text: MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  BESLECHTE GESCHILLEN
  Red. Mr. A. E. J. NYSINGH
  (Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
  der Redactie)
  HOOGE RAAD EN GOEDE TROUW
  De Hooge Raad heeft in den laatsten tijd een aantal belang­
  rijke arresten gewezen, waartusschen onderling verband bestaat,
  en die dan ook gevoeglijk gezamenlijk besproken kunnen wor­
  den.
  Bij alle was sprake van in de praktijk veel voorkomende be­
  dingen, welke voorzien in een nadere bepaling van de contractueele verhouding bij geschil tusschen partijen; bij alle
  kwam de Hooge Raad tot zijn beslissing door toepassing van
  den algemeenen regel, dat overeenkomsten te goeder trouw moe­
  ten worden ten uitvoer gelegd.
  Wij bepalen ons tot de rechtspraak van de laatste jaren; deze
  is belangrijk èn omvangrijk genoeg.
  I
  Beslissing van geschillen door een der partijen
  Indien in een overeenkomst is bepaald, dat partijen zich, in
  geval van geschil over de uitlegging of de uitvoering van de
  overeenkomst, zullen onderwerpen aan het oordeel van een
  hunner, staat het dan de andere partij nog vrij, dat geschil voor
  den rechter te brengen? Mag de rechter de gegeven beslissing
  zonder meer naast zich neerleggen, of moet hij haar volgen?
  Of moet hij treden in een beoordeeling van die beslissing?
  De Hooge Raad heeft in drie arresten de beteekenis van der­
  gelijke bedingen afgebakend.
  De gemeente Amsterdam verbond zich tot het leveren van
  electriciteit, op de voorwaarden, vervat in het Reglement en
  Tarief voor de levering van Electriciteit door de Gemeente
  Electriciteitswerken. Artikel 27 van dat reglement bepaalde,
  dat alle geschillen door Burgemeester en Wethouders zouden
  worden beslist, (arrest van 16 Januari 1920).
   ,,De Oude Zwolsche van 1895” verzekerde op een polis, waar­
  in o.a. de volgende bepaling voorkwam: „Geschillen, de ver­
  zekering rakende, worden beslist door den Raad van Commis­
  sarissen, die uitspraak zal doen als goede mannen, naar billijk­
  heid, zonder aan eenige vorm van proces gebonden te zijn”,
  (arrest van 29 December 1922).
  Een andere verzekeringmaatschappij verzekerde den dek­
  hengst Artist de Laboureur voor ƒ 110.000,— op een polis, waar­
  in was bepaald: Geschillen, betreffende de verzekering, worden
  met uitsluiting van elke gerechtelijke bevoegdheid beslist door
  den Raad van Commissarissen, (arrest van 9 Februari 1923).
  In al deze gevallen dus kwamen partijen overeen, dat even­
  tueel e geschillen beslist zouden worden niet door den rechter,
  maar door een orgaan van een der partijen.
  Door een orgaan, omdat de partij niet was een natuurlijk
  persoon, maar een rechtspersoon. Deze kan niet anders optreden
  dan door haar organen. Groot verschil met opdracht van de be­
  slissing van geschillen aan een der partijen zelf, zoo deze een
  natuurlijk persoon is, is er niet. Want B. en W. van Amster­
  dam, of de commissarissen der verzekeringmaatschappijen staan
  niet buiten de contracteerende rechtspersonen; zij treden op
  voor-, en vertegenwoordigen hunne gemeente of maatschappij.
  Het maatschappelijk leven kent tal van dergelijke bedingen.
  De Staat sluit contracten met de bepaling, dat in geval van
  geschil de betrokken Minister zal beslissen.
  153
  
  Dikwijls is de beslissing van gescbillen opgedragen aan het
  bestuur van een vereeniging, aan een algemeene vergadering
  van leden of aandeelhouders, etc.
  Ieder sluit op zijn tijd dergelijke overeenkomsten.
