text: Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Kroniek ondernemingsstrafrecht
  Tweede helft 2017
  
  Prof. mr. H.J.B. Sackers (red.), mr. A.A. Feenstra, prof. dr. R.C.P. Haentjens, mr. dr. I. Koopmans, mr. J. Boonstra-Verhaert,
  mr. dr. E. Sikkema, mr. A. Verbruggen, mr. dr. drs. B. van de Vorm en mr. dr. J.S. Nan
  
  Inleiding
  Prof. mr. H.J.B. Sackers (red.)
  42
  
  De veelzijdigheid aan strafrechtsgebieden die het ondernemingsstrafrecht kleurt, dwingt bij het aanbieden van
  een kroniek over de tweede helft van 2017 tot keuzen.
  Die betreffen de rechtsgebieden waarvan hierna verslag
  wordt gedaan met de meest relevante ontwikkelingen op
  het gebied van rechtspraak, wet- en regelgeving. Ondertussen dient de in het ondernemingsstrafrecht geïnteresseerde lezer ervan bewust te worden gemaakt dat deze
  kroniek enerzijds geen verdere reikwijdte heeft dan de
  periode die zij beslaat, en anderzijds dat zich ook elders
  in het strafrecht ontwikkelingen hebben voorgedaan
  waarvan het signaleren hier niet misstaat.
  Daarbij hebben in de eerste plaats ontwikkelingen uit
  het commune straf(proces)recht te gelden. In vogelvlucht passeren enkele de revue. Op strafvorderlijk
  gebied trekken twee arresten van de Hoge Raad over het
  oproepen en verhoren van getuigen de aandacht.1
  Neemt de Hoge Raad in het eerste arrest de moeite nog
  eens uit te leggen hoe het precies zit met het aanleggen
  van het criterium van het verdedigingsbelang tegenover
  het noodzaakcriterium, in het tweede arrest (het zogenoemde Post-Vidgen-arrest) bespreekt de Hoge Raad de
  vraag hoe het zit met een behoorlijke en effectieve
  mogelijkheid om getuigen in enig stadium van het
  geding te (doen) horen. Uit enkele andere arresten lijkt
  zich een richting te vormen die antwoord moet geven op
  de vraag of, en zo ja in welke gevallen het zwijgen van de
  1.
   HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1015 en 1219; HR 6 juni 2017,
  ECLI:NL:HR:2017:1017.
  TBS&H 2018 | nr. 1
  
  verdachte ‘clearly calls for an explanation’.2 Een tamelijk
  praktisch ingestelde vraag beheerst HR 14 november
  2017, ECLI:NL:HR:2017:2863, namelijk hoe vaak een
  beklag tegen beslag mag worden ingediend. Volgens de
  Hoge Raad mag dat net zo vaak, zolang (nog) niet evident ten gronde op het beklag is beslist, en het belang
  van strafvordering voortduurt. De klager is in een hernieuwd beklag eerst niet-ontvankelijk indien daarin
  enkel een beroep wordt gedaan op feiten en/of omstandigheden waarop hij in het eerdere klaagschrift of bij
  gelegenheid van de behandeling daarvan een beroep
  heeft gedaan.
  Op het gebied van het materiële strafrecht valt HR
  31 oktober 2017, ECLI:NL:2017:2799, op, waarin
  medeplegen wordt aangenomen bij samengestelde
  medeplichtigheid hierin bestaande dat de verdachte
  vooraf, tijdens en na afloop van het gronddelict een scala
  aan activiteiten had ontplooid, die los van elkaar niet
  meer dan behulpzaamheid inhielden, maar juist door de
  opeenvolging de conclusie van medeplegen rechtvaardigden. Tot slot wordt (op het gebied van de delicten)
  op HR 26 september 2017, ECLI:NL:HR:2017:2483,
  gewezen, waarin phishingfraude is aangemerkt als een
  vorm van witwassen.
  Een arrest dat zijn schaduw ook voor het ondernemingsstrafrecht vooruitwerpt is HR 20 juni 2017,
  ECLI:NL:HR:2017:1114, een belangwekkend arrest
  over het leerstuk van de samenloop dat decennialang als
  Doornroosje een slapend bestaan heeft geleid. Het arrest
  bespreekt artikel 57 Sr (meerdaadse samenloop), artikel
  55 (eendaadse samenloop) en artikel 56 Sr (voortgezette
  2.
  HR 3 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2534.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  handeling). De rechtspraak van de Hoge Raad over eendaadse samenloop kenmerkte zich tot dusver door een
  sterk accent op de strekking van de aan de orde zijnde
  strafbepalingen. Indien die strekking uiteenliep, was
  volgens vaste rechtspraak geen sprake van één feit in de
  zin van artikel 55 Sr, maar van meerdaadse samenloop.
  De voortgezette handeling kwam (eerst) aan de orde,
  indien de verschillende strafbare feiten gelijksoortig
  zijn, chronologisch gezien een nauw verband hebben en
  er aan de gedragingen van de verdachte één ongeoorloofd wilsbesluit ten grondslag ligt. De Hoge Raad vat
  zijn eigen rechtspraak bondig samen: de sterk juridisch
  getinte toetsing met een nadruk op de rechtsgoederen
  ter bescherming waarvan de verschillende betrokken
  delictsomschrijvingen strekken, leidt tot een (zeer)
  beperkt bereik van de regeling van de eendaadse samenloop. Hetzelfde kan worden gezegd over de voortgezette
  handeling als gevolg van de aanname dat aan iedere
  strafbare gedraging (of onderdeel daarvan) een afzonderlijk (ongeoorloofd) wilsbesluit ten grondslag ligt of
  moet liggen. Wie of wat is nu de koningszoon die
  Doornroosje wakker kust? Recente wetgeving (de Hoge
  Raad noemt met name de wetgeving inzake heling en
  witwassen) geeft aanleiding tot zorg over het wegvallen
  van voldoende bescherming tegen ‘dubbele bestraffing’.
   Dit betekent dat de samenloopregeling (en dan meer in
  het bijzonder de eendaadse samenloop en de voortgezette handeling) daarvoor ook daadwerkelijk voldoende
  ruimte en de verdachte voldoende bescherming moet
  bieden. Naar huidig inzicht staat volgens de Hoge Raad
  een enigszins uiteenlopen van de strekking van de desbetreffende strafbepalingen niet (meer) in de weg aan
  het aannemen van eendaadse samenloop indien het in
  essentie om hetzelfde feitencomplex gaat. Een dergelijk
  uiteenlopen mag evenmin nog langer een blokkade voor
  het aannemen van een voortgezette handeling vormen.
  In het bijzonder verdient aandacht dat de rechter ruimte
  heeft voor het aannemen van eendaadse samenloop of
  van een voortgezette handeling, ook indien de bewezenverklaring valt onder meerdere strafbepalingen met een
  enigszins uiteenlopende strekking. Voor de eendaadse
  samenloop komt het vooral aan op de vraag of de bewezenverklaarde gedragingen in die mate een samenhangend, zich min of meer op dezelfde tijd en plaats afspelend feitencomplex opleveren, dat de verdachte daarvan
  (in wezen) één verwijt wordt gemaakt. Voor de voortgezette handeling komt het erop aan of de verschillende
  bewezen verklaarde, elkaar in de tijd opvolgende gedragingen (ook met betrekking tot het ‘wilsbesluit’) zo
  nauw met elkaar samenhangen dat de verdachte daarvan
  (in wezen) één verwijt wordt gemaakt. Dit alles brengt
  naar het oordeel van de Hoge Raad mee dat het toepassingsbereik van de regelingen over eendaadse samenloop
  en voortgezette handeling ruimer is dan (wellicht) tot nu
  toe kon worden afgeleid uit de eerdere rechtspraak
  waarin vooral de verschillen in de strekking van de
  betrokken strafbepalingen centraal stonden.
   ontwikkelingen op het terrein van het bestuurlijke strafrecht en dan in het bijzonder over de bestuurlijke boetes, waarmee (zeker ten aanzien van rechtspersonen)
  kwistig wordt gestrooid. Steeds meer treedt bij procedures waarin de (hoogte van de) boete wordt aangevochten
  voor het voetlicht dat het bestuursprocesrecht onvoldoende is toegerust om adequaat te reageren op strafrechtelijk getinte verweren. Voor strafrechtelijk georiënteerde juristen is het (weerlegbare) bewijsvermoeden uit
  het bestuursrecht nog immer een moeizaam te bevatten
  hindernis. De veelbesproken conclusie van staatsraad
  A-G Keus over bewijsvraagstukken in bestuurlijke boetezaken is op dit punt meer dan illustratief.3 Een duidelijk voorbeeld komt uit een arrest van de belastingkamer
  van de Hoge Raad, waarin de vraag naar de mogelijkheid
  van het horen van anonieme getuigen op zitting aan de
  orde kwam.4 In het (doen) horen van anonieme getuigen
  is in de Algemene wet bestuursrecht niet voorzien. Als
  al zou kunnen worden aanvaard dat in een bestuursrechtelijke procedure anonieme getuigen acteren, dan is volgens de Hoge Raad een voorziening, in overeenstemming met de inhoud van artikel 126a e.v. Sv, geboden.
  Overigens is de vrees van een getuige dat hij zich (nietanoniem verklarend) blootstelt aan het risico dat zijn
  verklaring tot een naheffingsaanslag en bestuurlijke boete kan leiden, geen argument om anoniem te worden
  gehoord. En zie, hiermee is het bruggetje geslagen naar
  de eerste inhoudelijke paragraaf van deze kroniek.
  Naast deze jurisprudentiële bijzonderheden uit het commune strafrecht volgen nog enige opmerkingen over
  
