title: None
text: Bij h et d o o r v o e r e n van zijn bestu u rlijke h ervorm in gen re­
  ken de hij ev en w el bu iten d e w aard, in casu het verzet van
  zijn on derda n en . In iedere p ro v in cie o n tp o p te de Staten­
  v ergaderin g zich to t p r o m o to r van d e verzetsb ew eg in g. In
  de W e s th o e k daarentegen w as aanvankelijk n og geen m erk ­
  baar verzet. D e oorzaak hiervan lag in d e a fw ezigh eid van
  een eigen representatief colleg e, zoda t d e versch illen de ad­
  m inistraties elk als een a fzon d erlijk b estu u rlijk geheel te ­
  g en ov er d e regerin g stond en. H e t creëren van een soort
  p rovin cia le vergaderin g w as dus v o o r de W estv lam in g en
  een n ood zaa k , in dien zij o p een g ecoörd in eerd e w ijze aan de
  o p p o s itie b e w e g in g w ild e n deeln em en.
  D it g esch ied de dan o p 17 m ei 1 7 8 7 . D e « G r o o t e n G em een en R a a d » van le p e r 21 c o n v o ce e r d e alle adm inistraties
  
  19. Memorandum van de Westvlaamse administraties, 5 december
  1787. U.B.G., C.G., Ms. 877.
   20. In regeringskringen was dit de officiële benaming voor de
  revolutionaire vergaderingen van 1787 in de Westhoek.
   21. De «Grooten Gemeenen Raad» was samengesteld als volgt:
  Hoog Baljuw, Voogd, De Schepenen, Raeden van de camere, Raeden
  
  om , in een algem ene vergaderin g o p 23 m ei, d e m o g e lijk ­
  h eden to t h et in dien en van een v erw eersch rift tegen de h er­
  v orm in g en te on d erzoek en 22. D e reeks van révolu tion n aire
  v ergaderin gen w as ingezet. D e regerin g d roeg er n iet o n ­
  aardig toe bij het bestaan ervan te verlen gen. In derd aad , in
  haar a n tw o o r d o p h et v erw eersch rift dat o p 2 ju n i aan Belg io jo s o w e r d ov erh a n d ig d , liet d e la n d v oog d es w e te n dat
  de afsch affin g van de d ecreten van 1 7 8 7 , geen w ijzig in g
  van h et statuut van « la n d van im p o s itie » b etek en d e. Z ij
  liet d e W estv la m in g en e v e n w e l to e een speciaal m em ora n ­
  du m , o v e r h et teru gkrijgen van d e «lo p e n d e m id d e le n » o p
  te stellen 23. D e vergaderin gen k on d en dus rustig w o rd e n
  v o o rtg e z e t, m et h et op stellen van een m em ora n d u m ov er
  d e « lo p e n d e m id d e le n » als n ieu w e bestaansredenen.
   D e K eizer w as n iet te spreken ov er d e toeg ev en d h eid van
  d e regerin g 24. D e L a n d v o o g d e n en B e lg io jo so w e rd e n ter­
  ston d naar W e n e n teru gg eroep en . M urray, d e m ilitaire b e ­
  v elh eb b er in d e N ed erla n d en , w e rd o p 3 ju li to t G o u v e rneur-G en eraal ad in terim b e n o e m d 25. M urray v e r lo o r echter
  al even v lu g h et h o o fd . T o e n o p 2 0 sep tem b er in B russel
  w o e lig e dem onstraties plaats grepen , haastte hij zich d e in
  juni gedan e toeg ev in g en aan d e p rov in cies te h ern ieu w en.
  E ven als in d e b r ie f van d e la n d v oog d es van 8 ju n i, gaf hij
  d e W estv la m in g en te verstaan dat hier geenszins sprake k on
  zijn van een teruggave d er «lo p e n d e m id d e le n ». D e G o u sevenentwintig (de meest vooraanstaande burgers van de stad), Raeden Notabele Poorters, De Draperie, De Sayetterie, De gemeene
  neirynge.
  S(stads) B(ibliotheek) I(eper), C(ollectie) H(ynderick), T II.
   22. De Magistraat van leper aan de Westvl. administraties, 17 mei
  1787. U.B.G., C.G., Ms. 877.
  23. Landvoogdes aan de Westvl. administraties, 8 juni 1787.
  A.R.A., K(oninklijke) R(aad) v. G(ouvernement), N° 136.
  24. Jozef II aan Kaunitz, Oostenrijks kanselier, 23 juni 1787, in
  A. Darneth en J. Flammermont, Correspondance secrète du comte de
  Mercy-Argenteau avec l’Empereur Joseph I I et le prince de Kaunitz,
  dl. II, Parijs, 1891, p. 100.
  25. A. Gauchie, Le comte L.C.M. de Barbiano di Belgiojoso et ses
  papiers d’Etat conservés à Milan, in Bulletin de la C.R.H., dl. 81,
  1912, p. 265-269.
  vern eur-G eneraal ad in terim verklaarde zich e v en w el b e ­
  reid een m em ora n d u m terzake aan d e K eizer v o o r te leg ­
  gen 26. D o o r deze verklarin g b lev en d e W estv la m in g en v o o r
  h un b ijeen k om sten een bestaansreden h ebben.
  D e zw ak k e M u rra y w e rd o p slag d o o r J o z e f I I uit zijn
  fu ncties on th even
  
