text: Een als hiervoor bedoeld verdrag treft duidelijk slechts regels voor de nationaliteit van
  de betrokken personen, voor zover het verdrag deel wordt van het nationale recht van
  de Staat, wiens nationaliteit verloren zal gaan of zal worden verkregen. Weis wijst
  erop, dat in het geval zodanig nationaal recht van een Staat, partij bij het verdrag,
  strijdig is met de bepalingen van het verdrag, dit een schending vormt van het internationale recht. ** Heeft de overdracht plaatsgevonden in overeenstemming met het
  internationale recht, dan dient de opgevolgde Staat deze overdracht te erkennen en kan
  worden aangenomen, dat derde Staten in hun houding met betrekking tot de effecten van
  een verandering van de soevereiniteit op de nationaliteit, deze nationaliteit ook zullen
  erkennen.
   1.5.3. Dekolonialisatie
  Gebiedsovergang als gevolg van dekolonisatie - waarbij sprake is van opsplitsing van
  het gebied van de oorspronkelijke Staat - is als volkenrechtelijk rechtmatig aan te
  merken. Het gaat hier om het creëren van nieuwe Staten. Etnische overwegingen
  speelden normaliter een rol in de vaststelling van de criteria voor de verlening c.q. het
  verlies van de nationaliteit, alhoewel in de wetgeving van slechts enkele Staten uitdrukkelijk genoemd."°
  Chan brengt naar voren dat territoriale veranderingen nooit op een dergelijke grote
  schaal hebben plaatsgevonden als na de Tweede Wereldoorlog. Hij zegt hieromtrent dat
  "nationality is perceived by many new States as a key to the achievement of national
  unity. It is obvious that territorial residence alone would not be able to fulfil the new
  political function of nationality. In order to achieve a national unity, the States are
  looking for, in most cases, a genuine and effective link between population and the
  State"."' Hieruit blijkt, dat Chan bij regeling van de nationaliteit in gevallen van
  gebiedsovergang, uitgaat van het bestaan van een "genuine and effective link" tussen
  de daarbij betrokken personen en de desbetreffende Staat.
  . >. ..
  Vindt de afscheiding niet met instemming van de oorspronkelijke Staat plaats, dan doet
  zich meestal een discrepantie in tijd voor tussen het tijdstip waarop volgens het afscheidende deel de juridische breuk met het moederland plaatsvindt en het moment waarop
  genoemd moederland deze afscheiding erkent c.q. de soevereiniteit overdraagt. Personen die de krachtens het verdrag toegescheiden nationaliteit als onaanvaardbaar voelen
  kunnen dikwijls - onder daartoe vastgestelde voorwaarden - door gebruikmaking van
  een optie- of repudiatierecht verandering in de toegescheiden nationaliteit brengen. Het
  hiervoor omschreven geval heeft zich, wat Indonesië betreft, voorgedaan bij de formele
  
  269. Weis, Nationality, p. 145.
   270. Zo wordt in de Overeenkomst tot toescheiding van staatsburgers tussen Indonesië en Nederland
  aangegaan - het onderwerp van § 5.3 van Hoofdstuk 3 - enerzijds uitgegaan van Nederlanders en
  anderzijds van niet-Nederlanders, te weten personen die tot de inheemse bevolking van Indonesië
  behoren en uitheemse Nederlandse onderdanen niet-Nederlanders als onder meer Vreemde Oosterlingen.
  271. Chan, Therightto a Nationality, p.12.
  soevereiniteitsoverdracht door Nederland aan de Republiek Indonesië krachtens de Wet
  Souvereiniteitsoverdracht Indonesië van 21 december 1949, N. Stb. 1949-570, Indon.
  Stb. 1950-2 - Indonesië prefereert de term "soevereiniteitserkenning" - waarbij krachtens de tussen beide Staten gesloten, reeds genoemde Toescheidingsovereenkomst de
  nationaliteitsrechtelijke gevolgen daarvan geregeld werden. Anders lag het wat betreft
  Irian Jaya, welk gebiedsdeel eerst in 1963 aan Indonesië werd overgedragen, aangezien
  generlei afspraken inzake de nationaliteitsrechtelijke gevolgen van deze overdracht door
  de hierbij betrokken landen waren gemaakt. Op deze aangelegenheid zal nader worden
  teruggekomen.^
  
  . •••..••.-:.• ,.
  ,
  
  •-.
  •..•
  
  . <.
   ,•:.••,.• ^
  
  1.5.4. Onrechtmatige occupatie
  In het algemeen kan voorts worden opgemerkt, dat maatregelen betreffende nationaliteit,
  getroffen door een Staat die weliswaar een bepaald gebied feitelijk beheerst, doch
  daartoe geen permanente rechtstitel heeft - het betreft hier derhalve onrechtmatige
  occupatie - niet kunnen worden gelegitimeerd door de "gebiedsovergang". Om die reden
  is de occupant niet gerechtigd om de nationaliteit van de inwoners van het gebied in
  kwestie te veranderen door deze zijn nationaliteit op te leggen. Weis zegt hieromtrent
  het volgende: "Where, however, the predecessor State does not recognise the transfer
  because it was inconsistent with international law, no (such) duty to withdraw its
  nationality exists. Double nationality may be the result. This view is supported by
  practice of States and by judicial decisions....It is clear, however, that decisions of
  municipal courts which refer to a particular case of territorial transfer will be determined by the attitude of the State of the forum to the transfer".™
  Het heeft in dit verband wellicht zin om te wijzen op het Verdrag van Genève betreffende de bescherming van Burgers in Oorlogstijd van 12 augustus 1949.™ Dit Verdrag
  is eveneens van toepassing in alle gevallen van gehele of gedeeltelijke bezetting van het
  grondgebied van een tot dit Verdrag toegetreden partij, zelfs indien deze bezetting geen
  gewapende tegenstand ontmoet. Artikel 13 van dit Verdrag bepaalt onder meer dat de
  in Titel II van dit Verdrag opgenomen bepalingen inzake de algemene bescherming van
  de bevolking, van toepassing zijn op het geheel der bevolkingen van de bij een conflict
  betrokken landen, zonder enig voor haar nadelig onderscheid, in het bijzonder gegrond
  op ras, nationaliteit, godsdienst of politieke overtuiging en tot doel hebben het door de
  oorlog veroorzaakt lijden te verzachten.
   Wat Indonesië betreft, kan met betrekking tot de politieke ontwikkelingen rond OostTimor worden gewezen op artikel 1 lid 1 sub d. van de Nationaliteitswet van 1981 van
  Portugal, als één van de bij bedoelde aangelegenheid over genoemd gebied betrokken
  partijen. Krachtens dit artikellid zijn Portugezen door geboorte, zij die binnen het
  Portugese grondgebied zijn geboren - derhalve krachtens het "ius soli" - en geen andere
  
  272. Op de nationaliteitsrechtelijke gevolgen van de overdracht van Irian Jaya aan Indonesië, zal in § 10
  van Hoofdstuk 5 worden ingegaan.
  273. Weis, Nationality, p. 148.
  .,^JJ„
  274. Trb. 1 9 5 1 , 7 5.
   ' .•. , , ,. .,,.,- „.„-
  
