text: 126. ‘(..) Een gebruiker kan de malware hierna aanpassen – bijvoorbeeld
  door het gebruik van Razorcrypter – en de scan herhalen, totdat
  duidelijk wordt dat geen enkel van de via Razorscanner beschikbare
  anti-malwareprogramma’s de malware zal detecteren. Daarbij speelt
  Razorscanner met betrekking tot in het programma geüploade
  bestanden geen informatie door aan de producenten van anti-malwareprogramma’s.’
  127. ‘(..) Uit strafdossier is op te maken dat de verdachte bij Razorscanner
  een gebruikersaccount had aangemaakt. Daarnaast blijkt dat de
  verdachte coins had aangeschaft om scans te kunnen uitvoeren,
  hetgeen hij met betrekking tot Razorscanner ook daadwerkelijk heeft
  gedaan.’
  128. De verklaring kwam erop neer dat verdachte geïnteresseerd is geraakt
  in de werking van malware en de detectiemogelijkheden van anti-malwareprogramma’s. Dat Razorscanner geen informatie over geüploade
  bestanden verstrekte aan anti-malwareprogramma’s was voor de
  verdachte niet relevant, het ging hem slechts om zo breed mogelijke
  resultaten van de scans.
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  71
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  hebben van de technische hulpmiddelen het oogmerk
  heeft gehad om computermisdrijven te plegen.
  72
  
