text: 36
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  helder inzicht vereischt is en onder zoodanige omstandigheden
  de door den accountant op het door hem betaalde uurloon te
  leggen verhooging wel iets meer dan 50 % mag bedragen;
  overwegende dat ten deze mag worden aangenomen dat het
  bijwerken betrof een verwarde boekhouding, dat toch vast­
  staat dat in begin Januari 1921 eischer opdracht is gegeven
  de boekhouding welke slechts tot omstreeks April 1920 was
  bij gehouden, bij te werken, terwijl gelijk blijkt uit het rapport
  van 3 Juni 1920 door eischer met de balans per 31 December
  1919 met winstrekening over dat jaar aan commissarissen in­
  gezonden er door groote drukte in het filiaal te H, hetwelk
  niet over voldoende krachten beschikte om de daar verrichte
  werkzaamheden behoorlijk te administreeren, achterstand was
  in de van uit H. aan het hoofdkantoor ingezonden verant­
  woordingsstukken ;
  dat zulks bevestigd is door de verklaring van de toenmalige
  boekhoudster van gedaagde getuige ...... , die verklaard heeft
  door den achterstand bij het filiaal te H. de boekhouding niet
  wel was bij te houden en voorts dat die boekhouding een zeer
  verwarde zaak geworden is omdat na haar vertrek in April
  1920 er zoo goed als niets meer aan die boekhouding gedaan
  is, zoodat er ervaren krachten noodig waren om die boekhou­
  ding weer in orde te brengen, hebbende die getuige daaraan
  nog toegevoegd dat de getuigen A. en B. met wie zij daarbij
  in aanraking gekomen is, goed en geregeld met hun moeilijk
  werk opschoten zoodat zij nimmer op hen behoefde te wachten
  met het bijschrijven der boeken;
  overwegende dat de Rechtbank op deze gronden bovendien
  nog gesterkt door de verklaringen der getuigen Z. accountant,
  *, accountant en * *, accountant, die allen meer in het alge­
  meen verklaard hebben dat een berekening van ƒ 2.50 per
  werkuur voor een assistent een billijke en redelijke berekening
  is te achten, bewezen acht dat het door eischer voor zijn assis­
  tenten ter zake van het bijwerken der boekhouding per werk­
  uur in rekening gebrachte bedrag van ƒ 2.50 alleszins billijk
  en redelijk is;
  overwegende dat niet gebleken is dat de opdracht aan ei­
  scher was een daad van koophandel;
  RECHTDOENDE:
  Veroordeelt gedaagde om aan eischer tegen kwijting te be­
  talen ter zake voormeld een bedrag van ....... met de rente ad
  5 % ’s jaars sedert den dag der dagvaarding tot dien der vol­
  doening.
   Veroordeelt gedaagde in de kosten van dit geding tot aan
  deze uitspraak aan zijde van eischer begroot op ƒ 425.05;
  (vier honderd vijf en twintig gulden en vijf cent).
  Aldus gewezen door de Heeren Mrs. Beitema, Vice-Presi­
  dent, Bosen Jacobson en Paré, Rechters en uitgesproken ter
  openbare terechtzitting van den 12 November 1924.
  INDISCHE BELASTINGEN
  
  Uitkeeringen, afhankelijk van het overschot van het bedrijf,
  mogen slechts in mindering gebracht worden, als zij geschieden:
  le. voor werkzaamheden door in Ned. Indië wonende bestuur­
  ders, commissarissen en verder personeel als zoodanig.
  (Tantièmes van het Indische personeel mogen dus af­
  getrokken worden).
  2e. aan anderen, mits dezen hiervoor zelf belastingplichtig
  zijn. Dit zijn de belastingplichtigen, in art. 1 genoemd
  sub e, f. i en j, waarvan de belasting geregeld is in de
  art. 27, 28, 33 en 33a).
  3e. aan den Lande anders dan als aandeelhouder.
