text: Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  ARTIKELEN
  PEER REVIEWED
  
  Dubbel slachtoffer?
  Een multidisciplinaire discussie over het voorkomen van
  paradoxale situaties voor slachtoffers van partnergeweld
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein,
  Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers*
  ‘Je moet als slachtoffer door alle hoepels van de instanties heen springen (…).
  Waarom word je door een slachtofferadvocaat begeleid in het juridische, maar
  niet daarvoor?’ (quote van deelnemer aan de workshop)
  1. Inleiding
  Ondanks de goedbedoelde inspanningen van beleidsmakers en professionals ervaren niet alle slachtoffers van intiem partnergeweld1 dat zij adequaat geholpen worden bij het stoppen van geweld en het stabiliseren van hun leven. In het multidisciplinaire landschap van de aanpak van huiselijk geweld in het algemeen, en
  specifiek van intiem partnergeweld, is voor iedere vorm van hulp of ondersteuning
  een andere organisatie betrokken.2 Deze aanpak leidt echter tot veel frustraties en
  *
  
  1
  
  2
  
  78
  
  Arne Mellaard is postdoc bij CEPHIR, academische werkplaats publieke gezondheid. Pauline Aarten
  is programmamanager seksueel geweld en kindermishandeling bij Fonds Slachtofferhulp en gastonderzoeker bij de Universiteit Leiden. Janne van Doorn is universitair docent bij de afdeling Criminologie van de Universiteit Leiden. Kristine Evertz is senior beleidsadviseur huiselijk geweld en
  kindermishandeling bij de Regionale Werkorganisatie Midden-Holland. Marit Klein is masterstudent
  forensische criminologie aan de Universiteit Leiden. Jolanda van Vliet is senior GGP Jeugd en
  kwetsbare doelgroepen bij het basisteam Hoeksche Waard, politie Rotterdam. Franck Wagemakers
  is strategisch beleidsadviseur bij Slachtofferhulp Nederland.
   Met intiem partnergeweld bedoelen wij alle vormen van geweld tussen partners of ex-partners:
  fysiek, emotioneel of psychisch, seksueel, financieel, online en stalking. Hoewel we de term ‘slachtoffer’ in dit artikel centraal zetten, zijn we ons bewust dat diverse organisaties in de aanpak van
  huiselijk geweld eerder de term ‘betrokkene’ gebruiken vanwege de potentiële slachtoffer-daderoverlap (i.e. een zwart-wit onderscheid in ‘slachtoffer’ versus ‘dader’ kan niet altijd gemaakt worden).
  Onderdeel van de formele infrastructuur zijn bijv. de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
  en de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, specifieke voorzieningen zoals opvanghuizen en Veilig Thuis, maar ook aanwijzingen voor een strafrechtelijke aanpak van huiselijk
  geweld door het Openbaar Ministerie en de politie. Veilig Thuis is de publieksnaam voor 25 regionale organisaties waar huiselijk geweld gemeld kan worden of advies gevraagd kan worden door
  particulieren en professionals als zij met huiselijk geweld worden geconfronteerd. Afhankelijk van
  de melding doet Veilig Thuis ook onderzoek naar het vermeende geweld in een relatie of gezin.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  onbegrip, zowel bij slachtoffers als bij professionals. Signalen uit de praktijk van
  Slachtofferhulp Nederland wijzen erop dat door deze praktijken (emotionele) ondersteuning van slachtoffers soms te lang op zich laat wachten, waardoor bijvoorbeeld stressklachten langer aanhouden. Ook professionals ervaren veel frustraties
  in de samenwerking met organisaties om tot een goede aanpak te komen. Om deze
  reden hebben het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, Movisie en
  het Nederlands Jeugdinstituut een frustratiewijzer ontwikkeld waarin de belangrijkste frustraties en knelpunten die professionals ervaren om tot een goede samenwerking te komen, worden gedeeld, evenals oplossingen om de samenwerking
  te verbeteren.3
  Een dergelijk complex landschap leidt niet enkel tot frustraties, maar levert zelfs
  situaties op die paradoxaal kunnen worden genoemd: de aanpak om slachtoffers te
  beschermen tegen hun (ex-)partner leidt niet of onvoldoende tot veiligheid van het
  slachtoffer of heeft zelfs toegenomen onveiligheid als tegengesteld effect. Daarnaast bevinden hulpverleners en slachtoffers zich in een constante state of review.4
  Zo wordt het slachtoffer voortdurend onderworpen aan vormen van onderzoek en
  verantwoording om te kunnen bepalen of de persoon (nog) recht heeft op bescherming, hulp of ondersteuning. Hulpverleners dienen vervolgens deze bescherming
  of ondersteuning te verantwoorden naar bijvoorbeeld subsidiegevers of inspectieautoriteiten. Een dergelijke state of review is in eerder onderzoek gemarkeerd als
  symptoom van een zogenoemd ‘complex systeem’:5 de verschillende mensen, organisaties en sectoren betrokken bij de aanpak van intiem partnergeweld hebben
  vaak andere belangen, waarden en overtuigingen. Dit maakt samenwerken complex en werkt paradoxale situaties in de hand. Het is van belang om het systeem
  onder de loep te nemen, om een begin te kunnen maken met duurzame veranderingen in de aanpak en effectiviteit van intiem partnergeweld en het voorkomen
  van paradoxale situaties voor slachtoffers. Het onderhavige artikel zet een eerste
  stap daartoe.
   Geïnspireerd door Rabinows6 ideeën over samenwerking en casework is tijdens de
  Victimology Summer School 20227 in drie werksessies met professionals uit de
  praktijk een antwoord gezocht op de vraag hoe paradoxale situaties in het systeem
  voorkomen kunnen worden. De theorie van Nobles en collega’s over complexe systemen (hun Action Scales Model) zal in dit artikel als leidraad fungeren. Deze theorie zegt namelijk niet alleen iets over hoe een systeem kan aanzetten tot onge-
  