  •
  Geautomatiseerd werk
  In de volgende zaak verweet het openbaar ministerie de
  verdachte onder andere dat zij zich toegang zou hebben
  verschaft tot een facebook-account en computervredebreuk zou hebben gepleegd. De zaak is voor deze kroniekbijdrage interessant omdat het Hof Den Haag zich
  heeft mogen buigen over de vraag wat onder een geautomatiseerd werk wordt verstaan ten tijde van het plegen
  van het delict en de wijze van het ten laste gelegde ook
  in cybercrime zaken een belangrijke rol kan spelen.
   Volgens artikel 80sexies Sr wordt hieronder verstaan
  ‘een inrichting die bestemd is om langs elektronische weg
  gegevens op te slaan, te verwerken en over te dragen’. De
  wetgever heeft steeds het oog gehad op uitsluitend
  fysieke apparaten. Dit betekent dat om die reden een
  facebook-account niet kan worden aangemerkt als een
  geautomatiseerd werk.129 Ook het overige deel van de
  tenlastelegging kan niet wettig en overtuigend worden
  bewezen. In de tenlastelegging is onder andere opgenomen dat het zou gaan om het binnendringen in de
  webserver en/of een netwerk toebehorende aan slachtoffer 2
  (onderlijning KH). Het hof maakt duidelijk dat de webserver en/of het netwerk en/of de computer(s)(systemen) achter het Facebook-account waarop de verdachte
  trachtte in te loggen, niet toebehoren aan slachtoffer 2.
  Dit onderdeel kan dan naar het oordeel van het hof
  evenmin wettig en overtuigend bewezen worden.
  Verder staat in de tenlastelegging opgenomen dat een
  webserver, netwerk of computer(systeem) toebehorende
  aan een ander dan de verdachte is binnengedrongen.
   Het hof heeft op basis van de inhoud van het procesdossier en hetgeen de verdachte ter terechtzitting in eerste
  aanleg en in hoger beroep heeft verklaard, geconstateerd
  dat de verdachte slechts de beveiligingsvraag behorende
  bij het wijzigen van de inloggegevens van het Facebookaccount van slachtoffer 2 juist heeft beantwoord. De
  inhoud van het strafdossier bevat geen verdere informatie over de precieze werking van Facebook in dit
  opzicht en evenmin bewijsmiddelen die erop duiden dat
  de verdachte zich daadwerkelijk toegang heeft verschaft
  tot afgeschermde gegevens in het Facebook-account van
  slachtoffer 2. Bij gebrek aan andere informatie over het
  binnendringen van enige webserver, netwerk of computer(systeem) kan naar het oordeel van het hof niet wettig
  en overtuigend worden bewezen dat de verdachte een
  webserver, netwerk of computer(systeem) toebehorende
  129. De tenlastelegging was als volgt geformuleerd: ‘i) een facebook account
  toebehorende aan [slachtoffer 2] en/of (ii) een webserver en/of een
  netwerk toebehorende aan die [slachtoffer 2] en/of (iii) een of
  meerdere computer(s)(systemen) toebehorende aan die [slachtoffer 2]
  (iv) althans een webserver en/of een netwerk en/of een computer(systeem) toebehorende aan (een) ander(en) dan verdachte, is binnengedrongen, waarbij zij, verdachte, toegang tot dat/die werk(en) heeft verworven door het doorbreken van een beveiliging en/of door een
  technische ingreep en/of met hulp van valse signalen en/of valse sleutel
  en/of door het aannemen van een valse hoedanigheid, immers heeft
  verdachte gebruik gemaakt van (een) (combinatie(s) van) gebruikersna(a)m(en) en/of wachtwoord(en), waartoe zij, verdachte, niet gerechtigd was’.
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  aan een ander dan de verdachte is binnengedrongen.
   Ook voor dit deel van de tenlastelegging wordt de
  verdachte derhalve vrijgesproken.130
  •
  Computervredebreuk
  De Rechtbank Rotterdam mocht zich buigen over de
  vraag of de verdachte computervredebreuk zou hebben
  gepleegd door met valse personalia via VodafoneZiggo
  modems te bestellen.131 De verdachte heeft met de
  bijbehorende vaste telefoonnummers gebeld naar betaalde servicenummers, maar de rekeningen hiervan nooit
  betaald. Volgens de officier van justitie in deze zaak is
  de verdachte door deze handelswijze de modems wederrechtelijk binnengedrongen, zoals bedoeld in artikel 138ab Sr. Uit de uitspraak volgt echter dat de
  verdachte niet op een andere wijze toegang heeft gekregen tot (en gebruik heeft gemaakt van) goederen en
  diensten van VodafoneZiggo dan gebruikelijk.132 De
  verdachte wordt vrijgesproken van de tenlastegelegde
  computervredebreuk. De verdachte heeft door die
  gedragingen niet op een wederrechtelijke manier toegang verworven tot de modems. Zij heeft verder bekend
  met valse persoonsgegevens modems te hebben besteld
  bij VodafoneZiggo om vervolgens met de afgesloten
  telefoonabonnementen op grote schaal te bellen naar
  betaalde servicenummers. In dit kader volgt dan ook een
  veroordeling voor het medeplegen van oplichting.133 In
  een andere zaak is een politieagent veroordeeld tot een
  gevangenisstraf van vier jaren voor onder meer computervredebreuk. Daarnaast is het hem verboden om enig
  publiek ambt uit te oefenen voor de duur van negen
  jaren. Hij heeft meer dan twee jaren lang vertrouwelijke
  informatie uit politiesystemen doorgespeeld aan criminelen.134
  •
  Cryptovaluta
  Een zaak die werd behandeld door het Hof Den Haag is
  noemenswaardig omdat het hof in zijn overweging uiteenzet (en voor het eerst expliciet oordeelt) dat bitcoins
  strafrechtelijk gezien als ‘voorwerp’ gekwalificeerd
  kunnen worden.135 Het hof overweegt dat: ‘(..) bitcoins
  voor menselijke beheersing vatbare objecten zijn met een reële waarde in het economische verkeer die voor overdracht
  vatbaar zijn. Er kan met bitcoins worden betaald. De feitelijke en exclusieve heerschappij ligt bij degene die toegang
  heeft tot een wallet en wordt verloren bij een succesvolle
  transactie naar een andere wallet. Bitcoins zijn bovendien
  individueel bepaalbaar: van iedere bitcoin wordt het
  130. De verdachte in deze zaak is wel veroordeeld voor belaging.
   131. Rb. Rotterdam 18 september 2020, ECLI:NL:RBROT:2020:8248.
  132. De verdachte heeft zich met haar partner op grote schaal en creatieve
  wijze schuldig gemaakt aan het veelvuldig oplichten van VodafoneZiggo en KPN gedurende een periode van bijna twee jaar. In het huis van
  de verdachte en in een door haar partner gehuurde garagebox zijn
  maar liefst 1161 modems aangetroffen.
  133. De verdachte is vrijgesproken van (gewoonte)witwassen. Niet wettig en
  overtuigend is bewezen dat het geld afkomstig was van enig (voorafgaand gepleegd) misdrijf. De tenlastegelegde oplichting is eerst na ontvangst van de hiervoor bedoelde bedragen als voltooid aan te merken.
  134. Rb. Midden-Nederland, 22 december 2020, ECLI:NL:RBMNE:2020:
  5585.
  135. Hof Den Haag 22 september 2020, ECLI:NL:GHDHA:2020:1804.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  ontstaan en iedere transactie die ermee wordt uitgevoerd, in
  de blockchain bijgehouden.’ De verdachte in deze zaak
  bood voor een periode van bijna twee jaren bezitters van
  bitcoins aan om hun bitcoins om te zetten in contant
  geld.136 Hierbij is een geldbedrag met een waarde van in
  totaal € 11.690.267,85 witwasgewassen. De verdachte
  betaalde de tegenwaarde van de bitcoins minus een commissie percentage variërend van 4 tot 8% van het bedrag
  van de transactie. Uit onderzoek met de tool Chainalysis
  bleek onder meer dat bitcoins afkomstig zijn van het
  darkweb. Ook is er gebruik gemaakt van bitcoin mixing
  services.137 Het hof stelt vast dat de feiten en omstandigheden voldoen aan meerdere onderdelen van de in
  2017 door de FIU opgemaakte Witwastypologieën voor
  virtuele betaalmiddelen.138 Na het doorlopen van de
  zogenoemde witwasfoxtrot draait de essentie van de zaak
  uiteindelijk om de vraag of de verklaring van de
  verdachte een reëel tegenwicht biedt aan het vermoeden
  van witwassen.139 Deze vraag wordt ontkennend beantwoord. De verdachte heeft geen identiteit van zijn klanten vastgesteld, noch administratie bijgehouden. De
  schriftelijke zienswijze die de verdediging heeft ingebracht toont geen namen, waardoor niet te verifiëren is
  dat de verdachte handelde met bonafide bezitters van
  bitcoins. Het hof veroordeelt de verdachte uiteindelijk
  voor gewoontewitwassen en hij krijgt een gevangenisstraf van 43 maanden opgelegd. Ook in de volgende te
  behandelen zaak werden bitcoins verhandeld, waarbij de
  tegenwaarde minus een commissietarief in contanten
  werd uitbetaald door de verdachte aan zijn klanten. De
  zaak valt op omdat sprake is van een onrechtmatige
  pseudokoop. Het Tallon-criterium is volgens de rechtbank echter niet geschonden, waardoor een niet-ontvankelijkheidsverklaring niet aan de orde is.140 Op basis van
  typologieën wordt door het openbaar ministerie vastgesteld dat sprake is van een witwasvermoeden.141 Onder
  meer het verrichten van transacties op openbare plaats,
  136. Ook in de vorige kroniekbijdragen over 2019, p. 203-203 en p. 46-27,
  werd reeds uitvoering aandacht besteed aan de werkwijze van handelaars in bitcoins met verdenkingen in een witwasonderzoek. De aandachtspunten die in dergelijke zaken aan de orde zijn betreffen: de marge, het waarborgen van anonimiteit, het contant afrekenen en het al
  dan niet onderzoek verrichten naar de verkoper.  137. De koper en/of verkoper maakt/maken bij de verkoop van virtuele
  betaalmiddelen gebruik van een zogenaamde mixer is een van de virtuele witwas typologieën.
  138. FIU Nederland, https://www.fiu-nederland.nl/nl/wetgeving/witwas
  typologieen/virtuele-betaalmiddelen.
  139. Hof Amsterdam 11 januari 2013, ECLI:NL:GHAMS:2013:BY8481, en
  HR 14 januari 2020, ECLI:NL:HR:2020:36. Indien geen direct bewijs
  voor brondelicten aanwezig is, dient de zittingsrechter een aantal stappen te doorlopen.
  140. Rb. Midden-Nederland 22 december 2020, ECLI:NL:RBMNE:2020:
  5585. ‘(..) Uit het feit dat de verbalisant voorafgaand aan de uiteindelijke bitcointransactie heeft gevraagd om anoniem te blijven en heeft
  voorgesteld de transactie op een openbare plek te verrichten, volgt
  naar het oordeel van de rechtbank niet dat de verbalisant de verdachte
  daarmee tot andere handelingen heeft gebracht dan die waarop zijn
  opzet reeds tevoren was gericht.’
  141. FIU Nederland, https://www.fiu-nederland.nl/nl/wetgeving/witwas
  typologieen/virtuele-betaalmiddelen.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  de omstandigheid dat sprake was van ongewoon hoge
  commissiepercentages (9-15%) en het niet deugdelijk
  vaststellen en vastleggen van de klanten worden in dit
  kader meegenomen. De verklaringen van de verdachte
  zijn volgens de rechtbank geenszins voldoende om te
  weerleggen dat de bitcoins een criminele herkomst
  hebben.142 Op te merken is dat een verklaring verlangd
  mag worden bij een gerechtvaardigd witwasvermoeden,
  maar dit niet inhoudt dat het aan de verdachte is om
  aannemelijk te maken dat het voorwerp niet van misdrijf
  afkomstig is. Uit de uitspraak van de rechtbank valt
  echter niet af te leiden dat gebruik is gemaakt van
  bijvoorbeeld, Chainalysis om vast te kunnen stellen of
  de bitcoins een illegale herkomst zouden (kunnen)
  hebben. Wel valt uit de uitspraak af te leiden dat er
  administratie is overgelegd door de verdediging. Dit
  wordt kennelijk als onvoldoende beoordeeld. De rechtbank overweegt dat wat betreft de daar genoemde
  personen, noch voor wat betreft de omvang van de
  transacties, zij enige relatie heeft kunnen vaststellen met
  de (omvang van de) door de verdachte en zijn medeverdachte gevoerde bedrijfsactiviteiten. De rechtbank overweegt verder dat geen enkele moeite zou zijn gedaan om
  de achtergrond van de eigenaren en de herkomst van de
  bitcoins te onderzoeken. In zijn algemeenheid blijft voor
  de verdediging de vraag nog steeds onbeantwoord hoe
  ver een dergelijk onderzoek naar de herkomst van de
  bitcoins zou moeten gaan. De verdachte is uiteindelijk
  veroordeeld tot een gevangenisstraf van 30 maanden
  (waarvan een half jaar voorwaardelijk met een proeftijd
  van 2 jaren). Deze zaak is verder opvallend omdat de
  verdachte de ontsleuteling, om toegang te krijgen tot de
  bitcoinadressen in de bitcoinwallets, niet heeft prijsgegeven. Het beoogde beslag is hierdoor feitelijk niet geëffectueerd. Uit de uitspraak blijkt dat de bitcoins zich
  nog in de wallets zouden bevinden. De rechtbank houdt
  verder voor dat de bitcoins in strafrechtelijke zin toebehoren aan de verdachte. In dit kader worden 1.488 bitcoins verbeurdverklaard, waarbij de verdachte de keuze
  wordt gelaten om het openbaar ministerie de volledige
  beschikkingsmacht over deze bitcoins te verschaffen dan
  wel binnen twee weken na het onherroepelijk worden
  van het vonnis de geschatte waarde te betalen.
   •
  Phishing
  Tot slot in deze kroniekbijdrage eveneens aandacht voor
  twee verschillende zaken van de Rechtbank MiddenNederland, waarin de verdachten zijn veroordeeld tot
  gevangenisstraffen van vier jaren voor het medeplegen
  van phishing gerelateerde feiten.143 In de eerste zaak was
  de verdachte vooral betrokken bij het technische deel:
  het inrichten, hosten en beheren van phishing-websites.
  De slachtoffers werden door middel van een e-mail of
  sms, die van een officiële bank afkomstig leek, doorgelinkt naar deze phishing-websites. Nadat de slachtoffers
  op deze website hun gegevens hadden ingevoerd, wer142. Rb. Rotterdam 23 oktober 2020, ECLI:NL:RBROT:2020:10073.
  143. Rb. Midden-Nederland, 26 augustus 2020, ECLI:NL:RBMNE:2020:
  3467, en Rb. Midden-Nederland, 19 november 2020, ECLI:NL:RBMNE:
  2020:5038.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  73
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  74
  
