text: MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  verschil voor een bepaald artikel van dien aard is, dat hij aan
  gepland boven ongepland verbruik de voorkeur geeft. Sommige
  artikelen, waaraan b.v. na den koop toch min of meer belang­
  rijke wijzigingen worden aangebracht, om deze voor den individueelen kooper geschikt te maken, zouden dikwijls economischer
  ongepland dan gepland kunnen worden gekocht. In het alge­
  meen zullen artikelen, die in grootc gelijksoortige hoeveelheden
  verbruikt worden het eerst voor geplande consumptie in aan­
  merking komen, vooral waneer dergelijke artikelen in ongewijzigden vorm hot ecne jaar na het andere worden verbruikt.
  Van groot belang is vooral voor de distributie de vraag, in
  hoeverre het mogelijk is, ook de „kruimelaankoopen” te plan­
  nen. Immers een belangrijk gedeelte der aankoopen betreffen
  regelmatig wederkeerende bestellingen in artikelen als thee,
  suiker, cigaretten, enz. die in uiterst kleine kwantiteiten ver­
  kocht worden en toch tezamen een belangrijk deel van het uitgaven-budget der consumenten vormen. De mensch houdt er
  veel meer constante behoeften op na, dan h ij zich bewust is.
  Het gaat in hoofdzaak om de vraag of de techniek der distri­
  butie niet zoodanig kan worden ingericht, dat juist deze con­
  stante behoeften op een meer efficiënte wijze kunnen worden
  bevredigd dan via de kostbare en omslachtige wegen, welke
  thans worden gevolgd. Bij voorgenomen consumptie zal de ver­
  bruiker, wat deze artikelen betreft, teneinde de opslag voor de
  distributie-kosten zoo laag mogelijk te houden, zich nog de op­
  offering moeten getroosten, dat hij zijn behoeften dekt door het
  bestellen van grootere hoeveelheden in eens, dan waarin thans
  dergclijke artikelen worden aangeschaft.
   Indien aldus te werk wordt gegaan, kan de prijs voor „ge­
  plande” goederen ook van deze artikelen zooveel lager dan de
  prijs voor „ongeplande” goederen gesteld worden, dat de voordeelen voor den consument aanzienlijk zullen zijn. Daarom zal
  in het algemeen ook de medewerking van de huisvrouw niet
  gemist kunnen worden. Zij toch kan, door zich rekenschap te
  gaan geven van hetgeen daardoor bespaard kan worden, een
  meer economische distributie mogelijk maken. Hoe meer de huis­
  vrouw haar man overigens bij het plannen zou helpen, hoe
  meer er bereikt zou worden. Vooral de huisvrouwen zou de
  overtuiging moeten worden bijgebracht, dat zij te dien opzichte
  een taak te vervullen hebben: door plannen de goederen goedkooper te maken.
  Niet uit het oog verloren mag worden, dat alleen, wanneer
  de consument inderdaad zou overgaan tot het plannen van zijn
  behoeften er eerst een distributie-systeem, waarbij alle bezwa­
  ren van inefficiëncy wegvielen, doorgevoerd zou kunnen wor­
  den. De voorgestelde veranderingen in ons economisch stelsel
  zouden dus niet een volkomen economische distributie uit zich
  zelf te voorschijn brengen, wel zou een dusdanige distributie
  er door mogelijk gemaakt worden.
   Een eerste vereischte voor het tot stand komen van zulke
  ingrijpende veranderingen, als in dit artikel worden voorgesteld,
  in ons productie- en distributie-stelsel zal moeten zijn, dat een
  ieder het begrip wordt bijgebracht, dat alleen het begrooten
  vtin toekomstige consumptie het mogelijk zal maken, dat de pro­
  ducten zoo goedkoop worden, als zij werkelijk zouden kunnen
  zijn: (dus zoo dicht mogelijk bij den eigenlijken voortbrengingsprijs). Dan eerst zal men kunnen komen tot een „absoluten mi­
  nimumprijs” zonder eenige inefficiëncy-premie. De consument
  zal hierbij dus werk te verrichten krijgen; immers hij zal een
  klein deel van zijn tijd beschikbaar moeten stellen voor het plan­
  nen van zijn toekomstig verbruik en bovendien zal hij afstand
  moeten doen van de lust tot directe bevrediging van zijn be­
  hoeften. Dit nu zijn de lasten, die den consument worden op­
  gelegd. De voordeelen zullen dil ongerief in belangrijke mate
  overtreffen. Bovendien zal, indien er tegen de met den
  
  107
  
  ineffieiëncy-premie verhoogden prijs, voor eenig artikel vol­
  doende vraag is, naast gepland ook ongepland verbruik blijven
  bestaan, zoodat een elk desgewenscht kan blijven voldoen aan
  grillen van het oogenblik.
