text: VALUTA EN BESCHERMING.
  Nu, zij het ook nog langzaam en onvolkomen, het bedrijfs-leven begint zich te herstellen van de verwoestingen door den
  oorlog daarin te weeg gebracht, en zich gaat aanpassen aan
  den toestand van algemeene verarming, waarin de wereld verkeert, herleeft geleidelijk aan ook weder de internationale concurrentie. Nauwelijks echter doet zij haar invloed gevoelen, of
  aanston~is treedt het oude protectionisme op met den eisch, dat
  de regeering de nationale belangen moet beschermen tegen de
  gevaren, welke van over de grenzen dreigen. Industrie/~n die als
  zuivere oorlogsproducten zi]n ontstaan, voelen zich den g r o n d
  ontzinken; andere die aan de oorlogsconjunctuur groote winsten
  dankten, zien deze thans sterk verminderen; weer andere, levend
  van de verteringen der O.W.'ers, en van den schijnrijkdom d6or
  de inflatie gewekt, welke velen tot uitgaven bewoog boven
  hun wezenlijke economische kracht, bespeuren, dat de bronnen
  van hun voorspoed eindelijk opg~droogd beginnen te taken. En
  gezamelijk vereenigen zij zich in den wensch naar bescherming
  tegen de buitenlandsche mededingers. Waar de duurte..voor
  slechts betrekkelijk weinigen een bron van voorspoed is, en voor
  de massa een ernstige ramp, is de karts wellicht niet zoo heel
  groot, dat een regeering het zoude onderstaan om de duurte door
  een beschermende politiek kunstmatig en opzettelijk te handhaven of hog te verscherpen. Maar toch is het zaak voor dit
  mogelijk gevaar de oogen goed geopend te houden, en toe te
  zien op her gehalte der argumenten, w~aarm~ede men tracht de
  massa van de wenschelijkheid eener tariefbeschermingte overtuigen.
   Niet alle argumenten zullen wi] hier ter sprake brengen. Wie
  zich de eenvotldige waarheid herinnert, dat alle handel ruil is,
  welke als zoodanig wederkeerig voordeel tot onmisbare voorwaarde heeft; en dat het karakter van den ruil wederzijdsche
  levering is van goederen en diensten, zoodat invoer vraag naar
  uitvoerproducten beteekent, en uitvoer omgekeerd invoer onver%
  
  2 0 84
  
  mijdelijk maakt - - die zal bij rustig nadenken met de me.este
  argumenten ten gunste van protectie wel zelf kunnen afrekenen.
  Concurrentie is niet anders d a n wedstrijd in dienstbetoon. Her
  ware een brutaal stukje een zoodanigen wedstrijd lhans hinderpalen in den weg te gaan leggen !
  Bij 66n argument, dat tegenwoordig veelvuldig wordt gehoord,
  willen wij hier evenwel ietwat nader stilstaan. Men meent, d~it
  de lage stand tier valuta bet met name aan Duitschland mogelijk
  zoude m a k e n zijn producten tegen ,,Schleuderpreise" a a n den
  vreemdeling te leveren. De waardedaling van de-Mark beteekent
  in Duitschland hetzelfde als waardestijging van den gulden,
  schept m. a. w. een extra belang om zich door uitvoer het recht
  op guldens te verwerven. Men spreekt in dit verband zelfs van
  .,dumping", ofschoon daarmede lets gansch anders wordt
  bedoeld, t. w. het leveren aan het buitenland tot .lageren prijs
  d a n aan de binnenlandsche afnemers wordt in rekening gebracht. Juist het tegendeel dus van hetgeen than s plaats heeft,
  nu de Mark op de binnenlandsche markt niet z66veel aan koopkracht heeft verloren als op de buitenlandsche, en dus zeer zeker
  niet aan her buitenland tot lager prijs dan aan het binnenland
  geleverd wordt.
  W a t nu dit valuta-argument betreft, is het onmogelijk in te
  zien welken invloed de waarde van de geldeenheden der verschillende landen_op de hand6"lsbeweging zou kunnen uit0efenen.
