text: Stedman, die de cacaoplantage Alkmaar aan de ben.Commewijne omstreeks 1775 beschrijft, geeft 10—12 voet
  als plantwijdte op (dus als Nepveu). Als hulpschaduw dienden cassave of bananen. Gezaaid werd op kweekbedden.
  Volgens Guizan (1788) is in Suriname de plantwijdte in
  alle richtingen 12 voet; er komen 275 boomen per akker.
  Vroeger plantte men wijder*). Het best is direct op de
  plaats te planten, maar men moet de plantjes geregeld nagaan omdat de krekels (blijkbaar wordt de koti-koti bedoeld) ze vaak afsnijden. Wanneer men op kweekbedden
  plant, wordt na 8—10 maanden verplant. Vele planters in
  *) Waarschijnlijk worden 3 bedden per ketting gerekend, dus bedden
  van 22 voet breed. Bij 16 voet plantwijdte in de lengte krijgt men dan 6
  maal 41 = 246 boomen per akker. (Blom neemt in zijn begrooting 250 aan).
  •) Op een andere plaats wordt gezegd, dat het bij het suppleeren in cacao-koffie- of bananenvelden aanbeveling verdient om tot 6 voet in omtrek
  2—3 maal om te spitten.
  •) Bij den planter van 1740 was het wijder (15 voet) en kwamen er slechts
  185 boomen per akker; het komt mij voor, dat voor de schaduwlooze cacao
  best op 12 voet afstand had geplant kunnen worden. Tegenwoordig plant
  men op Grenada (zonder schaduw) niet wijder dan 9—12 voet.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 12:24:30AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  GESCHIEDENIS DER CACAOCULTUUR IN SURINAME
  
  71
  
  Suriname snoeien daarbij den penwortel een paar duim in.
  Voor goede bescherming tegen zon en wind moet gezorgd
  worden.
   In de Verhandelingen enz. (1804) wordt opgemerkt, dat
  het planten van cacao veel moeilijker is dan van koffie of
  katoen *). De plantjes zijn zeer teer, lijden veel door zon,
  wind en insecten en laten zich moeilijk verplanten. Men
  plant of de pitten direct in het veld of in de mandjes (6 a 8
  duim wijd, 10—12 duim hoog). In het veld worden op den
  losgewerkten grond 6—-7 pitten gelegd, die eerst in asch
  gewenteld zijn (tegen de mieren). Daarna dekt men ze met
  lossen grond toe en strooit er nog wat asch op, bedekt dan
  het geheel met pinabladeren of iets dergelijks om het uitdrogen te voorkomen. Als ze na 14 dagen of later opkomen, wordt er nog eens asch opgestrooid. Wanneer de
  plantjes 1 vinger lang zijn, laat men er 3—4 staan en rukt
  de andere uit. Als ze 1 voet hoog zijn, laat men er 1 over.
  Van veel belang is het om de jonge plantjes goed „uit het
  wied" te houden. Ook kan men de pitten zaaien onder bananen of op een koele plaats. Bij het uitsteken moet dan
  goed opgelet worden, dat de wortel niet beschadigd wordt
  anders sterft het plantje.
  Als men uit mandjes plant, zet men de mandjes (die
  men onder bananen bewaard heeft of omgeven met een pinahuisje) in den grond als de plantjes 1 voet hoog zijn. Deze wijze van planten is omslachtiger dan de vorige, maar
  er sterven minder plantjes, omdat men er beter oog op kan
  houden. Het meest aan te bevelen is om direct in het veld te
  planten entegelijkin mandjes te zaaien voor het suppleeren.
  De jonge planten lijden door „wormen", koti-koti en
  mieren.
   Teenstra zegt, dat in Suriname bij het planten van cacao 7—8 pitten in een kuil geworpen worden (3—4 zou
  volgens hem beter zijn. Men wentelt de zaden in houtasch,
  i) Vergelijk Nepveu (1770) „Deese plant is doorgaans zeer difisiel voort
  te queecken" en Labat (1725): De cacao komt doorgaans in het 6de jaar in
  dracht, maar zij zijn aan zo veele ongelucken onderworpen, dat men het als
  een soort mirakel aanziet, als ze zonder eenig ongemak te hebben uitgestaan, dien ouderdom bereiken".
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 12:24:30AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  72
  
  GESCHIEDENIS DER CACAOCULTUUR IN SURINAME
  
  omdat ze dikwijls door mieren, wormen e.a. insecten worden aangetast. Als ze na ongeveer 14 dagen boven den
  grond komen, verdorren er vaak velen door den wind of
  zon. Het is daarom goed, om ze gedurende de eerste 20 dagen, met bananenbladeren te bedekken. Soms strooit men
  ook houtasch op den grond om de mieren te verdrijven.
  Men rekent 168 boomen per akker, 56 per bed. Op elk bed
  2 rijen, die 12 voet van elkaar zijn. In de lengte der rijen is
  de tusschenruimte 24 voet.
  Soms lijden de jonge boompjes veel door herten; ook
  door een worm in de schors. De koti-koti bijt vaak de jonge plantsoenen af. Voor het suppleeren wordt cacao in
  mandjes gebruikt.
  Downloaded from Brill.com 07/14/2024 12:24:30AM
  via Open Access. This is an open access article distributed under the terms
  of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Public
  License (CC-BY-NC 4.0).
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0.
  