  4.
  5.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  43
  
  Fiscaal strafrecht
  Verzorgd door mr. A.A. Feenstra
  Wetgeving
  In de vorige kroniek werd al gerefereerd aan de mededelingen van de staatssecretaris van Financiën dat de
  inkeerregeling zou worden afgeschaft. In artikel 69, derde lid, Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) is
  opgenomen dat het recht op strafvervolging van fiscale
  delicten komt te vervallen indien een belastingplichtige
  alsnog een juiste en volledige aangifte doet dan wel juiste en volledige inlichtingen, gegevens of aanwijzingen
  verstrekt vóórdat hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat een of meer van de in artikel 80, eerste lid,
  bedoelde ambtenaren de onjuistheid of onvolledigheid
  bekend is of bekend zal worden. De fiscale pendant staat
  in artikel 67n AWR. Met de inwerkingtreding van het
  wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 20185 is artikel
  69, derde lid, AWR aangevuld met de navolgende volzin: ‘In afwijking van de eerste volzin vervalt het recht
  3.
  Conclusie staatsraad A-G 12 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1034. Zie
  ook: M. Feenstra & A. Tollenaar, ‘Kruisbestuiving tussen straf- en
  bestuursrecht: de ontwikkelingen van de verwijtbaarheid in het
  bestuursrecht’, NTB 2017/39, p. 351-357; en H.E. Bröring & B.F. Keulen, Bestraffende sancties in het strafrecht en het bestuursrecht, Zutphen: Uitgeverij Paris 2017.
  HR 24 november 2017, ECLI:NL:HR:2017:2986.
  Wet van 20 december 2017 tot wijziging van enkele belastingwetten en
  enige andere wetten, Stb. 2017, 518.
   TBS&H 2018 | nr. 1
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  tot strafvervolging op de voet van dit artikel niet voor
  zover de schuldige alsnog een juiste en volledige aangifte
  doet dan wel juiste en volledige inlichtingen, gegevens
  of aanwijzingen verstrekt die betrekking heeft, onderscheidenlijk hebben, op inkomen uit sparen en beleggen
  dat in het buitenland is opgekomen. Kort samengevat:
  de inkeerregeling voor ‘zwartspaarders’ is hiermee afgeschaft. Dit betekent echter niet dat de inkeerregeling
  volledig buiten werking is gesteld. In de parlementaire
  geschiedenis is opgemerkt dat een inkeermelding, ook
  voor zwartspaarders, nog steeds strafverminderend kan
  werken en dat per geval zal worden bezien of de overtreding beboeting of strafvervolging rechtvaardigt. Daarbij
  wordt het nadeelbedrag, het aantal ontduikingsjaren en
  recidive meegewogen. Voorts is interessant op te merken dat bij de afschaffing van de inkeerregeling in overgangsrecht is voorzien. Dit houdt in dat de oude inkeerregeling van toepassing blijft met betrekking tot aangiften die vóór 1 januari 2018 zijn gedaan of hadden moeten zijn gedaan, en met betrekking tot inlichtingen,
  gegevens of aanwijzingen die vóór 1 januari 2018 zijn
  verstrekt of hadden moeten zijn verstrekt. De inkeerregeling zal derhalve ook voor zwartspaarders in de
  komende jaren nog steeds een rol van betekenis spelen
  in het fiscale strafrecht. Zie hierover voorts de paragraaf
  financieel strafrecht.
   44
  
  Jurisprudentie
  In antwoord op de arresten van het Europees Hof voor
  de Rechten van de Mens inzake A. en B. tegen Noorwegen, en Jóhannesson e.a. tegen IJsland6 heeft A-G Campos Sánchez-Bordona in de zaak Menci Luca (aanhangig bij het Hof van Justitie) op 12 september 2017 geconcludeerd.7 In beide arresten van het Europese Hof staat
  het bis-aspect van het ne bis in idem-beginsel centraal: is
  sprake van een dubbele vervolging in het geval voor hetzelfde feit zowel een bestuurlijke boeteprocedure als een
  strafvervolging wordt ingesteld? Het Europese Hof lijkt
  de werking van dit beginsel in te perken, in die zin dat
  als de beide procedures voldoende rekening met elkaar
  houden en complementair zijn, geen sprake is van een
  schending van het ne bis in idem-beginsel. De A-G van
  het Hof van Justitie meent echter dat een andere koers
  moet worden gevaren. Hij adviseert het Hof om de lijn
  van het Europese Hof niet te volgen, maar vast te houden aan de rechtsbescherming die wordt geboden in het
  arrest Åkerberg Fransson.8 In Åkerberg Fransson wordt
  een tweede vervolging en bestraffing voor hetzelfde feit
  in strijd geacht met het ne bis in idem-beginsel zonder
  daarbij een uitzondering te maken voor samenhangende,
  parallelle procedures. Een beperking is, zo concludeert
  de A-G, slechts vereist voor de praktijk van sommige
  lidstaten. Blijkens de praktijk van andere lidstaten kan
  criminaliteitsbestrijding ook worden bereikt met één
  procedure. De uitwerking van artikel 50 van het Handvest dient echter onafhankelijk te zijn van de wil van de
  6.
  7.
  8.
  EHRM 15 november 2016, nrs. 24130/11 en 29758/11, en EHRM 18
  mei 2017, nr. 2207/11.
  Nr. C-524/15, ECLI:EU:C:2017:677.
  ECLI:EU:C:2013:105.
   TBS&H 2018 | nr. 1
  
