text: VERPLICHTE BESLECHTINGIN DER MINNE VAN
  ARBEIDSGESCHILLEN.
  IV.
  Zooals gezegd is, heeft Reeves zijne groote tevredenheid te
  kennen gegeven over de ervaring in Nieuw-Zeeland opgedaan
  van de gedwongen conciliatie en arbitrage. Intussehen, her
  spreekt van zelf, dat her gevaarlijk zou zijn onvoorwaardelijk
  geloof te heehten aan hetgeen de ontwerper van her stelsel mededeclt over de voortreffelijke werking daarvan. Eenige vooringenomenheid meet bij hem ondersteld worden, on de periode van
  nog geen drie jaar, waarover zijne waarnemingen hebben kunnen
  loopen, is wel war heel kort. Eigenlijk is zij nog korter dan klein
  drie jaar, immers wanneer meet worden aangenomen dat waarnemingen alleen dan dien naam verdienen alh zij worden gedaan
  door iemand die in de gelegenheid is uit eigen oogen te kunnen
  zien, en sedert her begin van 1896 was dit met Reeves het
  geva] niet meet, verkeerde hij in eene ganseh andere omgeving.
  Tengevolge van zijne benoeming tot Agent Generaal vail Nieuw
  Zeeland te London heeft hij zieh in deze hoofdstad moeten
  vestigen om de belangen zijner kolonie te behartigen. En niet
  alleen tijdens zijn ministerschap, in de eombinatie Seddon-Ward--Reeves ~) maar ook als Agent Generaal sehijnt hij wel
  t) In 1895 is Ward veer korten tijd uit deze combinatie getreden.
  Hij ken als minister van finanti~n niet gehandhaafd worden omdat
  zijn goede naam had geleden. Bij de met medewerking der regeering
  ontworpen likwidatie in der minne van eeae bankinrichting was.
  veer het Hoog Oerechtshof aan het licht gekomen dat hij daarin
  persoonlijk veer groote bedragen betrokken was. Hij had zijne
  particuliere zaken omgezet in eerie naamlooze vennootschap, die
  onjuiste balanson bleek te hebben overgelegd en, schoon eenige
  goedo dividenden hebbende uitgekeerd, in drie jaren 100.000 pd. st.
  had verloren, zoodat zij nu hopeloos insolvent was.
   Ward's persoonlijke obligo's bedroegen, zooals hij zelf veer het
  hof erkende, 96.000 pd. st. terwijl zijne bezittingen 4000 pd. st.
  waard waren. De gevraagde goedkeuring op eerie transactie werd
  
  83g
  tot handelingen te hebben medegewerkt, die aanleiding gaven
  zijne waarheidsliefde niet boven allen twijfel te stellen. Gedoeld
  wordt hier op hetgeen gebeurd is bij gelegenheid van de emissie
  eener geldleening op de Londensehe beurs kort vddr en kort
  nadat hij zijne nieuwe betrekking had aanvaard. Zijne regeering
  had groote behoefte aan oontanten, de sohatkist was zoo goed
  als ui~geput, van de gcwone maatregelcn om in tijdelijk gebrek
  aan kasmiddelen te voorzien was reeds in ruime mate gebruik
  gemaakt, en nieuw geld had zij noodig zou zij ]~unnen voortgaan met versehillende reeds onder handen zijnde of beloofde
  publieke werken en kunnen beginnen met her ingevolge de
  wet. van 1894 (The Government Advances to Settlers Act)
  verstrekken van voorsehotten aan landbouwers. Er moest dus
  eene leening van 1.500.000 pd. st. te Londen geplaatst worden,
  wat wegens den rain ganstigen toestand dcr finanei~n niet gemakkelijk zou z[jn. Dat is evenwel gelukt, maar ten koste van de goede
  trouw: aan her publiek werden eijfers voorgelegd waardoor het
  moest worden misleid, en Reeves zelfsehijnt van rechtstreeksehe
  deelneming aan deze praktijken niet te kunnen worden vrijgepleit 1).
  door den rechter geweigerd op grond dat Ward voor zijne persoonlijke
  belangen gebruik had gemaakt van het crediet der vennootschap~
  en dat nu die transactie moest strekken om zijn faillissement te
  voorkomen, wat niet mocht worden toegelaten.
  Aanvankelijk trachtte Seddon zijnen ambtgenoot de hand boven
  het hoofd te houden, maar aliens positie bleek onhoudbaar. Na
  verloop van eenige maanden echter heeft hij op nieuw de portefeuille
  van financi~n aanvaard en tot nu toe heeft hij die behouden.
   Uitvoeriger wordt deze geschiedenis medegedeeld in ,the Economists, 1 Aug. 1896, p. 100l.
  I) Officieel werden tot toelichting van het prospectus bafige
  saldo's van de laatste dienstjaren aangedikt of gefingeerd, en in
  den zomer van 1896 hetzelfde kunstje vertoond met de cijfers over
  1895196. Ziehier de vergelijking.
  Saldo's opgegeven
  door de regeering,
  
  ~re|'kelijke
  saldo's.
  1892/3.
  9 483.780
  9 35.721
  189314.
  9 550.458
  9 27.822 (te kort)
  189415. . . ..
  * 480.000
  9 15.283
  189516.
  9 150.000 (geraamd) 9 48.770 (geraamd)
  Batig saldo over vier jaren s 1.664.238
  s 71.952
  De MelbournsChe Oorrespondent van ~The Economist~ (1896, p. 1093)
  
  888
  Een en ander zal er toe leiden de mededeelingen van Reeves
  nopens de voortreffelijke werking van her door hem uitgedachte
  stelsel niet dan onder eenig voorbehoud te aanvaarden. Maar
  bovendien is allengs gebleken dat in Nieuw-Zeeland daarover
  laug niet onverdeeld gunstig wordt gedacht. Met den lof stemt
  althans de pets op verre na niet algemeen iu. Onlangs werd in
  ons land daarop de aandacht gevestigd door de Nieuwe Courant,
  die in haar nommer van 17 ~ugustus 11. eenige citaten ui~
  Australisehe bladen teu beste gaf, welke bier volgen. In de eerste
  plaats wordt genoemd de , , N e w - Z e a l a n d
  H e r a l d , , , die
  in eerie aankondiging van een werk over compulsory arbitration
  o. m. zeide: ,,He~ feit is dat een stille industrieele, oorlog gevoerd wordt en onrust heerseht van s
  tot The Bluff
  d. i. in de geheele kolonie. In April van dR jaar waren er
  niet minder dan zeventien arbeidsgesehillen in her zuiden aanhaugig veer her soheidsgereeht; in her noorden was er veer
  drie maandeu reehterlijk werk.
   braeht deze onjuistheden nan her licht, onder opmerking dat de
  regeering van Nieuw-Zeeland haar goeden naam op bedenkelijke_
  wijze had gecompromitteerd. Daarop heeft Reeves, inmiddels als
  Agent te Londen opgetreden, den handschoen veer zijne regeering
  opgen0men en in een. ingezonden stuk volgehouden dat er van
  onjuiste opgaven geen sprake wast zijn beweren stavende met de
  eijfers uit de staatsrekening van het laatst afgesloten dienstjaar.
  •aar onmiddellijk was de redactie van ~The Econonfist, gereed om
  duidelijk nan te toonea hoe de Nieuw-Zeelaadsche Agent met de
  getallen had gegoocheld, door onder de inkomsten op te nemen
  zoowel kassaldo's bij den aanvang van her dienstiaar voorhanden,
  als opbrengsten van in den loop van her dienst]~aar geplaatste
  obligation wegens gesloten leeaing, tevens erop wijzende hoe reeds
  jaren lang gelijke kunstmiddelen warea in praktijk gebracht. Ann
  her eind van hare opmerkingeu stelt zij de vraag of dat gedaan
  werd om het publiek te misleiden en haar antwoord is dit : ~wij zouden
  9ons maar al te zeer verheugen wanneer wij ontkennend op die
  r
  kondea antwoorden. Ongelukkig evenwel is her onmogelijk
  <<dit felt over het hoofd te zien dat de geldbeleggers veer een goed
  9deel door hun vertrouwen op de waarheid van deze fictieve saldo's,
  ~om niet te spreken van andere onjuiste opgaven~ zija overgehaald
  ,,tot deelneming in de geldleening,. En tusschen de regels door
  geeft zij niet onduideli]k te ]~ennen dat een greet deel der schuld
  meet geweten worden-aan den oud-minister, thans Agent-Generaal.
  vgl. eThe Economist, 1896 p. 1121--22.
   834
  