  den hun bankrekeningen leeggehaald door de verdachte
  of mededaders.144 De verdachte is betrokken geweest bij
  meerdere schakels in de keten. De belangrijkste (en
  onmisbare) schakel was daarbij dat de verdachte zorgde
  dat de phishing-websites functioneerden, zodat de
  bankgegevens van de slachtoffers konden worden onderschept. In hoeverre de verdachte (steeds) betrokken is
  geweest bij de daaropvolgende handelingen, te weten
  het inloggen op het bankaccount van de aangevers, het
  verrichten van transacties en/of het opnemen van geldbedragen, kan niet exact worden vastgesteld. Wel is,
  naar het oordeel van de rechtbank, duidelijk dat de
  verdachte bij alle hiervoor genoemde feiten een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het afhandig maken van
  bankgegevens van slachtoffers door in elk geval technisch ervoor te zorgen dat de slachtoffers naar een
  phishing-site werden geleid, waar ze hun persoonlijke
  gegevens achterlieten. Daarmee vormde de bijdrage van
  de verdachte een noodzakelijke en wezenlijke (eerste)
  schakel in het geheel aan handelingen waarmee de
  slachtoffers werden opgelicht. In een tweede zaak heeft
  een onderzoek plaatsgevonden naar verspreiders van
  e-mails met een virus, zogenoemde malware. Met die
  malware werden inloggegevens van internetbankieren
  van klanten achterhaald, waarmee vervolgens een
  nieuwe simkaart dan wel een Digipas werd aangevraagd.
   Met die nieuwe simkaart dan wel Digipas kon
  vervolgens geld worden overgeboekt vanaf de bankrekening van het slachtoffer naar de bankrekeningen van
  zogenoemde katvangers. De schakel die de verdachte
  hierin vormde was van wezenlijk belang. Ook maakt de
  rechtbank duidelijk dat hij zowel aan het begin als aan
  het einde van het proces betrokken was. Het betoog van
  de raadsman, dat phishing-sites en de aangetroffen software ‘SMS sender modem’ niet kunnen worden gezien
  als een technisch middel, werd door de rechtbank
  verworpen. Phishing-websites zijn immers hoofdzakelijk
  ontworpen om wederrechtelijk gegevens van gebruikers
  te verkrijgen. Dit geldt ook voor SMS Sender Modems,
  waarmee een grote hoeveelheid SMS- berichten kunnen
  worden gestuurd. Excel-bestanden en tekstbestanden
  bestemd voor geautomatiseerde verzending van zogeheten phishing-mails of phishing-SMS-berichten kunnen
  echter niet worden aangemerkt als ‘een technisch hulpmiddel’. Ook sprak de rechtbank de verdachte gedeeltelijk vrij -voor zover het feit ziet op aangetroffen (oude)
  hacking-software op een externe harde schijf- aangezien
  het oogmerk om met deze software in de tenlastegelegde
  periode computervredebreuk te plegen, ontbrak.
   Omkoping
  Verzorgd door mr. dr. E. Sikkema & mr. J. Boonstra
  •
  OESO
  De OESO-werkgroep voor omkoping heeft de vierde
  evaluatie van de Nederlandse implementatie van het
  Verdrag inzake bestrijding van omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties afgerond. De specifieke focus van deze evaluatie
  was detectie, handhaving, aansprakelijkheid van rechtspersonen en internationale samenwerking, alsmede
  openstaande onderwerpen van eerdere evaluaties.145
  
