text: PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University
  Nijmegen
  
  The following full text is a publisher's version.
  For additional information about this publication click this link.
  http://hdl.handle.net/2066/175694
  
  Please be advised that this information was generated on 2024-06-29 and may be subject to
  change.
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  Jurisprudentieoverzicht
  Mr. E.M.A. van Amersfoort*
  
  Juni 2015
  
  44
  
  Legitieme portie
  Hof ’s-Hertogenbosch 30 juni 2015, ECLI:NL:GHSHE:
  2015:2425 (publicatie 9 januari 2017)
  
  A heeft zijn broers en zussen (X c.s.) benoemd tot erfgenaam. Kind Y is bij haar moeder in Duitsland opgegroeid en doet een beroep op haar legitieme portie. In
  geschil is onder meer of Y aanspraak maakt op een legitieme portie, en zo ja, wat de omvang is.
  A heeft Y destijds volgens Duitse wetgeving erkend. De
  Duitse akte van erkenning is naar Nederlands recht geldig en de erkenning is niet in strijd met de Nederlandse
  openbare orde. Volgens het hof is er ook geen sprake
  van strijd met artikel 1 van het Eerste Protocol bij het
  Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van
  de mens en de fundamentele vrijheden (EP EVRM),
  artikel 8 EVRM of met de redelijkheid en billijkheid
  en/of sprake van misbruik van bevoegdheid. Het feit
  dat A en Y geen contact hadden en dat A niets aan Y
  wilde nalaten, staat een beroep op de legitieme portie
  niet in de weg.
   Wat betreft de omvang van de legitieme portie oordeelt
  het hof dat bij het berekenen van de legitieme portie
  (art. 4:65 jo. art. 4:7 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek
  (BW)) geen rekening wordt gehouden met de erfbelasting en de kosten voor de afwikkeling van de nalatenschap, omdat deze kosten niet vallen onder de schulden
  genoemd in artikel 4:7 lid 1 onder a tot en met c en f
  BW. Verder wordt de legitieme portie berekend over de
  waarde van de goederen van de nalatenschap op het tijdstip onmiddellijk na het overlijden van A. Dit betekent
  *
  
  Rubriek verzorgd door Netwerk Notarissen onder verantwoordelijkheid
  van de hoofdredactie.
  TE april 2017 | nr. 2
  
  dat de onroerende zaken, die waren verpacht op het
  moment van overlijden van A, moeten worden gewaardeerd in verpachte staat. De pachtsommen die na het
  overlijden van A opeisbaar zijn geworden, worden niet
  meegenomen bij de berekening van de legitieme portie.
  Deze pachtsommen zijn vruchten van de nalatenschap
  en komen ex artikel 3:172 BW toe aan de gezamenlijke
  erfgenamen. In cassatie is de zaak afgewezen met toepassing van artikel 81 van de Wet op de rechterlijke organisatie (HR 23 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2991).
   Augustus 2016
  Benoeming vereffenaar
  Rb. Noord-Holland 11 augustus 2016, ECLI:NL:
  RBNHO:2016:10976
  
  De bank verzoekt de rechtbank ex artikel 4:203 lid 1
  onder b BW om een vereffenaar te benoemen in de nalatenschap van A. De enige bekende erfgenaam is de minderjarige X, die de nalatenschap beneficiair heeft aanvaard. Dit betekent dat X (althans zijn wettelijke vertegenwoordiger) wettelijk vereffenaar is. X is in verzuim
  met de betalingen inzake de hypothecaire geldlening, op
  grond waarvan de bank kan overgaan tot parate executie
  (art. 3:268 BW). De bank kan op dit moment aan niemand rechtsgeldig de executie laten aanzeggen, zodat zij
  geen gebruik kan maken van het recht van parate executie. Ook is er niemand die namens A het onderpand
  onderhands verkoopt, nu X (althans zijn wettelijke vertegenwoordiger) niet aan de slag gaat met de feitelijke
  vereffening. De nalatenschap wordt daardoor onbeheerd
  gelaten. Omdat X geen bezwaar heeft tegen de benoeming van een vereffenaar, ziet de rechtbank af van een
  mondelinge behandeling (art. 4:206 BW). De bank is
  aan te merken als een belanghebbende, omdat voor haar
  het gevaar bestaat dat haar vordering niet ten volle en
  niet binnen redelijke tijd wordt voldaan en X in ernstige
  doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  mate tekortschiet in de vervulling van zijn verplichtingen. De rechtbank wijst het verzoek toe.
   November 2016
  Verbeurdverklaring ex artikel 3:194 lid 2 BW;
  ‘ruimschoots voldoende’-verklaring executeur
  Rb. Noord-Holland 2 november 2016, ECLI:NL:
  RBNHO:2016:8960
  