  ~En omtrent de algemeene werking der. regeling liet zich ten
  der vice-presidenten van de I n d u s t r i a l
  A s s o c i a t i o n in
  Nieuw-Zee]and, J o h n Ross, algemeen erkend als een bevorderaar
  der inlandsche industrie, den arbeiders zeer goed gezind, uit
  als volg~ : de wet op de gedwongen arbitrage was gebleken geenzins her panaeee te zijn Oat men verwacht had. De verzoening
  was feitelijk mislukt en her zou beter zijn als de wet maar weer
  werd ingetrokken. Her scheen hem toe dat zij tot moeilijkhcdeu
  juist aanleiding g a f e n veel nuttelooze uitgaven met zioh bracht.
  Hij hoopte d a t e r eene regeling zou kunnen gevonden worden
  om werl~gevers en werklieden nader iu aanraking en harmonic
  te brengen. De vreeselijke onrust bracht de zaken in wanorde,
  schaadd.e de belangen der kolonie en deed meet nadeel aan die
  van den werkman dan aan die van de wer]~gevers. De beperkende wetten betreffende arbcid van jongens en meisjes zouden,
  als men ze bleef haudhaven, de toekomst van de kolonie in
  gevaar brengen. Was bet niet betreurenswaardig dat in een
  greet land als Nieuw-Zeeland er in de onlangs openbaar gemaakte uitkomsten der volkste|ling een zeer ernstige afn~ming
  van her geboortecijfer viel waar te uemen? Die was voor een
  deel toe te schrijven aan de beperkende wetten. Yroeger was
  men er trotsch op een huis vol kinderen te hebben, maar thans
  waren de vaders en moeders beducht voor de vooruitzichten van
  hun kroost.
   ,,Een ander plaatselijk blad schreef, dat een poging van
  werkgevers en we~klieden te Christchurch tot invoering van
  een stelsel van wederzijdsche minnelijke schikking kans had
  tot bevredigende resultaten te leiden. Dwang-arbitrage zou
  daarhij uitgesioten zijn. Men was her er vrij we] over eens
  dat de dwang-gerechten geheel mislukt waren en niet verwezenli.jkt hadden war men er van gehoopt had. In plaats van
  een maeht te zijn, welke slechts werd ingeroepen in gevallen
  van uitersten need, was de gedwongen arbitrage her grondbeginse] geworden veer elke bijlegging van geschillen. Zoo
  waren de arbeidsprocessen verbazend toegenomen en moesten
  a]lerlei onbeduidende gevallen tot in kleinigheden uitgesponnen
  worden veer de zoogenoemde verzoeningsraden Bovendien werd
  de wet aangegrepen als een gelegenheid tot agitatie en gaf
  welkome middelen aan menschen, die geschillen wilden rekken
  
  885
  
  om aldus persoonlijk voordeel te behalen. Ms de poging te
  Christchurch succes had, zou men zeker terugkecren tot hot
  beginsel der vrijwillige besloohting.
  ,,De N e w - Z e a l a n d
  O b s e r v e r gaf daarenboven eene
  aansehouwelijko voorstolling van de schoenenfabvicage v56r
  on na de invoering der wet. Teen word de groote massa
  van her noodige product in Nieuw-Zeeland zelf gemaakt; nu
  word op weinig na alles uit Amerika, Duitschland, China
  en Australifi ingevoerd, ondanks een beschermend recht van
  333 pot.
   ,,.De A u c k l a n d
  E v e n i n g S t a r , een met de regecring
  bevriend blad, toonde aan d a t e r in October 1900 ondanks
  de wet, vijf werkstakingen in verschillonde plaatsen uitbraken;
  dat te Auckland een straatwerkers-staking plaats had en hot
  work aan de regeeringsgebouwen gestaakt word. Maar ergot
  dan dit hog was de verwarring op industrieol gobied. Do rente
  was even laag als in ]~ngdand; de werkelijke waarde tier
  loonen daalde in gelijke mate Ms de nominale waarde steeg;
  hot aantal werkloozen ham toe~, hoewel er meet dan 5000
  man arbeid vonden in openbare coSperatieve werken en een
  greet aantal naar Zuid-Afrika vertrokken was. Uit al welke
  feiten de conclusie werd getrokken, dat men in ,,a f o o l ' s
  p a r a d i s e , , leefde en dat politieke wetten de natuurlijke en
  ecouomische niet lang konden beheersehen of er volgde ongeluk en leed uit. Zoolang men een millioen pond sterling per
  jaar van Engeland ken leenen, zou hot nog gaan; maar war,
  als hot moederland de beurs sleet?
  ,,Doze beschouwingen vonden versterking in een book van
  Grattan Grey, con journalist, die lang in Nieuw-Zeeland gewerk~ heeft en de algemeene gevolgen van de socialistische
  wetgeving in dat land aan een ernstig onderzoek onderworpen
  had. De benoemingen van ambtonaren geschiedden er volgens
  hot beruchte Tammany-stelsel zoo betoogde hij. De tegenwoordige voorspoed was veer hot grootste deel te danken aan
  den enormen uitvoer van landbouw-producten naar de Kaap,
  wegens den oorlog. Als de slechte tijden aanbraken, zou men
  de holheid leeren inzien van de voorstelling dat wcrkstakingen
  in Nieu~-Zeeland veer good waren overwonnen.,,
  Reeds van do indiening van hot ontworp-Reeves af heoft
  