  lidstaten. Een nuancering zou het beginsel zodanig complex maken dat niet meer wordt voldaan aan de eisen
  van voorzienbaarheid en zekerheid. De A-G wil om die
  redenen vasthouden aan de uitleg van het ne bis in
  idem-beginsel zoals in het arrest Åkerberg Fransson.
  In HR 4 juli 2017, ECLI:NL:HR:2017:1229, heeft het
  hof in een ontnemingsprocedure vastgesteld dat de
  betrokkene was veroordeeld wegens feitelijk leidinggeven aan het door een rechtspersoon plegen van valsheid
  in geschrift en het meermalen opzettelijk doen van een
  onjuiste belastingaangifte met als gevolg dat te weinig
  belasting is geheven. Het hof overweegt hierbij dat artikel 74 AWR bepaalt dat geen ontnemingsmaatregel kan
  worden opgelegd ter zake van bij de belastingwet strafbaar gestelde feiten. Het voordeel dat betrokkene mogelijk zou hebben genoten zou zijn behaald door de rechtspersoon en aan die ‘handelingen van de rechtspersoon’
  heeft hij feitelijk leidinggegeven. De ontnemingsvordering wordt derhalve afgewezen. Het OM gaat in cassatie
  en stelt dat artikel 74 AWR niet uitsluit dat aan een feitelijk leidinggever een ontnemingsmaatregel wordt
  opgelegd voor door een rechtspersoon gepleegde feiten.
   De A-G concludeert op basis van een overtuigend
  betoog met een drietal argumenten dat artikel 74 AWR
  deze variant niet toestaat. Hij verwijst naar de ratio van
  artikel 74 AWR in de memorie van toelichting en de uitleg bij en samenhang met de fiscale boetebepalingen op
  basis waarvan (inmiddels) ook de feitelijk leidinggever
  kan worden beboet. De Hoge Raad maakt weinig woorden vuil aan de zaak en komt tot het oordeel ‘dat het
  middel berust op de opvatting dat artikel 74 AWR niet
  uitsluit dat een ontnemingsmaatregel wordt opgelegd
  aan de natuurlijke persoon die aan door een rechtspersoon gepleegde, bij de belastingwet strafbaar gestelde
  feiten feitelijke leiding heeft gegeven en uit die feiten, al
  of niet naast de rechtspersoon, wederrechtelijk voordeel
  heeft verkregen.’ De Hoge Raad overweegt dat die
  opvatting onjuist is. De reikwijdte van artikel 74 AWR
  beperkt zich derhalve niet tot de pleger van fiscale delicten.
  In de vorige aflevering van deze kroniek is aandacht
  besteed aan het arrest van de belastingkamer van de
  Hoge Raad waarin hij zich niet alleen uitsprak over de
  interpretatie van het begrip pleitbaar standpunt in het
  fiscale recht, maar tevens overwoog dat die interpretatie
  ook geldt voor het strafrecht.9 Het leek ondenkbaar dat
  dit niet was afgestemd tussen de belastingkamer en
  strafkamer, maar om iedere onduidelijkheid daarover
  weg te nemen, heeft de strafkamer van de Hoge Raad
  inmiddels twee keer de letterlijke tekst van het arrest
  van de belastingkamer overgenomen, namelijk in HR
  3 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2542, en HR
  1 december 2017, ECLI:NL:HR:2017:3056. Bijzonder
  om op te merken is dat het arrest van 3 oktober 2017
  betrekking heeft op een commuun delict. Het pleitbaar
  standpunt speelde in de verweren van de verdediging
  9.
  HR 21 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:638.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  weliswaar een rol, maar dat maakt het niet minder
  opmerkelijk dat de Hoge Raad juist dit arrest aangrijpt
  om de overwegingen van het pleitbaar standpunt in het
  fiscale strafrecht te incorporeren. Het roept de vraag op
  of hieruit niet kan worden afgeleid dat het leerstuk van
  het pleitbaar standpunt een bredere werking zou kunnen
  hebben dan enkel in het fiscale strafrecht. Daarnaast is
  het arrest van 3 oktober 2017 interessant in verband met
  de bewijsbestemming in de zin van artikel 225 Sr die is
  toe te kennen aan een bezwaarschrift. In deze zaak had
  de verdachte namens zijn cliënt een bezwaarschrift ingediend waarin voor de motivering was verwezen naar het
  daarbij gevoegde en alsnog ingevulde aangiftebiljet. De
  Hoge Raad oordeelt dat daarin de vaststelling besloten
  ligt dat dit aangiftebiljet de gronden tot uitdrukking
  brengt waarop het bezwaar steunt en daarmee als onderdeel van het bezwaarschrift heeft te gelden. Het
  bezwaarschrift hield het verzoek in aan de inspecteur de
  aan de cliënt opgelegde ambtshalve aanslag inkomstenbelasting voor het jaar 2007 te heroverwegen. Deze zou
  tot nihil moeten worden verminderd omdat de cliënt in
  2007 geen looninkomsten had genoten, die in het aangiftebiljet dus ook niet waren vermeld. Het hof heeft
  geoordeeld dat dit bezwaarschrift met als bijlage het
  aangiftebiljet aldus was bestemd om tot het bewijs van
  de omvang van die looninkomsten te dienen. De Hoge
  Raad stelt zich echter op het standpunt dat dit oordeel
  onjuist is, omdat aan een tegen een belastingaanslag
  gericht bezwaarschrift als zodanig, voor zover dat
  bezwaarschrift ertoe strekt het bedrag van de aanslag tot
  een bepaald bedrag te verminderen, in het maatschappelijk verkeer niet een zodanige betekenis voor het bewijs
  van de inhoud ervan pleegt te worden toegekend dat
  daaraan een bewijsbestemming in de zin van artikel 225
  Sr toekomt. De Hoge Raad doet vervolgens de zaak zelf
  af en spreekt de verdachte vrij. Met dit oordeel wordt
  voorkomen dat niet gehonoreerde standpunten zich al te
  snel ontwikkelen tot valsheden. Vooral voor de procesgemachtigden zal deze uitspraak een steun in de rug
  geven dat een voor de inspecteur onwelgevallig verweer
  niet als valsheid kan worden aangemerkt.
   Financieel strafrecht
  Verzorgd door prof. dr. R.C.P. Haentjens
  Wetgeving
  
