title: None
text: j . Weyns
  Zilveren drinkbeker van L. van Nieukercke. — De zilveren drink­
  beker in 1965 door de Stedelijke Musea te Brugge aangeworven,
  werd gemaakt door Loys van Nieukercke, die in 1607 vrijmeester
  werd in het zilversmedengilde. L.v.N. werd opgenomen in de eed
  als warandeerder in 1610 en 1639, als vinder in 1612 en 1629 en
  als deken in 1617, 1624 en 1643. Op de beker bevinden zich drie
  merken. Als meesterteken is op de beker geslagen het eerste van
  de zes meestertekens die voorkomen op de koperplaat met merken
  die in het Gmuthusemuseum bewaard wordt. De dekanaatsletter
  is een gothieke C, die gebruikt werd toen Cornelis de Ceunynck
  deken was, d.i. van 2 september 1610 tot 2 september 1611. Het
  was in dit ambtstermijn dat Loys van Nieukercke Ie assistent werd
  van de deken van warandatie. Als stadsmerk draagt de beker de
  gekroonde leeuwenkop; het tweede stadsmerk werd inderdaad maar
  in 1612 voorgeschreven.
  Van deze meester zijn nog werken bekend, nl. een kelk in de
  Bijloke te Gent van 1611-12, een kelk in de St.-Gilliskerk te Brugge
  van 1613-14, een cylindermonstrans in de St.-Servaaskerk te Schaar-
  
  beek van 1613-14, afkomstig van het Jacobinessen (Dominikanessen)
  klooster te Brugge, een cylindermonstrans in de St.-Bartholomeuskerk
  te Nieuwmunster van 1615-16, een kelk in de St.-Omaarskerk te
  Alveringem van 1621-22, de grote ciborie in de O.-L.-Vrouwekerk
  te Nieuwpoort van 1623-24, de schotel van de Graaf de Fontaine
  in het Jubelpark te Brussel van 1631-32 en de monstrans in de St.Godelieveabdij te Gistel van 1643. Op geen enkel van deze werken
  komt het Ie meesterteken voor.
   q Denorme
  Westvlaams edelsmeedwerk in de Sint-Baafskathedraal en in het
  bisschoppelijk paleis te Gent. - In het vijfde deel van de Inventaris
  van het Kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen, gewijd aan de
  
  Sint-Baafskathedraal, vermeldt dr. E. Dhanens ook West-Vlaams edel­
  smeedwerk, dat wij hier wat nader willen toelichten. In de kathe­
  draal is slechts één Brugs werk bewaard, nl. een wierookscheepje
  uit 1783 (nr. 547). De Brugse stadsmerken zijn er in geslagen sa­
  men met het cijfermerk 83 ( = 1783) en het meesterteken, het
  monogram I F P. Het mag toegeschreven worden aan Jacobus Fran­
  ciscus Ponchau, die op 7 oktober 1764 als leerknaap bij zijn broeder
  Paulus Ponchau aanvaard werd. Paulus P. werd vrijmeester op 13
  september 1759. Het is echter niet juist bekend wanneer Jacobus
  vrijmeester geworden is omdat er geen lijst bestaat van meesters
  tussen 8 november 1770 en 1782. Hij is juist in die tussentijd mees­
  ter geworden, want op 10 december 1780 aanvaardde hij reeds
  Joseph Vanderheeren fs. Jan als leerknaap.
  Nr. 549 van dezelfde inventaris is een godslamp (afb. 239) uit
  1652 van de Gentse meester-zilversmid Lowis Pollein. Er is een
  Lowis Pollein, die vrijmeester werd in het Brugse gilde in 1636.
  Zijn meesterteken staat afgebeeld op de koperplaat van de Brugse
  zilversmeden, bewaard in het Gruuthusemuseum, nl. achterzijde 2e
  kolom voorlaatste. Het staat ook het voorlaatste (nr. 169) bij J.
   Gaillard, De ambachten en neringen van Brugge, Brugge, 1854. In
  1641 werd een Lowis Pollein ingeschreven in het Gentse zilversmedengilde. Gaat het nu om dezelfde persoon?
  Het Brugs edelsmeedwerk in het bisschoppelijk paleis is vermoe­
  delijk te Gent gekomen, zoals de schrijfster zegt, bij de vereniging
  van de bisdommen Brugge-Gent in 1801. Er is een pyxis, met het
  wapenschilden de kenspreuk van Mgr. Van Susteren, bisschop van
  Brugge 1716-1742 (nr. 846). Deze pyxis draagt het meesterteken
  van Pieter van Sychem, echter zonder de Brugse stadsmerken noch
  dekanaatsletter. Pieter van Sychem werd meester-zilversmid 2 maart
  1692. Van hem is werk bewaard vanaf 1692 tot het einde van het
  eerste kwart der 18e eeuw.
  Het tweede werk is een schaal met het meesterteken van Carel
  Benninck, zonder ander Brugse merken (nr. 847). Benninck is
  vrijmeester geworden 26 juni 1764. Vanaf die datum tot het einde
  van de 18e eeuw is veel werk van hem bekend.
  Een derde exemplaar van het Brugse gilde is een wijwaterketel
  (nr. 850) met bijgaande kwast. Het draagt het wapenschild van
  Mgr. Van Susteren (bisschop 1716-42), maar is waarschijnlijk van
  vroegere datum. De wijwaterketel draagt de twee Brugse stadsmer­
  ken, de dekanaatsletter - gothieke X - en het meesterteken L met
  sterretje onder in schildje. Deze gothieke X werd gebruikt toen
  
  Pieter De Canter deken was (van 24 november 1682 tot 10 nov.
   1683). De X uit het volgend alfabet is geen gothieke maar een
  gewone hóófdletter in een rechthoek. Ze werd gebruikt van 11
  januari 1709 tot 5 januari 1711. De laatste X , die gebruikt werd
  als dekanaatsletter is weerom een gewone hoofdletter, maar de om­
  lijsting volgt als ’t ware de vorm van de letter X en werd gebruikt
  van 3 december 1738 tot 19 november 1739. Het is geen van deze
  beide laatste die als dekanaatsletter geslagen werd maar wel de
  gothieke. Het meesterteken is nog onbekend. Mogelijk is het dit van
  François Lyns, meester geworden 18 mei 1681. In dit tijdstip zijn
  geen ander zilversmeden bekend waarvan de naam met L begint.
  Nr. 858 zijn vier zilveren kandelaars. Ze dragen de twee Kortrijkse
  stadsmerken, de cijferstempel 52 of 57 (1752 of 1757). Het mees­
  terteken P I N is dit van Pieter Ignace Nolf. Van deze Kortrijkse
  meester is nog"-ander werk bekend.
  ç Denorme
  Tentoonstellingen. — Op 16 december 1965 vond te Kortrijk de
  plechtige inwijding plaats van de tentoonstelling «Het Kortrijkse
  onder de regering van koning Leopold I (1831-1865)», ingericht
  door het Algemeen Rijksarchief met medewerking van het Stadsbe­
  stuur en verscheidene particulieren.
  Tijdens een academische zitting in de feestzaal van het Stadhuis,
  waar de genodigden ontvangen werden door schepen L. Callewaert,
  werd het woord gevoerd door Z.E. A. De Clerck, Minister-staatssecretaris voor de Nederlandse Cultuur, en door professor dr. E. Sabbe, Algemeen Rijksarchivaris, die respectievelijk het belang van de
  tentoonstelling en van koning Leopold I belichtten. Door Ministerstaatssecretaris A. De Clerck werd vervolgens overgegaan tot de
  opening van de tentoonstelling in de grote zaal van het Rijksarchief.
  Dr. E. Warlop, eerstaanwezend assistent bij het Rijksarchief, ver­
  strekte aan de genodigden de nodige uitleg.
   De tentoonstelling «Het Kortrijkse onder de regering van koning
  Leopold I» omvat 213 documenten, foto’s, schilderijen en tekenin­
  gen. Een eerste afdeling is gewijd aan de betrekkingen die Leopold I
  en de koninklijke familie persoonlijk gehad hebben met het Kortrijk­
  se. Het leeuwenaandeel van de geëxposeerde documentatie gaat ech­
  ter naar de ontwikkeling van de stad en de streek van 1831 tot
  1865. Foto’s, schilderiien en gravures hangen een visueel beeld on
  van het Kortrijkse nu honderd jaar geleden. Archiefstukken en foto’s
  roepen de personen op die het politieke leven in de streek be­
  heersten. Het waren de voormannen van een bevolking die het niet
  onder de markt had in deze uithoek van «Arm Vlaanderen». Het
  Kortriikse werd geteisterd door besmetteliike ziekten, een katastrofale crisis in de vlasniiverheid en de herhaalde mislukking van de
  aardappeloogsten vanaf 1845. Sociale ellende, honger en bedelarij
  wat-en hiervan de onvermijdeliike gevolgen.
  Dat rr in die treurige periode in de geschiedenis van het Kortriik­
  se ook lichtzijden waren, valt echter niet te loochenen. Op gebied
  van onenbare werken, verkeer - de spoorliin Gent-Kortriik werd in­
  gewijd in 1.839 - en ondenviis werden lovenswaardige inspanningen
  gedaan die wel niet altijd het gewenste resultaat opleverden maar
  toch d'“ voorboden waren van de latere hernieuwde bloei van de
  streek. Deze lichtpunten culmineerden in een bloeiend cultureel Ie-
  
