text: Ibid.
  Kamerstukken II 2021/22, 36036, nr. 2 (voorstel van wet).
  Kamerstukken II 2021/22, 36046 nr. 3 (memorie van toelichting), p. 34-35.
  Kamerstukken II 2021/22, 36036, nr. 3, (memorie van toelichting).
  Handreiking voor het notariaat, BFT, te raadplegen via: www.bureauft.
  nl/2022/06/13/handreiking-voor-het-notariaat/.
  ‘Guidelines on policies and procedures in relation to compliance management and the role and responsibilities of the AML/CFT Compliance Officer under Article 8 and Chaper VI of Directive (EU) 2015/849’, (EBA,
  14 juni 2022), te raadplegen via: www.eba.europa.eu/sites/default/documents/
  files/document_library/Publications/Guidelines/2022/EBA-GL-2022-05%20
  GLs%20on%20AML%20compliance%20officers/1035126/Guidelines%20
  on%20AMLCFT%20compliance%20officers.pdf.
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  27
  
  28
  29
  
  30
  
  31
  32
  
  Ibid.
  ‘Nieuwe EU-autoriteit voor de bestrijding van witwassen: Raad bepaalt
  gedeeltelijk standpunt’, Raad van de EU 29 juni 2022, te raadplegen via:
  www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2022/06/29/new-euauthority-for-anti-money-laundering-council-agrees-its-partial-position/.
  H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Eerste helft 2021’,
  TBS&H 2021/4 p. 278.
  Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad
  tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen
  of terrorismefinanciering, COM(2021) 420 final.
  ‘Nieuwe EU-autoriteit voor de bestrijding van witwassen: Raad bepaalt
  gedeeltelijk standpunt’, Raad van de EU 29 juni 2022.
  Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council
  establishing the Authority for Anti-Money Laundering and Countering
  the Financing of Terrorism and amending Regulations (EU) No. 1093/2010,
  (EU) 1094/2010, (EU) 1095/2010, 2021/0240 (COD), p. 15.
  Effectenanalyse AMLA. Eindrapportage, Ministerie van Financiën 24 november 2021, te raadplegen via: www.rijksoverheid.nl/documenten/
  kamerstukken/2022/05/30/effectenanalyse-amla.
  Ibid.
  www.om.nl/actueel/nieuws/2022/02/24/intensievere-aanpak-criminelegeldstromen-wordt-voortgezet.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  ten opzichte van eerdere jaren (€ 258 miljoen in 2019
  respectievelijk € 303 miljoen in 2020). ‘Naast het rechercheren op drugs of wapens, wordt vaker het (criminele) vermogen onderzocht dat op onverklaarbare wijze is ontstaan’, zo geeft het OM te kennen.33 ‘Een toename van
  dergelijke witwasonderzoeken frustreert criminele activiteiten op een zeer efficiënte manier’, aldus het OM.34 Met
  toenemende beslagcijfers nemen eveneens de afpakresultaten toe. Met name de ontneming van cryptovaluta
  kent een stijging: het totale bedrag aan ontneming van
  cryptovaluta steeg van € 8,3 miljoen in 2020 naar
  € 34,6 miljoen in 2021.35 De toename van witwasonderzoeken, beslagleggingen en het afpakken van crimineel
  vermogen is volgens het OM onder meer het resultaat
  van betere informatie-uitwisseling en samenwerking
  tussen het OM, politie en bijzondere opsporingsdiensten.36 De aankomende periode zal de focus liggen op
  digitale geldstromen, efficiëntere informatiedeling tussen de opsporingsdiensten, versnelling van afhandeling
  van opsporingsonderzoeken en internationale samenwerking.37
  De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft boetes
  opgelegd aan twee ondernemingen wegens overtredingen van de Wwft. Aan de Duitse onderneming flatexDEGIRO Bank AG werd een bestuurlijke boete van
  € 2 miljoen opgelegd, volgens de AFM wegens te late en
  onjuiste meldingen van ongebruikelijke transacties bij
  de FIU-Nederland. Oorspronkelijk werd uitgegaan van
  een basisbedrag van € 2,5 miljoen. Wegens onder meer
  een constructieve opstelling heeft de AFM de boete lager vastgesteld.38
  Eind maart heeft de AFM een bestuurlijke boete van
  € 2 miljoen opgelegd aan Robeco Institutional Asset
  Management B.V. (RIAM) voor nalatigheden.39 Volgens
  de AFM schoten de beleggingsinstellingen onder beheer
  van RIAM op meerdere punten tekort in hun controle
  die zij uitvoerden op de cliënten en hun transacties. Volgens de AFM hebben de instellingen een deel van hun
  cliënten een onjuiste of geen risicoclassificatie toegekend, een ontoereikend transactiemonitoringssysteem
  gebruikt en de over de cliënt bekende gegevens onvoldoende geactualiseerd.40
  Cryptovaluta en witwassen
  Begin dit jaar publiceerde Europol zijn rapport over het
  illegale gebruik van cryptovaluta.41 Het gebruik van digitale munten zoals cryptovaluta als onderdeel van criminele constructies en de opmars van dergelijke mun33
  34
  35
  36
  37
  38
  39
  40
  41
  
  Ibid.
   Ibid.
  Ibid.
  Ibid.
  Ibid.
  www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2022/juni/boete-flatexdegiro.
  www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2022/april/boete-robeco.
  Ibid.
  Cryptocurrencies: tracing the evolution of criminal finances, Europol Spotlight
  (januari 2022), te raadplegen via: www.europol.europa.eu/cms/sites/default/
  files/documents/Europol%20Spotlight%20-%20Cryptocurrencies%20
  -%20Tracing%20the%20evolution%20of%20criminal%20finances.pdf.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  ten als betaalmiddel versnelt, zo concludeert Europol.42
  De totale omvang en waarde van cryptovalutatransacties in verband met criminele activiteiten vertegenwoordigt echter nog steeds een beperkt deel van de criminele economie in vergelijking met contant geld en
  andersoortige transacties. Het illegale gebruik van digitale munten wordt met name in verband gebracht met
  witwasdoeleinden, (online)handel in illegale goederen
  en diensten, en fraude.43 Criminelen zijn daarbij geraffineerder geworden in hun gebruik van cryptovaluta en
  het gebruik daarvan om geldstormen te versluieren.44
  Verbeterde regelgeving vereist dat serviceproviders en
  platforms meer informatie vastleggen over gebruikers
  en transacties om illegaal gebruik van cryptovaluta effectief tegen te gaan, aldus Europol.45
  Eerder benoemden wij het voornemen van verdere regulering van de cryptomarkt door middel van de zogenoemde Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA).46
  Eind maart is een voorlopig akkoord bereikt over dit
  wetsvoorstel dat emittenten van bepaalde crypto-activa, namelijk stablecoins, en de handelsplatforms waar
  deze crypto-activa worden aangehouden zal reguleren.47
  Voor de EBA is een toezichthoudende rol weggelegd.48
  De EBA krijgt tot taak een openbaar register bij te houden van ‘non-conforme aanbieders van cryptoactivadiensten’.49 MiCA omvat eveneens voorschriften inzake het
  voorkomen van marktmisbruik, met name marktmanipulatie en handel met voorkennis.50
  In een zaak die voorlag bij het hof Den Haag51 speelde de
  vraag of er sprake was van een vermoeden van witwassen bij een bitcoinhandelaar die bitcoins inkocht via fysieke afspraken gemaakt via darknetmarkets en deze
  bitcoins vervolgens weer verkocht. Hiervoor heeft de
  rechtbank in haar vonnis enkel bitcoinadressen betrokken die een relatie bleken te hebben met het darkweb. In
  de beoordeling of sprake was van bitcoinadressen waarnaartoe transacties hebben plaatsgevonden die afkomstig waren van darknetmarkets, is door de rechtbank
  gebruik gemaakt van de analysetechnieken clustering
  en labelling. Deze analysetechnieken zijn door het hof
  ten aanzien van de bitcoinblockchain geaccepteerd.52 Bij
  clustering wordt geanalyseerd of een of meer natuurlijke of rechtspersonen eigenaar zijn van verschillende
  
