text: PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University
  Nijmegen
  
  The following full text is a publisher's version.
  For additional information about this publication click this link.
  https://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/232204
  
  Please be advised that this information was generated on 2024-07-14 and may be subject to
  change.
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Jurisprudentieoverzicht
  Mr. E.M.A. van Amersfoort*
  
  niet als schenking aangemerkt en wordt niet in aanmerking genomen bij de berekening van de legitieme portie.
  April 2016
  
  98
  
  Omvang legitieme portie
  Hof ’s-Hertogenbosch 12 april 2016, ECLI:NL:GHSHE:
  2016:1432 (gepubliceerd 11 juli 2017)
  
  X en Y c.s. hebben een geschil over de omvang van de
  legitieme portie van X in de nalatenschappen van hun
  ouders A en B. Een eerste geschilpunt betreft de vraag
  of bij de waardering van de aandelen die tot de nalatenschap behoren, rekening moet worden gehouden met de
  latente vordering op de Belastingdienst in verband met
  mogelijke verliescompensatie bij de vennootschapsbelasting (art. 20 van de Wet op de vennootschapsbelasting
  1969). Het hof oordeelt dat de rechtbank terecht is uitgegaan van het uitgangspunt dat voor de legitieme portie de objectieve verkoopwaarde bepalend is en niet de
  waarde waarvoor een goed in de verdeling tussen de
  deelgenoten in aanmerking wordt genomen. Omdat het
  voordeel uit verliescompensatie niet aanwezig is als de
  aandelen aan een derde worden verkocht, heeft deze
  mogelijkheid geen invloed op de objectieve verkoopwaarde. Dit betekent dat een mogelijke verliescompensatie niet relevant is bij de waardering van de aandelen.
   Een tweede geschilpunt betreft de afgesproken rente
  van 7 procent over de papieren schenkingen van A en B
  aan Y c.s. Volgens het hof wordt de hoofdsom geschonken en is het betalen van de rentevergoeding een afzonderlijke verplichting die voortvloeit uit de omstandigheid dat het geschonken bedrag niet aan Y c.s. ter hand
  wordt gesteld, maar pas na het overlijden van A en B
  opeisbaar wordt. De (niet-uitbetaalde) rente wordt dus
  
  *
  
  Vereisten verzoek vereffenaar voorschot op loon
  Rb. Gelderland 26 april 2016, ECLI:NL:RBGEL:
  2016:7160 (gepubliceerd 6 juli 2017)
  
  In een eerdere procedure heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (ECLI:NL:GHARL:2015:7022) beslist dat voorschotbetalingen van vereffenaarsloon
  mogelijk zijn. Het hof heeft vereffenaar X geadviseerd
  om bij de kantonrechter een nieuw en concreet verzoek
  in te dienen tot het vaststellen van een voorschotbedrag.
  Thans verzoekt X de kantonrechter om de voorschotbetalingen op zijn loon als vereffenaar vast te stellen op
  basis van een bepaald uurloon (art. 4:206 lid 3 van het
  Burgerlijk Wetboek (BW)), omdat de nalatenschap
  negatief, complex en bewerkelijk is.
  De kantonrechter oordeelt dat het verzoek van X niet
  voldoende concreet is en dat slechts sprake is van een
  voorstel om de wijze van declareren vast te stellen.
   X wordt in de gelegenheid gesteld alsnog een concreet
  verzoek tot vaststelling van een voorschot op het loon
  van de vereffenaar in te dienen. Een concreet verzoek
  moet aan de volgende vereisten voldoen: (1) het toe te
  kennen voorschotbedrag, (2) een inhoudelijke onderbouwing van het verzoek, (3) de periode waarover het
  voorschot wordt verzocht, (4) een specificatie van werkzaamheden conform artikel 6.1 van de Recofa-richtlijnen, met tijdregistratie als een voorschot wordt verzocht
  over de periode in het verleden, (5) een schatting van de
  werkzaamheden met tijdregistratie voor de periode in de
  toekomst, (6) het te hanteren uurtarief en (7) een verslag
  conform artikel 73a van de Faillissementswet (Fw).
  Rubriek verzorgd door Netwerk Notarissen onder verantwoordelijkheid
  van de hoofdredactie.
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Januari 2017
  Verzoek tot vernietiging testament
  Rb. Gelderland 4 januari 2017, ECLI:NL:RBGEL:
  2017:3812
  
  X c.s., Y c.s. en Z zijn de (schoon)kinderen van A.
  A heeft jarenlang vermogen in Zwitserland gehad dat hij
  niet heeft aangegeven bij de Nederlandse Belastingdienst. In 2008 heeft A het Zwitserse vermogen over X
  c.s. en Y c.s. verdeeld. In 2010 heeft A gebruik gemaakt
  van de ‘inkeerregeling’ en moest daarom één navorderingsaanslag van € 448.062 betalen. Hiervoor heeft A
  geld geleend van Y c.s. en Z. Diezelfde maand heeft A
  zijn eerder opgemaakte uiterste wilsbeschikkingen herroepen en Y c.s. tot enige erfgenamen benoemd. Thans
  vorderen X c.s. onder meer vernietiging van het testament op meerdere gronden.
  De rechtbank oordeelt dat vordering tot nietigverklaring
  wegens paulianeus handelen ex artikel 3:45 BW niet
  binnen drie jaar is ingediend en daardoor is verjaard.
   Ook is geen sprake van bedrog, omdat A opzettelijk
  door Y c.s. en Z zou zijn bewogen X c.s. te onterven,
  omdat een negatieve boedel niet in hun belang zou zijn.
  De notaris heeft verklaard dat hij heeft geopperd X c.s.
  te onterven gezien de reële kans op een negatieve
  nalatenschap. Bovendien heeft A bij het passeren van
  het testament duidelijk aangegeven dat hij X c.s. wilde
  onterven, omdat Y c.s. en Z hem hebben geholpen bij
  de naheffingsaanslag en X c.s. niet. Vervolgens oordeelt
  de rechtbank dat het testament niet vernietigbaar is op
  grond van artikel 4:61 jo. artikel 4:62 BW. Uit de door
  X c.s. gevoerde tuchtrechtprocedure en de verklaring
  van de notaris volgt dat Y c.s. en Z wél bij het
  adviesgesprek aanwezig waren, maar niet bij het verlijden van het testament. Wat betreft het beroep op de
  onjuiste beweegredenen voor de ontervende beschikkingen geldt dat deze beschikkingen alleen vernietigbaar
  zijn als A de onjuiste omstandigheid – die zijn beweegreden tot de beschikkingen is geweest – in het testament
  zelf heeft opgenomen (art. 4:43 lid 2 BW). Nu
  in het testament helemaal geen beweegredenen
  zijn opgenomen, kan het testament niet op grond van
  artikel 4:43 BW worden vernietigd. De rechtbank wijst
  de vorderingen af.
  Februari 2017
  Verzoek tot schorsing uitvoerbaarverklaring bij
  voorraad betaling legitieme portie
  Hof Den Haag 21 februari 2017, ECLI:NL:GHDHA:
  2017:582
  