  I. R. Jzn.
   ARCHÏEFKLASSIFIKATIE
  
  IV. liet Begrip „Trefwoord”
  Voordat het trefwoorden-voorschrift, dat bij voortzetting van
  de behandeling van Brown’s voorschriften nu aan de beurt
  komt, wordt besproken, dient iets gezegd te worden over het be­
  grip trefwoord zelf. Het woord is hier gegeven als vertaling
  van het Engelsche „term ’ er is mee bedoeld de kortst mogelijke
  definitie, liefst uit één, doch desnoods uit meer woorden be­
  staande, voor hetgeen een klasse of groep omvat. Deze verkla­
  ring sta voorop, om verwarring met de andere begrippen, ter
  aanduiding waarvan de uitdrukking trefwoord wel gebruikt
  wordt, te voorkomen. De rol, welke de trefwoorden spelen, is een
  zeer belangrijke. Dekt het gekozen trefwoord niet volkomen dat­
  gene, wat de ontwerper van een klassificatie-systeem in een klas­
  se of groep bedoelt te plaatsen, dan blijft de van de oorspronke­
  lijke bedoeling afwijkende aanduiding in het trefwoord bestaan,
  terwijl die bedoeling zelf verloren gaat; slechts de ontwerper
  heeft haar gekend. Het is bij de toepassing van een bepaald sy­
  steem niet mogelijk in beoordeelingen te treden omtrent de be­
  doeling welke de ontwerper met een of ander trefwoord gehad
  zou hebben; het trefwoord, zooals het er staat is toonaangevend.
  Men geeft bij met zorg samengestelde systemen wel eens afzon­
  derlijke commentaren op de trefwoorden, ter raadpleging in ge­
  vallen van twijfel. Natuurlijk is het beter indien men er zonder
  zulke hulpmiddelen komen k an ; maar waar de trefwoorden, al
  mogen zij tot samenstelsels van enkele woorden uitdijen, kort
  moeten zijn, zal men bij uitvoerige systemen zulke commentaren
  wel nooit geheel kunnen missen.
   In de vertaling van ,,Berwick Saycrs” voorschriften wordt
  van de trefwoorden gezegd, dat zij elk één begrip ondubbelzin­
  nig en volkomen moeten weergeven, zonder het gebied van een
  of meer andere te raken. Dat de wedergave van hetgeen aange­
  duid moet worden ondubbelzinnig en volkomen dient te zijn,
  spreekt wel vanzelf; dat de trefwoorden elkanders gebied niet
  moeten raken, staat eigenlijk in de plaats voor den eisch dat
  de klassen of groepen onderling door scherp getrokken grenzen
  gescheiden moeten zijn; maar zooals hierboven reeds opgemerkt
  werd, praktisch genomen zijn de klassen en groepen wat de
  trefwoorden daarvan maken, zoodat men veilig de aan de eerste
  te stellen eischen op de laatste kan overbrengen.
  Het bewerken van volkomen aansluiting, het vermijden van
  elke onvolledigheid en van elk over elkander schuiven van trefwoordinhouden, is wel het moeilijkste deel van den arbeid aan
  het in elkander zetten van een systeem verbonden. In het Engelsch duidt men op dit gebied gemaakte fouten aan met de
  typische uitdrukkingen io underlap en to overlap. In het dagelijksch leven worden beide zonden tegen de goede klassificatieregelen bij voortduring begaan. Ieder kent de aanduiding boven
  de brievenbus-spleten op den gevel van menig postkantoor:
  ..Binnenland, Drukwerk, Buitenland”. Dit is een van de dui­
  zenden voorbeelden van „overlapping” . Waaronder valt een
  drukwerk bestemd voor een buitenlandsche plaats?