  X en Y hebben een geschil over de afwikkeling van de
  nalatenschappen van hun ouders A en B. A is in 1996
  overleden. Hij had een ouderlijke boedelverdeling (obv)
  in zijn testament. Tot de nalatenschap van A behoorde
  Zwitsers vermogen. X stelt dat zij – in tegenstelling tot
  B en Y – niet op de hoogte was van dit vermogen. Doordat B en Y hiervan geen mededeling hebben gedaan bij
  de afwikkeling van de nalatenschap van A, hebben zij
  hun aandeel in dit vermogen ex artikel 3:194 lid 2 BW
  verbeurd. De rechtbank overweegt dat artikel 3:194 lid 2
  BW niet van toepassing is, omdat X en Y op grond van
  de obv geen deelgenoten waren in de nalatenschap van
  A. Ook is niet gebleken dat X zich destijds op een analoge toepassing van artikel 3:194 lid 2 BW heeft beroepen,
  op grond waarvan B de waarde van het verzwegen vermogen (wellicht) direct aan X en Y had moeten uitkeren. Deze mogelijkheid is vervallen bij het overlijden
  van B in 2012. Een beroep op artikel 3:194 lid 2 BW in
  de nalatenschap van B slaagt evenmin. X en Y zijn weliswaar deelgenoten in de nalatenschap van B, maar X
  was bij het overlijden van B wel op de hoogte van het
  bestaan van het Zwitserse vermogen. Dat X niet bekend
  was met alle details maakt dat niet anders.
  X vordert verder verdeling van de nalatenschap van B.
   X heeft de nalatenschap beneficiair aanvaard, zodat de
  nalatenschap in beginsel moet worden vereffend. De
  executeur heeft aan X (mondeling) meegedeeld dat hij
  verwacht dat de schulden die moeten worden voldaan
  uit de nalatenschap niet dusdanig hoog zijn dat er een
  negatieve boedel overblijft. Volgens de rechtbank staat
  desondanks (onvoldoende) vast dat de uitzondering van
  artikel 4:202 lid 1 BW zich voordoet. De ‘ruimschoots
  voldoende’-verklaring van de executeur is vormvrij,
  maar in dit geval staat niet voldoende vast dat hij ook
  rekening heeft (kunnen) (ge)houden met het Zwitserse
  vermogen. Uit de boedelbeschrijving van de notaris
  blijkt dat er veel onzekerheid bestaat over dit vermogen.
  De rechtbank wijst het verzoek tot verdeling af en oordeelt dat eerst de vereffening moet plaatsvinden.
  December 2016
  Benoeming vereffenaar
  Rb. Amsterdam 8 december 2016, ECLI:NL:RBAMS:
  2016:8440
  
  Erflater is overleden zonder testament en heeft zeven
  (mogelijke) erfgenamen (A c.s. en B). A c.s. hebben de
  doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  nalatenschap beneficiair aanvaard. Zij verzoeken de
  rechtbank ex artikel 4:203 BW om X te benoemen tot
  vereffenaar. Aan dit verzoek ligt ten grondslag dat A c.s.
  geen contact krijgen met B, die volgens de beschikbare
  gegevens in Australië woont, en dat zonder reactie van B
  het niet mogelijk is om een verklaring van erfrecht op te
  stellen.
  Op grond van artikel 4:203 BW kan iedere erfgenaam de
  benoeming van een vereffenaar verzoeken, zodat A c.s.
  als (mogelijke) erfgenamen belanghebbenden zijn. Nu B
  door de rechtbank behoorlijk is opgeroepen (art. 4:206
  lid 6 BW), maar geen reactie heeft gegeven, wijst de
  rechtbank het verzoek toe.
   Ontslag executeur ex artikel 4:149 BW;
  advocaatkosten executeur zijn schulden van de
  nalatenschap
  Rb. Midden-Nederland 12 december 2016, ECLI:NL:
  RBMNE:2016:6616
  