  De belasting van buiten N.I. gevestigde naamlooze vennoot­
  schappen enz. wordt berekend over het zuiver inkomen, in
  Ned. Indië verworven. Tiet lijkt mij geen gemakkelijke taak voor
  de zeer groote lichamen, die behalve in Indië ook in andere
  landen werken, een splitsing te maken voor hun winsten in en
  buiten Ned. Indië verworven. Nog moeilijker is de taak van de
  belasting-administratie om deze te controleeren. Maar bij sa­
  menwerking tusschen de belastingplichtigen en de belasting­
  administratie is er wel een oplossing te vinden. Indien er ver­
  schillende landen in gemoeid zijn, lijkt mij overleg tusschen
  de belastingautoriteiten der verschillende landen onvermijdelijk.
  De belasting naar het Z.I. van naamlooze vennootschappen
  enz. bedraagt 6 %.
  b. Extra Winst. Hieronder wordt verstaan dat gedeelte van
  het Zuiver Inkomen, dat, na aftrek van de 6 % belasting op het
  Zuiver Inkomen meer bedraagt dan 10 % van de op de aandee­
  len enz. effectief gedane en niet terug betaalde stortingen.
   De belasting bedraagt 6 % van de extra winst, vermeerderd
  m et:
  8 % van bedoeld gedeelte van het Zuiver Inkomen boven
  25 % der bedoelde stortingen,
  10 % van bedoeld gedeelte van het Z.I. boven de helft der
  bedoelde stortingen, en
  12 % van bedoeld gedeelte van het Z.I. boven liet volle
  bedrag der bedoelde stortingen.
  c. Overwinst. Dit is het bedrag, dat, in welken vorm ook,
  in het laatst verloopen kalenderjaar aan deelgerechtigden in de
  winst wordt uitgekeerd, na aftrek van 8 % van de op de aan­
  deelen enz. effectief gedane en niet terug betaalde stortingen.
  Deze belasting bedraagt 10 % van de overwinst.
  Buiten Ned. Indië gevestigde naamlooze vennootschappen
  enz., die in Ned. Indië hun bedrijf uitoefenen betalen ook be­
  lasting naar Overwinst en Extra Winst. Indien het totale Zuiver
  Inkomen kleiner is dan het in N.I. verworven Z.I., dan wordt
  belasting betaald over het Z.I. in Ned. Indië verworven. Is het
  totale Z.I. grooter, dan wordt de voor het totale Z.I. berekende
  belasting vermenigvuldigd met een breuk, waarvan de teller
  het Z.I. uit Ned. Indië en de noemer het totale Z.I.
  Op de kwestie van de berekening van het „kapitaal” , n.1. de
  effectief gedane en niet terugbctaalde stortingen kom in in het
  volgende deel van injjn artikel uitvoerig terug.
  Slot
  De naamlooze vennootschappen, commanditaire vennoot­
  schappen op aandeelen enz. betalen, naar uit het gegeven over­
  Navordering kan in Indië geschieden binnen 3 jaar na het
  zicht blijkt, belasting naar
  begin van het belastingjaar.
   a. Zuiver Inkomen
  In de Indische ordonnantie treft men in art. 74 een regeling
  In Extra Winst
  aan, die m.i. verdiende in Nederland nagevolgd te worden. Bij
  c. Overwinst
  De belasting voor naamlooze vennootschappen enz. worden niet tijdige betaling is men 5 % boete verschuldigd over eiken
  te laat betaalden termijn. Deze maatregel vind ik in het voor­
  met 20 opcenten verhoogd.
  a.
  Zuiver Inkomen. Dit wordt bij vennootschappen op de­ deel van den Fiscus en van de goede betalers. Het wachten op
  zelfde wijze berekend als voor natuurlijke personen, met aanvul­ waarschuwing, aanmaning enz. getuigt van aanleg voor verge­
  lijkende studie, omdat de kosten van waarschuwing enz. ver­
  ling van de volgende bepalingen :
  Ontvangen uitkeeringen op aandeelen op naam komen slechts geleken worden met de rentewinst tengevolge van latere beta­
  ling. Maar het is in het nadeel van die belastingbetalers, die om
  voor de helft in aanmerking.
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  37
  
  welke reden dan ook, meenen verplicht te zijn hun schuld op
  tijd te voldoen.