  Het zoo eng mogelijk aanduiden van omvang en beteekenis
  van elke klasse of groep in haar trefwoord, is het werkzaamste
  middel tegen „overlapping ’’, maar het bevordert het gevaar
  voor „underlapping” , de waarheid ligt in het moeilijk te bepa­
  len, juiste midden.
   Wat tot zoover over de trefwoorden gezegd is, geldt, onge­
  acht het doel, waarvoor het klassificatie-systeem samengesteld
  
  108
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  en gebezigd wordt. Bij de keuze van de voor de trefwoorden te
  gebruiken woordsoorten, treedt echter een met het terrein van
  toepassing verband houdend verschil op. Zuiver wetenschappe­
  lijke systemen dienen tot groepeering van begrippen; deze wor­
  den aangeduid door abstracte zelfstandige-naamwoorden; bi­
  bliografische systemen dienen in hoofdzaak tot groepeering van
  boekinhouden, die ook door abstracte zelfstandige-naamwoorden
  aangeduid worden; daarnaast ontstaan vorm-klassen ter groe­
  peering van boeken en dergelijken, als stoffelijke dingen; zij
  worden door concrete zelfstandige-naamwoorden aangeduid.
  Zoo ziet men Dewey’s hoofdindeeling beginnen met het concrete
  Algemeene werken en verder gaan met de abstracte zelfstan­
  dige-naamwoorden : Wijsbegeerte, Godsdienst, enz. Bij de onder­
  verdeling van de eerste klasse der hoofdindeeling treft men o.a.
   aan Boekbeschrijvingen, Bibliotheek-economie en Zeldzame wer­
  ken, dus abstract en concreet door elkander. Bij groepeering
  van uitsluitend stoffelijke dingen, zooals die voorkomt in een
  catalogus van ten verkoop aangeboden artikelen of van tentoon­
  gestelde voorwerpen, zijn de trefwoorden uitsluitend concrete
  zelfstandige-naamwoorden. Bij archief--Massificatie gaat het, zoo­
  als hiervoor betoogd is, om liet groepeeren van handelingen
  en regelingen. Daarop passen on bepaal c!e-wjjzen van werkwoor­
  den. Koopen, verkoopen, boekhouden e.d. zijn woorden, die de
  te behandelen begrippen-complexen dekken. Dikwijls echter laat
  de taal hier den systeem-bouwer in den steek, speciaal waar het
  het aanduiden van regelingen betreft; men zou tot te gewrongen
  constructies komen; men zou bij een naamlooze vennootschap
  moeten spreken van: Het hebben van commissarissen, elders
  van Het staan in belangengemeenschap, een manier van uit­
  drukken, die praktisch onbruikbaar is. Men kan in deze geval­
  len bezwaarlijk anders gebruiken dan de zelfstaudige-naamwoorden: Commissarissen en Belangengemeenschap, maar bij
  zoodanige vervanging van onbepaalde-wjjzen door zelfstandigenaamwoorden, dient steeds in het oog gehouden te worden, dat
  bedoeld zijn de regelingen, waarbij het door het zelfstandignaamwoord getroffen begrip betrokken is.
  Er zijn gevallen, waarin men de archivaliën, die ontstaan zijn
  op grond van een zelfde handeling of regeling, gesplitst wil
  houden in die, welke bet actieve, handelende of regelende, en
  die welke het passieve, behandelde of geregelde, deel betref­
  fen. Men zal bij een verzekeringsinstelling, welke een groot aan­
  tal verzekeringen gesloten heeft, de stukken betreffende het
  sluiten van verzekeringen, die dus de wijze van totstandbren­
  ging en verdere behandeling van de verzekeringen in het alge­
  meen betreffen, gescheiden willen houden van die, betreffende
  de gesloten, de totstandgebrachte verzekeringen. De graankoopman zal stukken, welker ontstaan gebaseerd is op de handeling
  Graan-koopen scheiden in die, welke op liet actieve Koopen be­
  trekking hebben en die welke het passief Gekochte graan raken.
   Men kan óf het onderscheid tusschen actief contra passief
  verwaarloozen, óf zonder dit in het klassifieatie-systeem tot uit­
  drukking te brengen, dus onder het zelfde trefwoord, waar
  noodig de uit eenzelfde ontstaansgrond voortgekomen stukken
  door het aanbrengen van twee daarvoor aangenomen teekens
  scheiden, óf als eerste onderverdeeling van elke daarvoor in aan­
  merking komende handeling of regeling, het daarin liggende
  actieve element tegenover het passieve stellen. Bij deze laatste
  methode worden dan de actieve deelen weer het beste door on­
  bepaalde-wijzen, de passieve daarentegen door zelfstandigenaamwoorden aangeduid.