  In het rapport constateert de werkgroep dat de handhaving van buitenlandse omkoping door Nederland is
  verbeterd na de oprichting van gespecialiseerde opsporings- en vervolgingsteams. Toch is slechts een klein
  aantal zaken afgerond in verhouding tot de omvang en
  het risicoprofiel van de Nederlandse economie: in vijf
  buitenlandse omkopingszaken zijn tot nu toe slechts
  zeven bedrijven en twee personen gesanctioneerd, alle
  door middel van buitengerechtelijke afdoeningen. Daarnaast zijn er verontrustende voorbeelden van vergelding
  tegen klokkenluiders die melding hebben gemaakt van
  buitenlandse omkoping. De werkgroep merkt op dat
  langdurige processen voor de beoordeling van een
  beroep op het verschoningsrecht, het ontbreken van een
  uitgebreid juridisch kader voor zelfmelden en een klokkenluidersregeling die op kritiek is gestuit, obstakels
  vormen voor het opsporen en bestraffen van buitenlandse omkoping.
  De werkgroep heeft Nederland een aantal aanbevelingen
  gedaan om de bestrijding van buitenlandse omkoping te
  verbeteren, waaronder:
  – zoals reeds gepland, passend toezicht in te voeren
  op voorgestelde niet-rechterlijke beslissingen
  (schikkingen) in buitenlandse omkopingszaken;
  – richtsnoeren te geven voor (de procedures voor)
  zelfmelden en de mate van samenwerking die van
  verdachten daarbij wordt verwacht;
  – dringende maatregelen te nemen om onnodige vertragingen aan te pakken die worden veroorzaakt
  door het proces voor de beoordeling van claims op
  het verschoningsrecht bij onderzoeken naar omkoping in het buitenland;
  – de wetgeving ten aanzien van klokkenluiders met
  voorrang te wijzigen.
  Het Nederlandse Fase 4-rapport is op 16 oktober 2020
  door de OESO-werkgroep voor omkoping aangenomen.
   Op 9 november 2020 hebben de ministers Grapperhaus
  en Kaag het rapport aan de Tweede Kamer aangeboden.146 Nederland heeft toegezegd met de aanbevelingen
  aan de slag te gaan. Veel van de aanbevelingen zien op
  
  144. Op deze wijze zijn 22 personen opgelicht voor een bedrag van in totaal
  ruim € 170.000.
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  145. Het rapport is te raadplegen via: https://www.oecd.org/corruption/
  Netherlands-Phase-4-Report-ENG.pdf.
  146. Kamerstukken II 2020/21, 29 911, nr. 294.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  thema’s waarop momenteel al maatregelen worden
  getroffen. Dit betreft onder meer het voornemen om
  een rechterlijke toets bij hoge transacties te introduceren
  en het onderzoeken van een kader voor de zelfmelding
  van misstanden en medewerking aan opsporingsonderzoek door verdachte bedrijven. Ook is het wetsvoorstel
  ter implementatie van de EU-klokkenluidersrichtlijn,
  waarbij de Wet Huis voor klokkenluiders wordt gewijzigd, al in internetconsultatie geweest.147
  •
  Aanwijzing buitenlandse corruptie
  Op 1 oktober 2020 is de nieuwe Aanwijzing opsporing
  en vervolging buitenlandse corruptie van kracht geworden.148 In deze aanwijzing wordt aangegeven welke factoren (niet-limitatief) een rol spelen bij het bepalen van
  de opportuniteit van de vervolging van op zichzelf strafbare gevallen van buitenlandse ambtelijke corruptie.
  Deze factoren hebben uiteraard ook betekenis voor de
  beoordeling van de opportuniteit van de aan de vervolging voorafgaande opsporingsactiviteiten. De aanwijzing
  ziet op zowel de omkopende partij (burgers en
  bedrijven) als de omgekochte partij (ambtenaren) van
  buitenlandse corruptie. Gelet op het anti-corruptieverdrag van de OESO staat voorop dat overwegingen van
  nationaal economisch belang, het mogelijke effect op
  relaties met een andere Staat of de identiteit van betrokken natuurlijke of rechtspersonen geen rol mogen spelen
  bij beslissingen over opsporing en vervolging.
   Geconstateerd moet worden dat de aanwijzing nog
  steeds weinig houvast biedt aan de praktijk. De OESOwerkgroep wijst ook hierop in het eerder besproken
  rapport. De aanwijzing verschaft aanklagers geen duidelijkheid over de reikwijdte en betekenis van het buitenlandse corruptiedelict. Zo worden er geen voorbeelden
  genoemd van categorieën functionarissen die mogelijk
  als buitenlandse ambtenaren moeten worden aangemerkt. Ook geeft de aanwijzing geen sturing waar het
  gaat om de toepassing van straffen en de rechtsmacht
  ten aanzien van rechtspersonen. Aldus komt de aanwijzing nauwelijks tegemoet aan de kritiek die – ook in dit
  tijdschrift149 – op haar voorganger is geuit. In de literatuur is met name gepleit voor de introductie van concrete richtlijnen, waarin de factoren die bepalen wanneer
  een rechtspersoon in aanmerking komt voor een transactie (en de overwegingen die de hoogte van het transactiebedrag bepalen) zijn vastgelegd. De mogelijkheid van
  een transactie wordt echter ook in de nieuwe aanwijzing
  nog steeds in het geheel niet genoemd.
  De aanwijzing benoemt nu echter wel expliciet dat, in
  het geval verdachten zichzelf melden en openheid daarover betrachten richting het openbaar ministerie, het
  openbaar ministerie dit ‘zelfmelden’, transparant zal
  147. Zie https://internetconsultatie.nl/klokkenluiders. Voor meer informatie
  over de implementatie van de richtlijn, zie de bijdrage van J. BoonstraVerhaert & A.F. Bevers eerder in dit tijdschrift: ‘De Nederlandse implementatie van de Klokkenluidersrichtlijn’, TBS&H 2020, p. 330-335.
  148. Stcrt. 2020, 50178.
  149. Zie onder meer: F.A. Haijer & E. Sikkema, ‘Amerikanisering van corruptiebestrijding’, TBS&H 2018, p. 68-77.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  meewegen in de (wijze van) afdoening en eventuele
  bestraffing.
   In de eerdere versie van de aanwijzing kwamen ‘facilitation payments’ aan bod en, onder verwijzing naar de
  niet-bestaande verdragsrechtelijke verplichting tot strafbaarstelling van dergelijke betalingen aan buitenlandse
  ambtenaren, onder bepaalde voorwaarden aangewezen
  als niet-vervolgd door het OM. Dat onderdeel komt in
  de nieuwe aanwijzing niet terug. De aanwijzing benoemt
  specifiek dat in het internationale bedrijfsleven geen
  enkel misverstand erover mag bestaan dat het inschakelen van een derde partij, zoals een lokale agent, vertegenwoordiger of consultant, de onderneming of organisatie niet vrijwaart van (eigen) strafbaarheid.
  •
  
