title: Planning Paper 106 - Comptes satellites des transports en 2000 - Activités de support à la politique fédérale de mobilité et transport
text: GRAFIEK 11 -
  
  Verdeling van de btw-ontvangsten van de verschillende modi
  volgens de bestemming van de transportuitgaven in 2000
  (in procent)
  
  100%
  90%
  80%
  70%
  60%
  50%
  40%
  30%
  20%
  10%
  0%
  Weg
  Personen
  
  LOV
  
  Spoor
  Goederen
  
  BV
  
  Mar
  
  Lucht
  
  Infrastructuur
  
  De overige belastingen zijn op de volgende manier verdeeld: 76 % voor het personenvervoer en 24 % voor het goederenvervoer. Sommige belastingen zijn eigen
  aan het personenvervoer, zoals de solidariteitsbijdrage voor de bedrijfsvoertuigen, andere hebben vooral betrekking op het goederenvervoer, zoals het
  Eurovignet. Het overwicht van het wegvervoer en het belang van het autopark
  (in aantal en in waarde) impliceert het hoge aandeel van de overige belastingen
  op het personenvervoer, ook al zijn een groot aantal heffingen op wegvervoer zowel op bedrijfsvoertuigen als op voertuigen voor personenvervoer van
  toepassing.
  1.
  Maritiem en luchtvervoer van passagiers.
  41
  
  Planning Paper 106
  
  GRAFIEK 12 -
  
  Verdeling van de andere ontvangsten dan de btw van de verschillend modi volgens de bestemming van de transportuitgaven in
  2000 (in procent)
  
  100%
  90%
  80%
  70%
  60%
  50%
  40%
  30%
  20%
  10%
  0%
  Weg
  Personen
  
  42
  
  LOV
  
  Spoor
  Goederen
  
  BV
  
  Mar
  Infrastructuur
  
  Lucht
  
  Planning Paper 106
  
  V
  
  De Satellietrekeningen voor Transport
  per modus
  
  Dit deel geeft een beeld van de SRT per modus. De zes onderdelen analyseren de
  totale uitgaven, de grote uitgavenposten en de belastingen en heffingen inherent
  aan elke transportmodus. De zes onderzochte transportmodi zijn het wegvervoer, het lokaal openbaar vervoer (LOV), het spoorvervoer, de binnenvaart, het
  maritiem vervoer en de luchtvaart.
   A. De Satellietrekening Wegvervoer
  Het wegvervoer, dat wordt geanalyseerd in het kader van de Satellietrekening
  Wegvervoer, verwijst naar het geheel van voertuigen die gebruik maken van de
  wegeninfrastructuur, met uitzondering van de voertuigen die zich verplaatsen in
  het kader van het lokaal openbaar vervoer. Het groepeert een verscheiden geheel
  van actoren, activiteiten en beheerders.
  In België zijn de infrastructuurbeheerders de overheidsdiensten. Elk bestuursniveau heeft een bevoegdheid op het vlak van wegeninfrastructuur. De gewesten
  zijn bevoegd voor de gewestwegen en de autosnelwegen, de provincies voor de
  provinciewegen en de gemeenten voor de gemeentewegen.
  Er vinden veel activiteiten plaats op de wegeninfrastructuur, zowel verhandelbare als niet-verhandelbare transportdiensten. De verhandelbare diensten
  omvatten in hoofdzaak het goederen- en personenvervoer dat de ondernemingen
  verrichten voor rekening van derden.
  In het kader van de nationale boekhouding wordt het verhandelbare wegvervoer
  vertegenwoordigd door twee afzonderlijke bedrijfstakken1: de bedrijfstak goederenvervoer over de weg (60C1) en het personenvervoer te land (60B1). Merk op
  dat een deel van de productie van deze laatste bedrijfstak betrekking heeft op het
  personenvervoer te land volgens een dienstregeling. Dit laatste maakt het voorwerp uit van de Satellietrekening Lokaal Openbaar Vervoer en wordt dus niet
  opgenomen in de Satellietrekening Wegvervoer. De in de SRT opgenomen producten zijn ‘taxi’s en verhuur van personenauto’s met chauffeur’ (60B02) en
  ‘overig personenvervoer te land’ (60B03) inzake het personenvervoer te land.
  Voor het goederenvervoer over de weg gaat het om de producten ‘goederenvervoer over de weg (post en verhuizingen inbegrepen)’ (60C01) en ‘verhuur van
  vrachtauto’s met chauffeur’ (60C02). Het transportmaterieel voor de weg dat aan
  1.
  Sinds 01/01/2008 zijn de NACE codes van bedrijfstakken en producten gewijzigd. Voor meer
  inlichtingen, zie: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:393:0001:
  0039:FR:PDF.
   43
  