  De rechtbank heeft de erfgenamen X c.s. uitvoerbaar bij
  voorraad veroordeeld tot betaling van de legitimaire vorderingen van Y c.s. Bij incidentele vordering verzoeken
  X c.s. nu schorsing van de uitvoerbaarverklaring bij
  voorraad (art. 351 van het Wetboek van Burgerlijke
  Rechtsvordering (Rv)). X c.s. stellen dat hun belang om
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  voortgang te behouden voor de dagelijkse levensbehoeften zwaarder weegt dan het belang van Y c.s. om betaald
  te worden.
   Het hof oordeelt dat X c.s. belang moeten hebben bij de
  schorsing, de omstandigheden van het geval een rol spelen bij de belangenafweging en dat bij de beoordeling
  van het verzoek de bestreden beslissing als uitgangspunt
  geldt. Nu de rechtbank de uitvoerbaarverklaring bij
  voorraad zonder motivering heeft toegewezen, hoeven X
  c.s. geen nieuwe feiten of omstandigheden aan het verzoek tot schorsing ten grondslag te leggen (HR 30 mei
  2008, ECLI:NL:HR:2008:BC5012 en HR 20 maart
  2015, ECLI:NL:HR:2015:688). Het hof wijst het verzoek af, omdat X c.s. niet hebben aangetoond dat de
  betaling hen in een onmogelijke positie of noodsituatie
  brengt. Zij hebben geen inzicht gegeven in hun financiele situatie en zonder nadere toelichting ziet het hof niet
  in dat de noodzakelijke verkoop van de woning (om de
  geldvorderingen van Y c.s. ineens te voldoen) wordt
  geblokkeerd door het gelegde bankbeslag. De uitvoerbaarverklaring bij voorraad wordt niet geschorst.
  Maart 2017
  Verzoek matiging loon vereffenaar; aanwijzing
  kantonrechter ex artikel 4:210 BW
  Rb. Midden-Nederland 20 maart 2017, ECLI:NL:
  RBMNE:2017:3612
  
  V is benoemd tot vereffenaar in de nalatenschappen van
  A en B. V heeft een voorschot op zijn vereffenaarsloon
  gehad en hij heeft 25 november 2016 zijn verzoek om
  vaststelling van loon aangevuld. De erfgenamen X c.s.
  vorderen onder meer ‘matiging’ van het vereffenaarsloon en komen in verzet tegen de lijst van de door V
  erkende en betwiste vorderingen en tegen de rekening
  en verantwoording en de uitdelingslijst.
  Ondanks dat het verzoek tot vaststelling van het loon ex
  artikel 4:206 lid 3 BW gelijktijdig met het aanbieden van
  de uitdelingslijst is gedaan en daarna nog is aangevuld,
  wijst de kantonrechter het verzoek toe als voorschot.
   Onder meer is van belang dat de uitdelingslijst nog moet
  worden aangepast, zodat de aangeboden uitdelingslijst
  niet als definitieve uitdelingslijst kan worden beschouwd. Er bestaat geen wettelijke grondslag op grond
  waarvan X c.s. matiging van het vereffenaarsloon kunnen vorderen, zodat zij niet-ontvankelijk zijn in dit verzoek. Het gevraagde loon komt de kantonrechter redelijk voor. Niet is gebleken dat V te veel uren in rekening
  heeft gebracht of een te hoog tarief heeft gehanteerd.
  Het feit dat X c.s. in ernstige onmin met elkaar verkeren
  en niet van plan zijn elkaar op enige constructieve en
  oplossingsgerichte wijze tegemoet te komen, zorgt
  ervoor dat de vereffening complex is en voor veel werk
  zorgt. V moet vóór het opstellen van de definitieve uitdelingslijst de kantonrechter om de vaststelling van zijn
  definitieve loon verzoeken.
  Vervolgens behandelt de kantonrechter alle onderdelen
  van het verzet van X c.s. tegen de lijst van erkende en
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  99
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  betwiste vorderingen, de rekening en verantwoording en
  de uitdelingslijst. De kantonrechter ziet aanleiding om
  V op grond van artikel 4:210 BW een aanwijzing te
  geven. V moet binnen acht weken de definitieve uitdelingslijst aan de kantonrechter overleggen, waarin alleen
  de omvang van de nalatenschap is opgenomen en welk
  deel daarvan aan welke schuldeisers wordt uitgekeerd.
  De uitdelingslijst ‘eindigt’ met de vermelding van het
  overschot; V hoeft geen conceptverdeling op te stellen.
  X c.s. hebben vervolgens vier weken de tijd om V
  schriftelijk en eensluidend te berichten op welke manier
  de verdeling van de nalatenschap plaatsvindt. Heeft V
  deze verklaring niet binnen vier weken ontvangen, dan
  geeft V het saldo van de boedelrekening af aan de Staat
  op grond van artikel 4:226 BW.
   Mei 2017
  Machtiging verwerping namens minderjarigen te
  laat ingediend
  Rb. Limburg 11 mei 2017, ECLI:NL:RBLIM:2017:
  4414
  