  ven. Kortrijkse bouwmeesters, schilders en bibliofielen verwierven
  alom bekendheid, zonder hier H. Conscience te vergeten die in die
  periode arrondissementscommissaris was te Kortrijk.
  £
  Van 6 tot 22 november vond te Kortrijk een niet-alledaagse ten­
  toonstelling plaats gewijd aan het «Farmaceutisch kunstbezit in zuid
  West-Vlaanderen». De katalogus (372 nrs., 77 blz., 16 afb.) werd
  opgesteld door ap. B. Mattelaer en dr. ap. L.J. Vandewiele.
   In 1965 werd de fototentoonstelling «Kunstschatten in West-Vlaanderen», ingericht door het provinciebestuur, voorgesteld te Torhout,
  Tielt, Nieuwpoort, Blankenberge en Brugge. In laatstgenoemde stad
  werd, bij gelegenheid van het verschijnen op 16 oktober van het
  eerste deel van het «Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen» de ten­
  toonstelling aangevuld met enkele kunstvoorwerpen die in deze in­
  ventaris besproken zijn.
  In het stadhuis te Middelburg (18 juni-22 augustus) en in het
  Provinciaal H of te Brugge (4 september-10 oktober) trok de ten­
  toonstelling «Zeeland in de beeldende kunst der Lage Landen, 1550­
  1950» veel belangstelling.
  Naast de Gossaerttentoonstelling, waarover verder gehandeld wordt,
  greep in 1965 in België nog een andere grote tentoonstelling plaats,
  nl. «De eeuw van Rubens». Prof. L. van Puyvelde was er de grote
  bezieler van, en de tentoonstelling gaf dan ook in grote mate diens
  visie op Rubens’ werk. Zowel de tentoonstelling als de katalogus
  bleven niet van kritiek gespaard (cfr. o.a. Kunslchronik, X IX , 1966,
  58-64). Ons verraste o.m. het kleurige, Spaans getinte portret «De
  Vaandrig» (Parijs, Louvre) van de Veurense schilder V. Boucquet
  (1629-1677).
   De twee belangrijkste tentoonstellingen uit 1965 vonden onge­
  twijfeld in het buitenland plaats. Daar is vooreerst «Les trésors des
  églises de France» te Parijs die een keuze bracht van het mooiste
  edelsmeedwerk, ivoor, email, e.d. dat in Franse kerken bewaard
  wordt. In de katalogus worden alle stukken (878 nrs.) uitvoerig
  beschreven; daarenboven zijn nog 8 kleurfoto’s en 254 prachtige
  zwart-wit foto’s afgedrukt. In de tweede uitgave van de katalogus
  zijn alle stempels van het edelsmeedwerk van vóór de 17e eeuw
  nagetekend; uit de stempels van de 17e en 18e eeuw werd een
  keuze gedaan. Trefpunt voor alle kunsthistorici en archeologen was
  de enige Karei de Grote-tentoonstelling, die te Aken onder de aus­
  piciën van de Raad van Europa plaats vond. Er werden zowel kunst­
  voorwerpen als foto’s en maquetten getoond, in totaal 778 nrs.
  Naast de beschrijvingen van het tentoongestelde, bevat de katalogus
  7 kleurfoto’s, 158 zwart-wit foto’s, plannen en kaarten en daaren­
  boven nog een twintigtal inleidende bijdragen, waaronder «Karl der
  Grosse und sein Vermächtnis» (blz. 1-8) van ons medelid prof.
  dr. em. F.L. Ganshof.
  De stedelijke musea te Brugge. — Het jaar 1965 is voor de ste­
  delijke musea van Brugge belangrijk en bedrijvig geweest, zowel
  wat de tentoonstellingen als de aanwinsten betreft.
  Het aantal bezoekers, dat in 1964 het totaal van 104.146 bedroeg,
  bereikte in 1965 het totaal van 135.047, de Gossaert-tentoonstelling
  was daar blijkbaar niet vreemd aan. Verheugend is echter vooral
  de bestendige stijging van het bezoek in het Gruuthusemuseum, dat
  zich nog in 1963 met een totaal van '17.800 moest tevreden stellen,
  en in 1965 töl 35.000 is gestegen.
   De tentoonstelling «Jan Gossaert genaamd Mabuse», waaraan een
  tweetal jaren intensief voorbereidingswerk waren voorafgegaan, werd
  op 10 juli 1965 in het Groeningemuseum plechtig geopend. Deze
  Mabuse-retrospectieve was ingericht onder de auspiciën van het Nederlands-Belgische Cultureel Akkoord, in samenwerking met het
  Museum Boymans-van Beuningen te Rotterdam, waar ze van 15 mei
  tot 27 juni te zien was geweest.
  Het plan om een tentoonstelling, uitsluitend gewijd aan het werk
  van Jan Gossaert (ca. 1478-1532) te houden, was bijzonder gedurfd,
  want de werken van «Mabuse» zijn erg verspreid en worden in
  alle musea zeer hoog geschat. Bovendien zijn alle schilderijen op
  paneel uitgevoerd, zodat de conservators deze niet graag laten rei­
  zen. In die omstandigheden mag het welhaast een wonder genoemd
  worden dat Brugge, mede dank zij de bijzondere medewerking van
  de Internationale Commissie voor tentoonstellingen van de Unesco.
  afdeling Icom, er in slaagde 76 werken van Gossaert (42 schilderij­
  en, 28 tekeningen en 6 prenten) bijeen te brengen, waaronder enkele
  vroeger nog nooit uitgeleende stukken. Dit vertegenwoordigde zowat
  de drie vierden van het bewaard œuvre.
  Toch viel de afwezigheid van een vijftal basiswerken te betreuren:
  de Aanbidding uit Londen, de Danaë uit München, de Malvagnatriptiek uit Palermo, de Kinderen van Christiaan II uit Hampton
  Court en Neptunus en Amphitrite uit Oost-Berlijn. Het bruikleen
  van de eerste drie werd door hun bewaringstoestand verhinderd.
  De andere twee waren nog maar onlangs aan een Belgische tentoon­
  stelling («D e Eeuw van Brueghel» te Brussel in 1963) geleend
  geworden.
   Gezien het wetenschappelijk belang van de tentoonstelling werd
  geen moeite gespaard om de catalogus tot een zo volledig mogelijke
  monografie te laten uitgroeien, met kunsthistorische bijdragen over
  Gossaert en zijn werk, met opgave van alle gepubliceerde bronnen
  en de volledige bibliografie, met 90 illustraties waarvan 4 in kleu­
  ren en met een totaal van 418 bladzijden. K.G. Boon, Conservator
  bij het Rijksmuseum te Amsterdam, schreef de inleiding onder de
  titel «Gossaert en de Renaissance in de Nederlanden». J.K. Steppe
  schreef bijdragen over «Het sterfjaar van Gossaert» en over de
  «Schilderijen van Jan Gossaert in de voormalige abdij van SintAdrianus te Geraardsbergen». De zeer uitgebreide notities van de
  tentoongestelde werken werden samengesteld door H. Pauwels. Con­
  servator bii de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België,
  H.R. Hoetinck, Conservator bij het Museum Boymans-van Beunin­
  gen te Rotterdam en S. Herzog uit Philadelphia.
  De bijval was groter dan verwacht; het aantal bezoekers bereikte
  nagenoeg 45.000, bij een verkoop van 6700 catalogi. Deze resultaten
  zijn verheugend', ten aanzien van het wetenschappelijk vlak waarop
  