  Planning Paper 106
  
  het personenvervoer wordt toegekend, omvat de producten ‘nieuwe personenwagens’ (34A02), ‘tweedehandspersonenwagens’ (34A03), ‘autobussen en
  autocars’ (34A04). Voor het goederenvervoer over de weg gaat het om product
  34A05, ‘automobielen voor goederenvervoer en bijzondere doeleinden’.
  Voor de niet-verhandelbare diensten gaat het hoofdzakelijk om personenvervoer
  voor rekening van de gezinnen en het goederenvervoer dat de ondernemingen
  voor eigen rekening verrichten. De niet-verhandelbare diensten behelzen ook het
  beheer en het onderhoud van het wegennet door de overheid. De uitgaven van
  de ondernemingen voor het vervoer voor eigen rekening zijn voornamelijk gebaseerd op de gegevens van de bedrijfstak ‘investeringen in transportmaterieel’ en
  op het intermediair verbruik verbonden aan het gebruik van wegvoertuigen.
  Tabel 13 toont de totale uitgaven voor het wegvervoer. In 1995 bedroegen die uitgaven 34 miljard euro en in 2000 42 miljard euro.
  In 2000 hebben de gezinnen ongeveer 11 miljard euro uitgegeven voor het gebruik van wegvoertuigen. De ondernemingen hebben 12 miljard uitgegeven voor
  de productie van wegvervoerdiensten voor eigen rekening en voor rekening van
  derden. Het beheer van het wegennet betekent een uitgave van ongeveer 4 miljard euro voor de overheid.
  Inzake investeringen hebben de gezinnen voor 5 miljard euro voertuigen aangekocht, net zoals de ondernemingen. De overheid heeft voor ongeveer 1 miljard
  euro geïnvesteerd in de wegeninfrastructuur.
   44
  
  Planning Paper 106
  
  TABEL 13 -
  
  Satellietrekening Wegvervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  9 223,96
  
  11 388,59
  
  9 102,77
  
  11 221,17
  
  LU
  FV gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik*
  - Transportdiensten
  FV overheid
  
  2
  
  - Wegennetbeheer
  - Transportsubsidies
  IV ondernemingen
  
  3
  
  121,19
  
  167,42
  
  3 870,07
  
  4 377,51
  
  3 870,07
  
  4 377,51
  
  0,00
  
  0,00
  
  11 081,39
  
  12 083,10
  
  - Transport voor rekening van derden
  
  5 979,03
  
  5 468,12
  
  - Transport voor eigen rekening
  
  5 102,36
  
  6 614,98
  
  0,00
  
  0,00
  
  - Privébeheerders
  Buitenlands saldo
  
  4
  
  390,07
  
  - 64,15
  
  Overige uitgaven**
  
  5
  
  334,68
  
  360,55
  
  6=1+2+3+5
  
  24 510,10
  
  28 209,75
  
  7=6+4-5
  
  24 565,49
  
  27 785,06
  
  Nationale LU exclusief btw
  Binnenlandse LU exclusief btw
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  
  8
  
  1 583,58
  
  2 022,37
  
  9=7+8
  
  26 149,07
  
  29 807,43
  
  10
  
  7 522,90
  
  10 505,00
  
  - Gezinnen
  
  3 793,18
  
  5 483,95
  
  - Ondernemingen
  
  3 729,72
  
  5 021,05
  
  879,04
  
  999,06
  
  0,00
  
  0,00
  
  Binnenlandse LU btw inbegrepen
  KU
  
  Infrastructuurgebruikers
  
  Infrastructuurbeheerders
  
  11
  
  - Privébeheerders
  - Overheid
  
  879,04
  
  999,06
  
  12=10+11
  
  8 401,94
  
  11 504,06
  
  13
  
  1 154,56
  
  1 695,01
  
  14=12+13
  
  9 556,50
  
  13 199,07
  
  Correctie voor dubbeltellingen***
  
  15
  
  524,34
  
  966,83
  
  Verbruik van vaste activa van de ondernemingen
  
  16
  
  693,12
  
  467,32
  
  17=14-15-16
  
  8 339,04
  
  11 764,92
  
  18=17+9
  
  34 488,11
  
  41 572,35
  
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU btw inbegrepen
  
  Netto kapitaaluitgaven
  Totale uitgaven
  
  Bronnen: Vlaams Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Waals Gewest, NIS, AGT (INR/NBB), FOD Financiën, FOD Mobiliteit en Vervoer
  en eigen berekeningen van het FPB.
  *
  