   Dat een pond sterling 7.3224 gram fijn goud vertegenwoordigde
  x,66r d e n oorlog, een gulden 0.6048 gram, de franc 0..29032,2
  gram, de mark 0.358423 gram, is wel nimmer als een reden
  beschouwd, waarom her land w e l k s geldeenheid de-laagste
  goudwaarde had, incasu dus Frankrijk, gemakkelijker zou kunnen uitvoeren dan andere landen ! De prijzen zullen alleen verschillend zijn, al naar mate zij worden uitgedrukt in francs,
  marken, guldens of sovereigns, dat is alles.
  Een belang tot 'uitvoer bestaat enkel Voor zoover men voor
  zijn waren in het buitenland een prijs kan bedingen welke, ore,
  gerekend in-de eigen geldeenheden, hooger ligt dan de prijs
  welken men op de binnenhindSche markt zou kunnen maken. Doch
  dit is natuurlijk een kwestie van geheel anderen aard, dan die
  nopens het peil waarop de geldeenheden der Verschillende landen
  worden gesteld.
  Vanwaar dan die veelvuldige bewering~ als zoude de lage stand
  
  30
  van de Mark de Duitschen uitvoer bevorderen ? De verklaring
  ligt hierin, dat, niet de hooge of lage stand op zich zelf,: maar
  wel de wisseling in de waarde van de Mark, al naar mate zij
  in dalende of stijgende-lijn gaat, tijdelijk den uitvoer of den
  invoer bevordert. Nemen wij het geval van een geleidelijke.daling
  der Mark-waarde. De waarde Van het geld openbaart zich in
  zijn koopkracht, d. i. in de geldprijzen van goederen en diensten.
   Dalende geldwaarde is dus identiek met stijgende prijzen. Indien
  nu de wijziging in de koopkracht der geldeenheid zich onmiddellijk en gelijkmatig over de geheele iijn der nati0nale markt
  zou doen gevoelen, zoodat er in de onderlinge ruilverhouding
  der. verschillende, goederen en diensten g e e n wi~ziging kwam,
  (hetgeen onderstelt, dat alle handelstransacties er ~, contant worden afgewikkeld, d a t e r geen, onvermijdelijk op termijn lo0pende,
  schulden van.welken aard ook voorkomen) dan zou die wijziging
  geen ander gevolg hebben, dan dat de prijzen en loonen Voortaan
  in grootere cijfers werden uitgedrukt. Wie naar bet buitenland
  verkocht zou, den daarv0or getrokken wissel t:e gelde makend,
  een grooter bedrag aan Marken dan vroeger ontvangen, maar
  voor alles war hij koopen of betalen moet ook evenredig meet
  Marken te betalen hebben, zoodat die hoogere wisselprijs hem
  geen voordeel laat. En wie goederen uit het buitenland ontving
  en deze door overmaking van een wissel wil betalen; zal v o o r
  dien wissel nu een grooter aantal Marken moeten nderleggen..
   Benadeeld zal hij daardoor echter niet zijn, daar hij de ingevoerde
  waren tot evenredig hooger prijs zal kunnen afzetten. De wissel-~
  prijs, het wordt te vaak vergeten, is niet anders dan h e t b e d r a g
  in nationaal geld hetwelk men" moet besteden ter verkrijging
  van her r e c h t o m een zeker bedrag aan vreemd geld r e ont,
  vangen. Die prijs drukt dus d e waardeverhouding der beide
  geldeenheden uit, en wordt bepaald door de koopkracht diet geldeenheden, ieder op de eigen binnenlandsche markt. Wordt dus
  de koopkracht van de Mark verminderd, dan zal, .tenzij hetzeifde
  elders in geliike propo}'tie m o c h t g e s c h i e d e n , de wisselprijs op
  bet buitenland~in Duitsctiland evenredig o m h 0 o g g a a n , ~ z0nder
  9dat, in de omstandigheden welke wij aangaven, daarvan de uitof invoer van Duitschland.eenigen invloed:zou ondervinden.
