text: WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  DOOR
  
  W. R. MENKMAN
  
  Verleden jaar November werd h. t. 1. ontvangen de
  handelsstatistiek van Suriname over 1927, met de samenstelling waarvan de Controle der Belasting te Paramaribo
  ongetwijfeld een zeer verdienstelijk werk heeft verricht.
  De inrichting is zooveel mogelijk aangepast aan de internationale handelsstatistiek en er is een alphabetische
  naamlijst toegevoegd met de ordenummers der gemeene
  naamlijst, welke nummers mede zijn vermeld bij de artikelen voorkomende in de staten van den invoer en van
  den uitvoer. Met de invoerstatistiek in het Verslag van
  Bestuur en Staat heeft de Handelsstatistiek gemeen dat
  diverse goederen van Rijks- en Gouvernementswege ingevoerd ongespecificeerd worden opgenomen; wat het tijdstip van publicatie betreft echter wint de Handelsstatistiek het verreweg, immers zij was ongeveer te zelfder tijd
  h. 1.1. beschikbaar als het Verslag dat de gegevens bevatte van één jaar vroeger. Moge die voorsprong in de toekomst nog grooter worden, wanneer inderdaad het Verslag niet vroegtijdiger kan verschijnen dan de laatste keer
  het geval was.
  Ingevoerd werd in 1927 voor een waarde van
  ƒ9.288.858.—, wat neerkomt op een gemiddeld van circa
  ƒ 65.— per hoofd der op 1 Januari 1927 aanwezige bevolking (142896). Ongetwijfeld een laag gemiddeld, lager dan
  dat van het naburige Britsch Guiana over hetzelfde jaar,
  zijnde circa $ 32.50.
  Aan invoerrecht werd in 1927 in Suriname geheven
  ƒ 1.781.654.—, of bijna 20 % van de waarde der ingevoerde goederen, ruim ƒ 13.— per hoofd der bevolking. Dat
  West Indische Gids XI
  
  I
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  2
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  een zóó hoog tarief als het Surinaamsche den invoer
  moet belemmeren ligt voor de hand.
   Op één na de hoogste rubriek van ingevoerde goederen
  was die der voedingsmiddelen en dranken, met een totale
  waarde van ƒ 3.326.226.,—; scheidt men van dit totaal de
  dranken af, dan blijft er voor voedingsmiddelen
  ƒ2.940.519.— of ruim ƒ20.— per hoofd der bevolking.
  Wijst de geringheid van dit bedrag op groote armoede, of
  is de eigen productie van voedingsmiddelen zóó groot dat
  slechts weinig uit het buitenland behoeft te worden aangevoerd? Britsch Guiana voerde in 1926 (ik kon helaas
  voor 1927 geen specificatie vinden) aan voedingsmiddelen in voor een waarde van ongeveer $ 14.— per hoofd
  der bevolking; invoer van meel in Suriname in 1927 ongeveer ƒ 5.50 per hoofd der bevolking, in Britsch Guiana in
  1926 ruim $ 4.—
  Willen wij de vergelijking verder voortzetten, dan moeten wij de voornaamste groep der Surinaamsche importartikelen, die der bewerkte producten, met een totaal van
  ƒ4.696.388.— wat nader bekijken. Wij treffen dan hieronder aan kleeren, schoenen, hoeden en manufacturen
  tot een waarde van ƒ 1.877.216.—, of ruim ƒ 13.— p. h. d.
  b. De invoer van dezelfde soort goederen in Britsch Guiana bedroeg in 1926 ongeveer § 6.40 p. h. d. b. Het verschil is hier dus geringer dan bij de levensmiddelen-groep,
  wat er op zou wijzen dat het verschil in welvaart minder
  groot is dan uit de vergelijking der cijfers van de voedingsmiddelen zou kunnen worden afgeleid. Trouwens
  wie ook Georgetown wel eens heeft bezocht zal zich weten te herinneren dat het voorkomen der creoolbevolking
  aldaar ongunstig afsteekt bij dat der overeenkomstige
  klasse in Paramaribo.
   Overigens mag niet worden vergeten dat in Suriname
  de samenstelling der bevolking een eenigszins andere is
  dan in Britsch Guiana. In laatstgenoemd land een contingent Europeanen van bijna 4 %, in eerstgenoemd van
  iets meer dan 1 %, in laatstgenoemd een aantal Indianen
  van ruim 3 %, in eerstgenoemd een aantal Boschnegers
  en Indianen van tezamen bijna 14 %. In beide ge-
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  3
  