  Art, 76 regelt de kwestie van preferentie op de opbrengst van
  bepaalde goederen. Pand, hypotheek of oogstverband vóór 1
  Januari 1908 gevestigd hebben den voorrang boven de inkom­
  stenbelasting.
  doorslaand bewijs. Het kleinste verschil was, dat in een gewest
  het inkomen der Chineezen voor de O.W. Belasting „slechts”
  drie maal zoo groot was als voor de Inkomstenbelasting, het
  verschil was het grootst in een ander gewest, waar deze verhou­
  ding 17 : 1 was!
  
  Ingevolge art. 77 kan het Hoofd van Gewesteljjk Bestuur de
  inning der belasting opdragen aan dessa en andere hoofden of
  ambtenaren. Dezen genieten een collecteloon van 8 %. Deze
  opdracht zal natuurlijk alleen verleend worden als inning op de
  normale manier niet mogelijk is.
   b. Winstbelasting of Uitkeeringsbelasting ? Een belasting op
  de uitdeelingen heeft voor den Fiscus het nadeel, dat de gere­
  serveerde winsten niet belast worden en dat deze belasting mak­
  kelijk kan ontdoken worden door de uitdeelingen aan winstgerechtigden onder een anderen naam te doen geschieden.
  Hiertegen stelt de Ondernemersraad in zijn ontwerp uitdeelingsbelasting in de artt. 5/12 de volgende regeling voor: de
  uitdeelingsbelasting gelde alleen voor bona fide „lichamen”.
  De Hoofdinspecteur van Financiën kan een lichaam, waarvan
  vermoed wordt, dat het de belasting ontduikt, behoudens hooger
  beroep doen vallen onder de Inkomstenbelasting.
  Het groote nadeel van een Winstbelasting springt voor eiken
  accountant direct in het oog. Hij weet immers, hoe moeilijk het
  is, om de winst zuiver te bepalen. En dan blijft er nog steeds
  gelegenheid voor meeningsverschillen.
  Bij een winstbelasting treden deze meeningsverschillen nog
  meer op den voorgrond en krijgt men een voortdurende in­
  menging van verschillende autoriteiten in de bedrijfspolitiek.
  Kwesties over afschrijvingen, waardeering van goederenvoorra­
  den en dubieuse vorderingen, onderhoud of vernieuwing zullen
  geregeld aanleiding tot wrijving geven.
  De belasting brengt voor de belastingplichtigen ook nog meer­
  dere kosten mee, met het oog op de honoreering van adviesbureaiix, die natuurlijk in Indië naar verhouding duurder zijn
  dan in Holland. En ook voor den Fiscus zijn hieraan meer
  kosten verbonden, omdat aceountants-onderzoek enz. veel en
  veel meer tijd in beslag neemt.
  Personen, die hun beroep rondreizende uitoefenen, betalen
  vooruit in elk gewest, waar zij komen, 3 % van hun geschat in­
  komen gedurende den tijd, dat zij in dat gewest denken te
  blijven.
  Voorstellen tot wijziging.
  Br bestaat bij allen, die hierover geschreven hebben, eensge­
  zindheid, dat de belasting voor naamlooze vennootschappen enz.
   in een afzonderlijke ordonnantie geregeld moet worden. Jam ­
  mer, dat hiermede de eenstemmigheid ophoudt!
  Dat de belastingen voor naamlooze vennootschappen zwaar
  drukken en vermoedelijk de kapitaaltoevloeiing naar ons schoone en aan hulpbronnen rijke, maar helaas kapitaalarme Insulinde belemmeren, blijkt uit verschillende stukken.
  In de Nota van Mr. Treub vindt men op pag. 123 een brief
  van Sir Walter Townley, Governor of the British Chamber of
  Commerce for the Netherlands East Indies, waarin deze naar
  aanleiding van de Indische belastingplannen schrijft, dat deze
  „have caused anxiety amounting almost to consternation, such
  as would makelt impossible to obtain further financial assistanec for undertakings of any sort in the Netherlands East Indies. ”
  Dat deze waarschuwing gegrond is blijkt wel uit een door
  een Engelsche thee-onderneming opgemaakt overzicht. Hieruit
  c. Proportioneel of Progressief. Prof. Treub heeft in zijn eer­
  blijkt, dat deze onderneming over de 10 jaren 1913 t/m 1922 ste nota betoogd, dat een naamlooze vennootschap enz. eigenlijk
  aan Verpondings-, O.W.-, Inkomsten- en Theebelasting heeft geen draagkracht heeft, en dat alleen natuurlijke personen
  betaald 6 % van haar gestort kapitaal, terwijl de dividende n draagkracht bezitten. (Hij noemt daarbij het voorbeeld van een
  gemiddeld 12 % van dat kapitaal hebben bedragen. Tegen de arme weduwe, die een aandeel in een goed rendeerende maat­
  thans geldende tarieven zou over de 3 jaren 1920/22 48 % van schappij bezit).
