text: In het laatste geval bijvoorbeeld, strekt het Indonesisch staatsburgerschap door een
  weduwe verkregen zich ook uit tot haar kinderen, voor zover deze aan de gestelde
  voorwaarden voldoen, een mogelijkheid niet door artikel 4 geboden. Ook werd naar
  voren gebracht, dat aan reeds verkregen rechten niet zou worden getornd en dat artikel
  4 slechts voor "newcomers" is bestemd; dit wil zeggen dat van de door artikel 4
  geboden gelegenheid slechts gebruik kan worden gemaakt door daarvoor in aanmerking
  komende personen, na" de inwerkingtreding van de Wet no. 62 van het jaar 1958 op 1
  augustus 1 9 5 8 . ' "
  Bij nadere beschouwing van het in artikel 4 lid 1 van de Wet bepaalde, kan in eerste
  instantie worden gewezen op hetgeen hieromtrent in de Memorie van Toelichting van
  de onderhavige Wet naar de letter is bepaald. Hierin is gesteld, dat een Staat die
  personen die van buiten komen toestaat zich in zijn gebied te vestigen, "vanzelfsprekend" op een gegeven ogenblik afstammelingen van die personen tot de kring van zijn
  staatsburgers zal toelaten. In hoeverre en op welke wijze het "ius soli" op personen, die
  niet staatloos zijn zal worden toegepast, hangt af van de in de desbetreffende landen
  heersende situatie en de geldende wettelijke regelingen, hetgeen ook voor Indonesië
  opgaat. Voorts is aangegeven, aan welke personen deze mogelijkheid krachtens deze
  Wet wordt verleend, met name aan hen, geboren uit een ingezetene van het land of aan
  personen, die later ingezetene worden, onder voorbehoud dat deze personen geen
  bipatride mogen worden.
   In aansluiting op het bovenstaande kan de vraag worden gesteld, hoe artikel 4 lid 1,
  vide de in de aanvang van deze paragraaf onder 1 en 2 opgenomen criteria dient te
  worden geïnterpreteerd. Naar de letter van de wet, komen voor deze mogelijkheid in
  aanmerking "in Indonesië geboren en woonplaats hebbende buitenlanders, wier vader
  of moeder óók in Indonesië is geboren en ingezetene van genoemd land is". Uit deze
  omschrijving kan worden geconcludeerd, dat het hier om de derde generatie van in
  Indonesië gevestigde buitenlanders gaat, zoals uit de Memorie van Toelichting van de
  Regeringsverordening no. 67 van het jaar 1958 - ter uitvoering van de Wet no. 62 van
  het jaar 1958 afgekondigd - blijkt.'** Hierin wordt met name aangeknoopt bij het in
  artikel V van de Overgangsbepalingen van de Wet no. 62 van het jaar 1958 bepaalde.
  652. Zie hiervoor § 5.3.2 van Hoofdstuk 3.
  6 5 3 . Algemene Beschouwingen, Hoofdstuk I van 4-6-1958, RS p.41 inzake de behandeling van het
  ontwerp betreffende het Indonesisch staatsburgerschap in de Volksvertegenwoordiging.
  654. De Memorie van Toelichting op de onderhavige Regenngsverordening is opgenomen in Aanvullend
  Staatsblad no. 1685.
   202
  
  Ter toelichting diene, dat artikel 4 - met enige wijzigingen - door middel van voornoemd artikel V van toepassing is verklaard op kinderen, waarvan de ouders in het
  kader van de Toescheidingsovereenkomst in de periode van 27 december 1949 tot 27
  december 1951 het automatisch verkregen Indonesisch staatsburgerschap hebben
  verworpen."' Het gaat hier voornamelijk om de groep van de, onder de voormalige
  categorie van Vreemde Oosterlingen vallende Chinezen."* In de Memorie van Toelichting van de Regeringsverordening no. 67 van het jaar 1958 is met name naar voren
  gebracht, dat artikel V van de Overgangsbepalingen, dient te worden aangemerkt als
  een "versoepeling" van het in artikel 4 van de Wet bepaalde, zonder daarbij de principes als vervat, in zowel dit artikel als in de Wet in haar algemeenheid, te veronachtzamen. Hiermede wordt beoogd te zeggen, dat deze versoepeling voornamelijk terecht
  wordt geacht, voor wat betreft de in artikel 4 gestelde eis van afstamming in tweede
  graad (kleinkind); deze eis is met name in de toepassing van artikel V van de Overgangsbepalingen afgezwakt tot afstamming in de eerste graad (kind) van een vader c.q.
  moeder die het staatsburgerschap van het kind in kwestie destijds verworpen heeft.
  Van de door artikel 4 van de Wet geboden gelegenheid kan eerst door kleinkinderen van
  buitenlanders gebruik worden gemaakt, voor zover zij aan de gestelde voorwaarden, als
  hiervoor onder 1 tot en met 4 genoemd, voldoen. Met betrekking tot de vraag, waarom
  eerst kleinkinderen van de door artikel 4 geboden gelegenheid gebruik kunnen maken,
  werd van regeringswege naar voren gebracht, dat afstammelingen in de eerste graad
  (kinderen) niet "rijp" genoeg worden geacht om voor verkrijging van het Indonesisch
  staatsburgerschap in aanmerking te komen.
   •
  Ook aan de eis als genoemd onder 3 van deze paragraaf zal niet altijd zonder problemen
  kunnen worden voldaan. Dit is met name het geval als volgens het recht van het land
  van oorsprong, de staatsburgers van het land in kwestie de nationaliteit daarvan blijven
  behouden waar zij zich ook bevinden en derhalve sprake is van een "allégeance perpétuelle" tussen bedoeld land en zijn burgers.'" Maken de wettelijke bepalingen van
  het land van oorsprong het voor een als hierbedoelde persoon niet mogelijk om zijn
  oorspronkelijke nationaliteit prijs te geven en wordt tussen Indonesië en het desbetreffende land géén overeenkomst ter afwikkeling van het dubbel staatsburgerschap gesloten, dan loopt de persoon in kwestie kans bipatride te worden met als consequentie, dat
  hij van de door artikel 4 geboden gelegenheid géén gebruik zal kunnen maken.
  Het hierbedoelde verzoek dient binnen de termijn van één jaar na het bereiken van de
  leeftijd van 18 jaar, te worden gericht aan de Minister van Justitie, door tussenkomst
  van de "Pengadilan Negeri" van de woonplaats van betrokkene.
  655. Zie hiervoor § 5.3.2 v«n Hoofdstuk 3.
  656. De kwestie van de onderverdeling van de ingezetenen van Indonesië is aan de orde gekomen in § 2
  van Hoofdstuk 3.
  657. Wat betreft Chinezen, heeft dit indertijd aanleiding gegeven tot het sluiten van de Overeenkomst
  inzake het Probleem van de Bipatridie tussen de Regering van de Republiek Indonesië en de Chinese
  Volksrepubliek, het onderwerp van § 3 van Hoofdstuk 4.
   203
  