  Maar velen krijgen, als het op de uitvoering aankomt, tegen
  de overeenkomst bezwaar.
   Te verwonderen behoeft dat niet: hoe kan men verwachten,
  dat een partij zich bevredigd zal gevoelen, indien verwerping
  van zijn standpunt plaats heeft door de tegenparij zelf, althans
  door het orgaan van die tegenpartij?
  Niet alleen van partijstandpunt echter zijn er bezwaren; er
  zijn ook bezwaren in het algemeen. Een der partijen neemt een
  machtspositie in, hij is rechter in eigen zaak, wat ongewenscht
  is. Het beding kan uit vrijen wil in de overeenkomst zijn op­
  genomen, het kan ook uitvloeisel zijn van de machtspositie, die
  de eene partij inneemt (monopolie, e tc .); het kan aanvaard zijn
  tengevolge van onervarenheid of onoplettendheid van de tegen­
  partij ; moet in deze gevallen het recht niet bescherming ver­
  kenen ?
  Een bjjzondere wetsbepaling, welke het beding uitsluit, be­
  perkt of regelt, ontbreekt.
  Doch artikel 1374 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt: over­
  eenkomsten strekken partijen tot wet, m.a.w. partijen zijn aan.
  hunne overeenkomsten gebonden.
  Deze wetsbepaling belette echter niet, dat door belangheb­
  benden werd staande gehouden, dat het beding niet rechtsgel­
  dig ,dus niet bindend zou zijn.
  Verschillende gronden werden daarvoor aangevoerd.
  De een beriep zich op artikel 2 van de Wet op de Regterlijke
  Organisatie, waarbij is bepaald, dat „de kennisneming en be­
  slissing van alle geschillen over eigendom, ......., schuldvorde­
  ringen of burgerlijke rechten, bij uitsluiting is opgedragen aan
  de rechterlijke macht”.
  Bij uitsluiting aan de rechterlijke macht, ergo niet aan een
  der pa rtijen.
  Een tweede achtte artikel 1292 van het Burgerlijk Wetboek
  toepasselijk, nietigverklarende de verbintenissen, „indien de
  vervulling alleenlijk afhangt van den wil van dengenen, die
  verbonden is ”.
   Een derde zeide: er is opdracht van rechtspraak aan een der
  partijen. Deze is nietig, immers in strjjd met de bepalingen
  omtrent de arbitrage in het Wetboek van Burgerlijke Rechts­
  vordering, welke verbiedt, dat men arbiter in eigen zaak is.
  Een vierde verwees naar de wetsbepalingen, welke overeen­
  komsten ,die in strijd zijn met de openbare orde of goede zeden
  verbieden, én beweerde, dat deze bepalingen op het beding van
  toepassing waren.
  Men ziet, partijbelang en juridisch vernuft geven argumen­
  ten te over; jammer slechts, dat deze, zooals dikwijls in derge­
  lijke gevallen, weinig steekhoudend zijn.
  Een goed jurist is niet, wie handig met wetsartikelen goo­
  chelt, doch hij, die de vragen beziet en oplost naar de behoeften
  van het maatschappelijk verkeer.
  De vraag, die opgelost moet worden is, of het beding, waarbij
  de eene partij verklaart in geval van geschil zich te gedragen
  naar het oordeel van de andere partij, al of niet rechtsgeldig is.
  Een bijzondere wetsbepaling ontbreekt.
  Meent men dus, dat het recht dergelijke bedingen niet mag
  erkennen, omdat deze uitvloeisel zijn van machtsmisbruik of
  onervarenheid, en tot ongewenschte gevolgen leiden, dan moet
  men zich daarop, en alleen daarop, gronden. Doch men moet
  die meening niet willen motiveeren met wetsartikelen, die voor
  deze bedingen niet geschreven zijn. waarbij de wetgever aan
  dergelijke bedingen in het geheel niet heeft gedacht.