  westen bestaat de bevolking voor ongeveer 40 % uit Indiërs, in Britsch Guiana echter zijn dit alle Britsch Indiërs, in Suriname staat tegenover een contingent Britsch
  Indiërs van bijna 18 % een contingent Nederlandsch Indiërs van ruim 23 %; de mindere welvaart en de vooralsnog geringere energie van het Javaansche element, de
  jongste bevolkingsgroep in Suriname, zijn natuurlijk factoren van beteekenis.
  Bij de beschouwing van verschillende groepen van
  goederen in de Surinaamsche handelsstatistiek is natuurlijk geen rekening kunnen worden gehouden met de tot
  die groepen behoorende aandeelen in den reeds genoemden invoer van Regeerings- en Gouvernementswege; die
  invoer bedroeg trouwens nog geen 2 % van het totaal.
  Wat betreft het aandeel dat Nederland heeft gehad in
  den invoer in Suriname over 1927, bijna 47 %, dit maakt
  zeker geen slecht figuur, gegeven vooral den grooten afstand (twee maal zoo groot als de afstand van de Vereenigde Staten) en de niet zeer frequente scheepvaart-verbinding. Nederlandsch-Indië betrekt een heel wat kleiner
  deel zijner behoeften uit het moederland.
   Merkwaardigerwijze komt dit cijfer van 47 % vrijwel
  overeen met het aandeel dat Groot-Britannië had in den
  invoer in Britsch Guiana over 1926, niettegenstaande het
  feit dat het Surinaamsche tarief van invoerrechten geen
  verschil maakt naar de landen van herkomst der goederen, terwijl Groot-Britannië in Britsch Guiana een niet
  onbeteekenende preferentie, geniet. In verband met die
  bevoorrechting echter mag worden aangenomen dat de
  goederen in Britsch Guiana statistisch behandeld als
  goederen uit Groot-Britannië naar zeker criterium ook
  werkelijk van moederlandsche herkomst zijn, terwijl de
  invoer uit Nederland in de Surinaamsche Handelsstatistiek wel eenvoudig zal bestaan uit de goederen welke uit
  Nederland zijn verscheept.
  In de groep der voedingsmiddelen en dranken der Surinaamsche handelsstatistiek komt Nederland voor met
  bijna 40 %, in die der bewerkte producten met bijna52 %.
  Bij den invoer van bereide of geconserveerde vleesch- en
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  4
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  vischwaren, granen en meel, geraffineerde suiker, ongekerfde tabak, minerale oliën, steenkool, machinerieën
  voor het mijnwezen, motorrijtuigen, ontploffingsmiddelen en bioscoopfilms nemen de Vereenigde Staten de eerste
  plaats in. In totaal bedroeg het aandeel van dat land in
  den Surinaamschen invoer 32 %; voor Suriname is het
  nu eenmaal het meest in aanmerking komende deel der
  nieuwe wereld waaruit niet-tropische voedingsmiddelen
  alsmede industrie-producten en bodem-voortbrengselen
  als kolen en olie kunnen worden betrokken.
   Voor het buurgewest staat de zaak anders, immers Canada voorziet voor een goed deel in dezelfde behoeften
  als de V. S. en geniet, evenals Groot-Britannië, in Britsch
  Guiana een reductie op de invoerrechten. In 1926 bedroeg dan ook het aandeel der Vereenigde Staten in den
  invoer in Britsch Guiana slechts 15.2 %, dat van Canada
  echter 23.7 %. Tezamen toch bijna 40 %, dat is dus meer
  dan het aandeel van Noord Amerika in den invoer in Suriname over 1927. Hierbij dient evenwel dif eet te worden
  bedacht dat Suriname voor een waarde van ƒ 1.400.879.—
  invoerde uit Britsch Guiana (ruim 15 % van den totalen
  invoer) waarvan een aanzienlijk deel uit Canada afkomstig
  moet zijn geweest, hoofdzakelijk dierlijke voedingsmiddelen.
  Uit Groot Britannië werd in Suriname ingevoerd voor
  een waarde van ƒ 63.733.— (nog geen % % van het totaal)
  maar in den hooger genoemden invoer uit Britsch Guiana
  is mede een aanzienlijk bedrag begrepen voor feitelijk uit
  het Vereenigd Koninkrijk afkomstige goederen (meest
  textielwaren).
  Van den invoer in Britsch Guiana aan den anderen
  kant was in 1926 7 | % afkomstig uit andere landen dan
  het Vereenigd Koninkrijk, Canada, andere Britsche gebieden en de Vereenigde Staten en dat percentage had
  grootendeels betrekking op invoer uit Europa, meest uit
  Nederland en Duitschland.
  De Surinaamsche uitvoerstatistiek voor 1927 geeft een
  totaal aan van ƒ 11.834.361.— of bijna ƒ 83;— p. h. d. b.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  5
  