  70
  
  nationaliteit bezitten. Op grond van artikel 8 van deze Wet, is de enige verliesgrond van
  de Portugese nationaliteit gelegen in de verklaring van hen, die (mede) de nationaliteit
  van een andere Staat bezitten, dat zij geen Portugees wensen te zijn. Men kan zich
  afvragen of de Wet no. 62 van 1958 inzake het Indonesische staatsburgerschap nu ook
  van toepassing is in Oost-Timor. In dit verband kan worden gewezen op hetgeen in de
  Memorie van Toelichting van de Wet no. 7 van het jaar 1976, Stb. 1976-35 betreffende
  de Bekrachtiging van de Unificatie (in het Indonesisch "penyatuan") van Oost-Timor
  met de Eenheidsstaat van de Republiek Indonesië en de oprichting van de Provincie/Regio van het eerste Niveau van Oost-Timor is bepaald. In deze Memorie van Toelichting,
  opgenomen in Aanvullend Staatsblad no. 3084 is met name gesteld, dat "met de unificatie van Oost-Timor met de Eenheidsstaat van de Republiek Indonesië, het grondgebied
  van Oost-Timor vanzelfsprekend grondgebied van de Eenheidsstaat van de Republiek
  Indonesië wordt en het volk van Oost-Timor volk en staatsburger van de Republiek
  Indonesië wordt en alle wettelijke regelingen van de Republiek Indonesië tevens voor
  het grondgebied van Oost-Timor gelden."™ Uit de afkondiging van de Regeringsverordening no. 18 van het jaar 1991, Stb. 1991-24 waarbij conversiebepalingen zijn
  vastgesteld in verband met het door Indonesië van toepassing verklaren aldaar van de
  Agrarische Basiswet no. 5 van het jaar 1960, Stb. 1960-104 kan voorts indirect worden
  afgeleid, dat de onderhavige Wet no. 62 van 1958 wordt geacht ook in genoemd gebied
  van toepassing te zijn. Deze Wet is namelijk in de Considerans van de onderhavige
  Regeringsverordening no. 18 van het jaar 1991 genoemd. Ter toelichting diene, dat met
  betrekking tot de mogelijkheid tot het bezitten c.q. verkrijgen van rechten op de grond
  het nationaliteitscriterium een belangrijke rol speelt. Dit brengt met zich, dat de kwestie
  van de nationaliteit van de inwoners van Oost-Timor ook op dit vlak van cruciaal belang
  is. ™ Voor dit doel wordt door de Indonesische overheid aansluiting gezocht bij
  genoemde Wet no. 62 van 1958; voor de toepassing van de onderhavige Regeringsverordening zal door de Indonesische overheid aan de hand van deze Wet worden vastgesteld, of een persoon al dan niet Indonesisch staatsburger is, een aangelegenheid die,
  politiek gezien, gevoelig ligt.  71
  
  de Wet no. 62 van 1958 in Oost-Timor van toepassing geacht, dan zou dit kunnen
  betekenen dat de betrokken personen de staat van bipatride bezitten. *"
  § 2 /n/wwd van te/ //u/oneróc/i srflöwiurgmdiflp
  
  :
  
  In § 1.3.2 werd ingegaan op het karakter van het nationaliteitsbegrip en met betrekking
  tot de inhoud daarvan aangegeven, welke fundamentele rechten en verplichtingen
  begripsmatig uit het bezit van een nationaliteit voortvloeien. De inhoud van een
  nationaliteit kan niet van een nationaliteitswet worden afgelezen; daarvoor dienen andere
  wettelijke regelingen te worden geraadpleegd. Dit gaat ook op voor de Wet no. 62 van
  het jaar 1958 betreffende het Indonesisch Staatsburgerschap, op een enkele uitzondering
  na, in genoemde paragraaf reeds aan de orde gekomen.
  i-...
  , .. •<
  Wat Indonesië betreft kan in het kort worden aangegeven dat als fundamentele rechten
  nauw met het staatsburgerschap verweven kunnen worden aangemerkt, politieke rechten
  als actief en passief kiesrecht, benoembaarheid in overheidsfuncties, toelating tot het
  Indonesisch grondgebied - uitwijzing van Indonesische staatsburgers is verboden - en
  diplomatieke bescherming. *™.
  Voorts bestaan rechten en plichten, waarbij het Indonesisch staatsburgerschap als
  aanknopingspunt dient. Ter illustratie diene, dat hieronder het verrichten van handelsactiviteiten - uitzonderingen daargelaten - valt. De uitoefening van sterke en uitgebreide
  rechten op de grond is voorts aan Indonesische staatsburgers voorbehouden. Bepaalde beperkende - maatregelen zijn bovendien ten aanzien van buitenlanders getroffen, die
  als zodanig niet voor Indonesische staatsburgers gelden. Bedoeld zijn hier de verplichtingen van buitenlanders die onder het vreemdelingenstatuut vallen, zoals registratieplicht, het betalen van vreemdelingenbelasting en het in het bezit zijn van de voorgeschreven immigratiepapieren. " ' -••..- „
  -. . .»/
  ; ...,:.. . :
  
  H,;;
  
  ?•#•-,
  
  2 7 7 . Zie Hecker, H . , Das Staatsangehörigkeitsrechtvon Brunei, Indonesien, Malaysia, Singapur und den
  Philippinen, Frankfurt am Main, 1978, p.47.
   2 7 8 . Zie hiervoor Gautama, Syahmin en Soenano, in § 1.3.2 aan de orde gekomen, die deze rechten
  uitsluitend aan Indonesische staatsburgers voorbehouden.
  2 7 9 . Gautama, Warganegara, p . 7 3 - 8 6 . Zie voor de bepalingen die voor buitenlanders gelden, tevens de
  Himpunan undang-undang dan peraturan-peraturan tenlang orang asing di Indonesia, samengesteld
  door het Kantoor Ier Regeling van Ingezetenen ('Kantor Urusan Penduduk") van het Speciale
  ,.
  District van de Hoofdstad Jakarta. Zie ook Suntjaja, Himpunan peraturan perundang-undangan
  tentang masalah orang asing, Jakarta, 1976. In herinnering moge voorts de op 31 maart 1992
  ;>
  afgekondigde nieuwe Immigratiewet n o . 9 van het jaar 1992 worden gebracht. Hierin zijn bepalinI-,Y gen opgenomen betreffende het binnenkomen en verlaten van het Indonesische grondgebied, het
  • ..-.. tijdelijke verbod voor bepaalde personen om wegens bepaalde redenen het Indonesisch grondgebied
  • . te verlaten dan wel Indonesië binnen te komen, de aanwezigheid van buitenlanders in Indonesië en
  het toezicht daarop en het nemen van immigratiemaatregelen.
   72
  