  154
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  Bezien wij nu de argumenten.
  Artikel 2 van de Wet op de Regterlijke Organisatie is een
  uitvloeisel van de Grondwet van 1815, welke in artikel 165 had
  bepaald:
  „Alle twistgedingen over eigendom of daaruit voort„spruitende regten, over schuldvordering of burgerlijke
  „regten belmoren bij uitsluiting tot de kennis van de
  „regterlijke magt”.
   Van waar deze bepaling?
  Men had in 1815 bezwaar tegen de inmenging in de recht­
  spraak door de administratie, door het politiek gezag, zooals
  men deze in den Fransehen tijd gekend had; men wilde de be­
  voegdheid van de administratie, van het politiek gezag, beper­
  ken. Rechtspraak voortaan uitsluitend door de rechterlijke
  macht, niet door eenig ander orgaan in den Staat.
  Dat was de bedoeling van de grondwet; de wet op de Regterlijkc Organisatie nam die bepaling zonder meer over.
  Aan bedingen als het thans besprokene is niet gedacht; het
  artikel is neerslag van een politieke gedachte, niet van een
  privaatrechtelijke. Met de vraag, welk ons bezig houdt, heeft
  het artikel niet te maken.
  Het beroep op artikel 1292 van het Burgerlijk Wetboek faalt
  eveneens; ook dit artikel heeft met de vraag niet te maken.
  Nietig is de verbintenis, waarvan de vervulling afhangt alleen
  van den wil van den schuldenaar. Artikel 1292 bepaalt het; als
  de wet het niet bepaald had zou het ook zoo zijn.
  Maar in casu is niet van den aanvang af de vraag, of een
  partij hare verplichtingen zal nakomen, van diens willekeur
  afhankelijk. Het beding vindt alleen toepassing, wanneer ge­
  durende de uitvoering der overeenkomst geschillen ontstaan,
  welke in redelijkheid (en niet naar willekeur, gelijk onder zal
  blijken) moeten worden beslist, wat iets geheel anders is.
  Ook het beroep op de bepalingen, regelende de beslissing door
  scheidsmannen, is niet gelukkig. Het Wetboek van Burgerlijke
  Rechtsvordering geeft regelen betreffende gedingen voor
  scheidsmannen, wanneer deze mogelijk zijn, welke vormvereischten zijn in acht te nemen, welke rechtsmiddelen tegen de uit­
  spraak open staan, enz. En dat alles, omdat de beslissing van
  scheidsmannen is een uitspraak, welke in rechten kan worden
  tenuitvoergelegd, welke kan worden geexecuteerd.
   In casu wenschen partijen niet een dergelijke uitspraak; zij
  willen juist de kostbare en omslachtige beslissing door den Reen­
  ter of door arbiters ontzeilen; zij verbinden zich zich te zullen
  gedragen naar het oordeel van een hunner; een uitspraak welke
  geëxecuteerd kan worden is overbodig. Er is geen arbitrage in
  den zin van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, zoodat de artikelen, welke het geding door scheidslieden regelen,
  hier niet van toepassing zijn.
  Het eenige argument, dat den strijd loyaal aanbindt is dat
  omtrent de openbare orde en de goede zeden. Indien er be­
  zwaren tegen het beding zijn, dan is dat, omdat men willekeur,
  omdat men misbruik vreest.
  Het gaat echter te ver, op dien grond het beding nietig te
  achten: het beding komt te veel voor, dan dat het alleen door
  machtsmisbruik van de eene partij of onervarenheid van de
  andere is te verklaren; het voorziet in een behoefte van de
  practijk en is in tal van gevallen volkomen redelijk en practisch.
  Mogen deze argumenten een enkele maal bij den lageren
  rechter succes hebben gehad, de Hooge Raad heeft ze alle ver­
  worpen en in de drie in den aanvang genoemde arresten be­
  slist, dat het beding geoorloofd en rechtsgeldig is.