  de inrichters zich hadden geplaatst, en vooral ten aanzien van een
  schilder, die n:et de algemene bekendheid van het publiek geniet.
  Naast de hoge kwaliteit van het tentoongestelde, ging de waardering
  vooral naar de eenvoudige maar aantrekkelijke presentatie, die bere­
  kend was op een doorlopend aangehouden aandacht van de bezoe­
  ker, door een oordeelkundige spreiding van schilderijen en tekenin­
  gen en door het oproepen van een humanistische tijdsatmosfeer, aan
  de hand o.m. van een paar renaissancetapijten (uit het Gruuthuse­
  museum), twee renaissancekolommen (uit de reserves van het Gruut­
  husemuseum), alsook van het albasten grafbeeld van bisschop Carondelet, één van Gossaerts voornaamste opdrachtgevers (uit de SintSalvatorkathedraal). De tentoonstelling kreeg een zeer goede pers.
   Sommige kunsthistorici echter betreurden de aanwezigheid van
  een paar minder goede of zelfs twijfelachtige Gossaert-schilderijen,
  en het feit dat door de catalogus, zich bij een goede status quastiones
  van de talrijke problemen hield, zonder in de meeste gevallen een
  stelling in te nemen. Enkele hadden bovendien de inrichting van
  een kunsthistorisch colloquium op prijs gesteld, wat de gelegenheid
  zou geboden hebben om in het bijzijn van de werken, naar een
  oplossing voor een aantal problemen te zoeken. Helemaal ongelijk
  hadden zij niet, want al droeg deze tentoonstelling zonder twijfel
  bij tot een klaarder inzicht in het werk van Gossaert, toch bleven
  verschillende vraagstukken onopgelost, daaronder de toeschrijving
  van sommige portretten en composities, het probleem van het Brugse
  Salamancad'rieluik, dat aan de hand van de panelen van Toledo
  (V.S.) en van Leningrad op uitzonderlijke wijze gereconstrueerd kon
  worden, maar dat helemaal zonder stylistische samenhorigheid bleek
  te zijn.
  Het aantal museumaamvinsten in 1965 was, zowel kwantitief als
  kwalitatief, zo buitengewoon, dat het plan werd opgevat om van
  deze, naar het voorbeeld van de grote Rijksmusea, bij de aanvang
  van 1966 een aparte tentoonstelling met catalogus in het Groeningemuseum te houden. Kwantitatief bestond het aanzienlijkste ge­
  deelte van deze aanwinsten uit munten en penningen (historie-,
  leg-, familie-, armen- en disgilde- en weldadigheidspenningen) voor
  een totaal van 795 stuks, die op 1 munt en 2 medailles na, door
  de «Vrienden van de Stedelijke Musea» op de veiling J. Schulman,
  5-9 april 1965 te Amsterdam werden aangekocht. De meeste van
  deze stukken hebben betrekking op de geschiedenis van Vlaanderen
  en van Brugge, en zullen het onlangs door de heer J. Taelman hergeklasseerde muntenkabinet van het Gruuthusemuseum aanvullen.
   Het aantal niet-numismatisohe aanwinsten bestond uit 7 schilderijen,
  2 beelden, 4 meubels, 35 textiele kunstwerken, 1 zilveren drinkbeker
  en 1 wijnfles; daaronder was ongetwijfeld het belangrijkst het vijftiende-eeuws paneel met de voorstelling van een schenkster met
  haar patrones, de H. Elisabeth van Hongarije.
  Deze «primitief» kon in januari 1965 door bemiddeling van de
  «Vrienden der Musea» en met een bijzondere Rijkstoelage uit een
  Zwitserse particuliere verzameling door de stad aangekocht worden.
  Daar het schilderij slechts in 1964 in de kunsthandel opdook, was
  er vooralsnog in de kunstgeschiedschrijving niets over te vinden.
  In ongepubliceerde toeschrijvingen hebben G. Marlier en A. Stange
  het als een zeker werk van Petrus Christus (ca. 1410-1472 of 1473)
  laten doorgaan. Dat het schilderij in de omgeving van deze meester
  
  Isabella van Portugal ( ? ) en de H. Elisabeth van Hongarije.
  Toegeschreven aan P. Christus.
  te plaatsen is, is stylistisch vrijwel onloochenbaar. Tevens meent
  men, om meer dan één reden, de schenkster te mogen identificeren
  met Isabella van Portugal, die een groot deel van haar politiek
  leven te Brugge heeft doorgebracht. Gezien de toeschrijving aan
  P. Christus betekent dit paneel een belangrijke aanwinst voor het
  Groeningemuseum daar in de galerij van de Primitieven van dit
  museum tot nu toe een werk ontbrak van of uit de omgeving van
  Jan van Eyck’s bijzonderste
  leerling, die zijn artistieke loopbaan
  volledig te Brugge schijnt doorgebracht te hebben en er ook de
  chronologische schakel tussen zijn leermeester en Hans Memling
  vertegenwoordigt.
   Bij de vier schilderijen die de stad aan het klooster der Zwart­
  zusters Augustinessen te Brugge heeft aangekocht, bevinden zich
  twee belangrijke aanwinsten: het meesterlijk portret van de Brugse
  Augustijnerprior Rogerius de
  Jonghe (school Pieter Pourbus) en
  een anonieme «Familie in gebed vóór het eten» van 1583, een schil­
  derij dat omwille van de zeldzame Reformatie-getinte iconografie
  een belangrijk tijdsdocument vertegenwoordigt. Het merkwaardig
  portret van Rogerius de Jonghe, dat slechts op Brugge’s vroegste
  schilderijententoonstellingen aanwezig was, nl. deze van 1867 en
  1902, was vooralsnog in de kunsthistorische middens weinig of niet
  bekend. De vier in 1965 aangekochte meubelen zijn allen uit het
  klooster der Zwartzusters afkomstig: een handdoekenrek uit het
  begin van de 17e eeuw, een in 1634 gedateerde vierdeurenkast, een
  barokke pronkkast met de gebeeldhouwde voorstelling van de vier
  jaargetijden en een kastje met linnenpers in Lodewijk XV-stijl.
  Op het einde van 1965 wisten de «Vrienden van de Stedelijke
  Musea» in de kunsthandel te Londen een zeer fraai renaissancetapijt
  aan te kopen met de voorstelling van «Het Landelijk Maal» een
  tafereel uit de Geschiedenis van Gombaut en Macée, en omstreeks
  1600 te Brugge geweven. Naast de hierboven vermelde schilderijen
  en meubelen kocht de stad van het klooster der Zwartzusters ook
  nog een geborduurd antependium, dat uit een aantal met heiligen­
  figuren bestikte sierbanden van versneden of verdwenen paramenten
  bleek samengesteld te zijn. Het «opus anglicanum» als zodanig, is
  sterk gerestaureerd, maar betekent voor het Gruuthusemuseum een
  goede aanvulling van zijn vooralsnog weinig representatieve verza­
  meling van middeleeuws borduurwerk.
  Ook de kantenverzameling van het Gruuthusemuseum werd in
  1965 rijkelijk aangevuld met een dertigtal stukken, die, voor het
  grootste gedeelte, geschonken werden.
  Een laatste aanwinst 1965 is een in 1610 te dateren drinkbeker
  in verguld zilver met de eerste meesterstempel van de Brugse edel­
  smid Loys van Nieukerke.
   Een bijzondere vermelding verdient tenslotte nog de regeling over
  het bekende veelluik van de Meester van de Ursulalegende uit het
  klooster van de Zwartzusters. Het werd door de Belgische Staat
  aangekocht, en contractueel aan het Groeningemuseum toevertrouwd,
  zodat het tot genoegen van alle kunstliefhebbers, zal kunnen bewon­
  derd worden, in de stad waar ook Memlinc’s Ursula aanwezig is.
  V. Vermeersch
  
  B o e k e n s c h o u w
  
  Bibliografie voor de
  geschiedenis van het oude graafschap Vlaanderen
  en de provincie West-Vlaanderen
  (januari - december 1965)
  Voor de regels, die bij de samenstelling van deze Bibliografie
  werden gevolgd, zie Hand. Emul., L X X X V III (1951) 172.
  Aan de Bibliografie hebben medegewerkt : Fr. F. Demeulemeester,
  A. de Schietere de Lophem, Dr. L. Devliegher, P. N. Huyghebaert,
  Z.E.H. Kan. B. Janssens de Bisthoven, Drs. J. Mertens, A . Schouteet,
  J. Six, Prof. E.I. Strubbe, en Drs. L. Danhieux, aan wie de leiding
  werd toevertrouwd.
  I. HULPWETENSCHAPPEN
  1.
  1.
  Bibliografie, Inventaris en Kataloog
  