  X c.s. verzoeken de kantonrechter executeur Y te ontslaan en een vervanger te benoemen. Volgens de kantonrechter hebben X c.s. geen belang bij hun verzoeken,
  omdat de taak van Y al is geëindigd.
  De enige werkzaamheden die nog resteren bij de afwikkeling van de nalatenschap zijn het veilen van enkele
  sieraden en het laten verrichten van een aantal aanpassingen aan het grafmonument. Omdat Y alle schulden
  van de nalatenschap (inclusief de erfbelasting) al heeft
  voldaan, hoeven de sieraden daarvoor niet te gelde
  gemaakt te worden, zodat Y daartoe niet meer exclusief
  bevoegd is (art. 4:147 lid 1 BW). Ook het laten verrichten van aanpassingen aan het grafmonument behoort
  volgens de kantonrechter niet tot de beheerstaak van de
  executeur. Hieruit volgt dat Y zijn uit de wet voortvloeiende werkzaamheden heeft voltooid en dat zijn taak van
  rechtswege is geëindigd (art. 4:149 lid 1 sub a BW).
  Overigens betekent het einde van zijn taak als executeur
  niet dat het beheer van Y ook is geëindigd (art. 4:150 lid
  1 BW). Bovendien moet Y nog rekening en verantwoording afleggen (art. 4:151 BW).
  Y heeft in dit geschil advocaatkosten gemaakt om zijn
  positie als executeur te behouden. De kantonrechter
  overweegt dat de kosten die Y gezien zijn taak in redelijkheid heeft gemaakt, worden aangemerkt als kosten
  van executele. Voor zover de advocaatkosten van Y zien
  op het behoud van zijn positie als executeur zijn dit
  redelijke kosten en daarmee schulden van de nalatenschap (art. 4:7 lid 1 sub d BW).
   Vruchtgebruik ex artikel 4:29 BW
  Rb. Amsterdam 14 december 2016, ECLI:NL:RBAMS:
  2016:8458
  
  A heeft haar kinderen X c.s. benoemd tot enige erfgenamen. X c.s. hebben de nalatenschap beneficiair aanvaard. A was buiten gemeenschap van goederen gehuwd
  met B. Zij hadden samen een woning gekocht. De
  onverdeelde helft hiervan behoort tot de nalatenschap
  van A. B woont nog steeds in de woning en vordert op
  grond van artikel 4:29 BW het vruchtgebruik van dit
  deel van de woning en de inboedel. X c.s. vorderen ex
  TE april 2017 | nr. 2
  
  45
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  46
  
  artikel 4:33 lid 2 aanhef en onder a BW opheffing van de
  verplichting mee te werken aan het vestigen van dit
  vruchtgebruik.
  De rechtbank overweegt dat B weliswaar aan de in artikel 4:29 BW gestelde voorwaarden voldoet, maar dat de
  verplichting van X c.s. tot medewerking aan het vestigen van het vruchtgebruik kan worden opgeheven als B
  het vruchtgebruik niet nodig heeft voor zijn verzorging
  (art. 4:33 lid 2 aanhef en onder a BW). Bij de beoordeling of B het vruchtgebruik nodig heeft voor zijn verzorging is van belang dat A en B gescheiden woonden. A
  woonde sinds 2013 samen met X c.s. in een huurwoning
  en B is in de (koop)woning blijven wonen. Verder is van
  belang dat de woning van 2013 tot een jaar na het overlijden van A te koop heeft gestaan. B woont alleen en
  heeft geen inwonende kinderen die verzorging nodig
  hebben. Bovendien heeft B vanaf 2013 de hypotheeklasten alleen gedragen. Dit alles leidt tot het oordeel dat B
  het vruchtgebruik niet voor zijn verzorging behoeft.
   Zolang de nalatenschap niet is vereffend en verdeeld,
  komen de helft van de hypotheeklasten en overige vaste
  lasten van de woning voor rekening van de nalatenschap
  (art. 3:172 BW). De nalatenschap moet dit deel van de
  kosten aan B vergoeden. Deze schuld kan volgens de
  rechtbank worden verrekend met de gebruiksvergoeding
  die B aan de nalatenschap is verschuldigd, omdat hij in
  de woning is blijven wonen en het exclusief gebruik en
  genot van de woning heeft gehad. De rechtbank stelt ex
  artikel 3:166 lid 3 BW de gebruiksvergoeding – mede
  gelet op het gebrek aan verzorgingsbehoefte – vast op
  een bedrag dat gelijk is aan het aandeel van de nalatenschap in de hypotheeklasten en de overige vaste lasten,
  zodat de aanspraken volledig kunnen worden verrekend
  en partijen over en weer niets aan elkaar hoeven te betalen.
  ve van C niet respecteren. C vordert een verklaring voor
  recht dat X c.s. geen erfgenaam (meer) zijn door de vervulling van de in de cautio Socini opgenomen voorwaarde.
  De rechtbank buigt zich eerst over de vraag welk recht
  van toepassing is. Zij oordeelt dat, op grond van het
  Nederlandse internationale privaatrecht, het Belgische
  recht van toepassing is op het huwelijksvermogensregime tussen A en C. Het huwelijksvermogensregime tussen A en B, de vererving en afwikkeling van de nalatenschappen van A en B en de verdeling van de door het
  overlijden van B ontbonden huwelijksgemeenschap
  worden beheerst door het Nederlandse recht.
   X c.s. hebben in België vernietiging gevorderd van de in
  2002 overeengekomen verdeling van de door het overlijden van B ontbonden huwelijksgemeenschap en de nalatenschap van B. Volgens de rechtbank verzetten zij zich
  hiermee feitelijk tegen de uitvoering van het tussen A en
  C overeengekomen inbreng- en verblijvingsbeding ten
  aanzien van de woning en inboedel. X c.s. beogen met
  de gevorderde vernietiging van de verdeling uit 2002 de
  nalatenschap van A opnieuw samen te stellen en erkennen vooralsnog niet het uitsluitende eigendomsrecht van
  C op de woning (dat voortvloeit uit het later overeengekomen inbreng- en verblijvingsbeding). Volgens de
  rechtbank kan de vernietiging van de verdeling uit 2002
  niet anders worden opgevat dan het ook niet respecteren
  van dit inbreng- en verblijvingsbeding. De cautio Socini
  is niet in strijd met artikel 4:4 lid 1 BW, omdat X c.s.
  niet worden beperkt in de uitoefening van hun erfrechtelijke bevoegdheden ten aanzien van de nalatenschap
  van A. Het beroep op de vernietigbaarheid van de verdeling in 2002 wegens bedrog, dwaling of benadeling is
  geen specifieke erfrechtelijke bevoegdheid in de zin van
  Boek 4 BW. De rechtbank wijst het verzoek toe.
   Cautio Socini van toepassing door feitelijk verzet
  tegen verblijvingsbeding
  Rb. Midden-Nederland 14 december 2016, ECLI:NL:
  RBMNE:2016:6487
  
