text: De goede kansen zijn dus zeker greeter dan de kwado: de
  hulpbronnen van hot land zijn verbazend rijk, en tegen betrekkelijk matige opoffering kunnen de verbruikers zich door
  den internationalen handel verschaffen hetgeen zij van e]ders
  noodig hebben. De handworks- en fabrieksnijvorhoid, zou men
  zeggon, kan tot ontwikkeling komen on in do steden de welvaart doen bloeien door te voorzien in de locale behoeften. Zij
  zou zelfs, ook veer hot buitenland werkende, haren afzet
  kunnen vergrooten en zoodoende door her produeeeren op
  -grootere sehaal de te bohalen winston kunnen vermeerderen,
  wanneer zij in Staat was to leveren tegen prijzen die den
  uitvoer mogelijk maakton. Niet uitsluitend dus op de meer
  wisselvallige, natuurlijke hulpbronnon van den bodem zou de
  volkswelvaart aangew.ezen zijn, naast landbouw en mijnwozen
  zou ook oone gozond bloeiendo industrio haar deel tot vorhooging on versterking daarvan kunnon bijbrengen, door in
  de eorste plaats hetgeen do inlandsehe vorbruikors noodig
  hadden good on goedkoop te verschaffon en verder de veer den
  uitvoer gevraagdc artikolen beschikbaar te stollon, waardoor
  weor do ruilvoet tegenovor her buitenland gunstigor zoude worden
  en do vandaar te betrekken produeten tegen hog geringer opoffering zoudon to verkrijgon zijn. Maar doze ontwikkeling word
  verstoord door hot leggen van zware ro6hton op den invoer
  van vreomde goederon. Daardoor werd wel pr[jsverhooging van
  de produoten dor binnenlandsehe industrie te woeg gobraeht
  
  854
  on worden naar doze wol arbeidskrach~on on kapitalen aangetrokkou, die guns~iger terrein haddon govonden in landbouw
  on mijnwezon, maar hot met die prijsverhooging booogde doel,
  vermeerdoring der volkswelvaart, ken niot beroikt noel bevorderd wordon. Immors de binnonlandsehe eonsumonten mooston
  hetgeon veer hun vorbruik word geleverd ton minste zooveol
  duurdor botalen als die prijsverhooging bodroeg, on door do
  prijsverhooging zelvo word de uitvoer on duo ook do prodactio
  veer don uitvoer belemmerd, de nijverheid gekortwiokt daar
  zij haren afzot boperkt zag tot h o t binnenlandsoh dobiot, d a t
  uit den aard der zaak vooral sodert do bovolkingstooname dor
  kolonio tragor on tragor word, zich woinig uitbreiddo, en dat
  zolfs kloiner moest wordon, alwoor ten gore]go juist van do
  verhooging der prijzon.  Do kolonie Nieuw-Zoeland kan zeggen: laat dit zoo zijn,
  wolnu, wij betalen dat allos: onzo middolen veroorloovon ons
  dat on wij zullen.doorgaan zoo]ang wij ons or goed bij bevinden,
  ook kan men eerbied gevoelon veer hot zelfvertrouwon dat uit
  doze houding spreekt, maar van holder inzieht getuigt zij niet,
  haar wolvaartstoestand zou zonder twijfol gunstiger zijn wannoer
  z[j hare huishouding borer had ingerieht. Blijft zij dan ook
  den ingeslagon weg volgen, her zal do vraag wezen of, ondanks
  den zoer grooten rijkdom Tan hare natuurlijke hulpbronnen,
  haar productiovo nijverheid op den duur in staat zal wezen tot
  
  855
  her opleveren van voldoe~de vruchten o m t e kunnen v0orzien
  in de behoeften eener bevolking op wier inkomsten bovendien
  veer een steeds greeter en greeter wordend deel beslag is gelegd
  door de jaar op jaar vormeorderende rente eener vo0rtdurend
  aangroeiende staatssohuld.
  Ziehier een paar eijfers, In 1893 bedroeg de staatsschuld
  bijna ~ 39 millioen, in 1900 bijna ~ 50 mil]ioen, een bedrag
  wel zeer hoog veer eene bevolking van 753.000 zielen, maar
  dat in de naaste toekomst dog belangrijk zal moeten vermeerderd worden 1).