  Met betrekking tot de hierboven genoemde mogelijkheden om het Indonesisch staatsburgerschap door geprivilegieerde naturalisatie middels een daartoe strekkend verzoek,
  zoals opgenomen in de artikelen 3 en 4 van de Wet te verkrijgen, zij er volledigheidshalve op gewezen, dat dit verzoek niet door een gehuwde vrouw mag worden ingediend, dit krachtens artikel 10 lid 1 van de Wet. Aan deze bepaling ligt het principe ten
  grondslag, dat beide echtgenoten zoveel mogelijk hetzelfde staatsburgerschap dienen te
  bezitten. De Wet no. 62 van het jaar 1958 handhaaft in principe het beginsel der
  eenheid van nationaliteit.
  Met het Rondschrijven van de Minister van Justitie van 12 augustus 1970, zijn aanvullende voorwaarden gesteld, waaraan voor het gebruikmaken van de door dit artikel
  geboden mogelijkheid dient te worden voldaan."' Zoals reeds opgemerkt, dient de
  persoon in kwestie middels een akte te bewijzen dat hij in Indonesië geboren en aldaar
  woonplaats heeft, de desbetreffende ouder - vader of moeder - ingezetene van Indonesië
  is en dat hij buitenlander is. Wordt in de Wet van het "hebben van woonplaats" (in het
  Indonesisch "bertempat tinggal") in Indonesië gesproken, blijkens het Rondschrijven van
  de Minister van Justitie van 19 februari 1972 dient deze omschrijving te worden
  opgevat in de zin van de immigratiebepalingen, te bewijzen middels een vestigingsvergunning of een bewijs van registratie uitgegeven door het Directoraat-Generaal c.q.
   Kantoor van de Immigratiedienst. Ook het ingezetenschap van de vader c.q. moeder
  dient te worden bewezen aan de hand van de immigratiebepalingen en eveneens middels
  een als hiervoor genoemd bewijsstuk te worden gestaafd.'" Is de desbetreffende
  ouder reeds Indonesisch staatsburger, dan kan het bewijs van het bezit van dit staatsburgerschap als zodanig dienst doen. " ° Hierbij dient in gedachten te worden gehouden,
  dat het hier meerderjarige personen betreft - die derhalve niet de staat van de betrokken
  ouder volgen - die van de door artikel 4 geopende mogelijkheid tot verkrijging van het
  Indonesisch staatsburgerschap gebruik wensen te maken. Hiernaast zijn nog voorwaarden gesteld inzake de kennis van de Indonesische taal en geschiedenis en overlegging
  van een bewijs van goed gedrag. **'
  Het feit, dat de hierbedoelde personen door verschillende factoren zoals het niet
  beschikken over de nodige papieren, en de zwaardere, voorheen niet gestelde vereisten,
  niet altijd op eenvoudige wijze aan de gestelde voorwaarden kunnen voldoen, heeft tot
  consequentie dat gebruikmaking van de door artikel 4 geboden mogelijkheid op de
  nodige moeilijkheden kan stuiten! "*
  
  658. Het betreft hier het Ministeriële Rondschrijven no. D.T.A./152/7 van 12 augustus 1970.
  659. In herinnering moge worden gebracht, dat inmiddels tot de afkondiging van een nieuwe Immigratiewet, te weten de Wet no. 9 van het jaar 1992 is overgegaan.
  660. Het betreft hier het Rondschrijven van de Minister van Justitie no. JHB.3/4/71 van 19 februari
  1972. Bij deze gelegenheid is verklaard dat een persoonsbewijs fkartu penduduk") niet als zodanig
  dienst kan doen.
  661. Ook hier was voorheen een verklaring op de politieke betrouwbaarheid van betrokkene betrekking
  hebbende verplicht gesteld.
   662. De voorwaarden van het hebben van kennis van de Indonesische taal en geschiedenis zijn eerst op
  een later tijdstip • hetgeen ook geldt voor artikel 3 - komen te gelden. - - •;.-
  
  204
  
  Hoe nu dient de nationaliteitsverkrijging ex artikel 4 te worden opgevat? Ook hier geldt
  de regel, dat het daartoe ingediende verzoek door de daartoe competente autoriteit kan
  worden ingewilligd of kan worden afgewezen! In het eerste geval heeft verlening van
  het staatsburgerschap van overheidswege plaats. Met verwijzing naar hetgeen in het
  kader van de behandeling van artikel 3 reeds werd opgemerkt, ben ik van mening, dat
  ook hier van een geprivilegieerde naturalisatie kan worden gesproken. Alhoewel
  toegegeven dient te worden, dat de krachtens artikel 4 gestelde geboorte- en vestigingseisen aanmerkelijk zwaarder zijn dan de op deze aangelegenheid betrekking hebbende
  voorwaarden in het kader van de gewone naturalisatieprocedure ex artikel 5 vastgesteld - hierop zal nader worden teruggekomen - kan ook deze nationaliteitsverkrijging
  worden getypeerd als geprivilegieerde naturalisatie. Dit vindt hierin zijn reden dat
  betrokkenen van de overige, in artikel 5 gestelde vereisten zijn vrijgesteld en bovendien
  krachtens artikel 4 een lagere leeftijdsgrens is aangelegd dan in artikel 5 het geval is.
  Voor de goede orde zij voorts opgemerkt, dat Bujung Datuk Intan Sati ook in dit geval
  het standpunt huldigt - evenals met betrekking tot de in artikel 3 omschreven mogelijkheid tot nationaliteitsverkrijging - dat indien het accent wordt gelegd op de aard van het
  desbetreffende verzoek, dat niet verplicht dient te worden ingewilligd, hier van vereenvoudigde naturalisatie kan worden gesproken."' Hecker spreekt daarentegen ook in
  dit geval van "Einbürgerung in befristeten Sonderfallen". "* Ik ben niettemin van mening, dat de omschrijving "geprivilegieerde naturalisatie" hier beter op zijn plaats is.
   5.3. Artikel V der Overgangsbepalingen van de Wet
  
  • •
  
  In het bovenstaande werd reeds opgemerkt, dat de bepalingen, als opgenomen in artikel
  4 van de Wet no. 62 van het jaar 1958 - met enige wijzigingen - krachtens artikel V
  van de Overgangsbepalingen van deze Wet, van toepassing zijn verklaard op kinderen,
  waarvan de ouders in het kader van de Toescheidingsovereenkomst, het automatisch
  verkregen Indonesisch staatsburgerschap hebben verworpen.
  ,
  Bedoelde kinderen deelden in deze verwerping, vanwege het feit dat zij op het beslissende tijdstip - in casu 27 december 1949 - nog niet meerderjarig waren en derhalve
  niet in de gelegenheid waren, zélf hun staatsburgerschap te bepalen, met als gevolg dat
  zij de status van buitenlander verkregen."'
  Het hierboven aangehaalde artikel beoogt bedoelde kinderen alsnog in de gelegenheid
  te stellen om het Indonesisch staatsburgerschap te verkrijgen op de in artikel 4 omschreven wijze, waarbij door de wetgever met betrekking tot de in genoemd artikel 4 lid 1
  en 2 gestelde voorwaarden, een "versoepeling" is doorgevoerd. Zoals reeds opgemerkt,
  is van regeringswege naar voren gebracht dat het in artikel 4 gestelde beoogt een
  
