text: NIEUWE UITGAVEN.
  SOCIALE
  
  SELECTIE.
  Dr. D. VA~ E~BDEN.Darwini~m~ en demoMaatsehappelijke vooruitgang en de
  hulp ann het zwakke. 's Gravenhage, YIAa9INUS NIJ~OFF, 1901.
  eratie.
  Waar in onzen tijd de ,,bescherming de.r zwakkem~ zoo
  krachtig wordg gepropageerd en, op greeter schaal waarsohijnl~jk
  dan o o i t t e voren, ter hand genomen, kan her niet overbodig
  zijn te luisteren naar hen, die tegen die besoherming, althans
  tegen de wijze waarop zij wordt verleend, ernstige bedenkingen
  opperen. Philanthropie en staatszorg, zeggen zij, mogen veer
  her oogenblik smart lenigen, op den duur bestendigen zij bet
  lijden. Hygiene en therapie doen vele liohamelijk zwakken in
  her leven blijven; de armenzorg houdt het geslaoht tier paupers
  kunstmatig in stand; de A r b e i t e r s c h u t z
  bevoordeelt hen,
  die d e eigensohappen missen noodig om zioh een voldoend
  inkomen to versehaffen; de philantropie steunt hen die anders
  aan hunne moreele zwakheid zouden te gronde gaan. Hoe
  heilzaam nu dit alles in sommige opzichten moge zijn, de
  sehaduwzijde is, dat die besohermden in staat worden gesteld
  jaren lung een bestaan voort te sleepeu, dat veer hen zelf
  dikwijls niet dan ellende is, terwijl de liohamelljk en geestelijk
  gezonden in de volle on~plooiing hunner kraohgen worden belemmerd door de zware lasten die de zorg veer al die ongelukkigen hun oplegt En dit is nog niet bet ergste. Het grootste
  nadeel is, dat die physiek, intelleotueel en moreel zwakken,
  dank zij den steuu dien zij genieten, gezinnen kunnen stiehteu
  en her leven geven aan nakomelit~gen met dezelfde gebreken.
   Zoo wordt voor de toekomst een ellendig mensehengeslaeht
  aangekweekt en het lijden, dat men meende weg te nemen,
  
  g9g
  geperpetueerd. Tegen nog verder gaande bescherming der
  zwakken, door ,,recht op arbeid,, socialisme, enz. gelden al
  die bedenkingen natuurlijk in nog hooger mate.
  Ieder ernstig mensch gevoelt, dat men zieh van doze bezwaren niet kan afmaken met een of andere sentimenteele
  phrase. De vraag, hoe humaniteit te vereenigen zij met een
  verstandig, vooruitziend beleid, verdient nauwgezette overweging, en hij die medewerkt dit zoo uiterst moeielijk probleem
  iets nader te brengen tot zijne oplossing doet nuttiger werk
  dan hij die spreekt en .handelt alsof er geene moeiel~jkheden
  waren.
  In hot kort aanduidende in welke riehting die oplossiug meet
  gezoeht worden, kunnen wij als voorbeeld nemen de armenzorg.
   Hierbij vrage men zieh allereerst af: welke zijn de oorzaken
  der armoedeP Is zij een gevolg van maatsehappelijke omstaudighe.den of van persoonlijke eigenschappen, en, indien her
  laatste, zijn die eigensehappen aangeboren of verworven door
  sleohte opvoeding en omgevingP Reeds dit vordert een grondig
  en veelomvattend onderzoek van feiten. Indien blijkt, dat de
  armoede, gedeeltelijk althans, een gevolg is van persoonlijke
  eigensehappen, komt de vraag: zijn die aangeboren en verworven eigensehappen erfelijk? Hier betreden wi.j een zeer
  onzeker terrein, waarop de natuurkenners elkander neff voortdurend tegenspreken. Klaarheid kan ook hier alleen komen
  door voortgezette systemati.,ehe waarneming. Is eindelijk vastgesteld, dat persoonlijke eigensehappen, die tot armoede leiden,
  erfelijk zijn, dan blijkt dat de armenzorg inderdaad een gevaar
  oplevert in den boron aangeduiden
  zin 1), en meet men uith
  zion naar middelen tot afwending daarvan, waarbij weder talrijke
  moeielijkhedea oprijzen. Men kan b.v. traehten de bestendiging
  der armoede te voorkomen door huwelijksverbod veer hen die
  geen voldoend inkomen hebben; maar dan client men zieh af
  te vragen, vooreerst of hot beoogde gevolg bereikt zou worden
  (in de Duitsche stateu, die zoodanig verbod hadden, waren
  onechte geboorten zeer frequent), en verder, of wellieht andere,
  nadeelige gevolgen zouden intreden, die tegen hot verkregen
  ') Andere nadeelen, by. her aankweeken van luiheid, bhjven
  hier buiten besehouwing.
  g93
  
  voordeel meer dan opwogen. War v66r alles vereischt wordt,
  is steeds en overal nauwlettend, onpartijdig en grondig onderzoek der feiten.
