text: A ccou n tancy, a lg e m e e n
  O n d erw ijs
  
  NIVRA - Universiteit
  Nijenrode
  De visie van de Vereniging van Accountancy Studenten (VAS)
  S. van Nellen
  1
  
  In leid in g
  
  Sinds de aankondiging van de samenwerking
  tussen het NIVRA en de Universiteit Nijenrode
  is de VAS nauw betrokken bij de ontwikkeling
  van het gezamenlijke studieprogramma. Het
  studieprogramma betreft een verdere uitwer­
  king van de in 1993 ingezette structuurwijzi­
  ging van de NIVRA-opleiding gecombineerd
  met elementen van de opleiding van de Uni­
  versiteit Nijenrode. Voor NIVRA-studenten be­
  tekent het gezamenlijke studieprogramma, dat
  zij bij afstuderen naast de RA-kwalificatie ook
  een doctorandus titel (information manage­
  ment) verkrijgen.
  Dit artikel bevat de reactie van de VAS op de
  samenwerking tussen het NIVRA en de Univer­
  siteit Nijenrode. Allereerst worden enkele opmer­
  kingen geplaatst bij de NIVRA-opleiding anno
  1994 en bij ontwikkelingen in de opleiding tot
  registeraccountant. Vervolgens wordt de visie
  van de VAS op een aantal onderdelen van het
  gezamenlijk studieprogramma weergegeven.
  2
  
  - interactieve relatie tussen theorie en praktijk;
  nauwe betrokkenheid van het beroep bij de
  opbouw en samenstelling van het curriculum;
  - kleinschalig karakter van gehanteerde lesvormen;
  - decentraal onderwijs;
  concentrische opbouw van het curriculum;
  - selectie in een vroegtijdig stadium van de
  opleiding;
  - NAC 1- en NAC 2-diploma.
  Zwakke punten van de NIVRA-opleiding zijn:
  - geen universitaire status;
  - ontbreken van een binding tussen instituut
  en student;
  onvoldoende mogelijkheden om topdocenten aan te trekken;
  beperkte aandacht voor de ontwikkeling van
  algemene vaardigheden;
  lesuren buiten de reguliere werktijden (twee­
  de fase).
  In paragraaf 4 van dit artikel wordt de invloed
  van de samenwerking tussen het NIVRA en
  de Universiteit Nijenrode op de sterke en zwak­
  ke kenmerken van de NIVRA-opleiding weer­
  gegeven.
   De NIVRA-opleiding anno 1994
  3 O n tw ik k elingen in de op leid in g tot
  
  In deze paragraaf wordt een korte typering registeraccountant
  gegeven van de NIVRA-opleiding anno 1994.
  Hiertoe zijn de, naar de mening van de VAS, De ontwikkeling van de opleiding tot register­
  sterke en zwakke kenmerken van de NIVRA- accountant staat niet stil. Zowel bij het NIVRA
  opleiding geïnventariseerd.
  Sterke punten van de NIVRA-opleiding zijn:
  parttime wetenschappelijke opleiding;
  552
  
  Mw. S. van Nellen studeert aan de Universiteit van Am­
  sterdam, postdoctoraal Accountancy. Zij is voorzitter
  van de Vereniging van Accountancy Studenten (VAS).
  oktober 1994
  