  Verreweg meestal echter zullen in de praktijk stukken, waar­
  bij eenzelfde begrip passief of actief betrokken is, samengevoegd
  kunnen worden: klassifieatie-systemen, waarbij de splitsing in
  actief en passief verder dan strikt noodzakelijk is, i3 doorge­
  voerd, loopen gevaar nutteloos omslachtig en daardoor onprak­
  
  tisch te worden. Men beperke zich ten deze tot het uiterst nood­
  zakelijke, tot de handelingen en regelingen, die in het gegeven
  archief zoozeer op den voorgrond staan en in verband daarmede
  zulk een overvloed van stukken het aanzpn schenken, dat, om
  het overzicht te bewaren, óók doorvoeren van de splitsingen, het
  behandelen contra het behandelde, het regelen contra het gere­
  gelde, het actieve contra het passieve, noodig is.
   De hier in het licht gestelde tweeledigheid van elke groep in
  liet klassificatie-systeem, is een verschijnsel dat speciaal de arehief-Massificatie eigen is ; immers het is gevolg van het kiezen
  van handelingen en regelingen als objecten voor de Massifica­
  tie, op zichzelf weer een speciale archief-werkwijze. Niet minder
  typisch voor haar is een andere tweeledigheid in de groepen:
  het algemeene contra het bijzondere. Deze is rechtstreeks ge­
  volg van het besloten karakter van het archief. Voor den biblio­
  thecaris omvat het begrip Kantoororganisatie, al wat op het
  gebied van systematiseeren van kantoor en kantoorarbeid, waar
  ter wereld dan ook, bestaat, al wat daarvoor gedaan, daarover
  geschreven wordt. Maar de zakenman denkt, hetzelfde woord
  gebruikende, in de eerste plaats aan de organisatie van zijn
  eigen kantoor, en houdt daarnaast rekening met het bestaan van
  liet voor hem van minder direct belang zijnde, algemeene begrip,
  tndien bet archief van den zakenman stukken bevat, waaraan
  het organiseeren van den kantoorarbeid ten grondslag ligt, dan
  is de ontstaansgrond, of nog nauwkeuriger gezegd, het feit van
  de aanwezigheid van die stukken in dat archief, ongetwijfeld
  het feit dat hij. diezelfde zakenman, zijn kantoorarbeid organi­
  seert, want zelfs mededeelingen omtrent de organisatie op kan­
  toren van anderen, boezemen hem slechts belang in, omdat zij
  voorbeeld zijn voor hem bij zijn eigen regel-arbeid. Dit neemt
  niet weg, dat het toch ongewenscht en zelfs hinderlijk kan
  worden, gegevens omtrent de organisatie elders, dooreen te wer­
  ken met stukken op de eigen organisatie betrekking hebbend,
  zooals reglementen, productiestaten, lijsten van tjjdopneming
  e.d. Aan dit voorbeeld kan een onbeperkt aantal andere worden
  toegevoegd. Een archief beperkt zich tot de werkzaamheid van
  één besturend lichaam, van één onderneming; tot alle hande­
  lingen of regelingen, waartoe die werkzaamheid binnen die
  grenzen voert voert zij ook op een veel ruimer gebied buiten
  die grenzen. De eigen handelingen en regelingen roepen direct
  de in beteekenis tot de eigen arbeidssfeer beperkte archivaliën
  in het leven; indirect veroorzaken zij het binnenkomen van door
  overeenkomstige handelingen on regelingen van anderen te voor­
  schijn geroepen en daardoor een ander, meestal breeder gebied
  bestrijkende, stukken. Het kan noodig zijn ook ten deze in het
  klassificatie-systeem afzonderlijke groepen voor het op eigen
  terrein liggende en het algemeene te vormen. Te zamen met de
  tweeledigheid actief-passief, kan de tweeledigheid eigen terreinalgemeen, leiden tot het in vier deelen splitsen van één groepvormend begrip.  De te verhandelen
  tarwe
  Tarwe in het
  algemeen
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  Het is even onmogelijk een klassificatie-systeem tot in zijn ui­
  terste geledingen in dezen trant uit te werken, als om, de beide
  in het licht gestelde tweeledigheden negeerende, tot richtige
  Massificatie te geraken. Men zal meestal de oplossing moeten
  zoeken in het kiezen van één trefwoord voor elk groepvormend
  begrip in zijn geheel, en in het waar noodig, door toevoeging
  van daartoe aangenomen teekens doen uitkomen, dat slechts het
  passieve of wel het actieve, slechts het op eigen terrein liggende
  of wel het algemeene bedoeld is.