  Intusschen, hier zou de bedenking kunnen geopperd worden
  of de schadolijke gevolgen van de sterke proteotie on van de
  zich in her opstapelen van goldleeningen openbarende onvoorzichtige finanti6ele politiek wel op tokening mogen gcsteld
  worden van her stelsel der gedwongen coneiliatie en arbitrage.
   NIaar veer de hand ligt her antwoord, dat her een met her
  ander ten nauwste samenhangt. Aan de eeonomisohe politiek in
  haar geheel, zoo van den wetgever a]s van de regeering ligt
  ~ n e hoofdgedachte ten grondslag welke de kiem in zich hevat
  van al hetgeen is uitgewerkt in de reeks van schijnbaar uiteen-,
  loopende maatregelen, voorgeschreven met her doel de volkswelvaart te hevorderen, maatregelen waarvan de eene noodig
  werd door her in working komen van den andere, waarvan de
  eerste weer eenen tweede, de tweede weer eenen derde als
  noodzakelijk gevolg deed verlangen. De hoofdgedaohte is deze:
  hot publiek gezag is veer de volkswelvaart verantwoordelijk,
  meet om die te hevorderen handelend optreden en daarb~j hoven
  en v55r alles op her oog hehhen de helangen van de overgroote
  meerderheid, dat is van de met stoffelijke middelen weinig of
  niet gezogenden, die onder den naam van de arbeidende klasse
  kunnen samengevat worden. Natuur]ijk ]ig~ in dien gedaehtengang veel verleideHjks veer al wie welwillend gezind is jegens
  zijne medemenschen en, harteHjk wensehende armoede en gebrek
  te doen verdwijnen met liefde aan iedereen een menschwaardig
  bestaan zou helpen verzekeren en daardoor bet ideaal ~ den
  soeialen vrede, zien tot werkelijkheid gebraeht. u
  den
  ~) Per hoofd der bevolking bech'oeg de sehuld in 1893 ongeveer
  f 700.--, in 1900 ongeveer f 742.-- In Frankrijk in 1900 ongeveer
  f 632.--.
   856
  regcerder even als veer den wetgever weegt bovendien hot ver]angen werkzaam te zijn in den geest der publieke opinie, en
  moge - - vooral in een land met zeer uitgebreid kiesreeht - sores hog daarbij komen hot rain of meer bewuste gevoel dat
  hot toegeven aan de verleiding de gemakkelijkste weg is veer
  hot vinden van bijval en steun bij de meerderheid der stemgerechtigde burgers, ook zonder dit motief van twijfelaehtig
  gehalte in rekening te brengen mag men veelal de verleidende
  sehittering van hot ideaal wel veer zoo stork houden d a t e r
  een invloed op de handelingen tier mensehen ann toegesohreven
  mag worden van voldoende kraeht om andere, zelfs zeer
  dringende overwegingen naar' den aehtergrond terug te doen
  wijken. Hot gevolg is dat minder dan noodig wordt geluisterd
  naar de lessen der wetensehap, die bovendien dikwijls te
  weinig vat hebben op den oppervlakkigen beoordeelaar omdat
  zij op hem niet zelden den indruk maken van hardheid en
  onme~dogendheid. Zoo kunneu staatslieden, ook met de beste
  bedoelingen bezield en in vole opziehten kundig en bekwaam,
  er toe komen te vergeten, dat de welvaartsbelangen van alle
  onderdeelen der maatsehapp~j onderling in nauw verband staan,
  en dat zij, eenzijdig den blik gevestigd houdende op de in
  bet oog vallende behoeften van eene enkele klasse, door hot
  nemen van schijnbaar veer de hand liggende maatregelen in
  haar dadelijk belang, nadeelige gevolgen moeten veroorzaken,
  aanvankelijk wellieht alleen drukkende op 66ne of enkele andere
  klassen, maar op den duur sehadelijk werkende veer hot algemoon, en wel degelijk ook, ja niet hot minst sehadelijk veer
  diegenen, wier bevoordeeling juist door hen was bedoe|d. Hot
  complex nu van maatregelen van economische en soeiale politiek,
  door den wetgever van Nieuw-Zeeland sinds eenige jaren in
  hot leven geroepen, levert ~en treffend voorbeeld. De proteotie
  moest al spoedig aanleiding geven tot ontevredenheid bij de
  consumenten over her duur worden van de besehermde goederen,
  eene ontevredenheid, waarvan de gegrondheid niet ken worden
  betwist en die niet ken worden goedgemaakt door de bevoordeeling van sommige takken van industrie, welke hevoordeeling
  bovendien van sleehts tijdelijkeu aard ken zijn.  terwijl de berekening is gemaakt dat zij in 1909 tot 4:00.000 pd. st.
  zal gestegen zijn.