  en vervan gen d o o r T rau ttm an sd orf 27.
  D eze zou er in slagen, in d e eerste m aanden van 1 7 8 8 , de
  w ettelijk h eid in W est-V la a n d eren te herstellen.
   D e W estvlaa m se vergaderin gen g roep eerd en aanvankelijk
  tw aalf led en : Stad le p e r , Kasselrij le p e r , Stad en Kasselrij
  van V eu rn e, Stad en Kasselrij van W a asten , Stad M en en ,
  R o e d e van M en en , Stad en T erritoriu m van R oeselare, Stad
  en Ju risdictie van P o p e rin g e , Stad D ik sm u id e, Stad L o ,
  Stad en T erritoriu m van W e r v ik en de G en eraliteit der
  A ch t P aroch ies, die d o o r een decreet van 3 april 1 7 5 9 van
  d e kasselrij V eu rn e w e r d afgesch eiden en to t een zelfstandig
  bestu u rlijk d istrict w e r d verh even 28. O p 16 ju li d eed o o k
  de C lerus zijn in trede in de v ergaderin gen 29, h etgeen het
  ledenaantal o p 13 bracht.
   H e t stadhuis van le p e r w as de vaste vergaderplaats. G e ­
  w o o n lijk beg on n en d e bijeen k om sten o m 9 u. Ied ere adm i­
  nistratie had er zijn afgevaardigden . D it w aren ev en w el niet
  steeds d ezelfd e p erson en en h un aantal p er lid varieerde
  van een to t vier. D e b e z o ld ig in g van deze heren w as de
  zaak van ied ere adm inistratie a fzon d erlijk 30. Ie d e r lid had
  h oogstw aa rsch ijn lijk één beslissen de stem die n iet g e k o p ­
  p eld w as aan een bep aalde in v lo e d 31. D e verklaring hier-
  
  26. Murray aan dé Westvl. administraties, 21 september 1787.
  U.B.G., C.G., Ms 877.
  27. J. Lefevre, Het Zuiden onder Maria-Theresia en Jozef II
  (1748-1789), in Algemene Geschiedenis der Nederlanden, dl. V III,
  1955, p. 101.
  28. A.R.A., R(aad) voor de B(esturen) en B(eden), N° 561,
  p. 687-690.
  29. U.B.G., C.G., Ms 877, Verslag van de A(lgemene) V ergade­
  ring) van 16 juli.
  30. Ibidem, Verslag van de A.V. van 11 juli 1787.
   31. Nergens werd een uitdrukkelijke bevestiging daarvan terugge­
  vonden. Indien men echter bij de stemmingen in 1787 met de in­
  
  van Iigt in het fe it dat in de lo o p der 18 e e e u w , de stem
  m ingen ov e r het toek en n en van een b u ite n g e w o n e g eldelijk e
  bijdrage in ied ere adm inistratie afzon d erlijk gesch ied de. D it
  had v o o r g e v o lg dat er in W est-V la a n d eren geen regeling
  van de in v lo e d der v ersch illen d e leden b e s to n d 32.
   W ild e m en d e g o e d e en v lo tte w erk in g van de vergaderin g
  verzek eren , dan d ien d e m en o v e r een B esten dige D epu tatie
  te besch ik k en . T ijd en s d e b ijeen k om sten van 1787 is m en
  er echter n o o it to e g ek om en een d erg elijk colleg e te orga n i­
  seren. D e v ergaderin gen zijn im m ers van te k orte du ur g e­
  w e e st 33 o m het n iet on d erv in g d in g rijk e W est-V la an d eren ,
  o p het g e b ie d van p rov in cia le v erg aderin gen , toe te laten
  een stevige organisatie uit te b o u w e n . D e M agistraat van
  le p e r w e rd ev e n w e l d o o r een beslissin g van de A .V . van
  16 ju li gem ach tig d , v o o r alle drin gen de zaken, in d e naam
  van gans W est-V la a n d eren o p te treden 34.
   V o o r d e practisch e w erkzaam h eden , w elk e deze v erg ad e­
  ringen m et zich m eeb ra ch ten , ston d de « A c tu a r iu s » in. H ij
  sch reef de c o n v o ca tie b rie v e n , zorg d e v o o r h et form u leren
  d er resolu ties, h et op stellen van d e processen -verba al en van
  allerhande b rie v e n en m em orand a. D eze fu n ctie van « A c t u ­
  ariu s» w e r d on vera n d erlijk b ek leed d o o r H y n d erick , raad­
  pensionaris van le p e r.
  B inn en d it orga n isatorisch kader w aren de verh ou d in g en
  echter, van d e dertien led en o n d erlin g , geenszins aan een
  g ed etailleerde regelin g g eb on d en.
  E n k ele klein e adm inistraties zoals L o . D ik sm u id e en R o e selare v e rw a a rloosd en vaak, o m
  