  Een boek als dat van Dr. van Embden, waarin ,maatschappelijke vooruitgang en de hulp aan her zwakke,/ worden behandeld, ken, om nuttig te zijn, een van twee wegen inslaan.
   Het ken bf door detailonderzoek onze kennis van deze duistere
  problemen op een of ander punt verrijken, 6f ann de hand
  der hestaande litteratuur den tegenwoordigen stand der kwestie
  beliehten. De sehrijver heeft gemeend een derden weg te
  moeten bewandelen, een weg die naar ons voorkomt doodloopt.
  Uit begripsdefinities en deducties distilleert hij eene algemeene
  theorie, die onderzoek meet overbodig maken en van te voren
  her antwoord geven op alle vragen. W[j hebben hier op her cog
  de luidruchtig aangekondigde ,proeve eener sociologische
  selectietheorie.u Deze verdient dat wij er even bij stilstaan.
  Her woord ,seleetie,, sedert Darwin algemeeu gebruikelijk,
  beantwoordt aan een duidelijk, goed omlijnd begrip. Niet alle
  gelijktijdig levende individuen werken in gelijke mate mede tot
  den opbouw van her volgende geslaeht. Velen sterven opjeugdigen |eeftijd; van de overigen blijven verseheidene kinderloos
  en de anderen schenken her leven ann nakomelingen in zeer
  uiteenloopend aanta]. De natuur kiest, als her ware, sommigen
  uit (vandaar ,selectie,, ,natuurkeuze,,) die de scott zullen instandhouden, namelijk hen die her best de ongunstige invloeden,
  waaraan de soort is blootgesteld, kunnen overwinnen; dit laatste
  hangt weder af van de eigenschappen van elk individu. De
  overwinnende eigensohappen worden door vererving bestendigd ;
  en zoo bepaalt de selectee,de hoedanigheid der volgende generatie.
   Bij den menseh zijn her grootendeels sociale eigenscbappen, die
  over zijn welslagen l~eslissen, bij den fabrikant b. v. talent in
  her inkoopen van grondstoffen, her aanschaffen van machines,
  her organiseeren van den arbeid., her verkoopen zijner producten ;
  de seleotie bij den mensch is, volgens de juiste uitdrukking
  van Lapouge, grootendeels eene soeiale selectie. Nu gebruikt
  echter onze auteur de uitdrukking ,~sociale selectie, in een
  geheel anderen zin. Hij gaat daarbij uit van het begrip maatschappij. ]~ene maatsehappij is volgens hem ,,een aantal individuen
  met zekeren zielsinhoud,~, war hij bedoelt is, een aantal individuen,
  
  ~94
  
  v c o r z o o v e r ze dieu ~/zieJsinhoud ,, hebben, met verwaarloozing ~
  van hunne overige eigensehappen, zooa]s blijkt uit de woorden
  van Stuckenberg, die hi, met instemming aanhaalt: ,,society
  does not consist, strictly speaking, of individuals, but only of
  so much of them as is associated.,~
  Her staat ieder vi'ij eeim nieuwe definitie van ,,maatschappij,
  te geven ; de vraag is alleen, of het begrip van eerie verzameling
  van gedeelten van mensehen, van ,,so much of them as is associated,,, eenig nut kan hebben. Waar wij in werkelijkheid mede
  te maken hebben, is de gehoele mensch met a l zijne eigeuschappen; eerst door dezen te kennen kdjgen wij een begrip
  van de mensehenwereld, van war men gewooulijk onder maatschappij verstaat. Het spreekt dus van zelf, dat een ,,scciologische
  seleetietheorie,,, uit auteur's maatschappij-begrip afgeleid, ons
  niet verder brengt. Welke selectie kan voorkomen in deze
  ge~scleerd beschouwde ,~maatschappij,~ is onverschillig; omdat
  hetgeen werkelijk met de menschelijke samenleving gebeurt
  afhaugt van alle faetoren der werkelijkheid, ook die welke door
  eene willekeurige definitie worden buitengesloten. Zoo hangt
  volgens den sohrijver de outwikkeliug der maatschappij alleen
  af van de Hidee~n,~ der menschen; maar wij weten, dat op de
  werkelijke maatsohappij, waarmede wij practiqch te maken hebben,
  vele andere factoren van invloed zijn; zoo is, om ggn voorbeeld te noemen, de gezondheidstoestand der individuen van
  greet gewicht voor her lot van een yolk.