  Zie Sociaal Weekblad 14: Sept. 1901 ~ p. 4:4:1, vgl. The Statesman's
  Yearbook 1901, p. 336; The Economist, 4: Augustus 1900, p. 1102.
  ~) Niet bij openbare aanbesteding, maar bij onderhandsehe overeenkomsten met groepen van werklieden, zoodat de tusschenkomst
  van aannemers wordt vermeden. Door deze regeling wordt aan
  ongeveer 5000 arbeiders sen loon verzekerd hooger dart hun door
  aannemers zoude lmnnen betaald worden~ en bovendien plaatsing
  gegeven aan zwakke of minder valide personen die op de open
  markt geen werk kunnen vinden, wijl zij niet genoeg kunnen
  uitvoeren om her minimum-loon te verdienen.
  Vgl. Sociaal Weekblad, 7 Sept. 1901, p. 4:22. M6tin, rapport
  p. 128--132.
  858
  vermeerdering van ~inkomsten, doorgaande belastingverhooging
  wordt onvermijdelijk; verzwaring van inkomende rechten, hoezeer
  geliefd wegens hare geschiktheid om de protectie der nijverheid
  te versterken, kan, op straffe van den handel te doodeo, niet
  verder worden doorgezet, de inkomstenhelasting, hoezeer progressief ingerieht, kan niet in her oneindige worden opgedreven:
  blijft over de grondbelasting. Maar her wordt ondoenlijk bevonden
  alle grondbezitters zwaarder te drukken of wel te onteigenen :
  daarom moeten de grooteren onder hen getroffen worden en
  ook op deze belasting progressie v~orden toegepast. Die progressieve grondbelasting wordt nu door ongeveer 13000 bezitters
  gedragen, terwijl de kleine en middelmatige .eigenareu vr[j zijn.
  Wel worden daartegen protesten gehoord, maar dat wist men
  vooruit, zelfs worden pereeelen, als niet meer genoeg rendeerende,
  aan den keep gebraeht, maar aanleiding tot ongerustheid ziet
  men daarin niet, men freest zieh hiermede dat daardoor splitsing
  der grootere bezittingen wordt bevorderd in kleinere, waarop
  zieh landgebruikers kunnen vestigen, die door er hunne goede
  zorg aan ten beste te geven de ophrengst zullen weten te
  vermeerderen.
   Intusschen laten alle landgebruikers ,groote zoowel als kleine,
  natuurlijk ook al weer ernstige k]achten hooren over de gevolgen
  van her opdrijven der loonen in de steden door toedoen der
  verzoeningsraden. De arheiders op her platte land worden door
  her vooruitzieht op belangrijke verbetering van hunne inkomsten
  bij massa's naar de steden gelokt en de werkkraehten onmishaar
  veer de exploitatie van den bodem zijn bf te duur, 5f niet
  meer in voldoende hoeveelheid te verkrijgen. Opnieuw staat de
  wetgever klaar met her besehikbaar stellen van steun u4t de
  schatkist, reehtstreeks door aan landgebruikers voorsehotten
  tegen lage rente aan te bieden (The Government Advances to
  Settlers Act, 1894) 1), indirect door her in gebruik geven van
  door de regeering teruggekoeht, desnoods onteigend, land tegen
  i) De voorschotten waren oorspronkelijk bestemd om settlers ann
  te moedigen tot her ontginnen van land. Zij droegen 5 pCt rente
  en in 't geheel is een bedrag van 2.600.000 pd. st. toegekend. Van dit
  bedrag evenwel is ongeveer 65 pCt gegeven aan landbouwers die
  reeds van hypothecaire voorschotten voorzien waren~ dooh van de
  gelegenheid hebben gebruik gemaakt deze af te lessen omdat zij
  
  859
  lage, onveranderlijke pacht (The Land for Settlements Act van
  1891, in 1894 aangevuld door de Compulsory Repurchase Act).