  3
  4
  
  5
  6
  7
  
  Zie www.huiselijkgeweld.nl/publicaties/publicaties/2023/03/31/frustratiewijzer.
  A.C. Mellaard, Reassembling violence against women in intimate relationships in the Netherlands: An
  ethnographic analysis of domestic violence policy assemblages in practice (diss. Radboud Universiteit
  Nijmegen), 2022.
  Mellaard 2022, J.D. Nobles e.a., ‘The Action Scales Model: A Conceptual Tool to Identify Key Points
  for Action within Complex Adaptive Systems’, Perspectives in Public Health 2021, p. 328-337.
  P. Rabinow, The Accompaniment: Assembling The Contemporary, Chicago: The University of Chicago
  Press 2011.
  De Victimology Summer School is een initiatief van Slachtoffer Hulp Nederland en werd in 2022
  in samenwerking met het kennisnetwerk Victimologie in Nederland (ViNe) georganiseerd. Zie www.
  slachtofferhulp.nl/nieuws/2022/vierde-editie-victimology-summerschool-groot-succes/.
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  79
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  wenste situaties, maar geeft ook handvatten hoe een systeem veranderd kan
  worden aan de hand van vier niveaus. Deze zullen hierna toegelicht worden.
   2. Action Scales Model: de vier niveaus van een complex systeem
  Nobles en collega’s hebben in hun Action Scales Model over complexe systemen
  vier niveaus geïdentificeerd, te weten: overtuigingen, ambities, infrastructuur en gebeurtenissen.8 Wij illustreren onze bespreking van de vier niveaus aan de hand van
  de casus van Joanne (zie kader), een slachtoffer van intiem partnergeweld, om
  meer concreet inzicht te krijgen in het complexe systeem en diens ‘symptomen’ bij
  de aanpak van intiem partnergeweld.
  2.1 Casus Joanne9
  
  Joanne is een vrouw die slachtoffer is van interpersoonlijk geweld door haar partner. Na een periode van fysiek, seksueel en psychologisch geweld besluit ze dat het
  genoeg is en zoekt ze bescherming en hulp. In de regio waar het onderzoek plaatsvindt, beoordeelt Veilig Thuis aan de hand van een risicoscreeninginstrument of
  iemand toelaatbaar is tot de eerste noodopvang.10 Ze krijgt een plek in de noodopvang van een vrouwenopvangvoorziening. Dit is nodig, omdat landelijk en in de
  regio een beperkt aantal opvangplaatsen beschikbaar is. In de opvang vindt opnieuw een screening plaats, waaruit blijkt dat er contra-indicaties op psychisch
  vlak zijn voor Joanne. Zij is psychisch belast, maar had ten tijde van de screening
  geen last van acute symptomen. Desondanks wordt Joanne als onvoldoende zelfredzaam gezien, waardoor ze niet in de opvang mag blijven. Veilig Thuis is verzocht onmiddellijk een andere opvang voor Joanne te zoeken. De medewerkers
  van Veilig Thuis vinden een plek in een beschermde woonvorm, maar deze is niet
  direct beschikbaar. Wel mag alvast een intake worden gestart. In de tussentijd
  wordt Joanne een plek in de nachtopvang van het Leger des Heils aangeboden.
   Hierop ‘besluit’ Joanne weer naar haar eigen woning terug te keren, wat door
  hulpverleners wordt geïnterpreteerd als een ‘eigen keuze’. Niet lang daarna wordt
  zij opnieuw slachtoffer van het geweld van haar partner. Joanne besluit om opnieuw te vluchten. Na de screening van Veilig Thuis komt Joanne opnieuw in een
  opvangvoorziening voor vrouwen bij dezelfde organisatie waar ze in eerste instantie een crisisplek had, maar op een andere locatie. Bij deze locatie vinden ze
  de psychische belasting van Joanne minder problematisch en mag ze blijven.
  8
  9
  10
  
  J.D. Nobles e.a. 2021.
  De casus van Joanne is ontleend aan het proefschrift van de eerste auteur (Mellaard 2022). De
  gebruikte naam is een pseudoniem.
  Hier werd het instrument risicoscreening in de vrouwenopvang gebruikt. Normaal gesproken wordt
  dit instrument gebruikt om de veiligheidssituatie bij binnenkomst in een opvangvoorziening te
  beoordelen en niet, zoals in de casus beschreven, om een inschatting te maken of iemand recht
  heeft op een plaats in de opvang.
  80
  
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  2.2 Overtuigingen
  Wanneer we het hebben over overtuigingen in een systeem, dan doelen we op de
  ideeën, normen en waarden van degenen die invloed hebben op de werking van het
  systeem. Een voorbeeld van een overtuiging zien we in de casus van Joanne terug
  in het belang dat gehecht wordt aan het idee van zelfredzaamheid bij slachtoffers.
   Om een indicatie van de benodigde zorg te krijgen wordt gekeken naar de zelfredzaamheid van cliënten. Zelfredzaamheid kan omschreven worden als het met zo
  weinig mogelijk overheidssteun een zelfstandig leven leiden.11
  2.3 Ambities
  Deze overtuigingen werken ook door op de andere niveaus van het systeem, zoals
  het niveau van ambities. Daarmee wordt gedoeld op de doelen die men wil bereiken
  in het systeem. Op het niveau van ambities vertaalt zelfredzaamheid zich bijvoorbeeld in specifiek kwaliteitsbeleid voor opvanghuizen. Zo moeten organisaties aantonen hoe zij werken aan de ‘eigen kracht’, ‘zelfredzaamheid’ en ‘eigen regie’ van
  hun cliënten.12 Om dit te kunnen doen worden zulke concepten meetbaar gemaakt,
  getuige het gebruik van de zogeheten zelfredzaamheidmatrix.13 Deze metingen
  worden vervolgens als een prestatiemaat of kwaliteitsindicator gebruikt voor de
  organisaties om te bepalen in hoeverre zij hun doelen omtrent zelfredzaamheid
  halen.
   2.4 Infrastructuur
  De overtuigingen en ambities hebben, op hun beurt, invloed op de infrastructuur
  van het systeem. Met infrastructuur wordt bedoeld de patronen, relaties, informatiestromen en fysieke structuren die vormgeven aan de praktijk, en voeding kunnen geven aan het ontstaan van paradoxale situaties. De structuur rond het opvangen van een slachtoffer van intiem geweld bestaat uit crisisopvangplekken,
  vervolgopvang en ambulante hulpverlening, waarbij steeds opnieuw wordt beoordeeld of iemand recht heeft op de opvang. Opvangplekken zijn immers schaars. De
  kenmerken en risicofactoren van Joanne worden op basis van screeningsinstrumenten gewogen en vertaald naar een oordeel of zij ‘recht’ heeft op een crisisopvangplek. In eerste instantie staat Joanne’s categorisering als psychiatrische patient een toelating in de weg, ook al is haar ziekte onder controle én kan zij
  zelfstandig functioneren in de opvang. Dit wordt echter niet betrokken in de afweging; haar indicatie om toegelaten te worden tot de voorziening wordt gerepresen11
  