  663. Bujung Datuk Intan Sati, Beberapa hal, Himpunan, p.356.
  664. Hecker, Das Staatsangehörigkeitsrecht. p.57.
  665. Zie voor de Toescheidingsovereenkomst § 5.3.2 van Hoofdstuk 3. Naar Soedarman Ganda Soebrala
  naar voren brengt, dient de status van de betrokken persoon aan de hand van bewijzen Ie worden
  gestaafd, in casu dat verwerping van het Indonesisch staatsburgerschap van de betrokken persoon
  heeft plaatsgevonden. Zie Soedarman Ganda Soebrala, Pengadilan Negeri, p. 129.
  205
  
  regeling te treffen voor "newcomers" en dit artikel zeker niet is bedoeld om aan reeds in het kader van de Toescheidingsovereenkomst - verkregen rechten te tornen. Dit is
  ook door de Regering bij de behandeling van het desbetreffende ontwerp in de Volksvertegenwoordiging benadrukt.
   Anders is het daarentegen gesteld met het in artikel V van de Overgangsbepalingen
  bepaalde, aangezien dit artikel in het leven is geroepen met het doel een voorziening
  te treffen voor personen als hiervoor genoemd.
  Ter beantwoording van de vraag, wat de hiervoor genoemde "versoepeling" van de bij
  artikel 4 der Wet gestelde voorwaarden nu eigenlijk inhoudt, moge voor een goed
  begrip hieronder het onderhavige artikel V van de Overgangsbepalingen worden
  geciteerd:.
  "Onder afwijking van de bepalingen van artikel 4 lid 1 en 2, worden kinderen, waarvan
  het Indonesisch staatsburgerschap door de ouders tussen 27 december 1949 en 27
  december 1951 is verworpen, in de gelegenheid gesteld om gedurende de termijn van
  één jaar na inwerkingtreding van deze Wet, een verzoek aan de Minister van Justitie,
  door tussenkomst van de "Pengadilan Negert" van hun woonplaats te richten, ter
  verkrijging van het Indonesisch staatsburgerschap, indien zij de leeftijd van 28 jaar nog
  niet hebben bereikt, onder aantekening dat voor het overige, artikel 4 lid 3 en 4
  geldt". «•
  In hoeverre kan nu van het in artikel 4 lid 1 en 2 bepaalde worden afgeweken? Zoals
  in het voorafgaande medegedeeld, zijn in het eerste lid van dit artikel de voorwaarden
  als in de aanvang van § 4.2 onder 1 tot en met 3 genoemd, opgenomen. In het kader
  van de behandeling van artikel 4 werd reeds gewezen op de "versoepeling" van de
  eisen, zoals vastgesteld in artikel 4 voornoemd, die hierop neerkomt dat de voor de
  toepassing van artikel 4 gestelde eis van afstamming in de tweede graad (kleinkind), in
  het kader van de implementatie van artikel V is afgezwakt tot afstamming in de eerste
  graad (kind).
   Houdt nu het feit, dat de ter vermijding van het optreden van een eventueel dubbel
  staatsburgerschap opgenomen bepaling - als hiervoor onder 3 vermeld - onder artikel
  4 lid 1 valt in, dat voor de toepassing van artikel V ook van déze eis kan worden
  afgeweken? Dit blijkt niet in de bedoeling van de Indonesische wetgever te hebben
  gelegen, gezien het streven van de Overheid om het ontstaan van een dubbel staatsburgerschap zoveel mogelijk te voorkomen! **"
  Het hierop gericht beleid vormde voor de zogenaamde Vreemde Oosterlingen van
  Chinese afkomst een moeilijk te boven te komen hinderpaal, omdat een verklaring van
  
  666. De tekst van het onderhavige artikel V der Overgangsbepalingen, is uiteraard in het Indonesisch
  gesteld.
  667. Ook door Soedarman Ganda Soehrata, Pengadilan Negen, p. 129 wordt uitdrukkelijk erop gewezen,
  dat geen mogelijkheid tot het ontslaan van bipatndie aanwezig dienl te zijn.
  -
  
  afstand van deze nationaliteit zeer moeilijk te verkrijgen was. Ook het feit, dat tussen
  de Indonesische regering en die der Chinese Volksrepubliek indertijd een Overeenkomst
  ter afwikkeling van de bepatridie was gesloten bood ter zake geen uitkomst, aangezien
  genoemde Overeenkomst eerst op 20 januari 1960 in werking is getreden, terwijl de
  Wet no. 62 van het jaar 1958 daarentegen op 1 augustus 1958 van kracht is geworden.
  Hierbij komt nog, dat de Wet no. 2 van 1958 waarbij de Overeenkomst met de Volksrepubliek werd goedgekeurd en alle uitvoeringsregelingen daarvan, met ingang van 10
  april 1969 niet langer door Indonesië van kracht zijn verklaard. ***
  Door de Chinese Volksrepubliek is in het jaar 1980 echter een nieuwe nationaliteitswet
  aangenomen, die aan de hierboven geschetste moeilijkheden tegemoet kan komen. Dit
  zal in § 6.8 ter sprake komen, bij de behandeling van de mogelijkheid tot het verkrijgen
  van het Indonesisch staatsburgerschap middels - gewone - naturalisatie.
   Ook de gestelde eis die op de termijn van één jaar gerekend vanaf 1 augustus 1958
  betrekking heeft - die een afwijking vormt van het in artikel 4 lid 2 bepaalde - stuitte
  in de implementatie van artikel V op moeilijkheden. Dit vond zijn oorzaak hierin, dat
  van de door dit artikel geboden gelegenheid om middels een verzoek aan de Minister
  van Justitie gericht - door tussenkomst van de "Pengadilan Negen" - het Indonesisch
  staatsburgerschap te verkrijgen, slechts mogelijk was voor personen beneden de 28 jaar.
  In dit verband kan worden verwezen naar hetgeen in de Memorie van Toelichting van
  de Regeringsverordening no. 67 van het jaar 1958 omtrent deze aangelegenheid is
  uiteengezet. In casu konden slechts de navolgende personen van de hierbedoelde
  mogelijkheid gebruik maken, met name:
  1. zij waarvan het Indonesisch staatsburgerschap door de ouders was verworpen
  omdat de kinderen in kwestie op 27 december 1949 nog geen achttien jaar waren
  of met andere woorden, kinderen die geboren zijn op 17 december 1931 of daarna.
   Dit houdt in, dat zij op 1 augustus 1959, niet ouder mochten zijn dan zevenentwintig jaar en vier maanden of op 1 augustus 1958, zesentwintig jaar en vier maanden;
  2. zij die tussen 1 augustus 1958 en 1 augustus 1959 - het tijdstip dat bedoelde
  gelegenheid afliep - de leeftijd van achttien jaar bereikten, met andere woorden,
  zij die geboren zijn vóór 1 augustus 1941. Deze leeftijd werd benadrukt, omdat
  eerst met het bereikt hebben van deze leeftijd, de belanghebbende persoon volgens
  het in de Wet neergelegde principe werd geacht voldoende inzicht te bezitten om
  zélf zijn staatsburgerschap te kunnen bepalen. **
  Men kan zich afvragen, welke zin het opnemen van voornoemd artikel V van de
  Overgangsbepalingen in feite had, gezien de hiervoor genoemde beperkingen met
  betrekking tot de gestelde leeftijdsgrens. Dit had tot gevolg, dat slechts weinig personen
  