  J. Dhondt, A. Scufflaire, J. Bovesse en andere, Bibliografie van
  de Geschiedenis van België, 1963. - BTFG., X L II ( 1 9 6 4 ) 1 3 1 4 14Ö3.
  "
  
  2.
  J. Dhondt e.a., Bulletin d’histoire de la Belgique. - RN., XLVI
  
  3.
  L. Danhieux e.a., Bibliografie voor de geschiedenis van het
  
  (1 9 6 4 )
  
  2 5 3 -3 0 2.
  oude graafschap Vlaanderen en de Provincie West-Vlaanderen. -
  
  Hand. Em., C l ( 1 9 6 4 ) 2 7 5 -3 0 0.
  4 . P. Bockstaele, Bibliografie van de geschiedenis der wetenschap­
  pen in de Nederlanden. - SH., V I ( 1 9 6 4 ) 9 7 -1 0 7 en 2 2 2 -2 3 5.
   5 . L. Moereels, Literatuuroverzicht [1 9 6 4 ]
  - OGE., X X X IX
  ( 1 9 6 5 ) 6 3 -1 0 5.
  4 8 7 nummers in
  
  verband met de geschiedenis van de Neder­
  landse vroomheid.
  6. K. Maddens, Bibliografie 1963-64. - LG., V I ( 1 9 6 4 ) 2 4 7 -2 5 8.
  Voor stad, arrondissement en vroegere kasselrij Kortrijk.
  7 . Bibliografie
  
  van Gaston-Pieter Baert, bijeengebracht ter gele­
  genheid van zijn 70e verjaardag. - Bijdragen tot de Gesch. der
  
  stad Deinze, X X X I ( 1 9 6 4 ) 1 3 8 -1 5 8.
  8. Aanwijzende fotografische inventaris van de drie rechterlijke
  kantons Brugge. Antwerpen, De Sikkel, 1 9 6 5 , 4 4 5 blz., ill.
  Opgemaakt door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatri­
  monium met medewerking van A. Janssens de Bisthoven (aan
  wie de leiding was toevertrouwd), F. Vromman, L. Devliegher,
  L. Ducheyne, H. en L. Heughebaert, R. Aubroeck, M. Forget,
  F. Van Molle, P. Vanaise en R. Van de Walle.
  9. L. Devliegher, Beeld van het kunstbezit. Inleiding tot een in­
  ventarisatie. Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, deel 1.
  Tielt, Lannoo, in-8“, 122 blz. 220 ill.
  10. W. Prevenier, Oorkondenregesten der graven van Vlaanderen
  in de 12e en 13' eeuw. — BGN., X X (1965 ) 62-64.
  11. L. Van Werveke, J. De Smet, J. Maréchal, L. Danhieux, Inven­
  tarissen van gemeentearchieven. Deel 1. Brussel, 1964, offset,
  75 blz.
  Beernem, Blankenberge, Damme, Dudzele, Heist, Hoeke, Jabbeke, Koolkerke, Lissewege, Loppem, Meetkerke, Moerkerke,
  Oedelem, Oostkamp, Ramskapelle (Brugge), Ruddervoorde,
  Sijsele, Sint-Joris-ten-Distel, Snellegem, Stalhille, Uitkerke, Waardamme, Westkapelle, Zuienkerke.
  12. E. Warlop, Inventarissen van gemeentearchieven. Deel II. Brus­
  sel, 1964, offset, 74 blz.
  Ichtegem, Moere, Oostkerke (Brugge), Zerkegem.
   13. E. Warlop, Inventaris van het gemeentearchief van Loker. Brus­
  sel, 1965, offset, 37 blz.
  14. L. Danhieux, Inventarissen van archieven van kerkfabrieken.
  Deel I. Brussel, 1964, offset, 28 blz.
  Oedelem.
  16. Catalogus «De doodstrijd van leper». 1914-1915. leper, 1965,
  39 blz.
  17. Kataloog van de tentoonstelling «Het Kortrijkse onder de rege­
  ring van koning Leopold I (1831-1865). Brussel, 1965, V +
  51 blz. offset.
  18. Catalogus «Farmaceutisch kunstbezit in Zuid West-Vlaanderen».
  Kortrijk, 1965, 77 blz. ill.
  19. Catalogus «Zeeland in de beeldende kunst der Lage Landen».
  Middelburg-Brugge, 1965. 68 blz., ill.
  2. Paleografie, Diplomatiek, Handschriften en Epigrafie
  20. J. Becquet, Le recueil canonique de l’épistolier d’Hénin-Liétard
  (Ms. Boulogne «° 15, X I I e siècle). — Etudes d’histoire du
  droit canonique dédiées à Gabriel Le Bras, Parijs, 1965, blz.
  11-24.
  «Recueil constitué surtout à l’aide des Libri de Synodalibus
  causis de Réginon de Prüm» mais imprégné par l’esprit de la
  réforme grégorienne.
  21. D.J.A. Ross, Alexander in the «Liber Floridus» of Lambert of
  St. Omer. — Medium Aevum, X X X I (1962) 125-128.
  Onderzoek de bronnen van secties 152-200 van deze beroemde
  compilatie.
  22. F.L. Ganshof, Note sur deux textes de droit canonique dans le
  «Liber Floridus». — Etudes d’histoire du droit canonique dé­
  diées à Gabriel Le Bras, Parijs, 1964, blz. 99-115.
  23. D. Schalier, Ein strophisches Liebesbriefgedicht in einer Genter
  Briefsammlung des 13.]ahrhunderts. — Latomus, X X III (1964)
  483-490.
  Gent, Universiteitsbibliotheek, hs. 267, afkomstig van de St.Pietersabdij.
  24. M. Coens, Litanies de Bergues-Saint-Winoc dans un psautier
  originaire de la Flandre Maritime. — Anal. Bollandiana
  L X X X III (1965) 291-302.
  Volgens Londen B.M. Add. Ms. 24683 (begin X IV e eeuw).
  Hoe een psalter voor de monniken van St.-Winoksbergen ge­
  schreven naar Westkapelle bij Brugge kwam, wordt niet uitge­
  legd.
   25. L.J. Vandewiele, De «Liber Magistri Avicenne» en de «Herbarijs». Middelnederlandse handschriften uit de X I V e eeuw (Ms.
  15624-15641 Kon. Bibliotheek te Brussel). Uitgegeven en gekommentarieerd. KVAB. Verh. Klasse der Wetenschappen
  
  X X V II, n ' 83, Brussel, 1965, in-8u, 2 delen, 511 blz.
  26. A. Ampe, Dat boeckxen vanden heylighen Sacramente in hand­
  schrift en in druk verspreid. — OGE., X X X IX (1965) 41-62.
  Nadere studie over Brussel, KB., hs. 4407-08.
  27. P. De Keyser, Het Dendermonds handschrift van Jan vanden
  Bossche.. — KVAVM., 1965, blz. 133-161.
  28. W. Prevenier, De oorkonden der graven van Vlaanderen (1191aanvang 1206). II : Uitgave. Brussel, Paleis der Academiën,
  Kon. Commissie voor Geschiedenis, 1964, LXV + 654 blz.
  29. L. Milis, De onuitgegeven oorkonden van de Sint-Salvatorsabdij
  te Ename vóór 1200. Brussel, Paleis der Academiën, Kon. Com­
  missie voor Geschiedenis, 1965, L + 88 blz.
  30. H. Dupont, Pierres tombales découvertes sous l’emplacement de
  la collégiale Saint-Pierre de Lille (1963). — RN., X L V II (1965)
  623-633, ill.
  3 . Aardrijkskunde, Onomastiek, Voorgeschiedenis,
  Taalkunde
  31. L. Hergershausen, Les provinces belges vues par les voyageurs
  d’Outre-Rhin. — Revue de l’Université de Bruxelles, X V II
  (1965) 305-326.
  Ils s’intéressent beaucoup aux «bains de Bruges».
  32. A. Verhuist, Het landschap in Vlaanderen in historisch per­
  spectief. Antwerpen, De Nederlandsche Boekhandel, z.j. (1965).
  In-4°, 128 blz. ill. 165 fr.
  33. L.Daels en A. Verhoeve, Les déformations topographiques de
  la carte de Ferraris. — Bull. Soc. Belge d’Etudes Géogr., X X X II
  (1963), nr. 2, 301-310, ill.
  West-Vlaanderen en westelijk deel Oost-Vlaanderen.
  34. P. Kah en J. Hureau, Le Nord : Flandres, Artois, Picardie.
  Rijsel, Touristiques Foldex, 1965, in-8", 64 blz.
   35. B. Bijnens, Zuid of Frans-Vlaanderen. Gids. Heembibliotheek
  Bachten de Kupe, nr. 2. Nieuwpoort, 1964, in-8°, 214 blz. ill.
  Zie bespreking A.V. in B., L X V I (1965) 189.
  36. A. Viaene, De wegen van Brugge naar Parijs volgens de Brugse
  Wegwijzer van 1400. — B. LX VI (1965) 1-5.
  37. J.W. De Keyzer, La limite des Polders entre Lillo et Berendrecht au X I I I e siècle. — Hommage au Professeur Paul Bonen­
  fant (1899-1965), Brussel, blz. 221-229.
  38. R. Buckinx, De Westvlaamse Bergen. Verloren hoek, vergeten
  heuvels. Kemmel, V.V.V. Westvlaamse Bergen, 1963, in-8",
  158 blz. ill. + kleurplan.
  39. L. Daels, Landscbapsontwikkeling in en rond het voormalige
  Bulskampveld. — Bull. Soc. Beige d’Etudes Géogr., X X X I
  (1962), nr. 2, 191-228.
  '
  