  Europese wet- en regelgeving doet haar invloed op de
  Nederlandse wet- en regelgeving gelden. In de Wet
  implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014, wordt de WED gewijzigd.10 Deze implementatie betreft de richtlijn markten voor financiële
  instrumenten 2014 en verordening nr. 600/2014 van het
  Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten voor financiële instrumenten en tot wijziging van verordening (EU) nr. 648/2012. De strafbe10.
  Wet van 20 december 2017, Stb. 2017, 512, Kamerstukken 34 583,
  inwerkingtredingsbesluit Stb. 2017, 514.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  dreigingen die uit deze wijzigingen voorvloeien, zoals
  deze zijn opgenomen in de Wet op het financieel toezicht (om te beginnen met aanvulling van gebruikte
  definities in artikel 1:1) hebben geleid tot vervanging en
  uitbreiding van drie bepalingen in artikel 1, eerste lid,
  aanhef en onder 2 Wet op de economische delicten
  (WED): artikelen 2:96, 4:24 en 4:91b Wet op het financieel toezicht (Wft). Een toelichting op de wijziging van
  de WED op dit punt wordt door de minister van Financiën niet gegeven, anders dan dat deze artikelen worden
  gewijzigd en dat bij overtreding van de betreffende
  bepalingen in de Wft een straf of maatregel kan worden
  opgelegd. Met deze Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014 wordt de MiFID
  II11 in het Nederlandse financiële recht ‘ingeweven’. De
  richtlijn MiFID II en de verordening vervangen de
  richtlijnen markten voor financiële instrumenten.12 De
  vervangen richtlijn heeft ‘meer concurrentie, met name
  tussen de handelsplatformen, Europese integratie en
  innovatie gebracht naast betere bescherming van beleggers.’ Maar, zo vervolgt de memorie van toelichting op
  deze wet, ‘de transparantievereisten zijn achtergebleven
  bij de snelle ontwikkelingen van het landschap van handelsplatformen en handelstechnieken.’13 Door fragmentatie van de handel is de informatie over koersvorming
  en liquiditeit van een financieel instrument versnipperd
  over de diverse handelsplatformen. MiFID II dient
  meer transparante Europese financiële markten te
  bewerkstelligen. Tevens is de gelegenheid te baat genomen enkele G20-afspraken uit 2009 in te lossen, die zich
  richten op transparantie met betrekking tot derivaten
  die buiten handelsplatformen om (over the counter, oct’s)
  worden verhandeld. Voorts wordt de corporate governance aangescherpt die geldt voor beleggingsondernemingen en exploitanten van gereglementeerde markten.
  Er dient voldoende kennis en vaardigheden aanwezig te
  zijn bij de leiding van de beleggingsondernemingen.
   Deze zullen bovendien ook in het kader van de aanscherping van gedragsregels – onder meer – meer informatie moeten verstrekken aan cliënten. De wetgeving
  kan tevens ertoe bijdragen gemakkelijker dan voorheen
  verdachte transacties op te sporen. De MiFID II is een
  alomvattend regelgevend kader voor de handel in financiële instrumenten. Die handel zal, waar toepasselijk,
  plaatsvinden op multilaterale handelsplatformen, ongeacht de voor de uitvoering van deze transacties gehanteerde verhandelingsmethoden. Dit om te garanderen
  dat de uitvoering van transacties van beleggers aan de
  hoogste normen blijft beantwoorden en de integriteit en
  efficiëntie van het financiële stelsel gehandhaafd blijft.14
  Teneinde de doeleinden van deze wetgeving te garanderen, worden de toezichthoudende functies van de
  ESMA (European Securities Market Authorithy, het
  Europese equivalent van de AFM) uitgebreid.
  11.
  12.
  13.
  14.
  MiFID is een acroniem van Markets in Financial Instruments Directive.
  ‘Financieel instrument’ wordt in artikel 1:1 Wft opnieuw gedefinieerd.
  MiFID I, 2004, PbEU 2004, L 145.
  Kamerstukken II, 2016-2017, 34 583, nr. 3, p. 1.
  Kamerstukken II, 2016-2017, 34 583, nr. 3, p. 2-5.
   TBS&H 2018 | nr. 1
  
  45
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  46
  
  Hiervoor, in de paragraaf fiscaal strafrecht, is al gewezen
  op de gewijzigde regeling met betrekking tot de inkeerregeling in belastingzaken. Zowel aan artikel 67n AWR
  als aan artikel 69 derde lid AWR is een nieuwe volzin
  toegevoegd. Beide wijzigingen zijn bij amendement in
  de nieuwe fiscale wetgeving ingevoerd tijdens de behandeling van de Wet wijziging van enkele belastingwetten
  en enige andere wetten (overige fiscale maatregelen
  2018).15 Aan de toelichting is met betrekking tot de
  inkeerregeling die strafrechtelijke gevolgen heeft (nietontvankelijkheid van het OM, artikel 69 lid 3 AWR), het
  volgende te ontlenen. De strekking van de amendementen beoogt te bewerkstelligen dat de inkeerregeling niet
  geheel wordt afgeschaft, maar alleen voor zwartspaarders. De indiener acht het zeer wenselijk dat de regering
  hiermee een signaal afgeeft aan zwartspaarders dat het
  niet aangeven van buitenlands vermogen niet onbestraft
  zal blijven. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat de
  inkeerregeling een belangrijke functie vervult voor
  belastingplichtigen, die vrijwillig hun aangifte verbeteren. ‘Zij weten vanwege de inkeerregeling dan 100%
  zeker dat die vrijwillige verbetering binnen twee jaren
  niet bestraft zal worden. De inkeerregeling wordt dan
  ook uitsluitend afgeschaft ter zake van verzwegen inkomen uit sparen en beleggen dat in het buitenland is
  opgekomen.’ Of hiermee de belastingmoraal wordt verhoogd, blijft natuurlijk de vraag. Interessant is in dit
  verband tevens de Wet van 4 december 2017 tot wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening
  bij de heffing van belastingen in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2016/2258 van de Raad van
  6 december 2016 tot wijziging van de Richtlijn 2011/16
  EU wat betreft toegang tot anti-witwasinlichtingen door
  belastingautoriteiten.16 Uitwisseling van belasting- en
  anti-witwasinformatie is in toenemende mate in het
  kader van de aanpak van grensoverschrijdende belastingontwijking en -ontduiking noodzaak, aldus de indieners. Met het wettelijke en Europese instrumentarium
  wordt beoogd in het buitenland ondergebracht vermogen niet langer uit het zicht van de (fiscale) autoriteiten
  te laten blijven. Deze wet past dan ook in hetgeen hiervoor als wettelijk instrumentarium is ontworpen om in
  beslag genomen vermogen in het buitenland te traceren,
  in beslag te nemen, daarover te beslissen en zo nodig te
  executeren. Belastingautoriteiten en overheidsdiensten
  die zich bezighouden met opsporen van witwasdelicten
  en financiering van terrorisme kunnen nu ook in Europees verband op eenvoudiger wijze bij elkaar ‘leentjebuur’ spelen.  16.
  Kamerstukken II, 2017-2018, 34 786, nr. 15.
  PbEU 2016/L 134, Stb. 2017, 473 (Kamerstukken 34 771).
  TBS&H 2018 | nr. 1
  