  100
  
  X heeft een nalatenschap op 23 december 2016 verworpen en verzoekt de kantonrechter een machtiging om
  namens zijn minderjarige kinderen Y c.s. de nalatenschap te verwerpen. Dit verzoekschrift wordt op
  25 april 2017 ontvangen en dan is de in artikel 4:193 lid
  1 BW bedoelde termijn van drie maanden al verstreken.
  Volgens de kantonrechter geldt de nalatenschap daardoor als beneficiair aanvaard. Er is geen verzoek tot verlenging van deze driemaandentermijn ingediend ex artikel 4:192 lid 2 BW en het wettelijke systeem biedt
  onvoldoende aanknopingspunten om het verzoek van X
  om te mogen verwerpen namens Y c.s. ook op te vatten
  als een verzoek tot verlenging van die termijn. De griffier wordt gelast ambtshalve de beneficiaire aanvaarding
  in het boedelregister aan te tekenen (art. 4:193 lid 2
  BW), nu X telefonisch heeft aangegeven dat hij niet
  gehoord wenst te worden over het voornemen van de
  kantonrechter om het verzoek af te wijzen.
  Juni 2017
  Verzoek machtiging beneficiaire aanvaarding ex
  artikel 4:194a BW
  Rb. Midden-Nederland 15 juni 2017, ECLI:NL:
  RBMNE:2017:3261
  
  Echtgenote B heeft de nalatenschap van A zuiver aanvaard. B verzoekt een machtiging tot beneficiaire aanvaarding ex artikel 4:194a BW, nadat ze een brief van
  GGN deurwaarders heeft ontvangen over een openstaande pgb-vordering.
   De kantonrechter stelt voorop dat het verzoek moet
  worden getoetst aan artikel 4:194a lid 2 BW. De wettelijke verdeling is van toepassing en alle erfgenamen hebben de nalatenschap zuiver aanvaard, zodat de schuld is
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  ontdekt na de verdeling van de nalatenschap. De kantonrechter gaat er vervolgens van uit dat B de pgbschuld niet kende op het moment van aanvaarding. Dit
  houdt in dat B bekend is geworden met de pgb-schuld
  door de brief van GGN deurwaarders op 25 november
  2016, zodat zij haar verzoek tijdig heeft ingediend. De
  kantonrechter oordeelt dat B de pgb-schuld wél behoorde te kennen. Van B wordt verwacht dat zij heeft onderzocht waar de nalatenschap uit bestaat. Daarvoor is ten
  minste nodig dat zij de administratie van A heeft
  geraadpleegd. Dat B de administratie heeft uitbesteed
  en dat diegene de administratie onjuist heeft gevoerd,
  maakt dit niet anders. A en B hebben de keuze gemaakt
  om de administratie uit te besteden, zodat de wijze
  waarop dit uiteindelijk is verzorgd voor eigen rekening
  en risico van B komt. Daarbij wist B dat A pgb-gelden
  ontving, zodat zij hier onderzoek naar had moeten doen.
  Tot slot verwerpt de kantonrechter de stelling dat het
  zorgkantoor en vervolgens GGN deurwaarders alle correspondentie naar het onjuiste adres hebben verzonden.
  A heeft zelf de twee postadressen aan het zorgkantoor
  doorgegeven en bovendien is het andere postadres van
  een van de dochters van B (en tevens erfgenaam van A).
  Het verzoek wordt afgewezen.
   Vordering uitstel verdeling tot nalatenschap
  behorende onroerende zaak
  Hof ’s-Hertogenbosch 20 juni 2017, ECLI:NL:GHSHE:
  2017:2793
  
  A c.s. en B c.s. zijn erfgenamen in de nalatenschap van
  X. Tot deze nalatenschap behoort een pand dat deels als
  bedrijfsruimte aan bedrijf Y is verhuurd. B c.s. zijn de
  eigenaren en directeuren van bedrijf Y. Thans vorderen
  B c.s. in reconventie te bepalen dat de vordering tot verdeling van het pand voor een periode van drie jaar wordt
  uitgesloten (art. 3:178 lid 3 BW).
  Het hof stelt voorop dat B c.s. niet hebben betwist dat
  het pand verkocht moet worden nadat de huur is beëindigd. Dit geschil gaat over de termijn waarop de huur
  eindigt. B c.s. zijn 63 en 65 jaar en wensen de huur via
  bedrijf Y voort te zetten, omdat zij ‘hun pensioen in
  zicht hebben’. Volgens het hof volstaat dit argument
  niet en weegt het niet op tegen het belang van A c.s. om
  niet nog langer in een onverdeeldheid te blijven (die al
  meer dan twaalf jaar duurt). Een reëel vooruitzicht op
  een datum waarop het pand kan worden geleverd aan
  een derde bestaat niet (voldoende), omdat B c.s. niet
  hebben aangegeven wanneer zij met pensioen wensen te
  gaan en tegen welke datum de huurovereenkomst wordt
  opgezegd. Daarbij hebben B c.s. onvoldoende gemotiveerd betwist dat de onderneming kan worden gevoerd
  vanuit een van de eigen woningen van B c.s. Tot slot is
  er een geschil over de huurprijs en zijn B c.s. niet bereid
  de huurprijs aan te passen. Het hof oordeelt dat op
  grond van de redelijkheid en billijkheid B c.s. nu moeten meewerken aan de verkoop van de onroerende zaak
  in onverhuurde staat.
   doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Onrechtmatig handelen executeur
  Hof Den Haag 27 juni 2017, ECLI:NL:GHDHA:2017:
  2057
  