  42
  43
  44
  45
  46
  47
  48
  49
  50
  51
  52
  
  Ibid., p. 2.
   Ibid., p. 3.
  Ibid., p. 2.
  Ibid., p. 3.
  H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Tweede helft 2021’,
  TBS&H 2022/1, p. 59.
  www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2022/06/30/digitalfinance-agreement-reached-on-european-crypto-assets-regulation-mica/.
  Zoals ook eerder benoemd in: H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Tweede helft 2021’, TBS&H 2022/1, p. 59
  www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2022/06/30/digitalfinance-agreement-reached-on-european-crypto-assets-regulation-mica/.
  Ibid.
  Hof Den Haag 1 februari 2022, ECLI:NL:GHDHA:2022:104.
  Een bitcoinblockchain is een database waarin transacties opgeslagen kunnen worden, zoals betalingen met bitcoins.
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  255
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  bitcoinadressen.53 Bij labelling wordt een naam of andere voor de mens begrijpelijke identificatie gegeven aan
  een (door middel van clustering vastgestelde) groep bitcoinadressen.54
  Verder kwam het hof in deze zaak tot de conclusie dat
  ‘indien de verdachte van één persoon of entiteit een aantal
  bitcoins met een waarde van € 25.000,-- of meer tegen contanten inkoopt, ofwel in één keer, dan wel verspreid over de
  periode van maximaal een maand, sprake is van een situatie dat het niet anders kan dan dat deze bitcoins van misdrijf afkomstig waren’.
   Toezicht en handhaving financiële sector
  
  256
  
  •
  Toezichtsplannen DNB en AFM
  Begin mei 2022 heeft DNB het handhavingsbeleid bij
  niet-tijdige verstrekking van financiële rapportages
  door onder toezicht staande instellingen vervangen.55 In
  het nieuwe handhavingsbeleid is door DNB de wijze van
  indiening uiteengezet. Indien een instelling niet tijdig
  een toezichtrapportage inlevert, stelt DNB dat zij in beginsel een last onder dwangsom oplegt.56 Daarbij hanteert DNB een begunstigingstermijn van tien werkdagen
  waarbinnen de rapportage alsnog volledig moet worden
  ingediend. Na het verstrijken van deze begunstigingstermijn wordt in beginsel een dwangsom verbeurdverklaard van € 1.250 per volledige werkdag, met een maximum van € 12.500, aldus DNB. Indien een instelling
  herhaaldelijk (namelijk twee keer) binnen een aaneengesloten periode van 13 maanden niet tijdig een toezichtrapportage indient, legt DNB in beginsel een
  bestuurlijke boete op.57 Het Handhavingsbeleid toezichtrapportages is op 3 mei jl. in werking getreden.
  Uit de wetgevingsbrief van 2022 blijkt dat de wetgevingswensen van de AFM verband houden met drie
  thema’s: ‘effectiever toezichthouden, samenwerken met
  andere toezichthouders en eerlijke en efficiënte kapitaalmarkten’.58 Zo valt te lezen dat de AFM onder meer pleit
  voor tipgeld om het melden van marktmisbruik te stimuleren, voor betere informatiedeling tussen toezichthouders en meer gelijkheid in transparantie bij meldplichten van uitgevende instellingen.59
  Effectief toezicht houden vereist onder andere gerichte
  inzet van handhavingscapaciteiten. Om dit te bevorderen heeft de AFM per 1 februari jl. de vereenvoudigde
  53
  54
  55
  56
  
  57
  
  58
  
  59
  
  Hof Den Haag 1 februari 2022, ECLI:NL:GHDHA:2022:104, r.o. 2.3.
  Hof Den Haag 1 februari 2022, ECLI:NL:GHDHA:2022:104, r.o. 2.4.
  ‘Op 3 mei treedt de nieuwe beleidsregel “Handhavingsbeleid DNB voor
  tijdige indiening van toezichtrapportages” in werking’, dnb.nl 10 mei 2022.
  Beleidsregel van De Nederlandsche Bank N.V. van 30 maart 2022 houdende regels met betrekking tot de tijdige indiening van toezichtrapportages (Stcrt. 2022, 11493).
  www.dnb.nl/nieuws-voor-de-sector/2022/op-3-mei-treedt-de-nieuwebeleidsregel-handhavingsbeleid-dnb-voor-tijdige-indiening-vantoezichtrapportages-in-werking/.
   ‘Knelpunten in de wetgeving: AFM vraagt om aanpassingen voor effectiever toezicht’, afm.nl 14 april 2022; ’AFM wetgevingsbrief 2022’, AFM
  (maart 2022) te raadplegen via www.afm.nl/~/profmedia/files/publicaties/2022/
  afm-wetgevingsbrief-2022.pdf?la=nl-NL.
  Ibid.
   TBS&H 2022 | nr. 4
  
  afhandeling van boetezaken geïntroduceerd. Hierbij
  wordt partijen de mogelijkheid geboden om een boetezaak snel en definitief af te ronden. Concreter betekent
  dit dat een boete met 15 procent kan worden verlaagd en
  dat met een verkort boetebesluit kan worden volstaan.60
  Voor de vereenvoudigde afdoening is in ieder geval vereist dat de betrokken partij de verweten overtreding erkent en de daarvoor op te leggen boete accepteert.61
  In het kader van samenwerking met andere toezichthouders, pleit zowel de AFM als de Franse toezichthouder AMF voor de uitbreiding van mogelijkheden waarmee nationale toezichthouders consumenten en beleggers beter kunnen beschermen tegen schadelijke
  praktijken wanneer zij financiële diensten en producten
  van aanbieders uit andere EU-lidstaten afnemen. In een
  gezamenlijke position paper doen zij concrete voorstellen om toezichthouders in het land waar de diensten
  worden aangeboden meer verantwoordelijkheden en
  handhavingsmogelijkheden toe te kennen. Daarnaast
  moeten toezichthouders meer informatie krijgen over
  de diensten en producten die in hun land worden aangeboden, aldus de AFM en AMF.62
  •
  Sancties en Europese regelgeving tegen Rusland
  Sinds de annexatie van de Krim door Rusland in 2014,
  heeft de Europese Unie geleidelijk sancties opgelegd
  aan Rusland. Door het uitbreken van de oorlog in Oekraine is het aantal Europese sancties tegen Rusland in een
  korte periode in rap tempo toegenomen.63 Onlangs nam
  de Europese Unie het zevende sanctiepakket aan.64
  Ondanks dat DNB zich ervan bewust is dat sanctieregelgeving veel vergt van financiële instellingen, wil DNB de
  komende periode onderzoek doen of financiële instellingen adequate procedures en maatregelen nemen, om
  te constateren of de sanctieregelgeving correct wordt
  nageleefd.65
  Via formulieren kunnen financiële instellingen bij DNB
  meldingen doen van een (rechts)persoon of entiteit als
  bedoeld in de sanctieregelgeving.66 Op 1 juli 2022 is een
  nieuw sanctiemeldformat gepubliceerd waardoor instellingen hun sanctiemeldingen via het Digitaal Loket Toezicht kunnen indienen.67 Als gevolg van de nieuwe sanc-
  