  Onverschillig bleef de Hooge Raad echter niet voor de be­
  zwaren, welke tegen het beding zijn ingebracht. Hij zocht de
  oplossing niet in ongeldigverklaring, doch in beperking van
  de te duchten gevaren bij de toepassing.
  En daarbij grondde de Hooge Raad zich op de goede trouw.
   Artikel 137-1 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt, dat
  alle overeenkomsten te goeder trouw moeten worden ten uitvoergelegd, terwijl artikel 1375 daaraan toevoegt:
  „Overeenkomsten verbinden niet alleen tot datgene, het„welk uitdrukkelijk bij dezelve bepaald is, maar ook tot
  „al hetgeen dat, naar den aard van dezelve overeenkom­
  ste n , door de billijkheid, het gebruik, of de wet, wordt
  „gevorderd”.
  Met deze artikelen opereert de Hooge Raad.
  Artikel 1374 strekt om de (onderstelde) bedoeling van par­
  tijen, dat de uitvoering van het overeengekomene zal plaats heb­
  ben naar billijkheid en redelijkheid, tot haar recht te doen ko­
  men.
  Artikel 1375 beoogt eveneens, dat aan een overeenkomst een
  behoorlijke uitvoering, d.w.z. een uitvoering, welke in acht neemt
  hetgeen door gebruik, wet of billijkheid wordt vereischt, ver­
  zekerd zij.
  Deze artikelen gelden voor alle overeenkomsten, dus ook hier.
  De partij, aan wie de beslissing van een geschil is opgedragen,
  moet een redelijke beslissing nemen, moet in billijkheid beslis­
  sen. Alleen dan is de wederpartij aan die beslissing gebonden.
  En of nu die beslissing „behoorlijk” is, staat ter beoordeeling
  ■van den gewonen rechter; in strijd met de goede zeden en
  nietig is het beding, dat dit beroep op den rechter zou uit­
  sluiten. Dat beroep staat dus steeds open, en daarmede is alle
  willekeur gebannen: aan een partijdige, onredelijke of onbil­
  lijke uitspraak is men niet gebonden.
  Aldus ons hoogste rechtscollege in de drie arresten, boven
  genoemd.
  II
  Beslissing van geschillen door derden (bindend advies)
  Niet in alle gevallen dragen partijen de beslissing van geschil­
  len op aan een hunner; dikwijls ook verbinden zij zich zich te
  zullen onderwerpen aan het oordeel van een of meer derden.
   Ook hier weer hebben wij het oog niet op de gewone arbitrage,
  opdracht van rechtspraak om een executorialen titel, een voor
  ten uitvoerlegging vatbaar vonnis, te verkrijgen; de overeen­
  komst strekt tot het overbodig maken van een dergelijk vonnis;
  partijen verbinden zich zich neer te leggen bij het oordeel van
  een of meer anderen; zij verbinden zich te voren, dat oordeel
  als regeling, als contract tusschen hen zelf, te zullen beschou­
  wen.
  Twee voorbeelden uit de praktijk.
  De erfgenamen van een overledene droegen het maken van
  een boedelscheiding, waarover zij het niet eens konden worden,
  op aan drie, geheel buiten den boedel staande personen, cn
  kwamen overeen, dat deze scheiding tusschen hen zou gelden,
  als ware die door hen zelf opgemaakt cn onderteekend. (arrest
  van 19 Mei 1924).
  De gemeente Heer kwam met een aannemer overeen, dat
  cventueele geschillen zouden worden beslist door een scheids­
  gerecht, gekozen uit den Raad van Arbitrage voor de Bouwbe­
  drijven in Nederland, met bepaling:
  „De uitspraak van het scheidsgerecht geldt als een voor
  „partijen bindend advies, en heeft de kracht van een tus„schen hen gesloten overeenkomst, ook wat de kosten be„treft”.