  de beschikbare winsten aan belasting betaald moeten worden,
  Hij erkent echter, dat de belasting van N.Y. niet gemist kan
  waardoor aan belastingen 9 % en aan dividenden 9% % over worden, doch meent, dat de belasting dan ook proportioneel
  het gestorte kapitaal betaald zou zijn.
  moet zijn.
   Dit overzicht sluit met de opmerking: „This planting com­
  De commissie Bruins komt ook tot de conclusie, dat de ven­
  pany having been able to pay average dividends of only 12 % nootschapsbelasting proportioneel moet zijn en stelt voor, deze
  for the last 10 years cannot be considered as a.suitable object te bepalen op 10 % van de winst, voorloopig met 20 opcenten
  for heavy taxation. ”
  (conclusies III en IV pag. 58).
  Hiermede ben ik het geheel eens.
  Progressieve belastingen hebben tegen, dat de inkomsten van
  De voornaamste punten van verschil tusschen verschillende het Land in perioden van al gem oenen voorspoed of van algemeene malaise in nog sterker mate den invloed hiervan onder­
  rapporteurs en adviseurs zijn de volgende:
  a.
  Tarief der belastingen. De Indische Commissie heeft een vinden dan reeds met proportioneele belastingen het geval zou
  bepaald tarief voorgesteld, dat naar haar meening een bepaalde zijn. Het zetten van de tering naar de nering gaat bij voorspoed
  bijzonder gemakkelijk, maar dat inkrimpen moeilijk is hebben
  opbrengst zou waarborgen.
  In zijn Advies merkt de Ondernemersraad naar aanleiding wij aan den lijve ondervonden.
   Een progressieve belasting heeft ook tegen, dat een vennoot­
  hiervan op, dat men een bepaalde opbrengst niet alleen afhan­
  kelijk moet maken van het tarief, maar dat men ook een open schap, die het nadeel heeft van zeer schommelende win­
  oog moet houden voor een juiste en strenge toepassing der be­ sten meer betaalt dan een ander vennootschap, die gemiddeld
  palingen der ordonnantie voor alle belastingplichtigen. De In­ evenveel verdient, maar waarvan de winsten gelijkmatiger ver­
  dische Commissie heeft daarbij te veel uit het oog verloren, dat deeld zijn. Daarom zijn maatschappijen, die vrij regelmatige
  de Chineezcn e.d. eigenlijk veel meer zouden moeten betalen. winsten hebben, zooals spoor- en tramwegmaatschappijen voor­
  De Ondernemersraad meent, dat de opbrengst der belastingen standers van een progressieve belasting.
  Maar een progressieve belasting moet, wordt ze ingevoerd,
  voor de Oosterlingen „vele honderden procenten” hooger zou
  kunnen zijn. De door den O.R. gegeven vergelijking tusschen goed zijn. Een vereischte hiervoor is, dat er geen mogelijkheid
  het inkomen van Chineezen en Inlanders volgens de aanslagen is, dat een vennootschap bij meer winst minder overhoudt dan
  in de Inkomstenbelasting en volgens de (veel scherper gecontro­ bij een lagere vunst. Bij de door de Indische Commissie voorge­
  leerde) aanslagen in de O.W. Belasting geeft hiervan wel een stelde regeling is dit wel het geval.
  38
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  Indien de winst namelijk 18.9 % van het kapitaal is, dan
  bedraagt de belasting 14,1 %, (zijnde 5 % vermeerderd met
  0.7 % voor elk vol procent, dus met 13 x 0.7 % ). Er blijft
  dan 16,2351 van het kapitaal over.