   Die omstandigheden zijn echter in d e werkelijkheid riiet"aanwezig. Het tijd-element bekleedt in bet bedrijfsle~ren een a a n zienlijke plaats en als g e v o l g d a a r v a n doer een Waardedaling
  
  31
  der geldeenheid zich niet gelijktijdig in den prijs van alle goederen
  en diensten op de binnenlandsche markt gelden. Daardoor ontstaat ' een belang, om door verkoop naar het buitenland van de
  niet in prijs gestegen goederen zich de mogelijkheid te verschaffen van d e hog niet duurder geworden waren ruimer in
  te koopen dan tot dusver kon geschieden. In het buitenlartd
  kwam, nemen wij aan, in de prijzen hog geen verandering. Een
  vermeerderde uitvoer ,doer dus, via de omzetting der vorderirlg
  op vreemd geld in nationale geldeenheden, de gelegenheid toenemen om deze iaatste in de binnenlandsche markt om te zetten
  in de goederen, ten opzichte w.aarvan de gedaalde koopkracht
  van de Mark zich nog niet deed gelden. Duidelijk is echter, dat
  dit een overgangs-proces is. De vermeerderde uitvoer doet in
  het buitenland de prijzen der daarheen geexporteerde goederen
  dalen; de toegenomen vraag naar de goederen welke op de.binnenlandsche markt aanvankelijk nog niet in prijs waren gestegen
  drijft ook daarvan de prijzen orhhoog. Omgekeerd werkt bovendien dezelfde factor, die aanvankelijk den uitvoer prik.kelde als
  een rem voor den invoer, zoodat de exporteur valor zijn wisseI
  eerlang minder kooplust zal ontmoeten en zich. een lageren prijs
  zal moeten getroosten. Is de waardedaling van de.Mark tot staan
  gekomen, dan zal her hier geschilderde proces spoedig zijn,, einde
  vinden. De prijsverhotiding der goederen in binnen~-en buitenland zal dan weder, evenals v66r de waardedaling der .Mark
  optrad, door hare natuurlijke economische oorzaken worden
  beheerscht,~ en ~te wisselprijs de nauwkeurige uitdrukk~ng zijn
  van de verhouding tusschen de koopkracht der geldeenheid in
  het land waaruit, en die der geldeenheid in het land waarop de
  wissel getrokken werd:. En naarmate de praktijk'der .contante
  verrekening van handelstransacties algemeener toepassing vindt,
  wat ongetwijfeld sedert her uitbreken van den were!do0rlog het
  geval was, .zal dit overgangs-proces sneller verloopen.
   Zekeris stabiliteit in de waarde der Duitsche geldeenheid nog
  geenszins bereikt/Echter zijn er t0ch teekenen, dat deze begint
  te worden ve!wezenlijkt, en dat althans de voortdurende daIing
  thans ~ e t kracht wordt tegengegaan. Er is laatstelijk een. nei,ging tot stijging merkbaar, welke juist-omgekeerd den uitvoer
  uit Duitschland remt, en d e n uitvoer daarheen ~prikkelt. Voor
  zoover deze neiging mocht voortduren, 'of ook maar een stabilisatie der tegenwoordige Markwaarde.mocht wordenbereikt, is
  
  32
  er derhalve, dlt is de conclusie w a a r t o e her bovenstaande ons
  voert, geen enkele aanleiding voor Nederland of andere landen
  om op grond van den lagen stand d e r Duitsche valuta zich tegen
  den invoer uit Duitschland te gaan be~chermen. 1 ).