  fin an ciële redenen , afg e­
  
  vaardigden naar d e v ergaderin gen te sturen 35. V a n een v ijfvloed van ieder lid rekening had gehouden, mogen we aannemen dat
  dit eveneens het geval zou geweest zijn in de Statenvergaderingen
  van 1789-1790. Welnu in deze bijeenkomsten werd er steeds gestemd
  zonder met een bepaalde invloed rekening te houden. Cfr infra, p. 83
  32. Cfr ; supra, p. 72.
   33. De eerste A.V. dateert van 23 mei en de laatste van 29 decem­
  ber 1787. U.B.G., C.G., Ms. 877.
  34. U.B.G., C.G., Ms. 877, Verslag van A.V. van 16 juli 1787:
  35. De Magistraat van Lc aan de A.V., 8 augustus 1787.
  U.B.G., C.G., Ms. 877, Verslag van A.V. van 9 augustus 1787.
  tal m in der grote adm inistraties, te w eten P op erin g e, W a a s­
  ten, W e r v ik , d e G en era liteit der A c h t P aroch ies en d e R o e ­
  de van M en en , w as het aandeel in d e bijeen k om sten tot een
  passieve aanw ezigh eid bep erk t.
   H e t actieve élem en t w e r d g e v o rm d d o o r de Stad le p e r ,
  K asselrij le p e r en d e Stad en K asselrij van V eu rn e. D e in ­
  terventies in d e v ergaderin gen k on d en bijna steeds o p hun
  actief gesch reven w o rd e n . D e afgezanten naar B russel, G e n t
  o f W e n e n w erd en practisch ex clu sief on d er d e afgevaardig­
  den van deze drie leden g erecru teerd 36. D e leid en d e r o l van
  deze drie h ield verb an d m et hun belan grijke p o s itie in de
  W e s th o e k . W a t b e tre ft d e u itgestrek th eid van h un g ro n d ­
  g eb ied o v e rtro ffe n ze alle andere led en 37 en in het T ran s­
  p ort van 1631 stond en zij het h o o g s t « g e q u o t e e r d » 3S.
  H e t T ran sport van 1631 gaf ev e n w e l geen ju ist b e e ld van
  de fin an ciële p ositie van d e stad le p e r in d e 1 8 de eeu w.
   D e solva biliteit van deze stad w as sinds 1631 z od a n ig v er­
  m in d erd 39, dat haar aandeel in versch illen de extraordin aire
  b ed en van d e 18de eeu w lager lag dan d it van P o p erin g e
  o f van W a a sten 40. D e eersteran gsrol van de stad le p e r kan
  dus niet d o o r een fin an ciële m eerw aarde ten op zich te van de
  andere
  
  leden
  
  verklaard w o rd e n . D e
  
  traditie daarentegen
  
  schijnt h ier d e m eest v o o r d e hand ligg en d e verklarin g te
  zijn. G e d u re n d e
  