  V. De notatie en de index
  Wie de trefwoorden voor zijn klassificatie-systeem gekozen
  heeft, wie daarmee vlot en handig wil werken en hier en daar
  de meerledigheid der beteekenis ervan wil laten uitkomen,
  bemerkt aanstonds, dat hij er zonder een stel korte aanduidin­
  gen, een notatie, niet komt. Sayers zegt in zijn bibliotheek-klassificatie-voorschriften, dat voor elk klassificatie-systeem, op
  welk gebied dan ook, noodig is: „de begrippen aan te duiden
  „door korte, gemakkelijk te onthouden teekens uit een stelsel,
  „dat een onbeperkt aantal van zulke teekens kan opleveren”.
   Die teekens kunnen niet anders dan letters of cijfers zijn, en
  dan nog wel te verstaan, gewone of Arabische cijfers; Romeinsche zijn ongeschikt. Beide teekensoorten voldoen aan de te stel­
  len eischen. Letters hebben vóór, dat zij zes en twintig, en bij
  gebruik van hoofd en kleine letters, zelfs tweemaal zooveel, uit
  één teeken bestaande merken opleveren, terwijl de cyfers slechts
  negen, of, rekent men de nul mede, dan nog slechts tien zulke
  éénledige merken bieden. Het verschil tusschen het aantal tweeen meerledige letter- en eijfermerken loopt in nog veel sterker
  mate uiteen; men zal dus, waar behoefte bestaat aan een groot
  aantal verschillende aanduidingen, bij het gebruik van cijfers
  veel eerder tot veelledige merken geraken, dan bij het gebruik
  van letters. Een ander bezwaar tegen cijfers is, dat zij niet alleen
  een onderlinge volgorde, maar bovendien een waardebepaling
  inhouden. Bij aanduiding van twee begrippen door L en T kan
  alleen uitgedrukt worden dat het met L gemerkte eerder aan
  de orde komt dan het met T gemerkte. Worden twee begrippen
  aangeduid door 3 en 7, dan staat niet alleen de volgorde vast,
  maar er kan ook waardebepaling in gezien worden; 7 is meer
  dan 3 en dit waardebepalende is juist iets wat bij verdeeling en
  onderverdeeling uit den booze is ; elke nieuwe verdeeling moet
  zooveel mogelijk splitsen in gelijkwaardige groepen; de onder­
  linge volgorde moet door de merkteekens aangegeven worden,
  niet de onderlingen waardeverhouding van hetgeen de groepen
  inhouden. Daartegenover staat, dat de volgorde der cijfers, juist
  door hun beperkter aantal en juist omdat zij dag aan dag als
  waardebepalers gebruikt worden, veel steviger in het menschelijk brein is vastgelegd. Men moet wel zeer geoefend zijn in het
  alfabetiseeren om de juiste plaatsing van de letters onderling te
  bewerkstelligen, zonder nu en dan in gedachte een stukje van
  het a-b-c op te zeggen. Bij het op volgorde brengen van nummers
  behoeft een mensch met middelmatige ontwikkeling, geen hulp­
  middeltjes. Dewey’s systeem is toegerast met eijfermerken; alle
  aanhangers van Dewey in de archiefwereld gebruiken dus ook
  cijfers, doch ook buiten hun kring wordt door de archief-klassificeerenden in hoofdzaak met cijfers gewerkt.  Noodeloos verwarrend werkt in dit opzicht het uitspreken van
  
  109
  
  de eijfermerken alsof het getallen waren. Indien het merk 1352
  aanduidt: eerste klasse — derde hoofdgroep — vijfde groep —
  tweede ondergroep, dan spreke men dat merk ook uit: één-drievijf-twee en niet dertienhonderdtweenvijftig.