   Zoo men van een uit Duitschland dringend economisch g e v a a r
  spreken wil, dan liggen de oorzaken~-daarvan elders. De afloop
  van den w'ereldoorlog heeft Duitschland g e b r a c h t in de onmo9gelijkheid om met her surplus van zijn industrieele productie
  de grondstoffen en voedingsmiddelen te betalen, welke her v0or
  de instandhouding zijner bevolking, in haar t e g e n w o o r d i g e n Omvang, noodig heeft. Nog afgezien van de gev~eldige intering op
  zijn kapitaal, welke her evenals de overige oorlogvoerende
  mogendheden~ zich ter wille van de voortzetting van den oorlog
  heeft getroost, en van de vermindering der productive kracht
  zijner b e v o l k i n g , ,a~elke door de jarenlange on_dervoeding is
  t e w e e g g e b r a c h t en door de r e v o l u t i e n o g is verscherpt, ziet het
  zijn productiemogelijkheid door het verlies van een o v e r w e g e n d
  deel zijner ijzermijnen, en door den afstand van geweldige hoev-eelheden steenkool aan d e Entente zeer aanzienlijk beperkt.
   En de overblijvende vruchten van zijn arbeid moet her g e d u r e n d e
  zeker 30 jaar, ~o0k al w o r d t ten slotte her b e d r a g der schadeloosstelling b i n n e n de grenzen Van zijn d r a a g v e r m o g e n vastgesteld na aftrek van her in den striktsten zin volstrekt onmisbare
  aan de Entente afstaan. 2) Her gevolg is dat, ook al zal, n a a r
  1) Hie~'boven erkenden wij, dat de Mark op de Duitsche markt niet
  zooveel aan koopkracht heeft verloren als op de buitenlandsche, Hierin
  zou hog steeds een kunstmatige prikkel tot uitvoer uit Duitschland kunnen worden gezien.. Echter is ongetwijfeld thans de hoofdoorzaak van dit
  waardeverschil tusschen de Mark in en buiten Duitschland gelegen in
  de maatregelen door de Duitsche regeering genomen om de zoogenaamde
  ,,Entguter van her land tegen te gaan. Naar mate her den buitenlander moeilijker wordt gemaakt om goederen uit Duitschland te laten
  komeni heeft de op zijn eigen markt hem aangeboden 'Mark uiteraard
  voor hem minder waarde. Een werkz.aam middel .tot verhooging van den
  stand der Duitsche valuta in het. buitenland zou v oor de Duitsche regeering' ongetwijfeld zijn her opheffen van alle bestaande uitvoerbelemmeringen.
  .2) In her v0orbijgaan twee opmerkingen over de schadeloosstelling.
   Men spreekt-veel over de vraag of betaling daarvan in geld Of in goederen
  zal worden verlangd. Deze tegenstelling is misleidend. Duitschland kan
  natuur!ijk een bedrag van tientallen milliarden goud-marken niet in geld
  voldoen.-Her milliard goud dat zich nog in de ketders tier Rijksbank
  
  33
  te v r e e z e n i s , d o o r verhobgtle:sferfth b e t b e v o l k i h g ~ i ] f e r in.
  Du.itschtand:--0nverrniidelij'k: dal'eh, d e I e v i ~ r l s s t a n d a a r d Van
  het--Duifsclae -yolk een aanzien[ijke veflagihg zal m 6 e t e n o i l d ~ r 2
  gaan. De bevolk]ng zai er-iti de naastet6,ekormst in.~Sefe'n 'werken)
  tegen e e n re~el loon, dat; VanRuslgnderi-ObSteh?i]k afgez]h-g,'.
  aanrnerkelijk lager ~is, d a n in ' a n d e r e q a n d e n , D e 'prijsi'~ij'neu
  exportarfikeien zat daarvan n a t u t i f l i j k d e n f e r u g s l a g :ondervir~de;i. ~
  Men zal, hebben te rekenen rn'et een z/~'erdringend a~ifibbd do6r.;
  Du!tschland van-i zijn exporfartil~elen, flier uit--een- sffeven" tot.