  668. Zie hiervoor § 3.4 van Hoofdstuk 4.
  669. Ook Soedarman Ganda Soebrata, Pengadilan Negen, p. 130 wijst op de in de Memorie van
  Toelichting van de Regeringsverordening no. 67 van 1958 opgenomen interpretatie inzake de
  aangelegde leeftijdsgrens. Hiernaast dienen betrokkenen te bewijzen dat zij in Indonesië woonplaats
  hebben.
  207
  
  van de door artikel V geboden gelegenheid om het Indonesisch staatsburgerschap te
  verkrijgen, gebruik konden maken. Helaas beschik ik niet over gegevens omtrent deze
  aangelegenheid uit de praktijk.
  Ook het feit, dat de hierbedoelde mogelijkheid tot het verkrijgen van het Indonesisch
  staatsburgerschap door geprivilegieerde naturalisatie in de vorm van een daarop gericht
  verzoek diende te worden gedaan - waardoor het van de desbetreffende autoriteit afhing
  of al dan niet tot inwilliging daarvan werd overgegaan - en niet middels een optieverklaring kon plaatsvinden, werd niet altijd als een billijkheid ervaren. De hier behandelde
  aangelegenheid is thans uiteraard niet meer opportuun.
   § 6 ver/r/T/^i'n^ t/oor gewone nflfurü//.sörie
  De Wet no. 62 van het jaar 1958 opent de mogelijkheid om het Indonesisch staatsburgerschap door - gewone - naturalisatie te verkrijgen, krachtens een daarop betrekking
  hebbend besluit van de Minister van Justitie. Het betreft hier een wijze van nationaliteitsverkrijging, waarbij aan personen die aan de gestelde eisen voldoen, door een
  overheidsorgaan op eigen verzoek - vooropgesteld dat daarop goedgunstig wordt
  beschikt - de nationaliteit wordt verleend. Anders dan in het geval van - zuivere - optie,
  werkt de desbetreffende beschikking van het overheidsorgaan constitutief. *™ Ik
  spreekt hier van "gewone" naturalisatie, omdat - zoals reeds opgemerkt - onderscheid
  kan worden gemaakt tussen de gewone, uitzonderings-, vereenvoudigde (of verlichte)
  en geprivilegieerde naturalisatie. Ook in de Wet no. 62 van 1958 kan dit onderscheid
  worden gemaakt. Zo is bij de behandeling van de artikelen 3 en 4 de geprivilegieerde
  naturalisatie reeds aan de orde gekomen. Naast de gewone naturalisatie onderscheidt de
  Wet de uitzonderingsnaturalisatie, waarover artikel 6 van de Wet - hierna te behandelen - gaat. Dat in de onderhavige Wet ook vereenvoudigde naturalisatie wordt onderscheiden, zal blijken uit de in § 9 gegeven uiteenzetting.
  Zoals in § 1.3.3.3 van Hoofdstuk 2 naar voren gebracht, wordt het expatriatierecht vaak
  als een fundamenteel menselijk recht voorgesteld. Ook in artikel 15 lid 2 van de
  Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is gesteld, dat aan niemand het
  recht mag worden ontzegd van nationaliteit te veranderen. Van een "allégeance perpétuelle" is immers geen sprake meer, al kan het recht van expatriate aan bepaalde voorwaarden zijn verbonden. *"
  Artikel 5 van de Wet geeft aan, aan welke voorwaarden dient te worden voldaan om
  een hierop gericht verzoek te kunnen indienen, als volgt:
  a.
   betrokkene dient de leeftijd van eenentwintig jaar te hebben bereikt;
  
  •*> •
  
  670. Zie Tratnik, Het Nationaliteitsrecht, p.27.
  671. Zie hiervoor het in § 1.3.3.3 van Hoofdstuk 2 uiteengezette, waarin uitvoerig op de onderhavige
  aangelegenheid is ingegaan.
  208
  
  b. hij dient in het gebied van de Republiek Indonesië te zijn geboren of op het
  moment van indiening van het verzoek in genoemd gebied tenminste gedurende een
  periode van de laatste vijfjaar ononderbroken of gedurende een periode van, over
  het geheel genomen, tien jaar onderbroken woonplaats te hebben;
  c. indien hij gehuwd is, toestemming te hebben verkregen van zijn echtgenote c.q.
  echtgenoten;
  d. hij dient de Indonesische taal voldoende te beheersen, enige kennis te bezitten van
  de Indonesische geschiedenis, en nooit te zijn veroordeeld vanwege een misdrijf
  dat de Republiek Indonesië nadeel heeft berokkend;
  e. betrokkene dient zich in gezonde, geestelijke en lichamelijke conditie te bevinden;
  f. hij dient aan 's landskas een som te hebben betaald, waarvan de grootte zal worden
  bepaald door de Belastingdienst van zijn woonplaats, op basis van zijn reëel
  maandelijks inkomen; dit bedrag mag genoemd inkomen niet te boven gaan;
  g. betrokkene dient over een vaste bron van inkomen te beschikken;
  h. hij dient geen nationaliteit te bezitten of zijn nationaliteit te verliezen indien hij het
  Indonesisch staatsburgerschap verkrijgt of een verklaring in te sluiten, afstand te
  doen van die andere nationaliteit volgens de wettelijke bepalingen van het land van
  oorsprong dan wel volgens de overeenkomst ter afwikkeling van het dubbel
  staatsburgerschap tussen de Republiek Indonesië en het desbetreffende land gesloten.
   . , . . " : : • .;,.,••;•:, i •• " .-• ."
  Het betreft hier de voorwaarden, waaraan dient te worden voldaan om een verzoek tot
  naturalisatie als in artikel 5 van de onderhavige Wet no. 62 van 1958 geregeld, te
  kunnen indienen.
  Wordt op het verzoek goedgunstig beschikt, dan dient de betrokken persoon een eed
  c.q. belofte van trouw binnen de daartoe gestelde termijn af te leggen c.q. uit te
  spreken. Het Indonesisch staatsburgerschap gaat in met terugwerkende kracht tot de
  datum van het ministerieel besluit dat op de verkrijging daarvan betrekking heeft. Wordt
  bedoelde eed c.q. belofte van trouw niet afgelegd/uitgesproken, dan komt het ministerieel besluit van rechtswege te vervallen. Aan het vereiste van het afleggen van de eed
  c.q. uitspreken van de belofte van trouw ligt de overweging ten grondslag, dat het hier
  om buitenlanders gaat, die op deze wijze het Indonesisch staatsburgerschap verkrijgen.
   Verlening van het staatsburgerschap middels naturalisatie is een gebruikelijk beginsel
  dat in het nationaliteitsrecht voorkomt. De daartoe gestelde voorwaarden verschillen van
  land tot land, afhankelijk van het ten aanzien van vreemdelingen gevoerde beleid. Een
  land dat tracht zoveel mogelijk emigranten aan te trekken - met name landen met een
  bevolkingstekort - zal in het vaststellen van de voorwaarden met betrekking tot naturalisatiemogelijkheden flexibeler zijn dan een land dat hierin een meer restrictief beleid
  voert. Ko Swan Sik en Teuku Moh. Rhadie zeggen met betrekking tot Indonesië
  hieromtrent onder meer het volgende: "The institution of naturalization is of particular
  importance in Indonesia because of the large alien population in the country, the
  constant need for family reunions of both alien residents and nationals of alien ("non-
  