  886
  
  ook de, misschien ietwat eenzijdige, maar stellig door en door
  kundige, Melbournsche correspondent van her weekblad The
  Economist met nadruk zijne waarschuwende stem tegen her
  gewaagde der proefneming doen hooren, herhaaldelijk voorspeld dat zij op teleurstelling zoude uitloopeu en voortdurend
  gewezen op de bedenkelijke gevolgen, die bf zieh reeds deden
  zien, bf war vroeger of war later ann her licht zouden komen.
   Ook hebben de kiezers in Nieuw-Zeeland in geenen deele
  eenstemmig her werk geprezen: meer dan eens heeft de allengs
  in kraehten toegenomen oppositie haar best gedaan bij gelegenheld van algemeene verkiezingen de meerderheid te verwerven.
  Maar telkens incest zij he$ onderspit delven: de arbeiderspartij
  bleef bet min isterie getrouw en dit behield her veld, Zeer zeker
  meet dus erkend worden dat de schepper van het stelsel op
  verre na niet de eenige is die in zijne werking stof tot ,tevredenheld vindt. En door de hierboven aangehaalde citaten wordt
  de vraag of hl.j al dan niet gelijk heeft, geenszins op afdoende
  wijze opgelost.
   Voortreffel[jke gegevens veer eene juiste beoordeeling zijn
  onlangs beschikbaar gesteld in een zeer belangrijk rapport, veer
  eenige weken gepabliceerd door her Office du Travail te Parijs:
  Her is, na een grondig en uitvoerig ter plaatse zelf ingesteld
  onderzoek, opgemaakt door een oud-kweekeling der parijsche
  universiteit, Albert Md~in, aan wien eene beurs was toegekend
  veer bet doen van eene wetenschappeli.jke reis om de v~ereld,
  met speeiale opdracht van de fransehe regeering de arbeidswetgeving en hare werking in Australi~ en Nieuw-Zeeland te
  gaan bestudeeren, zoomede bet aandeel daarin genomen door
  staat en gemeente. Mgtin heeft zich een tijd lang opgehouden
  in Zuid-Australi~, in New-South-Wales, in Queensland, in
  Victoria, in Nieuw-Zeeland, eindelijk in Noord-Amerika, en
  overal een uitnemend gebruik gemaakt van de hem rijkelijk
  geschonken gelegenheid om volledige inlichtingen te verzamelen. Een r~suma daarvan geeft hij in zijn zeer lezenswaardig
  verslag, waarin hij ook zijne eigene door objectiviteit zich
  kenmerkende besehouwingen niet verzwijgt. Ann dat r~sum~,
  voornamelijk veer de kennis d'er feiten en toestanden een
  betere bron dan de dagbladliteratuur, wordt her volgende
  ontleend rakende de werking der wet in her algemeen en de
  
  887
  opinie daaromtrent zoo van don kant der arbeiders als dot
  patroons. 1)
  Volgens M6tin dan heoft de wet zeker eenige sterk sprekonde
  en in hot oog vallende gevolgen gehad, die bij menigeen al
  dadelijk sympathie wekken en wekken moeten, vooral bij de
  arbeiders. Haar verbod van werkstakingen en uitsluitiugen heeft
  reel verdriet, schade en ellende voorkomen. De door haar in
  hot leven geroepen collegian hebben op de praktijk een kraehtigen
  invloed ten gunste van de arbeiders doen golden, zoo door her
  vestigen van eene nieuwe jurisprudentie betreffende de toepassing
  en de interpretatie van bestaande wetten als door hot aanvaarden
  v a n nieuwe door do vakvereet~igingen gewenschte regelingon.
   Niot alleon in de overigo deelen van Aus~rali6 maar over do
  geheelo ~wereld is dan ook de aandaeht ~an de arbeidspartijen
  en van de sooiale hervormers gevestigd op Nieuw-Zoeland als
  hot beloofde land veer don workman. Werkelijk heeft daar hot
  program der ~akvoreenigingen, vroeger gebondon aan de grenzen
  wolke de bestaande algemeene wetgoving stelde, door menigvuldige beslissingen van hot Her rakende bepaalde onderwerpen
  zijne beteekenis doen gevoelen en golden over alles war de
  verhouding tusschen patroon en arbeider betreft.
  Blijkens haar opsehrift had de wet in de eerste plaats tot
  doel: hot vormeu van vakvereenigingen on bonden aau te
  moedigen. Reehtstreeks heeft zij dan ook her tot stand komen
  daarvan gemakkelijk gemaakt door veer her opriehten niets auders
  te eisehen dan aaneensluiting van ten minste zeven personen
  (mannen of vrouwen) met eenvoudige kennisgeviug aan hot
  publiek gezag : een on ander was veer her verkrijgen van reehtspersoonlijkheid voldoende. En indirect heoft zi.j dat tot stand
  komen in ruime mate bevordord door her verleenen van oene
  zeer uitgestrekte bevoegdheid en eene zoo goed als onbeperkte
  maeht aan de verzoeniugsraden en aan hot seheidsgereeht, die
  niet in gebreke zijn gebleven daarvan in de gewensehte richting
  
  1) ,L~gislation ouvri~re et sociale en Australie et Nouvelle-Z61ande.,
  Mission de M. Albert M~tin. Paris, 1901.
  Vgl. her artikel van M~tin, onder den titel ,La conciliation et
  l'arbitrage obligatoires en Nouvelle-Z61ande, opgenomen in de
  9
  d'~eonomie politique, van 1 Jan. 1901, p. 41--53.
   888
  
  gebruik te makon. Zoo hebben boide herhaatdelijk onder de aaudacht der werkliedon gebracht dat doze in hun eigen belang
  onverwijld dienden over te gaan tot hot opriehten van rake
  vereenigingen en voortdurend in hunne beslissingen van bepaalde gevallen doen uitkomen dat die raadgevingen op goeden
  grond stoundon. Langzamerhand werd duidelijl~ hoe volgens
  hunno opvatting de patroons, ook al wilden zij liever uiet,
  bij her plaatsen van arbeiders de voorkeur behoordeu te geven
  ann ledon boron niet-leden. Eerst onder doze reserve, dat zij
  als "arbeidel~ e'ven geschikt waren, maar allongs werd die
  reserve in beteekeni's kleiner en kloiner gemaakt, ten slotte
  geheel losgelaten. Zoo hadden, bij gelegenheid van de behandoling van een geschil mssehen vakveroenigingen en patroons
  in de sehoenenfabrikage, deze laatsten als hun verlangen te
  kennen gegeven dat zij bij hot kiezen hunner werklieden geen
  ondersoheid behoefden te maken tussehen loden en niet-]eden,
  maar hot I-lof heeft, overeenkomstig den wenseh der vakveroenigingen zijn beslissing geformuleerd als volgt : ,~de patroons
  ,~moeten do l o d e n der vakvereonigingen van schoenonfabriek.arbeiders plaatsen (shall emploi) wanneer zij even gesehikt
  .zijn als andoronu. Nog later, teen een geschil aanhangig was
  waarbij kruideniersbedienden betrokken waren~ dat aan leden
  de voorkour moest worden gegeven, en dat do patroons aan her
  bestuur der vakvereeniging van her ontstaan zijn eener vaeature
  onder hunne bedienden kenuis moesten geven ten minste ~4
  uur voordat zij tot vervulling daarvan overgingen. Gelijke
  voorkeur word verzekerd ann leden der sehildersvakvereenJging,
  mits doze een bureau van plaatsing inrichtte; ann die der ijzergieters, mits z~j de toetreding veer alle te goeder naam on faam
  bekende werklieden van hot yak open stelde. Iets minder ver is hot
  Hof gegaan met betrekking tot de arbeiders in de goudmijnen
  van eene naamlooze venuoo~schap, daar doze overtuigend had
  aangetoond dat de organisatie van die mijnwerkors te wensehen
  overliet, en moor dan cons met betrokking tot de zeolieden, daar
  bewezen was dat hot getal van aangesloten leden to goring was
  om in do bestaando behoefto ann werkkraehton to voorzien;
  daarentegen werd de bevoegdheid erkend van de ledeu van her
  Bestuur der vakvereeniging zich aan boord tier sohepen to
  bogeven ~on oindo onderzoek to doon in hoeverre do matrozon
  