   Het zou moeilijk ziju van den invloed welken ieder van deze
  in elkaar grijpende maatregelen heeft gehad, nauwkeurig rekenschap te geven en dat zou zoo goed als ondoenlijk worden
  wanneer nog bovendien werd gezocht uaar eene preciese waardeering van de beteekenis der economische gevolgen, die
  inmiddels voortdurend werden veroorzaakt door de verplichte
  conciliatie en arbitrage. Maar wie bedenkt, dat klachten van
  de arbeiders over te laag loon~ over te ]angen werktijd, over
  eoncurrentie voortvloeiende uit bet gebruiken van lcerlingen
  als werkkrachten, uit bet verstrekken van huisarbeid, klachten
  over her in gebruik stellen van ell her doen werken met arbeidbesparende machines, geregeld een open oor' vonden bij de
  verzoeningsraden en her scheidsgereeht, zal inzien dat de aan
  die collegian toevertrouwde macht,, inzonderheid om de loonschroef ten gunste der arbeiders te hanteeren, een element van
  niet geringe beteekenis heeft moeten uitmaken in het geheele
  complex van maatregelen gcnomen om her belang der arbeidende
  klasse te bevorderen, in allen gevalle daarmede in het nauwste
  verband staat. Wat dan ook van de kosten der zoo veelvuldig
  verleendc staatshulp, niet alleen ten behoeve van de industrie
  in de steden, maar ook van bet landbouwbelang, niet uitsluitend ten behoeve van arbeiders, maar sores ook van patroons,
  nog moet gezegd worden mag bij bet beoordeelen der economische werking van de verplichte conciliatie en arbitrage niet
  buiten rekening gelaten worden.
   Die kosten zijn natuurlijk hoe langer hoe hooger geloopen,
  en voor een dee1 is er in voorzien door de vermeerderende
  opbrengst der steeds verzwaarde belastingen, al was her met
  steeds toenemende moeite. De groote hulpbronnen van het
  land lieten toe op eene ruime draagkracht der bevolking te
  rekenen zonder dat de welvaart oogenblikkelijk gevaar liep te
  gronde te gaan. En het crediet heeft de gelegenheid geschonhoogere rente deden dan de gouvernements voorschotten. Zie ook
  Sociaal Weekblad 17 Aug. 1901, p. 387, wear 4 pGt wordt genoemd als de gestelde rente, maar eerst in 1900 heeft de regeering
  haar voornemen te kennen gegeven de aanvankelijk gestelde 5 pCt
  le reduceeren tot 4~ pGt.
  860
  ken een goed deel van de kosten a f t e wentelen op 8e toekomst.
   Daarmede kan wellicht hog eenigen tijd worden voortgegaan,
  maar in den regel wordt een op her crediet rustend, steeds
  hooger opgetimmerd gebouw 44nmaal topzwaar om vroeg of
  laat in te storten. De loop van zaken in de laatste jaren, nu
  de immigratie ann her afnemen, de emigratie aan her toenemen
  is, in allen gevalle de bevolkingsvermeerdering waarop bij bet
  op touw zetten van vele uitgaven gerekend was, uitbl~jft,
  geeft aanleiding tot bezorgdheid. Er vallen reeds teekenen
  waar te nemen, dat her staatserediet zioh minder dan vroeger
  in een bloeienden toestand kan verheugen. Her plaatsen van
  geldleeningen op de Londonsehe. beurs 't welk voorheen tegen
  8 pCt. zonder groote moeite gelukte, is allengs moeilijker
  geworaen. Na bet met de leening van 1895 gebeurde, 't welk
  zooals word vermeld (p. 832) aanleiding had gegeven tot opmerkingen zeer weinig vleiend voor de regeering van NieuwZeeland, heeft deze hot voorziehtiger gevonden zich zoo mogelijk
  elders te voorzien, en bij de eerstvolgende gelegenheid te
  dien einde aangeklopt bij de locale markt in Australia. In
  December 1896 is het haar gelukt daar eerie leening van
  500.000.-- pd. st. tegen 8~ pCt. te plaatsen, al was her niet
  zonder op nieuw kunst- en vliegwerk te gebruiken '). Nogmaals slaagde zij daar in her voorjaar van 1901 met eengel[jk
  
  ') De Melbournsche correspondent van het weekblad ,The Economists, die reeds de een jaar te]voren gepleegde ongereehdgheden
  had nan her licht gebracht, maakte ditmaal bekend (zie het nommer
  van 23 Januari 1897, p. 121) d a t e r blijkens een half-oflicieel
  berieht in de dagbladen voor meer dan het gevraagde bedrag was
  ingeschreven, nl. voor 508.000 pd. st., en dat de regeering van NieuwZeeland gezegd werd zeer tevreden te mogen zijn over dit succes, als
  blijk van haar goed crediet op de goldmarkt Maar de altijd wakkere
  redaetie van dat weekblad wist spoedig (27 Februari 1897, p. 310)
  te vertellen wie de inschrijvers waren geweest en tot welke bedragon. Het was nl. uitgelekt dat van de 508.000 pd. st. niet meer
  dan 8000 pd. st. door her publiek was genomen, en bijna alles
  door instellingen, die van de Nieuw-Zeelandsche regeering afhankelijk waren, b.v. 250.000 pd. st. door de Bank of New-Zealand
  (feitelijk eene staatsbank), 175.000 pd. st. door fondsen onder bet
  beheer staande van departementen van algemeen bestuur, als voor
  de administratie van golden toebehoorende aan minderjarigen enz.