  eeu w en
  
  is le p e r d e h o o fd sta d van een
  
  « K w a r t ie r » van V laan deren gew eest. A ls dusdanig verv u ld e
  deze stad een leid en d e rol in het W est-k w a rtier 41. H e t sta­
  tuut van «la n d van im p o s itie » n ivelleerd e enigszins deze v er­
  36. Ibidem, Verslag van A.V. van 26 mei, 2 juni, 11 juli, 24 juli,
  18 oct.
  37. J. Jacquart, Juridiction territoriale ancienne des communes de
  la Flandre Occidentale. D ’après la carte chorographique des PaysBas autrichiens, dressée en Y777 par le Comte de Ferraris. s.l., s.d.
  38. Transport van 1631: Stad leper: 2, 1, 10½ / Kasselrij leper:
  4, 8, 5 1/3 / Stad en Kasselrij Veurne : 4, 15, 1½.
  Mémoire concernant la form e .... in J. Dhondt, op cit., p. 53.
   39. A.R.A., R.B.B., N" 561, p. 571.
  40. Mémoire concernant la forme .... in J. Dhondt, op. cit., p. 61.
  41. J. Dhondt, Bijdrage tot de kennis van het financiewezen der
  Staten van Vlaanderen, in Nederlandsche Historiebladen, dl III,
  1940, p. 152.
  h ou d in g . N iettem in b le e f le p e r een leid en d e fu n ctie to e ­
  be d e e ld , h etg een
  W estv la m in g en
  
  d u id elijk b le e k
  
  om
  
  een
  
  telkens
  
  b u ite n g w o n e
  
  d e regerin g d e
  
  g eld elijk e
  
  bijdrage
  
  v erzoch t 42. H e t actief o p tred en van d eze stad in 1 7 8 7 w as
  d erhalve niets anders dan d e v o o rtze ttin g van een bestaande
  toestand.
   E en laatste b ela n grijk lid in d eze v ergaderin gen w as de
  C lerus. H ij w e r d n iet o p g e ro e p e n v o o r de eerste algem ene
  vergaderin gen . Im m ers, w an n eer d e W estv la m in g en in de
  lo o p der 18 d e e e u w o p in itiatief van d e regerin g b ije e n k w a ­
  m en , m aakte d e C lerus n o o it d eel u it van deze vergaderin ­
  gen 4J. Z ijn a fw ezig h eid in 1 7 8 7 b esten d ig d e dus en k el en
  alleen een ou d e regeling. O p 11 ju li 17 87 d eed de G eeste­
  lijk h eid een aanvraag o m in de vergaderin gen te m og en ze­
  telen 44. D o o r haar o p p o s itie teg en d e k erk elijk e h erv orm in ­
  gen o n d e r h et gezag van de W estv la a m se v ergaderin gen te
  plaatsen, h o o p te d e C lerus w e llich t o p m eer sch itteren de
  resultaten dan d o o r een zelfsta n dige actie. H e t w a ren ev en ­
  eens p o litie k e b erek en in g en die de W estv la a m se adm inistra­
  ties er toe aanzetten, o p 16 ju li d e op n am e van de Clerus
  g o e d te k eu ren 4S. D e toetred in g van een n ieu w e partner 'kon
  de g e v o e rd e o p p o s itie slechts ten g o e d e k om en.
   Z o n d e r dat d e adm inistraties hun on a fh an k elijk h eid ten ­
  op zich te van elkaar v erloren , b ew erk ten d e b ijeen k om sten
  van 17 87 een zek ere centralisatie van h et bestu ur te le p e r.
  D e Stad en K asselrij van V e u rn e , w aarvan het bestu u rlijk
  cen tru m , in v erg elijk in g m e t d it van d e andere led en , het
  v erst van le p e r v e rw ijd e rd lag, w as h et m et deze ev olu tie
  niet eens. D e
  
  m en in gsversch illen m et de M agistraat van
  
  V eu rn e liep en h e t h o o g s t o p tijden s d e b esp rekin g en in
  verb an d m et h et m em ora n d u m o v e r d e «lo p e n d e m idde-
  