  Huur van garages en belastingen inbegrepen, behalve btw.
  **
  
  Consumptieve bestedingen van de ingezetenen in het buitenland verminderd met die van de niet-ingezetenen in België.
  *** Correctie voor dubbeltellingen: omvat de investeringen in wegtransportmaterieel van de bedrijfstakken verhuur en handel in anto’s
  alsook het niet-wegtransport, btw inbegrepen.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik; KU: kapitaaluitgaven.
   45
  
  Planning Paper 106
  
  Tabel 14 toont de belastingen en heffingen die werden geïnd in het kader van het
  wegvervoer. In 2000 bedragen die belastingen iets minder dan 9,4 miljard euro.
  Net geen 5,7 miljard euro is afkomstig van andere belastingontvangsten dan btw,
  namelijk accijnzen op brandstoffen, belasting op inverkeersstelling, verkeersbelasting, inschrijvingstaks, radiotaks, eurovignetten en boetes voor
  verkeersovertredingen, solidariteitsbijdragen voor bedrijfswagens en toeslag op
  de autoverzekeringspremies. Die belastingen zijn vooral van toepassing op het
  personenvervoer en worden in hoofdzaak betaald door de gezinnen.
  TABEL 14 -
  
  Belastingen en heffingen op het wegvervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  2 730,84
  
  3 710,51
  
  Btw op de lopende uitgaven
  
  1 583,59
  
  2 022,38
  
  Btw op de kapitaaluitgaven
  
  1 154,56
  
  1 695,01
  
  Btw op de totale uitgaven
  
  Correctie voor dubbeltellingen
  
  7,31
  
  6,88
  
  4 209,09
  
  5 681,30
  
  Accijnzen en energiebijdragen
  
  2 344,04
  
  3 375,93
  
  Belasting op inverkeersstelling
  
  184,20
  
  208,80
  
  Verkeersbelasting
  
  895,60
  
  1 132,30
  
  Inschrijvingstaks
  
  60,10
  
  73,60
  
  Toeslag op het bedrag van de autoverzekeringspremies
  
  416,50
  
  446,10
  
  Boetes voor verkeersovertredingen
  
  79,50
  
  124,17
  
  Radiotaks
  
  65,70
  
  82,47
  
  Eurovignet
  
  84,40
  
  82,40
  
  Solidariteitsbijdrage op bedrijfswagens
  
  0,00
  
  58,10
  
  Retributie op het afleveren van het rijbewijs
  
  0,00
  
  0,00
  
  Retributie voor het organiseren van diverse opleidingen
  
  0,00
  
  0,03
  
  Commerciële nummerplaten
  
  0,23
  
  0,45
  
  Inschrijvingscertificaten
  
  78,81
  
  96,94
  
  Vergunningen voor het goederenvervoer
  
  n.m.
  n.m.
  Vergunningen voor het personenvervoer
  
  n.m.
  n.m.
  Tachograaf
  
  0,00
  
  0,00
  
  ADR-transport (gevaarlijke goederen)
  
  0,00
  
  0,00
  
  6 939,92
  
  9 391,80
  
  Reizigers
  
  5 618,46
  
  7 398,41
  
  Goederen
  
  918,51
  
  1 497,51
  
  Infrastructuur
  
  402,96
  
  495,87
  
  Totaal overige belastingen
  
  Totaal btw incl.
  Bronnen:
  
  FOD Economie, Vlaams Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Waals Gewest, NIS, AGT (INR/NBB), COICOP (NBB), FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen van het FPB.
  n.m.: niet meegedeeld.
   46
  