  I
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  De derden en het scheidsgerecht gaven hun beslissing, doch
  de in het ongelijk gestelde partij wendde zich tot den Rechter.
  En ook hier beriep de Hooge Raad zich wederom op de goede
  trouw, op de artikelen 1374 en 1375 van het Burgerlijk Wetboek.
  Er is echter juridisch verschil tusschen deze gevallen en die,
  waarin de beslissing is opgedragen aan een der partijen zelf. In
  het laatste geval moet worden onderzocht, of de partij, die de
  beslissing gaf, wel aan de overeenkomst, waarbij hem tevens de
  beslissing van geschillen was opgedragen, een behoorlijke uit­
  voering heeft gegeven. Alleen dan is de beslissing bindend.
   Hier daarentegen moet ook wel de derde, die te beslissen
  heeft, de opdracht daartoe, welke hij aanvaard heeft, naar
  redelijkheid en billijkheid uitvoeren, op straffe van in strijd
  met de artikelen 1374 en 1375 te handelen; doch de vraag blijft,
  of partijen niet in ieder geval aan de uitspraak zijn gebonden,
  nu zij zich verbonden hebben zich bij dat oordeel neer te leg­
  gen ; of, zooals het Gerechtshof het had uitgedrukt in het geval
  van de boedelscheiding: „dat zich opdringt de vraag, of de
  „goede trouw niet misschien in het gedrang komt, als een der
  „partijen, die zich uitdrukkelijk verbonden heeft om zich bij
  „de op te maken scheiding neer te leggen, ten einde alle moei­
  lijkheden uit den weg te ruimen, weigert om die verplichting
  „na te komen”.
  Den Hoogen Raad baarde deze vraag geen moeilijkheid: Ook
  de partij zelve handelt in strijd met artikel 1374 en 1375 van
  het Burgerlijk Wetboek, „geeft een uitvoering aan de overeen­
  komst, die niet overeenkomstig de goede trouw, de redelijk­
  heid en de billijkheid is te achten”, indien hij zijn wederpartij
  wil houden aan de beslissing van een derde, wanneer die be­
  slissing naar inhoud en strekking niet redelijk en billijk is.
  Deze beslissing werd ook gegeven met betrekking tot het zoo­
  genaamde Bindend advies; ook daar dus: geen absolute gebon­
  denheid aan dat advies, doch beoordeeling door den Rechter.
  Wanneer wij nu deze rechtspraak samenvatten — wij behan­
  delen niet de punten van twijfel, welke zij overgebleven; wij
  behandelen alleen beslechte geschillen — komen wij tot bet vol­
  gende resultaat, tot het volgende „geldend recht” :
  Een beding, waarbij de beslissing van geschilpunten wordt
  opgedragen aan een der partijen, is rechtsgeldig en bindend;
  opdracht aan een derde natuurlijk ook.
   Het recht geeft bescherming tegen ongewenschte gevolgen:
  indien blijkt, dat de gegeven beslissing niet overeenkomt met
  redelijkheid en billijkheid, zijn belanghebbenden er niet aan ge­
  bonden. Bescherming dus, niet alleen tegen machtsmisbruik,
  partijdigheid of kwade trouw van dengene, die beslist; ook
  al was deze te goeder trouw, de beslissing zelve blijft voor­
  werp van onderzoek. Of nu de beslissing overeenkomt met rede­
  lijkheid en billijkheid staat ter beoordeeling van den gewonen
  rechter.
  Hiermede hebben deze bedingen niet alle beteekenis verloren:
  de onredelijkheid en onbillijkheid moeten worden aangetoond,
  wat practisch nog niet zoo eenvoudig is; in geval van twijfel
  blijft de beslissing van kracht.
  Doch de vraag, of de beslissing niet in strijd is met redelijk­
  heid en billijkheid, moet ter beoordeeling van dén Rechter blij­
  ven. Nietig is de overeenkomst, waarbij men zich verbindt zich
  in ieder geval bij de beslissing van de tegenpartij of van een
  derde neer te leggen.