  Jurisprudentie
  
  Het afgelopen half jaar zijn relatief veel uitspraken
  gedaan in omkopingszaken.
  Allereerst is door het Hof Arnhem-Leeuwarden
  uitspraak gedaan in de zaken Electrabel en Rendo. De
  voormalig CEO van het energiebedrijf Electrabel, is
  door het hof veroordeeld wegens feitelijke leidinggeven
  aan actieve ambtelijke omkoping en valsheid in geschrifte tot een taakstraf van 240 uren en een geldboete van
  € 30.000.150 Aan de vennootschap die eigendom was van
  de voormalig directeur van het energiebedrijf Rendo is
  een geldboete opgelegd van € 400.000 wegens valsheid
  in geschrifte door het valselijk opmaken van een zevental facturen aan Electrabel.151 De eerste uitspraak
  (GHARL:2020:8644) is lezenswaardig vanwege de overwegingen over het begrip ambtenaar. Dat een directeur/
  bestuurder van een energiebedrijf als ambtenaar wordt
  aangemerkt is op zich niet nieuw of verrassend, maar
  het wordt hier wel keurig volgens het boekje beredeneerd. Ook aardig dat wordt vermeld dat de betrokkene
  niet verontschuldigbaar onwetend is geweest omtrent
  deze ambtelijke hoedanigheid. Verder bevat de uitspraak
  nog standaardoverwegingen over de voorkeursbehandeling/tegenprestatie.
   In juni 2020 is het voormalig hoofd technisch beheer
  van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) in hoger
  beroep veroordeeld tot 32 maanden gevangenisstraf.152
  Het hof is van oordeel dat de verdachte de spil was in
  een ambtelijke corruptiezaak bij de universiteit. De man
  gunde opdrachten voor onderhoudswerkzaamheden op
  de RUG aan bevriende bouwbedrijven. In ruil daarvoor
  betaalden de bedrijven de man en zijn familie smeergeld
  en regelden zij auto’s. Via valse facturen die door de
  man zelf werden goedgekeurd betaalde de universiteit
  uiteindelijk de rekening. Als strafverzwarende factor
  houdt het hof rekening met de ‘stuitende brutaliteit’ van
  het handelen. De vordering benadeelde partij van de
  
  150. Hof Arnhem-Leeuwarden 21 oktober 2020, ECLI:NL:GHARL:2020:
  8644.
  151. Hof Arnhem-Leeuwarden 21 oktober 2020, ECLI:NL:GHARL:2020:
  8648.
  152. Hof Arnhem-Leeuwarden 19 juni 2020, ECLI:NL:GHARL:2020:4545.
  TBS&H 2021 | nr. 1
  
  75
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  RUG is door het toegekend tot een bedrag van € 1 miljoen met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.
   In een zaak die diende voor het Hof Amsterdam werd de
  verdachte, ondanks dat door zowel de verdediging werd
  gepleit voor vrijspraak en deze door de AG werd gevorderd, veroordeeld voor niet-ambtelijke omkoping.153 De
  verdachte had giften aangenomen van zijn directe
  leidinggevende en van een belangrijke leverancier van
  zijn werkgever en deze verzwegen voor zijn werkgever,
  aldus het hof. Het hof heeft wat algemene overwegingen
  gewijd aan de betekenis en ratio van artikel 328ter Sr
  (oud). Ten tijde van de ten laste gelegde feiten stond in
  dit artikel het in strijd met de goede trouw verzwijgen
  van de giften tegenover de werkgever nog centraal. De
  verdediging had aangevoerd dat het melden bij de direct
  leidinggevende hier zou volstaan. Dat werd verworpen;
  de direct leidinggevende was hier medeverdachte en
  degene die de giften had gedaan.
  Ook in hoger beroep zijn gevangenisstraffen opgelegd
  aan de toenmalige bestuurder van woningbouwvereniging Laurentius alsook aan een vastgoedhandelaar. Ook
  het hof acht bewezen dat de bestuurder zich liet omkopen door de vastgoedhandelaar, en hem een veel te hoge
  prijs betaalde voor twee opgeleverde projecten. Hij
  informeerde daarbij niet de Raad van Commissarissen
  van de woningbouwvereniging.154
  