   Is de winst 19 % van het kapitaal, dan is de belasting 0.7 %
  hooger, dus 14,8 % en blijft er van de winst 16,188 van het ka­
  pitaal over, dus minder dan in het vorige geval.
  d. Kapitaalsaantooning. Bij een progressieve belasting is de
  vraag van belang, of men de reserves bij het kapitaal mag
  rekenen of niet. Van minder belang is, of men verloren reserves
  mag laten meetellen of niet.
  Maar het meetellen van de reserves bj] het kapitaal is m.i.
  een eerste eisch van billijkheid, vooral in Indië, waar vele
  maatschappijen opgericht zijn met een klein kapitaal, dat door
  inhouding der winsten dikwijls belangrijk vergroot is.
  De eerste ordonnantie van 1908 gaf aan belastingplichtigen
  gelegenheid om aan te toonen, hoe groot het werkelijke kapitaal
  was. Dit is in 1913 ingetrokken.
  In de ordonnantie van 1920 is er weer sprake van kapitaals­
  aantooning. Dit was ook noodig, omdat de sterk progressieve
  extra-winstbelasting ingevoerd werd. Zeer spijtig laat de heer
  Vleming zich in zijn brochure er over uit, dat de belasting,
  speciaal door de werking van art. 25 letter c. (kapitaalsaan­
  tooning) zelfs bij ruime en hooge winsten tot een minimum is
  teruggebracht (pag. 18 Critisch Antwoord op de belastingnota
  van Mr. Treub).
  M.i. is dit een bewijs, dat de winsten van sommige Indische
  maatschappijen lang niet zoo hoog zijn als op het eerste gezicht
  lijkt, omdat het nominale aandeelenkapitaal geen juiste maat­
  staf is voor de beoordeeling van de grootte der winst.
   e. Verrekening van verliezen van vorige jaren. In 1908 werd
  in Indië belasting betaald over de gemiddelde winst over de
  laatste drie jaar. Hierdoor kwam het verlies over een jaar in
  mindering van de winst over de twee andere jaren. In de gel­
  dende ordonnantie is in art. 83, lid (4) een regeling getroffen,
  dat restitutie kan gegeven worden, o.a. indien het zuiver in­
  komen „door buitengewone omstandigheden” meer dan 1/4
  lager is dan waarover belasting betaald wordt. Onder buitenge­
  wone omstandigheden worden door den Fiscus slechts begrepen
  „gevallen van brand of andere rampen van Hooger H and.”
  De Commissie Bruins stelt op pag. 52 in § 83 voor, om aftrek
  van geleden verliezen zonder limiet gedurende 3 jaar mogelijk
  te maken. De Indische Commissie heeft een ingewikkelder voor­
  stel, waarvoor ik verwijs naar pag. 41 van haar verslag.
  f. Beroep in belastingzaken. Dit is in de herziene ordonnantie
  geregeld in de artt. 61 t/m 63. In eerste instantie beslist de
  Hoofdinspecteur van Financiën op de bezwaarschriften. Tegen
  deze beslissingen kunnen wederom bezwaren ingebracht worden
  bij den Raad van Beroep. Ten slotte kan de G. G. op verzoek
  van den belastingplichtige den aanslag verminderen of vernie­
  tigen in geval van schending of verkeerde toepassing der wet­
  telijke bepalingen door het Hoofd van Gewestelijk Bestuur.
  Een bezwaar der bestaande regeling vind ik, dat ik nergens
  een voorschrift kan vinden, dat aan den belastingplichtigen
  bericht gezonden moet worden, indien een ambtenaar bezwaar
  maakt tegen den gedanen aanslag. Voor zoover ik kan nagaan,
  hangt den belastingplichtige op deze wijze steeds een zwaard
  van Damocles boven het hoofd.
   De Indische Commissie schrijft op pag. 46 van haar rapport,
  dat het hooger beroep „dikwijls onderworpen is aan een scher­
  pe en op sommige punten wellicht ook gerechtvaardigde critiek. ” Het hooger beroep is dus thans blijkbaar niet geregeld
  op een wijze, die bij de belastingplichtigen in den smaak valt.