   Evenals een jaar te voren kwam Reeves in een ingezonden s~lk
  
  861
  bedrag, maar tegen 4 pCt. 1). In den zomer van dit zelfde jaar liet
  het geldgebrek zieh al we~r voelen. De minister Seddon deelde
  mede, dat eerlang meer, we]dra hog ongeveer 3.000.000.-- pd. st.
  zou moeten geleend worden, waarvan 1.500.000 pd. st. voor
  toegezegde publieke werken, 5 0 0 . 0 0 0 . w pd. st. voor spoorwegen
  en 1.000.000.-- pd. st. voor terugkoop van in pacht uit te geven
  gronden zoomede voor aan landbouwers te verstrekken voorsehotten. N u werd hem blijkbaar de zorg om in de altijd klimmende
  behoefte aan contanten te voorzien, langzamerhand te machtig. Hij
  gaf toeh ondubbelzinnig te kennen, dat tot ingrijpende verandering in de finanti~ele politiek hoe eerder hoe liever, volstrekt
  moest worden overgegaan, daarbij voegende dat hij zijn leedwezen
  moest uitspreken geruimen tijd te hebben medegewerkt tot bet opstapelen van geldleeningen op geldleeningen, tevens verklarende
  dat her zijn vast voornemen was met dat stelsel voor goed te
  breken en tot ernstige inkrimping der uitgaven over te gaan,
  al mocht dit verre van gemakkelijk wezen. Zijn ambtgenoot J. G.
   Ward - - over wiens finantieele opvattingen van vroeger reeds
  (p. 831 t) her een en ander werd aangestipt, schijnt daaraan nog
  getrouw te zijn en optimistisch genoeg gestemd te blijve'n om
  vooralsuog niet met Seddon mede te gaan, zoo ook hun vroegere
  ambtgenoot, de tegenwoordige s
  Generaal te London, die
  in geen opzieht van zienswijze en gedragslijn sehijnt veranderd
  te wezen 3). Des te meet aandacht trekt de bekeering van
  (6 Maart 1897, p. 350) ten behoeve van het crediet zijner regeering
  op tegen deze mededeelingen, zoowel ten opzichte van dejuistheid
  der eijfers als van de afhankehjkheid der instellingen die hadden
  ingeschreven. ]Kaar op de vraag der redactie wat dan de volledige
  waarheid was, is hij, evenals zijne regeering het antwoord schuldig
  gebleven, en later (zie ~The Economist* 19 Juni 1897, p. 883) is
  gebleken dat de mededeelingen der redactie juist waren.
  ') ,,The Economist* 1 Juni 1901, p. 823.
  2) Blijkens mededeelingen van her ~Soeiaal Weekblad, (14 September 1901, p. 441) handhaaft Reeves zijne gunstige meening
  zoowel over de verplichte conefliatie en arbitrage als over den
  finantielilen stand van zaken in Nieuw-Zeeland. Om te doen uitl~omen dat deze werkelijk nog altijd zeer gunstig mag heeten, gaf
  hij aan den correspondent van dat blad ee.nige cijfers ten beste,
  o.a. de saldo's van de laatste dienstjaren der schatkist. Inderdaad
  wijzen die cijfers op een gunstigen stand van zaken. Maar verdienen
  zij velCrouwen? Daaraan twijfelende, wijl mij meer dan eens was
  ECON. 1901.