  76
  
  Verder oordeelde het Hof Den Haag dat de enkele
  omstandigheid dat de medeverdachte op de hoogte was
  van omkoping en daarvan financieel heeft geprofiteerd
  onvoldoende is voor nauwe en bewuste samenwerking.155 Anders dan de AG’s kwam het hof aldus tot het
  oordeel dat medeverdachte 1 niet kon worden aangemerkt als medepleger.
  Het schenden van het ambtsgeheim, strafbaar gesteld in
  artikel 272 Sr, is een delict dat in de rechtspraak steeds
  vaker terugkomt. Hoewel het geen omkopingsdelict
  betreft, komt het wel regelmatig terug in omkopingszaken. Er is inmiddels een veelheid aan uitspraken over
  het raadplegen van politiesystemen voor privédoeleinden dan wel voor doorgifte aan criminele organisaties.
   Het Hof ’s-Hertogenbosch diende zich uit te laten over
  de vraag of sprake kan zijn van medeplegen van het
  kwaliteitsdelict schenden van ambtsgeheimen. In dit
  geval was een computer door een politieambtenaar ter
  beschikking gesteld aan medeverdachten om vertrouwelijke informatie uit politiesystemen te exporteren.156
  Deze medeverdachten waren niet werkzaam bij de
  politie, maar ‘burgers’. Het hof is van oordeel dat voor
  een veroordeling wegens het medeplegen van een kwaliteitsdelict voldoende is dat één van de deelnemers over
  153. Hof Amsterdam 30 juni 2020, ECLI:NL:GHAMS:2020:1793.
  154. www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/
  Gerechtshoven/Gerechtshof-s-Hertogenbosch/Nieuws/Paginas/
  Celstraffen-voor-bestuurder-woningbouwvereniging-envastgoedhandelaar.aspx.
  155. Hof Den Haag 2 oktober 2020, ECLI:NL:GHDHA:2020:1841.
  156. Hof ’s-Hertogenbosch 4 mei 2020, ECLI:NL:GHSHE:2020:1627.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  de kwaliteit beschikt en dat de anderen daar weet van
  hadden. De Hoge Raad heeft zich uitgelaten over de
  interpretatie van bestanddeel van artikel 272 Sr ‘enig
  geheim’.157 De vraag was of sprake is van een geheim in
  de zin van deze bepaling op het moment dat de betreffende informatie ook ergens anders (dan in dit geval
  wederom de politiesystemen) kon worden verkregen. De
  Hoge Raad beantwoordt deze vraag – niet verassend –
  positief.158
  Tot slot is noemenswaardig dat het openbaar ministerie,
  na drie jaar, het hoger beroep heeft ingetrokken in de
  zogenoemde NS-zaak. De verdachten in deze zaak, NS
  Groep N.V., vijf (voormalig) bestuurders van diverse
  vervoersbedrijven en een directeur van een adviesbureau, werden door het openbaar ministerie verdacht van
  fraude bij het binnenhalen van een OV-concessie in
  Limburg. Het openbaar ministerie eiste in deze zaak tot
  twaalf maanden gevangenisstraf en een forse boete. De
  rechtbank in Den Bosch sprak in december 2017 alle
  verdachten echter vrij van niet-ambtelijke omkoping en
  valsheid in geschrifte. Ten aanzien van het tevens ten
  laste gelegde schenden van bedrijfsgeheimen (artikel 273
  Sr) werd het openbaar ministerie niet-ontvankelijk verklaard.159 Het openbaar ministerie stelde hoger beroep
  in tegen deze uitspraken, maar kondigde in november
  2020 aan dit in te hebben getrokken.160
  •
  Klokkenluiders
  Op 31 juli 2020 is het voorstel voor de Wijziging Wet
  Huis voor klokkenluiders ter implementatie EUrichtlijn in consultatie gegaan. De implementatie van de
  richtlijn leidt tot versterking van de rechtspositie van
  klokkenluiders en tot een grotere kring van personen die
  ondersteuning en rechtsbescherming krijgen bij melding
  van een vermoeden van een misstand. Implementatie
  van de richtlijn leidt verder tot een aantal extra verplichtingen voor werkgevers en voor aangewezen bevoegde
  autoriteiten. Een uitgebreid overzicht van wijzigingen is
  terug te vinden in de Trending Topics rubriek van de
  zesde editie van dit tijdschrift uit 2020.161
  •
  Politie
  De veelheid aan zaken waarbij het ambtsgeheim is
  geschonden door politieambtenaren heeft tot een aantal
  maatregelen geleid. Na een kort debat met minister
  Grapperhaus van Justitie en Veiligheid aanvaardde de
  Eerste Kamer op dinsdag 13 oktober 2020, zonder stemming, het wetsvoorstel Screening ambtenaren van
  politie en politie-externen.162 De wet treedt naar
  157. HR 7 juli 2020, ECLI:NL:HR:2020:1197. De conclusie van de P-G gaat
  uitgebreid in op het bestanddeel ‘enig geheim’, ECLI:NL:PHR:2020:510.
   158. Vgl. HR 11 februari 2003, ECLI:NL:HR:2003:AF2343.
  159. Zie o.a. Rb. Oost-Brabant 21 december 2017, ECLI:NL:RBOBR:
  2017:6647.
  160. www.om.nl/actueel/nieuws/2020/11/13/limburgse-ov-fraudezaakom-trekt-hoger-beroep-in.
  161. J. Boonstra-Verhaert & A.F. Bevers, ‘De Nederlandse implementatie van
  de Klokkenluidersrichtlijn’, TBS&H 2020, p. 330-335.
   162. Voluit: Wet van 14 oktober 2020 tot wijziging van de Politiewet 2012
  en de Wet op de medische keuringen in verband met het screenen van
  personen die ambtenaar van politie willen worden of zijn en personen
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  verwachting op 1 juli 2021 in werking en intensiveert in
  de Politiewet 2012 en de Wet op de medische keuringen
  de screening van politieambtenaren op integriteit. Vanaf
  dat moment kunnen politieambtenaren die werkzaamheden met een verhoogd integriteitsrisico verrichten, worden onderworpen aan een omgevingsonderzoek bij aanvang van de werkzaamheden en gedurende de werkzaamheden. Er wordt op dit moment gewerkt aan een
  lijst met functies die voor zo’n onderzoek in aanmerking
  komen.163 In aanvulling op deze wet neemt het korps
  maatregelen om de kwaliteit van interne onderzoeken te
  verbeteren. Aanleiding zijn twee onderzoeken waaruit
  onder meer blijkt dat integriteitsonderzoeken vaak te
  lang duren, dat de kwaliteit per eenheid sterk verschilt
  en dat ook de aansturing vanuit de leiding soms onvoldoende is.164 Tot slot wordt de capaciteit bij zowel het
  openbaar ministerie als de Rijksrecherche voor het doen
  van corruptieonderzoeken uitgebreid. Dat blijkt uit een
  brief van minister Grapperhaus aan de Tweede Kamer
  over de uitwerking van het brede offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit.165
  