  209
  
  indigenous") origin, the continous trickle of new immigrants...."'" Gautama wijst
  erop, dat krachtens de Wet van 1910 het Nederlands onderdaanschap aan alle personen
  die aan de gestelde vereisten voldeden - waarvan geboorte op Nederlands-Indisch
  grondgebied wel één van de voornaamste was - werd opgelegd en in feite van een
  "collectieve naturalisatie" kon worden gesproken. De Wet no. 62 van 1958 gaat
  daarentegen van een geheel ander systeem uit, waarbij van "dwang" geen sprake is,
  deze Wet beoogt zeker niet om een persoon te dwingen het Indonesisch staatsburgerschap te aanvaarden. Volgens deze auteur loopt de vrijheid tot het maken van een keuze
  als een rode draad door de nationaliteitswetgeving heen.'" Mijns inziens gaat deze
  visie wél op in het geval van verkrijging van het Indonesisch staatsburgerschap middels
  het afleggen van een optieverklaring; gaat het echter om de verkrijging van dit staatsburgerschap middels (gewone, geprivilegieerde of vereenvoudige) naturalisatie, dan
  hangt het van de Overheid af of een verzoek tot naturalisatie al dan niet wordt ingewilligd.
   In de Memorie van Toelichting van Wet no. 62 van 1958 is naar voren gebracht, dat
  in het geval een buitenlander werkelijk van de wens doet blijken om Indonesisch
  staatsburger te worden, het billijk wordt geacht hem in de gelegenheid te stellen om
  deze wens te doen verwezenlijken. Hierbij is het voorbehoud gemaakt, dat de verlening
  van dit staatsburgerschap niet tegen de belangen van de Republiek Indonesië mag
  indruisen. Om die reden zijn objectieve voorwaarden gesteld, waaraan dient te worden
  voldaan, teneinde een verzoek tot naturalisatie te kunnen indienen.
  Hierop aansluitend moge de mening van Paulus worden weergegeven, een auteur die
  aan de nationaliteit in sociologische betekenis de voorkeur geeft boven de juridische
  betekenis daarvan. *™ Volgens deze auteur moet om Indonesisch staatsburger te kunnen zijn, de persoon in kwestie zich met het Indonesische volk kunnen vereenzelvigen.
   Hij is om die reden van mening, dat ook de adatrechtsgemeenschappen bij de naturalisatieprocedure dienen te worden ingeschakeld. In dit verband worden vereisten als "enige
  kennis" van de Indonesische geschiedenis en "voldoende beheersing" van de Indonesische taal - hierboven genoemd - door Paulus als te licht aangemerkt. Hij gaat uit van
  het Indonesische volk, de autochtone Indonesiërs die tezamen het Indonesische volk
  vormen, waarin andere dan deze zich dienen op te lossen.'" Paulus vindt dat de Wet
  no. 62 van 1958 om die reden niet aan deze aspiraties voldoet en stelt voor om deze
  Wet af te schaffen c.q. te vervangen door een nieuwe Wet.'" Ik ben het echter niet
  met deze auteur eens, al wil dit niet zeggen dat de onderhavige Wet niet voor wijziging
  c.q. aanvulling vatbaar is. Het door Paulus voorgestelde strookt niet met het beleid van
  de Indonesische Overheid om buitenlanders de gelegenheid te geven Indonesisch
  staatsburger te worden, waarbij niet zulke extreme voorwaarden gelden om een verzoek
  
  672. Ko Swan Sik en Teuku Moh. Rhadie. Nationality, p. 147. Deze auteurs brengen naar voren, dat in
  de periode tussen 1965 en 198S ongeveer 80.000 naturalisatieverzoeken zijn ingewilligd.
  673. Gautama, Tafsiran, p.96-97.
  674. Zie voor deze betekenissen van het begrip "nationaliteit", § 1.1 van Hoofdstuk 2.
  675. De oplossing in de autochtone bevolking werd behandeld in § 2.3 van Hoofdstuk 3.
  676. Zie Paulus, Kewarganegaraan R.I., p.489-495.
   210
  
  tot naturalisatie te kunnen indienen, als door Paulus voorgesteld. Bovendien wordt althans juridisch - geen onderscheid meer gemaakt tussen autochtone en niet-autochtone
  staatsburgers, zoals van bevoegde zijde - met name door de Minister van Justitie - is
  medegedeeld en met Presidentieel Besluit no. 240 van het jaar 1967 is benadrukt;
  volgens dit Besluit maken Indonesische staatsburgers van buitenlandse afkomst deel uit
  van het Indonesische volk en verschillen niet in rechten en verplichtingen van andere,
  daartoe behorende personen.'" Het lijkt mij derhalve niet op zijn plaats, om te veel
  het accent te leggen op het deel uitmaken van de autochtone bevolking, aangezien de
  Overheid juist van dit onderscheid wenst af te stappen. *" Niettegenstaande in artikel
  5 van de Wet no. 62 van 1958 enkele voorwaarden zijn opgenomen, waaruit kan
  worden afgeleid dat de persoon die een verzoek tot naturalisatie indient zich nauw bij
  Indonesië betrokken voelt - zoals het langdurig aldaar gevestigd zijn en het hebben van
  enige kennis van de Indonesische taal en geschiedenis - is een volkomen oplossing in
  de Indonesische bevolking, waarbij afstand dient te worden gedaan van de eigen
  culturele identiteit zoals door Paulus voorgestaan, niet voorgeschreven.
  In het onderstaande zullen de verschillende voorwaarden worden behandeld, voor het
  indienen van een verzoek tot naturalisatie vastgesteld.
  6.1. D e leeftijd v a n 2 1 jaar
  
  •• ' .!••• •• "'.•;•••;,.•.•..
  * J>
  
  ';•
  
  - - Ï -
  
  Met betrekking tot de vastgestelde leeftijdsgrens van 21 jaar - een op een eerder tijdstip
  gesloten huwelijk, is in dit geval niet van invloed - kan worden gewezen op het feit, dat
  hier een hogere leeftijdsgrens is aangelegd, dan over het algemeen in de Wet aangehouden.'"
  