  De uitvoer uit Britsch Guiana over hetzelfde jaar komt
  neer op bijna $ 51.— p. h. d. b.
   De officieele indeeling der Surinaamsche statistiek laat
  zich gemakkelijk omzetten in een naar de bronnen waaruit de producten zijn voortgekomen; wij vinden dan
  landbouw-voortbrengselen ruim 7 miljoen gulden (suiker, koffie, cacao, rijst, rum, katoen, mais, vruchten),
  boschproducten ruim 2£ miljoen gulden (balata, hout, rozenhout-olie) en mijnproducten ruim 2.2 miljoen gulden
  (bauxiet, goud), of respectievelijk circa 59 %, ruim 21 %
  en ruim 18 %. Uit deze cijfers blijkt duidelijk hoezeer de
  landbouw overheerscht als bron van bestaan.
  Dat in dit laatste opzicht Britsch Guiana met Suriname overeenkomt is bekend en blijkt ook uit den uitvoer
  van eerstgenoemd land. Bij gebrek aan gespecificeerde cijfers voor 1927 die voor 1926 nagaande vinden wij dat
  59 % van den uitvoer van Britsch Guiana uit landbouwvoortbrengselen bestond, hetzelfde percentage dus als
  het Surinaamsche over 1927. Hier echter houdt de overeenstemming op; in Britsch Guiana volgden in 1926 de
  mijnproducten met circa 35 % van den totalen uitvoer en
  eerst daarna kwamen de boschproducten met slechts 6 %.
  Het hooge percentage der mijnproducten kwam grootendeels op rekening der diamanten.
  De Surinaamsche export van 1927 richtte zich voor
  bijna 60 % op het moederland, dan volgden de V. S. met
  circa 15 %.
  Engeland's aandeel in den uitvoer uit Britsch Guiana in
  1926 was slechts 38 %, dat van Noord-Amerika 43 %,
  t.w. Canada ruim 35%, de V. S. nog geen 8%. Voor de
  suiker is Noord Amerika natuurlijk het dichtstbijgelegen
  afzetgebied van Britsch Guiana en het reciprociteitsverdrag doet in sterke mate export naar Canada verkiezen
  boven export naar de V. S.
   Waar in 1927 van de Surinaamsche suiker ruim 70 %
  en van de koffie bijna 99 % naar Nederland werd uitgevoerd bestaat er althans wat den landbouw aangaat nog
  geen aanleiding om Suriname te beschouwen als een land
  dat ten bate van den vreemdeling wordt geëxploiteerd.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  6
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  Wanneer dan ook gewaarschuwd wordt tegen het veldwinnen van vreemden economischen invloed in Suriname,
  dan ziet deze waarschuwing op het feit dat de bauxietontginning voor Amerikaansche rekening geschiedt; alle
  in 1927 uit Suriname geëxporteerd bauxiet, ter waarde van
  ƒ 1.895.830.—, ging dan ook naar de Vereenigde Staten.
  De vraag waarom de Surinaamsche bauxiet-rijkdom
  niet voor Nederlandsche rekening ontgonnen wordt valt
  gemakkelijk te beantwoorden met een beroep op de afwezigheid eener Nederlandsche aluminium-industrie; het
  ligt mede voor de hand dat de buitenlandsche industrie
  zich niet voor de Surinaamsche grondstof zou interesseeren wanneer zij aan Nederlandsche exploitanten een
  voor deze laatste zeer winstgevenden prijs zou moeten
  betalen.
  In dit verband is belangwekkend wat onlangs in een
  Amerikaansch tijdschrift werd gezegd bij een bespreking
  der toekomstige ontwikkelingsmogelijkheid van Canada.
  JM B/fefe rift zooteétteM ffltedögtóSrtitel frêziï
  de grootste bekende bauxiet-voorraden, in West Afrika
  en Britsch Guiana, en enorme bronnen van waterkracht
  in Canada. Dit laatste land zou daardoor een controleerende positie kunnen verkrijgen in de industrieën die gebruik kunnen maken van aluminium-alliages, welke
  laatste voorbestemd zouden zijn voor bepaalde doeleinden het staal te verdringen.
   Of Surinaamsche landbouwproducten een grootere rol
  zouden kunnen spelen in het Nederlandsche economische
  leven is een vraag welke de Heer Tj. Pyttersen, in den
  W. I. Gids van December 1928 besprak ten aanzien van
  het artikel maïs, waarvan het moederland in 1927 uit
  Argentinië 1.139.836 ton invoerde (op een totaal van
  1.383.774 ton) en uit Suriname slechts 5 ton. Zelf vestigde
  ik er elders al eens de aandacht op dat zelfs bij den invoer
  van maïs en maïsmeel in Curacao het Surinaamsche product slechts een onbeteekenende rol speelt.
  Wanneer zal de Curacaosche Douane ons, naar het
  voorbeeld der Surinaamsche, met een naar de regelen der
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  7
  