  MAB
  
  als bij de (post)doctorale opleidingen is een
  continu proces van onderwijsvernieuwing
  gaande. In deze paragraaf wordt aandacht
  geschonken aan enkele belangrijke ontwikke­
  lingen van de afgelopen jaren. De samen­
  werking tussen het NIVRA en de Universiteit
  Nijenrode is een logisch gevolg van deze ont­
  wikkelingen.
  De concurrentie in het (post)doctorale accountancy-onderwijs is de laatste jaren sterk toe­
  genomen. In toenemende mate kiezen studen­
  ten na hun vooropleiding voor een 4-jarige
  universitaire voltijdsopleiding gevolgd door
  een parttime postdoctorale accountantsopleiding. En ook NIVRA-studenten maken na de
  eerste fase de overstap naar de universitaire
  postdoctorale opleidingen. Naast meer prag­
  matische overwegingen (doorstroming met
  deficiënties, colleges tijdens reguliere werktij­
  den, aanwezigheid van topdocenten e.d), is
  voor een aantal studenten de aantrekkings­
  kracht van een universitaire (post)doctorale
  opleiding motivatie om de overstap te maken.
  De VAS is van mening dat de concurrentie tus­
  sen universiteiten een positieve bijdrage kan
  leveren aan de kwaliteit van het te leveren Pro­
  dukt: de opleiding.
   De NIVRA-opleiding als buitenuniversitaire
  wetenschappelijke opleiding is uniek. Een accountantsopleiding zonder universitaire graad
  is ongebruikelijk in het buitenland. Tegen deze
  achtergrond is het NIVRA enige jaren geleden
  een samenwerking aangegaan met de Univer­
  siteit van Amsterdam. Gezamenlijk hebben het
  NIVRA en de Universiteit van Amsterdam de
  zogenoemde SAUNA-opleiding (stichting Ac­
  countancy Universiteit van Amsterdam) ontwik­
  keld. De SAUNA-opleiding is een parttime doc­
  toraal bedrijfseconomie in combinatie met de
  RA-opleiding. Het programma is door de com­
  binatie van beide opleidingen zwaar en heeft
  daardoor een laag rendement.
  Met de verplichte praktijkstage in de nabije
  toekomst, hebben de universiteiten de ontwik­
  keling van een doctoraal accountancy ter hand
  genomen. Binnen een dergelijk doctoraal
  oktober 1994
  
  wordt het theoretische gedeelte van het vakbekwaamheidsexamen afgewerkt. Realisatie
  van een doctoraal accountancy zal naar ver­
  wachting niet lang op zich laten wachten.
  Graag verwijzen wij naar verschillende ande­
  re artikelen in deze uitgave.
  Een nadeel van een fulltime doctoraal Accoun­
  tancy is het ontbreken van de wisselwerking
  tussen theorie en praktijk. Deze wisselwerking
  heeft met name een toegevoegde waarde bij
  het studeren van de hoofdvakken. Tot nu toe
  is in alle opleidingsmodellen interactie tussen
  theorie en praktijk in het parttime postdocto­
  rale deel van de opleiding mogelijk. In het ka­
  der van de praktijkstage zullen de inleidende
  vakken van de hoofdvakken in het fulltime
  doctoraal gedeelte van de opleiding gedo­
  ceerd worden, waardoor de interactie tussen
  theorie en praktijk zal ontbreken.
  Het NIVRA heeft in haar beleidsprogramma
  1993-1998 ‘Kwaliteit en samenwerking’ te
  kennen gegeven de universitaire status van
  de NIVRA-opleiding te formaliseren en de sa­
  menwerking met de universitaire opleidingen
  uit te bouwen. Met de samenwerking tussen
  het NIVRA en de Universiteit Nijenrode is de
  eerste doelstelling gerealiseerd.
   4
  
  De v is ie van de VAS
  
  4.7 Inleiding
  De VAS is verheugd met de samenwerking tus­
  sen het NIVRA en de Universiteit Nijenrode.
  De ontwikkeling van een gezamenlijk studie­
  programma voor registeraccountants biedt de
  mogelijkheid zowel de gemeenschappelijke als
  unieke aspecten van beide opleidingsinstitu­
  ten te combineren. Het verbinden van een
  academische titel aan de NIVRA-opleiding is
  voor zowel de NIVRA-studenten als de NIVRAopleiding van grote maatschappelijke waarde.
  In deze paragraaf wordt allereerst stil gestaan
  bij de Universiteit Nijenrode. Aansluitend wordt
  ingegaan op een aantal onderdelen van het
  gezamenlijk studieprogramma.
  553
  
