text: IN MEMORIAM
  DR. C H R I S T I N E J O H A N N A B U I S M A N.
  Ontstellend voor velen was de dood v a n Dr. CI~aISTZNE JOHAnnA BUISMA~ op 27 Maart j.1.
  H o e kon bet ook anders bij een persoonlijkheid, die zoo sterk
  talent voor wetenschap met begrip voor praktijk aan hoogstaande
  karaktereigensehappen paarde. Zoo heel veel was hog van haar
  te verwaehten geweest.
  Voor de lezers van dit Tijdschrift is zij v a n a f 1927 een bekende
  geweest. Na een korte publicatie over bet wortelrot van Calla,
  heeft zij haar talrijke rapporten over het iepenziekte-vraagstuk
  gepubliceerd en men kent haar dan ook voornamelijk in v e r b a n d
  met deze onderzoekingen.
  Maar voor degenen die haar werk hebben leeren waardeeren
  moet ook de besehrijving van haar ]evensloop van belang Zijn.
  CHRISTINE BldISlgn~ werd in 1900 te Leeuwarden geboren,
  waar haar vader k o o p m a n is en haar moeder zeer bekend is
  geworden door haar werk op politiek en sociaal gebied; sinds
  jaren toeh is zij daar lid van de gemeenteraad.
  CtIRISTI~E was van jongs af een groot liefhebster van de levende n a t u u r ; daarnaast bleek op her g y m n a s i u m haar belangstelling in oude en moderne talen. Zij moet als leerling wel zeer
  ,,keen" zijn geweest.
  Met groot enthousiasme begon zij in 1919 haar studie in de
  biologie te Amsterdam, waar zij in 1925 doctoraal examen deed.
   Reeds v65r dit examen volgde zij een p r a k t i k u m in de plantenziekten te Baarn en op 1 Febr. 1925 werd zij daar assistent aan
  her Centraalbureau voor Schimmelcultures, een betrekking, die
  zij twee jaar w a a r n a m en door welke zij een ,,goede kijk op
  schimmels" te pakken kreeg. Onderwijl werkte zij aan haar
  proefsehrift over ,,Wortelrotting veroorzaakt door lagere zwammen (Phycomycetes)". (engelseh). Door bestudeering van de
  rotting van de Calla-wortels, die haar hierbij in handen kwam,
  kreeg zij aanraking met de praktijk, voor welks v r a a g s t u k k e n
  zij direct ,,open stond".
  Na haar promotie in Maart 1927 begon zij haar werk over de
  Iepenziekte, die sinds een aantal jaren de wetenschappelijke
  gemoederen zoowel als her publiek bezighield. De Nederl~ndsehe
  Heide-Maatschappij vroeg, daartoe in s t a a t gesteld door het
  fonds ,,Oranjebond van Orde" een hernieuwd onderzoek naar
  
  176
  de oorzaak van de Iepenziekte en haar bestrijding. Aan ondergeteekende werd gevraagd dit onderzoek ter hand te doen nemen
  aan her Phytopathologiseh L a b o r a t o r i u m ,,WILLIE COMMELI~
  SCHOLTEX" en CHRISTINE BUISMAN" werd er mede belast. In
  deze twee jaren stelde zij door welgeslaagde infeetie-proeven
  onomstootelijk vast, dat Graphium ulmi Sehwarz de oorzaak
  is van de iepenziekte en daarnaast stelde zij de beteekenis van
  andere ziekten van de iep, die hiermee v e r w a r d worden, in het
  lieht. De uitkomsten van deze onderzoekingen werden in een
  rapport, door de Nederlandsehe Heide-Maatsehappij uitgegeven,
  neergelegd. (1929).
   Na afloop hiervan kon zij aan een lang gekoesterde wenseh
  gevolg geven en in her buitenland gaan werken. Aan de Biologisehe Reiehsanstalt te Berlijn werkte zij met de heeren WOLLE~WEBER en RICHTER en met FRL. TESCIINER samen, tot zij plotseling in September 1929 een mogelijkheid zag door een beurs
  van Redeliffe College (Harvard University, U.S.A.) zieh aldaar
  verder te bekwamen.
  Zij begon in her bekende myeologisehe
  laboratorium van Prof. WESTON
  te werken, maar al spoedig
  trok haar zin toeh naar bet nabijgelegen Arnold Arboretum en
  begon zij in het Farlow-Laboratorium
  bij Prof. FAULL haar
  onderzoek over schimmels, die kankers op de iep veroorzaken.
   Tegelijkertijd verwierf zij een grondige kennis van de iepensoorten in her arboretum. Her wel en wee van de iep stond in her
  centrum van haar belangstelling, maar d a a r n a a s t deed zij kennis
  van allerlei boomen en struiken op. De heer DOOREI~BOS zei onlangs : ,,Ik geloof niet d a t e r ooit iemand meer heeft geprofiteerd
  van her A r b o r e t u m en er meer mee v a n d a a n heeft gebraeht
  dan CHRISTINE BUISMAN". Met dit al was her leven in een
  vrouwen-eollege met vele beperkende bepalingen, niet altijd
  gemakkelijk voor iemand, die gewend was zelfstandig haar weg
  te gaan. Maar haar aanpassingsvermogen en gezonde levensfilosophie hielpen haar hierdoor been! En hoeveel vrienden en
  vriendinnen zij in die tijd heeft g e m a a k t blijkt uit de tallooze
  brieven, die na haar dood naar Baarn werden gesehreven. Zij
  besloot haar verblijf in de U.S.A. met een reis naar her Westen
  en op haar terugreis vond zij in Illinois enkele Graphium-zieke
  iepen, de eersten die in U.S.A. geeonstateerd werden. Deze
  vondst deelde zij op haar terugreis aan de autoriteiten te Washington mee. N a d a t deze ziekte later nog weer van de Oostkust
  uit de Vereenigde Staten is binnengedrongen, werd Dr. BL'ISMAN
  v o o r t d u r e n d vanuit Amerika om advies gevraagd. Door de
  jareu heen zijn haar ,,iepenbrieven" t o t een lijvig dossier aangegroeid.