  12
  13
  
  N. de Boer & J. van der Lans, Burgerkracht: de toekomst van sociaal werk in Nederland, Den Haag: Raad
  voor Maatschappelijke Ontwikkeling 2011. Wij zijn ons bewust van de discussie over de terminologie zelfredzaamheid. In de context van de Wet maatschappelijke ondersteuning wordt ook gesproken over redzaamheid, waarmee uitdrukking gegeven wordt aan het feit dat mensen met
  weinig zelfredzaamheid door de ondersteuning van hun sociale omgeving (samenredzaamheid)
  alsnog redzaam zijn. In de context van intiem partnergeweld kiezen wij voor de term zelfredzaamheid omdat in sommige gevallen juist de sociale omgeving medeverantwoordelijk is voor het geweld
  en de zelfredzaamheid dus sterk onder druk staat. Zie ook J. Janssen, ‘Grenzen aan zelfredzaamheid
  bij geweld in afhankelijkheidsrelaties’, Vakblad Sociaal Werk 2018, 2, p. 23-25.
  RegioAanpak Veilig Thuis, Handreiking voor gemeenten: Basiskwaliteitseisen hulp en opvang voor
  slachtoffers van huiselijk geweld, Den Haag 2016.
  Zie voor meer informatie de website zelfredzaamheidmatrix.nl.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  81
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  teerd als een optelsom van ‘aangevinkte’ hokjes, waarbij Joanne’s opvattingen
  (haar eigen stem) over haar zelfredzaamheid niet serieus worden genomen. Later
  lijkt Joanne wel serieus te worden genomen en wordt haar alsnog toegang verleend
  tot de opvang. Ook na de opvang bestaat de infrastructuur rond hulpverlening en
  voorzieningen (zoals bijvoorbeeld voor het krijgen van prioriteit bij de verdeling
  van sociale huurwoningen) voor slachtoffers uit een aaneenschakeling van verschillende organisaties die elk eigen intakeprocedures volgen en werkprocessen
  hebben om te bepalen of iemand recht heeft op de ondersteuning of voorziening.
  Steeds opnieuw moet Joanne aan hulpverleners of indicatiestellers die verder een
  marginale rol spelen in haar beschermings- en hersteltraject vertellen wat haar is
  overkomen en hoe ze haar toekomst voor zich ziet.
  2.5 Gebeurtenissen
  Uit de casus Joanne wordt duidelijk dat ondanks dat overtuigingen en ambities
  gericht zijn op het vergroten van de zelfredzaamheid van Joanne, de vertaling ervan in indicatie- en intakeprocedures juist averechts kan uitpakken. Paradoxaal
  genoeg lijkt daarmee slachtofferschap in plaats van zelfredzaamheid benadrukt te
  worden. Het waarneembare effect hiervan – waarvoor in het systeemdenken de
  term gebeurtenis wordt gebruikt – kan herhaald slachtofferschap zijn. In de casus
  wordt duidelijk dat Joanne besluit terug te keren naar haar eigen woning en haar
  gewelddadige partner. Maar ook de beoordelingen van organisaties over Joanne’s
  welzijn en haar situatie, waarin Joanne’s eigen visie niet meegenomen wordt, zijn
  getuige van het risico op secundaire victimisatie.
   Uit vorenstaande reflectie op de casus van Joanne hebben we een aantal ‘symptomen’ in het systeem herleid die leiden tot ‘paradoxale situaties’ zoals secundaire
  victimisatie en herhaald slachtofferschap. Deze symptomen betroffen een focus op
  zelfredzaamheid, het voortdurend onderworpen worden aan onderzoek (state of
  review) en het verdwijnen van de stem van het slachtoffer. Deze bevindingen vormden het startpunt voor de gesprekken in de werksessies.
  3. Methode
  3.1 Deelnemers
  Aan de Victimology Summer School namen 58 mensen deel die werkzaam zijn als
  beleidsmedewerker, wetenschapper of professional in de praktijk. Op 1 september
  vonden drie werksessies plaats, onder leiding van de eerste auteur van dit artikel.
  In totaal hebben 15 mensen aan de eerste sessie, 11 mensen aan de tweede sessie
  en 15 mensen aan de derde sessie deelgenomen.14 In elke sessie werd een balans
  van mensen uit beleid, wetenschap en praktijk nagestreefd. Met uitzondering van
  een paar studenten waren deelnemers van de werksessies werkzaam op het gebied
  van hulp aan of ondersteuning van slachtoffers (van geweld in afhankelijkheidsrelaties) en waren zij om deze reden betrokken bij de werksessies. Deze deelnemers
  vormden de participanten van dit onderzoek.
  14
  