  60
  
  61
  62
  
  63
  64
  65
  66
  67
  
  ‘AFM introduceert vereenvoudigde afhandeling boetezaken’, AFM.nl; ‘Procedure vereenvoudigde afdoening boetezaken AFM’, AFM (januari 2022)
  te raadplegen via www.afm.nl/~/profmedia/files/handleiding/vereenvoudigdeprocedure-boete.pdf?la=nl-NL.
   Ibid.
  ‘AFM en AMF pleiten voor beter grensoverschrijdend toezicht’, AFM.nl;
  ‘AFM AMF position paper improvements in cross-border supervision’, AFM
  (december 2021) te raadplegen via www.afm.nl/~/profmedia/files/
  publicaties/2021/position-paper-cross-border-afm-amf.pdf?la=nl-NL.
  ‘Tijdlijn – beperkende EU-maatregelen tegen Rusland wegens Oekraïne’,
  te raadplegen via: consilium.europa.eu.
  www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/07/21/eu-nieuwe-sanctieszevende-sanctiepakket-rusland-nieuws.
  ‘DNB start onderzoek naar sanctieregelgeving en meldplicht’, dnb.nl
  30 maart 2022.
  ‘Wat verwacht DNB dat instellingen doen als ze een sanctiehit hebben?’,
  dnb.nl 4 maart 2022.
  ‘Nieuw sanctiemeldformat per 1 juli 2022’, dnb.nl 30 juni 2022.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  tiepakketten ten aanzien van Rusland en Oekraïne, zijn
  de afgelopen maanden veel sanctiehits ingediend door
  instellingen. Uit het grote aantal meldingen is gebleken
  dat de vorige werkwijze verbetering behoefde. Hierom
  heeft DNB het formulier en de wijze van indienen met
  spoed herzien.68
  Ook de AFM controleert of instellingen zich aan de
  Sanctiewet houden en legt onder meer formele handhavingsmaatregelen op wanneer dit niet het geval is. Op
  dit moment mag de AFM formele maatregelen die op
  grond van de Sanctiewet worden opgelegd niet publiceren. Van openbaarmaking kan volgens de AFM echter
  een waarschuwend effect uitgaan naar de markt.69 De
  AFM houdt contact met het ministerie van Financiën en
  het ministerie van Buitenlandse Zaken over bestaande
  moeilijkheden. Zo heeft de AFM in haar wetgevingsbrief
  van 28 maart 2022 de minister van Financiën verzocht
  om een verplicht openbaarmakingsregime voor formele
  handhavingsmaatregelen in de Sanctiewet op te nemen.70 Verder heeft de AFM op 21 juni 2022 een position
  paper hierover uitgebracht.71
  •
  Ontneming
  De Europese Commissie heeft in haar EU-strategie ter
  bestrijding van de georganiseerde criminaliteit van 2021
  aangekondigd de regels inzake de ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen te willen aanscherpen.72 Op 24 mei 2022 heeft de Commissie een wetgevingsvoorstel gepresenteerd op basis waarvan die regels
  worden aangescherpt, hetgeen onder meer een versterking inhoudt ‘van de capaciteiten van de bevoegde autoriteiten voor identificatie, bevriezing en beheer van vermogensbestanddelen en versterkt en breidt de confiscatiemogelijkheden uit, zodat alle relevante criminele activiteiten
  van criminele organisaties eronder vallen, hetgeen confiscatie mogelijk maakt voor alle relevante vermogensbestanddelen’.73 Het wetgevingsvoorstel zal binnenkort
  worden besproken door de Raad en het Europees Parlement.74
  De NOvA heeft aan de minister van Justitie en Veiligheid
  een wetgevingsadvies uitgebracht over het wetsvoorstel
  68
  69
  
  70
  71
  72
  
  73
  
  74
  
  Ibid.
   ‘AFM wetgevingsbrief 2022’, AFM (maart 2022), par. 1.3, te raadplegen
  via www.afm.nl/~/profmedia/files/publicaties/2022/afm-wetgevingsbrief-2022.
  pdf?la=nl-NL.
  Ibid.
  ‘Position Paper AFM Rondetafelgesprek Sancties’, AFM (21 juni 2022), te
  raadplegen via www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2022D26130.
  ‘Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, De Raad, het
  Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s
  over de EU-strategie voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit
  (2021-2025)’, Europese Commissie (14 april 2021), te raadplegen via https://
  eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52021DC01
  70&from=NL.
  ‘Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen’, Europese Commissie (25 mei 2022), p. 2, te raadplegen via https://eur-lex.europa.
  eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52022PC0245&from=NL.
  ‘Fiche 3: Richtlijn Ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen’, (Kamerstukken 22112, nr. 3467), te raadplegen via www.eerstekamer.
  nl/eu/behandeling/20220701/brief_regering_fiche_richtlijn_2/document3/
  f=/vluwd2n4buxs.pdf.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Versterking aanpak ondermijnende criminaliteit II. De
  NOvA is kritisch over zowel de vorm als de inhoud van
  dit wetsvoorstel. De kritiek is vooral gelegen in de mogelijkheid dat civiele confiscatie van goederen wordt geintroduceerd zonder dat daarbij strafrechtelijke waarborgen van toepassing zijn.75
  
