text: PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University
  Nijmegen
  
  The following full text is a publisher's version.
  For additional information about this publication click this link.
  https://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/232860
  
  Please be advised that this information was generated on 2024-07-14 and may be subject to
  change.
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Jurisprudentieoverzicht
  Mr. E.M.A. van Amersfoort*
  
  Oktober 2017
  Verplichte jaarlijkse opgave ex artikel 3:205 BW
  bij tweetrapsmaking
  Rb. Gelderland 11 oktober 2017, ECLI:NL:RBGEL:
  2017:6592
  
  Het testament van A bevat een tweetrapsmaking, waarin
  B als bezwaarde is aangewezen en zijn (stief)kinderen X,
  Y en Z als verwachters. In geschil is of B jegens X jaarlijks opgave moet doen op grond van artikel 4:138 lid 2
  jo. artikel 3:205 lid 4 van het Burgerlijk Wetboek (BW).
  De rechtbank overweegt dat artikel 4:138 lid 2 BW de
  interne verhouding tussen bezwaarde en de verwachters
  regelt. Hierin is bepaald dat artikel 3:205 BW, waarin de
  dwingendrechtelijke verplichting tot het doen van jaarlijkse opgave is geregeld, van overeenkomstige toepassing is en dat hiervan niet mag worden afgeweken. Volgens de rechtbank biedt de parlementaire geschiedenis
  geen aanknopingspunt voor het standpunt dat de toepasselijkheid van deze dwingendrechtelijke bepaling
  afhankelijk is van de aard en de inhoud van de voorwaardelijke erfstelling. In de literatuur wordt ook vrij
  algemeen aangenomen dat niet van de dwingendrechtelijke vruchtgebruikbepalingen kan worden afgeweken in
  het kader van voorwaardelijke makingen.
   Ook als de toepasselijkheid van de dwingendrechtelijke
  bepalingen wel afhankelijk is van de concrete aard en
  inhoud van de voorwaardelijke erfstelling, is volgens de
  rechtbank in de rechtsverhouding tussen B en X de ver*
  
  Mw. mr. E.M.A. van Amersfoort is als docent en promovenda verbonden aan het Centrum voor Notarieel Recht van de Radboud Universiteit
  Nijmegen en werkzaam als kandidaat-notaris bij Blankhart & Bronkhorst
  Netwerk Notarissen, aangesloten bij Netwerk Notarissen. Rubriek verzorgd door Netwerk Notarissen onder verantwoordelijkheid van de
  hoofdredactie.
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005
  
  plichting tot jaarlijkse opgave van toepassing. Met name
  het beginsel zaaksvervanging is hierbij van belang. X
  heeft recht op de goederen die voor de oorspronkelijke
  bezwaarde goederen in de plaats zijn gekomen. Een jaarlijkse opgave geeft X beter inzicht ten aanzien van welke
  goederen zaaksvervanging heeft plaatsgevonden. Dat het
  bezwaarde vermogen grotendeels bestaat uit twee
  woningen, banksaldi en een auto, maakt dit in deze zaak
  niet anders. Dit volgt uit het feit dat B niet bevoegd is
  ten laste van het bezwaarde vermogen schenkingen te
  doen, tenzij de schenkingen plaatsvinden aan de verwachters in de verhouding waarin zij tot de nalatenschap gerechtigd zijn. Een jaarlijkse opgave is voor X
  dus ook van belang om kennis te nemen van eventuele
  schenkingen door B.
  De broze gezondheid van B en de kosten voor het
  inschakelen van professionele hulp zijn geen redenen
  om de vordering van X af te wijzen. Bovendien is in het
  testament niet uitdrukkelijk afgeweken van het bepaalde
  in artikel 3:205 BW. De rechtbank wijst de vordering tot
  het doen van een (jaarlijkse) opgave toe. In de opgave
  moet B ook de ontvangen huurpenningen opnemen, als
  deze niet zijn afgezonderd ten behoeve van het overige
  vermogen van B.
   Conserveren nalatenschap bij wettelijke
  schuldsanering erflater
  Rb. Limburg 11 oktober 2011, ECLI:NL:RBLIM:
  2017:11477
  