  In geval de uitspraak is opgedragen aan een der partijen zal
  deze beslissing in hoofdzaak wel als juist moeten worden aan­
  vaard.
  155
  
  Maar of de practijk nu wel zoo gebaat is met deze beslissing.
  voor zoover deze betrekking heeft op uitspraken door derden,
  waaronder dus ook valt het z.g. bindend advies, blijft o.i. aan
  twijfel onderhevig. Prof. Meyers had in een belangrijk artikel,
  in 1916 in het Weekblad voor Privaatrecht, Notarisambt en
  Registratie gepubliceerd, anders geleerd.
  Intusschen, de Hooge Raad heeft thans gesproken, en daar­
  mede is de zaak uit.
  III
  Wijziging van Statuten
  De geleerden zijn het er niet over eens, of in de Statuten
  van een vereeniging of vennootschap een overeenkomst, van de
  leden of aandeelhouders onderling, moet worden gezien, dan
  wel een handeling en verhouding van anderen aard.
   Oorspronkelijk heeft men zich de oprichting niet anders ge­
  dacht dan een gewone overeenkomst, de statuten als een ge­
  woon contract. Doch toen men door toepassing van deze op­
  vatting in bepaalde gevallen op moeilijkheden stuitte ■
  — men
  denke aan de vraag, of wijziging van statuten zonder toestem­
  ming van alle contractanten mogelijk is, of ontbinding van
  het contract gevorderd kan worden op grond dat een der leden
  zjjn verplichtingen niet nakomt; en vele andere — hebben som­
  migen, gesteund door een nieuwere opvatting omtrent het karak­
  ter van de z.g. rechtspersonen, hun heil gezocht in het verwer­
  pen van de contractsleer; in het aanvaarden van het stand­
  punt, dat de oprichting van een vereeniging of vennootschap
  niet is een verbintenisscheppende overeenkomst tusschen de
  leden, doch een handeling van bijzonderen aard („Gesammtakt” ), zoodat de statuten ook niet een contract tusschen par­
  tijen vormen, en daarop dus niet van toepassing is hetgeen
  de wet voor overeenkomsten bepaalt.
  Anderen bleven de oude opvatting getrouw, doch redeneer­
  den de ongewenschte consequenties van hun leer eenvoudig
  weg.
  _
  In de praktijk zijn beide standpunten dan ook niet veel ver­
  schillend; de twist heeft veel van „Gratie Theorie”.
  De Hooge Raad heeft steeds partij gekozen voor de eerste
  opvatting: de statuten van een vereeniging of vennootschap
  vormen een overeenkomst.
  Zoo besliste de Hooge Raad laatstelijk (arrest van 29 No­
  vember 1923) met betrekking tot de statuten van een Coöpera­
  tieve Vereeniging, dat die statuten de leden als „wettelijk ge­
  maakte overeenkomst tot wet strekten”.
  Ten opzichte van de Naamlooze Vennootschap had de Hooge
  Raad dit o.a. bij arrest van 18 April 1913 reeds beslist.
   Is dus in die statuten bepaald, dat wijziging bij meerderheid
  van stemmen mogelijk is (in de praktijk neemt men aan, dat
  wijziging dusdanig steeds mogelijk is, tenzij de statuten uit­
  drukkelijk anders bepalen) dan zijn alle leden krachtens hun
  overeenkomst aan die wijzigingen gebonden.
  De vraag wordt nu echter weer: is ieder lid onbeperkt aan
  regelmatig tot stand gebrachte wijzigingen gebonden, ook als hij
  zich daarmede niet kan vercenigen “
  Men heeft getracht de vraag op te lossen naar gelang van
  de meerdere of mindere belangrijkheid van de wijziging; som­
  mige veranderingen zouden steeds de minderheid binden, an­
  dere niet, bijv. wijziging van doel, in winstverdeeling, bedrag
  der verplichte deelname.