  82
  
  De overige 17 deelnemers van de Victimology Summer School namen niet deel aan deze sessies.
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  De deelnemers werden op de hoogte gebracht van het doel van de werksessies, namelijk om aan de hand van hun input een artikel te schrijven. Zij hebben allen
  toestemming gegeven dat hun antwoorden mee zouden worden genomen in de
  analyses. Zij kregen ook de mogelijkheid aangeboden om mee te schrijven aan het
  artikel om de inzichten en adviezen die daaruit voortvloeien kracht bij te zetten.
   Van alle deelnemers hebben vier deelnemers toegezegd en meegeschreven aan het
  onderhavige artikel.
  3.2 Procedure werksessies
  De werksessies kenden eenzelfde structuur die gebruikelijk is in onderzoek met
  focusgroepen:15 eerst werd het onderwerp ingeleid met de casus van Joanne en
  werd achtergrondinformatie gegeven over de paradoxale situaties waar slachtoffers van intiem partnergeweld in terecht kunnen komen. Hierna werd uitleg gegeven over de verschillende niveaus van complexe systemen: (1) overtuigingen,
  (2) ambities en (3) infrastructuren. Het vierde niveau ‘gebeurtenissen’ is niet besproken in de werksessies, omdat hiermee de paradoxale situatie van secundair en
  herhaald slachtofferschap als een dagelijks observeerbaar effect van het systeem
  wordt aangeduid. De observeerbare ‘gebeurtenis’ van secundair en herhaald slachtofferschap vormde het vertrekpunt van de sessies. Deze effecten zijn in verschillende onderzoeken al aangetoond en daarom minder interessant om te bespreken
  in de werksessies. Hierdoor konden we ons richten op de nog onbeantwoorde vraag
  over het ontstaan van paradoxale situaties en de voorkoming daarvan. Om deze
  reden hebben we maar drie niveaus van het systeem expliciet behandeld. Aan de
  hand van deze presentatie werd in elke sessie een verschillend niveau uitgelegd,
  gekoppeld aan een aantal vragen waarmee de deelnemers aan de slag gingen.
   Sessie overtuigingen binnen het systeem. De deelnemers kregen de volgende uitleg
  mee: Een belangrijke overtuiging lijkt te zijn dat zelfredzaamheid en meedoen aan
  de samenleving een verantwoordelijkheid is van het individu. Waar nodig moet dit
  ondersteund worden door gemeenten.16 In de context van partnergeweld kan het
  idee van zelfredzaamheid zo dominant worden dat dit uiteindelijk tot paradoxale
  situaties leidt. De gestelde vragen betroffen: Moet er iets veranderen aan het idee
  van zelfredzaamheid als waarde in beleid en praktijk? Zo ja, hoe ziet dat eruit?
  Sessie ambities van het systeem. Het centraal stellen van de belangen van slachtoffers is een belangrijk doel binnen de gehele aanpak van huiselijk geweld. In de (beleids)praktijk blijkt dit vaak niet zo uit te pakken. De gestelde vragen betroffen:
  Moet er iets veranderen in de manier waarop in beleid en in de praktijk geluisterd
  wordt naar de stem van slachtoffers? Zo ja, hoe zou dit eruit moeten zien?
  Sessie infrastructuren van het systeem. De deelnemers kregen de volgende uitleg
  mee: Als er hulp en bescherming nodig is, dan moeten slachtoffers door een veelvoud aan intake- en beoordelingsprocedures heen. Dit hangt samen met zowel professionele behoeften (inzicht krijgen in wat nodig is) als met verantwoordingsbehoeften (verantwoorden van schaarse middelen). De gestelde vragen betroffen:
  15
  16
  
  R.A. Krueger & M.A. Casey, Focus groups. A practical guide for applied research, Los Angeles: Sage
  Publishing 2015.
  Zie bijv. Kamerstukken II 2013/14, 33841, nr. 1.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  83
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  Moet er iets veranderen aan de intake-/beoordelingsprocedures van slachtoffers
  van huiselijk geweld? Zo ja, hoe zou dit eruit moeten zien?
  Per sessie gingen de deelnemers eerst in groepjes van drie tot vier aan de slag. Middels post-its deelden ze hun ervaringen met elkaar in het groepje. Hierna was er
  ruimte voor een plenaire discussie waarbij de ideeën samen werden gebracht en
  verder uitgewerkt. De post-its werden bewaard en van de plenaire discussie hebben
  de tweede en derde auteur notities gemaakt.
  3.3 Analyse
  De gegevens uit de werksessies zijn geordend in typen van oplossingen die naar
  voren kwamen in het antwoord op de vragen die in elke werksessie zijn gegeven.
  Omdat er tussen de sessies overlap bleek in antwoorden en dus ook de gedestilleerde oplossingen, zijn de resultaten aan de hand van oplossingen gestructureerd en
  niet aan de hand van de drie niveaus. De relatie tussen oplossingen en niveaus van
  het Action Scales Model zal in de discussie worden besproken.
  Allereerst werden de post-its van de deelnemers tijdens elke sessie gebundeld, gecodeerd en samengevoegd. De teksten op de post-its en de notities zijn door de
  eerste drie auteurs geanalyseerd middels een contentanalyse, waarbij op een systematische manier de ideeën zijn gecodeerd en vertaald naar oplossingen. We hebben
  drie oplossingen geïdentificeerd die in alle werksessies aan bod zijn gekomen (ongeacht de specifieke vraag behorende bij de werksessie): (1) het slachtoffer centraal
  stellen, (2) het aanstellen van een slachtoffervertegenwoordiger, en (3) zelfredzaamheid ter discussie stellen. Zij zullen hierna in meer detail besproken worden.
   Een eerste analyse is opgeschreven en voorgelegd aan de andere coauteurs, die tevens deelnemer waren aan de werksessies. Zij hebben de hoofdconclusies gecontroleerd en suggesties toegevoegd aan de geschreven tekst middels opmerkingen in de
  kantlijn. De eerste drie auteurs zijn door alle opmerkingen gegaan en hebben waar
  dat relevant was de suggesties overgenomen. De suggesties betroffen enkel een
  verduidelijking van de resultaten.
  4. Resultaten
  4.1 Het slachtoffer centraal stellen
  De stem van het slachtoffer staat nog te weinig centraal in de discussie en oplossing
  van huiselijk geweld. De focus ligt nog te veel op het systeem en de beschikbare financiële middelen. Het slachtoffer moet gezien worden als gelijkwaardige partij in
  het proces in plaats van als ‘zielig vogeltje te behandelen’. Het is belangrijk dat het
  slachtoffer een onderdeel vormt van de oplossing. In dit kader wordt de suggestie
  gedaan om ervaringsdeskundigen in contact te laten treden met slachtoffers: ‘Zij
  luisteren op een andere manier naar slachtoffers’ en ‘praten ook in beleidsvorming
  mee’. Door alle deelnemers wordt onderschreven dat het van belang is om de vraag
  van slachtoffers serieus te nemen door hieraan voldoende aandacht en tijd te geven.
  84
  