  De wettelijke schuldsanering was uitgesproken ten aanzien van erflater A. De Wsnp-bewindvoerder (B) heeft
  een groot deel van de nalatenschapsboedel gebruikt om
  de crediteuren in de schuldsanering te voldoen. Hierbij
  is door B en notaris N, althans haar kantoorgenoten,
  miskend dat de nalatenschapsboedel een afgescheiden
  vermogen betreft, omdat de nalatenschap beneficiair is
  aanvaard.
  Voordat de uitdelingslijst in de schuldsanering van A
  verbindend zou worden, wist N dat in ieder geval ten
  TE 2018 | nr. 2
  
  47
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  48
  
  minste één erfgenaam de nalatenschap beneficiair wilde
  aanvaarden en dat de schuldsanering ten aanzien van A
  was uitgesproken. Met deze wetenschap had N het boedelsaldo direct na het overlijden van A moeten conserveren totdat de keuze van de erfgenamen de nalatenschap te verwerpen, zuiver of beneficiair te aanvaarden,
  duidelijk was. In feite is nu de nalatenschap verdeeld,
  voordat de vereffening is afgerond. Volgens de kantonrechter is hierbij ook afgeweken van de rangregeling
  (art. 4:7 BW). Dat N slechts begeleiding heeft geboden
  aan de erfgenamen/vereffenaars, de akte van beneficiaire aanvaarding pas een aantal maanden later is opgemaakt en N de vereffeningskosten c.q. kosten die zij nog
  maakt crediteert, maakt dit niet anders. De kantonrechter wijst de verzochte opheffing van de vereffening toe
  (art. 4:209 BW) en brengt de griffierechten ten laste van
  de Staat (analoge toepassing van art. 16 en 17 van de
  Faillissementswet).
  Het incidenteel hoger beroep ziet op de vraag of X wilsbekwaam was op het moment van testeren (art. 3:33 jo.
   art. 3:34 BW). Het is hierbij noodzakelijk dat ook de
  andere broers en zussen in de procedure worden betrokken, omdat zij in dat geval als erfgenaam optreden. Het
  hof merkt hierbij op dat deze beslissing van het hof voor
  Y geen gevolgen zal hebben, omdat Y op grond van het
  hiervoor vermelde voor een vierde deel als erfgenaam
  optreedt en dit niet verandert als de uiterste wilsbeschikkingen nietig worden verklaard.
  Wilsonbekwaamheid; beschikking ten behoeve
  van stichting achter zorginstelling erflater
  Hof Arnhem-Leeuwarden 31 oktober 2017, ECLI:NL:
  GHARL:2017:9390
  