  Milieustrafrecht
  Verzorgd door mr. dr. I. Koopmans
  Rechtspraak
  Een vermeldenswaardige uitspraak is HR 10 mei 2022,
  ECLI:NL:HR:2022:655. In deze zaak stond de vraag centraal of de verdachte vennootschap die afvalstoffen verwerkt, de inrichting of de werking daarvan heeft veranderd door opslagvakken voor afvalstoffen te gebruiken
  als bassins om afvalwater in op te slaan. De casus draait
  om een bedrijf waar allerlei soorten afvalstoffen, zoals
  puingranulaat, grond, zandachtige en kalkachtige stoffen, los worden opgeslagen. Er is geen overkapping. Dat
  is toegestaan omdat er een rioolstelsel onder het terrein
  is aangebracht waarin drie verschillende afvalwaterstromen gescheiden kunnen worden opgevangen. Eén
  voor hemelwater dat wordt opgevangen in een bassin en
  dat gebruikt kan worden voor stofbestrijding, één voor
  licht verontreinigd of grijs afvalwater dat wordt opgevangen in een bassin en dat vervolgens geloosd mag
  worden op de riolering van het waterschap, en ten slotte
  percolaat of zwart water dat wordt opgevangen en dat
  per as afgevoerd dient te worden. Na overname door de
  verdachte wordt het rioolstelsel buiten werking gesteld
  en wordt al het water in de bassins opgevangen. Er is dus
  geen scheiding meer tussen de verschillende afvalwaterstromen. Dit heeft tot gevolg dat het waterschap de
  inlaat in de riolering afsluit. De hoeveelheid water is te
  groot voor de bassins, waardoor deze regelmatig overstromen. Het gevolg is dat het terrein regelmatig blank
  staat en overstroomt, waardoor afvalwater op nabijgelegen bedrijfsterreinen terechtkomt, alsook in omliggende weilanden. Dit leidt tot strafrechtelijk ingrijpen. Een
  van de tenlastegelegde feiten, naast andere, is dat door
  op deze manier te werken en het bestaande rioolstelsel
  buiten werking te stellen, de werking van de inrichting
  is veranderd, hetgeen gemeld had moeten worden aan
  het bevoegd gezag, dan wel waarvoor een nieuwe vergunning had moeten worden aangevraagd. De rechtbank veroordeelt, maar het hof spreekt de verdachte in
  tweede instantie vrij.  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  257
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  derdeel van de aanvraag niet in de huidige vergunning is
  opgenomen, omdat het niet vermeld staat in het dictum van
  onze vergunning van 3 juli 2001’. Dit betekent dat artikel 8.1 Wet milieubeheer (Wm) niet is overtreden, aldus
  de provincie. De provincie legt de Wm-vergunning op
  dit punt restrictief uit en stelt dat de verwerking en afvoer van het bedrijfsafvalwater op het openbaar riool en
  het niet meer gescheiden verwerken en afvoeren van de
  verschillende afvalwaterstromen volgens de vergunningverlener geen deel uitmaakten van de Wm-vergunning. Het hof volgt die interpretatie nu het gaat om het
  standpunt van de vergunningverlener zelf. Het hof
  merkt op dat wel in strijd is gehandeld met de vergunning op basis van de Wet verontreiniging oppervlaktewater, maar dat dit niet ten laste is gelegd. De Hoge
  Raad stelt dat die opvatting echter te beperkt is en getuigt van een onjuiste rechtsopvatting. De Hoge Raad
  overweegt als volgt:
  
  258
  
  ‘Dat uit het samenstel van bepalingen volgt dat het in
  het algemeen op grond van artikel 8.1 lid 1, aanhef en
  onder b Wm verboden was de werking van een inrichting
  zonder daartoe verleende vergunning te veranderen,
  tenzij sprake was van een uitzondering als omschreven
  in de artikelen 8.1 lid 3, en later 8.19 lid 2 Wm, zoals de
  bepalingen luidden ten tijde van het tenlastegelegde. Uit
  de wetsgeschiedenis (…) komt naar voren dat de wetgever met dat verbod het oog heeft gehad op gevallen
  waarin de verandering ertoe leidt dat de toegestane milieubelasting van de inrichting wordt overschreden.
   Mede in dit licht bezien moet worden aangenomen dat
  artikel 8.1 lid 1 aanhef en onder b (oud) Wm ook van
  toepassing is in gevallen waarin de verandering weliswaar niet een werkwijze of activiteit betreft die specifiek
  in de eerder verleende vergunning is omschreven, maar
  die verandering wel leidt tot een andere inrichting of tot
  andere of grotere nadelige gevolgen voor het milieu dan
  die de inrichting ingevolge de vergunning en de daaraan
  verbonden beperkingen en voorschriften mag veroorzaken.’
  Daarnaast is Rb. Overijssel 28 maart 2022, ECLI:NL:
  RBOVE:2022:824 vermeldenswaard. In deze casus ging
  het om een zoutwinningsbedrijf dat een bodemverontreiniging als gevolg van lekkage bij een aantal boorputten niet had gemeld bij het bevoegd gezag. De verdachte
  in deze zaak wint zout middels oplosmijnbouw in de
  provincies Overijssel en Groningen. Per dag wordt ongeveer zes miljoen kilo zout uit de grond gehaald. Om dat
  zout naar boven te krijgen, wordt eerst een gat geboord
  naar de laag die het zout bevat. Daarna wordt het boorgat gereedgemaakt voor de zoutproductie. Een gereedgemaakt boorgat is een zogeheten put. Gebruikelijk
  worden er twee tot drie putten in een serie aangelegd
  die op een onderlinge afstand van 40 of 60 meter van
  elkaar staan. Om het zout te kunnen winnen wordt zoet
  water via de put naar beneden gepompt naar de zoutlaag. Het zout lost op in het zoete water en het water
  wordt zout. Dit zoute water, de zogeheten pekel, stroomt
  via de put omhoog en wordt via een buizenstelsel naar
  
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  de zoutfabriek getransporteerd. In de ondergrondse
  zoutlaag ontstaat door het oplossen van het zout langzamerhand een steeds grotere holte, de zogeheten caverne. Bij zoutwinning door oplosmijnbouw wordt dieselolie als mijnbouwhulpstof gebruikt, de zogenoemde
  blanketolie. De diesel- of gasolie wordt ter beheersing
  van de ontwikkeling van de caverne als afdeklaag op het
  zoete water gebruikt, zodat het plafond of dak van de
  caverne stabiel blijft en niet instort doordat het zout aldaar oplost door het zoete water dat in de caverne gepompt wordt. Het toezicht op deze vorm van mijnbouw
  wordt uitgeoefend door het Staatstoezicht op de Mijnen.
   Bij de beoordeling van de zaak stelt de rechtbank allereerst vast dat er bij verschillende putten diesel- of gasolie in de bodem is gelekt en dat hierdoor ernstige verontreiniging is ontstaan. Nu dit is vastgesteld is de volgende vraag wanner dit door de verdachte is gemeld aan
  het Staatstoezicht. Een rapportage opgemaakt op verzoek van de verdachte naar aanleiding van de mogelijke
  verontreiniging dateert van 6 mei 2015. Vanaf het
  uitbrengen van dat rapport was het derhalve voor de
  verdachte duidelijk dat er sprake was van ernstige bodemverontreiniging doordat als gevolg van lekkage bij
  diverse boorputten diesel- of gasolie in de bodem was
  geraakt. Uit het dossier blijkt dat de verdachte pas op
  31 mei 2016, dus meer dan een jaar later, melding heeft
  gemaakt van de verontreiniging. Het betreffende vergunningvoorschrift schrijft voor dat indien door wat
  voor oorzaak dan ook verontreinigende stoffen op of in
  de bodem dreigen te geraken of zijn geraakt de vergunninghoudster onverwijld zorgt voor melding daarvan
  aan de inspecteur-generaal der mijnen. Gelet hierop alsook gezien het feit dat door de verdachte bewust ervoor
  is gekozen eerst nader onderzoek te verrichten en niet
  direct melding te doen, is naar het oordeel van de rechtbank het vergunningvoorschrift opzettelijk overtreden.
  Opmerkelijk in deze zaak is dat een deel van de tenlastegelegde feiten, gezien de wettelijke verjaringstermijn
  van zes jaar, verjaard waren. Het valt te betreuren dat de
  vervolging in dit soort zaken zo lang duurt dat feiten
  verjaren. Opgemerkt zij dat de hiervoor aangehaalde
  uitspraak van de Hoge Raad eveneens een lange doorlooptijd kent, en de feiten waarover het in casu ging uit
  2008 stammen! Dergelijk lange doorlooptijden zijn niet
  alleen onprettig voor de verdachte, maar ook niet goed
  voor de rechtsontwikkeling als zodanig.
   Literatuur
  Over de rapporten zoals in de voorgaande aflevering van
  deze deelkroniek genoemd en beschreven, is op dit moment niets interessants te melden, maar wellicht een
  volgende keer des te meer. Hier wordt de aandacht gevestigd op een tweetal recente lezenswaardige publicaties over de strafrechtelijke bescherming van duurzaamheid. Het eerste artikel is vorige jaar verschenen in Delikt en Delikwent.76 In het artikel wordt uitgelegd dat het
  