  Voor het overzichtelyk maken van uit veel cijfers bestaande
  merken, voor het vermijden van herhaling van deelen van zulke
  merken bij het maken van samenstellingen en voor velerlei an­
  dere doeleinden, kan men zich bedienen van punten, dubbelpun­
  ten, streepjes, haakjes en alle andere gewenschte teekens. De
  Brusselsche bewerking van Dewey’s systeem geeft een keur-collectie van zulke teekenaanwendingen en andere handige metho­
  den om de eijfermerken zoo kort en sprekend te doen zijn als
  maar mogelijk is. Men vindt deze in de publicaties van het In ­
  stitut International de Bibliographie beschreven.
   E r kan geen bezwaar bestaan tegen het gebruik van cijfers
  en letters gecombineerd. Een aanbevelenswaardige methode is
  om de trefwoorden te kiezen en van eijfermerken te voorzien,
  zonder rekening te houden met hun meerledigheid, zooals die
  hierboven in het licht werd gesteld, om dan bij toepassing van
  liet systeem, waar scheiding noodig is tusschen het actieve en
  liet passieve begripsdeel of tusschen het op eigen gebied liggende
  en het meer algemeene, aan het cijfermerk letters toe te voegen,
  die volgens vastgestelde beteekenis, de onderdeden van het be­
  grip aangeven. Is b.v. in een systeem het cijfermerk voor Verze­
  keren 218 en is voor hetzelfde systeem aangenomen, dat A beteekent: actief, P : passief, E : eigen gebied en U : algemeen of uni­
  verseel, dan duidt men in dit systeem het verzekeren aan met
  218A, en de verzekeringen met 218P. Is verdere splitsing van
  bet lijdend begrip noodig, dan duidt men eigen verzekering sporfeuille aan met 218PE en verzekeringen in het algemeen met
  218PU. Deze methode houdt het klassifieatiesysteem en in ver­
  band daarmede ook de merken, beknopt, wat een groot voordeel
  is. Hoe beknopter het systeem is, hoe overzichtelijker het zijn
  zal. Hoe kleiner de merken zijn, hoe gemakkelijker er mede ge­
  werkt kan worden. De merken zijn de handvatten van de groe­
  pen; zij moeten niet zoo groot en onregelmatig van vorm zijn,
  dat men twee handen noodig heeft om ze beet te pakken en er
  zich pijn aan doet.
   Is een systeem beperkt en voldoet het aan den eisch dat het
  gefundeerd is door denzelfden gedachtengang als die, welke lei­
  dend is bij de werkzaamheid van het bestuur of de onderneming,
  ten dienste waarvan het is samengesteld, dan zal er door hen,
  die in dienst van die onderneming of dat bestuur arbeiden, ge­
  makkelijk weg in te vinden zijn, en dan zal een alfabetische in­
  dex, die onmisbaar is voor alomvattende, tienduizenden begrip­
  pen omvademende bibliografische systemen, meestal overbodig
  zijn. Intusschen, baat de index niet, zij zal ook niet schaden;
  het maken en bijhouden ervan in kaartregister-vorm, zal niet
  veel arbeid vorderen. Is de index er, dan moeten de verwerkte
  begrippen er van alle zijden in beschouwd worden, d.w.z. men
  make zich er niet af met een alfabetische klapper op de tref­
  woorden samen te stellen; men neme ook allerlei begrippen, en
  verschillende benamingen van de begrippen op, die niet door
  een eenvoudig trefwoorden-register gegeven zouden worden. Is
  verwarming een van de trefwoorden, dan neme men ook op
  stoken, brandstof, temperatuur e.d. met verwijzing naar de
  plaats, waar verwarming in het systeem te vinden is. Wie in
  de omgeving, waar hij arbeidt het oor te luisteren legt, zal stof
  te over opdoen om de zoo samengestelde index de noodige uit­
  gebreidheid te geven, en misschien zelfs meer dan die.
  VI.