  677.
  678.
  Zie hiervoor § 1.3.3.4 van Hoofdstuk 2.
   Ter illustratie: Als voorbeeld van een door te voeren versoepeling ter zake van hel naturalisatiebeleid kan de gezamenlijke motie van de fractiespecialisten van CDA en PvdA worden genoemd,
  waarin voor het Nederlandse kabinet de nodige ruimte is gecreëerd om het natural isatiebeleid in de
  Nederlandse nationaliteitswetgeving daadwerkelijk te versoepelen. Naar de Volkskrant van II
  oktober 1991 meldt, hoeven migranten die Nederlander willen worden, niet langer afstand te doen
  van hun eigen nationaliteit, zoals de wet nu nog voorschrijft. Volgens het NRC Handelsblad van
  9 november 1991 heeft het kabinet inmiddels tot wijziging van de Wet op het Nederlanderschap van
  1985 besloten, nadat daarvoor onlangs in de Tweede Kamer steun bleek te bestaan van de fracties
  van CDA en PvdA. Dit betekent dat als hierbedoelde buitenlanders eventueel de staat van bipatnde
  kunnen bezitten.
  679.
  Ter staving dient een geboorte-akte van de Burgelijke Stand of een akte van bekendheid - opgemaakt
  ten overstaan van de Regent ("Bupati") van de woonplaats van betrokkene, in tegenwoordigheid van
  twee getuigen - te worden overgelegd. Voor een persoon buiten Indonesië geboren, kan een
  uittreksel van de geboorte-akte van de Burgelijke Stand, opgemaakt door de registratiebeambte van
  de plaats van zijn geboorte of een verklaring van de Diplomatieke Vertegenwoordiging van het land
  van oorsprong van de verzoeker als bewijs dienen. Voor personen, in Indonesië geboren, dient ook
  een bewijs te worden overgelegd, dat betrokkene buitenlander is. Dit kan onder meer worden
  aangetoond door overlegging van een buitenlands paspoort of eeen verklaring het Indonesisch
  staatsburgerschap verworpen Ie hebben. Zie Bujung Datuk lnlan Sati, Beberapa pokok-pokok,
  Himpunan p.340.
   <••'.-., .,:•>:.••
  
  211
  
  Wordt eerst ingegaan op de bepaling, dat een op een eerder tijdstip gesloten huwelijk
  niet van invloed is, dan kan worden opgemerkt dat dit in feite neerkomt op een beperking van de hier gestelde voorwaarde. Immers, een persoon die op een eerder tijdstip in het onderhavige geval vóór het bereiken van de leeftijd van 21 jaar - in het huwelijk
  is getreden, wordt in de regel als meerderjarig aangemerkt en blijft deze status behouden, indien het huwelijk wordt ontbonden. In artikel 5 van de onderhavige Wet wordt
  met deze aangelegenheid echter geen rekening gehouden, zodat ook vóór het bereiken
  van de leeftijd van 21 jaar gehuwde personen, om een verzoek tot naturalisatie te
  kunnen indienen, dienen te wachten tot zij genoemde leeftijd hebben bereikt.
  Met betrekking tot het aanhouden van een hogere leeftijdsgrens dan normaliter in de
  Wet aangehouden, kan als voorbeeld worden aangehaald, dat in de toepassing van de
  in de artikelen 3 en 4 omschreven mogelijkheden tot verkrijging van het Indonesisch
  staatsburgerschap middels geprivilegieerde naturalisatie, de leeftijdsgrens op 18 jaar is
  gesteld. Genoemde leeftijd van 18 jaar is ook als maatstaf genomen, teneinde te bepalen
  in hoeverre kinderen delen in de verkrijging dan wel het verlies van het Indonesisch
  staatsburgerschap van respectievelijk hun vader of moeder.
   Waarom hier een hogere leeftijdsgrens is aangehouden? In de Memorie van Toelichting
  van de Wet is slechts de wenselijkheid tot het hanteren van een hogere leeftijdsgrens
  tot uitdrukking gebracht zonder enige nadere argumentatie. Gewezen kan echter worden
  op de hiermede overeenkomende leeftijd die op de meerderjarigheid betrekking heeft,
  als vastgesteld in het IBW. **° Een andere overweging die mijns inziens in deze aangelegenheid een rol heeft gespeeld, ligt hierin dat een persoon die de hierbedoelde
  leeftijd heeft bereikt meer in staat wordt geacht, om de ernst van zijn beslissing onder
  ogen te zien, een overweging die ook elders in de onderhavige Wet voorkomt.
  De gestelde leeftijdsgrens om voor naturalisatie in aanmerking te komen, kan van land
  tot land verschillen. Is géén bepaalde leeftijd genoemd, doch volstaan met de bepaling
  "die meerderjarig zijn" dan kan men zich afvragen, het recht van welk land dient te
  bepalen of aan de gestelde voorwaarde van "meerderjarig zijn" is voldaan. Wordt ervan
  uitgegaan, dat het zijn van meerderjarig aan de hand van het personeel statuut van
  
  680. Ook in de Wet no. 3 van 1946 van de Yogya-regering werd de leeftijd van 21 jaar aangehouden.
   >> In het rechtsverkeer buiten de geldingssfeer van het Adatrecht om, kan de noodzaakrijzenom vast
  te stellen of een persoon al dan niet als handelingsbekwaam dient te worden aangemerkt, waarbij
  de leeftijd een rol gaat spelen. Teneinde onzekerheid hieromtrent weg Ie nemen, is bij Ordonnantie
  ; • van 31 januari 1931, Ind. Stb. 1931-54 bepaald, dat voor zover de autochtone bevolking betreffen. •••
  de, met de term "minderjarig" zijn bedoeld, personen die de leeftijd van 21 jaar nog niet hebben
  bereikt en niet op een eerder tijdstip in het huwelijk zjjn getreden. De noodzaak hiertoe deed zich
  v
  voor, omdat in het Adatrecht andere maatstaven worden gehanteerd (eneinde te bepalen of een
  :
  persoon al dan niet als volwassen wordt aangemerkt, waaronder het tijdstip waarop betrokkene
  gehuwd uit de ouderlijke- of schoonouderlijke gezinswoning wegtrekt en het paar zich zelfstandig
  • - vestigt. Ook het Islamitisch recht hanteert andere maatstaven, met name het tijdstip dat betrokkene
  geacht wordt in staat te zijn zelfstandig op te treden dan wel 'rasjid' geworden is, dit ter beoorde.,-•• ling van zijn voogd("wali"), zie Juynboll, Handleiding p.229-230. Zie voorts Gautama, Hukum
  Perdata, p.38.
   212
  