  HOOFDSTUK 3 VOORGESCHIEDENIS VAN DE WET No. 62 VAN HET JAAR
  1958 BETREFFENDE HET STAATSBURGERSCHAP VAN DE
  REPUBLIEK INDONESIË
  § 7
  
  fo/etfmg
  
  ••••
  
  • • ••••••"• '~: > - • > > ' ; :
  
  Twee wetten die van belang kunnen worden geacht voor de ontwikkeling van het
  Indonesisch nationaliteitsrecht zijn de Wet van 1892 op het Nederlander- en Ingezetenschap, N. Stb. 1892-268, na de wijziging ingevolge de Wet van 21 december 1936,
  voor het eerst volledig opgenomen in het Ind. Stb. 1937-514 en de Wet van 1910
  betreffende het Nederlandsen Onderdaanschap van Niet-Nederlanders, N. Stb. 1910-55
  jo. 1927-175 (Ind. Stb. 1910-296 jo. 1927-418).™
  Voor een goed begrip van de voorgeschiedenis van de huidige Indonesische nationaliteitswet dient echter verder in de geschiedenis te worden teruggegaan, zowel wat betreft
  de situatie in het voormalige (Nederlandsch-)Indië, als met betrekking tot de situatie in
  Nederland.
  M -
  
  1.1. De situatie in (Nederlandsch-)Indië tot 1926
  
  :,..': ".
  -
  
  ..rj/'i-'--.
  f,
  
  •'••••
  
  t
  
  :
  
  O -'•-.
  !••:•
  
  •>; • ' •' :•
  
  Wordt eerst de situatie in het voormalige Indië in beschouwing genomen, dan kan de
  politieke geschiedenis van dit land, zoals in § 2.1 van Hoofdstuk 1 uiteengezet in
  herinnering worden gebracht. In dit verband kan de bezetting in 1811 van dit land door
  de Engelsen van belang worden geacht. Aan deze periode kwam in 1816 een einde toen
  Indië aan Nederland terugviel en het land een kolonie van Nederland werd onder de
  n a a m Nederlandsch-Indië.
  ••^>:>
  
  ••;«;••
  
  ' ; • - . < . '
  
  •-,
  
  -••-
  
  ' *":•••»**•
  
  •*•••••*-.•:;..••••
  
  In aansluiting op het voorgaande kan de Wet van 18 juni 1824, opgenomen in N. Stb.
   1824-39 worden genoemd, waarbij het verdrag van 17 maart 1824 tussen Nederland en
  Groot-Brittanië aangegaan inzake de wederzijdse belangen en rechten in Indië, werd
  goedgekeurd. Van belang zijn de in dit verdrag voorkomende bepalingen, op grond
  waarvan Malakka door Nederland aan Groot-Brittanië werd afgestaan (artikel 10).
  Daarentegen vielen de bezittingen van Groot-Brittanië op het eiland Sumatra aan
  Nederland toe (artikel 9)."' Krachtens artikel 14 van het Verdrag werd aan de ingezetenen van genoemde gebiedsdelen de vrijheid gegeven om gedurende een periode van
  zes jaar, gerekend vanaf de datum van ratificatie van dit verdrag naar welgevallen over
  hun eigendommen te beschikken en zich, zonder hinder of belet, naar eigen goedvinden
  daarheen te begeven als zij wensten. Volgens Hecker houdt deze bepaling mede in, dat
  aan bedoelde personen gedurende het tijdsbestek van zes jaar de gelegenheid werd
  
  280. De Wet van 1892 is nadien nog verschillende malen gewijzigd, zie voor een overzicht van de
  wijzigingen, de Groot en Tratnik, Nationaliteitsrecht, p . 4 9 - 5 1 . Ook de Wet van 1910 is aan
  verandering onderhevig geweest, zoals nader zal worden toegelicht in § 3. Zie voor een overzicht
  van de in Nederlandsch-lndië vigerende wettelijke regelingen Hecker, H . , Die Staalsangehörigkeitsregelungen in den vier überseeischen Kontinenten, Hamburg, 1970, p . 5 1 - 5 5.
  281. Zie ook Hecker, Das Staatsangehörigkeitsrecht, p.37. ! i '
  ••-••»••• i.-"--** -»•.• - • : / v
  
  73
  
  gegeven om voor de tot dan toe bezeten nationaliteit te opteren."* Dit impliceert, dat
  dit de eerste keer is, dat een nationaliteitsrechtelijke regeling kwam te gelden voor
  bepaalde gedeelten van het grondgebied van het huidige Indonesië.
   De kolonie Nederlandsch-Indië werd centraal geregeerd. In dit verband kan het Reglement op het beleid der Regering van Nederlandsch-Indië (Regeringsreglement, afgekort
  RR), Wet van 2 september 1854, N. Stb. 1854-129, Ind. Stb. 1855-2 worden genoemd,
  in die tijd als de Grondwet van het land te beschouwen.'" Dit Regeringsreglement
  bevatte echter geen bepalingen inzake de nationaliteit van de ingezetenen van Nederlandsch-Indië.
  Volgens van de Sande Bakhuysen, zou het interne Indische recht met betrekking tot de
  onderhavige aangelegenheid geen oplossing bieden, omdat in Nederlandsch-Indië ten
  aanzien van de nationaliteit heel andere denkbeelden bestonden dan in het moederland,
  te wijten aan een drietal omstandigheden:
  a.
  b.
  c.
  De Indische wetgeving bepaalde niets omtrent nationaliteit;
  s
  In de meeste gevallen waar de Nederlandse wetten van "Nederlanders" spraken,
  gebruikten de Indische bepalingen de term "ingezetenen";
  Het ingezetenschap van Nederlandsch-Indië gaf iets anders aan dan hetgeen
  hieronder normaliter wordt verstaan ^ ; de grens tussen ingezetenschap en onderdaanschap was met name niet duidelijk te trekken.
   Ter toelichting van het onder c. gestelde kan worden opgemerkt, dat krachtens artikel
  106 jo. 105 RR met ingezetenen van Nederlandsch-Indië werden bedoeld, behalve de
  "inboorlingen des lands", allen die hun verblijf in dit land gevestigd hadden krachtens
  de Verordening die de toelating en vestiging regelde. Deze bepaling was evenwel niet
  duidelijk; zo was niet aangegeven wie onder "inboorlingen des lands" vielen en wanneer
  het ingezetenschap ex. artikel 106 RR een einde nam. Twee rechtsbetrekkingen, te
  weten het onderdaanschap en het ingezetenschap die hemelsbreed verschilden, werden
  in één adem genoemd en gelijksoortig behandeld! Werd afgegaan op de "ingezeteneninboorlingen", dan zou volgens van de Sande Bakhuysen kunnen worden gezegd, dat
  de Indische wetgeving hun ingezetenschap als een soort onderdaanschap behandelde;
  werd daarentegen gelet op de ingezetenen krachtens vestiging, dan zou hetzelfde feit als
  ongerijmd moeten worden aangemerkt. Hij waarschuwt derhalve tegen de opvatting, dat
  ingezetenschap in Nederlandsch-Indië onderdaanschap zou zijn, aangezien ingezeten-
  