  uitvloeisel van een indertijd aangenomen motie in de
  Tweede Kamer over de vraag naar effectieve en rechtstatelijk verantwoorde mogelijkheden om vermoedelijk
  criminele vermogensposities zo snel mogelijk en liefst
  buiten medeweten van potentiële verdachten om en
  voorafgaande aan een strafrechtelijk onderzoek te
  bevriezen,17 heeft de minister van Justitie en Veiligheid
  toegezegd onderzoek te laten doen naar good practices ten
  aanzien van het traceren, bevriezen en confisqueren van
  criminele vermogens en de toepasbaarheid van die good
  practices in het Nederlandse rechtssysteem.
  In aansluiting op het bovenstaande nog een enkele
  opmerking over het ‘afpakken van crimineel vermogen
  in het buitenland’. Dit is een lastig thema bij de bestrijding van de internationaal georganiseerde criminaliteit.
   Vaak beschikken buitenlandse jurisdicties niet over
  dezelfde mogelijkheden tijdens of na het strafbaar feit
  strafrechtelijk in te grijpen, ‘opdat misdaad niet mag
  lonen’. Nederland kent modaliteiten die andere staten
  niet kennen zoals ‘ander beslag’ (artikel 94a lid 4 en 5
  Sv) of het beslag ten behoeve van slachtoffers, terwijl
  het Nederlandse strafrecht geen ontneming kent bij
  afwezigheid van een onherroepelijke rechterlijke uitspraak, de non-conviction based forfeiture (in tegenstelling
  tot bijvoorbeeld Italië). Op grond van Europese wetgeving van 6 december 200718 dienen de lidstaten weliswaar over een Asset Recovery Office (ARO) te beschikken, terwijl het informele Camden Asset Recovery InterAgency Network (CARIN) wederzijdse uitwisseling
  beoogt te bevorderen, maar dat bleek toch onvoldoende
  adequate samenwerking van de grond te krijgen teneinde een efficiënte internationale inbeslagneming tot stand
  te brengen. Er was behoefte aan meer sturing. Dat heeft
  geleid tot de Richtlijn 2014/42/EU van het Europees
  parlement en de Commissie van 3 april 2014 ‘on the freezing and confiscation of instrumentalities and proceeds of
  crime in the European Union’.19 Aanpassingen zijn nadien
  geïncorporeerd in de geconsolideerde tekst. Teneinde
  de samenwerking in het kader van de wederzijdse
  rechtshulp op dit terrein te bevorderen wordt thans in
  EU-verband verder onderhandeld over een verordening
  die problemen ter zake nog meer zou moeten verminderen. Interessant zal zijn hoe bij een eventuele Brexit
  gedacht zal gaan worden over de non-conviction based
  forfeiture, die in common law jurisdicties veel minder
  problematisch wordt geacht te zijn dan in civil law jurisdicties (met uitzondering van Italië). Teneinde zicht te
  krijgen op ‘crimineel vermogen’ door de handhavingsdiensten zijn Regionale Informatie en Expertise Centra
  (RIEC’s) opgericht waarin OM, belastingdienst en politie samenwerken. Ook in het kader van de ‘informatiebox crimineel en onverklaarbaar vermogen’ wordt een
  gezamenlijke aanpak van de overheid beoogd. De minister van Justitie en Veiligheid en de staatssecretaris van
  