   55
  
  86g
  
  Seddon in ~ zake de finanti~,ele politJek en zij verdient die aandaeht in dubbele mate nu zij is samengevallen met zijn veranderd inzieht in zake de soeiale politiek, waarvan bier boven
  (p. 43) melding werd gemaakt. Dit samenvallen kan niet aau
  toeval worden geweten maar moet verklaard worden nit de
  omstandigheid dat beide zaken in den grond ten nauwste
  samenhangen en nit de door den werkelijken loop der gebeurtenissen bevestigde waarheid, dat de zonden begaan op het
  ~ n e gebied zich ~ n m a a l straffen ook op her andere. Langen
  tijd is Seddon, ondanks menige waarsehuwing blind gebleven
  voor de aanvankelijk nog maar verwijderde gevaren die zijn
  regeeringsbeleid op beiderlei gebied had gezaaid, maar allengs
  zijn die gevaren ontkiemd, tot wasdom geraakt, in omvang
  en sterkte gegroeid, onderling samen geweven en ten laats~e
  met toenemende snelheid nader bij.gekomen, zoodat onmiddelijke afwending dringend noodig wordt, maar groote inspanning v a n kraehten, scherpheid van blik en vastheid van wil
  zal eisehen. Nu hij tot her inzicht is gekomen dat stil zitten
  bedenkelijk zou zijn, daar de. gevaren verre van denkbeeld.ig
  blijken te wezen, ~al! h~] z ~ h ? a a n den strijd daar~egen niet
  mogen onttrekken. En indien bij door karakter en kennis
  berekend is voor dien strijd, za] deze niet hopeloos behoeven
  te heeten, wanneer hi.j gcsteund mocht worden door eene bevolking die, gezegend als zij is met de overvloedige hulpbronnen
  van een bij uitstek milden- bodem, daarenboven gelukkig wordt
  gebleken (zie boven p. 833 en p. 860)dat de van Reeves afkomstige
  gegevens niet altijd volkomen juist waren, heb ik getraeht ze te
  verifieeren. Oeen betere bron tot mijne beschikking hebbende dan
  het Statesman's Yearbook, heb ik ze vergeleken met de daarin
  voorkomende opgaven, en bevonden dat deze laatste een reel
  minder gunstige voorstelling geven dan die van Reeves. Ik laat
  bier de vergelijking volgen, en zouder met zekerheid te kunnen
  beslissen aan welke zijde de waarheid is, voeg ik er bij dat naar
  mijne meening de opgaven van Reeves ook ditmaal onjuist zijn.
   Saldo's opgegeven
  Saldo's opgegeven door he~ Stages.door :Reeves.
  man's Yearboek 1901, p. 339.
  1895/96 s 215.558
  s 263.403 te kort.
  1896/97 * 3.54.286
  9 54.526
  id.
  1897/98 9 605.352
  9 143.963
  1898/99 J 495.861
  9 71.618
  saldo over 4 jaren s 1.671.057
  s 102.348 te kort.
  863
  geprezen wegens de benijdenswaardige werkkraeht en energie,
  welke zij tot hare besehikking heeft, behoudens deze voorwaarde evenwel dat die bevolking beret dan tot dusverre over
  haar eigen be]angen worde voorgelieht, en nog de noodige
  zedelijke kracht zal weten te verzamelen om veet ongedaan te
  maken war op haar eigen aandrang en in haren naam is verrieht. Hoe her met een en ander gesteld is, daarover wordt
  versehillend gedaeht. Berichten uit den allerlaatsten tijd, ook
  al gaan zij aan overdr[jv.tng schuldig, strekken eerder om
  gewettigde bezorgdheid te v.ermeerderen dan om die te verminderen. Een opstel uit her ,Zeitsehrift fiir Soeia]wisseasehaft- geeft eene zeer donker gek]eurde sehildering van den
  toestand. De sehrijver komt tot deze slotsom: ,,de klasse,bescherming in Nieuw-Zeeland is tot zulk een uiterste opge,+,voerd, dat de toekomst tier industrie daar zeer donker is en
  .bedreigd wordt door de demaffogen die hun gezag ontvangen
  .van de massa der onffeletterde en onwetende kiezers.- Verder
  wijst hij op een debar onlanffs in her parlement gevoerd+ dat
  de persoonli,jkheid van Seddon in een zeer ongunstig lieht stelt.