  MAB
  
  4.2 Universiteit Nijenrode
  
  stand is gebracht is voor de VAS voortdurend
  een punt van zorg. Voorkomen dient te wor­
  De Universiteit Nijenrode neemt met haar com­ den dat de tijdsdruk een nadelige invloed
  petentiegericht onderwijs en internationale, op heeft op de zorgvuldigheid waarmee het ver­
  het bedrijfsleven gerichte, oriëntatie in de nieuwde curriculum tot stand komt.
  markt van universitaire managementopleidin­
  gen een eigen plaats in. De doelstellingen van Wijzigingen in het curriculum
  de opleiding tot registeraccountant sluiten Inhoudelijk verandert weinig aan de opleiding
  nauw aan bij de doelstellingen van de Univer­ tot registeraccountant. De in gang gezette
  siteit Nijenrode.
  aanpassing van de NIVRA-opleiding (NAC 1
  Competentiegericht onderwijs houdt onder­ en NAC 2) wordt normaal doorgevoerd. Aan
  meer integratie van theorie en praktijk in. Een het studieprogramma van NAC 3 worden het
  uitgangspunt dat ook voor de opleiding tot vak Methodologie/Toegepast Onderzoek en
  registeraccountant wordt gehanteerd. Daar­ capita selecta Bedrijfseconomie toegevoegd.
  naast heeft het accountantsberoep zich het De internationale aspecten in het vak Externe
  afgelopen decennium in toenemende mate Verslaggeving worden verder uitgediept dan
  internationaal georiënteerd. De doelstellingen in de traditionele NIVRA-opleiding en aan de
  van de opleiding tot registeraccountant zijn afstudeeropdracht worden zwaardere eisen
  hierop afgestemd.
  gesteld.
   De studieduur blijft zeven en een half jaar. In
  Wie aan de Universiteit Nijenrode studeert ont­ het gezamenlijke programma wordt meer dan
  komt niet aan de cultuur. Deze cultuur, The Nijen­ voorheen de nadruk gelegd op zelfstudie. De
  rode way of doing things, heeft vooral betrek­ VAS toetst de zwaarte van het gezamenlijke
  king op een gedragscode onder studenten. programma aan de 50-uren norm (een totale
  Uitgangspunt bij het onderwijs is de onderlinge werk- en studiebelasting van maximaal 50 uur
  verbondenheid en de noodzaak gezamenlijk een per week). Een norm die ook door het NIVRA
  prestatie te leveren. Hiertoe vindt onderwijs in wordt gehanteerd. Ten tijde van het schrijven
  kleine groepen plaats, waarbij de studenten van deze reactie was nog niet duidelijk in hoe­
  gezamenlijk opdrachten dienen uit te voeren. De verre de wijzigingen in het curriculum invloed
  Nijenrode studenten verplichten elkaar maximaal hebben op de zwaarte van het gezamenlijk
  te presteren. Verzuimd een student dan laat hij programma.
  daarmee de hele groep vallen.
  In hoeverre de, veelal individualistische, NIVRA- Algemene vaardigheden
  studenten zich deze gedragscode eigen ma­ Bij de Universiteit van Nijenrode ligt de nadruk
  ken is de vraag. Deze studenten doen de stu­ op de samenhang tussen de bedrijfskundige
  die naast hun werk en zij ontmoeten ‘body of knowledge’ en meer algemene vaar­
  medestudenten vaak alleen in de collegeban­ digheden. Tijdens de VAS-Studiedag 1992,
  ken. Het ontwikkelen van een goede team­ waar de opleiding tot registeraccountant cen­
  geest wordt daardoor bemoeilijkt. Bovendien traal stond, is geconstateerd dat in de NIVRAzal een groot deel van de cursussen decen­ opleiding te weinig aandacht wordt geschon­
  traal worden georganiseerd. Dit zal wellicht ook ken aan algemene vaardigheden.
  leiden tot een minder grote vatbaarheid voor NIVRA en Nijenrode zijn voornemens in het
  de Nijenrode-cultuur.
   gezamenlijke programma meer aandacht te
  schenken aan algemene vaardigheden dan in
  4.3 Curriculum
  de traditionele NIVRA-opleiding tot nu toe het
  geval was. Momenteel concentreren de acti­
  De periode (ca. 1 jaar) waarin de invulling van viteiten van het NIVRA zich op het omzetten
  het gezamenlijk opleidingsprogramma tot van de traditionele NIVRA-opleiding in het ge­
  554
  