  40. J. De Smet, Duinbeplanting in bet Brugse Vrije, 1350-1795. —
  B„ LX V I (1965) 129-136.
  41. J. De Smet, Duinbeplanting in West-Vlaanderen, 1795-1830. —
  B. LXVI (1965) 198-204.
  42. A. Verhoeve, Formes circulaires en Basse-Belgique, faits naturels
  ou archéologiques ? — Actes du Colloque d’Archéologie Aérien­
  ne, Paris 1963. Paris, S.E.V.P.E.N. 1964, 207-212 ill.
  Cirkelvormige levende afsluitingen te Alveringem en Beernem
  aan de hand van luchtfotografie vastgesteld. Sporen van Ro­
  meinse perceelindeling doen denken aan dit tijdperk. De ar­
  cheologie dient hierin klaarheid te scheppen.
  J.S.
  43. R. Féüx, P. Demolon, R. Dhénin e.a., Le Nord de la France,
  creuset et carrefour des vieilles civilisations. Musée de Douai.
  Expositions du 21 février au 9 mai 1965, in-80, 63 + 12 blz. ill.
  44. H. Guillaume, Les cimetières gallo-romains du bois de Fontenelle
  à Maing et de Tritb-Saint-Léger. — RN., X L V II (1965) 601­
  606, m.
   «La commune de Maing est située à quelque kilomètres au sud
  de Valenciennes, dans la vallée et sur la rive droite de l’escaut,
  à proximité de la commune de Famars, l’antique Fanum Martis,
  dont ces découvertes montrent l’importance, au Haut-Empire,
  du point de vue du peuplement».
  45. J. van Hinte, De opgraving te Hannekenswerve. — Heemkun­
  dige Kring West-Zeëuwsch-Vlaanderen, Jaarboek 1963-1964, blz.
  44-82, ill.
  46. Ch. Leva, Belang van de recente Romeinse ontdekkingen te
  Kortrijk. Brussel, 1962, Archeologia Belgica, n° 64 (Supple­
  ment), 6 blz.
  47. J. Mertens, Laat-Romeins graf te Oudenburg. Brussel, 1964,
  Archeologia Belgica, n° 80, 20 blz.
  Is een overdruk uit Helinium, IV ( 1964 ) 219-234.
  48. R. Delmaire, Cérajnique sigillée découverte à Thérouanne (Pasde-Calais). — RN., X LV II (1965) 607-613, ill.
  49. J. Soete — F. Debrabandere, De vrouw in bet dialekt. — LG.,
  V II (1965) 219-231.
  Drie radiolezingen : Vrouwelijkheid in het Westvlaams. — West­
  vlaamse «Gommeren». — De vrouw in het Westvlaams.
  50. B. Bijnens, Taaleigen. — Bachten de Kupe, V II (1965) 77-80.
  51. W.Beele, Bondgenoten van Jakob van Artevelde in Kortrijk en
  Deinze. — LG., V II (1965) 233-240.
  Studie over persoonsnamen in een oorkonde van 1359.
  52. F. De Brabandere, Kortrijkzaan. — Leuvense Bijdragen, LII
  (1963) 76-80.
  Zie WT., X X IV (1965) 312-313.
  53. A. Viaene, Beelcbiere-Bellecbiere, een oude Westvlaamse fa­
  milienaam. — B., LXVI (1965) 114-116.
  Schoon gelaat of «schoonheer» ? Blijkt een herbergiersnaam te
  zijn.
  54. M. Hoebeke, Een Westvlaamse oorkonde in Oudenaards bezit.
  Taal en Tongval, X V II (1965) 145-157.
  Oorkonde van schepenen van mevrouw van Beerst, waarbij be­
  vestigd wordt dat het hospitaal te Oudenaarde kaasrenten
  bezat te Schore. Filologische uitgave met vooral naamkundige
  aantekeningen.
   55 A.Viaene, Vitsebloesem - Vitse. Een vergeten kleurnaam uit de
  oude draperie. — B., LX V I (1965) 239-241.
  Een blauwe lakentinte uit een gewas, vitse genoemd (fr. Vesce),
  wellicht de kruipvitse, ofwel de zandvitse. Zie verder, B., LXV1,
  blz. 283.
  56. B. Bijnens, Nederlandstalige doodprentjes uit Frans-VIaanderen.
  Bachten de Kupe, V II (1965) 87-94, ill.
  Met afbeelding fotorouwprentje Dom Dominicus Lacaes ( 1814­
  1883), abt van de Katsberg.
  57. B. Bijnens, Nederlandse litanieën en catechismussen in FransVIaanderen. — Bachten de Kupe, V II (1965) 68-74, ill.
  4. Numismatiek, Sigillografie, Heraldiek
  58. G. Coolen, Statères rnorins. — SAM. Bull., X X , nr. 384, blz.
  353-366, 9 ill.
  59. C.C. Selosse, Les bons de la ville de Mouscron en 1914-1918. —
  GOK. Hand., X X X IV (1965) 396-397, ill.
  60. A. Scufflaire, Le sceau de Marie de Bourgogne pour la Hollande,
  la Zélande et la Frise. — Hommage au Professeur Paul Bonen­
  fant (1899-1965), Brussel, 1965, blz. 513-519.
  61. H.J. Bockstal, De wapenzegels der Cabiliau’s heren van Müllern,
  en magistraten van Oudenaarde. — Handel. Gesch. en Oudheidk. Kring van Oudenaarde, X III (1964) 133-137.
  62. X. de Ghellinck Vaernewyck, Armorial de Renaix. — Le Par­
  chemin, X II (1965) 270-280.
  63. Ch. de Mahieu, Evocation d’une pierre tombale aux armes Fiers
  Lanchals. ■
  —• Le Parchemin, X II (1965) 262-269, ill.
  Zerk uit de 18e eeuw eertijds in de kerk van Kuurne.
  64. J. Rotsaert, De «obiits» in de St.-Jacobskerk te Brugge. — BO.,
  V (1965 ) 8-28, I pl.
  5 . Genealogie en Levensberichten
  65. Gén. d’Esclaibes, Mélanges généalogiques (Nord et Centre de
  la France). Paris, 1965, 154 pp.
  Bevat een genealogie de Clerck, herkomstig uit
  Brugge.
   66. A. Schouteet, Indicesop de Buitenpoorterboeken van de stad
  Brugge. 1548-1788. Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, 1965,
  in-8°, X V III + 213 blz.
  67. W . van Hille, P itgamen de graven van Esterno. — Het poortersboek vande heerlijkheid Pitgam 1630-1789.
  — Vlaamse
  Stam, I (1965) 81-92.
  68. C. Denorme, Stammen van Brugse zilversmeden. — Vlaamse
  Stam, I (1965) 131-132, 215-216.
  69. F.J. Cabliau, Genealogie van de familie Cabeliau. Oudenaarde,
  1965, 73 + X X V I blz. gepolycopieerd.
  70. M. Sebrechts, Une branche ostendaise et brugeoise de la fa­
  milie Colins, originaire d’Enghien. — Le Parchemin, X II (1965 )
  202-207.
  ,
  ,.
  71. Y. Schmitz, Les della Faille. I. Des origines au X V IIe siècle.
  Brussel, van Buggenhout, 1965, 344 p. 11 platen.
  De familie della Faille afkomstig uit Wevelgem vestigde zich
  