  42. Cfr. supra, p. 71-72.
  43. Maroux d’Opbracle aan Trauttmansdorf, 17 februari 1788.
  A.R.A., K.R.G., N° 627.
  44. U.B.G., C.G., Ms. 877, Verslag van A.V. van 11 juli 1787.
  45. Ibidem, Verslag van A.V. van 16 juli 1787.
   le n » 46. M id d e n n ov em b er w as de redactie van h et stuk
  klaar g ekom en. D e h ele verg ad erin g k eu rde d e tekst in te­
  graal g o e d , m et u itzon d erin g van V eu rn e die bezw aar m aak­
  te v o o r d e e in d form u le. D aarin w e r d d e K eizer gevraagd
  W est-V la a n d eren te h erstellen in zijn eig en d om srech t ov er
  d e lop en d e m idd elen. D e V eu rn se d elegatie eiste nu dat d e ­
  ze lop en d e m id d elen zou d en w o rd e n teru ggevraagd v o o r
  ied ere adm inistratie afzon d erlijk , die zelfsta n dig en on afh an ­
  kelijk van elkaar d e in k om sten ervan zou d en beh eren 47. D e
  M agistraat van V eu rn e w ild e blijkbaar v o o rk o m e n dat de
  in k om sten van d e lo p e n d e m id d elen o n d er het b eh eer van
  een so o rt W estv laa m se p rovin cia le vergaderin g zou d en w o r ­
  den geplaatst, zod a t d e adm inistraties n iet m eer zelfstandig
  ov er deze g elden zou d en ku nn en besch ikk en 4S. D e v o o r g e ­
  stelde tek stveranderin g w e rd echter v erw orp en.  D e andere leden hakten dan maar de k n o o p d o o r en stelden
  een d e fin itiev e tekst o p in d e zin van h et afg ew ezen c o m ­
  prom is 50. D it in cid en t b ew ees dat een van d e g ro o tste kasselrijen u it d e W e s th o e k d e lok a le zelfsta n d igh eid , b o v e n de
  m og elijk e vestigin g van een centraal W estv laa m s gezag v er­
  k oos.
  D e pu blica tie van h et stuk o p 5 d ecem b er 17 87 w as ech ­
  ter v o o r de regerin g het startsein, o m d o o r een kord aat o p ­
  treden de g roeien d e on w e tte lijk h e id in W est-V la a n d eren de
  k o p in te drukken.
  T ra u ttm a n sd orf sloeg n iet d ezelfd e w e g in als de G o u vern eu r-G en eraa l ad in terim , maar w e e k
  
  daarentegen in
  
  46. Cfr. supra, p. 74-75.
  47. U.B.G., C.G., Ms. 877, Verslag van A.V. van 27 november
  1787.
  48. Magistraat van Veurne aan de Westvl. administraties, 29 no­
  vember 1787. U.B.G., C.G., Ms. 877.
  49. U.B.G., C.G., Ms. 877, Verslag van A.V. van 4 december 1787.
  50. Ibidem, Verslag van A.V. van 5 december 1787.
   niets af van zijn strenge instru cties die hij van J o z e f I I had
  m eegek regen. D e k ord ate h ou d in g , w e lk e d e regerin g ten
  op zich te van d e W estv la a m se v ergaderin gen aannam , w as
  dus een o n d e rd e e l van d e p o litie k e actie d ie h et herstel van
  h et O osten rijk s gezag in d e h ele Z u id e lijk e N ed erla n d en tot
  d o e l had. T ra u ttm a n sd orf d ie d e p u b lica tie van h et m e m o ­
  ran dum van 5 d ecem b er « u n e dém arch e in d é c e n te » n o e m ­
  de 51, b eval d e W estv la m in g en on m id d e llijk h un illegale b ij­
  een k om sten sto p te zetten 52. A a n M a r o u x -d ’O p b r a c le , p rocureur-generaal te G e n t, gaf hij op d ra ch t zich naar le p e r te
  b eg ev en , o m er d e toesta n d van nabij te v o lg e n 53. D eze
  w ilsk ra ch tige h o u d in g van d e g ev olm a ch tig d e m inister brak
  d e W estv la a m se o p p o s itie. I n d e lo o p van januari o n d e r­
  w ierp en alle adm inistraties zich on v o o rw a a rd e lijk aan de
  regerin g 54. M a r o u x -d ’O p b r a c le v estig d e ev e n w e l n o g T rau ttm a n sdorfs aandacht o p d e deeln am e van d e C lerus aan de
  vergaderin gen.  D e regerin g h a d nu d e fin itie f h et p leit g ew on n en , de
  w e tte lijk h e id in W est-V la a n d eren w as h ersteld. D e Brabant-
  
  51. Trauttmansdorf aan Jozef II, 17 december 1787, in H. Schüt­
  ter, Geheime Correspondenz Jozefs II mit seinem Minister in den
  Österreichischen Niederlanden, Ferdinand Grafen Trauttmansdof
  (1787-1789), Wenen, 1902, N ü 20.
  52. Trauttmansdorf aan de Westvl. administraties, 13 december
  1787. U.B.G., C.G., Ms. 877.
  53. Trauttmansdorf aan Maroux-d’Opbracle, 3 januari 1788. A.R.A.,
  K.R.G., N° 627.
  54. De Westvl. administraties aan Trauttmansdorf, 9-10-11 en 12
  januari 1788. A.R.A., K.R.G., N° 627.
  55. Maroux-d’Opbracle aan Trauttmansdorf, 17 februari 1788
  A.R.A., K.R.G., N “ 627.
  56. Trauttmansdorf aan de Magistraat van de Stad leper, 4 maart
  1788. U.B.G., C.G., Ms. 877.
  se Revolutie echter zou het «G roo t Departement van W estVlaanderen» al vlug nieuw leven inblazen.
  In w e n d ig e stru ctu u r van d e Staten van W est-V la a n d eren.
   T ra u ttm a n sd orf streefd e naar een v o lle d ig h erstel v a n het
  k eizerlijk gezag in d e Z u id e lijk e N ed erla n den. D e w eersp an ­
  n ige Staten van H e n e g o u w e n en B rabant w e rd e n , resp ectie­
  v elijk in januari en ju n i
  