  Voorschot aan erfgenaam
  Rb. Midden-Nederland 16 december 2016, ECLI:NL:
  RBMNE:2016:7332
  
  Deze uitspraak betreft een internationale casus. A heeft
  de Nederlandse nationaliteit, maar woonde van 1991 tot
  zijn overlijden in België. A en B zijn gehuwd en hebben
  twee zoons (X c.s.). Als B in 1999 overlijdt, wordt haar
  nalatenschap afgewikkeld conform het Belgische versterferfrecht in plaats van haar testament, waarin een
  Nederlandse ouderlijke boedelverdeling was opgenomen. In 2002 zijn A en X c.s. een verdeling van de door
  het overlijden van B ontbonden huwelijksgemeenschap
  en de nalatenschap van B overeengekomen, waarbij de
  woning en de roerende zaken aan A zijn toegedeeld. A is
  vervolgens hertrouwd met C. Zij zijn een inbreng- en
  verblijvingsbeding ten aanzien van de (voorgenoemde)
  woning en inboedel overeengekomen. Thans is A overleden. Hij heeft X c.s. tot enige erfgenamen benoemd.
  Verder heeft hij een zogeheten cautio Socini in zijn testament opgenomen. X c.s. worden onder meer onterfd
  als zij het testament niet respecteren, weigeren mee te
  werken aan de uitvoering van dit testament of de schenkingen, inbreng- en/of verblijvingsbedingen ten behoeTE april 2017 | nr. 2
  
