text: doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  moment buiten de bestaande Europese regulering vallen.80 Op basis van MiCA zullen emittenten van bepaalde in het voorstel genoemde cryptoactiva en aanbieders
  van cryptodiensten over een vergunning moeten beschikken.81 Daarvoor zal moeten worden voldaan aan
  een aantal vereisten.82 Ten aanzien van bepaalde cryptoactiva die grote risico’s voor de financiële stabiliteit
  met zich kunnen brengen, gelden strengere vereisten en
  is eveneens een toezichthoudende rol voor de EBA weggelegd.83 Daarnaast vertoont MiCA overeenkomsten met
  bestaande wet- en regelgeving met betrekking tot financiële dienstverlening.84 Zo zullen aanbieders van crypto-assetdiensten en emittenten van cryptoactiva onder
  meer moeten voldoen aan een aantal specifieke regels
  inzake het voorkomen van marktmisbruik.85 Inmiddels
  heeft de Europese Raad zich op 24 november 2021 met
  MiCA akkoord verklaard, waarmee de onderhandelingen
  van start kunnen gaan.86 Het is de bedoeling dat het gehele ‘pakket digitaal geldwezen’, waaronder MiCA daadwerkelijk van kracht wordt in 2024.87 De ontwikkelingen
  worden nauwlettend in de gaten gehouden.
   Hoge transacties
  Eerder werd de voortgang van de invoering van een regeling voor een rechterlijke toetsing voor hoge transacties benoemd. Het op 11 maart 2021 gepubliceerde
  wetsvoorstel is vooralsnog niet in werking getreden. Dit
  betekent dat de OM-Aanwijzing hoge transacties nog
  steeds relevant is. In de afgelopen periode zijn verschillende transacties bereikt waaronder, zo volgt uit een
  persbericht van augustus 2021, tussen het OM en PwC
  Nederland. Het zou hierbij gaan om een transactiesom
  van € 300.000 wegens het onjuist informeren van de belastingdienst.88 Uit het advies van de A-G volgt niet duidelijk welke overwegingen ten grondslag hebben gelegen aan het positieve advies tot het overeenkomen van
  een transactieovereenkomst als gepaste afdoeningsmodaliteit.89 Dit wordt opgemerkt in het daaropvolgende
  advies van de Toetsingscommissie Hoge Transacties
  waarin de Toetsingscommissie opnieuw aangeeft dat
  factoren zoals erkenning, zelfmelden en het verlenen
  van medewerking en het treffen van herstelmaatregelen
  80
  81
  
  82
  83
  84
  85
  86
  
  87
  
  88
  89
  
  Zie ook C.M. Grundmann-van de Krol, ‘Toekomstige regulering van crypto-uitgevers en cryptodienstverleners: hoofdlijnen’, OR 2021/67.
  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement betreffende
  markten in cryptoactiva en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937,
  COM (2020) 593 final.
  Ibid.
  C.M. Grundmann-van de Krol, ‘Toekomstige regulering van crypto-uitgevers en cryptodienstverleners: hoofdlijnen’, OR 2021/67.
  Ibid.
  Ibid.
  Zie het persbericht van de Raad van de EU: www.consilium.europa.eu/nl/
  press/press-releases/2021/11/24/digital-finance-package-council-reachesagreement-on-mica-and-dora/.
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het
  Europees Economisch Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over
  een EU-strategie voor het digitale geldwezen, COM (2020) 591 final.
  www.om.nl/onderwerpen/hoge-transacties/nieuws/2021/08/31/pwcnederland-betaalt-300.000-euro-vanwege-onjuist-informeren-fiscus.
  Te raadplegen via www.om.nl/onderwerpen/hoge-transacties/nieuws/
  2021/08/31/pwc-nederland-betaalt-300.000-euro-vanwege-onjuistinformeren-fiscus.
   TBS&H 2022 | nr. 1
  
  59
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  een belangrijke rol spelen bij een positief oordeel voor
  het aangaan van een hoge transactie.90
  Tot slot wordt opgemerkt dat de strafrechtelijke handhaving van overtredingen door ondernemingen niet alleen in Nederland aan veranderingen onderhevig is. Zo
  heeft de Amerikaanse Department of Justice (DOJ) recentelijk nog diverse beleidswijzingen aangekondigd, onder
  meer met betrekking tot de strafrechtelijke aansprakelijkheid van individuen en het gebruik van compliancemonitors.91 Deze koerswijziging is ingezet ‘to reinforce
  [the DOJ’s] commitment to combatting corporate crime’.92
  Een in het oog springende wijziging betreft het expliciete uitgangspunt dat de DOJ alle eerder begane overtredingen in aanmerking zal nemen ten behoeve van een
  passende beoordeling over de afdoeningswijze:
  ‘[…] the department is making clear that all prior misconduct needs to be evaluated when it comes to deci­
  sions about the proper resolution with a company,
  whether or not that misconduct is similar to the conduct
  at issue in a particular investigation. That record of
  misconduct speaks directly to a company’s overall commitment to compliance programs and the appropriate
  culture to disincentivize criminal activity.’93
  
  60
  
  Daartoe zullen nieuwe richtlijnen worden gepubliceerd
  voor het evalueren van eerder geconstateerd wangedrag, waarbij alle eerder begane overtredingen, zij het
  strafrechtelijk, civielrechtelijk, dan wel bestuursrechtelijk, in aanmerking moeten worden genomen. Daarbij
  zal eveneens gewogen moeten worden of de onderneming al dan niet in het buitenland is vervolgd. Deze
  koerswijziging brengt mogelijk eveneens gevolgen met
  zich voor de schikkingspraktijk. Zo zal de DOJ bekijken
  hoe om te gaan met zogenoemde Deferred Prosecution
  Agreements (DPAs) en Non Prosecution Agreements
  (NPAs) wanneer sprake is van recidive. Zo wordt de
  vraag gesteld of dergelijke afdoeningswijzen nog wel geschikt zijn voor ondernemingen die al meerdere keren
  het voordeel hebben genoten van een DPA of NPA. Dergelijke vraagstukken worden de aankomende tijd verder
  onderzocht.94
  Ontneming wederrechtelijk verkregen vermogen
  De wetgevingsagenda ten aanzien van ondermijning
  wordt verder uitgerold. In de strijd tegen ondermijnende
  criminaliteit komen meer mogelijkheden ter beschikking om crimineel vermogen af te pakken. Op 2 november 2021 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel ter versterking van de strafrechtelijke aanpak
  90
  