  1789, o n tb on d en. D e innem ing
  
  van d e Bastille te Parijs o p 14 ju li w as een stim ulans v o o r
  de o p p o s itie b e w e g in g in on ze gew esten. V a n a f d it o g e n b lik
  beg on n en d e gebeu rten issen d e regerin g u it d e h an d te lo ­
  p en 57. In W est-V la a n d eren b le e f d e toesta n d betrek k elijk
  rustig. In d e andere p rov in cies ech ter groeid e de ré v o lu tio n ­
  naire gezin d h eid m et d e dag, zod a t on d er deze d ru k het
  O osten rijk s gezag o o k in W est-V la a n d eren zou ku nn en b e ­
  dreig d w o rd e n. D e in nem in g van d e stad G e n t d o o r de
  P atriotten betek en d e de d e fin itiev e d oorb ra a k van d e re ­
  v o lu tie in V laan deren 58.  Samen met de militaire macht verdween ook het Oosten­
  rijks gezag uit de W esthoek. Vele Oostenrijksgezinde nota­
  belen zochten hun heil in de vlucht naar Rijsel 61. D e weg
  57. J. Lefevre, Het Zuiden onder Maria-Theresia en Jozef II, p.
  102.
  58. Jozef II aan zijn broer Leopold, 23 november 1789, in E. Hu­
  bert, Correspondance des Ministres de France accrédités à Bruxelles
  de 1780 à 1790, Brussel 1920-24, p. 135.
  59. Trauttmansdorf aan Jozef II, 16 november 1789, in H. Schüt­
  ter, op. cit., N° 239.
  60. H. Vereecke, Histoire militaire de la ville d’Ypres, Gent, 1858
  p. 199.
  61. Trauttmansdorf aan Jozef II, 23 november 1789, in H. Schüt­
  ter, op. cit, N° 247.
   v o o r d e re v o lu tie in W est-V la a n d eren lag o p e n . O p
  
  24
  
  n o v e m b e r riep d e « G r o o t e n G em een en R a a d » van le p e r
  d e adm inistraties o p v o o r een algem ene verg ad erin g o p 27
  n ov em b er, « te n eyn de een e generaele resolu tie te trek k en »
  v o o r W est-V la a n d eren 62. D eze gebeu rten is v e r to o n t d u id e­
  lijk een o v e reen k om st m et d eze in 17 87 63 ; er is ev en w el
  een fu n da m en teel v ersch il m et 17 87 aangezien d e W estv la m ingen nu geen h og er geplaatst soev erein gezag m eer erken ­
  nen. O p 7 d ecem b er im m ers on tsloeg en d e adm inistraties
  hun on derd a n en van d e eed van tr o u w aan J o z e f I I en
  eigen d en zij zich alle g eld elijk e in k om sten toe d ie v o o rh e e n
  in d e centrale staatskas te B russel w e rd e n g estort 64.
   D e W estv la a m se Statenvergaderin g w as sam en gesteld uit
  d e tw aa lf adm inistraties d ie aan d e v ergaderin gen van 1787
  hadden d eelg en om en 65, d e C lerus en h et « C o m ité P a trioti­
  q u e » van le p e r. D e ze laatste tw ee led en w aren n iet o p g e ­
  ro e p e n v o o r d e eerste algem ene vergaderin g van 2 7 n o v e m ­
  b e r 1 7 8 9. D e C leru s form u leerd e echter o n m id d e llijk het
  v erzoek in de vergaderin g te w o rd e n op g en om en , h etgeen
  p r o m p t w e rd in g ew illig d 6Ó. D e adm inistraties k on d en het
  zich in deze m oeilijk e o g en b lik k en b ezw a arlijk perm itteren ,
  een b o n d g e n o o tsch a p
  