  X is onterfd in de nalatenschap van zijn ouders en Y is
  benoemd tot executeur. In geschil is of Y onrechtmatig
  jegens X heeft gehandeld door de nalatenschappen te
  verdelen zonder de legitieme portie van X te voldoen.
  Vast staat dat X tijdig aanspraak heeft gemaakt op zijn
  legitieme portie. Het hof oordeelt dat niet is komen vast
  te staan dat X op enig moment afstand van zijn legitieme portie heeft gedaan. Y heeft X meegedeeld dat als hij
  zijn ‘claim’ op de legitieme portie wil intrekken, het
  formeel noodzakelijk is dit ook per brief in een ondertekende verklaring aan Y te melden. Y wenst de kwestie
  formeel af te handelen om de schijn van manipulatie te
  vermijden. Gesteld nog gebleken is dat X op enig
  moment per brief een ondertekende verklaring aan Y
  heeft gestuurd waarin hij afstand doet van zijn legitieme
  portie. Ook is aan X geen redelijke termijn gesteld waarbinnen hij moet verklaren zijn legitieme portie te willen
  ontvangen (art. 4:85 BW). Onder deze omstandigheden
  had Y moeten verifiëren of X daadwerkelijk afstand had
  gedaan van zijn legitieme portie, voordat hij was overgegaan tot de verdeling van de nalatenschappen. Dit geldt
  temeer nu Y zijn functie voor het overige strikt en formeel opvatte.
   Het hof oordeelt dat ook geen sprake is van rechtsverwerking. Een enkel tijdsverloop of stilzitten is onvoldoende om rechtsverwerking aan te nemen. Bovendien
  heeft zijn zwager in 2010 namens X een geldig beroep
  op zijn legitieme portie gedaan en heeft X zelf in 2014
  (binnen de vervaltermijn van vijf jaar) opnieuw kenbaar
  gemaakt dat hij zijn ‘kindsdeel opeist’. Er zijn geen bijzondere omstandigheden die een gerechtvaardigd vertrouwen bij Y hebben gewekt dat X zijn aanspraak niet
  (meer) geldend zou maken, of waardoor Y onredelijk
  wordt benadeeld als X zijn aanspraak alsnog geldend
  maakt. Nu geen sprake is van afstand van de legitieme
  portie of rechtsverwerking, heeft Y onrechtmatig jegens
  X gehandeld door de nalatenschappen te verdelen zonder eerst de legitieme portie van X te voldoen.
  Verzoek toestemming maken uiterste
  wilsbeschikking ex artikel 4:55 BW
  Rb. Midden-Nederland 30 juni 2017, ECLI:NL:
  RBMNE:2017:3381
  
  X is wegens een geestelijke stoornis onder curatele
  gesteld en verzoekt de kantonrechter om toestemming
  tot het maken van een uiterste wilsbeschikking (art. 4:55
  lid 2 BW). In het concepttestament worden twee zendingsorganisaties tot erfgenamen benoemd onder de last
  van vijftien legaten aan verschillende goede doelen
  (waaronder A en B).
  De kantonrechter oordeelt dat X de gevolgen van zijn
  uiterste wilsbeschikking overziet. Er zijn wel feiten en
  omstandigheden die aanleiding geven voor het stellen
  van voorwaarden aan de toestemming. De curator heeft
  het opmaken van het testament in gang gezet, het
  gesprek heeft plaatsgevonden op het kantoor van de
  gemachtigde van de curator en X heeft op de zitting verdoi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  klaard dat hij de goede doelen A, B en C erfrechtelijk
  wilde bedenken. C is niet in het concepttestament opgenomen en de twee erfgenamen en overige legatarissen
  zijn door de curator voorgesteld. Hierbij is zo veel
  mogelijk aangesloten bij de wens van de overleden
  ouders van X.
   Als extra waarborg dat het testament in overeenstemming met de wil van X is, wordt de toestemming verleend onder de voorwaarde dat C alsnog als legataris in
  het testament wordt opgenomen en eventueel een of
  twee legatarissen door X zelf gekozen. Bovendien moet
  het testament binnen drie maanden worden gepasseerd
  in aanwezigheid van getuigen, onder wie in ieder geval
  de curator.
  Juli 2017
  Uitleg vruchtgebruik testament
  Rb. Midden-Nederland 4 juli 2017, ECLI:NL:RBMNE:
  2017:3560
  