  91
  92
  93
  94
  
  Ibid.; zie ook hetgeen wij overwogen in de vorige editie van deze kroniek­
  rubriek ten aanzien van SHV: H.J.B. Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Eerste helft 2021’, TBS&H 2021/4, p. 280-281.  www.justice.gov/opa/speech/deputy-attorney-general-lisa-o-monacogives-keynote-address-abas-36th-national-institute.
  Ibid.
  Ibid.
  Ibid.
   TBS&H 2022 | nr. 1
  
  van ondermijnende criminaliteit. In voornoemd wetsvoorstel wordt vooral gericht op de illegale drugsindustrie en het daarmee gepaard gaande criminele verdienmodel.95 Het wetsvoorstel bevat onder meer de mogelijkheid voor politie en justitie om de kosten van de
  vernietiging van in beslag genomen voorwerpen ten
  aanzien waarvan de maatregel van onttrekking aan het
  verkeer wordt opgelegd te verhalen op de veroordeelde.96 Het wetsvoorstel omvat eveneens een uitbreiding
  van het onderzoek naar het vermogen van de veroordeelde in het kader van de tenuitvoerlegging van de
  geldboete, de schadevergoedingsmaatregel en de verbeurdverklaring. Als gevolg daarvan kan ook voor deze
  sancties een strafrechtelijk executieonderzoek worden
  gevorderd en kunnen de bijbehorende bevoegdheden
  worden ingezet, die tot nu toe alleen ingezet konden
  worden bij de tenuitvoerlegging van de ontnemingsmaatregel. Dit vindt plaats onder dezelfde voorwaarden
  als de regeling voor de ontnemingsmaatregel.97
  Hiervoor werd reeds het conceptwetsvoorstel strafrechtelijke ondermijning II genoemd. Naast de spoedbevriezing voorziet dit wetsvoorstel in een wettelijke grondslag voor het ontnemen van wederrechtelijk verkregen
  vermogen zonder een voorafgaande strafrechtelijke veroordeling, bekend onder de noemer non conviction based
  confiscation.98
  
  Milieustrafrecht
  Verzorgd door mr. dr. I. Koopmans
  Algemeen
  In de vorige kroniekrubriek(en) is beschreven dat er in
  2020 en 2021 nogal wat rapporten over de staat van het
  milieustrafrecht in Nederland zijn verschenen. Het
  beeld dat uit die rapporten naar voren komt, is dat het
  niet bijster geweldig is gesteld met de aanpak van milieucriminaliteit en milieuovertredingen, en dat het bestaande stelsel van toezicht en handhaving onvoldoende functioneert. Een dergelijke aanklacht vraagt om een
  ministeriële reactie en op 13 december 2021 heeft de
  staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat een
  brief naar de Tweede Kamer gestuurd waarin hij reageert op het rapport van de Commissie Van Aartsen.99 In
  deze brief gaat de staatssecretaris (mede namens de ministers van Binnenlandse Zalen en Justitie en Veiligheid) als stelselverantwoordelijke in op de acties die
  nodig zijn voor de opvolging van de aanbevelingen van
  deze commissie voor versterking van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Bij de
  95
  96
  97
  98
  
  99
  
  Kamerstukken II 2019/20, 35 564, nr. 3, p. 1-2.
   Kamerstukken II 2019/20, 35 564, nr. 3, p. 10.
  Ibid., p. 11-12.
  Dit bespraken wij reeds in de vorige editie van deze kroniekrubriek: H.J.B.
  Sackers (red.), ‘Kroniek ondernemingsstrafrecht. Eerste helft 2021’, TBS&H
  2021/4, p. 281-282.
  Brief aan de Tweede Kamer van 13 december 2021, ‘Versterking van het
  VTH-stelsel’, kenmerk IENW/BSK-2021/337925.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  beantwoording baseert de staatssecretaris zich daarbij
  op het rapport van de commissie, alsmede op de kwantitatieve en juridische onderzoeken,100 en de bevindingen
  van de Algemene rekenkamer in haar rapporten ‘Een
  onzichtbaar probleem’ en ‘Handhaven in het duister.’101
  De Commissie Van Aartsen heeft in haar rapport duidelijk aangegeven wat er moet gebeuren en stelt voor om
  het bestaande VTH-stelsel te verbeteren. Daarvoor geeft
  zij tien aanbevelingen, die luiden als volgt:
  –– ondergrens voor de omvang van de omgevingsdiensten verhoren;
  –– kwaliteit verbeteren en afstemmen op de aard van
  de inrichtingen;
  –– meer prioriteit, capaciteit en inzet strafrechtelijke
  handhaving en vervolging;
  –– hetzelfde basistakenpakket voor alle omgevingsdiensten;
  –– landelijke normfinanciering in plaats van lokale
  outputfinanciering;
  –– verplichting tot informatie-uitwisseling en investeren in kennisontwikkeling en kennisdeling;
  –– één uitvoerings- en handhavingsbeleid, en één uitvoeringsprogramma per regio;
  –– versterking van de positie van de directeur door verlicht mandaat en herzien van de benoemingsprocedure;
  –– inrichten van rijkstoezicht op de omgevingsdiensten;
  –– advisering en uitvoeringstoets door omgevingsdiensten over omgevingsplannen.
   Ten aanzien van de eerste aanbeveling ziet de staatssecretaris ruimte om te streven naar verdere congruentie
  tussen de grenzen van de omgevingsdiensten en de veiligheidsregio’s, welke verder moet worden verkend. Voor
  wat betreft de verbetering van de kwaliteit van omgevingsdiensten dienen er samen met provincies en gemeenten landelijke criteria te worden opgesteld voor de
  minimaal vereiste kritische massa. Ook is de staatssecretaris een voorstander ervan om het algemeen bestuur
  van de omgevingsdienst de bevoegdheid te geven om
  regionaal het benodigde deskundigenniveau van omgevingsdiensten vast te stellen. Met betrekking tot de
  strafrechtelijke handhaving stelt de staatssecretaris vier
  stappen voor. Allereerst dient de governance van de opsporing van milieucriminaliteit versterkt te worden.
  Verder dient onderzocht te worden hoe de reeds bij de
  nationale politie aanwezige capaciteit beter geborgd
  kan worden en dat de beschikbare capaciteit op milieu
  effectiever voor die taak kan worden ingezet, waarbij de
  spanning met de vraag naar politiecapaciteit voor delicten die een hogere spoed kennen dan milieucriminaliteit een relevante factor is. In dit verband zal gekeken
  worden of het zinvol is om milieucriminaliteit in de volgende veiligheidsagenda een plek te geven. De derde
  stap bestaat erin dat er voor een robuust systeem flink
  