  De Hooge Raad heeft in het bovengenoemd arrest van 29
  
  /
  
  •
  
  156
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  November 1923 ook hier den toetssteen gevonden in de goede
  trouw. Ook deze overeenkomst moet te goeder trouw worden
  ten uitvoer gelegd; ook de bevoegdheid tot wijziging moet te
  goeder trouw worden gebruikt, hetgeen ook hier niet alleen slaat
  op de mentaliteit van de beslissende meerderheid, doch op den
  inhoud der beslissing.
  Op regelmatige wijze tot stand gekomen wijzigingen der sta­
  tuten binden de leden, mits deze wijzigingen voldoen aan den
  bij de wet gestelden eisch van redelijkheid en billijkheid, waar­
  naar iedere overeenkomst, dus ook statuten, moeten worden
  uitgevoerd.
  En het is weer de gewone rechter, die beoordeelt of die wijzi­
  gingen den toets van redelijkheid en billijkheid kunnen door­
  staan.
  UIT EN VOOR DE PRAKTIJK
  Red.: A. H. GRONDEL, ABR. MEY, JAMES POLAK
  In deze rubriek worden elke maand een of meer opgaven ge­
  publiceerd, waarvan ieder abonné de uitwerking aan de redactie
  kan inzenden.
   De oplossingen moeten vóór den 25sten der maand, volgend
  op die, waarin de opgave is gesteld, worden toegezonden aan
  den rubriekredacteur, wiens naam bij de desbetreffende op­
  gave werd vermeld. Ze worden beoordeeld onder de initialen
  van den inzender (wiens naam en adres op het iverk moeten
  zijn vermeld) of onder door hem te geven motto.
  Op het couvert te schrijven „Oplossing”.
  Het papier slechts aan een zijde te beschrijven. Losse vellen
  papier aan elkaar hechten.
  Voor iverkstukken welke men terugverlangt, gefrankeerd
  couvert bijvoegen.
  Voor elke opgave worden punten gegeven (maximum 10). Hij
  of zij, die het hoogste aantal punten voor 6 uitwerkingen ver­
  krijgt, ontvangt van den uitgever een boekwerk, betrekking
  hebbende op het vak. — Zij, die eenmaal een prijs ontvingen,
  blijven verder buiten mededinging.
  OPGAVE No. 7
  (Uitwerkingen te zenden aan Abr. Mey, HeerengTacht 508,
  Amsterdam)
  De N.V. „Excelsior-Tyre” te Amsterdam heeft de alleen-vertegenwoordiging voor Nederland van de Excelsior Tyre and
  Rubber Works te Acron. De directie draagt U op hare adminis­
  tratie in te richten en geeft U daaromtrent volgende inlich­
  tingen.
   Er worden gevoerd 3 soorten banden (massieve, lucht en mo­
  torbanden) van de luchtbanden en motorbanden zijn binnen en
  buitenbanden. Elk der soorten komt voor in 4 verschillende
  maten. Voor den verkoop bewerken 4 reizigers het geheele land,
  dat in rayons onder hen verdeeld is, aan deze reizigers wordt
  een Ford-wagentje beschikbaar gesteld, bandenverbruik ten
  laste van de N.Y., verdere kosten voor de reizigers, zij werken
  op provisiebasis. De reizigers werken 5 dagen per week en komen
  Zaterdags naar kantoor teneinde het plan voor de a.s. week vast
  te stellen. De orders worden uit voorraad uitgevoerd; levering
  is steeds gewenseht binnen enkele dagen althans voor de couran­
  te soorten en afmetingen; aan bekende afnemers wordt op reke­
  ning geleverd met maandel. dispositie per bank,, onbekende af­
  nemers onder rembours.
  De banden die de N.V. in voorraad heeft worden door haar in
  Acron gekocht en na orderbevestiging per chèque betaald.