  Erflaatster heeft haar zeven kinderen benoemd tot erfgenaam, onder wie A en B. B is executeur. In 2015 heeft B
  aan alle erfgenamen een voorschot van € 14.250 betaald.
  In januari 2016 heeft de voorzieningenrechter B veroordeeld een voorschot van € 25.000 uit te keren aan A. B
  heeft vervolgens alle erfgenamen een voorschot van
  € 25.000 uitgekeerd. Thans vordert A in kort geding
  opnieuw een voorschot van € 9000 op zijn erfdeel. A
  verkeert in financiële nood en hij stelt dat de omvang
  van de nalatenschap het toelaat een voorschot op zijn
  erfdeel uit te keren.
   Het uitgangspunt bij de afwikkeling van een nalatenschap is dat verdeling plaatsvindt na het afsluiten van de
  executele en dat bij de verdeling de gehele nalatenschap
  moet worden verdeeld (art. 3:179 lid 1 BW). Volgens de
  voorzieningenrechter staat dit uitgangspunt niet in de
  weg aan het uitkeren van een voorschot. Spoedeisend
  belang wordt aangenomen, omdat A zijn financiële nood
  voldoende heeft aangetoond.
  Volgens de voorzieningenrechter is sprake van een
  gewichtige reden voor het uitkeren van een voorschot,
  doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  omdat A in financiële nood verkeert en niet is te verwachten dat de verdeling van de nalatenschap spoedig
  plaatsvindt. Bijna drie jaar na het overlijden van erflaatster is er nog steeds geen definitieve boedelbeschrijving.
  Verder is voldoende aannemelijk dat het te verwachten
  erfdeel van A (ruim € 200.000) de tot nu toe ontvangen
  en gevorderde voorschotten ruimschoots overstijgt en
  dat er voldoende liquide middelen zijn om een voorschot aan A uit te keren. De voorzieningenrechter overweegt hierbij dat de toewijzing van het voorschot niet
  betekent dat aan alle erfgenamen een voorschot wordt
  uitgekeerd. Er is namelijk geen sprake van een partiële
  verdeling.
  De voorzieningenrechter schuift het verweer dat A leenbijstand kan aanvragen terzijde. Het staat B niet vrij om
  A te verwijzen naar het gebruik van collectieve middelen, omdat het voorschot marginaal is vergeleken met
  het verwachte erfdeel van A. Dit geldt temeer omdat B
  als executeur primair verantwoordelijk is voor de voorbereiding van een voortvarende verdeling.
   Griffierecht bij opheffingsverzoek vereffening
  Rb. Noord-Holland 21 december 2016, ECLI:NL:
  RBNHO:2016:10983
  
  De vereffenaars vragen de kantonrechter bij hun verzoek om de vereffening van de nalatenschap op te heffen, te bepalen dat het griffierecht ten laste van de Staat
  komt naar analogie van artikel 17 van de Faillissementswet. In dat artikel is expliciet bepaald dat er geen griffierechten zijn verschuldigd als kosteloze behandeling van
  het faillissement wordt bevolen.
  De kantonrechter wijst dit verzoek af. De wetgever
  heeft voor de opheffing van de vereffening niet voorzien
  in een uitdrukkelijke vrijstelling. Bij de invoering van
  het nieuwe erfrecht in 2003 zijn de Wet tarieven in burgerlijke zaken en de daarop gebaseerde Ministeriële
  regeling tarieven in burgerlijke zaken niet aangepast.
  Ook de ‘Handleiding erfrechtprocedures kantonrechter’
  vermeldt dat voor een verzoek ex artikel 4:209 BW griffierecht is verschuldigd. De kantonrechter ziet geen
  aanleiding om daarvan af te wijken.
  Januari 2017
  Machtiging beneficiaire aanvaarding ex artikel
  4:194a BW
  Rb. Oost-Brabant 5 januari 2017, ECLI:NL:RBOBR:
  2017:136
  
  X c.s. hebben de nalatenschap van A zuiver aanvaard. In
  augustus 2016 krijgen X c.s. per e-mail van de bank te
  horen dat A zich hoofdelijk heeft verbonden voor een
  hypotheekschuld van kind Y. In oktober 2016 verzoeken
  X c.s. de kantonrechter een machtiging ex artikel 4:194
  BW om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden, omdat zij pas na de zuivere aanvaarding bekend
  zijn geworden met de (hoofdelijke) hypotheekschuld
  van A.
   doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  De kantonrechter stelt voorop dat geen sprake is van een
  situatie als bedoeld in artikel 4:194 BW, maar dat per 1
  september 2016 artikel 4:194a BW is ingevoerd, op
  grond waarvan erfgenamen onder voorwaarden kunnen
  worden gemachtigd de nalatenschap alsnog beneficiair
  te aanvaarden als zij na zuivere aanvaarding bekend
  worden met een schuld van de nalatenschap die zij niet
  kenden en ook niet behoorden te kennen. Vast staat dat
  A zich als (mede)schuldenaar heeft verbonden jegens de
  bank en dat – ongeacht de interne verhouding/draagplicht – hiermee de (in potentie volledige) hypotheekschuld tot de nalatenschap behoort. Omdat ter zitting is
  gebleken dat de nalatenschap nog niet is verdeeld, toetst
  de kantonrechter het verzoek aan artikel 4:194a lid 1
  BW.
  De kantonrechter gaat ervan uit dat X c.s. bij de zuivere
  aanvaarding van de nalatenschap geen kennis hebben
  gehad van deze schuld. X c.s. hebben ook voldoende
  aangetoond dat zij deze schuld niet behoorden te kennen, omdat die niet uit de administratie van A bleek. Zij
  hebben een e-mail van de bank overgelegd waarin staat
  dat in de situatie dat een ouder (A) mededebiteur is op
  een hypotheek, de correspondentie alleen naar het kind
  wordt verstuurd (Y). De kantonrechter concludeert
  hieruit dat X c.s. de schuld niet kenden noch behoorden
  te kennen.
   Volgens de kantonrechter behoorden X c.s. door de
  e-mail van de bank in augustus 2016 op de hoogte te zijn
  van de schuld. De vordering is dus tijdig (binnen drie
  maanden na het ontdekken van de schuld) ingediend,
  maar de schuld is ontdekt vóór de inwerkingtreding van
  artikel 4:194a BW. Uit de wetsgeschiedenis volgt dat
  artikel 4:194a BW in verband met de rechtszekerheid
  geen terugwerkende kracht heeft en daardoor geen uitkomst biedt voor schulden die vóór 1 september 2016
  (kunnen) zijn ontdekt. Omdat wél aan alle ‘materiële’
  voorwaarden van artikel 4:194a BW is voldaan, acht de
  kantonrechter het in de gegeven omstandigheden naar
  maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar dat X c.s. niet door artikel 4:194a BW worden
  beschermd alleen vanwege het feit dat deze bepaling pas
  1 september 2016 in werking is getreden. Het onthouden van de machtiging kan grote nadelige consequenties
  voor X c.s. hebben, zeker nu de bank het verzoek van X
  c.s. tot ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid heeft
  afgewezen. De kantonrechter machtigt X c.s. om de
  nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden.
  Afwijzing ontslag vereffenaar
  Rb. Den Haag 12 januari 2017, ECLI:NL:RBDHA:
  2017:253
  