  100 Kamerstukken II 2020/21, 22 343/28 663, nr. 300.
  101 Kamerstukken II 2020/21, 22 343, nrs. 294 en 297.
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  extra capaciteit voor de gehele strafrechtsketen nodig
  is, inclusief het OM en de rechterlijke macht. De Commissie Van Aartsen adviseerde in dat verband om van
  milieucriminaliteit weer een opsporingsprioriteit te
  maken, waarbij er zorg gedragen dient te worden voor
  boa’s bij alle omgevingsdiensten, het oormerken van recherchecapaciteit voor milieucriminaliteit bij de politie,
  de milieucapaciteit van het functionele parket te versterken en de rechter zowel in de eerste als in de tweede
  lijn te blijven trainen en opleiden in milieucriminaliteit.
   Ten slotte zal het kabinet op korte termijn advies aan de
  Raad van State vragen over de wijze waarop de doorzettingsmacht voor milieucriminaliteit en het VTH-stelsel
  op rijksniveau het beste kan worden georganiseerd,
  waarbij de vraag hoe de Europese eis van evenredige,
  doeltreffende en afschrikwekkende sancties goed in de
  uitvoering van de handhaving (bestuurs- en strafrecht)
  geborgd kan worden. Verder dient werk gemaakt te worden van de uitvoering van het wettelijk voorgeschreven
  basistakenpakket door gemeenten en provincies en dienen de geldende wettelijke verplichtingen overal in Nederland te worden nagekomen. Ook wil de staatssecretaris zich samen met de provincies en gemeenten inzetten om het instrumentarium voor de bekostiging van de
  omgevingsdiensten te herzien door het opstellen van
  een algemene norm voor de bekostiging van omgevingsdiensten die garandeert dat de opgedragen taken ook
  daadwerkelijk goed kunnen worden uitgevoerd. Aangezien voor het sterk en goed functioneren van het
  VTH-stelsel een goede en krachtige informatiepositie
  noodzakelijk is, zullen de voorbereidingen worden gestart om het reeds bestaande inspectieview het verplichte systeem te maken om informatie te delen. Ook
  wordt overwogen om op nationaal niveau een voorziening met fte’s in te richten om informatie te kunnen
  verzamelen, te interpreteren en te analyseren over toezicht, handhaving en opsporing en innovatie voor alle
  stakeholders. Ten slotte is het van belang om in navolging van het voorstel van de Commissie Van Aartsen de
  kennisinstituten ‘Omgevingsdiensten NL’ en ‘BRZO+’ te
  versterken teneinde deze instituten zo snel als mogelijk
  als robuuste kennisinstituten voor de omgevingsdiensten in positie te brengen.
   De reeds bestaande wettelijke verplichting om te komen
  tot één uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid met
  één uitvoeringsprogramma op basis van één risicoanalyse, dient te worden verstrekt door de directeur van de
  omgevingsdiensten te vragen om deze voor één regio op
  te stellen en die ter consultatie aan de bevoegde gezagen voor te leggen.
  Het versterken van de onafhankelijkheid van het toezicht en de handhaving is cruciaal voor een stevig
  VTH-stelsel en noodzakelijk om de effectiviteit en slagvaardigheid van het stelsel te vergroten, aldus de staatssecretaris. Aangezien het bevoegd gezag via zijn beleid
  de prioriteiten van de omgevingsdiensten bepaalt, kan
  de onafhankelijkheid van de omgevingsdiensten vorm
  worden gegeven vergelijkbaar met de relatie tussen het
  
  TBS&H 2022 | nr. 1
  
  61
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  rijk en de rijksinspecties.102 Als het college van burgemeester en wethouders (dan wel gedeputeerde staten)
  gebruik wil maken van de ruimte om een aanwijzing te
  geven aan een omgevingsdienst, meldt het dit aan de
  gemeenteraad (of aan provinciale staten), waarmee ook
  de democratische legitimiteit meteen wordt geborgd.
  Om nadere invulling te geven aan het rijkstoezicht op
  het VTH-stelsel zet de staatssecretaris in op een, naast
  een stevigere invulling van het horizontaal toezicht
  door gemeenteraden en provinciale staten, systeem
  voor visitatie van omgevingsdiensten. Daarnaast kan de
  Inspectie Leefomgeving en Transport het functioneren
  van het VTH-stelsel thematisch en signalerend onderzoeken en monitoren, waarna de resultaten worden besproken in het Bestuurlijk Omgevingsberaad. In geval
  van evidente taakverwaarlozing zal de staatssecretaris
  zelf actie ondernemen of als stelselverantwoordelijke de
  toezichthoudende provincie hiervan in kennis stellen.
  Deze provincie dient dan vervolgens de escalatieladder
  voor het interprovinciaal bestuurlijk toezicht in werking
  te stellen.
   62
  
  Dat beleid zowel nationaal als regionaal dient te worden
  getoetst op uitvoerbaarheid, is van belang. Hoe dit
  vormgegeven dient te worden zal samen met de ministers van Binnenlandse Zaken, Justitie en Veiligheid, gemeenten en provincies in het licht van de nog in werking te treden Omgevingswet nader worden onderzocht.
  Het klinkt op sommige punten wel doortastend, op andere onderdelen echter juist niet en is de houding van
  de staatssecretaris duidelijk afwachtender. In hoeverre
  de hier opgesomde voorstellen ook daadwerkelijk tot
  een versterking van het VHT-stelsel zullen leiden moet
  echter worden afgewacht.
  Milieustrafrechtelijke ontwikkelingen op Europees niveau worden hierna besproken in de rubriek ‘Europees
  strafrecht’.
  Jurisprudentie
  In de afgelopen periode zijn enkele belangwekkende
  uitspraken gedaan die het waard zijn om hier vermeld te
  worden. Zo heeft de Hoge Raad in een arrest van 14 december 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1862) bepaald dat ‘produced water’ dat meekwam bij het overpompen van olie
  uit een olieveld gelegen in de exclusieve economische
  zone van Angola en werd opgeslagen in ballasttanks
  waarbij chemicaliën aan het water zijn toegevoegd om
  bewaring in de ballasttanks mogelijk te maken, het door
  het Marpol-verdrag voor lozing toegestane gehalte aanzienlijk overschreed. Vervolgens is dit water in een zeeschip geladen en overgebracht naar Nederland om het
  daar te laten verwerken. Op grond van die vaststellingen
  heeft het hof volgens de Hoge Raad zonder blijk te geven
  van een onjuiste rechtsopvatting kunnen oordelen dat
  met betrekking tot het in de tenlastelegging bedoelde
  
  102 Regeling van de Minister-President, Minister van Algemene Zaken van
  30 september 2015, nr. 3151041, houdende de vaststelling van de Aanwijzing inzake de rijksinspecties.
   TBS&H 2022 | nr. 1
  