  betrokkene dient te worden vastgesteld, dan houdt dit in, dat het eigen - nationaal recht van betrokkene ter zake geldt, voor zover betrokkene een nationaliteit bezit. " '
  6.2. Geboorte of woonplaats in Indonesië
  Met betrekking tot de voorwaarde, dat betrokkene in het gebied van de Republiek
  Indonesië dient te zijn geboren of tenminste gedurende de in het onderhavige artikel
  aangegeven periode - zoals hiervoor onder b. genoemd - aldaar woonplaats heeft gehad,
  kan worden opgemerkt, dat aan de hand van de in het kader van de immigratiewetgeving aan betrokkene verstrekte toelatingskaart of verblijfsvergunning, kan worden
  beoordeeld of aan deze voorwaarde is voldaan."'
  Een bepaling van soortgelijke strekking wordt normaliter onder de voorwaarden om
  voor naturalisatie in aanmerking te komen in het nationaliteitsrecht opgenomen,
  aangezien uit het langdurige verblijf van een persoon in een bepaald land blijkt - anders
  dan in dienst van de Overheid van zijn land, in welk geval het verblijf buitenlands
  noodzakelijk is - dat hij zich bij het land in kwestie betrokken voelt. Uit de gestelde
  voorwaarde blijkt dat - anders dan in artikel 4 - betrokkene niet in Indonesië behoeft
  te zijn geboren, doch kan worden volstaan met het aldaar woonplaats te hebben gedurende de daartoe vastgestelde termijn.*" Uit artikel 5 lid 3 van de Wet no. 62 van
  1958 blijkt voorts, dat ook personen die niet in Indonesië woonachtig zijn kunnen
  worden genaturaliseerd. Dit houdt in, dat ook een persoon die in Indonesië geboren is
  of aldaar gedurende een ononderbroken periode van vijf jaar c.q. een onderbroken
  periode van in het totaal tien jaar woonachtig is geweest en thans in het buitenland
  vertoeft kan worden genaturaliseerd.'" In het hierbedoelde geval dienen de Diplomatieke Vertegenwoordigingen in het buitenland te worden ingeschakeld, om eventuele
  
  681. Zie voor het personeel statuut, Gautama, Hukum Perdata, p . 2 - 3 . In Indonesië geldt ter zake artikel
  16 AB. Krachtens dit artikel geldt voor Indonesische staatsburgers die zich buitenlands ophouden evenals voor buitenlanders die zich in Indonesië bevinden - hun eigen nationale recht.
   682. Voor degenen, buiten Indonesië geboren, dient een verklaring van de Immigratiedienst te worden
  bijgesloten, die inhoudt dat de verzoeker op het tijdstip van indiening van het desbetreffende verzoek
  tenminste de laatste 5 jaar ononderbroken of in het geheel gedurende 10, niet achtereenvolgende
  jaren, woonplaats heeft gehad in Indonesië. Zie Bujung Datuk Intan Sati, Beberapa pokok-pokok,
  Himpunan p.340. Zie voorts de nieuwe Immigratiewet no. 9 van 1992.
  683. In de Rijkswet op het Nederlanderschap van 198S is ter zake van naturalisatie het vereiste gesteld,
  dat tegen het verblijf van naturalisandi voor onbepaalde tijd in Nederland, geen bezwaar dient te
  bestaan. In enkele gevallen bestaat een uitzondering, waaronder ten aanzien van oud-Nederlanders
  en oud-Nederlandse onderdanen, mits zij reeds voor hun komst naar Nederland een bijzondere band
  met dit land hadden op grond van opvoeding, dienstbetrekking, maatschappelijke positie of
  anderszins. Het enkele feit, dat betrokkene te eniger tijd de Nederlandse nationaliteit heeft bezeten,
  schept nog geen bijzondere band. Behalve de Nederlandse afstamming moeten er andere feiten zijn,
  die aannemelijk maken dat de betrokkene nauwe banden met Nederland heeft. Zie van der Avoort,
  A.S. en de Groot, G.R., De Rijkswet op het Nederlanderschap, De jurisprudentie naar aanleiding
  van art. 8,9 en 10 van de Rijkswet op het Nederlanderschap nader onderzocht, Migrantenrecht,
  1992, p.28.
  684. Zo ook de mening van Adriaanse en van der Weg, Nationaliteitswetgeving, Indonesië, p.lb-13 en
  14.
  •
  ...
  213
  
  bewijsstukken op de juistheid daarvan te onderzoeken en betrokkene op het beheersen
  van de Indonesische taal en het bezitten van enige kennis van de Indonesische geschiedenis te testen.
   6.3. Instemming van de echtgenote(n)
  Dat betrokkene, indien hij gehuwd is, de instemming van zijn echtgenote c.q. echtgenoten - in laatstbedoeld geval, indien het een polygaam huwelijk betreft - nodig heeft ligt
  voor de hand, aangezien de verandering van nationaliteit rechtsgevolgen heeft voor het
  gehele gezin. Ook de echtgenote zal immers - indien ook zij een buitenlandse status
  heeft - het door haar echtgenoot verkregen Indonesisch staatsburgerschap komen te
  bezitten, voor zover het voor haar geldende nationaliteitsrecht dit mogelijk maakt. In
  dit verband dient op het bepaalde in artikel 9 lid 1 van de Wet worden gewezen, dat
  nader zal worden toegelicht. Belangrijk in dit opzicht is de voorwaarde dat zij hierdoor
  niet de staat van bipatride mag verkrijgen. Bujung Datuk Intan Sati wijst erop, dat het
  hierbedoelde bewijs van instemming niet als bewijs van prijsgeving van de nationaliteit
  door de vrouw dienst kan doen. Wil de vrouw tegelijk met haar man het Indonesisch
  staatsburgerschap verkrijgen, dan dient zij een bewijs van prijsgeving van haar oorspronkelijke nationaliteit naast het bewijs van instemming bij te sluiten. *" Dat hier
  rekening is gehouden met de mogelijkheid van het voorkomen van polygame huwelijken, dient te worden gezien tegen de achtergrond van de Indonesië heersende rechtsverscheidenheid. ***
  De Wet no. 62 van het jaar 1958 gaat niet uit van het gelijkgerechtigdheidbeginsel.
   Zoals uit artikel S lid 2 sub h tweede alinea van de Wet blijkt, is het gehuwde vrouwen
  niet toegestaan om een verzoek tot naturalisatie in te dienen, aangezien gevreesd wordt
  dat het door de Wet gehuldigde beginsel van eenheid van nationaliteit der echtgenoten
  hierdoor in gevaar zou worden gebracht. De echtgenoot kan echter niet handelen,
  zonder daartoe bijstand van zijn echtgenote(n) te hebben verkregen. Van het hierboven
  uiteengezette kan echter in zoverre worden afgeweken, dat krachtens artikel 13 lid 2
  tweede alinea der Wet een vrouw, moeder van kinderen met de status van weduwe, wél
  een verzoek tot naturalisatie kan indienen. In dit geval delen haar kinderen, die een
  familierechtelijke betrekking met de - overleden - vader hadden, in het door haar
  verkregen Indonesisch staatsburgerschap, waartoe aan bepaalde voorwaarden dient te
  zijn voldaan. Hieronder valt uiteraard niet het geval van een moeder, wiens huwelijk
  door echtscheiding is ontbonden en waarvan de vader nog in leven is. .,
  