  in de XVIe eeuw te Antwerpen waar zij een leidende rol
  speelde in de groothandel en in het stadsbeleid.
  72. W. van Hille, Familie de Man (Reninge). — Bachten de Kupe,
  (1965) 132-134.
  73. W. Steeghers, De familie de MJUecamps. — Vlaamse Stam, I
  (1965) 175-190, ill.
  Te Brugge, Watervliet en Eeklo 17e - 20' eeuw.
  74. W. van Hille, Familie de Stickere (Lo). — Bachten de Kupe,
  V II (1965) 18-23.
  75. D. Verstraete, De Halewijns te Maldegem. — Ons Heem, X IX
  (1965) 264-267, ill.
  76. E. Casteiain, De familie Luytens, beren van Bossuit, X V I I I e
  eeuw. Uitgave stad Oudenaarde, stencil. 36 blz., ill.
  77. P. Rogghé, Het Florentijns geslacht Machet in Vlaanderen. —
  AM., (1965) 188-196.
  13' - 16e eeuw.
  78. A. Bonaert, Navigheer — Navegheer. — Le Parchemin, X II
  (1965) 347-349.
  Te leper 1 5 e - 1 7 e eeuw.
  79. C. Denorme, De familie Rybens. — Bachten de Kupe, VII
  (1965) 124-131.
   Te Duinkerke 16° eeuw, later te Nieuwpoort (wordt voort­
  gezet ).
  80. W. Steeghers, Aanvullingen op de familie Steeghers. — Vlaamse
  Stam, I (1965) 213-214.
  Te Eeklo 18e - 19e eeuw.
  81. T. Vermoeien, Emmanuel van der Schelstraeten en zijn fami­
  lie. — MDN., X X (1965) 289-297. 111.
  Familie afkomstig van Tielt gevestigd te Antwerpen in de 16"
  eeuw.
  82. Ph. van Hille. Supplément à l’histoire de la familie van Hille.
  Tablettes des Flandres, Document 4, Brugge 1965, 296 p. 4 pi.
  83. W. van Hille, De familie van Hille (Duinkerke). — Vlaamse
  Stam, I (1965) 9-13.
  _
  „.
  84. P. Thiery, Genealogie van Malleghetn. — Vlaamse Stam, I
  (1965) 128-130.
  Te Nukerke en Gent 17e - 20« eeuw.
  85. G. Van Nieuwenhuyse, De familie Webber. De Engelse familie
  Webber te Kortrijk in de 18e eeuw. — GOK Hand., X X X IV
  (1965) 277-288, ill.
  86. W.van Hille, De familie Zandyck. — Vlaamse Stam, I (1965)
  219-222.
  Te Duinkerke en St.-Winoksbergen 18e - 19e eeuw.
  87. W. van Hille, De ambtstrouw van een Brugse Primus, Franciscus-Josephus Beyts 1763-1832. — B., LXVI (1965) 219-220.
  88. M. Sebrechts, De Brugse makelaar Pieter de Clercq (1626-1711),
  koper van het goed ter Zaele en zijn familie. — Vlaamse Stam,
  I (1965) 267-273.
  89. F.L. Verbiest, Un fait divers au X V I I e siècle ou le crime du
  commandeur Hector de Crevecoeur. — RN., X LV II (1965)
  543.
  H.C., commandeur de la commanderie de Loison, près de
  Montreuil, fut accusé d’homicide en 1622.
  90. M. De Bruyne, Maximiliaan Boudewijn De Meulenaere, laatste
  raadspensionaris en griffier van Roeselare, 1717-1799. — Vlaamse
  Stam I (1965) 19-30.
  91. R. Van den Haute, Du plat à barbe à la potence. — Les
  Cahiers de la Biloque, X V (1965) 79-91.
   Olivier de Neckere, dit Olivier 1e Dain, barbier du roi Louis X I.
  92. A. Delvoye, In memoriam Z.E.H. Leopold De Poortere. —
  GOK. Hand., X X X IV (1965) 407-411.
  Geboren te Kortrijk 17 jan. 1885 en aldaar overleden 8 mei
  1963 ; medewerker aan de GOK. Handelingen.
  93. M. Macharis, Gerard Horebout, zijn wapen en maagschap. —
  Ons Heem, X IX (1965) 219-223. 111. '
  94. J.D(elbaere)-D(umoulin), Moeder Ida Iwesns. — GOK Hand.,
  X X X IV (1965) 420-427.
  95. G.P. Baert, Het bezit van Don Diego Mesia, eerste markies
  van Deinze (1625-1632). — Bijdragen tot de Gesch. der stad
  Deinze, X X X I (1964) 7-64, ill.
  Volgens het «Rentenboek» van Don Diego Filipez Mesia de
  Guzman (1 16.11.1655).
  96. E. Baiduck, Dr. Sc. Berten Pil. Jeugd en Plicht. Zonnebeke,
  1965, 228 bk. ill.
  97. Onze Kwartierstaat Albrecht Rodenbach. — Vlaamse Stam, I
  (1965) 31-34.
  98. J. Absil, Hommage à Joseph Ryelandt. Kon. Acad. van België,
  Meded. van de Kl. der Sch. K , Boek X LV II (1965) 187-190.
  99. D. Rinchon, Pierre-Ignace-Liêvin van Alstein, capitaine négrier,
  Gand, 1733-Nantes, 1793. Dakar, 1964 (Mémoires de l’Institut
  Français d’Afrique Noire, n” 71), in-4°, 452 blz., 16 pî.
  Volgens de papieren D ’Hoop op het Rijksarchief te Gent en de
  Arch. Départ, de la Loire atlantique (Nantes). Zeer rijk ge­
  worden, hoopte kapitein van Alstein in de adel te mogen
  opgenomen worden. Maar in 1793 brak de Terreur los te Nantes:
  de rijke slavenhandelaar werd gevangen gezet en stierf ellendig.
  '
  N.H.
  100. F. de Tollenaere, Eugène Jacques Hippolyte Paul van de Pitte.
  — Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde, Jaarboek 1964­
  1965 (Leiden, 1965) blz. 140-144, portr.
  E. van de Pitte werd te Oostnieuwkerke geboren in 1890 en
  overleed te Wassenaar in 1965.
   101. V. Arickx, Ridder Jan van Halewijn, heer van Zwevezele en
  ridder van Jerusalem. — B., L X V I (1965) 55-56.
  Overleden te Andernach op 2 febr. 1478, begraven te Zweve­
  zele vóór het hoogaltaar.
  102. A. Delvoye, Een soldatenbrief uit 1813. — GOK. Hand..
  X X X IV (1965) 394-95.
  Brief van Jacques van Marcke, uit Desde naar Jacques Fl. Sur­
  mont, koster te Beveren-Leie opgezonden.
  103. A.R. Goussey, Molenaar Louis Vergauwe overleden. — Bachten
  de Kupe, V II (1965) 46-49, ill.
  Met foto van gaainestmolen (1770) te Zarren, daarna naar
  Ramskapelle overbracht waar hij werd vernield door oorlogs­
  geweld in 1915.
  104. M. De Breyne, Het «portret» van Joannes Carolus Verhelst uit.
  Hooglede, soldaat van Napoleon, 1786-1812. — B. LXVI (1965)
  137-143, ill.
  J.C. Verhelst, ingelijfd bij de «Sapeurs de Walcheren», stierf
  in het militaire hospitaal te Middelburg op 27 dec. 1812. Hij
  