  ‘produced water’ niet was uitgesloten van de werkingssfeer van het Marpol-verdrag. Op basis daarvan kon het
  hof oordelen dat sprake was van een afvalstof die onder
  de werking van het Marpol-verdrag viel en dat er derhalve sprake was van de situatie zoals bedoeld in artikel 1.3.a EVOA, zodat de EVOA toepassing mist. Immers,
  de stelling van de advocaat-generaal dat de definitie van
  het begrip ‘lozen’ in artikel 2 lid 3 sub a en sub b onder ii
  Marpol-verdrag verhindert dat het ‘produced water’ een
  afvalstof betreft die onder de reikwijdte van het Marpol-verdrag valt, is onjuist. Enerzijds reeds omdat de
  uitzonderingsclausule van artikel 1 lid 3 aanhef sub a
  EVOA enkel spreekt van ‘het lossen aan wal van (…) afvalstoffen die vallen onder Marpol of andere internationale bindende rechtsinstrumenten’ en niet van de lozing van afvalstoffen. Van ‘lozen’ was in casu geen sprake. Anderzijds ook omdat het Marpol een expliciete
  norm bevat voor lozingen van oliehoudende mengsels
  vanaf bepaald typen productieplatforms (FPSO’s).103 Ingevolge die bepaling is het verboden om oliehoudende
  mengsels te lozen in zee, tenzij het oliegehalte van de te
  lozen vloeistof zonder verdunning niet hoger is dan
  15 delen per miljoen. Het is niet goed voorstelbaar dat
  het op het FPSO opgeslagen en nadien bewerkte ‘produced water’ (dat een aanzienlijk hoger oliegehalte bevat
  dan de norm van dit voorschrift) zou zijn uitgezonderd,
  en dat het Marpol-verdrag geen bescherming zou bieden tegen de lozing van dat water, mede gelet op het
  uitgangspunt dat het Marpol-verdrag dat elke lozing in
  zee van olie of oliehoudende mengsels door schepen
  verbiedt, aldus overwoog de Hoge Raad.
   Op 22 december 2021 heeft het Bossche hof zich gebogen over de vraag of sprake was van een illegale overbrenging van afvalstoffen zoals bedoeld in artikel 2, onder 35, aanhef en sub a en/of b EVOA (ECLI:NL:GHSHE:
  2021:3795). In casu ging het om de overbrenging naar
  China van verschillende containers gevuld met afvalpapier verontreinigd met huis- en keukenafval, uit afvalplastic bestaand gemixt afval enzovoorts. In casu zou
  sprake zijn van de uitvoer van gemengd stedelijk afval
  dat niet kan worden gebracht onder een van de codes
  vermeld in Bijlage III of III A bij de EVOA, en de uitvoer
  van een dergelijk mengsel voor nuttige toepassing is op
  grond van artikel 36 onder 1, aanhef en sub b EVOA niet
  verboden. Dit betekent dat voor de uitvoer van gemengd
  stedelijk afval het regime van voorafgaande schriftelijke
  kennisgeving en toestemming geldt. Nu in geen van de
  gevallen een kennisgeving was gedaan, was hier sprake
  van een illegale overbrenging zoals bedoeld in artikel 2,
  onder 35, aanhef en sub a en/of b EVOA, aldus het OM.
  Bij de beoordeling van de vraag of sprake was van een
  illegale overbrenging komt het hof tot een opmerkelijk
  oordeel. Het hof stelt allereerst vast dat het vervuilingspercentage sterk per baal varieert. Waarschijnlijk gaat
  het om restfracties oud papier die zijn overgebleven na
  een sorteerslag. ‘En hoewel er kan worden vastgesteld
  
  103 De zogenoemde FPSO’s (Floating Production, Storage and Offloading).
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  dat zich in dit materiaal andere stoffen van diverse aard
  bevonden, waaronder plastic, blik en hout, maakt die
  omstandigheid in het onderhavige geval niet dat sprake
  is van een mengsel van afvalstoffen’, aldus het hof. Derhalve dient te worden onderzocht of, gegeven de aanwezigheid van andere materialen in de onderzochte balen,
  de nuttige toepassing van de afvalstoffen op milieuhygiënisch verantwoorde wijze niet nog mogelijk is. Nu het
  dossier hiervoor onvoldoende aanknopingspunten
  biedt, spreekt het hof vrij. China heeft op enig moment
  een beoordelingsrapport over de inhoud van de containers gepubliceerd. Het hof stelt vast dat daarin het volgende is vermeld:
  ‘Van de goederen in alle 30 containers is vastgesteld dat
  het gaat om vast stadsafval, dat wil zeggen: afkomstig
  van huishoudens, handel, afvalpapier dat is ontstaan op
  commerciële feesten en gemixt plasticafval. Alle 30 onderzochte containers waar afvalpapier in zat was vervuild met huis- en keukenafval, commerciële handel,
  afvalpapier ontstaan bij commerciële feesten, uit afvalplastic bestaand gemixt afval; d.w.z. vast stadsafval.’
  Deze conclusies bevatten naar het oordeel van het hof
  een innerlijke tegenstrijdigheid, nu in het eerste deel
  kennelijk het accent wordt gelegd op de aanwezigheid
  van andere materialen, waardoor de afvalstoffen in de
  visie van de Chinese autoriteiten dienen te worden aangemerkt als ‘vast stadsafval’, terwijl in het tweede deel
  wel wordt gesproken over een partij ‘afvalpapier’, waar
  andere materialen in zaten. Uit hetgeen de Chinese autoriteiten verder hebben gerapporteerd, in combinatie
  met de foto’s die van het onderzochte materiaal zijn gemaakt, leidt het hof evenwel af dat de lading van de containers voornamelijk uit afvalpapier bestond, waarin
  ook andere materialen werden aangetroffen. Naar het
  oordeel van het hof bieden de hiervoor aangehaalde
  dossierstukken onvoldoende inzicht in de aard en samenstelling van de partij afvalpapier om vast te kunnen
  stellen dat sprake is van een illegale overbrenging van
  deze afvalstoffen. Voor zover deze partij bestaat uit oud
  papier en karton, is niet duidelijk of sprake is van een
  mengsel van een of meer van de vier ‘streepjes’ van code
  B3020, dan wel of sprake is van een mengsel van afvalstoffen, voor welk mengsel geen afzonderlijke code bestaat in de bijlagen III, III B, IV en IV A.  Tegen de achtergrond van het voorgaande heeft het hof
  op grond van de inhoud van wettige bewijsmiddelen
  
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  niet de overtuiging bekomen dat voor de overbrenging
  van het afval de kennisgevingsprocedure zoals bedoeld
  in de EVOA had moeten worden gevolgd. De verdachte
  zal daarom (van het eerste onderdeel van het onder 4
  ten laste gelegde) worden vrijgesproken. Feitelijk komt
  het erop neer dat in de toekomst niet alleen moet worden onderzocht of sprake is van een mengsel van afvalstoffen, maar ook waaruit dat mengsel precies bestaat.
  Bovendien is het van belang om vervolgens te bezien in
  hoeverre de aangetroffen mengsels nog op een nuttige
  en verantwoorde wijze milieuhygiënisch kunnen worden toegepast. In casu was dat niet of onvoldoende onderzocht en hoewel een milieuhygiënisch verantwoorde
  toepassing in China (gezien het oordeel van de Chinese
  autoriteiten) niet mogelijk was, betekent dat nog niet
  dat dit niet op een andere plek wel had gekund, althans
  zo valt uit de overwegingen van het hof op te maken.
  Omkoping
  Verzorgd door mr. dr. E. Sikkema & mr. J. Boonstra
  Rechtspraak
  De afgelopen maanden zijn er opvallend veel rechterlijke uitspraken over omkopingsdelicten gewezen. Hierin
  komen verschillende aspecten voorbij die relevant zijn
  voor de interpretatie en toepassing van deze delicten.
   Het betreft onder meer het in artikel 177 Sr bedoelde
  oogmerk en het begrip ‘last’ in artikel 328ter Sr. Het
  hieronder als eerste te bespreken arrest ziet op een klassieke vraag die nu voor het eerst expliciet door de Hoge
  Raad beantwoord wordt: is voor ‘het doen van een belofte’ in de zin van de omkopingsbepalingen vereist dat de
  belofte de ander daadwerkelijk heeft bereikt?
  •
  