  Men meent hieraan tegemoet te kunnen komen door meerdere
  
  Raden van Beroep in te stellen en het medezeggenschap van de
  Kamers van Koophandel in de samenstelling dier colleges beter
  tot hun recht te laten komen.
  Verhouding tusschen den Fiscus en de Belastingplichtigen.
  In Nederland vind ik de belastingwetten niet overmatig dui­
  delijk en kan men niet bepaald zeggen, dat de heele regeling
  eenvoudig is.
  M.i. moest de wet zoo zijn, dat iemand van behoorlijke ont­
  wikkeling zonder hulp van derden kan nagaan, waarover en
  hoeveel hij moet betalen. Dat is in Nederland niet het geval.
  Maar ik meen, dat de verhouding tusschen autoriteiten en
  particulieren toch in het algemeen een eenigszins welwillend
  karakter draagt. De autoriteiten zijn m.i. niet overmatig fiscaal
  en hebben aan den anderen kant de overtuiging, dat er nog
  wel eerlijke belastingplichtigen zijn ook.
  Voor zoover ik kan nagaan en mij uit geschriften en gesprek­
  ken gebleken is, is de verhouding in Indië scherper. De toon
  b.v. van het „Critisch Antwoord op de belastingnota van Mr.
  Treub door J. L. Vleming J r . ” vind ik onaangenaam. Het heeft
  bovendien het nadeel dat het te tendentieus is.
  Ik behoef niemand te verzekeren, dat het antwoord van Mr.
  Treub en van Mr. Gerritsen nu ook niet overliep van vriende­
  lijkheid.
   Dezen toon aan beide zijden betreur ik, omdat de gevolgen
  ervan betreurenswaardig zijn. De fiscaliteit bij de ambtenaren
  zal toenemen. Die was vroeger niet zoo bijzonder gi’oot. Ik ben
  vroeger in Indië lid geweest van een Commissie van Aanslag,.
  samen met twee ambtenaren; daar was ik de meest fiscale, die
  het strafste op de bepalingen stond. Wanneer de ambtenaren
  nu fiscaal worden, zal het aantal reclames nog toenemen en
  de achterstand wederom vergrooten.
  Aan den anderen kant raken de belastingplichtigen ook uit
  hun humeur en zullen trachten om allerlei „akkals” te vinden
  om aan de belasting te ontkomen. Ik meen, dat Mr. Dr. Siemmetz in zijn brochure zegt, dat de Engelschen dit een „poor
  sport” noemen. Deze woorden drukken mijn meening volkomen
  juist uit.
  Alleen als de aanslag en de geheels regeling in wederzij dsch
  vertrou wen geschiedt, kan de verhouding beter worden. Dat zou
  den zwaren taak verlichten en veraangenamen van de vele uit­
  stekende ambtenaren, die Indië toch ook bezit.
  Hiervoor zijn twee dingen noodig: De nieuwe regeling moet
  zijn eenvoudig en billijk en verder moet de achterstand ver­
  dwijnen.
  Ik hoop, dat de Minister, na kennis genomen te hebben van
  de rapporten van de Ncderlandsche en de Indische Commissie
  en het Advies van den Ondernemersraad er in zal slagen een
  allen bevredigende regeling voor te stellen. Ik betwijfel echter,
  of deze nieuwe regeling, na raadpleging van den Volksraad en
  aanvaarding door de Staten Generaal wel vóór 1 Januari 1925
  in het Staatsblad zal komen te staan.
  De achterstand zou misschien gedeeltelijk op een der volgende
  manieren uit den weg geruimd kunnen worden :
  a. De regeling van den aanslag van alle in Nederland geves­
  tigde naamlooze vennootschappen zou in Nederland kunnen ge­
  schieden.
   b. Samenwerking der belasting-administratie met particuliere
  accountants-kantoren. Ik meen, dat de administratie in Neder­
  land dit ook indertijd voor O.W. Belasting heeft gedaan.
  c. Na minnelijk overleg onderwerping der geschillen aan ar­
  bitrage, inplaats van aan het oordeel van den Raad van Beroep.
  Deze laatste is m.i. te veel gebonden aan de letter van de wet,
  terwijl een arbiter makkelijker een door beide partijen aanvaard
  
  MAANDBLAD VOOR ACCOUNTANCY EN BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE
  
  vergelijk tot stand kan brengen of een uitspraak zal doen, die
  rekening houdt met de billijkheid. Dit zou de beslissingen zeer
  bespoedigen.