  839
  daar eene hehandeling genoten overeenstemmende met de geldende
  we~t.en en contraeten. Eindelijk word in ieder geval van gesohil
  op den patroon de bewijslast gelegd van de ongegrondheid der
  eischen door vakvereenigingen van werklieden geste]d.  Zoo dikwijls een beroep wordt gedaan op de gewoonten of
  gebruiken van her bedrijf, zijn hot de vakvereenigingen die
  volgens hot Hof kunnen ultmaken war die gewoonten meohrengen,,
  terwij] verder aan de werklieden de raad wordt gegeven bij
  voorkeur plaatsing te zoeken bi.j patroons, die onder]ing zijn
  aaneengesloten, liever dan bij diegenen welke op zich zelve
  willen blijven staan eu zich dus minder genegen toonen her
  s~elsel der wet in toepassing te helpen brengen. Intusschen was
  de aaneensluiting van de patroons tot vakvereenigingen eene
  hijzaak, hoofdzaak was die van de werklieden, en doze is in
  alle opziehten aangemoedigd, ook door zoovee] mogelijk de
  van wege de besturen geopperde eischen en verlangens in te
  willigen bij gelegenheid van in behandeling gebrachte geschillen
  daarover.
  War den werktijd betreft waren deze zoo goed als ui~gesloten
  sedert de wetgever hot stelsel van 48 uur per week als algemeen maximum had voorgeschreven~ zoodat alleen question
  van ondergesehikt belang, als de verdeeling der werkuren over
  de verschillende dagen der week, tot moeilijkheden aanleiding
  konden geven. Wa~ de overuren aangaat, die door de wet
  nie~ wareu verboden, word genoegen genomen met de door de
  vakvereenigingen verlangde toezegging van 50 pGt. boron hot
  overeengekomen loon.
   De wetgever heeft zioh onthouden van de vaststelling van
  
  840
  een algemeen minimum veer her bedrag der loonen. De rege=
  ling van dit onderwerp bleef veer ieder speoiaal geval overgelaten
  nan de beslissing van de verzoeningsraden en in hoogste instantie
  van her scheidsgerecht. Menigvuldige gesehillen daarover zijn
  aehtereenvolgens in behandeling gebraeht en de beslissingen
  zijn gewezen in dezen zin, dat altijd her toe te zeggen loon
  ten minste gelijk moest staan met datgene war door een middelmatig arbeider in her yak volgens de vakvereeniging pleegt
  te worden verdiend. De eisch dat her loon moest gelijk staan
  met dat van een goeden arbeider is door hot scheidsgereeht
  afgewezen, o. a. op grond dat tengevolge van toewijzing daarvan op den duur alleen goede arbeiders plaatsing zouden kunnen vinden, de minder goede daarentegen ongeplaatst blijven
  en dus tot armoede ver~allen zouden. Telkens wanneer uitspraken werden gegeven rakende hot overeen te komen loonbedrag, werd wel vrijheid gelaten meet te vragen dan hot door
  praktijk en jurisprudentie gestelde minimum, maar een lager
  bedrag moeht alleen worden gegeven, b.v. nan oude of aan
  weinig geoefende werklieden, mits de plaatselijke verzoeningsraad
  daartoe maehtiging had verleend, welke maehtiging vooraf moest
  worden aangevraagd. Tegenover hot zoogenoemde s w e a r i n g
  s y s t e m - her door tussehenpersonen doen opdragen van huiswerkzaamheden aan arbeiders of arbeidsters, veelal tegen
  hongerloonen - - heeft her Hof eene zeer beslist vijandige
  houding aangenomen door in de gevallen die tot zijne kennis
  werden gebraeht overeenkomstig her verlangen der vakvereenigingen zelfs alle toedeeling van huiswerk te verbieden. Trouwens,
  zoodra in eene woning meer dan dgn persoon werkzaamheden
  verriehtten ten behoeve van een derde, werd die woning
  kraehtens de wet tot werkplaats gestempeld, a!s zoodanig geregistreerd en onder her toezieht der overheid gebraeht
  Ten opziehte van her leerlingstelsel is her Hof met eenige
  gematigdheid te werk gegaan en heeft het op plaatselijke behoeften en omstandigheden aeht geslagen, althans voorzoover
  die bedrijven aangaat waarvoor speeiale opleiding vereiseht
  wordt. Er geheel mede te breken - - zooms hier en daar was
  verlangd - - zou te reel gevergd zijn, vooral met her oog op
  de belangen van die jongere mensehen welke zieh bezwaarlijk
  anders dan op de werkplaats de noodige bekwaamheid konden
  
  841
  verwerven, bij gebreke van seholen veer aanstaande handwerkslieden of fabriekwerkers. Maar wanneer her de meet eenvoudige
  bedrijven gold, werd her aannemen van leerlingen streng beperkt.
   Op de vraag of de belanghebbende partijen tevreden zijn
  over de werking en den invloed der wet van 1894 blijft Albert
  M~tin
  aan wien de meeste der hier medegedeelde bijzonderheden werden ontleend, - - her antwoord niet schuldig. Zonder
  te aarzelen verklaart hij dat de arbeiders er zeer mee ingenomen zijn. En met goede reden, al was her a]lee~ omdat
  hunne aaneensluiting ten zeerste is in de hand gewerkt, waardoor zij zieh in hunne positie tegenover de patroons uitermate
  versterkt zien. Maar ook om de reehtstreeksche, voelbarevoordeelen, die zij er aan hebben te danken : immers in de grootere
  steden van Nieuw-Zeeland wordt tegenwoordig aan een arbeider
  veer aoht uur werk per dag gemiddeld eenloon van 10 shilling
  betaald, meet dan in eenig ander deel van Australifi, waarsehijnlijk van de geheele wereld; voorts zijn de versehillende
  loonen onderling reel minder uiteenloopend dan vroeger, eindelijk ~
  verlagingen en verhoogingen, sedert zij veer eenen termijn van
  tot twee jaren kunnen worden vastgesteld, reel zeldzamer.
  Bij de patroons is de stemming volgens denzelfden verslaggever gansch anders. Zonder uitzondering zijn zij stellige tegenstanders niet zoozeer van de aaneensluiting tier arbeiders tot
  vakvereenigingen, als wel van de verpliehte verzoening en
  arbitrage. In den werkdag van aeht of we1 de week van 48
  uur, zeggen zij, zouden wij neff kunnen berusten, maar met de
  wet in de hand kunnen thans de vakvereenigingen ons op a11e.
   punten sehaakmat zetten-en ons alle mogelijke regelingen, hoe
  bezwarend ook, afdwingen. Zoo beklaagden zieh - - om enkele
  voorbeelden te n o e m e n te Ohristohurch op eene onlangs
  gehouden v.ergadering van patroonsvereenigingen, die zich hadden
  aaneengesloten om tegen de wet en hare wijze van toepassing
  te protesteeren, een paar bakkers over eene kerr geleden gevallen beslissing, houdende o.a. dat zij niet meer dan ~6nen
  leerling op elke twee werklieden moohten hebben. Van de 69
  bakkers in hunne stad nu hidden er niet minder dan 66 6~nen
  kneeh~ en 6.~nen leerling, en wanneer zij genoodzaakt werden
  dezen laatste te vervangen door een tweeden volslagen knecht,
  -
  