  76
  
  M.G. Faure, ‘De strafrechtelijke bescherming van duurzaamheid: vergezichten en uitdagingen’, DD 2021/50, p. 44 e.v.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  strafrecht een weliswaar bescheiden, maar desalniettemin belangrijke rol kan spelen bij de bevordering van
  duurzaamheid. Aangegeven wordt dat er vele uitdagingen zijn bij het verwezenlijken van een adequate strafrechtelijke bescherming, maar dat het Nederlandse
  commune milieustrafrecht vanwege de sterke verwevenheid met het bestuursrecht weinig effectief is gebleken. Daarbij wordt gewezen op het feit dat er ernstige
  gevallen van milieuverstoringen voorkomen die maken
  dat getwijfeld kan worden aan de vraag of het rechtssysteem wel een adequate bescherming van het leefmilieu
  biedt. Voorbeelden hiervan zijn in Nederland de Tata
  Steel-casus in IJmuiden en in België de zaak Umicore in
  Antwerpen. Ook op Europees niveau kent de strafrechtelijke bescherming, ondanks de Milieustrafrechtrichtlijn 2008/99 onvolkomenheden. Daarnaast onderstrepen ernstige milieuverontreinigingen van grensoverschrijdende aard juist het belang van een strafrechtelijke
  bescherming op Europees of internationaal niveau.
  Hierbij kan gedacht worden aan de pfas-uitstoot door
  3M te Antwerpen in de Westerschelde, waarvan de gevolgen in heel Zeeland tastbaar zijn. In het artikel wordt
  de vraag gesteld of strafbaarstelling van ecocide soelaas
  zou kunnen bieden. Ook wordt ingegaan op de rol die
  het strafrecht zou kunnen spelen bij klimaatverandering.
   Een ander interessant artikel is onlangs gepubliceerd in
  het NJB door Faure en De Jong.77 In dat artikel wordt betoogd dat het dogma waarin het strafrecht en in mindere mate het civiele recht als vangnet fungeren bij de bescherming van de fysieke leefomgeving verlaten moet
  worden. Oftewel het primaat van het bestuursrecht
  moet op de helling. Het nadeel van het huidige systeem
  is namelijk dat ook bij grove gevallen van milieuverstoring, zelfs met concreet gevaar voor de menselijke gezondheid als gevolg, de rechtsbescherming onder druk
  staat. Bepleit wordt om meer in te zetten op de autonomie van het privaat- en strafrecht, waardoor het mogelijk wordt om in gevallen van ernstige milieuverontreiniging publieke regulering aan te vullen en in sommige
  gevallen zelfs te ‘overrulen’. Zo wordt opgemerkt dat er
  een aantal weeffouten zit in het reguleringssysteem dat
  een gezonde leefomgeving zou moeten waarborgen. De
  vraag is echter of dit weeffouten zijn of wellicht gewoon
  bewust gemaakte politieke keuzes.78 De auteurs merken
  op dat de nieuwe Omgevingswet een stap in de goede
  richting lijkt te maken, maar dat die stap niet ver genoeg
  gaat. Ook dit is [naar mijn mening, IK] veeleer een bewuste politieke keuze die past bij de opstelling van de
  politiek in de afgelopen decennia op het terrein van milieucriminaliteit. Immers, er wordt altijd gesteld dat in
  geval van milieubescherming het primaat bij het bestuur ligt omdat, zo wordt ook nog eens in dit artikel
  77
  
  78
  
  Elbert de Jong & Michael Faure, ‘De autonomie van het civiele recht en
  het strafrecht bij normstelling voor ernstige risico’s voor de fysieke leefomgeving’, NJB 2022, p. 863 e.v.
  Zie bijvoorbeeld I.M. Koopmans, ‘Hoe milieudoelstellingen en hardleersheid van de overheid milieucriminaliteit veroorzaken en in stand houden’,
  Strafblad 2020/3, p. 156-162.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  benadrukt, het bestuur beschikt over expertise en vandaaruit beter in staat is om de afweging tussen de botsende maatschappelijke belangen te maken.
  Al met al twee lezenswaardige artikelen die interessant
  zijn in de context van het proactief handhavend optreden tegen bedreigingen voor de fysieke leefomgeving.
   Dit schijnbare voordeel van het bestuur wordt echter in
  de praktijk allesbehalve waargemaakt, blijkens de diverse rapporten waarover eerder in deze deelkroniek is bericht.79 Dit wordt overigens in het artikel van Faure en
  De Jong ook aangestipt, daar waar ze stilstaan bij de diverse faalfactoren in het reguleringsproces, waarmee
  gedoeld wordt op de situatie dat een bedreiging voor de
  fysieke veiligheid onvoldoende wordt gereguleerd. Genoemd worden onder meer de moeilijke handhaafbaarheid van de regelgeving, de moeizame toegang tot de
  bestuursrechter, de moeizame toegang tot kwalitatief
  goede en beschikbare informatie en de weging van andere belangen zoals economische belangen die vrijwel
  altijd voorrang hebben boven gezondheid en milieu.80
  