  39
  
  vakken van een verschillend kapitaalbegrip uit te gaan. Wat
  in de boekhouding kapitaal heet is, wèl beschouwd, steeds kapitaalsieaarde, waarvan het geenszins zeker is, dat de dragers dier
  waarde per se kapitaalgoedei’en in economischen zin zouden
  In Indië heeft men behoefte aan iets om over te mopperen. moeten zijn. Men kan immers zeer wrel den grond kapitaalsIk hoop, dat over eenigen tijd de belastingen aan de mopperaars
  waarde toekennen (d.i. ruilbaarheid, via „kapitaliseeren ” van
  geen vat meer geven.
  de inkomsten, tegen echt kapitaal dat eenzelfde inkomen geeft),
  H. J. VAN ARKEL
  zonder daarom genoodzaakt te wezen dien grond als een kapi­
  taalgoed aan te merken in de algemeene economische leer van
  LITERATUUR
  voortbrenging en verdeeling.
  De Indische Ordonnantie op de Inkomsten- en Productenbe­
  Het komt mij, in het belang van een verdere ontwikkeling
  lastingen door II. J. van Brink —- de Bussy 1921.
   der meeningen, wenschelijk voor, de beschouwingen van den
  Nota van Mr. M. W. F. Treub over de Inkomstenbelasting enz. geachten schrijver in zake het kapitaal-vraagstuk nader te on­
  van Naamlooze Vennootschappen enz. Uitgegeven door den derzoeken, en ik kan aan de geneigdheid daartoe te minder weei'Ondernemersraad voor Ned. Indië. Mouton & Co. 1922 (De stand bieden, waar ik, na herhaalde gezette overweging van
  lezing van deze Nota kan ik ieder belangstellende aanbe­ zijn scherpzinnig en keurig betoog, geen reden heb gevonden
  velen).
  tot wijziging van mijn eigen meening, dat n.1. von BöhmCritisch Antwoord op de belastingnota van Mr. Treub door liawerk in het positieve gedeelte van zijn „Kapital und Kapi­
  J. L. Vleming Jr. Javasche Boekhandel en Drukkerij Batavia talzins” de tot heden best geslaagde oplossing heeft gegeven
  1922.
  aan de beruchte strijdvraag.
  Nadere Beschouwing over de Indische Vennootschapsbelasting
  De heer Polak geeft op blz. 21 van zijn Grondslagen de vol­
  door Mr. M. W. F. Treub. Boekhandel Visser & Co. Welte­ gende begripsomschrijvingen — die hp volkomen terecht plaatst
  vreden 1923.
  aan het einde van zijn begripsontwikkeling — : „Ik meen dus
  Eenige artikelen in „De Taak” door J. van Gelderen in 1922 tot kapitaalgoederen te mogen rekenen alle stoffelijke rijkdom­
  men, voor zoover zij nog niet ten verbruik zijn opgenomen. En
  (De overdruk heb ik niet meer).
  Het Indische Belastingvraagstuk door Mr. J. Gerritzen. Over­ als kapitaal beschouw ik de individueele beschikkingsmacht over
  kapitaalgoederen”. Gaan wij in groote trekken de redeneering
  druk van Econ. Stat. Berichten Nos. 373, 374, 375, 378.
  Eerste verslag van de Commissie tot Herziening van het Be­ na, die tot deze slotsom heeft gevoerd.
  Het meest moet ons hier wel interesseeren het standpunt,
  lastingstelsel in Ned. Indië.
   Advies van den Ondernemersraad voor N.I. aan den Minister dat deschrijver inneemt in de discussie tusschen Clark, den be­
  van Koloniën naar aanleiding van het Eerste Verslag. C. de kenden Amerikaanschen econoom, en von Böhm, omdat wij al­
  dus den sleutel in handen krijgen tot Polak’s eigen opvatting.
  Boer Jr. Helder 1924.
  Verslag van de Commissie voor de Indische Vennootschaps­ Beginnen wij bij Clark.