   Is reeds hierom de ,~sociologische selectietheorie,, verkeerd,
  naast her aangeduid willekeurig gebruik van her woord ~maatschappij~ staat nu eene even willekeurige uitbreiding van her
  begrip ,~selectie.,,, Daar de maatschappij heet te bestaan uit
  individuen met ,Jzekeren zielsinhoud,u kan de sociale selectie
  alleen zi.jn eerie selectie van ,,idee~n.,, Van de vele idee~n,
  die in eene maatschappij oprijzen, houden maar enkele stand;
  de overige verdwijnen, bf doordat de menschen die ze hebben
  t e gronde gaan, bf doordat die idee~n bij hen door andere
  vervangen worden; her eerste noemt auteur ~,doodelijke,t~ het
  tweede ~nabootsende~, selectie t). Her hoofdbezwaar hiertegen
  ') 0nder ~doodelijker selectie schijnt hij ook te verstaan de
  seleetie die tot stand koJut door de ongelijke vruchtbaarheid van
  hen die niet v66r het einde der vruehtbaarheidsperiode sterven (bl.
   295
  
  is, dat wij veer die ,~uabootsende selectie~ nu eenmaal een
  duidelijk woord hebben, nl. opvoeding (in den ruimsten zin);
  de ,,sociologisehe selectietheorie/, komt dus eenvoudig hierop
  neer, dat schadelijke neigingen onderdrukt en goede aangekweekt
  kunnen worden, niet alleen doordat de bezitters van de eerste
  te gronde gaan en die van de tweede overblijven, maar ook
  door opvoeding, - - eene eenvoudige, lang bekende waarheid;
  de kwestie is alleen eene van kwantiteit: hoever gaat de maeht
  der opvoeding? Met hierover eenig lieht te verspreiden, had de
  schrijver nuttiger werk gedaau dan met bet onduidelijk maken
  van gewone zaken door pompeuse namen: De ,,idee~nselectie,,,
  die ~n selectie in den gewonen zin ~n opvoeding omvat,
  schijnt ons dan ook een onbruikbaar begrip; in elk geval
  heeft auteur de braikbaarheid daarvan niet aangetoond; in
  zijne laatste hoofdstukken, waar hij concrete problemen bespreekt,
  had hij evengoed die terminologie kunnen weglaten. Eene andere
  groote four is dat hij nu eens spreekt van ,idee~nr dan weer
  van ,geestel~jke eigenschappen r en sores beide in ggn adem
  noemt 1). Her eerste her beste handboek veer psyehologie, of
  reeds een gewoon gezond verstand, had hem het hemelsbreed
  verschil van die beide kunnen leeren. En juist veer her onderwerp van dit beck is dat versehil van enorm belang. Idee~n
  zijn oneindig gemakkelijker aan- eu af te leeren dan eigenschappen. Een conservatief menseh kan men dikwijls bekeeren
  tot her socialisme; wij zien dit dagelijks gebeuren; dat is
  maar eene verandering van ideeen. Maar een slap mensch
  energiek te maken is, indien niet onmogelijk, ongelijk moeielijker; daarvoor zouden zijne geestelijke eigenschappen moeten
  veranderen. Wij nemen gaai'ne aan, dat die verwarring van
  idee~n en geesteli.jl~e eigensehappen den sehrijver onbewust is;
  144). Over deze laatste spreekt hij verder bijna niet, en maakt het
  zich daardoor zeer gemakkelijk: tegenover de ,uabootsende~ selectie
  staat nu enkel de ~doodelijke,, in engeren zin, die dan wreed en
  onbarmhartig wordt genoemd. De lectuur van het interessante boek
  van Ploetz (dat in zijne litteratuurlijst voorkomt) had hem veer deze
  dwaling moeten behoeden.
   ') Zie o.a. bl. 45, 100, 131, 162: 181; op bl. 146 is zelfs
  sprake van ~,idee~n, die zich als aangehoren, erfelijke eigenschappen
  geneste]d hebben~.
  g96
  
  dit neemt echter niet weg, dat ze hem uitstekend te pas
  komt veer zijne conclusie, dat de ,,nabootsende seleetie/, ongeveer aIles vermag.