  Erflater A heeft drie stichtingen (X c.s.) tot erfgenamen
  benoemd en zijn echtgenote B het vruchtgebruik van de
  nalatenschap gelegateerd. Tot de nalatenschap behoren
  een aandelenkapitaal in een bv (met een pensioenverplichting aan B) en een landgoed. Het nalatenschapsvermogen is onder bewind gesteld, zowel ten behoeve van
  X c.s. als ten behoeve van B, waarbij B en een derde C
  zijn benoemd tot bewindvoerder. De volgende bepaling
  is in het testament opgenomen: ‘(…) beoog ik met dit
  bewind, naast de administratie en instandhouding van
  het kapitaal, ook de redelijke belangen van de vruchtgebruiker, waarvoor zo nodig het belang van de instandhouding van het kapitaal moet wijken en waarbij de
  andere bewindvoerder en de hoofdgerechtigden ernstig
  met de wensen van de vruchtgebruiker rekening zullen
  moeten houden en de bewindvoerders uiteindelijk
  beslissen.’ Omdat het inkomen van B ontoereikend is
  om in haar levensonderhoud en de lasten verbonden aan
  het landgoed te voorzien, vordert B in kort geding dat
  uit de bv maandelijks een bedrag van € 2622,70 wordt
  uitgekeerd en voorts een eenmalig bedrag van € 50.000.
  C weigert medewerking en wil dat het landgoed wordt
  verkocht.
   De voorzieningenrechter oordeelt dat A de verzorging
  van B als uitgangspunt heeft genomen en aan deze verzorging een grotere prioriteit toekomt dan aan zijn wens
  een deel van de nalatenschap na te laten aan X c.s. Het
  vruchtgebruik van de nalatenschap met een interingsen vervreemdingsbevoegdheid geeft aan B de bevoegdheid op het landgoed te blijven wonen. Er is geen
  ‘dringende reden’ nodig om in te teren op het nalatenschapsvermogen. In het testament is ook niet een verplichting opgenomen dat B zelf inkomsten moet verwerven door de exploitatie van het landgoed. De voorzieningenrechter acht het gevorderde maandelijkse bedrag
  redelijk en passend als voorlopige voorziening en wijst
  de vordering toe. Ook het gevorderde eenmalige bedrag
  van € 50.000 wordt toegewezen, omdat C de nijpende
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  101
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  financiële situatie van B in de hand heeft gewerkt door
  niet eerder mee te werken.
  De partijen zijn ook in geschil over de zeggenschap over
  de aandelen. De voorzieningenrechter overweegt dat de
  wettelijke bevoegdheden en verplichtingen van de
  bewindvoerder kunnen worden uitgebreid (art. 4:171
  BW jo. art. 143 Overgangswet NBW). In het testament
  is bepaald dat de zeggenschapsrechten op de aandelen
  worden uitgeoefend door B en C samen. Dit betekent
  dat B en C samen kunnen beslissen over de uitkeringen
  aan B met toestemming van het bestuur. Uit een uitkeringstest volgt dat de uitkeringen voorlopig nog realiseerbaar zijn. Het bestuur kan deze goedkeuring niet
  weigeren, omdat de duur van de periodieke uitkeringen
  onbegrensd is. Als de bv door de uitkeringen op enig
  moment haar pensioenverplichting jegens de echtgenote
  niet meer kan nakomen, dan kan B het bestuur daarvoor
  niet aansprakelijk stellen, omdat de uitkeringen op haar
  initiatief plaatsvinden.
   Toestemming testeren ex artikel 4:55 BW bij
  beschermingsbewind
  Rb. Rotterdam 7 juli 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:
  5262
  
  102
  
  De bewindvoerders X c.s. verzoeken met analoge toepassing van artikel 4:55 lid 2 BW dat Y – wiens vermogen onder bewind is gesteld – zijn testament mag wijzigen. De kantonrechter wijst het verzoek af, omdat X c.s.
  en Y geen belang bij het verzoek hebben. Dat het vermogen van Y onder beschermingsbewind is gesteld,
  zorgt er niet voor dat hij handelingsonbekwaam is
  geworden, zoals wel het geval is bij ondercuratelestelling
  (art. 1:381 BW). De kantonrechter merkt ten overvloede
  op dat Y wel wilsbekwaam moet zijn op het ogenblik dat
  het testament wordt gemaakt en dat dit door de notaris
  wordt beoordeeld.
  Verzoek benoeming vereffenaar
  Rb. Midden-Nederland 12 juli 2017, ECLI:NL:
  RBMNE:2017:3541
  
  A, B en C zijn erfgenamen in de nalatenschap van X.
  A verzoekt de benoeming van een vereffenaar ex artikel
  4:203 BW. Het lukt de partijen niet om de nalatenschap
  van X af te wikkelen. Om de impasse te doorbreken is
  een derde nodig die zelfstandig onderzoek kan doen naar
  de schulden van B aan X. De rechtbank wijst het verzoek af. Door de beneficiaire aanvaarding van twee van
  de erfgenamen moet de nalatenschap worden vereffend
  en zijn A, B en C gezamenlijk vereffenaar (art. 4:195
  BW). Omdat de schulden van de nalatenschap volgens
  A en B zijn voldaan, aangifte erfbelasting is gedaan en
  vervolgens ook de aanslag erfbelasting is voldaan, is de
  vereffening voltooid. A heeft rechtens geen belang bij
  haar verzoek.
   Rekening en verantwoording ex artikel 3:173 BW
  Rb. Noord-Nederland 19 juli 2017, ECLI:NL:RBNNE:
  2017:2805
  
  A en B c.s. zijn ieder erfgenaam voor een gelijk deel in
  de nalatenschappen van hun ouders X en Y en zijn
  thans in geschil over de verdeling daarvan. B c.s. hebben
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  A een volmacht gegeven om hen te vertegenwoordigen
  bij het beheer van een nalatenschap. Thans vorderen B
  c.s. onder meer dat A rekening en verantwoording aflegt
  over het gevoerde beheer.
  De rechtbank overweegt dat A als deelgenoot, die voor
  de overige deelgenoten het beheer heeft gevoerd, ex artikel 3:173 BW is gehouden jaarlijks en in ieder geval bij
  het einde van het beheer rekening en verantwoording af
  te leggen als een deelgenoot dit vordert, zoals B c.s. nu
  hebben gedaan. Deze vordering heeft geen bijzondere
  onderbouwing nodig. Volgens de rechtbank heeft A
  onvoldoende inzicht verschaft. In het kader van de verdeling is niet de door hem verschafte waarde van de
  effecten ten tijde van overlijden van belang, maar de
  waarde ten tijde van de verdeling, althans ten tijde van
  de tegeldemaking. Ook is relevant of er nog dividenden
  zijn ontvangen. A heeft verzuimd bewijsstukken/bankafschriften te overleggen waaruit het volledige verloop
  van de bankrekeningen blijkt. Het verzoek wordt toegewezen.
   Uitleg testament over bewind
  Hof Amsterdam 25 juli 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:
  3075
  
