witte (meerv.); Tag. Mia-faA'of - bang,
  bevreesd, »i(7-«ö'ata^o/ - i'aVm (meerv.); hetzelfde in Bis. en Mag., in
  Bol. Mong. M</0, bv. van /ow?«rf, gw. v. hoog, utom/o/cro/iu/ - zijn allen
  hoog. De Tominitalen hebben moM-gro- (a > o), verder komt »Ha»<7ain de Toradja-talen voor. Adriani merkt op dat men, naar den vorm,
  i- een intensief van »«i&a- kan noemen •").
  - Heeft zich in de Filippijnsche talen van den verbalen vorm
  losgemaakt en is tot zelfstandige meervoudvormer geworden. Zóó
  alleen is te verklaren dat het ook vóór substantieven gebruikt wordt,
  bv. Tag.ff»<7rftwi/ffM^fl H$r mem*/» iHano& 031 «an<7a;wa/a;y - alle kippen die hij meebracht, gingen dood, jmiw;ato;y - sterven").
  De gelijkheid van fta- en «ya- blijkt nog uit het Maori, waar «ga
  meervoudaanwijzer is in het Noordereiland, terwijl men in het Zuidcreiland />-a- zegt"). Het Sam. heeft ngra, maar liet gebruik is tot telwoorden beperkt, bv. //;«« «gra- ƒ«/« - vijftig, lett. vijf tientallen.
  Met H^rtf is verwant Day. /XTJIJKÏ- dat in verbinding met de
  herhaling van het volgende adjectief z.v.z. „alle zéér" uitdrukt, bv.
  /wtfira- flji aji - alle ellendig ' ).
  't Geval staat anders met Tont. «jra dat na telwoorden en vóór
  maatwöorden gebruikt wordt, bv. £c/u «</a rp/>o - drie vademen (of
  vadferri):' Dit staat voor fr/i< - n</ - frarc/'a, waarvan fr in de voorafgaande nasaal is opgelost; »<7 is verbindingsklank tusschen telwoord
  en substantief, vgl. Jav. ^/«nr/ r«/)))fl/! - drie gulden; Mak. /a//M/;i/»M/o
  - dertig, enz. ATar?/>a is ré/>a met aanwijzer; voor het gebruik van fra*) V.G. VIII 222.
  *) V.G. III 222.
  ») V. G. VIII 222.
  ") Tont. sprk., p. 118.
  '•) Bloomfield, p, 286.
  '') Tregear s.v. «.90.
  ") Dayaksche sprk. p. 52.
   Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  190
  
  TWEEËELEI PREFIX KA- IN DE AUSTRONESISCHE TALEN.
  in dit geval kan verwezen worden naar liet Dayaksch waar het maatof hulptelwoord steeds van den aanwijzer voorzien wordt, bv. />att'a&
  - korrel, klomp, /«nin A'aforecaA' />W«H</ - 5 stuk pisang.
  Dat H</a hier in het Tont. niet meervoud kan zijn, blijkt ook hieruit
  dat liet van een enkele zaak gebruikt wordt, bv. ja;t</flA'aAvVf - een
  gezelschap tij f eraars; a j / jaji^anc/o (voor JOH</a-fH-rfo) »7M - dien
  geheelen dag lang *). Daarentegen, in Sam. waar «<7n wel meervoud
  ''s, naar wij zagen, ^c /M/W - tien, lett. één tiental.
  Ten slotte dient AVÏ- II door voorvoeging aan hoofdtelwoorden tot
  vorming van rangtelwoorden, al dan niet van andere affixen vergezeld, bv. Tb. fcafc/w, ook: A'wtwatf/w - derde, Mal. fraf/fffl; Tag. A'a//o
  is drievoudig, driemaal, iA'a/af/o en »A'a//o - derde, dit laatste is de
  gewone vorming in de Filippijnsche talen. In Boeg. en Mak. wordt
  het actief verbaalprefix toegevoegd, dus: Boeg. H/aA-a/i'//», Mak.
  maA'afa//u - tot volle drie geworden zijnde, ook wordt gezegd Boeg.
  jwafc//tt - drie zijnde. De Filippijnsche vorm is „tot volle drie gemaakt"', dezelfde beteekenis heeft Mlg. /fl/iafa/o, met caus. prefix
  /a/io. In F. worden de ordinalia ook met />*<i- gevormd, in Maori
  gebruikt men /:<7 bij liet optellen, dus: A'afa/n, /iijnw, fta/oni - één,
  twee, drie, men zegt dus eigenlijk één vol, twee vol, drie vol, d.i.
  eerste, tweede, derde.
   De beteekenis „inbegrepen, tot en met" komt vooral duidelijk uit
  in Bol. Mong. dat twee rangtelwoorden bezit: 1. /- + nasaal +
  hoofdtelwoord, /H/O/K - derde; 2. A'o—|- hoofdtelwoord, A-ofo/i/. Het
  laatste „geeft verband of een soort eenheid te kennen met de vooraf
  ,.genoemde dingen. ATO/»IVM - de zevende, wil bv. vooral zeggen: die
  „het zevental vol maakt, met de voorafgaande zes de eenheid „zeven"
  „vormt"'-), bv. o/>a? i Hioftingr, A'o/tma t 7;n'»ifl/ot - vier die leven, de
  vijfde die is dood. „Hier is sprake van leden van één huisgezin of
  „bv. van jongen uit één nest. Wordt in plaats van A-o/i/ra het met i
  „gevormde rangtelwoord »7««o gelezen, dan is het verband, r^jet de
  „voorafgaande vier veel losser"^).
  .,,
  
  1) Vgl. Tont. sprk., p. 115 v.v.
  2) Bol. Mong. sprk. in: Bijdr. Kon. Inst. dl. 86, p. 90.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 11:49:39PM
  ») o.c, p. 91.
  via Open Access. This is an open-access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Unported (CC BY-NC
  3.0) Licence.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0
  
  TWEEËRLEI PREFIX KA- IN DE Al'STRONESISCIIE TALEN.
  191
  
  D e r d e A f d e e 1 i n g.
  Nevenvormen.
  Zoowel A'<z- I als A'<7- II hebben nevenvormen met anderen klinker.
  Klankveranderingen van A'«- die op wijziging van de uitspraak berusten, zooals de zwakkere uitspraak A>c-; in de talen waarin a in o is
  overgegaan A'o-; verandering van a onder invloed van een volgenden
  klank, bv. ït', in » of o; overgang van A'<7- in /J<7- krachtens een algemeene klankwet eener taal, blijven hier buiten beschouwing.
  Het Tont. bezit een voorvoegsel Av- waarvan de beteekenis is:
  Ie. ten tijde dat, met dat, toen plaats had, geschiedde wat het gw.
  