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  Deelnemers geven aan dat er behoefte is aan een multidisciplinair panel voor alle
  zaken, zoals de MDA++-aanpak17 dat doet voor complexe zaken, en waarin niet iedereen zijn eigen dossier optekent, maar waar er een gezamenlijk basisdossier is.
   Op die manier kan er ook beter geluisterd worden naar het slachtoffer. Ook wordt
  de actieve rol van het slachtoffer bij de MDA++-aanpak benoemd. Oftewel, het belang van het samenbrengen van slachtoffers en organisaties, zodat ze veel directer
  gehoord en gezien worden. Dit zou altijd het uitgangspunt moeten zijn, zoals bij de
  MDA++, maar wordt nog niet consequent in de breedte van de aanpak van huiselijk
  geweld gedaan. Zoals een deelnemer verwoordde: ‘Niet enkel over slachtoffers praten, maar met slachtoffers praten.’
  Hieraan gekoppeld is de conclusie dat de toegankelijkheid van zorg laagdrempeliger moet. Het is van belang dat er gelijk doorgepakt wordt in een onveilige situatie.
  Zo was de algemene conclusie van de deelnemers over de huidige aanpak: ‘We acteren pas als het eigenlijk al geëscaleerd is.’ Dit zou kunnen worden gerealiseerd door
  veiligheidsmaatregelen los te koppelen van stringente bewijsregels (zoals de bewijsminimumregels in het Wetboek van Strafvordering), hetgeen bij het (bestuursrechtelijke) tijdelijk huisverbod al het geval is. Bij een huisverbod kan er bij onmiddellijk dreigend gevaar binnen een gezin zonder dat er al strafbare feiten zijn
  gepleegd, preventief worden ingegrepen door de burgemeester/de politie.
  Naast vorenstaande oplossing wordt er ook ‘out of the box’ gedacht. Zo is een genoemde suggestie om zogeheten ‘daderopvanglocaties’ in het leven te roepen, in
  plaats van slachtofferopvanglocaties. Oftewel: ‘in plaats van het slachtoffer te verhuizen van het probleem, het probleem laten verhuizen’. Dan hoeft het slachtoffer
  niet overal verantwoording af te leggen en vindt er wellicht ook minder victim blaming en secundaire victimisatie plaats.
   4.2 Het aanstellen van een slachtoffervertegenwoordiger
  Alle deelnemers kwamen tot de conclusie dat er meer procesregie moet zijn. Het
  zou ‘praktisch, wenselijk en logisch’ zijn als één partij de intake doet en monitort,
  maar dat is nu niet zo. Op dit moment wordt Veilig Thuis als hét aanspreekpunt
  beschouwd wanneer er sprake is van huiselijk geweld, maar zij vervullen op dit
  moment enkel een onderzoekende en doorverwijzende functie. Juist op het gebied
  van intake en beoordeling is een slachtoffervertegenwoordiger belangrijk. Een dergelijk iemand kan gezien worden als ‘hulpcoördinator’, ‘zaakwaarnemer’ of ‘onafhankelijke mentor’ die het hele proces van een slachtoffer begeleidt en regisseert:
  ‘Die persoon kent het totaalplaatje. Anders gezegd: ‘een tussenpersoon die tussen
  slachtoffer en hulpverlening beweegt’ en ‘alles uitzet bij verschillende instanties’.
  Een slachtoffervertegenwoordiger kan op verschillende manieren van toegevoegde
  waarde zijn. Allereerst kan een slachtoffervertegenwoordiger het slachtoffer ontlasten. Een hulpbehoevend iemand in crisissituatie zou niet zelf alles moeten uitzoeken. Zelfs voor professionals is het lastig om te weten wanneer je bij wie moet
  zijn in het systeem, laat staan voor slachtoffers zelf. Ten tweede, een slachtoffer17
  