  282. Hecker, Das Staatsangehörigkeitsrecht, p.47-48. '
  '
  283. Het Regeringsreglement is verschillende malen gewijzigd, zie Ind. Stb. 1907-205, Ind. Stb. 1919622 en Ind. Stb. 1925-415. Met laatstgenoemd staatsblad werd de titel van het Regeringsreglement
  gewijzigd in "Wet op de Staatsinrichting van Nederlandsch-Indië" (Indische Staatsregeling, afgekort
  IS) Bij artikel 3 van de wet van 23 juni 1925, Ind. Stb. 1925-415 jo. 577 - in werking getreden 1
  januari 1926 - werd besloten de tekst van de Wet op de Staatsinrichting van Nederlandsch-Indië
  geheel opnieuw af te kondigen, in een doorlopend genummerde reeks van artikelen, waaraan gevolg
  is gegeven bij KB van 13 juli 1925 (N. Stb. 1925-327, Ind. Stb. 1925-447).
   284. Van de Sande Bakhuysen, Nederlandsen Onderdaanschap, Leiden, 1900, p.39-40
  
  74
  
  schap een hoedanigheid is, die ophoudt zodra men zich elders vestigt, terwijl onderdaanschap een hoedanigheid is, die de betrokken persoon juist overal v o l g t . ' "
  Heinsius merkt met betrekking tot de onderhavige aangelegenheid op, dat krachtens
  genoemde artikelen 105 jo. 106 RR - in de oorspronkelijke redactie - ingezetenen
  waren, zij die tot de inheemse bevolking behoren; deze hoedanigheid kwam ook toe aan
  personen die van buiten Nederlandsch-Indië afkomstig waren en zich na verkregen
  schriftelijke vergunning aldaar gevestigd hadden en van Rijkswege uitgezonden personen, die voor hun vestiging geen vergunning nodig hadden. "* Bij Wet in Ind. Stb.
   1918-639 zijn voornoemde artikelen vervangen, in de Indische Staatsregeling (IS)
  overgenomen als artikel 160. Ingevolge lid 2 jo. lid 1 van dit artikel waren ingezetenen
  degenen, die mits niet in strijd met de voorschriften der Verordening betreffende
  toelating en vestiging, in Nederlandsch-Indië gevestigd waren. Alhoewel in het nieuwe
  artikel niet meer gesproken wordt van "inboorlingen des lands", heeft blijkens de
  Memorie van Toelichting van genoemde Wet de nieuwe omschrijving naar de bedoeling
  van de wetgever geheel dezelfde betekenis als de vroegere omschrijving. Heinsius is
  daarentegen van mening, dat de doorgevoerde wijziging het niet gewilde gevolg heeft
  gehad, dat de samenhang van de wetgeving verbroken is en dat het - door iedereen
  erkend - ingezetenschap en onderdaanschap van de inheemse bevolking zijn wettelijke
  grondslag verloren heeft. Met betrekking tot de mening dat de inhoud van de oude
  artikelen 105 en 106 RR in de nieuwe lezing zouden zijn samengevat stelt deze auteur
  zich op het standpunt, dat dit als een dwaling dient te worden aangemerkt, aangezien
  de uitdrukkelijke toekenning van het ingezetenschap aan personen die deel uitmaken van
  de inheemse bevolking in de nieuwe bepaling niet terug te vinden is; het hangt van het
  Toelatingsbesluit (KB van 15 oktober 1915 no. 32, Ind. Stb. 1916-47 jo. 1917-765) af,
  of bedoelde personen de status van ingezetene hadden c.q. zij slechts als zodanig
  konden worden aangemerkt indien hun vestiging niet in strijd is met de voorschriften
  van dat Besluit. ™
  Beets brengt daarentegen onder de aandacht, dat door de Wet van 1918 de woorden
  "inboorlingen des lands" weliswaar zijn weggelaten, doch in het nieuwe artikel niet
  langer van "hun verblijf gevestigd hebben" wordt gesproken doch deze woorden
  vervangen zijn door "gevestigd zijn". Hij meent hieruit te moeten concluderen, dat door
  het "gevestigd zijn" een toestand wordt aangeduid, die het gevolg is van het feit der
  geboorte of van de handeling "zich vestigen"; als ingezetenen van Nederlandsch-Indië
  krachtens artikel 160 IS konden naar zijn mening worden aangemerkt, personen die
  aldaar gevestigd waren, hetzij door gegeboorte, hetzij door vestiging. Concluderend
  
  285. Van de Sande Bakhuysen, Nederlandsch Onderdaanschap, p.41-44.
   286. Heinsius, A.J.R., Zijn zij, die behooren tol de inheemse bevolking van Nederl. Indië. ingezetenen
  van Nederl. Indië en Nederlandse onderdanen?, Indisch Tijdschrift van het Recht, 1933, p.9-14.
  287. Ibid., p.11. De bedoeling van Heinsius was niet om te betogen, dat de praktijk hen, die behoren
  tot de inheemse bevolking van Ned. Indië niet meer als ingezetenen en als onderdanen diende Ie
  beschouwen. De opzet van deze auteur is aan te tonen, dat naar de wettelijke bepalingen in hun
  nieuwe redactie niet meer tot het ingezetenschap en onderdaanschap der inheemse bevolking kon
  worden geconcludeerd.
  75
  
  stelt Beets, dat artikel 160 lid 2 IS dusdanig dient te worden gelezen, dat als ingezetenen van Nederlandsch-Indië worden aangemerkt, personen aldaar gevestigd, hetzij door
  geboorte, hetzij door vestiging, rnits niet in strijd met de voorschriften betreffende
  toelating en vestiging. Personen die behoren tot de autochtone bevolking van Nederlandsch-Indië waren krachtens artikel 160 IS ingezetenen, in welk geval niet van het
  Toelatingsbesluit diende te worden gesproken. ™ Gezien de status van personen, die
  van de autochtone bevolking deel uitmaken, lijkt mij dit de enige plausibele uitleg.
  Ook Gautama heeft de nodige kritiek op het begrip "ingezetenschap", omdat dit de basis
  vormde voor het verlenen van rechten en verplichtingen. Volgens deze auteur behoefde
  het geen verbazing te wekken, dat het Regeringsreglement (RR) - later gewijzigd in de
  Indische Staatsregeling (IS) - veel bepalingen bevatte betreffende het ingezetenschap.
  Ook het zijn van buitenlander vormde geen probleem, vooropgesteld dat men de status
  van "ingezetene" bezat omdat dit toegang gaf tot verschillende rechten en verplichtingen, die in een moderne Staat slechts aan staatsburgers toekomen. De indruk werd
  gewekt, als zou men zich in die tijd niet veel om het begrip "nationaliteit" bekommeren.
   Staatsburgerschap en ingezetenschap werden als hetzelfde beschouwd; artikel 5 van de
  Algemene Bepalingen van Wetgeving (AB)^' bepaalde vóór 1915, dat personen die
  geen ingezetene waren, buitenlander waren."°
  1.2. De situatie in Nederland vóór de afkondiging van de Wet van 1892
  Wat betreft het nationaliteitsrecht in Nederland in de periode vóór 1892, ga ik terug tot
  het tijdstip dat de Code Civil - als gevolg van het feit dat het Koninkrijk Holland in
  1810 een provincie van het Franse keizerrijk was geworden - sedert maart 1811 voor
  het gehele grondgebied van het huidige Nederland en België kwam te gelden. Genoemde Code Civil werd eerst in 1838 door een eigen Nederlands Burgerlijk Wetboek
  vervangen, waarvan de tweede titel van Boek 1 - de artikelen 5 tot en met 12 - gewijd
  was aan het nationaliteitsrecht. Krachtens artikel 5 sub 1 tot en met 4 was de regeling
  van de verkrijging van het Nederlanderschap gebaseerd op een mengeling van het "ius
  soli" en het "ius sanguinis." Het "ius soli" had gedeeltelijk zowel op Nederland als op
  de koloniën - waaronder het voormalige Nederlandsch-Indië - betrekking; geboorte op
  het grondgebied was echter niet toereikend om het Nederlanderschap te verkrijgen. Als
  neveneis was gesteld, dat de ouders van de betrokken persoon binnen Nederland of de
  koloniën gevestigd dienden te zijn (artikel 5 sub 1)."' Volgens Adriaanse en van der
  Weg dient de term "gevestigd" te worden opgevat in die zin dat de desbetreffende
  