  kunst samengestelde en niet al te laat gepubliceerde handelsstatistiek komen verrassen?
  De gegevens over 1927 zullen door middel van het Verslag van Bestuur en Staat allicht niet vóór het laatste
  kwartaal van 1929 h. 1.1. bekend worden. Intusschen verscheen, zooals wij dat de laatste jaren gewend zijn, binnen bekwamen tijd het verslag over 1927 van de Curac.aosche Kamer van Koophandel en Nijverheid.
  De in- en uit voercijfers echter welke de Kamer geeft
  hebben slechts betrekking op het eiland Curasao, waartoe
  de werkzaamheid der Kamer beperkt is. Nu is dit eiland
  weliswaar nog steeds verreweg het belangrijkste der Nederlandsche Antillen, maar Aruba gaat met groote schreden vooruit. Bovendien moet een zeker deel van den import op Curacao bestemd zijn voor de andere eilanden.
   Verder is de toenemende invoer van Curasao voor een
  deel het gevolg van een niet geregistreerden aanwas der
  bevolking; de grootte der zoogenaamde vlottende bevolking van Curacao in Aruba schijnt bij niemand bekend te
  zijn en de schattingen loopen uiteen.
  Eindelijk hebben wij met betrekking tot den invoer van
  het eiland Curac,ao rekening te houden met den niet onaanzienlijken verkoop aan doortrekkende reizigers en
  aan schepen — ook vreemde — als proviand; de waarde
  dezer beide factoren valt niet te becijferen.
  Ingevoerd werd op Curacao in 1927 voor een waarde
  van ƒ 135.097.969.—, een enorm bedrag in verhouding tot
  de sterkte der bevolking, dat echter hoofdzakelijk verklaard wordt door de positie van het eiland als aanvoerplaats van ruwe olie uit Venezuela, als opslagplaats van
  bunkerkolen en voor een niet gering deel door de nog
  steeds voortgaande uitbreiding van het olieraffinaderijen olieopslagbedrijf; ook heeft de aanvoer van materiaal
  voor openbare werken misschien een rol van eenige beteekenis gespeeld.
  De douane laat van een aanzienlijk percentage van den
  invoer nadere specificatie achterwege (omschrijving „alle
  andere goederen") en de in het verslag der K. v. K. gegeven in voercijfers zijn daarom wellicht niet geheel nauw-
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  8
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  keurig; verder noemt het verslag alleen goederen waarvan voor meer dan ƒ 100.000.— werd ingevoerd.
   Onder de als voornaamste invoerartikelen in het verslag opgesomde treffen wij aan voedingsmiddelen en
  dranken voor een totale waarde van ƒ 4.509.906.—, manufacturen, gemaakte kleeren en schoenen voor een totale
  waarde van ƒ3.145. 511.—; schatten wij de waarde der
  tot deze rubrieken behoorende, maar niet genoemde artikelen op grond van officieele gegevens van het voorafgaande jaar, dan mogen de voedingsmiddelen en dranken wel gesteld worden op 5 miljoen gulden, de manufacturen, gemaakte kleeren, schoenen etc. op 3.350.000 gulden.
  Voorzeker zeer hooge cijfers voor een bevolking welke
  op 1 Januari 1927 officieel 38.781 zielen telde, niet medegerekend evenwel de personen wier vestiging op het eiland „van zeer tijdelijken aard" was, maar die desniettemin toch eetwaren, dranken en kleeren noodig zullen hebben gehad. Een deel der ingevoerde goederen zal zijn weg
  hebben gevonden naar andere eilanden en de 23384 passagiers, gedurende het verslag-jaar op Curacao aangekomen, waarvan een groot deel in transito, plus de 24866
  werkelijk als zoodanig geboekte transito-passagiers hebben ook hun portie gehad in de ingevoerde waren. Verder moet bedacht worden dat Curacao zelf uiterst weinig
  voedingsmiddelen produceert (en geen rum of andere alcoholische dranken; zelfs de „productie" van drinkwater
  is zeer beperkt) en geen grondstoffen levert voor de kleeding-industrie (zelfs het stroo voor de Curacaosche „Panamahoeden" moet van buitenaf worden aangevoerd).
  Auto's, auto-onderdeelen en autobanden werden ingevoerd voor een waarde van circa 600.000.— gulden, parfumerieën tot een bedrag van circa 275.000.— gulden.
  Ook met betrekking tot deze artikelen speelt het vreemdelingenverkeer een rol; de Curacaosche garages hebben
  veel klandizie van de passagiers der schepen die het eiland op hun doorreis aandoen en parfumerieën kunnen op
  Curacao, ten gevolge van het abnormaal lage invoerrecht,
  tot zoodanige prijzen worden verkocht dat reizigers zich
  daarvan en passant goedkoop kunnen voorzien.
   Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  9
  