  A verzoekt de kantonrechter een machtiging om de nalatenschap van zijn echtgenote B alsnog beneficiair te
  mogen aanvaarden ex artikel 4:194a lid 1 BW. Hij is na
  de zuivere aanvaarding van de nalatenschap bekend
  geworden met belastingschulden van B. In geschil is of
  de belastingschulden – die op het moment van zuiver
  aanvaarden nog niet bestonden, omdat de aangiften en
  aanslagen pas daarna zijn gedaan – onbekende schulden
  zijn in de zin van artikel 4:194a lid 1 BW.
   De kantonrechter overweegt dat sprake is van een
  onverwachte schuld als A de schuld niet kende en evenmin behoorde te kennen op het moment dat hij de nalatenschap zuiver aanvaardde. Hiervoor wordt aangesloten bij het begrip te goeder trouw in artikel 3:11 BW. A
  wist dat B een eenmanszaak had (een bv en een vof). A
  was zich wél bewust van de door B verschuldigde premies en inkomstenbelasting, maar had een te lage
  inschatting gemaakt van de hoogte daarvan. Bovendien
  had hij geen rekening gehouden met de verschuldigde
  omzet- en vennootschapsbelasting. Volgens de kantonrechter had A in deze omstandigheden nader onderzoek
  moeten doen naar de verschuldigde belastingen door ten
  minste de betreffende administratie(s), de betrokken
  accountant en/of de Belastingdienst te raadplegen,
  voordat hij zijn keuze maakte. A heeft alleen de inkomende post bijgehouden en kennisgenomen van de thuis
  aanwezige administratie, terwijl hij wist dat er ook
  administratie bij de (nieuwe) accountant lag en dat B
  bovendien ontevreden was over de administratie van de
  oude accountant. Nu A heeft nagelaten nader onderzoek
  te doen naar de omvang van de nalatenschap, komt dit
  voor zijn eigen rekening en risico. Er is geen sprake van
  een onbekende schuld. Het verzoek wordt afgewezen.
  X is zwakbegaafd. Hij overlijdt met achterlating van vier
  broers en zussen, onder wie Y. X heeft in 1991 een testament opgemaakt waarin stichting A is benoemd tot
  enig erfgenaam onder de last de erfrechtelijke verkrijging aan te wenden voor de instellingen B, C en D. Y
  vordert primair een verklaring voor recht dat de uiterste
  wilsbeschikkingen nietig zijn ex artikel 3:34 lid 2 BW en
  subsidiair vernietiging van de uiterste wilsbeschikkingen
  ex artikel 4:59 jo. artikel 4:62 lid 2 BW.
   Het overgangsrecht bepaalt dat artikel 4:59 lid 2 BW
  onmiddellijke werking heeft en dat overtreding van deze
  bepaling leidt tot vernietigbaarheid (art. 68a jo. art. 127
  van de Overgangswet Nieuw Burgerlijk Wetboek).
  X woonde op het moment van testeren in een door B
  geëxploiteerde instelling, op grond waarvan B geen
  voordeel kan trekken uit de uiterste wilsbeschikkingen
  van X. De lastbevoordeling van B moet worden vernietigd voor zover dat nodig is tot opheffing van het nadeel
  van Y (art. 4:59 lid 2 BW). De lastbevoordelingen ten
  behoeve van C en D hebben geen effect, omdat deze
  instellingen niet meer bestaan. Partijen hebben verklaard de lastbevoordelingen zo uit te leggen, dat de
  gehele last strekt ten voordele van B, die voorheen ook
  dergelijke instellingen exploiteerde. Het hof volgt de
  partijen hierin, zodat ook deze lastbevoordelingen worden vernietigd.
  Uit het samenstel van uiterste wilsbeschikkingen (de
  erfstelling aan A en de last het verkregene aan te wenden
  ten behoeve van B) kan niet anders voortvloeien dan dat
  X wilde dat A alles wat zij als erfgenaam verkrijgt,
  geheel doorgeeft aan B. Hierdoor wordt A aangemerkt
  als een ‘tussenbeide komende partij’ als bedoeld in artikel 4:62 lid 2 BW. Het hof vernietigt – voor het geval
  het incidenteel hoger beroep niet slaagt – de erfstelling
  aan A voor zover nodig tot opheffing van het nadeel van
  Y (art. 4:62 lid 1 en 2 BW).
   TE 2018 | nr. 2
  
  December 2017
  Verzoek machtiging beneficiaire aanvaarding ex
  artikel 4:194a lid 1 BW
  Rb. Midden-Nederland 8 december 2017, ECLI:NL:
  RBMNE:2017:6714
  
  Begunstigde stamrechtverzekering
  Rb. Rotterdam 13 december 2017, ECLI:NL:RBROT:
  2017:9995
  
  A is tot 2010 gehuwd met B. B heeft tijdens het huwelijk
  een zogenoemde stamrechtverzekering (beleggingskoopsom) bij N afgesloten, waarin B als begunstigde is aangewezen. In het echtscheidingsconvenant is opgenomen
  