  288. Beets, N . , Het Ingezetenschap en hel Nederlandsch Onderdaanschap der Inheemsche bevolking van
  Nederlandsch-Indië, Indisch Tijdschrift van het Recht, 1933, p.525-528.
  289. Zie voor de Algemeene Bepalingen van Wetgeving voor Indonesië, afgekondigd bij Publicatie van
  30 april L847, tnd. Stb. no. 2 3 , Engelbrecht-oude stijl, p.164.
   290. Gautama, Warganegara, p.26-27. Zie voor de tekst van het desbetreffende artikel 5 AB, Schreuder,
  -..;. L.F.G.P., Wet van 12 December 1892 op het Nederlanderschap en het Ingezetenschap, Zutphen,
  p.298.
  291. De Groot en Tratnik, Nationaliteitsrecht, p.42.
  76
  
  personen daar woonden. "* Het hanteren van genoemde criteria had tot gevolg dat
  het civiele Nederlanderschap ook toegankelijk was voor autochtone Indonesiërs en
  daarmede gelij kgestelden. De bepalingen van genoemde artikelen 5 tot en met 12 van
  het Burgerlijk Wetboek van 1838 bleven van kracht tot de inwerkingtreding van de Wet
  van 1892 op 1 juli 1893.**.
  ..
   Hierbij is het echter niet gebleven; in 1848 werd de Nederlandse Grondwet gewijzigd,
  een aangelegenheid van belang te achten voor de geschiedenis van het Nederlands
  nationaliteitsrecht. ^ Zo bepaalde artikel 5 van de Grondwet, dat om enig burgerschapsrecht te hebben men Nederlander dient te zijn en - krachtens artikel 7 - dat de
  wet bepaalt wie Nederlander zijn. Kon het nationaliteitsrecht voorheen uitsluitend tot
  het privaatrecht worden gerekend, na" 1848 ging het belangrijke publiekrechtelijke
  trekken vertonen. Aangezien de toen geldende nationaliteitsrechtelijke regeling van het
  Nederlandse Burgerlijk Wetboek - als gevolg van het "ius soli" element van artikel 5 van een zeer ruim begrip "Nederlander" uitging en het kennelijk niet in de bedoeling
  lag van de Nederlandse wetgever om aan alle Nederlanders in de zin van dit Wetboek
  politieke rechten te verlenen, werd het noodzakelijk geacht om een nieuwe nationaliteitswet uit te vaardigen. Met het doel gevolg te geven aan het bepaalde in artikel 7 van
  de Grondwet werd de Wet van 28 juli 1850, N. Stb. 1850-44 afgekondigd. Bedoelde
  Wet werd traditioneel als een bijzondere Wet beschouwd, die slechts de toekenning van
  politieke rechten regelde. Opvallend is, dat bij de toepassing van de Wet van 1850, die
  evenals de regeling van het BW gebaseerd was op een mengeling van het "ius soli" en
  het "ius sanguinis", het "ius soli" slechts op het Rijk in Europa en niet op de koloniën derhalve ook niet op Nederlandsch-Indië - betrekking had (de artikelen 1 en 2).
   Adriaanse en van der Weg brengen in dit verband naar voren, dat de term "gevestigd"
  zoals in deze Wet voorkomende zodanig viel te verstaan, dat de ouders op het tijdstip
  van de geboorte van hun kind tenminste achttien maanden, of - wanneer de ouders zelf
  geen Nederlander waren en zij niet aan het bestuur van hun woonplaats het voornemen
  tot vestiging hadden verklaard - drie jaar in Nederland gewoond moesten h e b b e n . ' "
  De Wet van 1850 was bedoeld om de groep van personen aan wie het Nederlanderschap
  werd verleend, te beperken.
  Uit de Memorie van Toelichting van deze Wet kan worden opgemaakt, welke personen
  van het "politieke" Nederlanderschap dienden te worden uitgesloten; als zodanig
  kwamen onder meer kinderen van in de koloniën wonende vreemdelingen en "inlanders
  
  292. Adriaanse en van der Weg, Nationaliteitswetgeving, p . 1A-1.
  293. Zie de Groot en Tratnik, Nationaliteitsrecht, p.42-44 en Mannoury, Het Nederlandse Nationaliteitsrecht, p.57-58. Zie voor een uittreksel van het BW, Chalanton, P . , La Nationalité Néerlandaise
  (Pays-Bas et Colonies), 's-Gravenhage, 1928, p 115-118. Voor meer bijzonderheden inzake het BW
  kan worden verwezen naar Sanger, Die indonesische, p.22-24.
  294. Zie voor de tekst van deze Grondwet van Hasselt, Verzameling van Nederlandse Staatsregelingen
  en Grondwetten, Alphen aan den Rijn, 1964.
  295. Adriaanse en van der Weg, Nationaliteitswetgeving, p . l A - 2.
  .:.
  77
  