  17.
   18.
  19.
  Kamerstukken II, 2016-2017, 29 911, nr. 162.
  Council Decision 2007/845/JHA.
  Pb EU L127/39.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Financiën noemen dat ‘integraal afpakken’.20 Op dit
  moment wordt verder onderhandeld over de omzetting
  van de Richtlijn 2014/42/EU in een verordening, ter
  zake waarvan een voorstel van het Europees Parlement
  en de Raad inzake de wederzijdse erkenning van bevelen
  tot bevriezing en confiscaties voorligt.21 Op de vraag hoe
  het staat met de toereikendheid van het ‘afpakinstrumentarium’ heeft de minister van Justitie en Veiligheid
  geantwoord dat afpakken van crimineel vermogen een
  speerpunt is voor het OM, de politie en bijzondere
  opsporingsdiensten. Daarnaast wordt in het kader van
  het USB-traject (Uitvoeringsketen Strafrechtelijke
  Beslissingen), hetgeen ziet op het stroomlijnen van de
  tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen, en de
  modernisering van het Wetboek van Strafvordering verkennend gekeken naar mogelijke doorontwikkelingen
  van het afpakinstrumentarium. Kan het vager?
  Regelgeving
  Op 1 augustus 2017 is met onmiddellijke ingang een
  nieuwe Aanwijzing OM-strafbeschikking (artikel 257a
  Sv e.v.) in werking getreden waarbij de oude Aanwijzing
  is vervallen verklaard.22 De bevoegdheid hiertoe is geopend bij de Wet OM-afdoening.23 Het uitvaardigen
  ervan zal in de eerste plaats de taak van de officier van
  justitie zijn, maar de wet en de Aanwijzing voorzien
  tevens erin dat ook gemeenten, provincies, waterschappen en de Belastingdienst de bevoegdheid bezitten. De
  bevoegdheid bestaat ter zake van strafbare feiten die
  maximaal met een onvoorwaardelijke straf van zes jaren
  zijn bedreigd. De Aanwijzing hoge transacties en bijzondere transacties,24 gebaseerd op de Aanwijzing van 2008,
  is nog steeds onverminderd van kracht.
   Bij Besluit van 14 december 2017 zijn de bedragen van
  de boetecategorieën, zoals bedoeld in artikel 23 Sr per
  1 januari 2018 gewijzigd.25 Dit hangt samen met het
  bepaalde in lid 9 van artikel 23 Sr dat de bedragen van
  de geldboeten elke twee jaren op basis van de geldontwaarding bij algemene maatregel van bestuur worden
  aangepast aan de ontwikkeling van de consumentenprijsindex (in casu 1,1 %). De verhoging geldt op grond
  van artikel 1, lid 2 Sr voor feiten begaan na 1 januari
  2018, nu voor feiten begaan voor 1 januari 2017 de oude
  tarieven nog gelden. De bedragen zijn respectievelijk,
  gerekend vanaf de eerste categorie: € 415, € 4.150,
  € 8.300, € 20.750, € 83.000 en (voor de zesde categorie)
  € 830.000. De hoogte van de bedragen is vooral relevant
  met het oog op bestraffing van feiten, begaan door
  rechtspersonen (artikel 23, lid 7 en lid 8 Sr).
  Aanhangige wetgeving
  De Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn is
  12 oktober 2017, ruim twee jaren na vaststelling op
  20.
  21.
  22.
  23.
  24.
  25.
  Zie de brief van deze bewindslieden, Bestrijding georganiseerde criminaliteit, Kamerstukken II, 2017-2018, 29 911, nr. 174, p. 4.
  COM 2016, 819 final, december 2016.
  Stcrt. 2017, 42314, 25 juli 2017.
  Stb. 2006, 330 en Stb. 2007, 160 (hersteloperatie onvolkomenheden).
  Stcrt. 2013, 22031, 26 juli 2013.
  Stb. 2017, 433 en bijbehorende nota van toelichting.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  20 mei 2015 van deze richtlijn (Pb 2015, L 141) bij de
  Tweede Kamer ingediend. Deze termijnoverschrijding
  (te rekenen vanaf 26 juni 2015) lijkt, volgens de vragenstellers in het Verslag, door de regering enigszins te
  worden gebagatelliseerd.26 Deze wet beoogt witwassen
  en financieren van terrorisme tegen te gaan, alsmede
  – daarmee verband houdend – de uitvoering van verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en
  de Raad van 20 mei 2015 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie en de intrekking van Verordening (EG) nr. 1781/2006.27 De vierde anti-witwasrichtlijn is als een uitbreiding te beschouwen van de derde
  anti-witwasrichtlijn, die weer stoelde op de tweede en
  eerste richtlijnen (91/308/EG). De eerste anti-witwasrichtlijn richtte zich op witwassen van drugsgelden en
  bevatte uitsluitend verplichtingen voor de financiële
  sector. De tweede richtlijn (2001/97/EG) breidde het
  toepassingsgebied reeds uit tot een groter aantal strafbare feiten en een omvangrijke aantal categorieën beroepen
  en personen.28 Gaandeweg werd het toepassingsbereik
  uitgebreid: de strikte relatie met drugsgerelateerde criminaliteit werd losgelaten en ook de scoop van de normadressaten werd bij elke nieuwe richtlijn (aanzienlijk)
  uitgebreid. Dit is duidelijk te zien bij de derde anti-witwasrichtlijn (2005/60/ EG), die zich richtte naar de
  aanbevelingen van FATF, waarin sprake is van aangescherpte regels met betrekking tot identificatie en verificatie van de identiteit van de cliënt.29 In de laatste, vierde richtlijn blijft de focus nog steeds gericht op het
  gebruik van het financiële stelsel als vehikel voor witwassen van opbrengsten uit criminele activiteiten. Daardoor kunnen, zo schrijven de ministers van Financiën
  en Veiligheid en Justitie, de integriteit, stabiliteit en
  reputatie van het financiële stelsel worden geschaad en
  dat kan een gevaar betekenen voor de ontwikkeling van
  het stelsel en de interne (Europese) markt.30 Hetzelfde
  geldt voor het gebruik van de financiële sector voor het
  aanwenden van geld voor terroristische doeleinden.
   ‘Witwassen en terrorisme vormen daarnaast [cursivering, RH] een ernstige bedreiging voor de samenleving.’
  Waren de vorige anti-witwasrichtlijnen vooral gericht
  op het doen nemen van repressieve maatregelen, deze
  nieuwe richtlijn beoogt – na Europese evaluatie van de
  derde anti-witwasrichtlijn31 – vooral in te zetten op het
  doen nemen van preventieve maatregelen ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme. In
  zekere zin absorbeert zij de vorige richtlijnen en vult het
  bestaande instrumentarium om witwassen en financieren van terrorisme tegen te gaan verder aan. Vanwege
  26.
  27.
  28.
  29.
  30.
  31.
  Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 5, p. 13. Termijnoverschrijdingen door de lidstaten bij implementatie van richtlijnen en verordeningen
  worden in de toekomst dure grappen. Zie de brief van ministers voor
  Rechtsbescherming en Buitenlandse Zaken van 13 december 2017
  betreffende boetes bij overschrijding van implementatietermijnen naar
  aanleiding van het aangescherpte beleid van de Europese Commissie ter
  zake (Kamerstukken II, 2017-2018, 21 109, nr. 231).
  PbEU 2015, L 141.
  PbEG 2001, L 344.
  PbEU 2005, L 309.
  Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 3, p. 2.
  COM 2012 168, 11 april 2012.
  TBS&H 2018 | nr. 1
  
  47
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  het internationale karakter van witwassen en financieren
  van terrorisme zijn de bepalingen uit de vierde richtlijn
  afgestemd op de aanbevelingen van de FATF uit februari 2012. Inmiddels staat een vijfde anti-witwasrichtlijn
  op stapel die moet resulteren in een verordening. Kern
  van de vierde anti-witwasrichtlijn blijft de twee kernverplichtingen, de verplichting cliëntenonderzoek te doen
  en de verplichting om ongebruikelijke transacties te
  melden bij de FIU (Financial Intelligence Unit).
   48
  
  Zoals hiervoor reeds opgemerkt is het aantal normadressaten opnieuw uitgebreid, dit keer met aanbieders van
  kansspeldiensten en personen die beroeps- of bedrijfsmatig in goederen handelen waarbij contante betalingen
  worden gedaan of ontvangen van € 10.000 of meer. Deze
  richtlijn kent, net als de derde anti-witwasrichtlijn, een
  (kortgezegd) risicogebaseerde benadering, wat de
  opmerking verdient dat het aan de normadressaat is zelf
  te bepalen of een verscherpt cliëntenonderzoek dan wel
  vereenvoudigd onderzoek dient plaats te vinden al naar
  gelang de omstandigheden van het geval. De opdracht is
  derhalve: altijd een cliëntenonderzoek. Aan de Europese
  Commissie en aan de lidstaten is tevens de verplichting
  opgelegd een (supra)nationale risicobeoordeling op te
  stellen, teneinde dit als uitgangspunt te kunnen nemen
  voor verdere ontwikkeling van wet- en regelgeving. Aan
  de lidstaten wordt (zie de artikelen 30 en 31, vierde antiwitwasrichtlijn) de verplichting opgelegd een zogeheten
  centraal UBO-register in te richten met daarin informatie en gegevens van vennootschappen en andere juridische entiteiten, bijvoorbeeld express trusts, of juridische
  constructies met een soortgelijke structuur en functie als
  express trusts. Deze laatste onderwerpen worden in
  Nederland separaat bij wet geregeld in het wetsontwerp
  ‘Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden’, waarin wijzigingen in de Handelsregisterwet
  worden voorzien.
  De belangrijkste wijzigingen in de (Nederlandse) Wet
  ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en in de WED volgen rechtsreeks uit de
  vierde anti-witwasrichtlijn.32 De reikwijdte van de Wwft
  wordt verruimd met een aantal nieuwe instellingen zoals
  de aanbieders van kansspelen en ‘grootwaardehandelaren’ (meer dan € 10.000 contant). De risicogebaseerde
  benadering wordt geëxpliciteerd en ook uitgebreid door
  de instellingen te verplichten hun beoordeling en procedures vast te leggen, opdat een en ander nadien aan de
  toezichthouders kan worden overgelegd ter controle.
   Het cliëntenonderzoek blijft een van de pijlers van de
  Wwft. Eerst zal een risicobeoordeling moeten plaatsvinden en daarna door de instelling moeten worden besloten of een verscherpt dan wel vereenvoudigd onderzoek
  moet worden gedaan, dan wel dat met het laatste kan
  worden volstaan. Er komt een nieuwe definitie van het
  begrip UBO, die beter aansluit bij de aanbevelingen van
  de FATF. Ook de definitie van PEP (‘politically exposed
  persons’) wordt in overeenstemming gebracht met deze
  32.
  Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 7-13.
   TBS&H 2018 | nr. 1
  