  Bijzondere wetgeving
  Verzorgd door mr. dr. drs. B. van de Vorm
  •
  Drank- en Horecawet
  Ten gevolge van de coronacrisis is er in de tweede helft
  van 2020 slechts één uitspraak verschenen van de Afdeling bestuursrechtspraak over de toepassing van de Wet
  Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (hierna: Wet Bibob).166 In die zaak heeft de
  burgemeester bij besluit van 15 augustus 2019 een vergunning aan Wow Sensation geweigerd voor de exploitatie van horecabedrijf Club The Sense. Wow Sensation
  is exploitante van de club. Op 10 december 2015 heeft
  de burgemeester haar een vergunning verleend voor de
  exploitatie van de club. Omdat die vergunning op
  10 december 2018 was verlopen zijn de activiteiten
  gestaakt. Op 5 maart 2019 heeft Wow Sensation een
  nieuwe aanvraag om een exploitatievergunning gedaan.
   Daartoe heeft zij een Bibob-vragenformulier ingevuld
  en ingediend. De burgemeester heeft de vergunning
  geweigerd op grond van artikel 3, zesde lid, Wet Bibob.
  De burgemeester heeft zich daarbij op het standpunt
  gesteld dat er feiten of omstandigheden zijn die redelijkerwijs doen vermoeden dat de gemachtigde, enig
  aandeelhouder en bestuurder van Wow Sensation, valsdie krachtens overeenkomst werkzaamheden voor de politie, de rijksrecherche of de Politieacademie gaan verrichten of verrichten (screening
  ambtenaren van politie en politie-externen).
  163. Antwoorden Kamervragen op schriftelijke vragen over screening politie
  d.d. 30 november 2020.
  164. www.politie.nl/nieuws/2020/november/12/integriteitsonderzoekpolitie-moet-beter.html.
  165. Kamerbrief ‘Uitwerking breed offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit’ d.d. 18 juni 2020.
  166. ABRvS 9 september 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2174, JG 2020/35 m.nt.
  Van der Vorm.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  heid in geschrift heeft gepleegd. In hoger beroep zijn
  vooral twee vragen van belang: 1) kan de burgemeester
  met succes artikel 3, zesde lid, Wet Bibob, toepassen en
  de vergunning weigeren? en 2) kan de burgemeester met
  succes artikel 2:28, tweede lid, aanhef en onder b, APV
  Uithoorn 2019 toepassen en de vergunning weigeren?
  Om met de eerste vraag te beginnen, is de Afdeling
  duidelijk: de burgemeester heeft ten onrechte de
  weigeringsgrond van artikel 3, zesde lid, Wet Bibob,
  toegepast. Volgens de Afdeling heeft de burgemeester
  onvoldoende inzichtelijk gemaakt dat sprake is van
  omstandigheden die redelijkerwijs doen vermoeden dat
  de gemachtigde bij het invullen van het Bibob-vragenformulier valsheid in geschrift heeft gepleegd (r.o. 5).
   Nu de burgemeester niet rechtmatig toepassing heeft
  gegeven aan artikel 3, zesde lid, Wet Bibob, is het de
  vraag of de vergunning terecht kon worden geweigerd
  op grond van artikel 2:28, tweede lid, aanhef en onder b,
  APV Uithoorn 2019. In deze casus krijgt de burgemeester het gelijk aan de zijde. De burgemeester heeft
  namelijk aannemelijk mogen achten dat de gemachtigde
  betrokken was bij een strafbaar feit op grond van de
  Opiumwet, namelijk het exploiteren van een
  hennepkwekerij. Volgens de Afdeling is er geen grond
  voor het oordeel dat de toepassing van het vereiste dat
  de aanvrager niet in enig opzicht van slecht levensgedrag is, zich niet verdraagt met artikel 10 Dienstenrichtlijn (r.o. 6.3). Het betoog van de burgemeester slaagt.
  Het lijkt erop dat deze Dienstenrichtlijn in het verband
  van de Wet Bibob is ontdekt. Zo is recentelijk door de
  Afdeling uitgemaakt dat het verbroken zakelijke samenwerkingsverband geen strijd oplevert met artikel 10,
  tweede lid, onder d, e, en f, Dienstenrichtlijn.167 Ook is
  het criterium ‘niet in enig opzicht van slecht levensgedrag’ niet in strijd met artikel 10 Dienstenrichtlijn.168 In
  die zin past deze uitspraak van de Afdeling goed in de
  bestaande lijn van jurisprudentie over deze kwestie.
   Zoals reeds is aangegeven ontbreken in de tweede helft
  van 2020 andere uitspraken van de Afdeling over de
  Wet Bibob in relatie tot de Drank- en Horecawet.169
  Wel zijn enkele uitspraken van de Afdeling verschenen,
  waarin het ‘slecht levensgedrag’ centraal staat.170 Zo
  heeft de burgemeester van ’s-Hertogenbosch bij besluit
  van 30 oktober 2018 de Drank- en horecawet vergunning (hierna: DHW-vergunning) en de exploitatievergunning van de appellant ingetrokken en daarbij bepaald
  dat gedurende een periode van vijf jaren geen nieuwe
  exploitatievergunning zal worden verleend voor de
  desbetreffende locatie. Aan dat besluit ligt ten grondslag
  dat de appellant volgens de burgemeester niet voldoet
  aan de voorwaarde dat hij niet in enig opzicht van slecht
  167. ABRvS 4 september 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3050, Gst. 2020/40 m.nt.
  Van der Vorm.
  168. ABRvS 18 december 2019, ECLI:NL:RVS:2019:4258, AB 2020/156
  m.nt. Zorg & Farafonow.
  169. In de literatuur is overigens wel gepubliceerd over de Wet Bibob, zie:
  R. ter Ham & F. Ahlers, ‘De toepassing van de Wet Bibob in de milieusector’, NTS 2020, p. 146-155.
  170. Zie ook: ABRvS 9 september 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2169, JB
  2020/199, m.nt. Pommer.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  77
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  levensgedrag mag zijn (het zedelijkheidsvereiste). De
  appellant betoogt dat het criterium ‘niet in enig opzicht
  van slecht levensgedrag’ onverbindend verklaard dient
  te worden, dan wel in dit geval buiten toepassing gelaten
  dient te worden wegens strijd met artikel 10 Dienstenrichtlijn (r.o. 5). De rechtbank heeft geoordeeld dat alle
  aan de intrekking van de vergunningen en de uitsluitingstermijn van vijf jaren ten grondslag gelegde constateringen rond het terrasgebruik, de sluitingstijden, de
  afwezigheid van een leidinggevende, het tabakgebruik
  en het illegaal gokken door de burgemeester mochten
  worden gebruikt voor de conclusie dat de appellant niet
  voldeed aan het zedelijkheidsvereiste. De Afdeling is het
  hiermee eens en het betoog van de appellant faalt (r.o.
   5.4).171
  
  78
  
  In een andere zaak heeft de burgemeester van Harderwijk bij besluit van 16 april 2019 de door de Handels
  B.V. aangevraagde exploitatievergunning ten behoeve
  van de exploitatie van het horecabedrijf Lorentz Events
  en Cafetaria Lorentz geweigerd. De aanvraag voor de
  exploitatievergunning heeft ook betrekking op de
  exploitatie van ‘Cafetaria Lorentz’ in hetzelfde pand. De
  burgemeester heeft deze vergunningen geweigerd,
  omdat de beoogde leidinggevende van het horecabedrijf
  en de cafetaria, gemachtigde A, niet voldoet aan de
  voorwaarde dat hij niet in enig opzicht van slecht
  levensgedrag is. Aan de besluiten heeft de burgemeester
  ten grondslag gelegd dat de gemachtigde A in een periode van 25 jaren herhaaldelijk in verband kan worden
  gebracht met vermogensdelicten als diefstal en valsheid
  in geschrift, het onvoldoende voldoen aan verplichtingen die zijn neergelegd in de Algemene wet op de rijksbelastingen, vernieling en verschillende gradaties van
  mishandeling. In de fase van beroep wordt de burgemeester door de rechtbank niet in het gelijk gesteld. De
  rechtbank stelt namelijk vast dat in de periode van vijf
  jaren voorafgaand aan het nemen van de besluiten alleen
  sprake is geweest van een strafrechtelijk vonnis van
  14 april 2014, waarin de gemachtigde A is vrijgesproken,
  en dat in het uittreksel Justitiële Informatie van 30 januari 2019 is vermeld dat hij onbekend is in de Justitiële
  Documentatie. Volgens de rechtbank mocht de burgemeester op grond van de vaste gedragslijn daarom niet
  verder terugkijken. Dat gemachtigde A in de periode
  van vijf jaren wel enkele malen de APV heeft overtreden
  en hij zich jegens toezichthouders van de gemeente
  agressief heeft gedragen is volgens de rechtbank van
  onvoldoende gewicht om de termijn van vijf jaren
  verder op te rekken. De rechtbank heeft daarop geconcludeerd dat de burgemeester zich niet in redelijkheid
  op het standpunt heeft kunnen stellen dat gemachtigde
  A in enig opzicht van slecht levensgedrag is en de
  gevraagde vergunningen niet heeft kunnen weigeren
  (r.o.1). De Afdeling geeft de rechtbank echter geen
  gelijk. Tussen de partijen is immers niet in geschil dat
  de Handels B.V. de horeca-inrichting ten minste vier
  keer heeft geëxploiteerd zonder daartoe vereiste vergun171. ABRvS 23 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3082.
   TBS&H 2021 | nr. 1
  