  Erflaatster A heeft haar twee zoons (X en Y; samen X
  c.s.) benoemd tot erfgenaam en haar drie dochters
  (onder wie Z) onterfd. Verder is in het testament opgenomen dat de erfrechtelijke verkrijging van Y in zijn
  belang voor de duur van zijn leven onder bewind is
  gesteld: ‘Het bewind vangt aan bij mijn overlijden en
  eindigt op de dag waarop de onderbewindgestelden
  overlijden. Het bewind is ingesteld in het belang van de
  rechthebbenden (in de zin van artikel 4:153 en volgende
  van het Burgerlijk Wetboek (…)).’ X c.s. verzoeken het
  hof onder meer te bepalen dat het in het testament van
  A opgenomen bewind gelezen moet worden als een
  regeling die krachtens redelijke wetsuitleg valt onder
  artikel 4:82 BW, waardoor de legitieme portie(s) pas
  opeisbaar wordt/worden na het overlijden van Y.
  Het hof overweegt dat sprake is van een testamentair
  bewind als bedoeld in artikel 4:153 BW. Dit bewind verhindert de opeisbaarheid van de legitieme portie van Z
  niet. Als A de opeisbaarheid van de legitieme portie van
  Z had willen uitstellen tot na het overlijden van Y, dan
  had zij dat in haar testament moeten opnemen. Nu dat
  niet het geval is, is er geen plaats voor een uitleg van
  artikel 4:82 BW. Y voldoet op geen enkele wijze aan de
  in artikel 4:82 BW gestelde voorwaarden en voor een
  analoge toepassing is onvoldoende gesteld. Het verzoek
  wordt afgewezen.
   Toestemming testeren ex artikel 4:55 BW
  Rb. Zeeland-West-Brabant 25 juli 2017, ECLI:NL:
  RBZWB:2017:4639
  
  De onder curatele gestelde A verzoekt toestemming om
  een testament te maken. De enige wettelijke erfgenaam
  van A is zijn zus B. Thans wil A een testament maken
  waarin B en zijn niet-erkende dochter Y ieder voor de
  helft tot erfgenaam worden benoemd en een notaris tot
  executeur wordt benoemd. De kantonrechter is ervan
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  overtuigd dat A de gevolgen van het testament begrijpt
  en verleent toestemming. De kantonrechter ziet geen
  aanleiding om voorwaarden aan de toestemming te verbinden.
  Benoeming vereffenaar
  Rb. Oost-Brabant 26 juli 2017, ECLI:NL:RBOBR:
  2017:3973
  
  A en B c.s. hebben een nalatenschap beneficiair aanvaard. B c.s. verzoeken de benoeming van een vereffenaar ex artikel 4:203 BW. Er is een slechte verstandhouding ontstaan tussen A en B c.s. als gevolg van een vordering van de nalatenschap op A. A voert verweer
  omdat de nalatenschap bijna is afgewikkeld en het
  benoemen van een vereffenaar onnodige kosten met zich
  brengt, die zij niet kan betalen.
  De rechter wijst het verzoek tot de benoeming van een
  vereffenaar toe. De slechte verstandhouding van A en B
  c.s. belemmert de afwikkeling van de nalatenschap,
  zodat de benoeming van een vereffenaar in het belang
  van alle erfgenamen is. Dat wat A en B c.s. op papier
  hebben gezet over de verdeling van de nalatenschap kan
  de vereffenaar als uitgangspunt voor de vereffening van
  de nalatenschap nemen, zodat de kosten van de vereffening beperkt kunnen blijven, maar hij is hier niet aan
  gebonden.
   Augustus 2017
  Inbreng van giften
  Rb. Noord-Nederland 2 augustus 2017, ECLI:NL:
  RBNNE:2017:2955
  
  De erfgenamen A en B c.s. zijn onder meer in geschil
  over de vraag of de schenkingen en/of leningen aan B
  c.s. (tot stand gekomen vóór 2003) moeten worden ingebracht in de nalatenschappen van X en Y (overleden na
  2003). De rechtbank oordeelt dat de schenkingen en
  (kwijtgescholden) leningen op grond van artikel 4:1132
  BW (oud) jo. artikel 139 Overgangswet Nieuw BW als
  giften moeten worden ingebracht voor zover deze waarde de waarde van hun aandeel in de nalatenschap niet
  overstijgt als bedoeld in artikel 4:233 lid 2 BW. Op
  grond van artikel 4:233 lid 1 BW moet de waarde van de
  in te brengen giften worden verhoogd met 6 procent
  rente per jaar vanaf de dag dat de nalatenschappen zijn
  opengevallen. Nu A rentevermeerdering vordert vanaf
  de datum van het tweede overlijden, wordt de rente
  vanaf die datum toegewezen.
  Nalatenschapsschuldeiser spreekt minderjarige
  erfgenaam en wettelijk vertegenwoordiger aan
  Rb. Rotterdam 2 augustus 2017, ECLI:NL:RBROT:
  2017:6102
  
  De minderjarige X is enig erfgenaam in de nalatenschap
  van A. B, schuldeiser van de nalatenschap, spreekt X en
  zijn wettelijk vertegenwoordiger Y aan tot het voldoen
  van een schuld.
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  De rechtbank overweegt dat Y als wettelijk vertegenwoordiger de nalatenschap niet zuiver kan aanvaarden
  voor X (art. 4:193 BW). Nu drie maanden na het openvallen van de nalatenschap zijn verstreken en niet is
  gebleken dat de nalatenschap met machtiging van de
  kantonrechter is verworpen, geldt de nalatenschap als
  beneficiair aanvaard. Dit betekent dat de nalatenschap
  moet worden vereffend (art. 4:195 BW). B kan in dat
  geval haar vordering in beginsel slechts op de goederen
  van de nalatenschap verhalen en niet op het privévermogen van X (art. 4:181 BW).
   Machtiging herroepen testament ex artikel 4:55
  lid 2 BW
  Rb. Zeeland-West-Brabant 8 augustus 2017, ECLI:NL:
  RBZWB:2017:5079
  