  aanbevelingen, nu zowel binnenlandse als buitenlandse
  prominente personen (bijvoorbeeld rechters) onder verscherpt cliëntenonderzoek komen te vallen. Met het
  vormvrij interpreteren wie tot deze categorie behoort,
  dient het ook afgelopen te zijn. Ten slotte kan worden
  gewezen op het handhavingsinstrumentarium van de
  toezichthoudende autoriteiten. Hier wordt aangesloten
  bij de Wft. De boetehoogtes worden aanzienlijk verruimd tot minimaal vijf miljoen euro met een verhoging
  tot 10% bij kapitaalkrachtige instellingen met een omzet
  van 100 miljoen in het jaar voorafgaand aan de overtreding. Voorts is de bevoegdheid opgenomen de relevante
  vergunning in te trekken. Ten slotte worden de publicatiemogelijkheden van de toezichthoudende autoriteiten
  uitgebreid. De vierde anti-witwasrichtlijn kent een sanctiestelsel gericht op doeltreffende, evenredige en
  afschrikwekkende sancties en maatregelen (artikel 59
  vierde anti-witwasrichtlijn), dat vergelijkbaar is met bijvoorbeeld de verordening marktmisbruik.33 De toezichthoudende autoriteiten krijgen aanwijzingen met betrekking tot de hoogte van de bestuurlijke boetes alsmede de
  bevoegdheid verboden op te leggen bepaalde beleidsbepalende functies uit te oefenen. Het wetsontwerp omvat
  tevens het voorstel tot implementatie van de verordening betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie (de grens ligt bij € 1.000, maar zelfs daaronder is
  mogelijk). Het levert voor burgers, internetproviders en
  betaaldiensten een betrekkelijk groot lastenverzwarend
  complex van voorschriften op. Met de implementatie
  van deze vierde anti-witwasrichtlijn zijn ook zonder
  nadere motivering of onderbouwing de bepalingen in de
  WED aangepast. Dat is gebeurd in artikel 1, aanhef en
  onder 2 WED, waarin wordt aangesloten bij de nieuwe
  omschrijvingen in de Wwft, de uitbreiding van de normadressaten en het niet voldoen aan de nieuwe verplichtingen. Voor zover deze gedragingen opzettelijk zijn
  begaan, zijn zij misdrijven. Is dat niet het geval dan zijn
  dat overtredingen. De strafbedreiging varieert daarmee
  (artikel 2 juncto artikel 6 WED).
   Beleid
  
  De AFM heeft onlangs weer eens gewaarschuwd voor
  investeren in cryptocurrencies, virtuele valuta’s zoals
  bitcoin. Zij wijst erop dat er geen toezicht op deze handel zoals bijvoorbeeld de Initial Coin Offerings (ICO’s)
  is. Daarin investeren is niet zonder risico’s. De handel is
  (nog) niet gereglementeerd. De fluctuaties zijn inmiddels aanzienlijk: variërend van een koers van ongeveer
  € 20.000 eind december 2017/begin 2018, tot onder
  € 10.000 half januari 2018, nauwelijks twee weken later.
  Veelal wordt dit veroorzaakt door politieke beslissingen
  over de toelaatbaarheid van dergelijke valuta’s. De
  extreme koersstijgingen zorgen voor een hype rondom
  cryptocurrencies en ICO’s. In combinatie met het anonieme en grensoverschrijdende karakter van blockchaintechnologie leidt dit tot ‘een gevaarlijke cocktail’ en ‘een
  ideale voedingsbodem voor oplichters’, aldus de AFM.
  Vooral indien met geleend geld of met spaargeld wordt
  33.
  PbEU 2014, L 173.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  gespeculeerd kunnen de gevolgen ernstig zijn. Nog afgezien hiervan doet zich de vraag voor of het ‘minen’ van
  deze valuta niet nieuwe regelgeving, door de strafwet te
  handhaven, noodzakelijk is, al was het alleen maar om
  de enorme hoeveel elektriciteit die ermee gemoeid is te
  controleren.
   Jurisprudentie
  Een illustratie van de wijze van handhaving van de
  Wwft, Sanctiewet en de Regeling toezicht sanctiewet
  1977 in de praktijk is te zien in de uitspraak van de
  Rechtbank Rotterdam van 3 augustus 2017.34 Een
  bedrijf had zijn verplichtingen tot het doen van cliëntenonderzoek en risico-onderzoek van de toezichthouder
  DNB gedurende de periode 2012-2014 nagelaten en niet
  op orde. DNB had het bedrijf drie bestuurlijke boetes
  tot € 125.000 opgelegd. Daartegen maakt het bedrijf
  bezwaar bij DNB. DNB verlaagt vervolgens de boetes
  tot in totaal € 100.000. Vervolgens stelt het bedrijf
  beroep in bij de rechtbank. Zij overweegt het volgende:
  
  ‘1.1. [Eiseres] beschikt sinds [datum] over een vergunning voor de uitoefening van het bedrijf van
  betaaldienstverlener als bedoeld in artikel 2:3a, eerste
  lid, van de Wet op het financieel toezicht (Wft).
  1.2. Op 14 en 17 november 2014 heeft DNB ten kantore van [eiseres] een onderzoek uitgevoerd naar de
  beheersing van de integriteitsrisico’s. Daarbij zijn
  met verschillende vertegenwoordigers van [eiseres]
  gesprekken gevoerd, zijn onder meer dertien bezoekverslagen van de toenmalige externe Compliance
  Officer van [eiseres] ontvangen en zijn elf cliëntdossiers onderzocht.
   Op grond van het onderzoek heeft DNB geconcludeerd dat [eiseres] in ieder geval vanaf de vergunningverlening op 26 april 2012 tot en met 17 november 2014 de volgende overtredingen heeft begaan:
  – [eiseres] heeft in strijd met artikel 3, tweede lid,
  aanhef en onder b, van de Wet ter voorkoming van
  witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) in
  drie van de elf onderzochte dossiers de identificatie van de uiteindelijk belanghebbende (ook wel
  ‘Ultimate Beneficial Owner’ (UBO) genoemd) niet
  uitgevoerd;
  – [ eiseres] heeft in strijd met artikel 8, vierde lid,
  van de Wwft in de elf onderzochte dossiers geen
  PEP-screening (PEP staat voor Politically Exposed
  Person/politiek prominent persoon) uitgevoerd;
  – [eiseres] heeft in strijd met artikel 10b, eerste lid,
  van de Sanctiewet 1977 (Sanctiewet), in samenhang met artikel 2 van de Regeling toezicht Sanctiewet 1977 (RTSw), in geen van de elf onderzochte dossiers controles tegen de sanctielijsten uitgevoerd en te beperkte procedures inzake de naleving
  van de sanctieregelgeving gehanteerd.
  DNB heeft geconstateerd dat [eiseres] op het gebrek
  aan naleving van voormelde wet- en regelgeving in de
  periode van 3 augustus 2012 tot 11 april 2014 (met
  34.
  Rb. Rotterdam 3 augustus 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:7264.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002018004001007
  