  oktober 1994
  
  zamenlijk programma. Het accentueren van
  algemene vaardigheden in de opleiding zal na
  de totstandkoming van het gezamenlijk pro­
  gramma gestalte dienen te krijgen.
  Het is voor studenten van groot belang zich te
  kunnen identificeren met hun opleiding. De
  introductiecasus draagt hier in positieve zin
  aan bij. Het is voor studenten belangrijk dat
  hun een duidelijk herkenbare start van hun
  nieuwe (beroeps)opleiding wordt geboden.
  Daarnaast is het belangrijk om tijdens zo'n bij­
  eenkomst kennis te maken met medestuden­
  ten en een zekere mate van integratie tussen
  studenten te bereiken die voor het vervolg van
  de opleiding van groot belang is.
  Het heeft de VAS verbaasd, dat juist bij het
  uitwerken van het gezamenlijk programma het
  bestaansrecht van de introductiecasus door
  het NIVRA ter discussie werd gesteld. Gezien
  het belang dat door Nijenrode toegekend wordt
  aan het creëren van een teamgeest zou ver­
  wacht worden, dat vanuit Nijenrode het voort­
  bestaan van de introductiecasus zou worden
  ondersteund. De introductiecasus biedt tevens
  de mogelijkheid meer dan voorheen aandacht
  te schenken aan de ontwikkeling van algeme­
  ne vaardigheden.
  Als resultaat van de onderhandelingen wordt
  de introductiecasus voor de VWO-instroom be­
  perkt tot twee aaneengesloten dagen aange­
  vuld met een centrale bijeenkomst op Nijenrode.
  De VAS betreurt het dat de introductiecasus is
  beperkt, doch is tevreden met het instandhou­
  den van de introductiecasus als zodanig.
   Differentiatiemogelijkheden
  Het gezamenlijke programma zal in de toe­
  komst studenten de mogelijkheid bieden zich,
  tijdens of naast, hun studie voor registerac­
  countant te specialiseren. Differentiatie is mo­
  gelijk door het volgen van vakken (electives)
  die worden gedoceerd aan de faculteit Gene­
  ral Management van de Universiteit Nijenro­
  de. Daarnaast ligt het in de bedoeling van het
  NIVRA en de Universiteit Nijenrode binnen de
  nieuwe faculteit Information Management aan­
  verwante opleidingen aan te bieden. Hierbij
  oktober 1994
  
  dient gedacht te worden aan Controlling, EDP
  Auditing, Milieu Accounting e.d.
  De VAS heeft bij de ontwikkeling van de her­
  structurering van de NIVRA-opleiding, die heeft
  geleid tot de studieprogramma’s NAC 1 en
  NAC 2, reeds gepleit voor het aanbieden van
  differentiatiemogelijkheden aan studenten. Het
  aanbieden van electives zou kunnen leiden tot
  een verlenging van de totale opleidingsduur.
  Mede hierom is het voor de VAS noodzakelijk
  dat de differentiatiemogelijkheden op vrijwilli­
  ge basis zullen worden aangeboden. Het VASCongres 1994, Wie de schoen past ....... , zal
  in het teken staan van de mogelijkheid of on­
  mogelijkheid van differentiatie binnen de op­
  leiding tot registeraccountant.
  Ethiek
  Medio 1993 heeft de VAS de discussienota
  ‘Ethische accenten in de accountantsopleiding’ uitgeven. De reacties op deze discus­
  sienota bevestigen de stelling van de VAS, dat
  binnen de opleiding tot registeraccountant
  meer aandacht dient te worden geschonken
  aan de ethische aspecten van de beroepsuit­
  oefening. De Universiteit Nijenrode beschikt
  over een leerstoel Ethiek (business ethics). ‘Het
  zou een gemiste kans zijn als daar voor de
  opleiding tot registeraccountant geen gebruik
  van zou worden gemaakt.’, aldus mevrouw
  Kroes in een interview met VAS-Magazine.
  4.4 Overgangsregelingen
  De aansluiting tussen de traditionele NIVRAopleiding en het gezamenlijk programma wordt
  gerealiseerd door adaptatieprogramma’s.
   Adaptieprogramma’s zijn studieprogramma’s
  die de student moet volgen om toegelaten te
  worden tot de gezamenlijke opleiding. In be­
  langrijke mate hebben de adaptatieprogram­
  ma’s betrekking op de herstructurering van de
  NIVRA-opleiding (NAC 1 en NAC 2). Met uit­
  zondering van adaptatieprogramma 3 leiden
  de adaptatieprogramma’s niet tot een studieverlenging.
  Adaptatie 3 is bestemd voor studenten die in
  september zijn begonnen met Leer van de
  555
  