  -
  
  zouden zij geen winst meet overhouden, onmogelijk kannen
  door werken, uit hOOd hun winkel moeten sluiten. In deze verlegenheid, zoehten zij heul bij den hnn gegeven raad op den
  bestaanden voet hun bedrijf voort te zetten in de hoop dat ieder
  van hen die zelf bij den arbeid de handen uit den mouw stak
  voor ~ n arbeider moeht mee tellen, zoodat hij voor de zoo
  bezwarende toepassing van den gestelden regel zou bewaard
  biijven. Klaehten van den kant der patroons kwamen Albert
  Mfitin in velerlei vorm en in grooten getale ter core. Onder
  de vele door hem bezochte belangr@e werkplaatsen noemt hij
  o.a. die van twee meubelfabrikanten, twee fabrikanten van
  landbouwwerktuigen, eenen wolwever, die zich allen ernstig
  beklaagden over her hoog bedrag en het verbod van onderlinge
  ongelijkheid der loonen, over de menigvuldigheid der oprijzende
  gesehillen en bet gedurig aanbrengen daarvan bij de ongeveer
  als reehters werkende verzoeningsraden: in de laatste maand
  had her ofllci~ele dagblad van bet arbeidsdepar~ement niet minder
  dan 25 uitspraken gepubliceerd en her hof van arbitrage was
  ~oozeer met werk overladen dat beslissing van daar aangebraehte
  zaken zich op zijn minst een vol jaar liet wachten.
   Wij zullen pogingen blijven aanwenden, zeiden by. de fabrikanten van landbouwwerktuigen, verandering te verkrijgen,
  maar inmiddels krimpen wij noodzakelijker~ijze onze affaires
  meet en meet in, door in plaats van zelf hier ons product
  te vervaardigen, de onderdeelen daarvan afgewerkt uit her
  buitenland t importeeren en ons tot het ineenzetten en verkoopen te bepalen.
  Klachten dus over materi~ele sehade, voortvloeiende uit de,
  schoon door verhooging der produeten-prijzen onmogelijk goed
  te maken, gedurig door de vakvereenigingen doorgezette loonsvermeerderingen; klaehten over verzwakking van her voor de
  leiding tier zaken onmisbare gezag, voortvloeiende uit bun streven
  om allerlei hun aangenaam toesehijnende regelingen op te dringen;
  klaehten over dagelijksch verdriet, voortvloeiende nit de steeds
  menigvuldiger voorkomende en hopeloozer wordende procedures.
  V.
  Op de aangevoerde grieven lettende komt men al licht tot
  de vraag: hoe is her mogelijk, dat-ondanks zoo vele en zoo
  
  848
  ernstige bedenkingen de wet not altijd in stand blijftP In de
  eerste plaats valt hierop te antwoorden, dat de arbeiderspartij
  bij voortduring met haar ingenomen is en hare handhaving
  nadrukkelijk verlangt, zoodat bij do regeeri.ng, die den politioken steun dezer partij bezwaarlijk kan missen, eene buitengewone mate van zelfstandighoid zou moeten voorhanden zijn,
  zou zi.j tot een voorstel komen om or con eind aan to makon.
   Bovendien, al voelde zij veel veer zoodanig voorstel, vorre
  van gemakkelijk zou hot zijn dat behoorlijk veer te boreiden
  en verband to doen houden met de gehoelo wetgeving, zooals
  doze zieh in de laatste jaren heeft ontwikkeld. Tot hot doon
  van eenen greep hierin zal teen regeering hot initiatiof nemen
  zoolang zij niet van de dringende noodzakelijkheid ten volle
  overtuigd is. Hoe is h~t nu met die overt uiging gestoldP
  In den laatsten tijd is ondubbelzinnig gobleken, dat zi.j
  her keerpunt heoft bereikt. R. 2. Sodden, de zeer populaire
  eerste minister van Nieuw-Zeeland, belast met hot departement
  van financi~n en van arbeid, vroegor eminent ambtgenoot
  en volijverig modewerker van I~eoves, jaren lang greet veerstander van diens arbeidswetgeving, heeft van gehoel veranderd
  inzioht, getuigenis gegeven. Niet lang geleden, 6 Augustus lh
  heeft hij hot noodig geaoht aan de werklieden, die zijns inzions
  misbruik maken van de groote faoiliteiten hun verleend en van
  de gunstige gelegenhedon hun opengesteld door de wet op de
  arbitrage en conoiliatie, oene ernstige terechtwijzing toe te dienen.
   Aan eene deputatie van de vakvereonigingen gaf hij zijne
  ongerustheid to kennen .over de publioke opinio, waarin zioh
  een omkeer liot bospeuron: rtDe wet wordt doodgereden (liThe
  r~ACt was being ridden to deathly), zoo zeide hij, uen hot zal
  I/niet ]ant meet duren, of zoowel de werklieden als do patroons
  Hkrijgen er genoeg van. Aan dozen loop van zaken zal een
  ,/eind moeten gemaakt worden. De wet is toed, maar ]angr~zamerhand geraakt zij in discrediet en groote voorzichtigheid
  t/meet in acht genomen worden, zal niot de publioke opinie
  Hvoor good van haar afkoerig worden.l~
  In de dagbladen trek doze uitlating groote aandaoht on word
  niet zonder ophef er op gowezen dat de minister Sodden scheon
  to zijn opgohouden Seddonist to wezen; bij vole belanghebbenden
  word do hoop lovendig dat hij, al ken hij do wet die hij
  