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  dat A de verzekering overneemt en dat B uiterlijk
  1 maart 2011 de polis overschrijft op naam van A. Door
  het overlijden van A op 20 maart 2011 is het er niet van
  gekomen de overdracht tijdig te regelen. A heeft haar
  partner X tot enig erfgenaam benoemd. X vordert thans
  dat N de verzekering afwikkelt met X als verzekeringsnemer/begunstigde.
   De rechtbank stelt voorop dat B de verzekering formeel
  niet heeft geleverd aan A. Ook is de begunstiging niet
  door een schriftelijke mededeling van B aan N gewijzigd. Toch meent de rechtbank dat X als verzekeringsnemer en begunstigde moet worden aangemerkt. X
  heeft (als enig erfgenaam van A) N schriftelijk op de
  hoogte gesteld van de afspraken in het echtscheidingsconvenant. N heeft vervolgens X zonder enig voorbehoud schriftelijk bericht dat A met terugwerkende
  kracht vanaf 1 maart 2011 als verzekeringsnemer wordt
  aangemerkt. Dit wordt tot uitdrukking gebracht met een
  bijgevoegd polisblad. In dezelfde brief wordt meegedeeld dat B verzekerde is gebleven onder de polis, maar
  dat X als erfgenaam van A de rechten uit de polis kan
  uitoefenen. Uit artikel 8 van de polisvoorwaarden volgt
  dat de verzekeringsnemer de bevoegdheid heeft de
  begunstigde aan te wijzen. X heeft in zijn hoedanigheid
  van verzekeringsnemer (verkregen als erfgenaam van A)
  zichzelf in 2015 als begunstigde aangewezen. Hiervan
  heeft N een polis opgemaakt. N heeft op geen enkel
  moment X erop gewezen dat hij er rekening mee moest
  houden dat hij geen aanspraak op de uitkeringen van de
  verzekering kon maken. X vertrouwde erop dat hij aanspraak kon maken op deze uitkeringen en dit vertrouwen is volgens de rechtbank gerechtvaardigd, nu de
  mededelingen van N als professionele partij kwamen en
  er geen enkele aanwijzing was dat deze mededelingen
  niet zouden kloppen. B heeft weliswaar N schriftelijk
  bericht het niet eens te zijn met het feit dat A wordt
  aangewezen als verzekeringsnemer, maar dit bericht
  heeft N niet aan X doorgestuurd. Ook is niet relevant
  dat X van B nakoming van het echtscheidingsconvenant
  kan vorderen.
   Verbeurdverklaring artikel 3:194 lid 2 BW
  HR 22 december 2017, ECLI:NL:HR:2017:3262
  
  A heeft tijdens leven € 442.000 geschonken aan haar zus
  B. B is tevens erfgenaam voor de helft in de nalatenschap van A. Als A overlijdt, is onder meer in geschil of
  B haar aandeel in dit bedrag heeft verbeurd, omdat zij
  dit goed van de nalatenschap heeft verzwegen dan wel
  verborgen gehouden als bedoeld in artikel 3:194 lid 2
  BW.
  De Hoge Raad oordeelt dat het hof blijk heeft gegeven
  van een onjuiste rechtsopvatting. Volgens de Hoge Raad
  biedt de tekst van artikel 3:194 lid 2 BW geen steun voor
  de opvatting dat van ‘opzettelijk’ verzwijgen, zoekmaken
  of verborgen houden van tot de gemeenschap behorende
  goederen slechts sprake kan zijn als de desbetreffende
  deelgenoot het oogmerk had om rechten van de deelgenoten of de schuldeisers te verkorten. Het woord ‘opzettelijk’ brengt tot uitdrukking dat artikel 3:194 lid 2 BW
  alleen geldt als de deelgenoot wist dat de goederen tot de
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005
  
  gemeenschap behoorden (Parl. Gesch. Boek 3 BW,
  p. 630). Dit betekent dat geen opzet wordt aangenomen
  als de desbetreffende deelgenoot niet wist, maar wel
  behoorde te weten dat het verzwegen goed tot de
  gemeenschap behoorde (HR 31 maart 2017,
  ECLI:NL:HR:2017:565). De wetsgeschiedenis bevat
  geen aanknopingspunten om aan te nemen dat het
  woord ‘opzettelijk’ artikel 3:194 lid 2 BW beperkt tot
  het geval waarin de desbetreffende deelgenoot het oogmerk had om rechten van de deelgenoten of de schuldeisers te verkorten. De zware sanctie van deze bepaling is
  op haar plaats, omdat in de hiervoor bedoelde gevallen
  sprake is van een ernstige, maar in een situatie van een
  gemeenschap gemakkelijk te plegen vorm van bedrog.
   Artikel 3:194 lid 2 BW strekt ertoe oneerlijk gedrag van
  de deelgenoten tegenover elkaar te ontmoedigen, omdat
  in de rechtsverhoudingen waarop deze bepaling betrekking heeft, de deelgenoten in de regel in hoge mate
  afhankelijk zijn van de juistheid en volledigheid van de
  over en weer door hen verschafte inlichtingen over het
  bestaan van tot de gemeenschap behorende goederen
  (HR 31 maart 2017, ECLI:NL:HR:2017:565).
  Ten slotte is van belang dat de stelplicht en bewijslast
  van de feiten en omstandigheden die een beroep op artikel 3:194 lid 2 BW rechtvaardigen, rusten op degene die
  zich op deze bepaling beroept (art. 150 van het Wetboek
  van Burgerlijke Rechtsvordering). Aan het bewijs van de
  daarin bedoelde opzet worden hoge eisen gesteld. De
  reikwijdte van artikel 3:194 lid 2 BW wordt te zeer
  beperkt als een deelgenoot of schuldeiser ook feiten en
  omstandigheden moet stellen waaruit volgt dat sprake is
  van het oogmerk om rechten van de deelgenoten of de
  schuldeisers te verkorten. Voor het ‘opzettelijk’ verzwijgen, zoekmaken of verborgen houden van een goed als
  bedoeld in artikel 3:194 lid 2 BW is dus voldoende dat
  de desbetreffende deelgenoot weet dat het verzwegen
  goed tot de gemeenschap behoort.
   Januari 2018
  Quasiwettelijke verdeling voor erfbelasting gelijk
  aan wettelijke verdeling
  Hof Arnhem-Leeuwarden 9 januari 2018, ECLI:NL:
  GHARL:2018:199
  