  MAB
  
  Accountantscontrole, en de aanpassingen in
  het curriculum naast dit vak zullen krijgen ge­
  doceerd. Hierdoor ontstaat een studievertra­
  ging van een half jaar. Deelname aan adapta­
  tie 3 is vrijwillig. De VAS heeft ondermeer als
  voorwaarde aan het gezamenlijke programma
  gesteld, dat de huidige NIVRA-studenten on­
  geacht hun studiefase en -voortgang geen
  hinder mogen ondervinden van de invoering
  van het gezamenlijke programma. Tot op he­
  den lijkt het NIVRA hierin geslaagd. Over de
  feitelijke uitvoering was ten tijde van het schrij­
  ven van deze reactie nog geen uitspraak mo­
  gelijk.
  Studenten die bij het bekend worden van de
  samenwerking tussen het NIVRA en de Universitelt Nijenrode reeds gestart waren met
  Leer van de Accountantscontrole of de afstu­
  deeropdracht, werden in eerste instantie uit­
  gesloten van het gezamenlijke programma. De
  VAS heeft steeds tot uitdrukking gebracht dat
  het voor haar zeer ongewenst is dat een be­
  paalde groep studenten uitgesloten wordt van
  de voordelen die met een structuurwijziging
  gepaard gaan. Gezien de maatschappelijke
  waarde van de academische titel is het ook
  voor deze groep studenten van belang dat
  deze mogelijkheid voor hen openstaat.
  Recente ontwikkelingen duiden erop dat ook
  deze groep studenten in aanmerking komt voor
  het volgen van het gezamenlijke programma.
  De VAS is hierover zeer verheugd.
   Uiteraard heeft de VAS alle begrip voor de
  aanvullende studie die in deze situatie nood­
  zakelijk is. Het is dan ook de keuze van de
  student om hierdoor studievertraging op te
  lopen.
  4.5 Toelatingseisen en doorstromingsregelingen
  Door de Universiteit Nijenrode worden de stu­
  denten geselecteerd op geschiktheid. Deze
  selectie bij de Universiteit Nijenrode houdt in
  dat de student over de juiste vooropleiding
  beschikt en tevens een aanbeveling heeft van
  zijn werkgever. De VAS is van mening dat voor
  556
  
  het gezamenlijke programma het behaald heb­
  ben van het NAC 1 diploma voldoende selec­
  tie met zich meebrengt om toegelaten te wor­
  den tot NAC 2. Ook het NIVRA is deze mening
  toegedaan, zodat aanvullende eisen zijn voor
  deze groep studenten niet zullen gelden.
  4.6 Lesmethodiek
  Competentiegericht onderwijs bij de Universi­
  teit van Nijenrode houdt in:
  - integratie tussen theorie en praktijk;
  individueel of in kleine groepen uitvoeren
  van opdrachten;
  - een hoge mate van participatie door stu­
  denten;
  - opdrachten tellen mee in de examenrege­
  ling;
  vakken worden geïntegreerd aangeboden;
  de nadruk ligt op de samenhang tussen de
  bedrijfskundige 'body of knowledge’ en
  meer algemene vaardigheden.
  In belangrijke mate sluiten deze aspecten aan
  op de sterke eigenschappen van de traditio­
  nele NIVRA-opleiding.
  Een belangrijke overeenkomst tussen de tra­
  ditionele NIVRA-opleiding en de Universiteit
  Nijenrode is het kleinschalige karakter van de
  gehanteerde lesvormen. De kleinschaligheid
  biedt gelegenheid voor een grote mate van
  participatie door studenten en de ontwikke­
  ling van algemene vaardigheden. Kortom, het
  komt de persoonlijke ontplooiing van de stu­
  dent ten goede.
   Één derde deel van de colleges zullen cen­
  traal aan de Universiteit Nijenrode worden
  gedoceerd. Hiermee wordt een belangrijk na­
  deel van de traditionele NIVRA-opleiding weg­
  genomen. Studenten kunnen zich voortaan
  identificeren met de Universiteit Nijenrode,
  waardoor de student zich meer verbonden zal
  kunnen gaan voelen met het opleidingsinsti­
  tuut.
  Door de universitaire status beschikt het NIVRA
  over betere mogelijkheden topdocenten aan
  te trekken. In het gezamenlijke programma
  zullen de centrale blokdagen mede hierom
  oktober 1994
  