  HR 29 juni 2021, ECLI:NL:HR:2021:1031, NJ
  2021/252 (Nagico)
  De verdachte in deze zaak was door het hof wegens actieve ambtelijke omkoping veroordeeld tot een gevangenisstraf van zes maanden, waarvan vier maanden voorwaardelijk. De verdachte had in een WhatsApp-gesprek
  met een medewerkster van de immigratiedienst op Sint
  Maarten een geldbedrag beloofd, als zij ervoor zou zorgen dat twee medewerkers van haar bedrijf ‘zonder gedoe’ (zonder grenscontrole) zouden kunnen inreizen of
  worden toegelaten op Sint Maarten. Omdat deze medewerkster op de betreffende dag niet op de luchthaven
  werkte, heeft de verdachte haar verteld dat ook de ambtenaar die haar die dag wel zou kunnen helpen (hierna:
  de collega) een geldbedrag voor haar hulp zou krijgen. In
  het cassatiemiddel werd onder meer aangevoerd dat het
  beloven van geld aan de collega niet als een belofte in de
  zin van artikel 2:128 van het Wetboek van Strafrecht van
  Sint Maarten (SrSM) kon worden aangemerkt, omdat uit
  de bewijsvoering niet kon blijken dat deze belofte de
  collega inderdaad had bereikt. Het genoemde artikel is
  de tegenhanger van artikel 177 (oud) van het Nederlandse wetboek. Anders dan het hof stelde zou een belofte die de ambtenaar niet heeft bereikt volgens het
  TBS&H 2022 | nr. 1
  
  63
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  middel niet kunnen worden beschouwd als een voltooid
  delict, maar hooguit als een poging tot het doen van een
  belofte.
   64
  
  A-G Paridaens zet in haar conclusie de opvattingen over
  dit vraagstuk in de literatuur op een rij. Een klassiek
  voorbeeld dat daarbij ter sprake komt is de belofte die
  per brief aan de ambtenaar wordt gericht, maar deze
  nooit bereikt. Ook kan worden gedacht aan de belofte
  die is ingesproken op een antwoordapparaat, terwijl de
  ambtenaar de opname niet heeft beluisterd. Sommige
  auteurs menen dat in een dergelijk geval sprake is van
  een poging, anderen stellen dat door het uitspreken of
  opschrijven van de betreffende woorden al sprake is van
  een voltooide belofte. Van een poging zou slechts sprake
  kunnen zijn als de dader een aanvang maakt het met
  uitspreken, maar hem op dat moment de mond wordt
  gesnoerd, of wanneer de brief waarmee men bezig is niet
  kan worden afgemaakt. Uw chroniqueur achtte het in
  zijn proefschrift verdedigbaar dat voor het voltooien
  van het delict van artikel 177 Sr irrelevant is of de belofte de ambtenaar heeft bereikt. Dit omdat het daadwerkelijk beïnvloeden van de ambtenaar geen bestanddeel
  is van het delict actieve omkoping.104 Volgens de Hoge
  Raad heeft het hof terecht geoordeeld dat voor ‘het doen
  van een belofte’ (in de zin van artikel 2:128 SrSM) het
  enkele doen van die belofte beslissend is en niet is vereist dat de belofte de ambtenaar heeft bereikt. Daarmee
  bevestigt de Hoge Raad dus de visie volgens welke het
  irrelevant is of de ambtenaar van de belofte op de hoogte is geraakt.
   •
  
  Rb. Amsterdam 13 december 2021, ECLI:NL:RBAMS:
  2021:7250 (13Early)
  De rechtbank veroordeelt twee ambtenaren van de gemeente Amsterdam voor betrokkenheid bij fraude met
  gehandicaptenparkeervergunningen. Zij hadden meerdere van deze parkeervergunningen voor gehandicapte
  bewoners aangemaakt en verkocht aan (zeventien) burgers die niet gehandicapt waren. Omdat zij voor het valselijk opmaken van de voor de vergunningaanvraag benodigde geschriften en het verwerken daarvan in de
  systemen geld zouden hebben aangenomen, lag ook de
  vraag voor of zij zich hadden laten omkopen (artikel 363
  Sr).
  De rechtbank vindt bewezen dat de verdachte zich samen met een ander heeft schuldig gemaakt aan passieve
  omkoping. Op basis van de verklaringen van de medeverdachten stelt de rechtbank vast dat giften in de vorm
  van geldbedragen zijn betaald ter verkrijging van een
  parkeervergunning. De rechtbank kan niet vaststellen
  dat de verdachte zelf uit handen van begunstigden geld
  heeft ontvangen, maar gelet op de rolverdeling bij de
  vervalsing en oplichting vindt de rechtbank het aannemelijk dat de opbrengsten zijn verdeeld. De verdachte
  en zijn medeverdachte wisten dat deze giften hun wer104 E. Sikkema, Ambtelijke corruptie in het strafrecht, Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2005, p. 365-366. Zie ook T.R. van Roomen & E. Sikkema,
  Corruptiedelicten, Deventer: Wolters Kluwer 2016, p. 88-89.
  TBS&H 2022 | nr. 1
  
  den gedaan om hen in hun hoedanigheid van ambtenaar
  iets te laten doen, namelijk ervoor zorgdragen dat vergunningen werden uitgegeven aan niet-gehandicapte
  stadsbewoners die geen recht hadden op een dergelijke
  vergunning. Daarmee heeft de verdachte zich schuldig
  gemaakt aan het medeplegen van passieve ambtelijke
  omkoping.
  Juist vanuit zijn overheidsfunctie als ambtenaar behoorde de verdachte zich te gedragen als een integer
  ambtenaar die zich inzet voor de publieke zaak. In plaats
  daarvan heeft de verdachte zijn positie misbruikt door
  deze in te zetten voor zijn eigen financiële belangen.
   Daarmee heeft hij ook het vertrouwen dat burgers moeten kunnen hebben in de overheid, ernstig geschaad. De
  verdachte wordt veroordeeld tot een taakstraf van 200
  uren en een voorwaardelijke geldboete van € 10.000.
  •
  
  Rb. Amsterdam 13 december 2021, ECLI:NL:RBAMS:
  2021:7261 (13Early)
  Op dezelfde dag deed de rechtbank ook uitspraak in de
  zaak van een medeverdachte in de hierboven besproken
  onderzoek naar fraude met gehandicaptenparkeervergunningen. De rechtbank vindt actieve omkoping (artikel 177 Sr) in dit geval niet bewezen. De rechtbank stelt
  voorop dat dit delict veronderstelt dat de omkoper het
  oogmerk (de bedoeling) heeft dat de ambtenaar in zijn
  bediening iets doet of nalaat. Dit oogmerk is aanwezig
  wanneer de gever moet hebben beseft dat het doen van
  een gift als noodzakelijk en dus voor hem gewild gevolg
  meebrengt dat de ambtenaar wordt bewogen tot een
  doen of nalaten in zijn bediening. Het betreft de zwaarste vorm van opzet die bovendien niet op de gift, maar
  op het gevolg moet zijn gericht. Voorwaardelijk opzet is
  niet voldoende.
  De rechtbank is van oordeel dat onvoldoende is komen
  vast te staan dat de verdachte aan ambtenaren van de
  gemeente een geldbedrag betaalde zodat zij vanuit hun
  functie iets zouden doen, namelijk ervoor zorgen dat de
  verdachte een parkeervergunning zou krijgen waarop zij
  geen recht op had. Mogelijk wist zij niet dat zij betaalde
  aan een ambtenaar. De verdachte wordt van dit feit vrijgesproken.
   •
  