  De erfgenamen X c.s. en Y hebben de nalatenschap
  beneficiair aanvaard en zijn als gevolg daarvan gezamenlijk vereffenaar (art. 4:195 lid 1 BW). Thans vorderen X
  c.s. ex artikel 4:206 lid 5 BW het ontslag van Y als vereffenaar wegens gewichtige redenen. De rechtbank oordeelt dat zij Y niet kunnen ontslaan, omdat Y niet door
  de rechter is benoemd.
   Ter zitting zijn de partijen akkoord gegaan met de
  benoeming van een onafhankelijke derde tot vereffenaar
  TE april 2017 | nr. 2
  
  47
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  ex artikel 4:203 lid 1 BW. Dit betekent dat deze vereffenaar niet alleen Y, maar ook X c.s. vervangt. X c.s. en Y
  zijn verplicht rekening en verantwoording af te leggen
  over de periode dat zij de nalatenschap hebben beheerd.
  Bijstand mag worden omgezet in leenbijstand bij
  testamentair bewind
  Rb. Noord-Nederland 23 januari 2017, ECLI:NL:
  RBNNE:2017:214
  
  48
  
  X krijgt een bijstandsuitkering op grond van de Wet
  werk en bijstand (Wwb) als zij een erfrechtelijke verkrijging ontvangt. Op deze verkrijging rust een testamentair
  beschermingsbewind, omdat volgens erflater ‘zonder
  bewind de goederen hoofdzakelijk aan de schuldeisers
  van de rechthebbende ten goede zouden komen’. De
  gemeente zet vervolgens de bijstand om in een leenbijstand, omdat zij meent dat X op korte termijn over haar
  erfrechtelijke verkrijging kan beschikken om in haar
  levensonderhoud te voorzien (art. 48 lid 2 aanhef en
  onder a Wwb). In geschil is of redelijkerwijs kan worden
  aangenomen dat X op korte termijn over haar erfrechtelijke verkrijging kan beschikken.
   Met ingang van 1 januari 2015 is de Wwb ingetrokken
  en vervangen door de Participatiewet (Pw). Op grond
  van het overgangsrecht wordt dit geschil getoetst aan de
  Wwb, omdat X vóór 1 januari 2015 bezwaar heeft
  gemaakt tegen het besluit van de gemeente (art. 78z lid 4
  Pw). In het testament was het volgende ten aanzien van
  het testamentair bewind opgenomen: ‘De bewindvoerder bepaalt of en in welke mate het onder bewind
  gesteld vermogen of de inkomsten daaruit aan de onderbewindgestelde ter beschikking worden gesteld.’ Volgens de rechtbank laat dit testament de mogelijkheid
  open dat de bewindvoerder maandelijks een som voor
  het levensonderhoud uitkeert aan de bijstandsgerechtigde. Omdat X geen concrete (juridische) stappen heeft
  ondernomen tegen de bewindvoerder om een (gedeelte
  van een) uitkering uit de erfrechtelijke verkrijging te
  ontvangen, kan volgens de rechtbank niet worden aangenomen dat X redelijkerwijs niet kan beschikken over
  de erfrechtelijke verkrijging. Bovendien heeft X ter zitting erkend dat zij geen forse schulden heeft, zij heeft
  (slechts) een schuld van € 1500 aan familieleden, terwijl
  in het testament is opgenomen dat het beschermingsbewind is ingesteld om te voorkomen dat de erfrechtelijke
  verkrijging hoofzakelijk aan de schuldeisers ten goede
  zou komen. De gemeente was in dit geval bevoegd de
  bijstand om te zetten in een leenbijstand.
   Februari 2017
  Rechtsmacht Nederlandse rechter op grond van
  de Erfrechtverordening
  Rb. Den Haag 1 februari 2017, ECLI:NL:RBDHA:
  2017:1035
  