  A is eind 2015 in gemeenschap van goederen gehuwd
  met B. Januari 2016 heeft zij een nieuw testament opgemaakt en daarin B tot enig erfgenaam benoemd en haar
  kinderen en kleinkinderen bij plaatsvervulling (X c.s.)
  uitgesloten als erfgenamen. In 2016 is A onder curatele
  gesteld en vervolgens is het huwelijk tussen A en B nietig verklaard (Rb. Zeeland-West-Brabant 6 december
  2016, ECLI:NL:RBZWB:2016:7669). Thans verzoekt
  de curator Y de kantonrechter primair machtiging om
  het testament van A te herroepen ex artikel 4:55 lid 2
  BW en subsidiair voor recht te verklaren dat het testament nietig is of meer subsidiair dit testament te vernietigen, omdat A op het moment van testeren wilsonbekwaam was (art. 3:34 BW).
  De kantonrechter oordeelt dat A gezien haar geestelijke
  toestand niet in staat is de gevolgen van het testeren te
  overzien. Dit betekent dat de kantonrechter geen toestemming kan verlenen voor het herroepen van het testament, omdat het herroepen van een testament ook een
  uiterste wilsbeschikking is en A zelf de inhoud van haar
  testament moet invullen. Met betrekking tot dat wat
  subsidiair en meer subsidiair is verzocht, oordeelt de
  kantonrechter dat hij niet bevoegd is op deze verzoeken
  een beslissing te geven. Dit leidt in beginsel tot een verwijzing van de zaak. Echter, de procedures tot het verkrijgen van een verklaring voor recht of de vernietiging
  van een rechtshandeling zijn dagvaardingsprocedures en
  de kantonrechter kan geen instructies geven over de
  vraag wie moeten worden gedagvaard (art. 71 lid 4 Rv).
   Het testament komt namelijk tot stand door middel van
  een eenzijdige ongerichte rechtshandeling en heeft pas
  werking na het overlijden van A. Een ‘wederpartij’ is
  dus nog niet aan te wijzen. De nietigverklaring van het
  testament kan daardoor pas plaatsvinden nadat A is
  overleden en haar testament van kracht is geworden.
  Bezwaar erfgenaam tegen voorgenomen wijze van
  tegeldemaking bedrijf door vereffenaar
  Rb. Noord-Nederland 9 augustus 2017, ECLI:NL:
  RBNNE:2017:3157
  
  Vereffenaar X heeft de rechter-commissaris om goedkeuring verzocht voor de voorgenomen wijze van verkoop van het bedrijf van erflater A. Y maakt thans
  bezwaar tegen deze voorgenomen wijze van verkoop. De
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  103
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  104
  
  erfgenamen hebben al eerder een procedure gevoerd
  over de overdracht van de tot het bedrijf behorende goederen aan Y op grond van artikel 4:38 BW. In die procedure oordeelde het hof dat Y weliswaar als voortzetter
  van het bedrijf van A in de zin van artikel 4:38 BW kan
  worden aangemerkt, maar dat een verzoek ex artikel
  4:38 BW niet kan worden toegewezen vanwege de complexe schuldensituatie van A. De rechter kan Y weliswaar de verplichting opleggen om de tot het bedrijf
  behorende schulden voor haar rekening te nemen, maar
  kan de andere erfgenamen niet ontslaan van hun aansprakelijkheid jegens de schuldeisers (zie Hof ArnhemLeeuwarden 28 februari 2014, ECLI:NL:GHARL:
  2014:2269; toevoeging redactie).
   Thans zijn X en Y onder meer in geschil over de schulden die Y voor haar rekening moet nemen als zij het
  bedrijf overneemt, in het bijzonder of de reeds betaalde
  rente en kosten inzake de schuld bij de bank al dan niet
  in aftrek mogen worden gebracht. Vast staat dat deze
  rente en kosten in beginsel als schulden van de nalatenschap moeten worden aangemerkt. Y heeft deze rente en
  kosten niet zelf betaald, maar ten laste van de resultaten
  van het bedrijf gebracht. Een bijzondere omstandigheid
  is dat Y het bedrijf heeft voortgezet, terwijl A niet in die
  bedrijfsopvolging had voorzien. Bovendien heeft Y ook
  gebruik gemaakt van niet tot de nalatenschap behorende
  middelen, zonder uitdrukkelijke instemming van de
  overige erfgenamen. Als het bedrijf direct na het overlijden van A in 2011 zou zijn gestaakt en geliquideerd, dan
  zouden de rente en kosten inzake de schuld aan de bank
  naar alle waarschijnlijkheid niet zijn opgelopen tot
  € 30.000, omdat de nalatenschap dan veel eerder zou
  zijn afgewikkeld. De na de overlijdensdatum opgekomen
  rente en kosten staan in zodanig nauw verband met de
  voortzetting van het bedrijf, dat de rechter-commissaris
  oordeelt dat Y als degene die het bedrijf feitelijk heeft
  voortgezet, ook de daaraan verbonden kosten voor haar
  rekening moet nemen. Het staat X onder deze omstandigheden vrij niet in te stemmen met de aftrek van de
  rente en kosten, zoals hij dat tot op heden heeft gedaan.
  De rechter-commissaris ziet aanleiding om X aanwijzingen te geven over de tegeldemaking van het bedrijf.
   X moet gedurende twee maanden onderzoeken of met Y
  overeenstemming kan worden bereikt over de voorwaarden voor de verkoop van het bedrijf aan Y. Zij kunnen
  verlenging van deze termijn verzoeken. Als X en Y
  overeenstemming bereiken over deze voorwaarden,
  moet X het bedrijf verkopen aan Y conform die voorwaarden. Als geen overeenstemming kan worden
  bereikt, moet X binnen zes maanden na deze constatering overgaan tot verkoop van de tot het bedrijf behorende goederen via een veiling dan wel een bedrijfsmakelaar.
  Aanwijzing vereffenaar ex artikel 4:210 BW
  Rb. Noord-Nederland 9 augustus 2017, ECLI:NL:
  RBNNE:2017:3158
  