  Acron factureert den inkoopprijs f.o.b. New-York onder af­
  
  trek van een contractucele korting. Verder betaalt Acron aan
  de N.V. per jaar 5% vergoeding over den omzet voor de risicogarantie die de N.V. aan cliënten moet geven en 4 % voor ver­
  goeding van. reclamekosten. Dit laatste onder voorwaarde, dat
  aan haar jaarlijks een, door accountants verklaring gecertifi­
  ceerde verantwoording wordt gedaan.
  De N.V. berekent hare prijzen als volgt:
  Voor particulieren aankoopprijs (zonder korting) verhoogd a.
  met 121/2 % vracht en invoerrechten b. met 121/2 % voor hare
  kostendekking e. met 10 % voor winst. Autohandelaren krijgen
  op dezen particulieren prijs eene korting van 5 % en bij afname
  van een quantum van minstens x stuks per jaar eene omzetpremie van 2 %.
   Handelaren, die een bepaald quantum (x -|- y stuks) kunnen
  garandeeren kunen een consignatie-voorraad krijgen en ontvan­
  gen dan 10 % korting (de N.V. verdient daaraan dus alleen
  hare korting die Acron betaalt).
  De banden worden door Acron geleverd alle voorzien van
  een serieletter en nummer; de voor Amsterdam bestelde banden
  zullen steeds doorloopende series en nummers vermelden. Ge­
  wenseht is dat de data van levering van elke band genoteerd
  wordt teneinde reclames van cliënten over te spoedige slytage te kunnen beoordeelen.
  Het personeel bestaat uit 1 directeur, 1 procuratiehouder,
  (speciaal leider v. d. verkoop) 1 boekhouder met 2 assistenten, 2
  steno-typisten, 1 jongen, 1 magazijnmeester, die tevens expe­
  diteur is.
  Gevraagd wordt een schema voor de inrichting van de admi­
  nistratie en een schema voor de maandel. staat van inlichtingen
  die Amsterdam aan Acron als hoofdzakelijk aandeelhoudster
  moet inzenden.
  UITWERKING VAN VRAAGSTUK No. 4.
  N.V. DE VUURHAERDT (II)
  (De uitwerking' is schetsmatig' teneinde niet al te groote
  plaatsruimte in te nemen)
  Inkoopadministratie
  Orders op gebruikelijke wijze op kaartsysteem naar leveran­
  ciers en naar goederen. Tevens daarop aanteekenen de wijze,
  waarop leveranciers aan hun verplichtingen voldoen, en de of­
  ferten die gedaan worden. Geldbedrag loopende orders (staffe­
  len a jour). Goederenontvangstbon van magazijnmeester naar
  kantoor voor afboeken orderadministratie en behandeling in­
  koopfactuur. Prijscontrole met order, qualiteitscontröle gewoon.
  Retouren in afzonderlijk retourzendingenboek, overbrengen
  bedrag van het retour p.m. in rekening courant. Boeken retour
  in inkoop en rekening courant na regeling en ontvangen credit­
  nota.
  Magazijnadministratie
  Verdeeld in a. materialen en b. producten.
  Bij den magazijnmeester alleen in hoeveelheden, kantoor ook
  in waarden, (waarden zou niet noodig zijn voor verband met
  grootboek, daar permanence de 1’inventaire, maar is gewenscht,
  teneinde eventueele verschillen te localiseeren op bepaalde arti­
  kelen).
   Magazijnmeester boekt (a) als materialen ontvangen en (b)
  uit de arbeidsbegeleidekaart, die hij bij de producten ontvangt;
  boekt credit van aanvraagbons (a) en van de opgave van te
  verzenden goederen naar cliënten of winkels (b).
  Kantoor (magazijnadministratie) boekt debet (a) van facturen
  (na ontvangst magazijnopgave), debet (b) van doorgezonden
  begeleidekaarten na controle staat van door bedrijfsleider ge-.
  