  en kleurlingen" niet hiervoor in aanmerking. ** Ook Gautama wijst erop, dat het
  civiele Nederlanderschap geen toegang gaf tot politieke rechten, die normaliter uit het
  bezit van het staatsburgerschap voortvloeien, met als gevolg dat autochtone Indonesiërs
  en daarmede gelijkgestelden daarvan verstoken bleven, aangezien zij niet onder de geldingssfeer van de Wet van 1850 vielen. *" Zij bleven echter Nederlander in de zin
  van het BW.
   Samenvattend kan worden gesteld, dat Nederland in de periode 28 juli 1850 tot 1 juli
  1893 - het tijdstip van de inwerkingtreding van de Wet van 1892 - een dubbele nationaliteitsrechtelijke regeling kende. De regeling van het Burgerlijk Wetboek gold voor
  civielrechtelijke en de Wet van 1850 voor publiekrechtelijke aangelegenheden, zoals
  kiesrecht, benoeming tot overheidsfuncties. Volgens Achterberg, was het verschil in
  Nederlanderschap in politieke en in civiele zin wel te rechtvaardigen - een mening niet
  door mij gedeeld - aangezien een Nederlands staatsburger, behalve burgerlijke rechten
  ook politieke rechten diende te bezitten.™ Chalanton zegt hierover het volgende:
  "Ce double reglement de la nationalité, par lequel un individu pouvait en même être,
  a un point de vue, Néerlandais, et a 1'autre point de vue, étranger, avait donné lieu,
  dans la pratique, a de nombreuses difficultés". *"
  Mannoury wijst echter erop, dat tussen 1850 en 1892 voor de toepassing van het
  verdragenrecht, werd uitgegaan van het BW en niet van de Wet van 1850, die immers
  slechts op het Rijk in Europa betrekking had. Zo regelde de Consulaire Wet van 25 juli
  1871, N. Stb. no. 91 (Ind. Stb. 1872-207) de consulaire rechtsmacht over Nederlanders.
   Dat daarbij aan het Nederlanderschap volgens het BW werd gedacht bleek uit de
  artikelen 22a. en 22b. Ook voor het strafrecht waar het Nederlanderschap hoofdzakelijk
  betekenis had in verband met het uitleveringsrecht, nam de Hoge Raad de toepasselijkheid van het BW aan. De Uitleveringswet van 6 april 1875 N. Stb. 66 stond in artikel
  22 op hetzelfde standpunt.'°° Op grond van deze Wet gold voorheen een algemeen
  uitleveringsverbod van "Nederlanders", met dien verstande dat ingevolge artikel 22 van
  deze Wet als Nederlander werden beschouwd, personen die dat waren volgens het
  Burgerlijk Wetboek. Het Wetboek van Strafrecht van 1886 hield zowel rekening met
  hen die alleen het staatsrechtelijke, als met hen die uitsluitend het burgerrechtelijke
  Nederlanderschap bezaten. Artikel 83 van dit Wetboek beschouwde als Nederlanders,
  degenen die dit ingevolge de Wet van 1850 waren, maar stelde daarmede gelijk "een
  ieder, wiens uitlevering bij de wet is verboden", dus de Nederlander volgens het
  B W . ' ° ' Aangezien deze bepaling eerst wijziging onderging door de Slotbepaling van
  de Wet van 1892, houdt dit in dat genoemde bepaling van kracht bleef tot 1 juli 1893.
  Hieruit kan worden geconcludeerd, dat Nederlanders in de zin van het Burgerlijk
  
  296. D e Groot en Tratnik, Nationaliteitsrecht, p.45. Zie voor de tekst van de Wet van 1850, Chalanton,
  U Nationalité, p. 119-124.
  297. Gautama, Warganegara, p . 2 3 . Zie ook Sanger, Die Indonesische, p.24-26.
  298. Achterberg, C E . , Nederlanders, Vreemdelingen en Ingezetenen, Groningen, 1895, p. 11-12.
  299. Chalanton, La Nationalité, p.4.
  ,
  •-,300. Mannoury, Het Nederlandse Nationaliteitsrecht, p.60
  3 0 1 . Mannoury, Het Nederlandse Nationaliteitsrecht, p.60.
   78
  
  Wetboek in feite ook na 1 september 1886 als Nederlanders werden behandeld. Volgens
  de Groot en Tratnik dient de vraag naar het strafrechtelijk relevante Nederlanderschap
  in de periode van 1 september 1886 tot 1 juli 1893 als volgt worden beantwoord:
  "formeel gezien verwees het Wetboek van Strafrecht naar de Wet van 1850 en de
  Uitleveringswet naar het Burgerlijk Wetboek van 1838. Feitelijk waren de BW-Nederlanders echter tot 1 juli 1893 met Nederlanders gelijkgesteld". *"
  1.3.
  Consequenties van het bestaan van een dubbele nationaliteitsrechtelijke regeling
  voor Nederlandsch-Indië
  
  Wat betekent het hierboven uiteengezette nu voor het voormalige Nederlandsch-Indië?
  Ter beantwoording van deze vraag, dient in eerste instantie te worden teruggegrepen
  op het hierboven reeds aangehaalde artikel 5 sub 1 van het Ned. Burgerlijk Wetboek
  van 1838, dat inhield dat Nederlanders zijn, allen die binnen het Koninkrijk of de
  koloniën daarvan zijn geboren uit ouders, aldaar gevestigd. Dit impliceert dat niet alleen
  afstammelingen van Nederlanders, doch ook autochtone Indonesiërs, Chinezen en
  Arabieren in Nederlandsch-Indië geboren, "Nederlander" waren, doch slechts in
  civielrechtelijke betekenis. Aan deze civiele Nederlanders kwamen derhalve geen
  politiek-staatkundige rechten en verplichtingen toe, die normaliter aan de status van
  staatsburger zijn verbonden.
   Het was echter wél zo, dat genoemde status niet slechts civiele rechten met zich bracht,
  doch bedoelde personen ook aanspraak maakten op diplomatieke bescherming. Ten
  aanzien van de buitenwereld, konden zij zich voordoen als "Nederlands onderdaan". '<" Door van de Sande Bakhuysen is gewezen op het bij artikel 13 lid 1 van
  het Consulair Reglement, N. Stb. 1875-21 bepaalde, waarbij was opgedragen Nederlandse onderdanen te beschermen. Voor de uitoefening daarvan diende de desbetreffende Consul te kunnen beoordelen, of een persoon Nederlands onderdaan was. Deze
  auteur verstaat onder het begrip "onderdanen" allen die tot de Nederlandse staat
  behoren, afgescheiden van de mate waarin ieder deelneemt aan het staatsbestuur. Zo
  zullen Nederlandse consuls in de praktijk autochtone Indonesiërs die van geslacht op
  geslacht op Nederlands gebied hebben gewoond, zeker niet nalaten als Nederlands
  onderdaan aan te merken c.q. hun bescherming weigeren. Zij konden voorts niet
  worden uitgeleverd aan derde landen, zoals uit het voorgaande is gebleken. Het
  positieve recht miste niettemin een aanwijzing wie die onderdanen niet-Nederlanders nu
  precies waren. ** Ook al was het zo, dat uit de uitleveringstraktaten bleek wie onder
  Nederlandse onderdanen dienden te worden verstaan; volgens van de Sande Bakhuysen
  kon een bewijs dat betrokkenen onderdaan waren, daaruit niet worden geput. Ook het
  feit dat krachtens artikel 83 van het Wetboek van Strafrecht in verband met artikel 22
  van de Uitleveringswet en artikel 22 van de Consulaire Wet, de "niet-uitleverbaren" als
  