  De afkorting MDA++ staat voor Multi Disciplinaire Aanpak en is een methodiek om met verschillende samenwerkende instanties structurele onveiligheid in gezinnen om te buigen naar een veilige situatie.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  85
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  vertegenwoordiger ‘voorkomt dat iemand 26 keer een intake moet doorlopen’, zoals het verhaal van Joanne pijnlijk duidelijk maakt. Ten derde, een slachtoffervertegenwoordiger kan aan de veiligheid van het slachtoffer bijdragen. Terugkeer naar
  de gewelddadige situatie kan namelijk gebeuren wanneer er weer een overdracht
  plaatsvindt naar een andere instantie, zoals de casus van Joanne liet zien. Een
  slachtoffervertegenwoordiger kan tijdens overdrachten ook op de behoeften van
  het slachtoffer letten. Ten vierde, een slachtoffervertegenwoordiger kan aan een
  slachtoffer uitleggen hoe de procedure verloopt, zodat duidelijk wordt voor het
  slachtoffer wanneer er wat van hem/haar wordt gevraagd. Kortom, deze persoon
  kan bijdragen aan verwachtingsmanagement bij het slachtoffer. Tot slot, er zijn
  doorgaans veel partijen betrokken en een slachtoffervertegenwoordiger kan als
  verbindend persoon verbetering doorvoeren in het delen van informatie en dus
  ketensamenwerking. Door een wildgroei aan organisaties is het landschap momenteel versnipperd. Bovendien, zoals een deelnemer aangaf: ‘Een zaak wordt vaak
  doorverwezen wanneer het te complex wordt, waardoor er juist minder gedaan
  wordt.’ Met de invoering van een slachtoffervertegenwoordiger kan tegelijkertijd
  ook winst behaald worden door het aantal contacten te verminderen. Een slachtoffervertegenwoordiger heeft beter zicht op de behoeften van iemand, waardoor gerichter kan worden doorverwezen.
  Er wordt meer specifiek gedacht aan een volgend stappenplan:
  – Stap 1: basisinformatie vastleggen die meegaat naar andere instanties. Die informatie volgt het slachtoffer/is eigendom van het slachtoffer en hoeft derhalve niet herhaald te worden. Indien nodig kan deze basisinformatie later aangevuld worden. Maar te allen tijde geldt dat deze informatie met het slachtoffer
  ‘meereist’ als deze hier toestemming voor geeft.
   – Stap 2: een slachtoffervertegenwoordiger inschakelen. Net als een huisarts, die
  personen voor de lange termijn volgt, die kan meedenken over wat er nodig is
  en als belangenbehartiger kan fungeren. Dat is ook beter dan een dossier meegeven. Een belangenbehartiger kan er ook beter voor zorgen dat iemand de
  juiste hulp krijgt, waar een slachtoffer dat niet altijd zelf kan doen of weet waar
  hij of zij terechtkan voor hulp en ondersteuning.
  Bij wie moet de taak van slachtoffervertegenwoordiger dan liggen? Daar worden
  verschillende ideeën en suggesties voor opgeworpen. Een verrassende suggestie
  die werd gedaan, was om die taak bijvoorbeeld bij de reclassering te beleggen. Ook
  kan gedacht worden aan een uitbreiding van type zaken binnen MDA++-settings,
  hetgeen nu alleen in complexe zaken wordt ingezet. Ook wordt gedacht aan de al
  bestaande medewerkers van Slachtofferhulp Nederland of de slachtoffercoördinatoren van het Openbaar Ministerie.
  Alle deelnemers zijn zich ervan bewust dat het kostenplaatje in dit geval niet mals
  zal zijn. Tegelijkertijd: op dit moment zorgt de manier van werken voor veel administratie en verantwoording. Als je dat afzet tegen het risico dat er eens wat misgaat, is dát dan nog te verantwoorden? Een mogelijkheid hierin is het opstellen van
  een kosten-batenanalyse van enerzijds de vele (verplichte) administratie die nu bij
  verschillende partijen ligt en anderzijds dat aan één partij overlaten. Ook eventue-
  
  86
  
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  le privacy-rechtelijke belemmeringen die voorkomen uit de Algemene verordening
  gegevensbescherming (AVG) dienen in dit verband goed uitgezocht te worden.
   4.3 Zelfredzaamheid ter discussie stellen
  Een ander thema dat in alle werksessies aan bod kwam betrof de efficiëntie in de
  hulpverlening. Meermalen werd gesteld dat het systeem niet efficiënt werkt. Er is
  een grote hoeveelheid aan intake- en beoordelingsprocedures, wat minder zou
  moeten worden. Daarnaast bracht het een discussie over zelfredzaamheid op gang.
  Het systeem lijkt nu zelfredzaamheid te bevorderen, maar dat is niet op initiatief
  van het slachtoffer. Een consequentie van het systeem, en de niet-optimale samenwerking daarbinnen, is dat slachtoffers soms aan hun lot worden overgelaten (het
  bekende ‘van het kastje naar de muur’), wat geïnterpreteerd kan worden als (pseudo)zelfredzaamheid. Hiermee wordt bedoeld dat slachtoffers min of meer geforceerd worden een ‘zelfstandig’ leven te leiden omdat niet voldoende en/of passende hulp geboden wordt. De terugkeer van Joanne naar haar partner nadat zij de
  vrouwenopvang moest verlaten, is in dit verband een sprekend voorbeeld. Een
  deelnemer merkt bovendien op: ‘Moeten we zelfredzaamheid überhaupt nastreven?’ Immers, en wat tevens uit de casus van Joanne in de inleiding geldt, zelfredzaamheid en zelf de regie hebben is niet hetzelfde. Zelfredzaamheid richt zich
  meer op de praktische aspecten van het voor jezelf kunnen zorgen, terwijl zelfregie
  een breder concept is dat ook de autonomie over je eigen leven omvat. In de praktijk lopen deze concepten vaak door elkaar. Slachtoffers lijken juist behoefte te hebben aan zelfregie en dus autonomie. Het luisteren naar de stem van het slachtoffer
  en zijn of haar behoeften – onder andere over hun zelfredzaamheid – is dan essentieel. Een betere reflectie op de betekenis en het gebruik van het begrip zelfredzaamheid binnen de verschillende niveaus van het systeem wordt door de deelnemers aan de werksessies als erg belangrijk ervaren.
   5. Conclusie en discussie
  In het onderhavige artikel stond de volgende vraag centraal: Hoe kunnen paradoxale situaties in het systeem van intiem partnergeweld voorkomen worden? Aan
  de hand van de niveaus ‘overtuigingen’, ‘ambities’ en ‘infrastructuren’ van het Action Scales Model van Nobles en collega’s over complexe systemen is hier tijdens de
  Victimology Summer School 2022 op gereflecteerd. Door deze inzichten te verwerken in een artikel kunnen de informatie en daaruit voortvloeiende adviezen ook
  weer teruggegeven worden aan professionals die werkzaam zijn in de praktijk en in
  beleid. Wat opviel is dat de discussie over symptomen van het systeem en diens
  oplossingen bij verschillende werksessies overeenkwam, ondanks dat de discussie
  in eerste instantie vanuit een ander niveau van het Action Scales Model was ingestoken. Dit impliceert dat er bepaalde knelpunten zijn die op meerdere niveaus van
  het systeem kunnen spelen en doorwerken. In de werksessies is hierop gereflecteerd. Vanuit deze reflectie op de symptomen van het systeem werd het mogelijk
  om een eerste antwoord op de centrale vraag over het voorkomen van paradoxale
  situaties te vinden.
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  87
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  Het slachtoffer wordt nog te weinig centraal gesteld en hun stem nog te weinig gehoord, waardoor er niet goed ingespeeld wordt en kan worden op diens behoeften.
   Er wordt vooral over slachtoffers gepraat, maar niet met slachtoffers. Het risico is
  dat er te veel op de zelfredzaamheid van het slachtoffer wordt gesteund, terwijl de
  behoefte vooral is om regie te kunnen houden in hun reis door de keten. Op het
  niveau van ambities zijn al enkele initiatieven tot samenwerking ontwikkeld om de
  stem van het slachtoffer centraal te stellen. Een voorbeeld is de MDA++-aanpak,
  waarin met slachtoffers van intiem geweld integraal wordt gewerkt aan het stoppen van structurele onveiligheid binnen gezinnen en zij ook een stem hebben in de
  besluiten die worden genomen. Ook buiten dergelijke samenwerkingsprojecten
  blijft het centraal stellen van de belangen van alle gezinsleden een belangrijk doel
  binnen de gehele aanpak van huiselijk geweld. In de (beleids)praktijk blijkt dit echter vaak niet zo uit te pakken, waardoor paradoxale situaties ontstaan, zoals secundaire victimisatie en herhaald slachtofferschap. Door de veelvoud aan instanties
  die betrokken zijn bij de aanpak van intiem partnergeweld is het niet alleen moeilijk om de stem van slachtoffers te blijven horen, maar ontstaan er ook problemen
  in de infrastructuur op het gebied van samenwerking en regie. Wanneer instanties
  niet goed op de hoogte zijn van elkaars inspanningen, kan dit ook herhaald slachtofferschap tot gevolg hebben. Doordat er in het hulpverleningslandschap van intiem partnergeweld een veelvoud aan instanties actief is, dreigen slachtoffers overweldigd te raken in een situatie die ze doorgaans toch al moeilijk het hoofd kunnen
  bieden, getuige ook mediaberichtgevingen als ‘Slachtoffers van huiselijk geweld
  verstrikt in lappendeken van gemeentelijke hulpverlening’18 of ‘Regie bij aanpak
  huiselijk geweld ontbreekt’.19
  Het belang van een slachtoffervertegenwoordiger is in alle sessies sterk naar voren
  gekomen. Voor slachtoffers kan het behulpzaam zijn als iemand hen door het (onoverzichtelijke) hulpverleningslandschap begeleidt, hun stem kan representeren
  en eventueel als gemachtigde kan optreden. Deze interventie draagt bij aan het
  veranderen van de verhoudingen tussen slachtoffers en instanties op zowel het
  niveau van gebeurtenissen als dat van infrastructuur. Op het eerstgenoemde niveau helpt de slachtoffervertegenwoordiger negatieve effecten van het systeem
  voor het slachtoffer te verzachten. Dit is uiteraard behulpzaam voor de persoon in
  kwestie, maar speelt nog weinig in op de symptomen en dus op de werking van het
  systeem. Een slachtoffervertegenwoordiger kwam ook aan bod in het kader van de
  infrastructuur van een systeem, wanneer gekeken wordt naar efficiëntie en doorwerking.  www.nporadio1.nl/nieuws/onderzoek/2308b154-6a5c-4d38-a5c7-4b1a5bffe0bd/regie-bij-aanpakhuiselijk-geweld-ontbreekt.
  88
  