  betrekking tot andere dossiers) meermaals door haar
  toenmalige externe Compliance Officer is gewezen.
  1.3. Bij brief van 12 februari 2015 heeft DNB [eiseres] verzocht binnen drie weken met een plan van
  aanpak ter beëindiging van (onder meer) voormelde
  overtredingen te komen. Na een bezoek van DNB
  aan [eiseres] op 6 juli 2015, waarbij de voortgang van
  de uitvoering van het plan van aanpak is besproken
  en getoetst, heeft DNB [eiseres] een aanwijzing gegeven als bedoeld in artikel 1:75, eerste lid, van de Wft,
  die ertoe strekt dat (onder meer) voormelde overtredingen worden beëindigd. Tegen dit besluit zijn geen
  rechtsmiddelen aangewend.
   2. Na bij brief van 28 oktober 2015 het voornemen
  daartoe aan [eiseres] kenbaar te hebben gemaakt en
  kennis te hebben genomen van de zienswijze van
  [eiseres] daarop, heeft DNB [eiseres] bij het primaire
  besluit wegens de onder 1.2 vermelde overtredingen
  bestuurlijke boetes van in totaal € 125.000,- opgelegd.
  Omdat uit de in bezwaar door [eiseres] overgelegde
  gegevens blijkt dat haar financiële positie is verslechterd, heeft DNB het totaalbedrag van de bestuurlijke
  boetes bij het bestreden besluit gematigd tot
  € 100.000,-.
  3. […]
  4. […]
  5. [Eiseres] betoogt dat het, gezien de open normen
  die de desbetreffende artikel uit de Wwft, de Sanctiewet en de RTSw (Regeling Toezicht antiewet 1977,
  rh) bevatten, onevenredig en niet in lijn is met het
  handhavingsbeleid van DNB dat is gekozen voor een
  bestuurlijke boete en niet is volstaan met een aanwijzing waarbij deze open normen worden geconcretiseerd. Daarbij wijst [eiseres] erop dat zij opvolging
  heeft gegeven aan de door DNB gegeven aanwijzing.
  5.1. Ook dit betoog faalt. Dat, zoals in de door [eiseres] genoemde wetsgeschiedenis (TK 2007-2008, 31
  238, nr. 3, p. 22) wordt opgemerkt, het identificeren
  van de uiteindelijk belanghebbende en een PEP
  vormvrij is en instellingen derhalve zelf kunnen bepalen hoe het beleid wordt ingericht om aan deze verplichting te voldoen, betekent niet dat er bij [eiseres]
  onduidelijkheid heeft kunnen bestaan over het feit
  dat zij verplicht is onderzoek naar de uiteindelijk
  belanghebbende en een eventuele PEP te verrichten.
   Voorts is gesteld noch gebleken dat bij [eiseres]
  onduidelijkheid bestond over het feit dat op grond
  van de Sanctiewet een screening tegen de sanctielijsten dient plaats te vinden. [Eiseres] is door haar voormalige externe Compliance Officer bovendien meermaals gewezen op haar onderzoeksverplichtingen op
  grond van de Wwft en de Sanctiewet. Nu [eiseres]
  niet wordt aangesproken op de wijze waarop zij aan
  deze verplichtingen heeft voldaan, maar wordt verweten dat zij heeft nagelaten voormelde onderzoeken
  te verrichten, kan het feit dat deze onderzoeken
  vormvrij zijn haar niet baten. Ditzelfde geldt voor het
  feit dat, zoals ook in de door [eiseres] genoemde wetsgeschiedenis (zie hiervoor, p. 4 en 6) wordt opgemerkt, bij cliënten of producten die een geringer risiTBS&H 2018 | nr. 1
  
  49
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  50
  
  co met zich brengen kan worden volstaan met een
  minder intensieve controle. Dit betekent immers niet
  dat in het geheel geen controle hoeft plaats te vinden.
  Voorts volgt uit het handhavingsbeleid van DNB
  (Stcrt. 2008, 132) niet dat DNB had moeten volstaan
  met de aan [eiseres] gegeven aanwijzing. Dat [eiseres], zoals door DNB ter zitting is bevestigd, inmiddels heeft voldaan aan die aanwijzing en kennelijk
  maatregelen heeft getroffen ter voorkoming van toekomstige overtredingen, betekent mede gelet op de
  ernst van de overtredingen niet dat een boeteoplegging onevenredig is en dat daarvan had moeten worden afgezien. [Eiseres] was verplicht te voldoen aan
  de aanwijzing van DNB en dient zich ook in de toekomst van overtredingen van de Wwft en de Sanctiewet te onthouden. Een bestuurlijke boete is, anders
  dan een aanwijzing, een punitieve sanctie die zich
  naar haar aard richt op een gedraging in het verleden.
   Deze sanctie heeft, zoals ook wordt opgemerkt in het
  handhavingsbeleid van DNB en het bestreden
  besluit, niet alleen een bestraffende werking; in
  beginsel gaat daarvan ook een generaal en speciaal
  preventief effect uit, waardoor overtredingen in de
  toekomst kunnen worden voorkomen. Een aanwijzing
  heeft dit preventieve effect doorgaans in mindere
  mate.
  Voor zover het toezicht van de AFM op de naleving
  van de Wwft en de Sanctiewet een andere benadering
  kent, is DNB, anders dan [eiseres] meent, niet gehouden tot eenzelfde benadering.
  6. [Eiseres] betoogt op grond van diverse argumenten
  dat de opgelegde boetes te hoog zijn.
  6.1. Op grond van artikel 13 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector (Bbbfs) valt zowel een
  overtreding van artikel 3, tweede lid, aanhef en onder
  b, van de Wwft als van artikel 8, vierde lid, van deze
  wet onder boetecategorie 2. Voor deze categorie geldt
  op grond van artikel 28, derde lid, van de Wwft het
  basisbedrag van € 500.000,-.
  Op grond van artikel 6 van het Bbbfs, zoals dit luidde
  ten tijde van belang, valt een overtreding van artikel
  10b van de Sanctiewet onder boetecategorie 1. Voor
  deze categorie geldt op grond van artikel 10e, tweede
  lid, van de Sanctiewet het basisbedrag van € 10.000,-.
  Op grond van artikel 2, eerste lid, van het Bbbfs stelt
  de toezichthouder een bestuurlijke boete in de tweede
  of derde categorie vast op het basisbedrag.
  Op grond van het tweede lid van dit artikel, zoals dit
  luidde ten tijde van belang, verlaagt of verhoogt de
  toezichthouder het basisbedrag met ten hoogste 50
  procent indien de ernst of duur van de overtreding
  een dergelijke verlaging of verhoging rechtvaardigt.
  