  De latere, meet concrete boofdstukken lijden, ook afgescheiden
  van de ,,soeiologiscbe seleetietheorie,, besehouwd, nan groote
  fouten. Waar in hoofdstuk 8 her nut van physieke rasverbetering wordt bestreden, wordt vooreerst beweerd, dat psyehische
  verbetering van meet belang is (alsof het een bet ander incest
  uitsluiten), en dan a]s grond daarvoor alleen opgegeven, dat
  de massa, die tegenwoordig zooveel invloed heeft, weinig veer
  selectorisehe politick zal voelen. Alsof her dan niet, als dit
  het eenige bezwaar is, plicht ware er propaganda veer te maken.
   Ook audere dwangmaatregeleu (by. dienstplicht, leerplieht)zijn
  ingevoerd tegen de neigingen der menigte in. Te racer, waar
  het besef, dat huwelijk van personen met zekere erfelijke ziekten
  ongewenseht is, steeds meet doordringt. Curieus is het, den
  sehrijver zelf e r o p te zien wijzen, dat ,in A,nerika, bet laatst
  in den staat Minnesota, reeds de seleetionistische wetten versehi.jnen, (bl. g49); in her demoeratisehe Amerika, terwijl
  eenige bladzijden te voren betoogd is, dat de democratic zooiets onmogelijk maakt!
  De tweede stelling van hoofdstuk 8, dat de aan te leeren
  geesteseigensehappen belangrijker zijn dan de aangeborene, is
  even weinig bewezen. Niet alleen, dat auteur begint ,net ons
  zonder een zweem van bewijs te vertellen, welke geesteseigenschappen aangeboren, en weike aangeleerd ziju (bl. 256); maar
  zijne lijst van geesteseigensehappen is hoogst onvolledig, tenzij
  men aanneemt, dat alle niet genoemde ,,geen soeiale beteekenis hebben.,, Van den wil spreekt hij eenvoudig niet Of is
  bet van ,,geen sociale beteekenis,, of een voll~ wilskraehtig is
  of niet P Yraag dat maar aan de Boeren van Zaid-Kfrika en a~n
  alle Volken die zieh tegen eerie overmacht hebben staande
  gehouden.
   In her begin van bet beck is als ethiseh grondprincipe van
  den sehrijvcr geproelameerd het bevorderen van het geluk der
  mensehheid. Later komen als de drie daaraan incest bevorderlijke ,~ideefin,, of ,,eigensehappen,, veer den dag: kennis,
  gemeensehapszin en altruisme, wederom (wij moeten helaas
  dikwijls dezelfde uitdrukking geb'ruiken) totaal onbewezen. Zijn
  
  ~97
  andere eigensohappen van zoo weinig gewieht: gezondheid,
  geduld, energie, initiatief? Men leze by. eene levensbesohrijving van Shelley, wien her nooh aan kennis, noeh aan gemeensehapszin, nooh aan altruisme ontbrak; dan zal men sympathie
  gevoelen voor den dichter en den mensoh, maar tegelijk inzien,
  dat eene ma~tschappij van enkel zulke impulsieve, nerveuse,
  onpraotisohe mensohen geen dag zou kunnen bestaan, dat de
  meer prozaisohe kwaliteiten wel degelijk hun groot nut hebben a).
  Na al her voorafgaande is de veelbelovende titel van een
  der laa~ste hoofdstukkeu: ~,De hoofdgebreken van her maatsehappelijk prooes en de snelste middelen ter genezing,, niet
  meer in staat ons te imponeeren, en bij lezing b]ijkt, dat ook
  hier de schrijver met de uiterste oppervlakkigheid is te werk
  gegaan. Of de voorgestelde hervormingen mogelijk zijn, waar
  by. bij ,,ruimere staatsbedeeling,~ al her geld vandaan moet
  komen, hi.j denkt er niet aan her zich af te vragen. Ook van
  de vele gevolgen op ander gebied, die zulke hervormingen
  zu]len hebben, word~ met geen enkel woord gesproken. Waar
  hij de opheffing van bet erfreoht verdedigt, wijst hij er even
  op, dat daarvan ,,de overige voor- of nadeelen buiten bespreking blijvenr,; zeer terecht, want, om ~ n e zeer belangrijke
  zaak te noemen, van de gevolgen van zulk een maatrege] ten
  opzichte van de kapitaalvorming wordt geen gewag gemaakt 2).