  Rb. Rotterdam 24 november 2021, ECLI:NL:RBROT:
  202:11617 (Sputnik)
  In november 2021 stonden negen verdachten terecht in
  de rechtbank van Rotterdam voor grootschalige fraude
  in de vastgoedbranche. Het onderzoek Sputnik richtte
  zich op niet-ambtelijke omkoping, oplichting en valsheid in geschrift. De hoofdverdachte in deze zaak wordt
  veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar. Hij
  had jarenlang kickbacks ontvangen in ruil voor onderhoudsopdrachten aan vastgoed van een investeringsmaatschappij. De rechtbank gaat onder meer in op het
  begrip ‘lasthebber’ als bedoeld in artikel 328ter Sr. De
  raadsman had aangevoerd dat niet kon worden bewezen
  dat de verdachte handelde ter uitvoering van een last,
  nu hij (volgens de tenlastelegging) partner, directeur of
  aandeelhouder was. De rechtbank wijst naar een arrest
  doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  van de Hoge Raad (HR 21 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:
  572), waaruit blijkt dat lastgeving in de zin van artikel 328ter Sr niet beperkt is tot de in artikel 7:414 BW
  bedoelde overeenkomst van opdracht waarbij de ene
  partij (de lasthebber) zich jegens de andere partij (de
  lastgever) verbindt een of meer rechtshandelingen te
  verrichten. Uit de wetsgeschiedenis valt af te leiden dat
  steeds als giften in het kader van de uitvoering van een
  opdracht, in strijd met de openheid die verwacht mag
  worden, niet aan de opdrachtgever worden gemeld, er
  sprake is van niet-ambtelijke omkoping. Dit geldt uiteraard niet als sprake is van relatiegeschenken van geringe waarde. De opdracht van het investeringsfonds werd
  in dit geval daadwerkelijk uitgevoerd door en onder
  ­verantwoordelijkheid van de verdachte, die tevens (middellijk) bestuurder en (mede) eigenaar was van de
  rechtspersonen die formeel de opdrachtnemer waren.
   Daarmee heeft de verdachte als lasthebber in de zin van
  artikel 328ter Sr te gelden. Daaraan doet niet af dat de
  verdachte het investeringsfonds niet in rechte kon binden en dat de rechtspersonen waarvan hij partner, directeur of aandeelhouder was formeel ook opdrachtnemer waren.
  •
  
  Rb. Den Haag 18 augustus 2021, ECLI:NL:RBDHA:
  2021:8951 (kort geding)
  De Haagse voorzieningenrechter heeft zich gebogen
  over de vraag of een strafbeschikking wegens niet-ambtelijke omkoping een onherroepelijk geworden rechterlijke uitspraak is in de zin van de ‘verplichte uitsluitingsgronden’ uit de Aanbestedingswet 2012, zodat de
  omkoper zou worden uitgesloten. Daarnaast speelde de
  vraag of de omkoper een ‘ernstige beroepsfout’ heeft begaan, en of dat dan op zichzelf tot uitsluiting leidt nu de
  omkoping buiten de ‘terugkijktermijn’ plaatsvond en de
  strafbeschikking niet.
  Het ging om een aanbesteding voor zwemvervoer. De afgewezen inschrijver is opgekomen tegen de beslissing
  van de gemeente Den Haag om de opdracht te gunnen
  aan onderneming ‘A’. Op 15 september 2020 heeft het
  OM een strafbeschikking opgelegd aan ‘A’ voor niet-ambtelijke omkoping. De afgewezen inschrijver is van mening dat ‘A’ vanwege deze strafbeschikking door de gemeente uitgesloten had moeten worden van de aanbesteding.
  De voorzieningenrechter wijst de vorderingen af: de gemeente is terecht niet overgegaan tot uitsluiting van ‘A’.
  Het vonnis geeft op drie punten een interessant oordeel,
  namelijk (1) een strafbeschikking geldt niet als een onherroepelijke rechterlijke veroordeling in het kader van
  de verplichte uitsluitingsgronden; (2) voor de terugkijktermijn van de ernstige beroepsfout telt het moment
  van de gedraging en niet het moment van vaststelling
  daarvan; en (3) toepasselijkheid van een uitsluitingsgrond leidt op zichzelf nog niet tot uitsluiting. In dat
  geval moet de aanbestedende dienst toetsen aan ‘self
  cleaning’ en proportionaliteit. Ten aanzien van de beoordeling van de aanbestedende dienst is de rechter op
  zijn beurt terughoudend.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  Wetgeving
  Op 17 december diende de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) in werking te treden, althans dan zou Nederland de Klokkenluidersrichtlijn moeten hebben geïmplementeerd in nationaal recht. Deze deadline heeft
  Nederland niet gehaald. Hoe staat het nu ervoor met de
  Wbk? Naar aanleiding van de inbreng van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer
  van 1 oktober heeft de minister op 14 december een
  nota van wijziging105 ingediend op het wetsvoorstel.
  Hierdoor wijzigt het wetsvoorstel.106 Het gewijzigde
  wetsvoorstel stond op de agenda van de commissie Binnenlandse Zaken voor de procedurevergadering van
  donderdag 13 januari 2022. Wanneer de leden van de
  commissie vinden dat de ingediende vragen voldoende
  zijn beantwoord, zal het wetsvoorstel ingepland worden
  voor een plenaire vergadering in de Tweede Kamer.
  Overig
  Eind oktober heeft Nederland de follow-up107 van de
  OESO Fase 4-evaluatie aan de OESO Anti-Corruptie
  Werkgroep gepresenteerd. Het rapport geeft informatie
  over de voortgang die Nederland heeft geboekt bij de
  implementatie van een aantal aanbevelingen van het
  Fase 4-evaluatierapport. Het Nederlandse Fase 4-verslag is op 16 oktober 2020 door de OESO-werkgroep
  voor omkoping aangenomen. Het rapport bevat aanbevelingen voor Nederland voor de bestrijding van buitenlandse omkoping. Deze omvatten onder meer het invoeren van passend toezicht op voorgestelde niet-rechterlijke beslissingen (schikkingen) in buitenlandse omkopingszaken; het geven van richtsnoeren voor (de
  procedures voor) zelfmelden en de mate van samenwerking die van verdachten daarbij wordt verwacht; het nemen van maatregelen om onnodige vertragingen aan te
  pakken die worden veroorzaakt door het proces voor de
  beoordeling van claims op het verschoningsrecht bij onderzoeken naar omkoping in het buitenland. In het follow-up rapport staat informatie over de voortgang die
  Nederland heeft geboekt bij de implementatie van een
  aantal van deze aanbevelingen.
   Op 26 november 2021 heeft de OESO een nieuwe aanbeveling aangenomen die de wereldwijde handhaving van
  omkoping van buitenlandse ambtenaren in het internationale zakenleven dient te verbeteren, de Recommendation of the Council for Further Combating Bribery of
  Foreign Public Officials in International Business Transactions. Hoewel niet juridisch bindend, zal de OESO
  Working Group on Bribery voortaan, in het kader van
  haar evaluatie van het OESO Anti-Corruptieverdrag, per
  land nagaan hoe de verschillende leden de nieuwe Aanbeveling ten uitvoer leggen.
  105 www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=d5b2565b-37f4-4f35b36c-c0828ec04b23&title=Nota%20van%20wijziging.doc.
  106 Voor een bespreking van alle wijzigingen: www.bijzonderstrafrecht.nl/
  home/update-wet-bescherming-klokkenluiders-wbk.
  107 Het gaat om ‘Phase 4 evaluation of The Netherlands: one year written follow-up report’, te downloaden via: www.oecd.org/officialdocuments/pub
  licdisplaydocumentpdf/?cote=DAF/WGB(2021)55/FINAL&docLanguage=En.
  TBS&H 2022 | nr. 1
  