  844
  
  zelf met zware inspanning had helpen tot stand brenge,, nog
  niet verwerpelijk noemen, nu hij niet meet blind seheen voor
  hare gebreken, weldra de hand aan den arbeid zou slaan om
  haar te doen opheffen, ten minste radieaal te doen wijzigen,
  daar toeh zoolang zij onveranderd gold op groote beseheidenheid
  bij her inroepen van hare bepalingen en bij her toepassen
  daarvan - - dit had de praktijk ook hem maar a l t e duidelijk
  doen z i e n - - stellig niet viel te rekenen. Met meer belangstelling dan vroeger werden andere arbeidswetgevingen nagegaan
  en vergeleken met de bestaande. En dan werd men getrof~'en
  door de tegenstelling tussehen den loop van zaken betreffende
  de verpliehte arbitrage in Nieuw-Zeeland en in de andere
  Australisehe koloni~n. Tot dusverre is her door Nieuw-Zeeland
  gegeven voorbeeld nergens gevolgd. ])at" nu die volken, welke
  uitbreiding van staatsbemoeiing op her gebied der nijverheid
  niet dan noode zien toegepast, zieh bezwaarlijk konden aangetrokken gevoelen tot de zeer ernstige inkorting der persoonlijke
  vri.jheid, verseholen in de gedwongen arbitrage, ligt voor de
  hand. Maar ook daar, waar die uitbreiding weinig of geen
  tegenstand pleegt te vinden, veeleer met vertrouwen wordt
  ontvangen en te gemoet gegaan, is men tot nu toe er voor
  terug gedeinsd, zelfs in de overige koloni~n van Australia, die
  in andere opziehten van zeer ingrijpende soeia]e politiek in
  geenen deele afkeerig zijn.  Victoria, dat sinds geruimen tijd her beschermend stelsel
  heeft gehuldigd, en, na in 1895 voor werkzaamheden ten
  behoeve van den staat een hoog minimum-loon te hebben
  vastgesteld, ailengs zeer ruime uitbreiding schonk aan de
  arbeidswetgeving, legde zich bij voorkeur toe op rechtstreeksche
  regeling der loonen in verband met den 8 urigen arbeidsdag 3).
  Terwijl bet s w e a t i n g s y s t e m met alle kracht werd tegengegaan en bet aantal leerlingen streng werd beperkt, zijn
  krachtens wetten van 1896 en 1899 voor verschillende bedrijven
  commission in her 1even geroepen tot bet vaststellen van
  minimum loonen, zoowel per week als per stuk, en wordt
  daarmede hog voortgegaan. Beneden her tarief mag niet voor
  loon gewerkt worden, en waar her te hoog blijkt, m. a. w. waar
  de arbeider niet door vlugheid, liver en kracht, zooveel kan praesteeren als hij den ondernemer kost, ziet hij zich genoodzaakt
  van her werken voor rekening van een ander af te zien en op
  de een of andere wijze zoolang hij hog niet in de termen van
  ouderdomspensioen valt zelfstandig, als kleine haas, een middel
  van bestaan, hoe pover ook, te zoeken, of wel honger lijdend
  als werkelooze fond te loopen.
  u
  van werkstakingen en sluitingen kent de wet niet.
  En waar voor geschillen ruimte overblijft, zooms in die bedrijven
  waarvoor men met bet vaststellen van minimum-loonen hog
  niet gereed is kunnen komen, breken zij nog altijd gedurig
  uit. Met her oog daarop en op de groote moeilijkheid om
  ') Zie het rapport van M6tin, p. 110.
  ~) Zie con overzicht der wetgeving in een opstel van W. P. Reeves,
  getiteld: ~The Minimum Wage Law in Victoria and South-Australia~
  in ~The Economic Journal, Sept. 1901, p. 334--344. Vgl. het
  Rapport van M6tin, ~. 91--99.
  Eco~. i901.
   54
  
  846
  goede loon,tarieven samen te stellen, wordg dan ook ia den
  a|lerlaatsten tijd in Victoria, even als in New-South-~rales
  we~r behoefte gevoeld aan verandering, bljvoorbeeld met klein
  aangedrongen op invoering van her stelsel der verplichte
  eonciliagie en arbitrage, al we~r juist nu er in Nieuw-Zeeland
  ernstig over gedaoht wordt hog te late. varen.
  In Zuid-&usgrali~ heeft de wet, hinkende op gwee gedaehten,
  heg geregeld veer diegeuen welke zieh er vri.jwillig aan zouden
  onderwerpen, doeh van die regeling is nimmer gebruik gemaakt ').
  Ofsohoon de wetgever zieh daar, evenals in de overige koloni~n
  van hustralifil, geenszins onbetuigd heeft gelaten op her gebied
  der arbeidsverhoudingen, heeft hij in geen van alle got nu toe
  de verpliehte eoneiliatie en arbitrage overgenomen.
   Evenmin in eenig ander land. Wel is zij hier en daar aanbevolen als middel got verzekering van den industrieelen
  vrede, evenwel zonder reel gevolg. In Engeland heeft den 15
  Dee~ember 1898 eene deputatie van de vakvereenigingen de
  zaak mondeling bepleit bij den Minister van Koophandel, maar
  deze had er overwege~lde ,bezwaren tegen ~). In heL volgende
  jaar werd op her eongres der vakvereenigingen ge Huddersfield
  door Ben Tiller, die eene reis naar Australi6 had gemaakt om
  zijne kennis van de arbeidswetgevingen te vermeerderen, her
  voorstel gedaan den wenseh er naar uit te epreken, d'och dit
  voorstel is met eene meerderheid van 939.000 tegen ~46000
  stemmen verworpen, o.a. op trend dat voldoende gerustheid
  ontbrak omtrent de gesehikgheid en de kunde der eventueele
  offieieele seheidsreehgers 3). Op her in 1901 te Swansea gehouden congres werd gelijk voorsgel, opnieuw door Ben Tiller
  ingediend, hog eens verworpen, naar her sehijnt op meer
  principieele gronden. De t,egenstanders verklaarden o.a., dat
  zij zich niet door eene wet wilden gedwongen zien zekere arbeidsvoorwaarden aan te nemen, en dat hetgeen in Nieuw Zeeland
  een sueees seheen, in Engeland met geheel andere verhoudingen, we1 eens ken blijken op nadeel voor de werklieden nit
  te loepen 4).
  t) Zie her rapport van Mftin, p. 110.
  ~) Zie ~The Economic Journal, 1899, p. 85.
  8) lb. 1900, p. 574.
  ~) Zie ,Soeiaal Weekblad~ 21 September 1901, p. 452.
   847
  Terwijl in April 1900 op de jaarvergadering van den bond
  tier keel- en ijzermijnwerkers, gehouden te Altenburg in 8aksen,
  word besloten dat zoa 'worden aangedrongen, behalve op wettelijke
  vaststelling van den werkdag van 8 uteri, onder meer ook op
  hervorming van de bestaande seheidsgereehten over arbeidersgesehillen, door hun de maoht te verleenen nakoming van
  hunne beslissingen door dwangmiddelen te verzekeren, des dat
  zij zouden ophouden enkel adviezen te geven, sehijnt in Duitsehland doze aandrang weinig steun te hebbcn gevonden.
  In Noord-Amerika is de meaning, naar M~tin mededeelt,
  dezelfde als in Engeland. Daar .gaven a11e bestuursleden van
  vakvereenigingen die hij hkd gesproken eenstemmig als hunne
  overtuiging te kennen, dat hot eene dwaasheid zou zijn hot
  beslissen van eventueele arbeidsgesohillen te leggen in handen
  van hot publiek gezag, want, zeiden zij, ten slottezalditniet
  veer de belangen der arbeiders opkomen, maar veer die der
  patroons. En, hoewel ann de goede gezindheid tier NieuwZeelandsohe regeering veer de vakvereenigingen gaarne hulde
  brengende, vonden zij hot van doze laatsten uiterst onvoorziehtiff dat zij de tussehenkomst van hot staatsgezag hadden ingehaald, daar 'zij er eenmaal berouw over zouden krijgen en
  wel zoodra dat bij gewijzigde publieke opinie zich zoa uitspreken ten gunste van de patroons en vddr loonsverlaging zieh
  zoude verklaren, in ~velk geval toch den arbeiders niets overbleef dan zieh zonder verzet te onderwerpen aan de besohikking
  van hot oppermaehtige hof van arbitrage. Bij doze stemming
  tier belanghebbenden zou de vraag of de reehterlijke maeht eerie
  wettelijke invoering van hot dwangstelsel volgens de eofistimtie
  veer toelaatbaar zou houden, van ondergesehikte beteekenis
  worden, ofsehoon zij, tot eerie beslissing geroepen, er hoogstwaarsohijnlijk bezwaar tegen zoude moeten maken.
   Missehien zal Frankrijk hot voorbeeld van Nieuw-Zeeland in
  gewijzigden vorm navolgen. Daarorntrent valt met zekerheid
  niets te zeggen sedert door hot ontwerp Millerand bij hot
  parlement de vragen z~jn aanhangig gemaakt of besluiten tot
  staking genomen door eene meerderheid der werklieden bindend
  zullen zijn veer de minderheid en of beslissingen door offieieele
  seheidsgereohten ook- ambtshalve gegeven van exeoutoire kraoht
  zullen wezen. Twijfel - - hot werd reeds opgemerkt, is ge~ior-
  