   Maar zulk een voorbehoud ware in dit geheele hoofdstuk
  noodig geweest, en niets reehtvaardigt de positieve conclusie
  aan he~ einde van her hoofdstuk, dat ,,de in w 4 voorgedragen
  verbeteringsmiddelen in staat zijn den maatsohappelijken vooruitgang snel te verzekeren,/: en dat er nu ,~genoeg theorie
  ontwikkeld (is) om de eigenlijke tweespalt tussohen Darwinisme
  en demoeratie voor een groot stuk terecht te brengen.~
  1) Op bl. 364 heet het zelfs, dat van hoogte, bloei on verbreicling van wijsbegeerte 7 ethiek en sociologie ,in de eerste plaats
  niets minder dan het geluk der menschheid afhankelijk is~. Sanota
  shuplioitas !
  a) u
  economie interesseert de sohrijver zioh trouwens niet;
  dit blijkt zoowel uit de litteratuuropgave als uit her geheele boek.
  Curieus, eeu ~sooioloog, die negeert al wat bekwame mannen sedert
  een eeuw over het ruilverkeer, tooh zeker een belangrijk soeiaal
  versohijnsel, gedaoht hebben, en dat ter~ijl hij (in hoofdsmk 9) de
  eeonomische struetuur der maatsehappij uitvoerig behandelt.
  EcoN. ~902.
  20
  
  298
  De verklariug van de vole logisehe buitelingen van on'zen
  auteur sehijnt ons gelegen in zijn gebrek aan positievo kennis;
  daardoor bemerkt hij niet, dat hij bij hot uitspinnen zijner deducties voortdurond in conflict goraakt met de werkelijkhoid.
  Kensehetsend is in dit opzieht de litteratuurlijst nan her einde
  van hot book, die van alles bevat, van Comte en Spencer tot
  artikelen in Hot Volk en hot Sooiaal Weekblad, maar geon
  enkel historisoh work. Waar hij dan ook eerie onkele maal historisehe govallen behandelt, zogt hij er niet meet van dan men
  zoo uit zijn sehooltijd kau onthouden hebben t) In plaats van
  hot eerbiedig luisterou naar war de geschiedcnis te zeggen heeft,
  dat den waren vorseher kenmerkt, vinden wij hier eeu wringen
  van historiseho feiten in een vooropgezet systeem. Zoo b. v.
   waar auteur de gehoole 0ntwikkeling der 19 ~ eeuw toesehrijft
  aan de ~Adee~n,~ van 1789, terwijl de grootindustrie, toeh zoker
  een der machtigste faotoren in de vervormiug der Europeesche
  maatschappij, hot eerst tot bloei kwam in Engeland, waar die
  idee~n hot minst waren doorgodrongen. Zoo ook, waar hij de
  snelle outwikkeling van Noord-Amorika nectar ~oen grootseh
  voorbeeld van her vormogen van idee~nvoorraad en nabootsing~.
  Met evenveel, of waarschijnlijk met meer reeht kan men her
  argument tegen hem keeren en spreken van eeu grootseh voorbeeld van de maeht der selectie (in den algemoen gangbaren
  zin.) Her waren immers (althans tot ver in de 19 e eeuw) ,~uitgelezenen,,, hot waren de energiekste, tii e h t i g s t e elementen
  der Europeesehe bevolking, die zieh door groote moeielijkheden
  en ontberingen niet lieten afschrikken, om zich een nieuw,
  vrij vaderland te scheppen, vrij in godsdieustigon, staatkundigen
  en eoonomischen zin.
  Met des schrijvers ethnographisehe kennis is her niot beter
  gesteld. Toch zou men, waar uit de ,~opvoedbaarheid der wilde
  of minder besehaafdo volken,~ wordt geeonoludoerd tot gelijkheid
  (to all practical intents and purposes) in aanleg van de ver-
  
  ~) Zie bl. 260 over de Fransehe revolutie, 276 over lqoord/~merika~ 295 en volgende over Spanje, 271 en 295 over de Renaissance en Japan. Nergens eenige opgave van bron, behalve over
  Spanje even een (waarschijnlijk uit de tweede hand geciteerde)
  noot van Llorente.
   g99
  sehillende mensehenrassen, een degelijke induetieve basis mogen
  verwaehten. De feiten o p bl. 302 en 303 gegeven bewijzen
  eehter niets. Her eerste voorbeeld vormen de Negers in de
  Yereenigde Staten, waarvau { sehoolgaat, en waaronder uitstekende predikan~en zijn. Hier wordt voorbijgezien, vooreerst
  dat in Amerika onder gekleurden allen begrepen worden, die
  ook maar eenig Negerbloed in zieh hebben (ann oogwit en kleur
  der nagels herkent de Yankee ze, zoo weinig versehillen velen
  van blanken) en verder, dat her gros der Negers in de V. S.