  65
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  Bijzondere wetgeving
  Verzorgd door mr. dr. drs. B. van der Vorm
  Drank- en Horecawet
  In de tweede helft van 2021 zijn drie uitspraken van de
  Afdeling bestuursrechtspraak verschenen waarbij de
  Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het
  openbaar bestuur (hierna: Wet Bibob) is toegepast ten
  aanzien van de aanvraag van een vergunning op basis
  van de Drank- en Horecawet (DHW).108 Hoewel de Wet
  Bibob wederom zal worden uitgebreid in het verband
  van de aanpak van ondermijning,109 hebben vrijwel alle
  zaken niets van doen met ondermijning. Dat blijkt ook
  uit de Bibob-zaken die in deze kroniekrubriek de revue
  passen.
   66
  
  In de eerste zaak gaat het om een appellant, die afkomstig is uit China. Hij is geboren in 1977 te Ping Yang en
  heeft zich in 1994 of 1995 bij de IND aangemeld. Onder
  deze persoonsgegevens heeft hij ook verblijfsrecht,
  sinds het eind van de jaren negentig voor onbepaalde
  tijd, verkregen.110 Vast is komen te staan dat deze persoon in 2015 met onjuiste persoonsgegevens een vergunningaanvraag heeft gedaan, en op een gegeven moment loopt hij tegen de lamp. De burgemeester van
  Hoorn heeft bij brief van 30 augustus 2018 aan de appellant zijn voornemen bekend gemaakt om verlening van
  de aangevraagde vergunningen, zijnde een exploitatievergunning en een DHW-vergunning voor exploitatie
  van een restaurant, te weigeren. De burgemeester is van
  mening dat de vergunning op verschillende gronden kan
  worden geweigerd, namelijk op grond van artikel 27,
  eerste lid, aanhef en onder a, gelezen in samenhang met
  artikel 8, eerste lid, aanhef en onder b, DHW, op grond
  van artikel 2:28, tweede lid, aanhef en onder c, APV
  Hoorn, en op grond van artikel 3, zesde lid, Wet Bibob.
   Het feit dat deze persoon gebruik heeft gemaakt van onjuiste persoonsgegevens staat in het betoog van de burgemeester centraal. In beroep krijgt de burgemeester
  gelijk van de rechtbank. In hoger beroep ziet de wereld
  voor de burgemeester er volledig anders uit. Volgens de
  Afdeling levert een valse identiteit niet noodzakelijkerwijs ook ‘slecht levensgedrag’ op. De burgemeester heeft
  niet gemotiveerd waarom in casu de appellant ongeschikt is om een horecabedrijf uit te voeren. Van belang
  hierbij is dat de appellant vóór indiening van zijn vergunningaanvragen op 23 november 2017, het college
  van burgemeester en wethouders heeft verzocht zijn
  geregistreerde gegevens in de basisregistratie personen
  te wijzigen.111 Ook blijkt volgens de Afdeling dat een in
  mei 2017 gegeven bestuurlijke waarschuwing niet zelfstandig aan het oordeel over het levensgedrag van de
  108 De naam van de Drank- en Horecawet is per 1 juli 2021 gewijzigd in Alcoholwet (Stb. 2021, 26).
  109 A. Tollenaar, ‘Uitbreiding van de Wet Bibob: de verdere decentralisatie
  van de aanpak van ondermijnende criminaliteit’, Gst. 2021, p. 678-682.
  110 ABRvS 28 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1658, AB 2021/306, m.nt. Van
  der Vorm, r.o. 2.
  111 ABRvS 28 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1658, r.o. 3.2.
  TBS&H 2022 | nr. 1
  
  appellant ten grondslag is gelegd. Met andere woorden:
  de burgemeester is tekortgeschoten in de motivering
  waarom de appellant van slecht levensgedrag zou zijn.
  Dit werkt volgens de Afdeling ook door ten aanzien van
  de weigeringsgrond die is neergelegd in artikel 3, zesde
  lid, Wet Bibob112 en de weigering op grond van de
  DHW.113 Het gevolg van deze uitspraak is dat de burgemeester een nieuw besluit moet nemen dat in overeenstemming is met de uitspraak van de Afdeling.
   In de tweede uitspraak heeft de burgemeester van Rijssen-Holten bij besluit van 1 maart 2019 aan de appellante geweigerd een exploitatievergunning en een
  DHW-vergunning te verlenen voor het voornemen om
  een horecabedrijf op te richten. De reden van deze weigering is gebaseerd op een advies van het Landelijk Bureau Bibob van 28 november 2018, waarin de conclusie
  is getrokken dat sprake is van een ernstig gevaar dat de
  aangevraagde vergunningen mede zouden worden gebruikt om strafbare feiten te plegen (‘b-grond’). De appellante is in alle opzichten ‘schoon’, maar dit geldt niet
  voor haar broer en bedrijf A. Dit bedrijf A heeft in 2016
  structureel in strijd gehandeld met de AWR, namelijk
  door het niet voldoen aan de administratieplicht. Daarnaast is de broer van appellante in 2014 in Frankrijk onherroepelijk veroordeeld voor verboden wapenbezit.
   Volgens het Landelijk Bureau Bibob is sprake van een
  samenhang tussen deze feiten en de aangevraagde vergunningen. Vanwege het bestaan van een zakelijk samenwerkingsverband tussen de appellante, haar broer
  en bedrijf A, kunnen de antecedenten van haar broer en
  het bedrijf worden toegerekend aan de appellante. Daarnaast legt de burgemeester ook feiten ten grondslag aan
  de weigering, die door het Landelijk Bureau Bibob als
  niet relevant zijn bestempeld.114 In lijn met vaste jurisprudentie wordt door de Afdeling overwogen dat de veroordeling van appellantes broer in Frankrijk mocht worden gebruikt om het ernstig-gevaaradvies op te baseren.115 Daarnaast wordt door de Afdeling overwogen dat
  de burgemeester aan zijn vergewisplicht heeft voldaan116
  en er geen redenen zijn om te oordelen dat de weigering
  van de vergunningen onevenredig is.117 Wel is de burgemeester tekortgeschoten in het aannemelijk maken van
  de strafbare feiten die door het Landelijk Bureau Bibob
  als niet-relevant zijn aangemerkt,118 maar volgens de
  Afdeling zijn het stelselmatig handelen in strijd met de
  AWR door bedrijf A en de Franse veroordeling voor verboden wapenbezit van de broer voldoende om de weigering op te kunnen baseren.119
  