  Vereffenaar X verzoekt de rechter-commissaris goedkeuring voor de voorgenomen wijze van verkoop van het
  bedrijf van erflater A en vaststelling van zijn loon ex
  TE oktober 2017 | nr. 5
  
  artikel 4:206 BW. Nu X bij een eerdere beschikking al
  aanwijzingen heeft gekregen met betrekking tot de verkoop van het bedrijf (art. 4:215 BW), heeft X volgens de
  rechter-commissaris geen belang bij een goedkeuring
  voor de voorgenomen verkoop. Het loon van X wordt
  lager vastgesteld dan verzocht, omdat X niet is uitgegaan van het geldende basisuurloon conform de Recofarichtlijnen.
  Tot slot ziet de rechter-commissaris wel aanleiding om
  een aanwijzing te geven met betrekking tot de rente vanaf de overlijdensdatum bij de erkenning c.q. betwisting
  van de vorderingen van de schuldeisers op de nalatenschap door X. X heeft ten onrechte vanaf de overlijdensdatum geen rente meegenomen. Artikel 128 Fw is
  hierbij niet van analoge toepassing. Erfgenamen worden
  van rechtswege schuldenaar van de schulden van de erflater die niet met de dood tenietgaan (art. 4:182 lid 2
  BW), zodat ook de daaraan verbonden renteverplichtingen mee overgaan. Dat een beneficiaire aanvaarding
  door een erfgenaam terugwerkt tot aan de overlijdensdatum staat hier los van.
   Rekening en verantwoording mede-erfgenamen;
  vordering ex artikel 3:194 lid 2 BW
  Hof ’s-Hertogenbosch 15 augustus 2017, ECLI:NL:
  GHSHE:2017:3604
  
  X c.s. en Y c.s. zijn de erfgenamen van A. In 2010 heeft
  A aan Y c.s. bij notariële akte een volmacht verleend die
  onder meer de bevoegdheid omvatte om A te vertegenwoordigen en handelingen te verrichten met betrekking
  tot de bank- en girotegoeden van A. X c.s. vorderen
  onder meer rekening en verantwoording over de door Y
  c.s. opgenomen pinbedragen van bijna € 200.000 en
  terugbetaling van deze bedragen als een deugdelijke
  rekening en verantwoording ontbreekt.
  Het hof oordeelt dat Y c.s. aansprakelijk zijn voor het
  feit dat een bedrag van € 120.000, dat zij onder zich hielden voor A, is verdwenen omdat de kluis waarin het
  geld werd bewaard, is gestolen. Dit geldt ook als wordt
  aangenomen dat het geld is opgenomen met medeweten
  en toestemming van A. Y c.s. hadden de zorg van een
  goed opdrachtnemer in acht moeten nemen, als sprake is
  van een onderliggende overeenkomst van opdracht.
  Maar ook als geen sprake is van een onderliggende overeenkomst, rustte op Y c.s. de plicht om de nodige zorg
  in acht te nemen, zeker omdat het een zeer groot geldbedrag betrof. Het feit dat A dit uitdrukkelijk zo wilde,
  omdat zij vanwege de kredietcrisis geen vertrouwen
  meer had in het bankwezen en het geld wilde spreiden,
  is volgens het hof geen toereikende reden om te rechtvaardigen dat het geld onverzekerd tegen diefstal thuis
  in een kluis werd bewaard. Y c.s. hebben een onaanvaardbaar risico van diefstal genomen en zijn daardoor
  in hun zorgplicht tekortgeschoten. Y c.s. moeten het
  gestolen bedrag vergoeden aan de nalatenschap.
   Ten aanzien van de overige pinbedragen is van belang of
  A gedurende de periode van de volmachtverlening aan
  Y c.s. voldoende wilsbekwaam was en voor haar financiele belangen kon opkomen. Volgens het hof is niet vast
  komen te staan of A wilsbekwaam was of juist niet, zodat
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  een deskundige wordt aangewezen om dit nader te
  onderzoeken.
  Tot slot overweegt het hof dat Y c.s. niet ex artikel
  3:194 lid 2 BW zijn gehouden € 200.000 aan de nalatenschap te vergoeden. Artikel 3:194 lid 2 BW richt zich op
  een deelgenoot die opzettelijk de overige deelgenoten
  verkeerd informeert over de omvang van hun aandeel in
  de gemeenschap. Dit artikel ziet niet op een deelgenoot
  die zich vóór de verdeling van de (toekomstige) gemeenschap alvast in het bezit stelt van een goed uit die (toekomstige) gemeenschap, als dat niet tot gevolg heeft dat
  die inbezitneming voor de anderen verborgen blijft. De
  opnames en overboekingen van de bankrekeningen van
  A zijn kenbaar uit de bankafschriften. Daarnaast hebben
  Y c.s. een groot deel van de opnames en overboekingen
  ook genoemd in de notariële akte ‘Verklaring inzake
  nalatenschap’. Overigens overweegt het hof dat met
  deze verklaring tegenover de notaris niet is gezegd dat Y
  c.s. voldoende rekening en verantwoording hebben afgelegd.
  105
  
  doi: 10.5553/TE/187416812017018005003
  
  TE oktober 2017 | nr. 5.
  