  302. De Groot en Tratnik, Nationaliteitsrecht, p.45-46.
  303. In internationale verdragen wordt de term "Nederlands onderdaan" reeds lang vóór d e Wet van 1910
  gebruikt, Zie Fromberg, P.H., Verspreide Geschriften, verzameld door Chung Hwa Hui, Chineesche Vereeniging in Nederland, Leiden, 1926, p.692 en verder.
  304. Van de Sande Bakhuysen, Nederlandsen onderdaanschap, p . 2 8 - 3 0.
   ,
  
  79
  
  Nederlanders werden beschouwd, bracht volgens genoemde auteur hierin geen verandering.*»
  Hetgeen betreffende de uitlevering werd opgemerkt gold echter slechts op het vlak van
  misdrijven. Het zijn van civiele Nederlander kon niet goed worden gehandhaafd ten
  aanzien van derde landen, die zoveel mogelijk wensten aan de positie van als hierbedoelde beschermde personen afbreuk te doen. De nationaliteit van autochtone
  Indonesiërs en vooral van vreemde Oosterlingen leverden met name moeilijkheden op
  met betrekking tot de toepassing van consulaire en handelsverdragen, die - indien met
  Oosterse mogendheden gesloten - vaak belangrijke voorrechten toekenden aan Nederlandse onderdanen. De regeringen van deze landen maakten bezwaar tegen uitbreiding
  van deze voorrechten tot personen, wier betrekking tot Nederland grotendeels theoretisch was. Bedoelde personen konden zich in casu op het BW beroepen om hun Nederlanderschap aan te tonen c.q. aanspraak te maken op bescherming van Nederlandse
  consulaire ambtenaren. Moeilijkheden deden zich vooral voor met betrekking tot de
  toepassing van het Verdrag met Siam van 17 december 1860, Ind. Stb. 1862, no. 198.
  Bij Gouvernementsbesluit van 19 mei 1877, Bijblad 3190 werd de Nederlandse Consul
  te Bangkok uitgenodigd om als Nederlandse onderdanen slechts te beschouwen die
  Vreemde Oosterlingen, die in Nederlandsch-Indië geboren waren en daar gedurende zes
  jaar aan de aanvraag van hun buitenlandse pas voorafgaande, waren gevestigd geweest.
   Deze gedragslijn werd ook door Nederlandse vertegenwoordigers in andere Oosterse
  landen gevolgd. **
  Samenvattend kan worden gesteld dat tot de inwerkingtreding van de Wet van 1892,
  autochtone Indonesiërs en daarmede gelijkgestelden ten aanzien van het burgerlijk recht,
  het strafrecht en het uitleveringsrecht en in het diplomatieke verkeer als Nederlanders
  werden beschouwd. Het met de Wet van 1850 geregelde staatsrechtelijke Nederlanderschap - aan bedoelde personen kwamen politieke rechten toe - bracht, zoals reeds
  opgemerkt, geen wijziging in de status van de civiele Nederlanders, aangezien de
  geldingssfeer van deze Wet niet werd uitgebreid tot Nederlandsch-Indië.
  Het bestaan van twee soorten Nederlanderschap bracht de nodige moeilijkheden met
  zich mee. Zo moest op de vraag of iemand Nederlander was, onderscheid worden
  gemaakt tussen een civiele en een politieke Nederlander en moest van dezelfde persoon
  in het ene geval worden bevestigd en in het andere worden ontkend, dat hij Nederlander
  was. Gautama wijst erop, dat aan het bezit van het burgerrechtelijk Nederlanderschap
  geen voordelen waren verbonden, het hier een "lege" nationaliteit betrof, een nationaliteit zonder inhoud. *"
  
  305. Van de Sande Bakhuysen, Nederlandsch Onderdaanschap, p.29-33.
  306. Mannoury, Het Nederlandse Nationaliteitsrecht, p.61.
  307. Gautama, Warganegara, p.26.
  80
  
  1.4. Effect van de afkondiging van de Wet van 1892 op Nederlandsch-Indië
  Aan de bestaande onzekerheid diende een einde te komen, al was het maar voor de
  Nederlandse vertegenwoordigers in het buitenland. Dit had tot gevolg, dat met het
  voorleggen van het ontwerp op het Nederlander- en Ingezetenschap - op een later
  tijdstip in de vorm van de Wet van 1892 afgekondigd - aan de Staten-Generaal, de leden
  daarvan zich voldaan betoonden over het feit, dat een einde zou komen aan de moeilijkheden en onzekerheden in verband met het bestaan van twee soorten Nederlanderschap
  en dat tot eenheid zou worden gekomen in de regeling van het Nederlanderschap.
   Met de afkondiging van de Wet van 1892 was het Nederlanderschap voortaan ondeelbaar; wie het verkreeg vielen alle gevolgen, zowel van privaat- als van publiekrechtelijke aard ten deel. Wat betreft personen, die het Nederlanderschap bezaten zowel
  krachtens het BW als op grond van de Wet van 1850, trad geen verandering in hun
  positie op. Ten aanzien van degene die zich echter slechts op één van beide Wetten
  beroepen kon, is door de overgangsbepaling van de Wet van 1892, het recht op de staat
  van Nederlander niet alleen gehandhaafd, doch uitgebreid met de rechten, welke die
  staat volgens de andere Wet gaf. ** In de Slotbepaling van de Wet van 1892 was in
  casu vastgesteld, dat met het van kracht worden van deze Wet, de artikelen 5 tot en met
  12 van de tweede titel van het eerste boek van het Burgerlijk Wetboek en de Wet van
  1850 kwamen te vervallen. In aansluiting daarop was bepaald, dat in de hiervoor
  genoemde Wetten waarin sprake was van "Nederlanders" diende te worden gelezen,
  "Nederlanders volgens de Wet op het Nederlanderschap en Ingezetenschap", behalve
  in artikel 22 van de Wet van 1875, N. Stb. no.66 - bedoeld is hier de Uitleveringswet waarin de woorden "volgens het Burgerlijk Wetboek" vervangen werden door "volgens
  de Wet op het Nederlanderschap en Ingezetenschap, alsmede hen, die in de Nederlandse
  koloniën of bezittingen in andere werelddelen uit aldaar gevestigde ouders zijn geboren".
   Van belang was het in de Overgangsbepaling bepaalde, dat met uitzondering van hen,
  die in Nederlandsch-Indië ingevolge de Wet van 2 september 1854, N. Stb. 129 bedoeld is hier het RR, aan de orde gekomen in § 1.1 - als "Inlanders en met deze
  gelijkgestelden" werden beschouwd, zij die op het tijdstip waarop deze Wet in werking
  trad de staat van Nederlander bezitten, Nederlanders waren in de zin van deze Wet,
  totdat zij het Nederlanderschap volgens genoemde Wet verloren. Dit impliceert, dat
  volgens de Overgangsbepaling van de Wet van 1892, Nederlander bleven die dit waren,
  echter met uitzondering van "Inlanders en met deze gelijkgestelden". In dit verband kan
  de vraag worden gesteld, of het natuurlijke kind van een autochtone Indonesische of
  Chinese vrouw die met of zonder de toestemming van de moeder door een Europese
  vader was erkend, als Europeaan moest worden beschouwd indien dit kind als zodanig
  was grootgebracht en steeds de staat van Europeaan heeft gehad. Volgens het oordeel
  van het hoogste rechterlijke college in Nederlandsch-Indië, was de in de Overgangsbe-
  