  848
  loofd zoowel op grond dat de publieke opinie van ernstige
  bedenkingen doer bl[jken als op grond dat de kamer met de
  behandeling weinig haast maakt en medewerking van den
  senaat onmisbaar blijft, maar politieke combination kunnen tot
  rain verwaehte besluiten leiden, vooral wanueer de katholieke
  en de socialistisehe part[j ggne lijn trekken, graaf de Mun en
  Jules Guesde de handen in een slaan.
  Vl.
   Hoe dit zij: war auderen gedaan hebben of wellieht doen
  zullen moge op zieh zelf zeer belangrijk wezen, her is niet de
  hoofdzaak. Van grooter belang blijft her vormen van een juist
  oordeel omt.rent de vruehten, die her stelsel heeft opgeleverd
  in den kring waar her is in toepassing gebraeht en daartoe
  moet natuurl~k zijne werking zoowel van de moreele als van
  de materie~le zijde in aanmerking worden genomen. Op ggn
  belangrijk punt zal onzekerheid overblijven: de ervaring heeft
  ~een gegevens verstrekt om een betrouwbaar antwoord te
  leveren op de vraag of seheidsreehterlijke beslissingen uitgevallen
  is her nadeel der vakvereenigiugen voorzien zijn van de noodige
  middelen van executie. De geldstraffen op niet-nakoming gesteld
  werken als dwaugmiddel tegenover de patroons kraehtig geuoeg,
  dit is zonder tw~jfel gebleken, maar of dit ook kan gezegd
  women van haar dwingend vermogen tegenover de vakvereenigingen blijft eene open vraag zoolang zieh hog niet bet geval
  heeft voorgedaan, dat deze in een ernstig gesehil in het ongelijk
  zijn gesteld. Deed zieh zulk een geval voor, dan zou her
  verre van zeker zijn of her staatsgezag feiteHjk de maeht heeft
  de werklieden te dwingen tot het beginnen of voortgaan met
  den arbeid. Her kan hen wel straffen wegens getoonden onwil,
  maar wanneer z[j zonder vierkant te weigeren zieh bepalen tot
  lijdelijk verzet en sleehts met halve kraeht gaan arbeiden om
  ten hoogste zooveel uit te voeren als kan volstaan voor straffeloosheid, dan zou daartegen weinig te doen zijn. intussehen,
  dit zwakke punt van het stelsel heeft zieh in de praktijk niet
  verteond en kan dus ter zijde gelaten worden bij her onderzoek
  naar de vruehten die dit laatste tot nu toe opleverde.
   Heeft he~ stelsel een gunstigen invloed gehad op de verhouding
  
  849
  tussehen patroons en werklieden, heeft hot de ontwikkeling
  der volkswelvaart bevorderdP Bij hot zoeken naar hot antwoord
  op doze vragen moge de hulp niet te versmaden zijn van
  diegeuen welke hunne door eigen waarnemingen gevormde
  meeningen hebben ten beste gegeven, doeh die meeningen
  daargelaten dat zij alleen vertrouwen verdienen voorzoover zij
  op goede en voldoende waarnemingen gegrond zijn - - l o o p e n ,
  hot is ons gebleken, maar a l t e zeer uiteen, staan sores zelfs
  lijnreeht tegen over elkaar. s
  welke zijde is dan hot gelijk?
  D i t t e beoordeelen is zeker niet gemakkelijk, omdat de versehs
  op maatschappelijk gebied zieh bezwaarlijk van
  elkander laten losmaken, veelal verklaard moeten worden door
  de working nate sporen van versehillende, sores elka~r steunende,
  sores elka~tr tegengaande kraehten, en omdat hot verband van
  oorzaak en gevolg zieh niet door uitwendig ziehtbare teekenen
  duidelijk pleegt te vertoonen, intussehen: geheel ondoenlijk is
  daarom hot vestigen van zoodanig oordeel hog niet. s
  waarheden kunnen helpen lieht te verschai]~en; door middel van
  redeneering kan de onderzoeker zelf gevolgtrekkingen maken
  en zijn oordeel aangaande die welke door anderen zijn gemaakt
  vaststellen, b.v. over de waardeering van root- en nadeelen,
  door arbeiders en patroons toegesehreven aan de working in
  hot praktiseh leven van eerie wet als die van 1894 in NieuwZeeland, mits hij bij zijn onderzoek niet verzuimt de beteekenis
  van plaatselijke en tijdeKjke omstandigheden in !aaumerking
  te nemen.
   Nu zal verzoening om waar en opreeht te mogen heeten,
  we1 vrijwillig moeten tot stand komen, afgedwongen of opgelegd
  door eene hoogere maeht kan zij niet worden op straffe van
  uit te loopen op sehijnvertooning. De dwingende macht is wel
  in staat sommige gevolgetr te keeren waartoe gesehillen plegen
  te voeren, ook kan zij lets bereiken door hot aanhooren van
  goeden raad t~e verzekercn, maar de tussoheu partijen gerezen
  ont,stemming door een bevel wegnemen kan zij niet.
  ]~n eene seheidsreehterlijke uitspraak, die door de belanghebbenden niet is gewenseht, mag eigenlijk dien uaam niet
  dragon. Zoodra zij ongevraagd wordt gegeven, met last op de
  partijen zieh er naa~ te voegen, gaat verloren datgene waarin
  juist hot eigenaardige en tevens her bekorende van hare working
  
  850
  
  is gelegen, dat zij n.1. de gemoederen tier partijen bevredigt,
  omdat doze haar in onderling overleg vrijwillig hebben uitgelokt en wel door haar te vragen van iemand die hun bolder
  vertrouwen genoot, zoodat zelfs de in hot ongelijk gestelde
  partij zonder wrok kan berusten.
  ~Een stelsel van verpliehte eoneiliatie en arbitrage geeft niet
  -en kan niet geven - - war her zegt en heet te geven, zijne
  toepassing zal dan ook in den regel veeleer ontstemming wekken
  dan bevrediging brengen, stellig en zeker in die gevallen waarin
  de als seheidsman aangewezen autoriteit wordt verdaoht van
  ingenomenheid ten gunste van een der partijen.
   Aanneme]ijk schijnt dus de bowering, dat door de invoering
  van hot stelsel van verplichte coneiliatie en arbitrage in NieuwZeeland de harmonie tusschen patroons en werklieden er eerder
  miuder op geworden is dan borer. Moot hieruit nu onmiddellijk
  als gevolgtrekking worden afgeleid dat de wetgever door dat
  stelsel in te voeren verkeerd heeft gedaan? Missebien zou
  vooralsnog die gevolgtrekking ietwat overhaast zijn. Immers de
  mogelijkheid b e s t a a t dat de wetgever naast dit niet-gewilde,
  nadeelige, gevolg ook nog andere, zeer gunstige heeft bereikt,
  dat hij hot euvel wel niet heeft weggenomen, maar toch zijn
  bedenkelijkste symptomen heeft weten te keeren, zoodat hot
  ver~ijt van r
  tot een gebrekkig palliatief te hebben
  genomen word opgewogen door den lof van een eind te hebben
  gemaakt aan hevige pijn en smartelijk lijden, hangenomen, dat
  hij den oorlog op industrifiel gebied voor de toekomst heeft
  gekeerd, dat hij hot afsnijden van werkstakingen en sluitingen
  voor good heeft bereikt onder omstandigheden die verhinderden
  dat doel langs een beferen weg te bereiken, zou dan niet
  moeten erkend worden dat hot vestigen en handhaven van den
  vrede op industrifiel gebied hot offer waard was? Zoo ja, clan
  worde zijn aanspraak op lof - - veeleer dan op blaam~ erkend.
   Intussehen moot bier gewaarsohuwd worden tegen her voortzetten der beeldspraak, tegen her doortrekken der vergelijking
  van den strijd op industrieel gebied met den strijd op internationaal gebied. Op dit laatste gebied worden gewenscht en
  kunnen afdoende zijn maatregelen die den oorlog keeren en
  dus den vrede verzekeren, op indusCrieel gebied evenwel kan
  daarmede niet worden volstaan, daar is vrede als eenvoudige
  