   Het samenstellen en toepassen van het Klassificatie-systeem
  Wie de eischen aan een archief-klassificatie-systeem te stel­
  len onder de oogen heeft gezien, komt logischerwijze tot de
  
  110
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  vraag: hoe geraakt men tot de samenstelling van zulk een
  systeem voor eigen gebruik? Voorbeelden van uitgewerkte syste­
  men zijn hier van weinig nut. Juist, omdat ieder naar eigen
  behoefte het systeem voor zijn archief pasklaar moet maken,
  spreekt een goed systeem slechts tot hen, die ook do zaak of het
  bestuur, waarvoor het klassificatie-systeem moet dienen, door en
  door kennen. Wie niet met het archiefvormende lichaam in al
  zijn geledingen en handelingen vertrouwd is, is niet in staat een
  archief-klassifieatie-systeem daarvoor te maken. Wie het hand­
  werk der systematiek vreemd is, is evenmin daartoe in staat. De
  Italiaansche kroondomeinarchivaris Galeotti moet het uiteidijke
  beeld van de rangschikking der documenten vergeleken hebben
  bij een gevel, waarin de architect de inwendige structuur van
  het gebouw behoort te laten uitkomen. Gedegen samenwerking
  tusschen den, de indeeling van het huis en de bestemming van
  elk der lokaliteiten kennende, gebruiker en den bouwmeester, die
  een gevelteekening weet te maken, zal hier de eerste voorwaarde
  voor welslagen zijn. Bouwheer en bouwmeester van het archief
  en zijn klassificatie-systeem dienen samen te werken en het be­
  gin van hun arbeid moet bestaan in het zorgvuldig zoeken naar
  en het nauwkeurig vaststellen van de handelingen en regelingen,
  die als archiefvormende oorzaken optreden of in vroeger tijd
  opgetreden zijn. Dan volgt het op grond van waargenomen over­
  eenkomstigheden en verschillen, schiften en gropeeren van het
  gevondene, het aanvullen, voor zoover bij de groepeering leem­
  ten in de logische aansluiting te voorschijn komen en daarmede
  is het indeelen in klassen en groepen als vanzelf in gang gezet.
   Is het noodig om een systeem te bouwen voor een lichaam,
  dat zijn werkzaamheid nog zal moeten aanvangen, dan is het
  werk dubbel moeilijk; op theoretische gronden, geleid door er­
  varingen van anderen, moet men er dan komen en een geschoold
  systematicus zal er komen. De handelingen, waarvan het ver­
  richten en de regelingen, waarvan het treffen, doel is van de
  voorgenomen werkzaamheid van het nieuwe lichaam, staan vast;
  dit moet hem voldoende zijn. Ver doorgevoerde onderverdeeling
  is niet aanstonds noodig; er blijve mogelijkheid voor het toe­
  passen daarvan naderhand, waar de praktijk dit zal eischen.
   De verleiding om in te ver doorgedreven onderverdeeling te
  vervallen is immer een van de machtigste gevaren, die den in
  het studeervertrek klassificeerende bedreigen. Het heeft geen zin
  op papier allerlei fijne onderscheidingen te maken, indien in de
  praktijk de documenten, waarin die onderscheidingen tot uit­
  drukking moeten komen, op grond van hun geringe aantal, of
  om welke reden dan ook, het handigst bij elkander worden ge­
  houden. Het heeft ook geen zin, om het archief-klassificatiesysteem te doorrijgen met een vormklassen-vertakking, als men,
  waar dit al noodig mocht zijn, met een enkele letter kan aan­
  duiden of een boek, een dossier of een koffer bedoeld is. Al
  evenmin is het in verreweg de meeste gevallen noodig, om af­
  zonderlijke groepen aan te leggen voor het passieve en het actie­
  ve, het tot eigen kring beperkte en het algemeene element in
  een handeling of regeling. Men houde zeker, tot recht begrip
  van het systeem en zijn toepassing, het bestaan van deze meer­
  ledigheid der door de trefwoorden gedekte begrippen in het oog,
  maar juist hoe vaster de aandacht er steeds op gevestigd blijft,
  hoe minder noodig het is, steeds weer groepsplitsingen ervoor
  te maken. Alleen wanneer een actief of een passief gedeelte,
  wanneer het tot eigen kring beperkte of het algemeene, op zich­
  zelf, met uitsluiting van het overige, onderverdeeld dient te woriden, behandele men het verder te splitsen deel afzonderlijk; in
  alle andere gevallen kan volstaan worden met toevoeging van
  een enkel teeken ter onderscheiding, zooals hierboven reeds werd
  aangegeven. Ten laatste bedenke men ook, dat het klassificeeren
  de grenzen zijner nuttigheid bereikt, daar waar reeds een alge­
  meen geldende en toegepaste indeeling en rangschikking be­
  
  staan; valt een groep uiteen in door eigen-namen aangegeven
  onderdeden, dan rangschikke men die onderdeelen alfabetisch
  op naam ; onderdeelen, welke uit anderen hoofde reeds genum­
  merd zijn, rangschikke men op nummer, enz.