  In het testament van A zijn echtgenote B en kinderen X
  c.s. benoemd tot erfgenaam en is een quasiwettelijke
  verdeling opgenomen. Uit de akte ‘Afwikkeling nalatenschap [A]’ volgt dat B de nalatenschap heeft verdeeld als
  ware er een wettelijke verdeling. Alle goederen en schulden zijn aan B toebedeeld en X c.s. hebben een nietopeisbare vordering verkregen jegens B. Op deze vordering rust overeenkomstig het testament een enkelvoudige rente van 2 procent. B en de fiscus zijn in geschil of B
  een fictief vruchtgebruik heeft verkregen van de nietopeisbare vorderingen van X c.s., nu daarop een lagere
  rente rust dan 6 procent samengesteld (HR 11 juli 1989,
  BNB 1989/260). B stelt dat zij voor de erfbelasting geen
  fictief vruchtgebruik heeft verkregen, nu de erfbelasting
  TE 2018 | nr. 2
  
  49
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  een tijdstipbelasting is, waardoor met de latere verdeling
  geen rekening wordt gehouden.
   Het hof oordeelt dat ook sprake is van een verkrijging
  krachtens erfrecht als de geldvordering is gebaseerd op
  een testament dat inhoudelijk overeenkomt met de wettelijke verdeling (art. 1 lid 5 van de Successiewet 1956
  (SW 1956)). Hieraan wordt voldaan, omdat in het testament de testamentaire last (tot verdeling als ware er een
  wettelijke verdeling) het uitgangspunt is en alleen binnen twee jaar na het overlijden ongedaan kan worden
  gemaakt dan wel kan vervallen. Het hof ontleent voor
  dit oordeel steun aan de wettekst van artikel 1 lid 5 SW
  1956 en de wetsgeschiedenis (Kamerstukken II
  1999/2000, 27245, 3, p. 70 en Kamerstukken II
  2008/09, 31930, 9, p. 35-36, zij het dat de laatstgemelde
  wetsgeschiedenis betrekking heeft op de situatie na
  2010). Volgens het hof wordt met gebeurtenissen na het
  overlijden geen rekening gehouden, wat in lijn is met de
  uitspraak van HR 2 januari 1903 (PW9536). Het hof
  merkt tot slot op dat het arrest van HR 25 juni 2010,
  ECLI:NL:HR:2010:BL5593 niet tot een andere conclusie leidt. Er is geen aanleiding om artikel 1 lid 5 SW
  1956 niet van toepassing te verklaren, omdat hierin
  alleen geldvorderingen en niet geldschulden worden
  genoemd.
  Aansprakelijk wegens tekortschieten als
  bewindvoerder en executeur
  Hof Arnhem-Leeuwarden 16 januari 2018, ECLI:NL:
  GHARL:2018:573
  50
  