  Nederland's aandeel in den invoer van Cura9ao is uit
  den aard der zaak procentsgewijze niet belangrijk, immers 60 % van het totaal bestaat uit op het eerste gezicht als niet-Nederlandsch herkenbare producten (ruwe
  olie, stookolie, steenkool, cement, timmerhout, auto's en
  auto-onderdeelen, sommige voedingsmiddelen en dranken). Het absolute cijfer echter van den invoer uit het
  moederland is wel degelijk van beteekenis immers dat cijfer was voor 1927 ƒ 8.632.743.— of bijna tweemaal zooveel
  als hetgeen Suriname in hetzelfde jaar uit Nederland ontving.
  Merkwaardig is dat het Nederlandsche aandeel voor
  ƒ5.331.679.— bestond uit machinerieën en materialen
  voor petroleum-raffinaderijen, idem voor telegraaf- en
  telefoonlijnen en electrische verlichting, bewerkt ijzer en
  ledige olie-drums. Aangenomen mag worden dat althans
  een flink deel hiervan bestond uit inderdaad door de Nederlandsche industrie geleverde producten, zoodat Curacao voor onze nijverheid een zekere beteekenis moet
  hebben gekregen.
  Verder leverde Nederland hoofdzakelijk voedingsmiddelen en dranken, veel minder manufacturen etc. Van een
  totalen import van sigaren ter waarde van ƒ49.692.—
  was het Nederlandsche aandeel ƒ 35.382.—, van sigaretten ter waarde van ƒ 492.190.— werd niets of zeer weinig
  uit Nederland betrokken.
  Men zou gaarne weten van waar de artikelen en de hoeveelheden afkomstig waren welke niet uit het moederland
  werden geïmporteerd, maar het verslag der Kamer van
  Koophandel spreekt er niet van, wat niet te verwonderen
  is aangezien het Verslag van Bestuur en Staat tot nu toe
  evenmin een specificatie gaf der vreemde landen van herkomst, zoo dat men moet aannemen dat de douane daarover geen gegevens kan verstrekken.
   Wat jammer is, want volledige kennis der landen van
  herkomst (en een meer gedetailleerde omschrijving der
  goederen) zou wellicht begrijpelijk maken waarom voor
  sommige artikelen het Nederlandsche aandeel zoo klein
  is. De Surinaamsche Handelstatistiek kent negen landen
  