  m et d e W estv laa m se geestelijk h eid
  
  van d e hand te w ijzen. O o k het lidm aatschap van h et « C o ­
  m ité P a trio tiq u e » is een v ersch ijn sel dat n au w m et d e B ra­
  bantse R e v o lu tie v e rb o n d e n is. In n o v e m b e r en d ecem b er
  1 7 8 9 on tsto n d e n er in d e v ersch illen d e p ro v in cie s lokale
  «C o m ité s P a trio tiq u e s ». In de W e s th o e k v o n d m en der­
  g elijk e organisaties teru g te M en en , le p e r 67, V eu rn e 68 en
  te R oeselare 69. Z ij b eston d en g roten d eels u it a d vocaten , in ­
  62.  63. Cfr. supra, p. 73-74.
  64. S.B.I., C.H., T.I., Verslag van A.V. van 7 december 1789.
  65. Cfr. supra, p. 75.
  66. S.B.I., C.H., T. I, Verslag van A.V. van 27 november 1789­
  67. Idem.
  68. R(ijks) A(rchief) G (en t), ST(aten) v. VL(aanderen), N°
  1029, f° 1.
  69. S.B.I., C.H., T. I, Verslag van B(estendige) D(eputatie) van 31
  januari 1790.
  du striëlen en handelaars die lid w aren van de dem ocratisch
  g eorien teerd e veren ig in g « P r o A ris et F o c is » 70. O p d e alge­
  m ene vergaderin g van 2 7 d ecem b er m eld d en tw ee afgevaar­
  d ig d en van h et Iep erse C om ité zich aan m et het v e rzo e k
  als lid van d e vergaderin g te w o rd e n o p g en om en . D e adm i­
  nistraties w illig d e n d it v e rzo e k in en verleen d en het C om ité
  een b eslissen de stem 71.
   D e afvaardiging van h et C om ité P a triotiq u e b eston d ge­
  du ren de het h ele jaar 1 7 9 0 u it d ezelfd e person en , die daar­
  bij dan n o g steeds o n d er d e burgers van le p e r w e rd e n gerecruteerd. D e C lerus w e rd v e rte g e n w o o r d ig d d o o r tw ee
  led en van d e secu liere en tw ee van d e regu liere geestelijk­
  h eid. D e afgevaardigden van de resteren de tw aa lf led en b e ­
  h o o rd e n steeds tot d e m agistraat van d e adm inistratie die
  zij v e rte g e n w o o rd ig d e n 72. O m een id e e te h eb b en van de
  belan grijk h eid van ied er lid , d ien t m en zich te baseren o p
  een plan to t v erd elin g van d e in v lo e d dat o p 25 januari
  1791 w e rd g o ed g ek eu rd : C lerus : 5 , Stad le p e r : 8 , K as­
  selrij le p e r : 12, Stad en K asselrij van V eu rn e : 15, W a a s­
  ten : 5, W e r v ik : 3 , P o p erin g e : 5, Stad M en en : 4 , R o e d e
  van M en en : 8 , G en era liteit der A c h t P aroch ies : 7, D ik ­
  sm uide : 2, L o : 2 , R oeselare : 4, h etgeen een totaal m aakt
  van 80 73. D e algem ene vergaderin g besliste ev en w el bij de
  stem m ingen v o o r lo p ig h et «s ta tu s q u o » te handhaven. W a t
  beh elsd e nu d it «s ta tu s q u o » d .w .z.  N iet ied ereen echter w as h et m et deze regeling een s. D e
  afgevaardigden van V eu rn e eisten da t er aan d e u itgebrachte
  
  70. S. Tassier, Les démocrates belges de 1789. Etude sur le Vonckisme et la révolution brabançonne, Brussel, 1930, p. 197-200.
  71. S.B.I., C.H., T.I : Verslag van B.D. van 13 december 1789.
  72. E. Vandenpeereboom, Notice sur l’Assemblée de la 'West-Flan­
  dre, dite Vergaderingen van West-Vlaender, Brussel, 1866, p. 127-134.
  73. S.B.I., C.H., T.I. : Verslag van A.V: van 25 januari 1791.
  74. Ibidem, T.I, Verslag van A.V. van 3 maart 1790.
  stem een bep aald e in v lo e d z o u w o r d e n g e k o p p e ld , in v er­
  h ou d in g to t d e b ijd ra g en in d e gem een sch a p p elijk e g eld e­
  lijk e lasten. D it v o o rs te l w e r d n iet gun stig on th aald 75. D e
  M agistraat van V e u r n e h ie ld echter v o e t b ij stuk e n o p 23
  m aart ten slotte rich tte d e algem ene vergaderin g een c o m ­
  m issie o p , d ie als taak k reeg h et p r o b le e m te bestu d eren 76.
   D eze w e rk g ro e p h o e d d e er zich echter v o o r een g ro te w e rk ­
  zaam heid aan d e dag te leggen , zod a t alles bij d e o u d e rege­
  lin g b leef.
  Van
  