  Thans stellen Y c.s. wier krachtens erfrecht en schenking verkregen vermogen onder bewind is gesteld, X
  aansprakelijk voor de geleden schade, omdat X in de
  zorg van goed bewindvoerder is tekortgeschoten en in
  zijn hoedanigheid van executeur onrechtmatig jegens Y
  c.s. heeft gehandeld.
   Het hof oordeelt dat X in zijn zorg van goed bewindvoerder toerekenbaar is tekortgeschoten, onder meer
  door het verstrekken van leningen uit het onder bewind
  gestelde vermogen van Y c.s. aan BV Z (en aan haar
  gelieerde vennootschappen). Het hof gaat voorbij aan de
  stelling dat de leningen nodig waren om het vermogen
  van Y c.s. – die certificaten in BV Z hebben – in stand te
  houden en dat zonder leningen de continuïteit van BV Z
  zeer onzeker zou zijn en een faillissement dreigde. Het
  belang van Y c.s. dat BV Z in stand blijft en zo veel
  mogelijk winstgevend is, is geen vrijbrief om omvangrijke en riskante geldleningen aan BV Z te verstrekken.
  Dit geldt te meer nu de leningen niet schriftelijk zijn
  vastgelegd, er geen enkele vorm van zekerheid is bedongen (terwijl hij wist of behoorde te weten dat er een aanmerkelijk risico bestond dat de leningen niet zouden
  worden terugbetaald) en Y c.s. niet bij de leningen zijn
  betrokken. Dat erflater A tijdens leven ook ten laste van
  zijn vermogen investeringen deed in BV Z, betekent
  niet dat X op dezelfde voet investeringen kan doen,
  omdat hij de zorg van een goed bewindvoerder in acht
  moet nemen.
  X is ook in zijn zorg van goed bewindvoerder tekortgeschoten, omdat hij niet heeft voldaan aan zijn verplichTE 2018 | nr. 2
  
  ting om jaarlijks rekening en verantwoording af te leggen aan Y c.s. De aangifte erfbelasting kan niet worden
  aangemerkt als een rekening en verantwoording in de
  zin van artikel 4:161 BW, omdat hierin geen overzicht is
  opgenomen van de uitgaven die in de loop van het jaar
  zijn gedaan met een verklaring van X waarom hij deze
  uitgaven heeft gedaan.
   Tot slot oordeelt het hof dat X in zijn hoedanigheid van
  executeur onrechtmatig heeft gehandeld. Hij heeft
  – anders dan aanvankelijk was overeengekomen – geen
  geld van de nalatenschap ‘gesecureerd’ ter betaling van
  het legaat aan B. Dit geld is hierdoor niet aangewend
  voor het betalen van de nalatenschapsschulden, maar is
  gebruikt voor leningen aan BV Z. Nu de leningen niet
  zijn terugbetaald, kan het legaat niet uit de nalatenschap
  worden voldaan en moeten Y c.s. het legaat uit hun
  eigen vermogen betalen. X heeft niet gehandeld zoals
  van een goed executeur mag worden verwacht.
  Vernietiging opheffingsbeschikking vereffening
  nalatenschap
  Hof Den Haag 17 januari 2018, ECLI:NL:GHDHA:
  2018:131
  
  De nalatenschap van A is door alle erfgenamen (B en X
  c.s.) beneficiair aanvaard. Het hof vernietigt de beschikking van de kantonrechter, waarin op verzoek van B de
  opheffing van de vereffening van de nalatenschap wordt
  bevolen. B en X c.s. zijn gezamenlijk vereffenaar (art.
  4:195 BW) en zij moeten hun bevoegdheden gezamenlijk uitoefenen, tenzij de kantonrechter anders heeft
  bepaald of sprake is van daden van gewoon onderhoud
  en behoud van de goederen en daden die geen uitstel
  kunnen lijden (art. 4:198 BW). Vast staat dat er geen
  beschikking van de kantonrechter ex artikel 4:198 BW
  is, zodat B en X c.s. het opheffingsverzoek gezamenlijk
  hadden moeten indienen, of B had in ieder geval
  instemming van X c.s. moeten hebben (die bovendien
  niet als belanghebbenden zijn opgeroepen bij de mondelinge behandeling). Dit geldt te meer nu X c.s. de toegepaste verrekening op grond van artikel 4:217 BW
  betwisten, de boedelbeschrijving die aan het opheffingsverzoek ten grondslag ligt alleen door B is opgemaakt,
  en X c.s. stellen dat deze boedelbeschrijving niet klopt.
   Curator verzoekt toestemming om af te zien van
  legitieme portie
  Rb. Midden-Nederland 18 januari 2018, ECLI:NL:
  RBMNE:2018:127
  