   volstrekt niet hoog staat, getuige de ,black belts,, landstreken
  enkel bewoond door Negers die, na de emaneipatie tot lediggang
  teruggevallen, tevreden en onbesehaafd van eenige maiskorrels
  leven. u
  versehijnen de Parsis van Britseh-Indi~ ten
  tooneele; van dezen bezoeken velen de Universiteit van Bombay
  en zullen een gunstigen invloed uitoefenen op de rest der bevolking, indien ze sleehts (het volgende is te euriens om het
  niet letterlijk nan te halen) ,in staat blijken de vaart hunner
  nieuwe idee~n te temperen en niet door hun radiealisme reaetie
  verwekken: zoo greet is de vaart hunner stijging.- Die Parsis
  dus (bovendien geen wilden) nemen met enorme .vaart- nieuwe
  idee~n op; of dit verder gaat dan de oppervlakte, of zij iets
  meer zi,jn dan de apen der Europeanen, daar wordt niet near
  gevraagd, als de .idee~n. er maar zijn! Verder worden als voorbeelden aangevoerd de Maoris en Australische .blaekfellows.,
  die seholen bezoeken, parlementsleden zijn, enz. Als men nu
  weet, dat beide volken snel uitsterven, J) dan herinnert hunne
  .opvoedbaarheid,t eenigszins aan die van wonderkinderen, die
  met twee jaar kunnen lezen eo sehrijven en met vijf jaar deed
  zijn; als voorbeelden van aanpassing aan de Europeesehe be') Volgens Dr. R. Mahler telden de Maoris in 1840 114,890
  zielen, in 1891 41,993. Hij voegt erbij, dat asthma, serophulose,
  tering eu brandewijn de bevolking een spoedig einde bereiden (Siedelungsgebiet und Siedelungslage in Oeeanien, 1898, bl. 60). Ratzel
  (Anthropogeographie, deel 2, bl. 345) geeft overeenstemmende
  eijfers./De zwarte bevolking van Australie werd in 1~51 op 55,000
  gesehat en is sedert aldo0r verminderd. Tusschen 1836 en 1881
  ging het aantal inboorlingen van u
  terug van 5000 op 770;
  de stem tier Narrinyeri in Zuid-Australie bestond in 1842 uit 3200
  zielen7 in 1875 hog sleehts uit 511 (8ohurtz, VSlkerkunde, bl. 141).
   800
  sohaving zijn zij in elk geval onbruikbaar. 1) Dan worden de
  Basoetos van Zuid-Afrika genoemd; ,/v66r 50 jaar verkeerend
  in diepe lJarbaarschheid, beoefenen zij thans een ontwikkelden
  landbouw en vertoonen zij reeds een opkomende beschaving.,/
  De Kaffervolken eehter (waartoe de Basoetos behooren)stonden
  vroeger volstrekt zoo laag niet, en speciaal de Basoetos worden
  reeds door Waitz, op gezag van besehdjvingen van v66r meet
  dan 60 jaar, ~,die haupts~ehliehsten Kornbauern im Orange-l~lussFreistaat,, genoemd. 3) Hot laatste bewijs veer de ~opvoedbaarheidt~ der natuurvolken is van meet algemeenen aard:
  hunne muzikale ontwikkeling; ,~in koloniale landen bestaan
  reeds voortreffelijke inlandsehe muziekkorpsen en talentvolle
  zangers en vioolvirtuosen,,~ wel een bewijs, ,~dat onze aandoeningen en ons gemoedsleven door die volken kan worden aangeleerd., Geene speoifieatie, geene opgave van bron, geene
  enkele aanduiding, dat die virtuositeit door muzikaal bevoegden
  is geconstateerd. De Europeanen in de tropen zijn werkelijk
  op muzikaal gebied niet verwend; zij krijgen niet reel anders
  te hooren dan ~seratohy bands r zooals Kipling ze noemt, en
  zullen dus een inlandseh muziekkorps al gauw good genoeg
  vinden om de verveling te verdrijven. Ziehier alle bewijzen,
  bi.jgebraoht veer de praotisohe gelijkheid der mensohenrassen. 3)
  War zou men zeggen van iemand die, zonder ggn enkel
  dier nauwkeurig te hebben bekeken, uit hot begrip ~/dier,~ eene
  zoSlogie distilleerde? En war zegt men dan van iemand, die
  een dik book sehrijft over soeiologie zonder eenige kennis van
  soeiale feiten? Zijn eenig exeuus is, dat hij lang nietde eerste
  is on, helaas, ook wel lang niet de laatste zal zijn.