  een
  
  d rie
  
  S tan d en v erteg en w oord ig in g
  
  b lijft
  
  er
  
  in
  
  W est-V la a n d eren v rijw e l niets o v e r : D e C lerus is er slechts
  v e rte g e n w o o r d ig d als lid m et één b eslissen de stem , en niet
  als stand. D e stand van d e A d e l is helem aal n iet v erte g e n ­
  w o o r d ig d , o fs c h o o n een g r o o t aantal ad elijke h eren zetelen
  in d e W estv la a m se Statenvergaderin g, maar dan als verte­
  g e n w o o rd ig e rs van d e v ersch illen d e M agistraten w aar ze
  d eel van u itm aken 77. A a n g ezien elk van d e tw a a lf adm ini­
  straties, d e zogen a am de D e rd e Stand, een b eslissen de stem
  b e z a t 78, z o u m en in d e Staten van W est-V la a n d eren kunnen
  spreken van een alleenheerschappij van d eze Stand.
   Z o a ls in 17 87 w e rd e n d e vergaderin gen in h et stadhuis
  van le p e r g eh ou d en 79. D e zittin gen beg on n en g e w o o n lijk
  o m 9 u . en w e rd e n d e s n o o d s in d e n am iddag v erd er gezet.
  W a n n eer talrijke agen dapu n ten d ien d en te w o r d e n b e s p r o ­
  ken d u u rden d e b ijeen k om sten som s versch illen d e dagen 80.
  D e afgevaardigden , d ie o p k osten van d e g en eraliteit w e r ­
  d e n b e z o ld ig d 81, w a ren n iet b e v o e g d « a d om n es fin e s » . H u n
  m andaat g o ld en k el d e p u n ten die in d e co n v o ca tie b rie f w e r ­
  d en v erm eld . D e stem m in g g eb eu rd e sch riftelijk d o o r een
  75. Ibidem, Verslag van A.V. van 12 februari 1790.
  76. Ibidem, Verslag van A.V. van 23 maart 1790.
  77. E. Vandenpeereboom, op. cit., p. 29.
  78. Cfr. supra, p. 83.
  79. Cfr. supra, p. 75.
  80. S.B.I., C.H., T. II, Verslag van A.V. van 22 november, 9 de­
  cember 1790.
  81. Rekening van Meynne, ontvanger-generaal v. West-Vl., 1790,
  hoofdstuk 37. U.B.G., C.G., Ms. 879.
   afgevaardigde van ieder lid 82. Het stemmen per brief werd
  niet toegestaan 83.
  De vergaderingen werden voorgezeten door een Presi­
  dent. Over de wijze van benoeming werd nergens een aan­
  duiding teruggevonden. Vast staat evenwel dat deze functie
  werd waargenomen door Vanderstichele de Maubus, voogd
  
  84 van leper 8S. Tijdens de afwezigheid van Vanderstichele
  trad De Langhe, eerste schepen van leper, op als waarne­
  mend voorzitter K. De functie van «Actuarius» werd, zoals
  in 1787, waargenomen door de raadpensionaris van leper,
  J.A. Hynderick.
  Op de tweede algemene vergadering werd tevens een
  bestendig bestuurscollege opgericht. Het zou bestaan uit
  twee afgevaardigden van ieder lid, die op kosten van de
  generaliteit zouden bezoldigd worden 87. Zij waren bevoegd
  om de lopende zaken af te handelen. De bijeenkomsten zou­
  den op maandag, dinsdag en woensdag plaats grijpen. Al
  spoedig bleek het echter dat de Bestendige Deputatie zeer
  gebrekkig functioneerde. De afgevaardigden waren verplicht
  iedere belangrijke zaak naar de eerstvolgende algemene ver­
  gadering te verwijzen, waar de principalen er dan kennis
  van namen. Pas in de daaropvolgende algemene vergadering
  spraken zij zich over de kwestie uit 88. Dit had tot gevolg
  dat de Staten van West-Vlaanderen een traag werkend be­
  stuursapparaat werden. Op 1 juli keurde de algemene ver­
  gadering een plan tot reorganisatie goed. Waar men vroe­
  ger slechts op drie dagen van de week bijeenkwam, zou
  men voortaan iedere dag vergaderen. Over belangrijke pun­
  ten diende de Bestendige Deputatie de verschillende leden
  82. S.B.I., C.H., T.I., Verslag van A.V. van 3 maart 1790.
  83. Ibidem, Verslag van A.V. van 12 februari 1790.
  84. De voorzitter van het schepencollege werd in leper «voogd»
  genoemd. A. Rembry-Bart, Histoire de Menin, dl. I, Brugge, 1881,
  p. 138.
  85. S.B.I., C.H., T.I., Verslag van A.V. van 4 januari
  1790.
  