  A heeft kind X onterfd. Het verzoek van de curator tot
  toestemming om namens X te berusten in het testament
  en af te zien van haar legitieme portie wordt door de
  kantonrechter afgewezen. Dit is niet in het belang van
  X. Het algemeen belang dat gemeenschappelijke voorzieningen worden ingezet voor personen die daar daadwerkelijk behoefte aan hebben en geen andere financiële
  mogelijkheden hebben, weegt zwaarder dan het belang
  van X dat zij haar toeslagen behoudt. De stelling dat X
  de legitieme portie niet nodig heeft om in haar dagelijkse behoeften te voorzien vanwege haar aanspraak op
  voorzieningen uit algemene middelen treft geen doel.
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Niet duidelijk is of X ook in haar dagelijkse behoeften
  kan voorzien als deze voorzieningen om welke reden dan
  ook zouden wegvallen. Bovendien verkrijgt X slechts
  een niet-opeisbare vordering op B. Het is niet te voorzien of te voorspellen of het toelagensysteem na het
  overlijden van B nog bestaat of mogelijk anders is ingericht.
  Verzet tegen uitdelingslijst
  Rb. Rotterdam 19 januari 2018, ECLI:NL:RBROT:
  2018:364
  
  A overlijdt en laat zijn minderjarige dochter X achter als
  enig erfgenaam. Y (de moeder van X) dient op grond
  van artikel 4:218 lid 3 BW namens X verzet in tegen de
  (tweede) uitdelingslijst van de benoemde vereffenaar V
  en verzoekt tevens rekening en verantwoording van V.
  De kantonrechter wijst het verzoek tot rekening en verantwoording af, omdat artikel 4:218 lid 3 BW daartoe
  geen grondslag biedt en Y geen nadere onderbouwing
  heeft gegeven op welke (andere) grond V wel rekening
  en verantwoording moet afleggen.
   De kantonrechter overweegt met betrekking tot de juistheid van de uitdelingslijst dat zich veel onregelmatigheden c.q. merkwaardigheden omtrent de nalatenschap
  hebben voorgedaan. Bij sommige situaties is ook Y
  betrokken geweest. Vanwege deze bijzondere omstandigheden staat de gegrondheid van (een deel van) de
  vorderingen op de uitdelingslijst niet vast, maar is ook
  niet uit te sluiten. Het is zonder bewijslevering of deskundigenonderzoek niet eenvoudig vast te stellen of
  deze vorderingen gegrond zijn. De kantonrechter meent
  dat de onderhavige procedure zich niet voor een dergelijke vaststelling leent. Een schuldeiser kan zijn vorderingsrecht tijdens de vereffening doen vaststellen in een
  dagvaardingsprocedure (art. 4:223 lid 2 BW). Nadat alle
  belanghebbenden hun vorderingsrecht hebben doen
  vaststellen, moet V een nieuwe uitdelingslijst opstellen.
  De kantonrechter vernietigt de voorliggende uitdelingslijst.
  Executeur vernietigt schenking wegens ontbreken
  toestemming artikel 1:88 BW
  Rb. Midden-Nederland 31 januari 2018, ECLI:NL:
  RBMNE:2018:277
  
  Notaris X is executeur in de nalatenschappen van de
  echtgenoten A en B. A heeft tijdens het huwelijk een
  schenking van € 125.000 gedaan aan C. X heeft onder
  meer namens de erfgenamen Y c.s. deze schenking vernietigd, omdat de toestemming van B ontbreekt
  (art. 1:89 jo. art. 1:88 lid 1 aanhef en sub b BW).
  Volgens de rechtbank is de omstandigheid dat de schenking vanaf de en/of-rekening is betaald en B op enig
  moment na de schenking hiervan op de hoogte was,
  onvoldoende om daaruit te kunnen afleiden dat zij toestemming heeft gegeven in de zin van artikel 1:88 BW.
   Onder omstandigheden kunnen gedragingen leiden tot
  een (stilzwijgende) instemming van de echtgenoot, maar
  C heeft hiervoor onvoldoende gesteld. Ook uit het voorstel van B – tijdens de onderhandelingen tussen B en
  C – de schenking niet te vernietigen als C een eerder
  