  Omkoping
  Verzorgd door mr. dr. E. Sikkema & mr. J. Boonstra
  Rechtspraak
  •
  
  Rb. Amsterdam 13 december 2021, ECLI:NL:RBAMS:
  2021:7250, 7261, 7252, 7264 en 7270
  Deze uitspraken betreffen verschillende ambtenaren
  van de gemeente Amsterdam die zijn veroordeeld voor
  passieve ambtelijke omkopingbetrokkenheid bij fraude
  met gehandicaptenparkeervergunningen. In de eerste
  zaak (ECLI:7250) heeft de verdachte zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van valsheid in geschrifte en
  het gebruik maken van valse en vervalste geschriften
  door het opmaken van gehandicaptenparkeerkaarten en
  diverse formulieren en deze in te voeren in de systemen
  van de gemeente Amsterdam. Hierdoor hebben de gemeente Amsterdam en de uitvoerders van het parkeerbeleid ten onrechte parkeervergunningen voor gehandicapte bewoners afgegeven aan gezonde Amsterdammers
  die op deze wijze (gratis) en overal in heel Amsterdam
  konden parkeren. Daarmee hebben de verdachte en zijn
  mededaders de gemeente, EGIS en Cition (de uitvoerders van het parkeerbeleid) opgelicht. De verdachte
  heeft zich ook schuldig gemaakt aan passieve omkoping
  omdat hij met zijn mededader van een aantal afnemers
  geld heeft aangenomen voor het regelen van de fraudu-
  
  79
  
  80
  
  Zie onder meer het rapport van de Commissie-Van Aartsen voor de versterking van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving
  (VTH), Rapport van de Algemene Rekenkamer, ‘Handhaven in het duister’, van 30 juni 2021, en het rapport ‘De markt de baas’ van het Centrum
  voor Criminaliteitspreventie van 2019.
   Zie bijvoorbeeld het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid inzake de aardbevingen in Groningen, alsook de gemaakte keuzes bij de afhandeling van de Q-koorts in 2007 waarbij de privacy van de geitenhouders belangrijker geacht werd dan de volksgezondheid.
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  259
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  leuze parkeervergunningen. Wat betreft de passieve omkoping in de zin van artikel 363 Sr kan de rechtbank niet
  vaststellen dat de verdachte zelf uit handen van begunstigden geld heeft ontvangen. Gelet op het feit dat de
  verdachte en de medeverdachte de valsheid in geschrifte en de oplichting samen hebben gepleegd en zij daarbij een even belangrijke en cruciale rol hebben vervuld,
  vindt de rechtbank het aannemelijk dat de opbrengsten
  onderling zijn verdeeld. De verdachte en zijn medeverdachte wisten dat deze giften hen werden gedaan om
  hen in hun hoedanigheid als ambtenaar iets te laten
  doen, namelijk ervoor zorgdragen dat vergunningen
  werden uitgegeven aan niet-gehandicapte stadsbewoners die geen recht hadden op een dergelijke vergunning. Daarmee heeft verdachte zich schuldig gemaakt
  aan het medeplegen van passieve ambtelijke omkoping.
  Tegen een aantal medeverdachten wees de rechtbank op
  dezelfde dag eveneens vonnis (ECLI:7261, 7252, 7264 en
  7270).
   •
  
  260
  
  Rb. Amsterdam 10 januari 2022, ECLI:NL:RBAMS:
  2022:57
  Deze uitspraak handelt om de veroordeling voor ambtelijke omkoping en bevat overwegingen over de wetswijziging per 1 januari 2015 en de vereisten voor passieve
  ambtelijke omkoping. De verdachte heeft zich schuldig
  gemaakt aan omkoping door als ambtenaar in een periode van twee jaar giften van ruim € 16.000 aan te nemen
  van een aannemer, welke giften als doel hadden een
  voorkeursbehandeling te krijgen bij het verstrekken van
  stratenmakerswerk bij de gemeente Amsterdam. De verdachte heeft daarmee zijn (informatie)positie als ambtenaar misbruikt om zichzelf te verrijken.
   De rechtbank schetst in het vonnis het juridische kader
  rond passieve ambtelijke omkoping, zoals dat er sinds
  de wetswijziging van 1 januari 2015 uitziet. Voor zover
  de feiten in dit geval gepleegd waren in 2014 is artikel 363 (oud) Sr van toepassing. De rechtbank bespreekt
  vervolgens de vereisten waaraan voldaan moet zijn voor
  een bewezenverklaring wegens passieve ambtelijke omkoping. De rechtbank vindt dat er voldoende bewijs is
  dat de verdachte in de betreffende periode een zodanige
  positie binnen de gemeente had dat hij in staat was om
  de aannemer een voorkeursbehandeling te geven. De
  rechtbank komt tot die conclusie omdat de privérelatie
  tussen de verdachte en de aannemer is verweven met
  hun zakelijke relatie. De rechtbank weegt mee dat de
  verdachte lang voor de gemeente Amsterdam heeft gewerkt in veel verschillende functies, waardoor hij een
  groot netwerk had. Ook was hij in staat om de aannemer
  met dat netwerk in contact te brengen en om hem van
  zakelijke informatie te voorzien die hem in een betere
  positie kon plaatsen ten opzichte van andere aannemers. De rechtbank stelt verder vast dat de verdachte
  binnen een periode van twee jaar giften en beloften
  heeft aangenomen met een totale waarde van ongeveer
  € 16.547. De omvang, aard en frequentie van die giften
  en beloften bevestigen dat deze zijn gedaan met het
  kennelijke doel om een relatie met de verdachte te doen
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  ontstaan of te onderhouden waardoor de aannemer van
  de verdachte een voorkeursbehandeling zou krijgen. Die
  giften en beloften stegen bovendien ruimschoots uit boven hetgeen binnen een gemiddelde vriendschappelijke
  relatie als gebruikelijk mag worden beschouwd. Zij zijn
  van dien aard dat zij geen rechtvaardiging kunnen vinden in de tussen de verdachte en de aannemer bestaande vriendschap. De rechtbank veroordeelt de verdachte
  tot een taakstraf van 180 uur en één maand voorwaardelijke gevangenisstraf.
   Op dezelfde dag doet de rechtbank ook uitspraak in de
  zaken van enkele andere ambtenaren (ECLI:NL:RBAMS:
  2022:55 en 51).
  •
  
  Hof Amsterdam 2 februari 2022, ECLI:NL:GHAMS:
  2022:583
  In deze zaak gaat het om omkoping van een ambtenaar
  door een ambtenaar. De verdachte was als leidinggevend
  fraudespecialist werkzaam bij het Openbaar Ministerie
  en gaf trainingen aan (onder meer) personeel van de Koninklijke Marechaussee op het gebied van financiële recherche. Hij richtte daartoe een training- en adviesbureau op. De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan
  het omkopen van de medeverdachte, een ambtenaar van
  wie hij wist dat deze als teamleider werkzaam was bij de
  marechaussee in een positie waarin hij invloed had op
  de aanbesteding en gunning van trainingen op het gebied van financiële opsporing. De verdachte wist ook dat
  de medeverdachte nevenactiviteiten verrichtte op datzelfde gebied van de financiële opsporing. De verdachte
  heeft de medeverdachte vervolgens gevraagd of hij tegen betaling opleidingen wilde verzorgen voor het training- en adviesbureau van de verdachte. De vergoeding
  voor de werkzaamheden aan de medeverdachte vormt
  volgens het hof een gift in de zin van artikel 177 Sr. Dat
  de verdachte daarvoor reële werkzaamheden heeft verricht, die ook voor de verdachte van enige waarde zullen
  zijn geweest, maakt dat niet anders. Daarbij gold dat hoe
  meer omzet de verdachte zou maken met de opdrachten
  voor de marechaussee, des te meer de medeverdachte
  kon verdienen met zijn nevenactiviteiten. Daarmee
  werd een verband gelegd tussen het ‘gunnen’ van deze
  betalingen enerzijds (de gift) en de inspanningen van de
  medeverdachte om de onderneming van de verdachte
  opdrachten te gunnen anderzijds (de tegenprestatie).
   De verdachte heeft zichzelf daadwerkelijk in een betere
  positie gebracht door de vertrouwelijke informatie die
  hij van de medeverdachte ontving. Het hof vernietigt
  het vonnis van de rechtbank, waarbij de verdachte was
  vrijgesproken van het tenlastegelegde. De verdachte
  wordt veroordeeld tot een geldboete van € 10.000 en een
  taakstraf voor de duur van 120 uur.
  •
  