  685. Het is ook mogelijk, dat de vrouw reeds Indonesisch staatsburger of staatloos is. Zie Bujung Datuk
  Intan Sati, Beberapa hal, Himpunan, p.355.
  686. Voor dit doel dient een afschrift/uittreksel van de huwelijksakte te worden overgelegd; in het geval
  .?•• van een huwetijk buiten Indonesië voltrokken kan eventueel worden volstaan met een verklaring van
  de Diplomatieke Vertegenwoordiging van het land van herkomst. Ook een geschreven verklaring
  : . van instemming van de echtgenote dient Ie worden overgelegd. Bujung Datuk Intan Sati, Beberapa
  pokok-pokok, Himpunan, p.341.
  214
  
  Bedoelde kinderen dienen namelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt c.q.
   niet gehuwd te zijn. Bovendien gaat een en ander eerst op, nadat deze kinderen in
  Indonesië woonplaats hebben en aldaar de facto verblijven. Hierbij zij echter opgemerkt, dat laatstgenoemde voorwaarde niet geldt voor kinderen, die vanwege het
  verkrijgen van het Indonesisch staatsburgerschap door de moeder, staatloos zouden
  worden. Dit impliceert, dat ook buitenlands verblijvende kinderen, waarvan hun buitenlandse - nationaliteit verloren gaat vanwege het worden van Indonesisch staatsburger door hun moeder, Indonesisch staatsburger worden.
  Aan de mogelijkheid tot het indienen van een verzoek door een weduwe ligt de overweging ten grondslag, dat in het hierbedoelde geval de vrouw in kwestie de staat van
  weduwe heeft. Volgens het in de Toelichting op de Wet gestelde is deze mogelijkheid
  opengesteld voor een weduwe, omdat de verandering van staat veroorzaakt wordt door
  een handeling die "zorgvuldige afweging" noodzakelijk maakt, met name door naturalisatie. Mijns inziens behoeft iedere verandering van nationaliteit echter zorgvuldige
  afweging! Meer op zijn plaats lijkt mij het motief, dat het huwelijk reeds ontbonden is
  door het overlijden van de echtgenoot en het derhalve billijk wordt geacht, dat de
  weduwe zelfstandig kan optreden c.q. dat haar kinderen - voor zover aan de gestelde
  voorwaarden is voldaan - in de verkrijging van het Indonesisch staatsburgerschap van
  de moeder delen.
  ,....,..
  .,..,.
  ., .....,, . , . . „ , ,
  ,
  Als tegenpool van het in artikel 13 lid 2 tweede alinea van de Wet bepaalde, is in
  artikel 15 lid 3 een bepaling opgenomen inzake het verlies van het Indonesisch staatsburgerschap van een moeder met de status van weduwe door naturalisatie in het
  buitenland en de consequenties hiervan voor haar kinderen. Op deze aangelegenheid zal
  in Hoofdstuk 6 worden teruggekomen.
   6.4. Kennis van de Indonesische taal en geschiedenis
  
  -,:-.-
  
  •>• •
  
  De voorwaarde op het beschikken van een redelijke kennis van de Indonesische taal en
  geschiedenis betrekking hebbende, duidt erop, dat het begrip "nationaliteit" niet alleen
  in juridische zin, doch ook in sociologische betekenis kan worden opgevat.
  De persoon, die van de mogelijkheid om zich tot de nationaliteit van een bepaald land
  te laten naturaliseren gebruik wenst te maken, dient blijk te geven van zijn betrokkenheid bij het land in kwestie. In dit licht dient de voorwaarde "een redelijke kennis van
  de Indonesische taal bezitten" te worden gezien, een voorwaarde - van soortgelijke
  strekking - die ook in de nationaliteitswetgeving van andere landen vaak voorkomt. *"
  Wat betreft de eis van "enige kennis van de Indonesische geschiedenis bezitten" kan
  
  687. Een soortgelijke voorwaarde is ook gesteld in de Rijkswet op hel Nederlanderschap van 1985
  (artikel 8 sub d.), teneinde als "ingeburgerd" te kunnen worden beschouwd, naast het "zich in de
  samenleving te doen opnemen". Van der Avoort en de Groot wijzen echter erop, dat het begrip
  "inburgering" dient om een ontwikkelingsproces aan Ie duiden, dat leidt tot daadwerkelijke
  participatie in de samenleving en niet wil zeggen dat de vreemdeling zijn culturele identiteit dient
  op te geven. Zie van genoemde auteurs, De Rijkswet, p.29.
  215
  
  men zich afvragen of deze eis niet te "zwaar" kan worden geacht in verband met het
  in Indonesië nog voorkomende analfabetisme. Het gaat hier echter om een "redelijke"
  beheersing van de Indonesische taal en "enige" kennis van de Indonesische geschiedenis.
   Met betrekking tot de vraag, wie over het voldoen aan de hierbedoelde voorwaarden
  dient te oordelen, kan worden opgemerkt dat voor deze aangelegenheid de "Pengadilan
  Negeri" van de woonplaats van betrokkene - of de Diplomatieke Vertegenwoordiging
  van de Republiek Indonesië in het buitenland gevestigd - is aangewezen. Het hierin te
  volgen beleid is niet aan vastliggende normen gebonden, doch zal worden uitgevoerd
  met inachtneming van de positie van de persoon in kwestie c.q. de plaatselijke omstandigheden. De hierbedoelde test zal onder meer aangelegenheden omvatten, als de
  Indonesische vrijheidsstrijd, de betekenis van het begrip "Pancasila", terwijl het
  beheersen van de Indonesische taal, de spreektaal - niet de geschreven taal - betreft. De
  onderhavige personen kunnen aan een hernieuwde test worden onderworpen, indien hun
  kennis (nog) niet voldoende wordt geacht. *"
  6.5. Misdrijf jegens de Staat
  Het behoeft geen nadere uitleg, dat een persoon, die zich schuldig heeft gemaakt aan
  een misdrijf jegens de Staat, niet van de hier geboden gelegenheid om zich tot Indonesisch staatsburger te laten naturaliseren, gebruik kan maken.
  Ook deze voorwaarde dient te worden gezien tegen de achtergrond, dat het Indonesisch
  staatsburgerschap slechts wordt verleend aan buitenlanders die werkelijk van de wens
  om Indonesisch staatsburger te worden hebben blijk gegeven en zeker niet een misdrijf
  hebben gepleegd, dat de Indonesische Staat benadeeld zou kunnen hebben. Niet aangegeven is echter, wanneer van een "misdrijf jegens de Staat" kan worden gesproken. Is
  hier een misdrijf bedoeld dat het staatsbelang heeft benadeeld, of dat indruist tegen de
  openbare orde of goede zeden? Ik ben van mening dat kan worden aangenomen, dat het
  hier niet om een misdrijf gaat, waarvoor betrokkene door het Gerecht is veroordeeld,
  doch waar de Staat als zodanig buiten staat.
  