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005
  
  overgeboekt bedrag van € 125.000 als lening erkent,
  leidt de rechtbank geen bevestiging van de toestemming
  van B af.
  De rechtbank oordeelt dat X namens Y c.s. een geslaagd
  beroep kan doen op artikel 1:89 jo. artikel 1:88 BW. Ten
  eerste heeft B al tijdens leven een (voorwaardelijk)
  beroep gedaan op deze vernietigingsgrond. Ten tweede
  kan dit beroep ook namens Y c.s. worden gedaan. De
  gezinsbeschermende strekking van artikel 1:88 BW
  neemt niet weg dat de vernietigbaarheid van giften ook
  een vermogensrechtelijk belang dient. Y c.s. treden als
  rechtsopvolgers onder algemene titel in alle voor overgang vatbare rechten, schulden en het bezit en houderschap van B (art. 4:182 BW), zodat niet valt in te zien
  waarom de vernietigingsbevoegdheid na het overlijden
  van B niet door Y c.s. kan worden uitgeoefend.
  Tot slot oordeelt de rechtbank dat A toestemming van B
  nodig had, omdat sprake is van een bovenmatige gift.
  Weliswaar hadden A en B op het moment van de schenking een aanzienlijk gezamenlijk vermogen (circa
  € 2.600.000), maar niet gesteld of gebleken is dat schenkingen van een dergelijke omvang gebruikelijk waren
  voor A of B. Zij waren gul jegens familieleden en vrienden en gaven daarbij ook wel eens (contante) bedragen,
  al dan niet voor bewezen diensten, variërend van € 150
  tot € 2000, maar uit niets blijkt dat schenkingen van
  € 125.000 gebruikelijk waren voor A of B.
   Februari 2018
  
  51
  
  Fictieve verkrijging krachtens erfrecht ex artikel
  13a SW 1956
  Hof Den Haag 9 februari 2018, ECLI:NL:GHDHA:
  2018:234
  
  In mei 2015 wordt geconstateerd dat A ongeneeslijk ziek
  is en in juli 2015 overlijdt zij. Door haar overlijden eindigt de lijfrenteverplichting in een bv, waarvan zoon X
  enig aandeelhouder is. In geschil is of sprake is van een
  fictieve verkrijging krachtens erfrecht als bedoeld in
  artikel 13a SW 1956. Volgens X vond de waardestijging
  van de aandelen plaats op het moment dat werd vastgesteld dat A ongeneeslijk ziek was, waardoor de waardestijging bij het overlijden in juli 2015 verwaarloosbaar is.
  Het hof volgt het standpunt van X niet. Op grond van
  de parlementaire geschiedenis oordeelt het hof dat sprake is van een fictieve verkrijging ex artikel 13a SW 1956,
  omdat een concreet en voldoende sterk causaal verband
  bestaat tussen de waardestijging van de aandelen en het
  overlijden van A. De tekst van artikel 13a SW 1956
  brengt het hof niet tot een ander oordeel.
  Verkoper beschikkingsonbevoegd door
  testamentaire last
  Rb. Limburg 21 februari 2018, ECLI:NL:RBLIM:
  2018:1753
  
  A heeft haar erfgenamen de last opgelegd dat haar
  eigendommen niet mogen worden vervreemd aan de
  familie van Y en diens (klein)kinderen. Bij de verdeling
  
  TE 2018 | nr. 2
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  van de nalatenschap elf jaar geleden is een perceel grond
  aan X toebedeeld. X heeft dit perceel grond thans verkocht aan Z, een dochter van Y. X heeft zich bij het aangaan van de koopovereenkomst niet gerealiseerd dat A
  hem deze last heeft opgelegd en wil de koopovereenkomst vernietigen.
   De rechtbank overweegt dat de koopovereenkomst niet
  vernietigbaar is, enkel omdat de overeenkomst in strijd
  is met de testamentaire last. De testamentaire last levert
  wel een beperking in de beschikkingsbevoegdheid van X
  op (art. 4:131 BW). Omdat Z inmiddels op de hoogte is
  van de testamentaire last, kan zij X niet te goeder trouw
  tot levering dwingen. De testamentaire last leidt ertoe
  dat de vordering tot schadevergoeding in natura niet kan
  worden toegewezen. De subsidiaire vordering tot schadevergoeding in geld wordt wel toegewezen.
  52
  
  TE 2018 | nr. 2
  
  doi: 10.5553/TE/187416812018019002005.
  