  112 ABRvS 28 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1658, r.o. 5.1.
  113 ABRvS 28 juli 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1658, r.o. 6.1.
  114 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, AB 2021/304, m.nt.
  Van der Vorm, r.o. 2.
  115 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, r.o. 5.3.
  116 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, r.o. 5.4.
  117 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, r.o. 5.5.
  118 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, r.o. 6.
  119 ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1964, r.o. 6.1.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  Dit artikel uit Tijdschrift voor Bijzonder Strafrecht & Handhaving is gepubliceerd door Boom juridisch en is bestemd voor anonieme bezoeker
  
  In de laatste Bibob-zaak exploiteerde de appellant een
  horeca-inrichting in Tilburg, waarvoor aan hem door de
  burgemeester van Tilburg een DHW-vergunning, een
  exploitatievergunning en een aanwezigheidsvergunning zijn verstrekt voor de duur van vier jaar.120 Tijdens
  twee controles bij deze inrichting hebben toezichthouders geconstateerd dat laptops aanwezig waren die werden gebruikt als kansspelautomaat, terwijl deze laptops
  niet waren voorzien van een merkteken. Dit levert een
  overtreding op van de Wet op de kansspelen.121 Deze
  twee overtredingen zijn voor de burgemeester een aanleiding geweest om een Bibob-toetsing uit te voeren.
   Voordat de burgemeester het Landelijk Bureau Bibob
  om advies vraagt, moet de burgemeester eerst zijn ‘eigen huiswerk’ doen. In dit verband moet de aanvrager
  van de vergunningen (in casu: de appellant) de Bibob-vragenformulieren invullen. Als deze formulieren
  niet naar waarheid worden ingevuld, levert dit een grond
  op om de vergunning te weigeren of in te trekken, en
  kan ook een strafrechtelijk traject plaatsvinden. Als de
  appellant evenwel ervoor kiest om de gevraagde formulieren niet in te vullen, levert dit een intrekkingsgrond
  op. Aangezien de appellant tot tweemaal toe geen gehoor geeft aan de oproep om het vragenformulier in te
  vullen, worden de DHW-vergunning en de exploitatievergunning door de burgemeester ingetrokken.122 In hoger beroep betoogt de appellant dat de burgemeester
  geen constateringen voor de inwerkingtreding van het
  Bibob-beleid mocht betrekken bij de toetsing aan dat
  beleid en worden de bevindingen van de controles betwist.123 De Afdeling overweegt dat de burgemeester
  zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat er aanleiding bestond om een Bibob-toetsing uit
  te voeren en dat de burgemeester niet alleen hoeft uit te
  gaan van informatie van na de inwerkingtreding van het
  Bibob-beleid.124 Ook overweegt de Afdeling dat de rechtbank terecht heeft geoordeeld dat de burgemeester aannemelijk heeft mogen achten dat de laptops werden gebruikt als kansspelautomaat.125 Gelet op het ernstige
  gevaar heeft de burgemeester de sluiting van de horeca-inrichting niet als een omstandigheid hoeven zien
  die ertoe leidt dat de intrekking van de vergunningen
  onevenredig is.126
  Wet op de kansspelen
  In de tweede helft van 2021 zijn enkele uitspraken verschenen waarbij de Wet op de kansspelen (zijdelings) ter
  sprake kwam, en die de moeite waard zijn om in deze
  kroniekrubriek te worden vermeld. In de eerste zaak
  (ABRvS 1 december 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2704)
  heeft de burgemeester van Utrecht bij besluit van
  3 juni 2019 een pand in Utrecht gesloten voor de duur
  
  120 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, Gst. 2021/133, m.nt.
   Van der Vorm, r.o. 1.
  121 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 1.1-1.2.
  122 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 1.3.
  123 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 5.
  124 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 5.1.
  125 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 5.2.
  126 ABRvS 20 oktober 2021, ECLI:NL:RVS:2021:2329, r.o. 5.3.
   doi: 10.5553/TBSenH/229567002022008001009
  
  van twaalf maanden. De appellant exploiteerde in het
  pand een smartshop. Op 28 maart 2019 heeft de gemeente een controle uitgevoerd in dit pand samen met
  de Kansspelautoriteit en de politie. De controle vond
  plaats in het kader van een landelijk onderzoek naar illegale gokactiviteiten. In het pand was een zogenoemd
  cash center aanwezig. Via een daarop aangemaakt account kon worden gegokt op bepaalde websites. Dit cash
  center is meteen in beslag genomen. Daarnaast waren in
  het pand goederen aanwezig die werden gebruikt voor
  de handel in drugs. Voor de burgemeester waren dit redenen om het pand te sluiten. In deze uitspraak komt
  aan de orde of de burgemeester bevoegd was om het
  pand te sluiten en of hij ook in dit geval gebruik mocht
  maken van die bevoegdheid. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de burgemeester onvoldoende gemotiveerd
  dat de openbare orde zodanig dreigt te worden verstoord
  dat de sluiting in dit geval nodig is om die openbare orde
  in en rond het pand weer te herstellen. Ten aanzien van
  de Wet op de kansspelen overweegt de Afdeling dat gezien de omvang van de gemaakte winst de burgemeester
  naar het oordeel van de Afdeling niet aannemelijk heeft
  gemaakt dat via het cash center in de smartshop van de
  appellant op grote schaal illegaal is gegokt. Verder heeft
  de burgemeester ten onrechte volstaan met een opsomming van gevaren voor de openbare orde die zich in theorie zouden kunnen voordoen bij illegale kansspelen
  zonder te verduidelijken waarom die gevaren zich ook in
  dit geval voordoen. De enkele aanwezigheid van een
  cash center wettigt op zichzelf genomen niet zonder
  meer de vrees voor gevaar voor de openbare orde of veiligheid. Met het verwijderen van het cash center uit de
  inrichting is het eventuele directe gevaar voor de openbare orde en veiligheid feitelijk weggenomen. Die aanwezigheid mag de burgemeester echter wel in combinatie met de andere omstandigheden betrekken bij zijn
  beoordeling van de vrees voor gevaar voor de openbare
  orde en veiligheid.127
  In de tweede zaak (ABRvS 3 november 2021, ECLI:NL:
  RVS:2021:2445) heeft de burgemeester van Utrecht bij
  besluit van 13 juni 2019 de aan de appellant verleende
  exploitatievergunning voor een koffiehuis in Utrecht ingetrokken en bepaald dat hij voor die locatie een jaar
  lang geen exploitatievergunning zal verlenen. De appellant is eigenaar van het koffiehuis in Utrecht. 