   De archief-klassificatie blijve steeds middel; nimmer beschouwe de archivaris haar, in zijn te groote liefde en ijver er
  voor, als het doel, waarvoor hij leeft en werkt. Het klassificeeren
  is een schoon en moeilijk werk, dat hem, die zich er met hart en
  ziel op toelegt bevrediging kan schenken; maar de beoefening
  ervan worde geen hartstocht. Als de archivaris de beoefenaars
  van de zuivere wetenschap als zijn baanbrekende voorgangers op
  het gebied der klassificatie erkent en eert, dan bedenke hij daar­
  bij, dat zelfs dezen eerbiedwaardigen meesters door een Fransch
  geleerde is toegevoegd: „La manie de classifier peut être bonne
  a Fendoctrinement, mais elle est inutile a la Science” . De man,
  wiens arbeid midden in de praktijk van het dagelijksch leven
  staat, moge, meer nog dan de afgetrokken geleerde, deze waar­
  schuwing ter harte nemen.
  H. HIJMANS
  
  UiT HET B U IT E N L A N D.
  Red. JAC. H. KRAMER
  (Bijdragen en mededeelingen zende men aan den Secretaris
  der Redactie)
  THE ACCOUNTANT
  No. 2613 bevat het verslag van een lezing van Sir Arthur
  Whinney, K. B. E., F. C. A. over Company Reconstruction,
  alsmede een verhandeling over Insurance Companies’ Accounts
  door Sir Gilbert Garnsey, K. B. E., F. C. A. met de toelichting:
  Suggested new form of accounts with explanatory notes.
  No. 2614 geeft het verslag van een lezing, gehouden voor ver­
  schillende Chartered Accountant Students’ Soeieties door A. E.
  Cutforth, F. C. A. over Report Writing.
   De heer C. vangt zijn lezing aan met er op te wijzen, dat het
  vreemd schijnt, dat er geen boek is geschreven door een accoun­
  tant voor accountants over bovenstaand onderwerp, niettegen­
  staande het schrijven van rapporten een belangrijk onderdeel
  van den arbeid van den beroeps-accountant is. Hij wijst er dan
  o.a. op, dat men geen nauwkeurige regels kan vaststellen, waar­
  aan alle rapporten zouden moeten voldoen. Iemand, die een
  rapport schrijft, moet een aantal feiten hebben verzameld en
  deze goed hebben overwogen; het rapport is het tastbare resul­
  taat daarvan. Het geeft de gedachtensfeer van den schrijver
  weer en den loop van zijn redeneering.
  Spr. geeft dan een zestal punten aan, welke de toehoorders
  voor oogen moeten houden bij liet schrijven van rapporten.
  1. Laat uw verbeeldingskracht iverken.
  Er wordt dikwijls gezegd, dat de accountant zich moet be­
  perken tot de feiten en zijn werk moet vrij houden van fanta­
  sieën. In zekeren zin is dit volkomen waar, maar een accountant
  zonder voorstellingsvermogen is een accountant zonder oordeel.
  Een ander opschrift zou kunnen zijn: Selt u zelf in de plaats
  van een ander.
  Uw verbeeldingskracht kan zich vrij ontplooien van het tijd­
  stip af, waarop gij uw onderzoek begint tot dat, waarop gij uw
  rapport afmaakt. Stelt U voor oogen de positie en het stand­
  punt van degenen, die u de inlichtingen, waaromtrent gij zult
  rapporteeren, hebben verschaft; ga na, of zjj geen belang hebben
  bij de zaak en of zij een of andere heimelijke bedoeling kunnen
  hebben; overweegt of zij voldoende onderlegd zijn, om een oor­
  deel te kunnen vormen over de zaken, waarover zij hun opinie
  geven; overweegt of er een of andere onafhankelijke bron be-.
  