  heeft zijn «portret» laten tekenen en met waterverf kleuren op
  een brief van 3 april 1812.
  105. In memoriam Dokter Frans Warmoes. 1899-1964. Brugge, De
  Haene-Bossuyt, 1965, in-8°, 32 blz. ill.
  6. Folklore
  106. U. Dedeyne, Verouderde volksgebruiken. — IK., I (1965) nr. 2,
  16-17.
  107. A. Viaene, De Vlaming in andermans oren. — B., LX V I (1965)
  250-252.
  _
  Een Vlaming die niet vloekt behoort tot de «dinghen die men
  vint seiden».
  108. A. Viaene, Struisei in kerk en wereld met bijzonderheden uit
  Oud-Vlaanderen. — B., LX V I (1965 ) 225-228.
  109. B. Bijnens, De St.-Maartensviering «Over de schreve». — Bachde Kupe, V II (1965) 53-65, ill.
  Over de schreve .... in Frans-Vlaanderen.
  110. B. Bijnens, Smeedijzeren grafkruisen in Frans-Vlaanderen. —
  Bachten de Kupe, V II (1965) 89-119, ill.
   Een vergelijking van de twee afgedrukte foto’s met de tekenin­
  gen van dezelfde kruisen (Bambeke, Borre) tonen aan dat de
  tekeningen niet zeer nauwkeurig zijn.
  111. M. Messiaen, Reuzen van de Westkust. — Bachten de Kupe,
  V II (1965) 25-38, ill.
  De reuzen van Adinkerke, De Panne, Koksijde, Oostduinkerke.
  112. B. Bijnens, Zeilwagens. — Bachten de Kupe, V II (1965) 1-15, ill.
  Met het kusttoerisme kwamen ook de zeilwagens in gebruik.
  Uiteenzetting van de wagentypes en de zeilwagensport.
  113. A. Viaene, Opwegen tegen koren, Brugge 1450. — B., LXVI
  (1965) 52-54.
  Het «opwegen» (fr. contrepoiser) werd namelijk door bisschop
  Triest als bijgelovig verboden ; was nochtans te Adinkerke in
  1739 nog in gebruik.
  114. J. Geldhof, Een processievaantje van Blindekens. Brugge, om­
  streeks 1750. — B., LXVI (1965) 180-182, ill.
  115. E.V. Sabbe, Mey-Gesangen in het St.-Janshospitaal te Brugge,
  1786-1888. — B , LXVI (1965) 97-108, ill.
  116. V. Arickx, Op het Mirakelkruis zitten. Een oud processiegebruik
  te Damme 1640-1676. — B., LXVI (1965) 144-148.
  Over een curieuze vorm van devotie die, in de loop van de
  X V Ie eeuw, enkele wonderlijke genezingen veroorzaakte.
  117. Broeder Gaétan (J. Rau), Bij het Dudzeelse Bedevaartvaantje. —
  RPT., V II (1965) 67-69.
  118. K.M. De Lille, Scheldnamen voor de inwoners van het lepers
  kwartier. — IK., I (1965) nr. 1, 14-16.
  119. K.M. De Lille, De jaren één, nul en blok. — IK., I (1965) nr.
  1, 6-7.
  120. W. Beele, «Elk d’ilt» zei Jan Sobry en hij zaagde zijn bedde in
  tweeën. — IK., I (1965) nr. 2, 21.
  121. J. Cornelis, Lied van den dominee van IJzendijke. — AM.
  X V I (1965) 176-187.
  122. A. V[iaene], «Levende Herten» voor Sint-Veerle. Oostkerkebij-Diks/nuide 1554-1698. — B., LX V I (1965) 182-183.
   Het gaat hier over kleine dieren, voornamelijk kippen, aan de
  
  heilige in een kevie (schettekotje) geofferd. De offerande van
  kippen was te Oostkerke tot in 1914 nog in gebruik.
  II. ALGEMENE GESCHIEDENIS
  1. G esch ied en is
  
  van
  
  V laan deren
  
  123. H. van Werveke, De oudste burchten aan de Vlaamse en de
  Zeeuwse kust. — KVA. Klasse der Letteren. Mededelingen,
  X X V II, 1965, n" 1, in-8°, 22 blz., 9 afb.
  '
  124. W. Prevenier, Les Etats de Flandre, depuis les Origines jusqu’en
  1790. — Assemblées d’Etats. 500 Jaar parlementair leven in
  België, 1464-1964. Leuven-Parijs, 1965, 15-59.
  .125. E. Warlop, Willem van leper, een Vlaams condottiere (voor
  1104-1164). — LG., V I (1964) 167-191 ; V II (1965) 197-218,
  3 ill.
  126. P. De Keyser, Cokerulle en Moerlemaye. — KVAVM., 1965,
  363-383.
  Cokerulle en Moerlemaye zijn twee historische benamingen van
  opstanden in 1280 te leper en te Brugge. — Juiste betekenis
  van deze woorden.
  127. J. Bovesse, Notes sur L ’Ecluse et la Maison comtale namuroise
  à la fin du X I I I e au début du X I V e siècle. — Hommage au
  Professeur Paul Bonenfant (1899-1965). Brussel, 1965, blz.
  231-259.
  128. R. Degryse, De admiraals en de eigen marine van de Bourgondi­
  sche hertogen, 1384-1488. — MA. Med., X V II (1965) 139-225,
  
  m.
  129. R. Degryse, De Bourgondische expedities naar Rhodos, Con­
  stantinopel en Ceuta, 1441-1465. — MA. Med., X V II (1965)
  227-252, ill.
  130. L. Devliegher, De Blijde Inkomst van Karei de Stoute en
  Margaretha van York te Damme in 1468. — Hand. Em., Cl
  (1964) 232-236.
  131. À. Viaene, Papegaai, Marteko en Kalf in partijnamen uit de
  Hervormingstijd, 1567-1650. — B., LX V I (1965) 79-86.
   132. B. Jennings, Wild Geese in Spanisch Flanders 1582-1700. D o­
  cuments, relating chiefly to Irish Regiments from the Archives
  -Générales du Royaume, Brussels, and other sources. Dublin,
  