  ') Men voere hiertegen niet aan, dat doze volken, bij betere
  behandeling van de zijde der kolonisten~ misschien tot hooge beschaving hadden kunnen gebracht worden. Dit zou enkel zijn eene
  onderstelling, gebaseerd op de aangenomen ~opvoedbaarheid der
  wilde volken,, niet een bewijs veer die opvoedbaarheid.
   ~) Anthropologie tier NaturvSlker, deel 2, bl. 383. Waltz beroept
  zich bier op een artikel van Smith van 1835 en op het verhaal,
  door Arbousset en Daumas, van hunne, in 1836 ondernomen, reis.
  s) Natuurlijk ontkennen wij niet de mogelijkheid om door verstandige leiding minder besehaafde volken eenigszins te verheffen;
  maar dit impliceert volstrekt niet hunne gelijkheid in aanleg met
  blanken; zelfs imbecillen zijn ~opvoedbaar~.
  801
  Maar her beck beweegt zioh niet enkel op soeiologisch gebied ;
  her handelt ook over psychologie, biologic, anthropologie en
  - - ethiek. Welke booze geest heeft den sehrijver toch ingefluisterd, dat hij eene gloednieuwe ethiek incest gaan aitvinden P
  ,,SolipsismusH beet zijn stelsel, en dat mooie woord wil zeggen,
  dat ethisehe grondprincipes niet bewijsbaar zijn, dat men ze
  niet aan anderen kan opdringen. De meening van auteur, dat
  hij deze doodeenvoudige waarheid ontdekt heeft, kan alleen
  berusten op totale onkunde. Die onkunde blijkt trouwens voldoende uit de litteratuur, in dit (derde) hoofdstuk gebruikt.
   Over Rousseau, Kant, Bentham en Mill worden een paarvage
  woorden gezegd, zonder nadere aanduiding; geciteerd worden:
  Stammler, Wirthschaft und Reeht naeh der materialistischen
  Gesehiehtsauffassung; Lange, Die Arbeiterfrage; Mackenzie,
  An introduction into social philosophy ; Seh~flte, Bau und Leben
  des sozialen K6rpers; Izoulet, La eit4 moderne. De titels duiden
  reeds aan, dat in deze werken ethisehe grondproblemen slechts
  in 't voorbijgaan behandeld worden. Nu behoort iemand, die
  een nieuwen grondslag der ethiek wil proclameeren (,~Of heb
  ik nu sores her heele begrip ,,ideaab, en Hmoraab/vernietigdP~
  bl. 80), er althans eenige notie van te hebben, dat over ethiek
  eene geheele vaklitteratuur bestaat. Wij kunnen hier, evenals
  vroeger bij de psychologic, den schrijver verwijzen naar de
  gewone handboeken. De lectuur by. van H6ffding's t~thik zou
  hem reeds meet bescheidenheid geleerd hebben; hij had daar
  zijne eigene fameuse stellin~ op heldere, eenvoudige wijze
  betoogd gevonden 1).
  Wij hopen in deze kritiek niet unfair te zijn geweest, tegenover den jeugdigen sehrijver. Zijne pretentie, de zwaarste problemen even in 't voorbijgaan te kunnen oplosseu, doer zoo
  onaangenaam aan, dat men licht her goede in her beck zou
  voorbijzien. Wij willen dan ook gaarne erkennen menige scherpzinnige bladzijde te hebben aangetroffen, ofsehoon bij con
  deductief betoog, als hier geleverd wordt, her spreekwoord geldt,
  dat eene ket~ing niet sterker is dan de zwakste sehakel, en
  ') ~erkwaardig, dat auteur, die met zooveel gezag spreektover
  zaken die hem geheel vreemd zijn, de beoefenaars der natuurwetensohappen als onbevoegd ,uitwijst~ uit her gebied der sociale theorie.
   80~
  zwakke schakels zijn er hier in menigte. Maar war den schrijver
  geheel ontbreekt is wetensehappelijke zim War wij in dit book
  vinden is niet her geduldig verzamelen en ordenen van materiaal, hot probeeren van hypothesen op dat materiaal en hot
  nauwle~tend afwegen van her bewijs, dat onze kennis werkelijk
  verrijkt; maar een voorthollen langs logisehe kronkelwegen naar
  de zoozeer begeerde conclusies, die in hoofdzaak wel van her
  begin af zullen hebhen vastgestaau: alle mensehen praetiseh
  gelijk en kneedbaar als was in de handen van den soeia]en
  hervormer.