  Hof Den Haag 24 februari 2022, ECLI:NL:GHDHA:
  2022:424 en 425
  Deze arresten betreffen vrijspraken vanwege het ontbreken van bewijs voor ambtelijke corruptie. Binnen een
  politieke partij was voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 de volgende afspraak gemaakt.
  Wanneer de partij één wethouder zou leveren, dan zou
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  die wethouderspost gaan naar de verdachte. De medeverdachte zou dan fractievoorzitter worden. De partij
  was van oordeel dat de wijze waarop de medeverdachte
  invulling wilde geven aan het fractievoorzitterschap van
  dien aard was, dat hij bovenop de vergoeding die hij als
  raadslid zou ontvangen, een vergoeding van € 1.000 per
  maand uit de partijkas zou ontvangen. Aan deze vergoeding werd geen andere voorwaarde gesteld dan het uitvoeren van de functie van fractievoorzitter.
  Het hof is van oordeel dat het een partij vrijstaat om een
  fractievoorzitter een extra vergoeding toe te kennen
  voor de uitoefening van het fractievoorzitterschap.
  Noch uit het dossier noch uit het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep was gebleken
  dat aan die vergoeding verplichtingen of eisen weren
  gesteld die op enigerlei wijze een onafhankelijk optreden van medeverdachte als fractievoorzitter of gemeenteraadslid zouden kunnen belemmeren of beïnvloeden.
  Daarom is het tenlastegelegde volgens het hof niet wettig en overtuigend bewezen, zodat de beide verdachten
  daarvan behoren te worden vrijgesproken.
   Wetgeving
  •
  Plan tegen corruptie
  De introductie van een gedragscode voor bewindslieden,
  een autoriteit die de gedragscode handhaaft en lobbyregels met boetes. Dat stellen Tweede Kamerleden Omtzigt (onafhankelijk Kamerlid) en Dassen (Volt) voor in
  een initiatiefnota.81 Onder verwijzing naar het oordeel
  van de GRECO uit 2019,82 waaruit bleek dat Nederland te
  weinig deed om corruptie te voorkomen en de conclusie
  vorig jaar83 dat geen van de zestien aanbevelingen zijn
  opgevolgd, schrijven de twee Kamerleden dat op dit moment de integriteitsregels tekortschieten.
  •
  Wet bescherming klokkenluiders
  Omtzigt heeft in diezelfde periode ook een initiatiefnota84 ingediend ter verbetering van het wetsvoorstel van
  de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk). Wat hem betreft bood het voorliggende wetsvoorstel onvoldoende
  veiligheid voor toekomstige melders. Het doel van deze
  initiatiefnota is tweeledig: enerzijds zorgen dat misstanden eerder aan het licht komen en anderzijds een
  meer effectieve bescherming van de melders en sanctionering van organisaties die melders toch benadelen.
  De bredere onvrede met het voorstel voor de Wbk was
  ook aanleiding voor een commissiedebat met minister
  Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 21 april 2022. Gezien de lopende infractieprocedure is er een tweede nota van wijziging85 gekomen in
  plaats van een geheel nieuw wetsvoorstel. Deze nota is
  op 30 juni 2022 aan de Tweede Kamer aangeboden. Op
  datzelfde moment is ook de doorlopende tekst van de
  81
  82
  83
  84
  85
  
  Kamerstukken II 2021/22, 36101, nr. 2.
  GRECO Evaluation report Netherlands Fifth Evaluation Round.
  GRECO Netherlands – Publication of 5th Round Compliance Report.
  Kamerstukken II 2021/22, 36079, nr. 2.
  Kamerstukken II 2021/22, 35851, nr. 12.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008004008
  
  Wbk beschikbaar gesteld en in de begeleidende brief bij
  de tweede nota van wijziging is ook uitgebreid gereageerd op de initiatiefnota van Omtzigt, waarvan overigens maar weinig punten worden overgenomen in de
  nota. Wat wordt er onder meer gewijzigd met de tweede
  nota?
  – Er wordt gewerkt met één term: misstand. Het begrip EU-inbreuk is in deze definitie opgenomen.
  Schending of een gevaar van schending van interne
  regels van de werkgever waarbij het maatschappelijke belang in het geding is, valt nu ook onder een
  misstand.
  – Werkgevers die geen verplichting hebben tot het instellen van een OR of een personeelsvertegenwoordiging moeten instemming krijgen van meer dan de
  helft van de personeelsleden.
  – Een melder mag via een vertrouwenspersoon of een
  advocaat melden bij het Huis zodat de identiteit
  niet bekend wordt gemaakt bij het Huis.
  – Functionarissen die optreden als onafhankelijk
  meldpunt dan wel onderzoekers worden ook beschermd tegen benadeling.
  De minister heeft over een aantal punten aangegeven
  nog verder onderzoek te willen doen. Op een later moment wordt om die reden nog teruggekomen op onderwerpen als de realisatie van een fonds voor juridische en
  psychosociale ondersteuning, de uitbreiding van het benadelingsverbod voor familieleden buiten het werkgerelateerde verband, anoniem melden en uitsluiting van
  aanbestedingen van werkgevers die de Wbk niet naleven.86
  In september 2022 wordt een technische briefing door
  het ministerie van BZK ingepland. Na ontvangst van het
  advies van de Raad van State, de juridische wetenschapstoets en het overzicht hoe andere Europese landen de
  Klokkenluidersrichtlijn implementeren of hebben geïmplementeerd, wordt een rondetafelgesprek ingepland
  met stakeholders. Op 15 september 2022 is de volgende
  procedurevergadering van de commissie ingepland.
   •
  
  Advies Afdeling over verplicht stellen
  vertrouwenspersoon
  In oktober 2020 is het wetsvoorstel tot wijziging van de
  Arbeidsomstandighedenwet in verband met het verplicht stellen van een vertrouwenspersoon87 bij de
  Tweede Kamer ingediend. Het wetsvoorstel beoogt een
  wettelijk recht op toegang tot een vertrouwenspersoon
  in te voeren en de positie van de vertrouwenspersoon in
  de organisatie te versterken. De Afdeling advisering van
  de Raad van State heeft in december 2020 advies88 uitgebracht over dit initiatiefwetsvoorstel. Dit advies is op
  26 januari 2022 openbaar geworden. De Afdeling advisering onderschrijft het belang van het tegengaan van ongewenste omgangsvormen en psychosociale arbeidsbe-
  