   Her liep over een post van 2gO p&.isti,~an een australiseh
  blad uit de staatskas betaald voor een ophemelend artikel over
  zijn regeeringsbeleid. Er werd bezwaar tegen gemaakt, zoo
  luidt her verslag, ,,dat de premier zieh op die manier op kosten
  .der kolonie in de hoogte liet steken. Een feit is her, zegt de
  .door hem aangehaalde Liberty Review tot deze dingen, dat
  ,,de regeering van Nieuw Zeeland, dank zij de socialistisehe
  .arbeidswetgeving, in een staat van bankroet verkeert. De beer
  ,,Seddon en zijn vrienden zien nu blijkbaar tegen niets op om
  .her publiek zand in de oogen te strooien en te misleiden
  .omtrent den waren staat van zaken.. ')
  De toon die uit de aangehaatde zinsneclen spreekt geeft bl~jk
  van partijdigheid en overdrijving, maar reeds her feit dat over
  de kosten van reelame ten gunste der regeering, uit de staatskas
  betaald, in her parlement werd gedebatteerd, bevestigt de
  meening dat de toestand ernstig is geworden.
  J) De citaten zijn ontleend aan de Nieuwe Courant 2~November 1901.
   864
  
  u
  Nu de uitkomst der onder gunstige omstandighedeu genomen
  proef van den Nieuw-Zeelandsehen wetgever met her stelsel
  van verpliehte eoneiliatie en arbitrage niet bemoedigend mag
  heeten, zallen de groote verwaehtingen van reehtstreeksehen
  door her staatsgezag aau te wenden dwang tot besleehting in
  der minne van arbeidsgesehillen tot iets lagere stemming z~jn
  gekomen, daarentegen zal meer heil worden gezoeht bij maatregeleu, die zieh bepaleu tot de meer beseheiden strekking om
  geschillen te voorkomen door onderling overleg van partijen,
  of ze nit den weg te ruimen door vriendsehappelijke bemiddeling
  van derdeu, eindelijk ook om bij niet welslagen van een en
  auder de oplossing door vrijwillig gekozen seheidsreehters te
  bevorderen. Wordt daarbij de weg gevolgd die reeds door
  onderscheiden wetgevers is iugeslagen, dan zal her staatsgezag
  de behulpzame hand bieden door her bij voorbaat tot stand
  brengen van doelmatige organisati6n en her aanwijzen vau gesehikte personen. Her zal dan niet uitgaan van de meening
  alsof bet de geheele zaak in zijne hand had, reel minder tegen
  beret weteu in den sehijn aannemen alsof het in die meeuing
  verkeerde, maar steunen op her vertrouwen dat de belanghebbenden zelve hoe langer hoe meer zullen doordrongen zijn
  van her besef dat zij elkaar noodig hebben en dat gemeenschappelijke samenwerking veer den eenen even onmisbaar is
  als veer den andere. Her zal zieh niet onderstaan als door een
  maehtwoord de nadeelige gevolgen van gebrek ann inzioht in
  een oogwenk te keeren, maar zijne pogingen riehten op her
  wegnemen zelf van dat gebrek. Op onmiddellijke verwezenlijking
  van gunstige verwaehtingen te rekenen zou tot teleurstelling
  voeren, omdat een rain of meet langdurig tijdsverloop noodig
  zal ziju veer bet doen post vatten van eerie overtuiging die
  zekere rijpheid van oordeel, ruimte van blik en medegevoel
  veer anderen onderstelt, gepaard aan bet vermogen om tijdelijke
  en duurzame veer- en nadeelen van elka~r te onderseheiden
  en tegen elka~r af te wegen.
   De hoofdvraag, waarom her bij de belangrijkste gesehillen
  gnat, de vraag bij welke der partijen, patroons of werklieden,
  de leiding dient te berusten, zal niet ophouden een twistappel
  
  865
  te zijn zoolang niet beide begrljpen dat hare beantwoording
  geenszins meet gezocht worden bij hot na gevoerden strijd
  uitvondig gemaakte reoht van den sterkste, of r~jkste, of
  machtigste, maar bij her reoht van den naar gemeenschappelijke
  overtuiging best toegeruste, den bekwaamste, den gesehiktste.
  De gedaehte haar te doen uitmaken door her staatsgezag schijnt
  te zijn ingegeven door een gevoel van wanhoop, dat te eerder
  zal plaats maken veer meerdere gerustheid naarmate her vele
  goede dat reeds door de vakvereenigingen on de patroons is
  en wordt tot stand gebraeht, beret op den reohten prijs wordt
  gesteld.
  Groningen, November 1901.
  W. &. RINGER.
  