  Over dien socialen hervormer nog eene enkele opmerking,
  die nauw verband houdt met het onderwerp .soeiale selectie..
  Eene soeiale hervorming heeft zeer dikwijls dit gemeen met
  bet .wreed- genoemde natuurproces, dat zij haar doel sleehts
  bereikt ten koste van greet lijden. [-Iet vrijhande]sstelsel heeft
  de ]evensbehoeften veer het geheele, volk goedkooper gemaakt;
  maar ongetwijfeld heeft her sommige bedrijven ernstig gesehaad.
   Met den A r b e i t e r s e h u t z
  is bet niet anders. De wet kan
  dwingende voorsehriften geven omtrent de arbeidsvoorwaarden;
  maar ze kan niemand dwingen eene fabriek te drijven, die hem
  geen winst belooft. Vandaar dat zulk eene wet eene seleetie
  binnen de arbeidersklasse in her leven roept : men neemt voortaan
  alleen die before soort arbeiders in dienst, wier gebruik ook
  onder de nieuwe, seherpere voorwaarden voordeel geef~; de
  anderen vinden in 't geheel geen werk moor. &tureen, in zi.jne
  .Gesellsehaftsordnung., wijst bier zeer tereeht op, en op geheel
  ongezoehte wijze wordg zijne opmerking bevestigd door cone
  mededeeling van den radiealen Dr. Oppenheimer. In Victoria
  (h_ustralie) is vddr eenigen tijd eene wet uitgevaardigd tegen
  hot .sweating system,, in de huisindustrie. In ieder bedrijf
  worden door eerie commissie hot minimum-tijd- en stukloon en
  hot aantal leerlingen beneden 18 jaar vastgesteld. En hot resultaatP .Das Gesetz ist erst kurze Zeit in Geltung, u n d e s is~
  noch nicht mSglieh, sein letztes Ergebnis mit Sieherheit festzustellen; nut soviel hat sieh bereits jetzt herausgestellt, dass
  diejenigen ~_rbeiter, die zu langsam odor ungesehiekt sind,
  entlassen werden und iiberhaupt keine Stellung mehr finden. ').
  ') Zeitsbhrift fiir Sooialwissensohaft, 5anuari 1902, bl. 33, 34.
   808
  
  Zulke feiten behoeven niet van alle sociale hervormingen af
  ge schrikken; maar hij die ze desondanks wil doorzetgen, omdag
  de voordeelen overwegen, behoort ook goegankelijk to zijn
  voor hog denkbeeld, dat hot nutgig kan zijn hot veelgesmade
  .laisser faire/, in goepassing te brengen en hog .wreede,~ naguurproces ge ]aten doorwerken, zij hot ook met beteugeling
  d e r a l ge grooto exoessen. Want ook bij hog natuurprooes (genomen in den zin van de working van alle kraohteu, ook
  mensohelijk streven, voor zoover niet met bewustheid op hot
  algemeen welzijn gerieht) wordt hot lijden vaak door groote
  voordeelen meer dan gebalanoeerd. De statistiek leerg, dag in
  onzen tijd een snel aangroeiend aantal menschen een voortdurend
  ruimer bestaan geniet, en dit is wel in de eersge plaats te
  dauken aan de werksaamheid der ondernemers, die, ook waar
  zij hun eigen voordeel beoogen, hot algemeen belang dienen.
  Dat hot stelsel, waaronder doze resultaten zijn verkregen,
  hardheden heeft, en dat hot de plioht van den wetgever is
  die te verzaohten, wordt niet ontkend; maar iets anders is
  het~ wegens die hardheden hot geheele systeem omver te
  werpen. Of de ,/repttblikeinsohe. of zelfs de .oonstitutioneele.
  fabriek zal kunnen strekken tot behoud der welvaarg, dio do
  .monarohale,~ fabriek aan West-Europa heeft gesehonken, sohi,jng
  zeer kwestieus; war F,ngeland op (Jig gebied te zien geeft
  stemg niet tot optimisme. Ook de internationale ooneurrentie
  werkt seleotoriseh; zonder ge ~ragen naar goede bedoelingen
  verdringg ze onverbiddelijk van de wereldmarkt elk yolk, dat
  ondoelmatige eoonomische instellingen iuvoort of handhaaft.
  Z w o l l e , Februari 1902..
  H . J . NI~,soBm.
  