  86
  87
  88
  
  Kamerbrief bij 2e nota van wijziging wetsvoorstel implementatie EU-klokkenluidersrichtlijn.
  Kamerstukken II 2020/21, 35592, nr. 2.
  Kamerstukken II 2020/21, 35592, nr. 5.
  TBS&H 2022 | nr. 4
  
  261
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  lasting op de werkvloer. Inzetten van een vertrouwenspersoon kan hieraan bijdragen. Het is volgens de
  Afdeling echter in eerste instantie aan de sociale partners om te bepalen welke middelen zij geschikt vinden
  om in te zetten tegen psychosociale arbeidsbelasting, en
  hier eventueel afspraken over te maken in cao’s en arbocatalogi. Bovendien is de aanstelling van een vertrouwenspersoon niet voor alle typen organisaties een
  noodzakelijk middel. Dit geldt in het bijzonder voor een
  deel van het midden- en kleinbedrijf. Een wettelijke verplichting voor het gebruik van dit instrument is daarom
  niet geschikt. Temeer omdat het uitgangspunt van de
  Arbowet is om doelen voor te schrijven en niet de middelen om deze te bereiken.
   •
  
  262
  
  Naar een mondiale EU-strategie voor corruptiebestrijding
  In een aanbeveling89 die op 17 februari 2022 is aangenomen90 richt het Europees Parlement verscheidene aanbevelingen tot de Raad en de Vicevoorzitter van de
  Commissie / Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor
  buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende
  corruptie en mensenrechten. De EP-leden pleiten onder
  meer voor een alomvattende EU-strategie voor corruptiebestrijding. Deze moet een op de mensenrechten gebaseerde aanpak van corruptiebestrijding omvatten,
  waarbij de slachtoffers van corruptie centraal staan en
  corruptiebestrijding een centrale plaats inneemt in het
  EU-beleid ter bevordering van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat in de wereld.
  Bijzondere wetgeving
  Verzorgd door mr. dr. drs. B. van de Vorm
  Drank- en Horecawet91
  De Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het
  openbaar bestuur (Wet Bibob) staat in 2022 weer volop
  in de belangstelling. De belangrijkste gebeurtenis is dat
  in 2022 de Wijziging van de Wet Bibob in verband met
  informatiedeling tussen bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak en enige overige wijzigingen, door de Eerste Kamer is aangenomen.92 De wijzigingen maken onderdeel uit van het offensief tegen
  ondermijnende criminaliteit. Specifiek wordt met deze
  wijziging een verruiming geregeld van de bevoegdheden
  tot informatiedeling tussen het Landelijk Bureau Bibob
  en bestuursorganen, en tussen bestuursorganen onderling, en de reikwijdte van de Wet Bibob met het
  toestemmingsvereiste bij vervreemding van een opstal-
  
  89
  
  90
  91
  92
  
  Aanbeveling van het Europees Parlement van 17 februari 2022 aan de
  Raad en de Vicevoorzitter van de Commissie / Hoge Vertegenwoordiger
  van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over corruptie
  en mensenrechten (2021/2066 (INI)).
  De aangenomen tekst is te raadplegen via: www.europarl.europa.eu/doceo/
  document/TA-9-2022-0042_NL.html.
  De naam van de Drank- en Horecawet is per 1 juli 2021 gewijzigd in Alcoholwet (Stb. 2021, 26).
  Stb. 2022, 304.
   TBS&H 2022 | nr. 4
  
  recht en met bepaalde omgevingsvergunningen. Daarnaast worden de eigen onderzoeksbevoegdheden van
  bestuursorganen inzake fiscale gegevens verduidelijkt.
  Het wordt erg interessant hoe deze wijziging zijn neerslag zal gaan vinden in de dagelijkse praktijk van de Wet
  Bibob.
  In de eerste helft van 2022 zijn ten aanzien van de
  toepassing van de Wet Bibob relatief veel zaken bij de
  Afdeling gekomen die betrekking hebben op het omgevingsrecht.93 Een zaak die vermeldenswaardig is, is de
  volgende: de appellant exploiteert sinds 1994 een bedrijf in Beverwijk. Voor het laatst op 17 december 2018
  heeft de burgemeester hem daarvoor een exploitatievergunning en een gedoogverklaring verleend. Bij besluit
  van 16 oktober 2019 is aan het aanhangsel bij de vergunning een nieuwe leidinggevende toegevoegd. Op
  grond van de adviezen van het Landelijk Bureau Bibob
  heeft de burgemeester zich op het standpunt gesteld dat
  ernstig gevaar bestaat dat de exploitatievergunning
  mede zal worden gebruikt om uit strafbare feiten verkregen of te verkrijgen op geld waardeerbare voordelen
  te benutten en om strafbare feiten te plegen in de zin
  van artikel 3 lid 1, aanhef en onder a en b, Wet Bibob.
   Met toepassing van deze bepaling heeft de burgemeester de exploitatievergunning ingetrokken. Hij heeft de
  vergunning ook ingetrokken omdat de appellant volgens hem niet meer voldoet aan het vereiste dat hij niet
  in enig opzicht van slecht levensgedrag mag zijn en omdat intrekking noodzakelijk is in het belang van de
  openbare orde (artikel 1:6, aanhef en onder b, juncto
  artikel 2:28 lid 3 en artikel 1:8 lid 1, aanhef en onder a,
  APV). De burgemeester heeft ook aanleiding gezien om
  de gedoogverklaring in te trekken. In hoger beroep heeft
  de burgemeester de Afdeling wegens het bestaan van
  gewichtige redenen verzocht te bepalen dat alleen de
  Afdeling van de integrale versies van bepaalde documenten kennis zal nemen. De Afdeling achtte het verzoek tot beperkte kennisneming gerechtvaardigd, omdat in casu het belang van de persoonlijke levenssfeer
  van de derden in dit geval zwaarder weegt dan het belang van de appellant om kennis te kunnen nemen van
  die gegevens met inachtneming van het verdedigingsbeginsel.94
  In een andere zaak is door de burgemeester van Loon op
  Zand de aanvraag van de appellant om een vergunning
  in het kader van de Drank- en Horecawet afgewezen. De
  appellant had op 2 juli 2020 een aanvraag gedaan voor
  deze vergunning voor de exploitatie van zijn bedrijf in
  Kaatsheuvel. Bij besluit van 11 augustus 2020 heeft de
  burgemeester de aanvraag afgewezen, omdat de appellant volgens de burgemeester niet aan de eis voldoet dat
  hij als leidinggevende van een horecabedrijf niet in enig
  opzicht van slecht levensgedrag is. Daaraan heeft de
  93
  
  94
  
  Zie bijvoorbeeld ABRvS 13 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1081, JOM
  2022/154. Interessant zijn ook de zaken ‘Laarbeek’: ABRvS 9 maart 2022,
  ECLI:NL:RVS:2022:695, Gst. 2022/48, m.nt. Van der Vorm; ABRvS 2 juni 2022,
  ECLI:NL:RVS:2022:1533.
  ABRvS 23 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:820.
  