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  10
  
  WESTINDISCHE HANDELSSTATISTIEKEN
  
  van herkomst en geen goederen worden in die statistiek
  opgenomen onder algemeene benamingen als manufacturen of verduurzaamde levensmiddelen.
  Ook Curacao heeft een uniform tarief van invoerrechten en men mag dus aannemen dat in het algemeen aan
  den invoer deelnemen de landen welke daarvoor het best
  gesitueerd zijn. Aan onverschilligheid voor of onbekendheid met de Curacaosche markt bij handel en nijverheid
  in Nederland behoeft niet in de eerste plaats te worden gedacht als reden waarom ons aandeel in den invoer van
  schoenen, gemaakte kleeren, manufacturen, conserven
  enz. niet grooter is, waar aardappelen, jenever, kaas, sigaren en eenige andere artikelen wèl hoofdzakelijk of voor
  een flink deel uit het moederland werden aangevoerd.
  Hier komt nog iets anders bij. Wanneer van de scheepvaart-verbindingen van een Koloniaal gewest die met het
  moederland de voornaamste is, dan zal de invoerstatistiek voor dat moederland een geflatteerd cijfer geven;
  
  ygeJ wordt dan al§ invoer uit het moederland vermeid dat
  feitelijk van elders afkomstig is. De Curacaosche statistiek kan in dat opzicht zuiverder zijn, aangezien het eiland, behalve met Nederland en de Vereenigde Staten,
  ook directe scheepvaart-verbindingen heeft met Engeland, Duitschland, Frankrijk, Spanje en Italië.
   De uitvoer van het eiland Curacao, in totaal zeer aanzienlijk, bestaat slechts voor een klein deel uit eigen producten. Zondert men olie en olieproducten en steenkool
  uit, dan blijft er voor 1927 slechts iets meer dan een waarde van 2£ miljoen gulden over, waarvan ruim 2.2 miljoen
  komt voor rekening van de phosphorzure kalk welke op
  het eiland wordt gewonnen. Van dit laatste product ging
  slechts ruim 2 % naar Nederland.
  De voor 1927 gegeven cijfers betreffende den doorvoer
  hebben, als steeds, waarde uit een oogpunt van verkeer,
  niet van handel.
  Amsterdam, Maart 1927.
  Downloaded from Brill.com 07/13/2024 09:10:03PM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0.
  