  MAB
  
  gedeeltelijk in de vorm van hoorcolleges wor­ singsmomenten aan te brengen binnen de
  verschillende vakken. Ook ondersteunt de VAS
  den aangeboden.
  het toetsen van meerdere aspecten van de
  Doelstelling van het gezamenlijke programma prestaties van de studenten, zoals het doen
  is ondermeer het verbeteren van het studie­ van een presentatie, het schrijven van een
  rendement. In Nijenrode-termen komt dit neer scriptie, het leveren van een bijdrage binnen
  op een effectieve selectie voor en tijdens de de lessen etc. Zolang de beoordeling objec­
  studie, waardoor de kwaliteit van de studie tief blijft en een relevante prestatie van de stu­
  wordt bevorderd en meer studenten de oplei­ dent wordt gemeten kan uitbreiding van het
  ding succesvol afronden. Op welke wijze de aantal toetsingsmomenten zowel een positie­
  feitelijke invulling van het gezamenlijke pro­ ve invloed hebben op de kwaliteit van de toet­
  gramma zal leiden tot minder uitstroom tijdens sing als op de motivatie van de studenten.
  de opleiding is niet geheel duidelijk.
   De VAS maakt zich sinds lange tijd hard voor
  De VAS hoopt dat met het ontwikkelen en uit­ een formeel inzagerecht in de gecorrigeerde
  bouwen van het gezamenlijke programma ini­ tentamenuitwerking. Inzage stelt de studen­
  tiatieven zullen worden ontplooid om de lesme­ ten in staat kennis te nemen van de feitelijk
  thodieken van de hoofdvakken te moderniseren. toegepaste normering. Bovendien komt inza­
  De VAS meent dat de lesmethodieken van met ge in het gecorrigeerde tentamenwerk het in­
  name de hoofdvakken zijn verouderd. Bij de zicht in de gemaakte fouten ten goede. Het
  VAS leeft de overtuiging, dat Nijenrode op dit aldus verkregen inzicht heeft een belangrijke
  gebied een grotere ontwikkeling heeft doorge­ toegevoegde waarde bij de voorbereiding op
  maakt en daardoor een positieve bijdrage kan een volgende examenkans. Het leereffect van
  leveren aan de vernieuwing van de lesvormen een dergelijke terugkoppeling is ons inziens
  zeer belangrijk
  binnen het gezamenlijke programma.
  Uit bestudering van het examenreglement van
  4.7 Examenmogelijkheden
  Universiteit Nijenrode blijkt dit instituut een
  goede regeling op dit punt te kennen. Studen­
  In het gezamenlijke programma heeft het NIVRA ten worden in de gelegenheid gesteld om hun
  de beschikking over een vaste onderwijs- en gecorrigeerde examenuitwerking in te zien en
  examenlocatie. Dit biedt de mogelijkheid in eventuele onduidelijkheden te bespreken met
  klein verband en met een hogere frequentie de docent, die de tentamenuitwerking heeft
  repetitiecursussen en extra tentamenrondes beoordeeld. Nu de samenwerking met Nijen­
  aan te bieden. De VAS hoopt dat deze moge­ rode een feit is en zij het inzagerecht expliciet
  in haar examenreglement blijkt te hebben op­
  lijkheid zal worden benut.
  genomen, is ook voor de NIVRA/Nijenrode-tenBij de Universiteit Nijenrode vindt evenals bij tamens een formeel inzagerecht op zijn plaats.
   de traditionele NIVRA-opleiding toetsing per
  vak plaats. De toetsing richt zich zowel op de: 4.8 De campus: kweekvijver voor de toekomst
  competentie als op vaardigheidselementen.
  Opdrachten uitgevoerd tijdens de cursus we­ De VAS is van mening dat de gezamenlijke
  gen mee bij de uiteindelijke beoordeling Ook opleiding bij uitstek de gelegenheid biedt
  in de traditionele NIVRA-opleiding wordt bij een managers van vandaag en morgen in contact
  aantal vakken gewerkt met de combinatie van te brengen met accountants van morgen. De
  opdrachten tijdens de cursus, deeltentamens locatie van de Universiteit Nijenrode, waar de
  en een afrondend tentamen. Met het gezamen­ studenten elkaar tegenkomen, biedt een sca­
  lijke programma kan de wijze van toetsing en la van mogelijkheden voor casuïstieke op­
  drachten. De campus kan zo een kweekvijver
  beoordeling verder worden vernieuwd.
  De VAS is er voorstander van meerdere toet­ voor de latere praktijk zijn. De VAS hoopt dat
  oktober 1994
  