  ningen, zodat is gehandeld in strijd met de APV. Anders
  dan de rechtbank heeft overwogen, is deze herhaalde
  overtreding van de APV voldoende aanleiding om
  verder terug te kijken in de justitiële documentatie van
  gemachtigde A (r.o. 5.2). In dit geval heeft de burgemeester met betrekking tot de gemachtigde A buiten de
  terugkijktermijn van vijf jaren meerdere strafbare feiten
  aangetroffen in de politiesystemen, waaronder registraties voor eenvoudige en zware mishandeling, openlijke
  geweldpleging tegen personen, het opzettelijk zonder
  vergunning exploiteren van een inrichting als bedoeld in
  artikel 8.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer, diefstal,
  bedreiging, opzettelijke onttrekking van goederen aan
  beslag, opzetheling, vernieling en diefstal onder verzwarende omstandigheden. Gelet op het aantal en de ernst
  van deze feiten is de Afdeling van oordeel dat de burgemeester voldoende heeft gemotiveerd dat de gemachtigde A niet voldoet aan de eis dat hij niet in enig opzicht
  van slecht levensgedrag mag zijn als bedoeld in artikel 27, eerste lid, onder a, DHW gelezen in samenhang
  met artikel 8, eerste lid, onder b, DHW en artikel 2:28A,
  derde lid, APV. De burgemeester heeft de exploitatievergunning en de DHW-vergunning dan ook terecht
  geweigerd (r.o. 5.3).172
  Voorts kan worden gewezen op een zaak, waarin de burgemeester van Breda bij besluit van 4 september 2018
  Breda Nightflight gelast het gebruik van het pand met
  ingang van 12 september 2018 gedurende één maand te
  staken en gestaakt te houden. Breda Nightflight is een
  hostel dat wordt geëxploiteerd door de gemachtigde. Zij
  heeft een aantal kleine kamers en twee grotere waar vaak
  groepen verblijven. In één van die grotere kamers
  hebben inspecteurs op 23 juni 2018 gesloten flessen en
  blikjes zwak- en sterk-alcoholhoudende drank gevonden. De burgemeester vindt dit een overtreding van
  artikel 25, eerste lid, Drank- en Horecawet.173 De rechtbank heeft geoordeeld dat artikel 25, eerste lid, DHW
  alleen wordt overtreden als de gevonden alcoholhoudende drank toebehoort aan degene die de ruimte voor het
  publiek geopend houdt. Dat was in dit geval niet het
  geval, omdat de drank door de gasten van Breda Nightflight was meegebracht. De burgemeester komt in
  hoger beroep op tegen het oordeel van de rechtbank. In
  hoger beroep krijgt de burgemeester de Afdeling niet
  aan zijn zijde.  172. ABRvS 16 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3011.
  173. Artikel 25, eerste lid, aanhef en onder a, DHW luidt, voor zover van
  belang: het is degene die, anders dan in de rechtmatige uitoefening van
  het slijtersbedrijf of horecabedrijf, een ruimte voor het publiek geopend
  houdt, verboden in die ruimte alcoholhoudende drank aanwezig te
  hebben.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002021007001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Universiteitsbibliotheek Utrecht (202441)
  
  Uit deze wetsgeschiedenis en de daarin uiteengezette
  systematiek van de regelgeving volgt dat de exploitant
  alleen alcoholhoudende drank aanwezig mag hebben als
  een uitzondering op het verbod van toepassing is. Daaruit kan echter niet worden afgeleid dat het de exploitant,
  die een ruimte openhoudt voor publiek, zonder meer
  moet worden toegerekend als bezoekers van de exploitant alcoholhoudende drank meenemen. Dat de omstandigheid dat de alcoholhoudende drank van de gasten is,
  niet als uitzondering op het verbod is opgenomen, betekent nog niet dat in die situatie zonder meer het verbod
  wordt overtreden door de exploitant, omdat het aanwezig zijn van die drank onder alle omstandigheden aan die
  exploitant moet worden toegerekend, zoals de burgemeester betoogt (r.o. 8.2). Dit leidt tot de conclusie dat
  de burgemeester niet bevoegd was om met toepassing
  van artikel 25, eerste lid, aanhef en onder a, DHW
  handhavend op te treden tegen de aanwezigheid van
  alcoholhoudende drank en op grond daarvan Breda
  Nightflight te sluiten. De rechtbank is tot hetzelfde oordeel gekomen, zij het op andere gronden (r.o. 8.4).174
  Tot slot kan worden gewezen op een zaak, waarin de
  burgemeester van Oldambt bij besluit van 25 oktober 2018 de DHW-vergunning van de wederpartij heeft
  ingetrokken. Deze wederpartij exploiteert verschillende
  horecagelegenheden in Winschoten. De burgemeester
  heeft op 3 februari 2018, 22 juni 2018, 7 juli 2018 en
  8 september 2018 controles laten uitvoeren bij het
  betreffende café. Van deze controles zijn rapportages
  opgemaakt. Uit deze controles is gebleken dat er telkens
  geen leidinggevende in het café aanwezig was die vermeld stond op het aanhangsel bij de vergunning, terwijl
  het op grond van artikel 24, eerste lid, aanhef en onder
  a, DHW verboden is een horecagelegenheid open te
  hebben zonder dat die leidinggevende aanwezig is. Op
  grond hiervan heeft de burgemeester bij het besluit van
  25 oktober 2018 besloten de aan wederpartij verleende
  DHW-vergunning op grond van artikel 31, eerste lid,
  aanhef en onder d, en tweede lid, DHW in te trekken.
   De Afdeling gaat (in afwijking van de rechtbank) met de
  intrekking akkoord (r.o. 5.1.1.).175
  •
  Wet op de kansspelen
  De Wet op de kansspelen laat in de tweede helft van
  2020 geen opvallende uitspraken zien. Wel zou kunnen
  worden gewezen op een zaak, waarin de verlening van
  de exploitatie- en aanwezigheidsvergunningen door de
  burgemeester van Heerlen te kort wordt geacht. In
  hoger beroep krijgt de burgemeester echter gelijk van de
  Afdeling.176
  •
  Opiumwet
  Zoals in iedere kroniek zijn er veel uitspraken te vinden
  over de toepassing van artikel 13b Opiumwet door de
  burgemeester. Dat is in deze kroniek niet anders. In een
  noemenswaardige zaak heeft de burgemeester van
  174. ABRvS 18 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2742, ABkort 2020/554.
  175. ABRvS 16 september 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2238.
  176. ABRvS 9 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2924, ABkort 2021/3.
  