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  saties. Interessant aan deze gedachte is dat de zogenoemde procesregie niet bij een
  betrokken instantie komt te liggen, maar bij iemand die het slachtoffer representeert. Hiermee kan in potentie door de slachtoffervertegenwoordiger worden ingegrepen op het moment dat iemand continu wordt doorverwezen naar een andere
  instantie of steeds (opnieuw) wordt besproken in overleggen van samenwerkende
  instanties zonder dat er een duidelijke oplossing in beeld komt.20 Daarmee worden
  (mogelijk) zowel de weerbaarheid en zelfredzaamheid bij het slachtoffer vergroot
  als de effectiviteit en doorwerking van het systeem.
  Zelfredzaamheid is tevens een terugkerend thema geweest binnen de werksessies.
  Er lijkt vanuit organisaties veel geleund te worden op het idee dat slachtoffers zelfredzaam dienen te zijn. Maar wanneer is een slachtoffer dat? En hoe dragen organisaties daar op dit moment aan bij? Of wordt er te veel gestuurd op methodisch
  handelen? Over dat laatste is geen eenduidige conclusie te trekken. Deelnemers
  toonden ook hun twijfels hierover, omdat slachtoffers soms aan hun lot worden
  overgelaten, wat mogelijk onterecht geïnterpreteerd wordt als zelfredzaamheid.
  Zoals in de casus van Joanne ‘dwingt’ het systeem soms afhankelijkheid van hulpverleners en gemeenten, hetgeen juist voorkomt dat ‘eigen kracht’ tot uiting komt
  en in haar geval zelfs tot herhaald slachtofferschap leidde. In de werksessies werd
  bijvoorbeeld het doel van ‘zelfredzaamheid’ ter discussie gesteld. Wij vinden deze
  discussie van grote waarde, omdat hiermee een reflectie op een overtuiging binnen
  het systeem van de hulp en ondersteuning aan slachtoffers van partnergeweld
  wordt gestart. Het is van belang dat deze discussie ook gevoerd wordt met beleidsmakers en bestuurders, om een eerste verandering in de werking van het systeem
  te bewerkstelligen.
   We zien de potentiële waarde van een systeembenadering voor het verbeteren van
  de aanpak van partnergeweld. Een belangrijk element van systeemtheorie is dat de
  werking van het systeem niet het gevolg is van één factor, maar van verschillende
  elkaar beïnvloedende factoren.21 Wij pretenderen niet dat we deze complexiteit van
  de aanpak van partnergeweld in dit artikel geheel in beeld hebben gebracht. Het is
  slechts een eerste aanzet om het systeem te verkennen en aan de hand van het
  Action Scales Model22 mogelijke actiepunten ten aanzien van herhaald en secundair slachtofferschap te identificeren en te thematiseren. Hierdoor wordt het mogelijk om concreet te werken aan het bevragen of veranderen van overtuigingen
  (van bijvoorbeeld beleidsmakers, bestuurders of politiek) die contraproductief zijn.
  De introductie van slachtoffervertegenwoordigers zoals in dit artikel wordt beargumenteerd, kan doorwerken op alle niveaus van het systeem en daarmee in potentie dus ook op de werking van het systeem.
  20
  