   dumping; d o c h uit bittere~n0odzakelij.kheidl
  -Dit is van algerneen stala'dpuiatbezien ~;oc/r hetbui.t~nland:i-r
  zekeren zin voordeelig. In gelijke mate als ,de ruilvoet mefhetbu'itenland voor Duitschland ongtmst[ger werd, Weld die rmetDfiit~chland. voor het buitenland-'gunstiger.. H e t zal"voor:een geli]k ]~Wan:
  turn productiern'0e!te aanzijnuitv6eraitikelefi besteed de WUchten
  van een groo!er k.wantum productiemnoeite uit Dtfitsch.laiid kuiifiefi ~
  inruilen: De , , a r b e i d s p r i j s " i n Duitschlaffd is verlaagd,i-~]der~:
  verho0gd. Er schijnt op zich zelf zeker geen reden voo.r het btfiti~filand
  te bestaan, orn dit feit te betreuren. D o c k W;anneer men, Wegens
  de moeilijkheden welke de aanpassing aan dezeh" nieuweia"~6es t a n d ' v o o r s0mmige bedrijven ongetWijfeld kan ten gevoll~e hebben, bezwaar heeft in dien toestand te berusten, dan is er slechts
  bevindt~.zou het zonder bezwaar kunnen missen, zonder dat, mits een
  behoorlijke geldpolitiek wordt toegepast, de waarde van de Mark daardoor verder zoude b~hoeven te dale)). Maar in verhouding tot de schadeloosstelling is dit bedrag vrijwel zonder beteekenis. En betaling met
  papier-marken komt natuurlijk in het geheel niet in aanmerking. Duitschland kan aan het buitenland praktisch gesproken enkel leveren de vruchten
  van zijn arbeid. De tegenstelling kan dtts enkel zijn of her rechtstreeks
  9die goederen aan de Entente volgens zekere regelen zal afstaan, dan wel
  ze aan her buitenland verkoopen onder afstand der daarvoor verkregen
  vorderingen aan de Entente, die dan die vorderingen bij. de koopers tier
  Duitsche goederen zal incasseeren. Wij zeggen niet, dat her geheel onverschillig is welke van deze beide wegen tenslotte zal worden ingeslagen;
  maar duidelijk is her dat in beide gevallen Duitschland zijn produkten
  kosteloos aan her buitenland afstaat.
   En dan is her, dit in de tweede plaats, zeker zonderling" dat, tezelfdertijd
  waarop Duitschland gedwongen wordt tot een gratis uitvoer van goederen
  ter waarde v a n ettelijke milliarden goudmarke'h per jaar, wordt aangedrongen op het bemoeilijken van den invoer uit Duitschland. Tusschen
  de politiek der schadeloosstellingen, en die der ,,bescherming van de eigen
  nijverheid" bestaat inderdaad eerie v01komen onverzoenliike tegenstelling.
  Econ. 1921.
  3
  
  34
  66n deugdelijk middel: de schadeloosstelling aan Duitschland
  kwijt te schelden, of haar op een uiterst laag bedrag-te bepalen.
  Naarmate dit laatste-geschiedt, zal de daling van den ,,arheidsprij.s" in-Duitschland worden beperkt. Hefting van beschermende
  rechten.op den invoer uit Duitschland, zou de-redenen waarom
  dit land zoo dringend zal aanbieden op de internationale markt
  0nverzwakt handhaven niet enkel, doch wegens nog verdergaarlde verarming der Duitsche bevolking nog verscherpen. En
  zij zou de landen welke de rechten gingen heffen moedwillig.
  het voord~eel doer~ prijs.geven, hetwelk gelegen is in de verandering te hunnen gunste tot stand gekomen in den ruilvoet met
  Duit.schland.
  Onnnoodig is bet wel te zeggen, dat de verarming van Duitschland ook-.voor alle andere landen overigens een ernstig nadeel
  beteekent. Men zou .wenschen, dat alle protectionisten zich vereenigden in.den drang naar uiterste matiging bij het bepalen
  .1
  r.
  van. her. bedrag der. Duitsche schadeloosstelhng. Wij vreezen
  ech-te;r ze~er, dat zij daartoe voorshands niet bereidzullen worden
  bevoni:len.
  Utrecht, 31 December 1920.
  C. A. VFRRqN STUART.
  