  1964, IX-704 blz.
  Met een namen- en zakenregister.
  133. J. Kuypers, Van Rabida tot San Vincente, een klooster en een
  kaap, en wat er zoal uit groeide. — KVAVM., 1964, blz. 241­
  248.
  ,
  O.ver Vlamingen in koloniaal Spaans-Amerika.
  134. J. Fabri, Si vis pacem.... Une lettre de l’aumônier général des
  armées espagnoles dans les Pays-Bas (30 mei 1605). — Les
  Etudes Classiques, X X X III (1965) 42-51.
  Brief van Pieter Pantin, van Tielt, deken van Sint-Goedele te
  Brussel, tot Luc Wyngaert over de politieke en militaire toestand
  in de zuidelijke Nederlanden.
  135. Y. Van den Berghe, De readies van de Brugse Jacobijnen tij­
  dens de eerste Franse inval (1792-1793). Een analytische studie
  van het ontstaan, de groei en de reacties van een politieke
  groep. — G OG. Hand., X IX (1965) 85-134.
  136. H. Maes, Deinse, Petegemse en Astense soldaten van Napoleon.
  Bijdragen tot de Gesch. der stad Deinze, X X X I ( 1964 ) 65-108.
  137. A. Viaene, Een Britse held van 'Waterloo op doorreis te Brugge.
  Lord Uxbridge in het Album van Huerne 5 juli 1815. — B.,
  LXVI (1965) 161-164.
  Generaal Uxbridge, markies van Anglesey, had een been te
  Waterloo achtergelaten. De eigenaar, Oneleg bijgenaamd, stierf
  in 1853.
  138. L. Wils, Het nationaal bewustzijn in België tussen 1789 en 1831.
  Kultuurleven, X X X I (1965) 118-122.
  Naar aanleiding van H. Elias, Geschiedenis van de Vlaamse
  gedachte, I (Antwerpen, 1963).
  139. Fr. Didier, De publieke opinie in de districten Kortrijk en
  Roeselare voor de revolutiemaanden van 1830. — LG., VI
  (1964) 201-220; V II (1965) 31-48.
   140. E. Verheust, L’affaire de Saint-Genois. — GOK. Hand., X X X IV
  (1965) 305-380, ill.
  Beroemde episode uit de strijd van de Liberalen tegen de Katolieken in verband met het gebruik der kerkhoven, 1860-1887.
  141. J. De Smet, De Duitse Intocht in onze Streek. — RPT., V II
  (1965) 123-125.
  142. J. De Smet, Vluchtelingen op onze kust in 1914. — RPT., V II
  (1965) 125-128.
  143. R. Baccarne, 50 jaar geleden. Merkwaardige episoden tijdens
  wereldoorlog I in de leperboog. De stikgas-affaire. — iK ., I
  (1965) nrs. 3-4, 9-11.
  144. V. Desmet, Kuierend door Wereldoorlog 1, Lyssenthoek Mili­
  tary Cemetery. ■
  —- IK., I (1965) nr. 1, 8-10.
  145. L.Verbeke, Taalstrijd en Vlaamse Beweging in Frans-Vlaanderen.
  Ons Erfdeel — Notre Patrimoine, III (1959-1960), IV (1960­
  1961), V (1961-1962), V I (1962-1963), V II (1963-1964), V III
  (1964-1965), IX (1965-1966).
  2. Plaatselijke Geschiedenis
  146. G. van Vooren, Plaatselijke toestanden te Aardenburg (1665­
  1672). — Heemkundige Kring West-Zeeuwsch-Vlaanderen. Jaar­
  boek 1963-1964, blz. 1143 + kaart.
  147. D. Jonckheere, Aartrijke 1914-1918. Torhout, A. Comelle, 1965,
  in-8°, 70 blz. ill.
  Volgens mondelinge en schriftelijke bronnen. Koning Albert
  ging ook Aartrijke bezoeken.
  148. G. De Cuyper, De abdij- en herenhuizen te Alveringem. —
  Bachten de Kupe, V II (1965) 145-159, ill.
  Situering te Alveringem van landgoederen toebehorend aan no­
  tabelen, voor het merendeel magistraten van de Kasselrij Veurne,
  alsook van het buitenverblijf van de St.-Niklaasabdij van Veur­
  ne en het Kapittel van St.-Omaars. Van dit laatste nog een
  opsomming van eigendommen naar hun diverse wijken.
  Verwezen wordt naar de «Caerte figurative» van Veurne-Ambacht 1621-1638. Een woord uitleg over de kaart zou zeer
  welkom zijn geweest.
  J.S.
  149. J. Colpaert, Avelgem vóór 1500. Avelgem, bij de schrijver,
  1965,
  in-8°, 368 blz. ill.
   Zie bespreking van A.V. in B., LX V I, 1965, blz. 315-316.
  150. J.H. Maes, Het markizaat van Beselare. ’t Geslacht van der
  Woestitie. Burgerlijke besturen. Met een aanhangsel over folk­
  lore en heksen. Langemark, Vonksteen, 1965, in-8°, 106 blz. ill.
  Zie bespreking van E. Warlop in LG., V II (1965) 261-262.
  151. G. Lindtke, Brügge und Lübeck. — Der Wagen, 1965, 9-25.
  152. L. Devliegher, Medewerking van de ambachten aan de jubelprocessie van het H. Bloed te Brugge in 1749. — B., LXVI
  (1965) 165-171, 242-247.
  Met gravures van B. Verschoot.
  153. L. Stockman, De kerk van Eeklo omgebouwd tot. fort in 1595.
  AM., X V I (1965) 59-65, ill.
  154. P. Tamborijn, Oud-Elverdinge. — IK., I (1965) nr. 3-4, 2-9, ill.
  155. A. Viaene, Erremude in Zeeland en in Engeland. — B., LXVI
  (1965) 207-208.
  _
  156. J. Vangaver, Het middeleeuws goed «ter Halle» ten dode opge­
  schreven. — GOK. Hand., X X X IV (1965) 398-403.
  De heerlijkheid «Halle» wordt reeds in 1119 te Harelbeke ver­
  meld.
  157. M. Coornaert, Koudekerke - Heist. De topografie en de topo­
  nymie van Heist-aan-Zee tot omstreeks I860. Heist-aan-Zee, bij
  de schrijver, (1965), in-8°, 112 blz., ill.
  158. J. Larbouillat, Uit het dorpsleven van Heist gedurende de
  X V IIe eeuw. — RPT„ V II (1965) 129-143.
  159. Het Rustoord Clep te Hoogstade. Aanvang — oorlogsjaren —
  verbouwing, Hoogstade, C.O.O., 1965, in-8c, 107 blz., ill.
  Deze instelling van de C.O.O. voor bejaarden en wezen, ge­
  naamd naar haar oprichter Joseph Clep (1785-1871), notaris en
  politicus, kreeg vermaardheid door de omvorming van de in­
  richting gedurende de Ie wereldoorlog tot ziekenhuis van het
  Belgisch leger.
  J.S.
   160. M. De Bruyne, Stedelijke «Independance»-politiek op het einde
  van het Oude Regime in het lepers Kwartier. Roeselare contra
  leper, 1791. — IK., I (1965) nr. 2, 1-15; nr. 3 4 , 16-19, ill.
  161. leper en de frontstreek 1914-1918. (Saillant d’Ypres — Ypres
  salient — Ypern Bogen), Brugge-Bonheiden, Claus, 1962, in-8°,
  
  96 blz. ill. + frontkaart in kleuren.
  4-talig.
  162. R.J. Stopford, Y pres — then and now 1914-1965, Londen, The
  Friends Book Centre, 1965, in-8°, 16 blz., ill.
  Betreft de «Friends Ambulance Unit».
  163. J. Cornelis, Het verblijf der Salzburgers in Ijzendijke (1733­
  1735). — Heemkundige Kring West-Zeeuwsch-Vlaanderen. Jaar­
  boek 1963-1964, blz. 83-93.
  164. R. Verholle, Izegem tijdens wereldoorlog I. — Ten Mandere,
  IV (1964) 3-52, ill.
  165. J. Janssen, Klerken in de «goên ouden tijd». Antwerpen, bij de
  auteur, 1964, in-8°, 147 blz., ill.
  166. E. Buysse, Het boek van Knokke — Het Zoute. Uitg. Erel,
  Oostende, 1965, 138 blz.
  167. T. van Biervliet, Betwist weiderecht in de duinen te Koksijde,
  1755-1758. — B. LX V I (1955) 302-306.
  168. W. Wintein, Kaart van de oude Gemeente Koolkerke met een
  bijhorende Historische Schets tot 1850. RPT., V II (1965) 1-41.
  169. J. De Smet, Rond de studie en het plan van Koolkerke door
  W.Wintein of Van Male, over Koolkerke, naar Knokke en elders.
  RPT., V II (1965) 69-89.
  170. J. De Cuyper, Onze-Lieve-Vrouw van Kerselaer vereerd in de
  kapittelkerk van Kortrijk. — LG., V II (1965) 241-243, ill.
  171. E. Verheust, Courtrai sous Louis X V . La levée des miliciens de
  1747. — GOK. Hand., X X X IV (1965) 289-304, ill.
  172. V. Arickx, Herbergen in de kasselrij Kortrijk in 1779. — LG.,
  LG., V II (1965) 49-54.
   173. K. De Clerck, Kortrijk gezien door een Hollander in 1902. —
  LG., V II (1965) 49-54.
  H. Louis Israels, redacteur aan het Amsterdams Algemeen Han­
  delsblad.
  174. A. Vermeersch, De hofstede Sint-Donaas te Lapscheure. —
  RPT., VII (1965) 71-74.
  175. G. van Vooren, Middelburg in Vlaanderen en de Hollandse
  Missie (1678-1700). — AM., X V I (1965) 5-58.
  176. J. De Smet, Over het kerkelijk leven te Moerkerke. — RPT.,
  V II (1965) 57-59.
  177. C.-C. Selosse, Mouscron. Visite à l’église Saint-Barthélemy. In­
  ventaire de son trésor. — GOK. Hand., X X X IV (1965) 103­
  251, ill.
  Eerder een gids dan een artikel ; nogal slordig samengesteld.
  178. H. Aneca, Het slopen van het castrum te Oudenburg en de
  vroegste geschiedenis van Brugge. — BTFG., X LII (1965)
  1292-1305.
  179. E. Warlop, De adel te Oudenburg vóór 1350. — Vlaamse Stam,
  I(1 9 6 5 )1 5 5 -1 7 0 ;2 3 5 -2 4 7.
  De heren van Oudenburg, de kasteleins en de kamerlingen van
  Vlaanderen uit het Huis van Grammene.
  180. A. Viaene, Kerels en habijten van de wetheren van Oudenburg,
  1398-1460. — B., LX V I (1965) 385-387.
  O.a. de ambtskerels van de baljuw (met goud bestikt) en van
  de elf wetheren (met zilver) van Oudenburg bij de St.-Godelieveprocessie in 1459.
  181. R. Baccarne en J. Steen, Poelkapelle 1914-1918. Poelkapelle, bij
  de auteurs, 1965, 168 blz., ill.
  182. C. Denorme, Proven en de H. Victor. — Bachten de Kupe, VII
  (1965) 43-45, ill.
  Molenafbeelding op zilveren monstrans (2e helft 17e eeuw) en
  reliekschrijn.
  183a. J. Weyns, De merkwaardige schuur uit Proven, thans in het
  Westvlaams gehucht te Bokrijk. — Ons Heem, X IX (1965)
  1-4.
  183b. H. Le Page, Het fort de Knokke te Reninge-Merkem. — De
  Autotoerist, X V III (1965) 1146-1147.
  