  Deze uitspraak betreft een internationale casus. A is in
  2016 overleden in Cyprus en de nalatenschap bestaat uit
  vermogen in Engeland en Cyprus. A heeft in 1994 in
  TE april 2017 | nr. 2
  
  haar testament een geldige rechtskeuze voor Nederlands
  recht uitgebracht. B is enig erfgenaam en haar erfrechtelijke verkrijging is onder bewind gesteld. X is benoemd
  tot executeur en testamentair bewindvoerder over het
  vermogen in Engeland. Omdat de bewindvoerder en
  opvolgend bewindvoerder over het vermogen in Cyprus
  deze benoeming niet hebben aanvaard, verzoekt X bij de
  Nederlandse kantonrechter haar ook tot (opvolgend)
  testamentair bewindvoerder over dat vermogen te
  benoemen.
  De kantonrechter verklaart zich onbevoegd. Op grond
  van artikel 4 van de Erfrechtverordening (hierna: Verordening) is Cyprus bevoegd als lidstaat waar A op
  moment van overlijden haar gewone verblijfplaats had.
  De partijen hebben geen forumovereenkomst gesloten
  waarbij is bepaald dat de Nederlandse rechter bij uitsluiting bevoegd is (art. 22 jo. art. 5 Verordening). Ook
  hebben de partijen in het geding zelf niet uitdrukkelijk
  de bevoegdheid van de Nederlandse rechter aanvaard
  (art. 7 Verordening).
  Erfgenamen niet-ontvankelijk in verband met
  aanwezigheid executeur
  Rb. Rotterdam 8 februari 2017, ECLI:NL:RBROT:
  2017:1086
  
  Erflaatster heeft in een testament uit 2013 haar negen
  neven en nichten tot erfgenaam benoemd, onder wie A
  c.s. en B. Verder is B benoemd tot executeur met de
  bevoegdheid een andere executeur in de plaats te stellen.
  B heeft van deze bevoegdheid gebruik gemaakt en X tot
  opvolgend executeur benoemd. A c.s. vorderen dat B als
  voormalig executeur rekening en verantwoording aflegt.
  De rechtbank verklaart A c.s. niet-ontvankelijk. Niet A
  c.s., maar X had als opvolgend executeur B in rechte
  moeten betrekken (art. 4:145 lid 2 BW).
   De rechtbank wijdt vervolgens enkele overwegingen aan
  het (onderliggende) geschil tussen A c.s. en B zonder
  die in een beslissing te (kunnen) gieten. Partijen verschillen van mening over de geldigheid van een schriftelijke verklaring van erflaatster uit 2014, waarin zij verklaart dat B de woning mag verkopen en dat de
  opbrengst van de woning en de inboedel bestemd is voor
  B. Deze verklaring is ondertekend door erflaatster en B.
  De rechtbank overweegt dat deze verklaring geen geldige herroeping van het testament uit 2013 is, omdat dit
  notarieel moet zijn verleden (art. 4:111 jo. art. 4:94
  BW). Omdat dit geschrift niet ‘geheel met de hand
  geschreven’ is, is ook niet voldaan aan de vereisten van
  een codicil, zodat geen inboedelgoederen aan B zijn
  nagelaten ex artikel 4:97 BW. Het testament van erflaatster is nog steeds geldig.
  Loon vereffenaar; afwijkend uurtarief voor zeer
  ervaren notarisklerk
  Rb. Limburg 9 februari 2017, ECLI:NL:RBLIM:
  2017:1163
  