  In Chapter IX van zijn werk over „The Distribution of
  belasting, ingesteld bij Beschikking Min. van Koloniën 16/11
  Wealth” zegt Clark, dat men moet onderscheiden tusschen
  1923 No. 17. Alg. Landsdrukkerij ’s-Gravenhage 1924.
  De Progressieve Winstbelasting en het Nederlandsch-Indische „capital” en ,,capital-goods” . W at is het verschil? In Clark’s
  Belastingvraagstuk. Mr. Dr. B. J. F. Steinmetz. De Bussy eigen woorden: „The most distinctive single fact about what we
  have termed capital is the fact of permanence. It lasts; and
  Amsterdam 1923.
   it must last, if industry is to be successful. Trench upon it —
  destroy any of it, and you have suffered a disaster. Destroy all
  HET KAPITAALBEGRIP BIJ PROF. POLAK
  that you have of it, and you must begin empty-handed to
  earn a living, as best you can, by labor alone. Yet you must
  In het uitnemende proefschrift over „Eenige grondslagen destroy capital-goods in order not to fail. Try to preserve
  voor de financiering der onderneming” , waarop in 1921 de capital-goods from destruction, and you bring on yourself the
  Heer Polak den graad van doctor in de handelswetenschap aan same disaster that you suffer when you allow a bit of capital to
  de Nederlandsche Handels-Hoogesehool verwierf, komen eenige be distroyed. Stop the machines in your mill that they may
  beschouwingen voor over het Kapitaalbegrip. Bij het zeer not wear out, wrap and box them in order that they may not
  nauwe verband tusschen de algemeene theoretische economie en rust out, and the productive action of your capital stops. What
  de bedrijfsleer of bedrijfshuishoudkunde ligt het voor de hand, is more, the capital itself will also ultimately perish; for your
  dat naar éénzelfde begrip van kapitaal voor beide takken van machines will, in time, become so antiquated, that it will be
  weten wordt gestreefd. Mochten misschien bijzondere doelein­ impracticable to use them.” 11ij vervolgt dan nog, dat kapi­
  den in dit opzicht bijzondere eischen stellen, zoo zoude er, taalgoederen niet slechts kunnen, doch moeten worden vernie­
  althans in abstracte, aanleiding kunnen wezen tot eenigerlei tigd, zal bedrijvigheid succes hebben; en dat zij dit moeten, op
  afwijking van „het” economisch kapitaalbegrip, mits de be­ dat kapitaal zelf kan blijven: ,,Seed-wheat must perish that
  oefenaar van de bedrijfsleer de wenscheljjkheid van afwijking wheat may abide. It is this idea of permanence” — aldus Clark
  in het algemeen en van de door hem voorgestelde afwijking ■
  — „that originally gave a name to the kind of wealth that is
  in het bijzonder zou weten aannemelijk te maken, zich conse­ used for productive purpose, for it is the kind of wealth that
  quent daaraan hield en dus zich voortdurend daarvan bewust is of such capital1), or vital, importance that it must always
  bleef. Ik constateer met voldoening, dat de geachte schrijver be kept intact.” Dit laatste argument zegt minder dan niets.
   niet van dergelijke meening is, dat veeleer zijn kapitaalopvat- Wat de oorspronkelijke beteekenis van kapitaal aangaat: deze
  ting èn den algemeenen èn den bijzonderen toets, dien theo­ is een (rente dragende) geldvordering2), waarbij de gedachte
  retische economie en bedrijfsleer om beurten aanleggen, zal aan „permanence” , zoo zij er al is, geheel op den achtergrond
  moeten doorstaan. Immers wil hij „trachten een begrip te ont­ staat. En wat die „capital” importance betreft, ik ben, bij allen
  wikkelen, dat, steunend op de bestaande theorieën, voor de respect voor Clark, zoo vrij, daarin een „kapitale” grap te zien!
  technische uitwerking als grondslag kan dienen” , vgl. blz. 13.
  Dit verdient toejuiching, omdat het ten slotte toch wel een
  1) Ik cursiveer.
  ©enigszins hachelijk bedrijf zoude wezen, in zóó nauw verwante
  z) Vgl. v. Böhm, Pos. Theorie, 4. aufl. blz. 17.
  