  851
  ontstentenis van oorlog niet, voldoonde, maar is hog noodig
  lets anders,, lots moor, te weten : samenwerking van de belanghobbende partijen tot gemeenschappelijken arbeid, die zonder
  onderling vertrouwen geon st,and kan houden. Dat vertrouwen
  kan in eerie geordende maat,schappij ont,kiomen en opgroeien,
  hot kan vaster worden naarmate partijen Over en veer elkander
  leeren waardeeren en beter doorzien hoezeer zij elkander noodig
  hebben, opdringen laat hot zioh niet, zelfs niet door hot, st,aatsgezag, kl was dus de wet.gever vanNieuv-Zeeland geslaagd in hot
  te keer gaan tier bedenkeli.jke symtomen van disharmonie tussehen
  patroons en arbeiders, dan hog zou hij sleehts half work verrieht hebben.- Maar, indien niet, alles bedriegt is hij zelfs daarin
  niet geslaagd. Hot verbod staat, wol in de vet, geschreven maar
  blijkt meer en moor een ijdole let,ter t,e vezen. Dozer dagen word
  wegr door do Nieuve Courant (lg October 1901) de aandacht
  gevestigd op eenen in de L i b ert,y R e v i e w van 15 Aug. opgenomen brief van F. G. Ewington, Hen. Secretary tier Liberty
  and Property Defence League, waarin van dat land ,~zonder verkst,akingen, dingen worden vert,eld, die don t,oestand aldaar alles
  behalve rooskleurig doen voorkomen. ,,In de goede dagen veer
  ,,1894 hoorden vii nimmor van gesehillen tussehen werkgevers
  ,,on werklieden, maar sint,s alien t,ijd zijn geschillen en oneenig,,heden van steeds toenemende bit,t.erheid aan de orde van den
  ,dag. Een voortdurend gekrakeol en get,wist t,usschen patroons
  ,,on werklieden is in de plaat,s getreden van de vroegere goede
  ,,kameraadschap, die v66r de wet van 1896 best,end. Onrust,
  ,verdacht,making en bedekte vijandigheden karakteriseeren thans
  ,,de verhouding tasschen meester en gezel,,, En, na een overzicht van zijne grieven te hebben gegeven, semi de sehrijver
  de werkstakingen op, die in dit, land ,,without. strikes,, op dit
  oogenblik in vollen gang zijn.  Ook voorzooverre ~en invloed betreft dien de wet van 1894,
  heeft gehad op de ontwikketing der materieele welvaart m
  
  852
  Nieuw-Zeeland, sehijnt hot oordeel ongunstig te moeten uitval]en. Hot teit dat zij tot belangrijke loonsverhooging in de
  grootere steden heeft geleid wordt door alle partijen~erkend en
  mat onbetwist en onbetwistbaar heeten, althans ten opzichte van
  de nominale loonen, van de loonen uitgedrukt in gold. Wanneer die verhooging was voortgev]oeid uit de meerdere productiviteit van den arbeid, sou zij zonder twijfeI een gelukkig verschijnsel z~jn, e n o o k her re~ele loon, de waarde in goederen
  verkrijgbaar veer hot nominale loon, zou in de verhooging
  niet aehter blijven. Maar nu zij is afgedwongen met hulp van
  de door her staatsgezag ingestelde raden en seheidsreehters is
  dat op verre na niet zeker.
   Zooals gezegd is (p. 842), hadden de patroons geklaagd dat
  de opdrijving der loonen hunne onmogelijk door prijsverhooging
  te handhaven winston inkortte in die mate, dat niet alleen
  uitbreiding van de zaken ondoenlijk maar zelfs inkrimping
  noodzake!ijk werd, dat dus de nijverheid moest achteruit gaan
  in plaats van vooruit, tot schade van al]en, ook van de
  arbeidende klasse zelve. Ken dit betoog we~rlegd worden door
  een beroep op de uitsluiting, althans belemmering van de
  buitenlandsohe oonourrentie, m. a. w. op de toegestane proteetie
  ten behoove van de inlandsohe industrie, waardoor doze in de
  gelegenheid zoude gesteld zijn de prijzen harer producten zoo
  hoot te stellen en te houden dat zij hare, zij her dan ook
  st~jgende, onkosten ken dekken en dus een behoorlijke winst
  blijven maken? Her antwoord meet ontkennend luiden. Uit den
  aard der zaak was de volkswelvaart hoofdzakelijkaangewezen op
  de natuurlijke hulpbronnen van den rijken bodem, landbouw met
  inbegrip van veeteelt en mijnwezen. @oede, maar her is waar,
  oo1~ kwade kansen werden door beide aan den ondernemingsgeest
  aangeboden. De vruehtbare grond leverde overvloedige opbrengsten zoodat veer de eonsumenten vele levensbenoodigdheden
  tegen lage prijzen verkr~jgbaar'waren, en er toeh hog ontzaggelijke
  voorraffen besehikbaar bleven veer den uitvoer naar her buitenland, 't welk de produeten flink betaalde. Moehten de oogsten al
  onzeker zijn wegens de ongelijkmatigheid van her klimaat en daarenboven de winsten afwisselead ~egens de onstandvastigheid van de
  wereldprijzen der voorname export-artikelen, wol, vleeseh en zuivelprodneten, de verbazende on tamelijk oonstante vermeerdering
  
  853
  van de hoeveelhoden en van de totale geldswaardo der uitgovoorde
  goederen woes op toenomonden rijkdom. Zelfs al orkende men, dat
  de zoer ruime vraag van de allor!aatste jaron veer een deel was
  too te sehrijven nan eene tijdelijke oorzaak, den oorlog in guidAfrika, dat de geweldigo daling dor wolprijzon in 1900 nan de
  mogolijkheid van groote teleurstolling op gevoelige wijze
  herinnerde, en dat in de droigondo concurrentie van hot zieh
  ontwikkelendo Argentini~ aanleiding tot ongerustheid was gelegen,
  er bleef tooh alle reden om in de toekomst ruim vertrouwen
  te stollen. En war hot mijnwezen botroft - - hoezeer veer de
  groote daaraan verbonden risico's en de nu en dan tot zwendel
  overslaando speculation in mijn-maatschappijen hot oog niet
  mocht gesloten blijven, niemand ken ontkonnon dat jarenlang
  de opbrengsten bevredigend zijn geweest on reel blijven beloven.
  