  557
  
  MAB
  
  in de toekomst deze unieke situatie zal wor­ ke programma combineert de sterke eigen­
  den gebruikt bij de invulling van de studiepro­ schappen van beide opleidingsinstituten,
  waardoor een scala van mogelijkheden is ge­
  gramma’s.
  creëerd voor verdere onderwijsvernieuwing in
  4.9 Informatieverstrekking
  de opleiding tot registeraccountant.
  De VAS hecht groot belang aan de tijdigheid
  van de informatieverstrekking aan studenten.
  De studenten dienen ruim voor introductie van
  belangrijke wijzigingen in de opleiding geïn­
  formeerd te zijn over de consequenties voor
  hun individuele studieverloop.
   De Infobulletins van het NIVRA in de eerste
  maanden van dit jaar en de voorlichtings­
  dagen hebben veel vragen beantwoord. Het
  NIVRA heeft met haar wens de samenwer­
  king met de Universiteit Nijenrode binnen een
  jaar te realiseren een risico genomen ten
  aanzien van de tijdigheid van de informatie­
  verschaffing. De VAS is van mening dat dit
  soms tot onzekerheden heeft geleid, die niet
  altijd tijdig konden worden opgehelderd door
  het NIVRA. De VAS rekent er, ten tijde van het
  schrijven van dit artikel, op dat het NIVRA voor
  aanvang van het gezamenlijke programma
  resterende onduidelijkheden bij studenten kan
  wegnemen.
  Het gezamenlijke programma resulteert in een
  kwalitatief hoogwaardige opleiding. Onduide­
  lijk is in hoeverre deze opleiding zwaarder is
  dan de traditionele NIVRA-opleiding. Ter toet­
  sing hanteert de VAS het uitgangspunt dat
  de totale werk- en studiebelasting niet meer
  mag bedragen dan 50 uur per week. Met het
  bekend worden van de gedetailleerde lespro­
  gramma’s zal de VAS deze toetsing uitvoe­
  ren.
  De VAS zal bij de feitelijke uitvoering van het
  gezamenlijke programma de belangen van de
  studenten in de gaten blijven houden. Naast
  de toetsing aan de 50-urennorm zal de VAS
  zich richten op de realisatie van een formeel
  inzagerecht en de doorstromingsregelingen
  tussen studiefasen. De VAS hoopt dat de sa­
  menwerking een positieve bijdrage zal leve­
  ren aan de modernisering van de les- en
  examenmethodieken van met name de hoofd­
  vakken. De extra aandacht die in het geza­
  menlijk programma zal worden geschonken
  aan de algemene vaardigheden van studen­
  5
  C on clu sies
  ten en de mogelijkheden tot differentiatie wordt
  door de VAS toegejuicht.
  De VAS is verheugd met de samenwerking tus­ De eerste registeraccountant tevens doctoran­
  sen het NIVRA en de Universiteit Nijenrode en dus zal naar verwachting in 1996 afstuderen.
   ondersteunt deze van harte. Het gezamenlij­ De VAS kijkt ernaar uit.
  558
  
  oktober 1994.
  