  308. Achterberg, Nederlanders, p. 113-114.
   81
  
  paling genoemde uitzondering niet van toepassing op buiten echt geboren kinderen van
  als hierboven bedoelde vrouwen, die door hun Europese vader erkend waren. *"
  Benadrukt dient te worden, dat de hierboven genoemde uitsluiting alleen betrekking had
  op "Inlanders" en met deze gelijkgestelden, die deel uitmaakten van de bevolking van
  Nederlandsch-Indië. De koloniale bevolking van Suriname en de Nederlandse Antillen
  bleef het Nederlanderschap behouden. Volgens Heijs lag de reden daarvan hierin, dat
  een wettelijk onderscheid tussen Europeanen en "Inlanders" in Suriname en de Nederlandse Antillen niet bestond, waardoor het juridisch onmogelijk was om in de Wet van
  1892 dit onderscheid ook voor Suriname en de Nederlandse Antillen te maken."°
  Het uitsluiten van autochtone Indonesiërs en daarmede gelijkgestelden van het Nederlanderschap zoals in de Wet van 1892 geregeld, was gebaseerd op de overweging, dat
  indien deze personen het volle Nederlanderschap verkregen - en als gevolg daarvan
  aanspraak zouden kunnen maken op alle, uit het bezit hiervan voortvloeiende rechten
  en plichten - daardoor zonder noodzaak een hele verandering teweeg zou worden
  gebracht in hun positie en dit tot veel moeilijkheden aanleiding zou kunnen geven.'"
  Tot het opnemen van de Overgangsbepaling van de Wet van 1892 in de bewoordingen
  waarin deze uiteindelijk in de Wet zijn terechtgekomen, heeft de aanvaarding van het
  amendement van Levyssohn Norman geleid, waardoor een dam werd opgeworpen ten
  aanzien van groepen van personen die beschouwd werden "als van mindere status" te
  zijn. " ' Dit heeft tot gevolg gehad, dat een groot aantal personen die tot op het tijdstip van inwerkingtreding van deze Wet de status van Nederlander hadden, dit bleven
  behouden, met uitzondering echter van de "inlanders en de met hen gelijkgestelden". " ' Vanwege dit amendement werden personen die in feite deel uitmaakten van
  het Nederlands staatsverband, hieruit gestoten! Er zij echter op gewezen, dat - zoals
  door Mannoury naar voren gebracht - onder deze bepaling niet vielen, de op 1 juli 1893
  aanwezige Staatsblad-Europeanen, waarmede de gelijkgestelden zijn bedoeld, die
  derhalve Nederlanders werden in de zin van de Wet van 1892. Dit gold echter niet voor
  personen, gelijkgesteld né de grensdatum 1 juli 1893.™ Ook Adriaanse en van der
  Weg merken op dat in voormelde uitsluiting niet waren begrepen, de vóór de inwerkingtreding van de Wet - 1 juli 1893 - krachtens staatsblad met Europeanen gelijkgestel-
  
  309. Schreuder, Wel van 12 december 1892, p.92.  310. Zie Heijs, Nederlanderschap, p. 24. Deze auteur voegt hieraan nog toe, dat de Regering ten aanzien
  van Suriname en de Nederlandse Antillen (nog) minder overtuigd was van de noodzaak van
  uitsluiting dan ten aanzien van Nederlandsch-Indië, aangezien eerstgenoemde gebieden slechts een
  beperkt aantal inwoners hadden, terwijl het aantal inwoners van Nederlandsch-Indië dat van
  Nederland vele malen overtrof.
  311. Achterberg, Nederlanders, p. 114.
  •
  312. Zie Schreuder, Wet van 12 december 1892, p.270-279 voor de beraadslaging in de Tweede Kamer
  op 19 en 20 oktober 1892 betreffende de onderhavige Overgangsbepaling.
  313. Gautama, Warganegara, p . 3 1.
  314. Mannoury, Het Nederlandse Nationaliteitsrecht, p.85. Op de kwestie van de gelijkstelling zal in
  § 2.2 worden teruggekomen.
   82
  
  den en zij die de staat van Europeaan voerden en dit met officiële bescheiden konden
  aantonen."' Ook Nederburgh brengt naar voren, dat personen die vóór de inwerkingtreding van de Wet van 1892 reeds met Europeanen waren gelijkgesteld en in Nederlandsch-Indië waren geboren uit aldaar gevestigde ouders, niet onder de in de aanhef
  van de Overgangsbepaling genoemde uitzondering vielen en derhalve krachtens genoemde Wet Nederlanders waren. Om die reden was het overbodig, iemand te naturaliseren
  die reeds vóór 1 juli 1893 Nederlander was volgens de Wet van 1892. *'*
  : ; ..;
  Om de moeilijkheden die uit het aanvaarden van het amendement van Levyssohn
  Norman voortvloeiden te verlichten, ging de Nederlandse regering over tot het aannemen van het amendement van de Beaufort. "^ Dit amendement had betrekking op
  personen, die krachtens de Wet van 6 april 1875, N. Stb. no. 66 - hiervoor reeds aan
  de orde gekomen - niet konden worden uitgeleverd, met name behalve Nederlanders
  volgens de Wet van 1892 ook zij, die in de Nederlandse koloniën of bezittingen in
  andere werelddelen uit aldaar gevestigde ouders waren geboren. Volgens Achterberg
  werd het in casu nodig geacht, om een uitzondering te maken ten aanzien van genoemde
  personen, ter zake van uitlevering aan vreemde mogendheden wegens begane misdrijven, aangezien zij anders in een slechte positie zouden geraken. "* Dit had wijziging
  van de Slotbepaling van de Wet van 1892 ten gevolge, waardoor Indonesiërs, Chinezen
  en Arabieren als "Nederlander" konden worden beschouwd, echter enkel voor uitleveringsaangelegenheden.'" Uit het Voorlopig Verslag van de Eerste Kamer bleek, dat
  enige leden niet ongemerkt lieten dat door het amendement de Beaufort een bepaling
  in de Wet was opgenomen, die in tweeërlei opzicht streed met het stelsel waarop zij
  steunde. Dit had in de eerste plaats betrekking op het ter zake hanteren van het "ius
  soli", gezien hier gesproken werd van het land, waar de geboorte plaatsvond; in de
  tweede plaats werd door de opneming van deze bepaling wederom een tweede soort van
  Nederlanderschap in het leven geroepen. Deze argumenten werden in de Memorie van
  Antwoord van de Regering echter van de hand gewezen. " °
  
  315. Adriaanse en van der Weg, Nationaliteitswetgeving, p . l A - 2 . De uitsluiting had, zoals reeds
  opgemerkt, evenmin betrekking op de inwoners van Suriname en Curacao (de huidige Nederlandse
  Antillen en Aruba); indien zij Nederlanders waren geweest krachtens het BW, dan behielden zij de
  Nederlandse nationaliteit.
  