  Bij het vaststellen van het vereffenaarsloon ex artikel
  4:206 lid 3 BW wordt conform de aanbevelingen van het
  Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel, Kanton en Toezicht (LOVCK&T) aansluiting gezocht bij de regeling
  doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  Dit artikel uit Tijdschrift Erfrecht is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor Radboud University Nijmegen
  
  voor curatoren in faillissement (de Recofa-richtlijnen).
  Vereffenaar X verzoekt de kantonrechter ex artikel 6.4
  sub c Recofa-richtlijnen een afwijkend uurtarief vast te
  stellen ten aanzien van notarisklerk Y, omdat zij meer
  dan 45 jaar ervaring heeft en haar kennis vergelijkbaar is
  met die van een kandidaat-notaris met dezelfde ruime
  ervaring. Verzocht wordt haar uurtarief op factor 1,6
  maal het basistarief te zetten (1,3 als ervaringsfactor en
  1,2 als boedelfactor) in plaats van de gebruikelijke factor
  0,6 voor een ervaren medewerker (art. 6.4 sub d Recofarichtlijnen).
   De kantonrechter overweegt dat Y de functie van notarisklerk bekleedt, als gevolg waarvan zij ondersteuning
  biedt aan X en van hem taken gedelegeerd krijgt. Een
  gelijke beloning aan die van X is in strijd met de richtlijnen, waarin staat dat de vereffenaar de werkzaamheden
  moet laten uitvoeren tegen een zo laag mogelijk uurtarief. Anderzijds kan de toedeling van werkzaamheden
  aan een zeer ervaren medewerker besparing van uren
  opleveren. Hoewel strikt genomen alleen een afwijkend
  uurtarief kan worden toegekend aan vereffenaars en de
  hoogte van de honorering van Y niet voorafgaand aan
  haar inzet is verzocht, zoals artikel 6.4 sub e Recofarichtlijnen vereist, stelt de kantonrechter haar uurtarief
  vast op factor 0,8 maal het basistarief. Hierbij wordt
  mede in aanmerking genomen dat inzichtelijk is gemaakt
  dat het een bewerkelijke vereffening betreft.
  van N dat de informatieplicht afhankelijk is van het
  soort testament en dat de omstandigheden van dit geval
  (B heeft een kopie of origineel van het paspoort van X
  ter beschikking gesteld en de familieverhoudingen
  waren goed) rechtvaardigen dat X niet is opgeroepen. N
  heeft een onafhankelijke en onpartijdige positie en dient
  de belangen van alle partijen te behartigen (art. 17 van
  de Wet op het notarisambt). N mag daarbij niet afgaan
  op de mededelingen van één erfgenaam, terwijl er meer
  erfgenamen zijn en hij op de hoogte is van de inhoud
  van het testament. N kan een beroepsfout worden verweten en hij is aansprakelijk voor de schade van X, die
  bestaat uit de omvang van de legitieme portie.
   Erfgenamen informeren bij afgifte verklaring van
  erfrecht
  Rb. Zeeland-West-Brabant 15 februari 2017, ECLI:NL:
  RBZWB:2017:845
  
  49
  
  Op de nalatenschap van A is de wettelijke verdeling van
  toepassing. Op verzoek van echtgenoot B heeft notaris
  N een verklaring van erfrecht afgegeven waarin staat
  vermeld dat B enig rechthebbende van de goederen van
  de nalatenschap is. In geschil is of N zijn zorgplicht
  heeft geschonden en onrechtmatig jegens kind X heeft
  gehandeld, omdat N geen contact heeft opgenomen met
  X (en kind Y) en haar niet heeft geïnformeerd over haar
  rechtspositie. X is niet erop gewezen dat zij een beroep
  kon doen op haar legitieme portie en thans is deze
  mogelijkheid vervallen ex artikel 4:85 lid 1 BW.
  Het niet verifiëren of X de nalatenschap wilde aanvaarden, is volgens de rechtbank laakbaar en in strijd met
  hetgeen van een redelijk bekwaam en redelijk handelend
  notaris mag worden verwacht. Bovendien heeft N
  onzorgvuldig jegens X gehandeld door haar niet te
  informeren over haar rechtspositie, terwijl hiertoe wel
  aanleiding was (onterving kind Z en legaten aan Y en Z).
  De rechtbank wijst op de Werkgroep deontologie nieuw
  erfrecht, waarin het uitgangspunt wordt gehanteerd dat
  de notaris bij de afgifte van een verklaring van erfrecht
  de vastgestelde erfgenamen aanschrijft en informeert.
  De erfgenamen moeten hierbij worden geïnformeerd
  over hun rechtspositie en over de positie van derdenbelanghebbenden, zoals een onterfd kind of een legataris, waarbij met name wordt gedacht aan de mogelijkheid tot het inroepen van (wils)rechten en de daarvoor
  geldende termijnen. De rechtbank passeert het verweer
  doi: 10.5553/TE/187416812017018002004
  
  TE april 2017 | nr. 2.
  