  21
  22
  
  Zie Mellaard 2022 voor een etnografische analyse over hoe huiselijk geweld casuïstiek soms eindeloos lijkt te worden besproken in casusoverleggen van samenwerkende instanties. In de afgelopen
  jaren zijn er initiatieven genomen om slachtoffers niet steeds opnieuw hun verhaal te laten doen,
  zoals in de centra seksueel geweld.
  D. Meadows & D. Wright, Thinking in systems: a primer, Londen: Chelsea Green Publishing 2008.
  Nobles e.a. 2021.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  89
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Arne Mellaard, Pauline Aarten, Janne van Doorn, Kristine Evertz, Marit Klein, Jolanda van Vliet & Franck Wagemakers
  
  5.1 Beperkingen
  Een mogelijke beperking van de exercitie zoals uitgevoerd tijdens de Victimology
  Summer School is dat sommige deelnemers van de werksessies ook onderdeel hebben uitgemaakt van de output ervan (huidig artikel). Hierin schuilt een risico wat
  betreft de onafhankelijkheid van de resultaten. Dit hebben we geprobeerd tegen te
  gaan door een werkverdeling te maken. Zo zijn de eerste drie auteurs van deze publicatie niet betrokken als participant en hebben zij regie over het geschreven artikel. Daarnaast hebben de coauteurs enkel de mogelijkheid gekregen om resultaten
  te duiden. Op deze manier zijn de kwaliteit en onafhankelijkheid van de analyses
  gewaarborgd.
  Een tweede beperking is dat we enkel professionals in dit onderzoek hebben gesproken. Het is ook belangrijk om ervaringsdeskundigen mee te nemen wanneer
  we kijken naar mogelijkheden om paradoxale situaties te voorkomen, omdat zij
  meestal beter weten wat goed gaat en wat beter kan. Hoewel de stem van het
  slachtoffer over het juridische en hulpverleningstraject al is meegenomen in een
  eerder onderzoek naar paradoxale situaties23 – en reden was voor een vervolgonderzoek onder professionals – moeten we hen niet vergeten in het concretiseren
  van de plannen aangedragen door professionals.
  Een derde beperking is dat de deelnemers aan de focusgroepen ook onderdeel zijn
  van het huidige systeem. Hierdoor kan het bedenken van andere oplossingen worden bemoeilijkt. Dit is een onvermijdelijk onderdeel van het huidige onderzoek.
  Door het stellen van vragen in de workshops hebben we getracht deelnemers te
  laten reflecteren op ongewenste effecten van het systeem en zo met meer afstand
  naar de praktijk te kijken.
   5.2 Hoe nu verder?
  Hoewel de komst van een slachtoffervertegenwoordiger mogelijkheden biedt om
  paradoxale situaties te voorkomen, is een dergelijke ontwikkeling niet meteen gerealiseerd. Allereerst rijst de vraag wie de eventuele rol van een slachtoffervertegenwoordiger op zich zou moeten nemen. We zouden kunnen aansluiten bij reeds
  bestaande structuren, zoals de begeleiding van casemanagers door Slachtofferhulp
  Nederland of de slachtoffercoördinatoren van het Openbaar Ministerie. Deze optie
  lijkt minder voor de hand liggend doordat dit een grote verandering in werkwijze
  vraagt, wat moeilijker te realiseren is in reeds bestaande structuren. Ook kan gedacht worden aan slachtofferadvocaten. Echter, zij komen pas in beeld wanneer er
  een strafzaak is, wat niet vaak voorkomt in het geval van huiselijk geweld. We pleiten eerder voor een organisatie die niet onder invloed van reeds bestaande werkwijzen handelt. Wij denken hierbij aan professioneel opgeleide ervaringsdeskundigen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zou een belangrijke rol kunnen
  spelen in het realiseren van een slachtoffervertegenwoordiger, zowel op financieel
  als strategisch niveau.
  Belangrijk om te noemen is dat er reeds bestaande initiatieven op het vlak van casusregie en het versterken van de stem van slachtoffers zijn die op het eerste oog
  aansluiten bij ons idee van een slachtoffervertegenwoordiger. Zo zijn er regisseurs
  23
  
  90
  
  Zie Mellaard 2022.
   PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  Dit artikel uit PROCES is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Dubbel slachtoffer?
  
  werkzaam in het sociale domein. Zij zijn verantwoordelijk ‘voor het in kaart brengen van de problematiek van het gezin, een integrale probleemanalyse en een integraal plan voor het gezin, voor de uitvoering en de evaluatie van dit plan. Hij doet
  dit samen met het gezin en andere professionals die bij het gezin zijn betrokken.’24
  Het blijft echter onduidelijk waarom deze initiatieven in de praktijk weinig zichtbaar zijn of toegepast lijken te worden.25 Onzes inziens is het daarom van belang
  dat er eerst gedegen evaluatieonderzoek wordt uitgevoerd naar bestaande initiatieven op het gebied van ‘slachtofferregie’, alsook goed onderzoek naar knelpunten
  zoals de AVG en een uitwerking van een kosten-baten analyse, voordat besloten
  kan worden wie de taak en in welke hoedanigheid toebedeeld zou moeten krijgen.
  24
  25
  
  www.toezichtsociaaldomein.nl/onderzoeken-en-instrumenten/regie-sociaal-domein/regisseur.
  Zie bijv. de eerdergenoemde uitzending van pointer over casusregie in huiselijk-geweldsituaties.
  PROCES 2024 (103) 2
  doi: 10.5553/PROCES/016500762024102002002
  
  91.
  