  177
  I n O c t o b e r 1930 w e r d h e t Iepenziekte-Comit@ o p g e r i c h t.
   CI-IRISTIHE BUISMAN w e r d a a n g e s t e l d en t o e n b e g o n zij h a a r
  o n d e r z o e k n a a r de g e v o e l i g h e i d v a n i e p e n s o o r t e n , v a r i e t e i t e n
  e n i n d i v i d u e n v o o r G r a p h i u m ulmi, w e d e r o m te B a a r n.
  Vijf j a a r r a p p o r t e n zijn d o o r h a a r o v e r dit o n d e r z o e k gesehrey e n en t u s s e h e n d o o r is allerlei o n d e r z o e k d o o r h a a r b e t r e f f e n d e
  d e z w a m en de iep als p h y s i o l o g i s c h o b j e c t g e d a a n ; v a n h a a r
  p u b l i c a t i e s n o e m e n wij:
  Three species of Botryodiplodia (Sacc.) on elm trees in the U.S. (Journ. of
  the Arnold Arboretum, Vol. XII, p. 289).
   Overzicht van de soorten van iepen, in verband met het iepenziekteonderzoek (Tijdschrift over Plantenziekten, jrg. 28, aft. 5, p. 111).
  Ceratostomella ulmi, de geslachtelijke vorm van Graphium ulmi Schwarz
  (Tijdschrift over Plantenziekten, deel XXXVIII, 1932, p. 1--8).
  Proeven over waterverdamping bij bladeren van verschillende iepensoorten (Mededeeling No. 13 van her Iepenziekten-Comit@, 1933).
  The Area of distribution of the Ceratostomella (Graphium) Elm Disease.
  (Mededeeling No. 13 van her Phytop. Lab. ,,W.C. Scholten").
  Sensibilit@ de diverses esp~ces et vari@t@s d'Orme k Ceratostomella ulmi.
  (Revue de Pathologie v@g@tale et d'Entomologie agricole de France,
  Tome XXII, 1935, p. 200).
  Over de anatomie van her hour van met Graphium ulmi geinfecteerde
  iepen (Tijdschrift over Plantenziekten, Vo]. XLI, 1935).
  H a a r p r o e f i e p e n , die zij o v e r vele t u i n e n v e r d e e l d h a d s t a a n ,
  k e n d e zij alle n a u w k e u r i g en war k e n n i s v a n h e t g e s l a c h t U l m u s
  a a n g a a t , b e h o e f d e zij v o o r geen enkel s y s t e m a t i c u s o n d e r te doen.
   H a a r reislust b r a c h t h a a r in vele landen. H e t was w o n d e r b a a r tijk war h a a r h e l d e r k i j k e n d e oogen o v e r a t o n t d e k t e n . H a a r reisb r i e v e n o m t r e n t l a n d en m e n s c h e n w a r e n vol v a n h u m o r.
  H o e z e e r zij in Itali~, w a a r zij kennis o m t r e n t de i e p e n z i e k t o
  v e r s p r e i d d e , g e w a a r d e e r d werd, blijkt uit de vele c o u r a n t e n b e r i c h t e n , die in d a t l a n d n a h a a r d o o d v e r s c h e n e n.
   Onderwijl g a f zij nog eens m e t o n d e r g e t e e k e n d e een cursus
  in de m y c o l o g i e in C o i m b r a ( P o r t u g a l ) ; o p v a l l e n d w a r e n h a a r
  k a l m t e en v o o r t v a r e n d h e i d , t o e n zij bij een o p e n b a r e lezing a a n
  de U n i v e r s i t e i t d o o r g i n g m e t h a a r v o o r d r a c h t tijdens een storing
  in her electrisch lieht, welke her gevolg was v a n het b o m m e n w e r p e n op de electrische centrale.
   G e d u r e n d e een t i e n t a l j a r e n was CHRISTINE BUISMAH een voortreffelijk m e d e w e r k s t e r v a n her P h y t o p a t h o l o g i s c h L a b o r a t o r i u m ,,Willie C o m m e l i n S c h o l t e n " . Zij was b u i t e n d i e n b e s t u u r s lid v a n de P h y t o p a t h o l o g i s c h e Vereeniging en v a n de B o t a n i sche Vereeniging. H a a r intelligentie en o p e n m e d e w e r k i n g werd e n alom g e w a a r d e e r d . Ook begon zij in den l a a t s t e n tijd werkelijk deel te n e m e n a a n de v r o u w e n - b e w e g i n g , die m e e r d a n ooit
  b e h o e f t e heeft a a n k r a c h t i g e draagsters.
   178
  Zij was niet alleen een uitnemend onderzoekster, maar ook
  de aangewezen persoon voor wetenschappelijke v r a a g s t u k k e n
  de praktijk betreffend. Open voor alle uitingen van het leven,
  bijzonder vlug en helderdenkend, uiterst scherp in her ontdekken
  van halfweterij en uitgeloogde leerstellingen, had zij begrip voor
  alle mogelijke kringen en alle mogelijke vragen. Door haar eenvoudige, ware n a t u u r werd zij zelden misverstaan en overal was
  zij gezien. En niet het minst zal men haar uiterst vaardige pen
  in de phytopathologisehe literatuur missen.
  JOHA. WESTERDIJK.
  