  Planning Paper 106
  
  B. De Satellietrekening Lokaal Openbaar Vervoer
  De activiteit van het Lokaal Openbaar Vervoer (LOV) omvat alle lokale middelen
  van het openbaar personenvervoer, over de weg en per spoor. Die activiteiten
  worden verzekerd door de maatschappijen De Lijn (Vlaamse Vervoermaatschappij), TEC1 (Société de Transport en Commun de la Région wallonne) en MIVB
  (Maatschappij voor Intercommunaal Vervoer te Brussel). De gewesten zijn verantwoordelijk voor de exploitatie en het beheer van het lokaal openbaar vervoer.
  De activiteiten van de NMBS zijn niet opgenomen in deze rekening. De NMBS heeft
  immers een eigen satellietrekening omdat haar activiteiten zich op nationaal niveau afspelen. Het vervoer van personen per taxi of per autobus dat niet
  openbaar georganiseerd is, is niet vervat in de rekening LOV, maar wel in de Satellietrekening Wegvervoer.
  Het openbaar vervoer in het Waals Gewest wordt geëxploiteerd door de ‘Société
  Régionale wallonne de Transport’ (SRWT) met 5 autonome exploitatie-eenheden
  (TEC): TEC Namen-Luxemburg, TEC Charleroi, TEC Luik-Verviers, TEC Henegouwen en TEC Waals-Brabant. De TEC organiseren het reizigersvervoer per bus.
  Bovendien werd de TEC Charleroi uitgebreid met de metro van de Waalse sociale
  hoofdstad, de MLC (Métro Léger de Charleroi).
  In het Brussels Gewest exploiteert de MIVB de metro, de tram en de bus en beheert
  de infrastructuur. De MIVB en de Directie Infrastructuur van het Openbaar Vervoer die deel uitmaakt van het Bestuur Uitrusting en Vervoer (BUV) van het
  Brussels Hoofdstedelijk Gewest werken samen om de Brusselse infrastructuur te
  verbeteren.
   Het openbaar vervoer in het Vlaams Gewest is gegroepeerd binnen de Vlaamse
  Vervoermaatschappij (VVM), beter bekend als De Lijn. Die maatschappij omvat 5
  provinciale entiteiten die zorgen voor de dagelijkse dienstverlening en het contact met de reizigers. De infrastructuur wordt ook beheerd door De Lijn. De Lijn
  en het Vlaams Gewest werken samen om de infrastructuur van het lokaal openbaar vervoer te verbeteren.
  In de nationale boekhouding van 1995 en 2000 wordt het lokaal openbaar vervoer
  opgenomen onder de bedrijfstak 60B1 ‘personenvervoer te land’ en het karakteristiek product is het product 60B01 ‘personenvervoer te land volgens een
  dienstregeling’. Bij hypothese maakt het LOV geen deel uit van het transport voor
  eigen rekening.
  De AGT van het INR zijn de voornaamste input van de Satellietrekening Lokaal
  Openbaar Vervoer. Niettemin hebben de AGT recentelijk grondige wijzigingen ondergaan in de structurering van de transportbedrijfstakken. Er ontstond een
  nieuwe transportbedrijfstak die de activiteit van de maatschappijen voor lokaal
  openbaar vervoer apart neemt. Die wijziging is zeer belangrijk voor de opmaak
  van de toekomstige satellietrekeningen. Na onderzoek van de hypothesen voor
  de opbouw van die nieuwe gegevens zullen ze worden geïntegreerd in de SRT
  voor 2005 e.v. Ze zouden een betere raming mogelijk maken van de transport1.
  Er dient een algemene opmerking geformuleerd te worden over het gebruik van de namen TEC
  en SRWT. De benaming TEC verwijst naar de 5 maatschappijen die zorgen voor het lokaal openbaar vervoer. De benaming SRWT verwijst naar de overkoepelende vervoermaatschappij die de 5
  TEC omvat.
  47
  
  Planning Paper 106
  
  diensten die worden aangeboden door de maatschappijen voor lokaal openbaar
  vervoer. De SRT 1995 en 2000 zullen echter niet gewijzigd worden aangezien de
  AGT van die jaren niet aan de nieuwe nomenclatuur worden aangepast.
   Tabel 15 toont de totale uitgaven voor het LOV. In 2000 bedragen die uitgaven 1,3
  miljard euro, waarvan 1,1 miljard lopende uitgaven. De overheid staat in voor het
  merendeel van de lopende uitgaven, terwijl de belangrijkste uitgaven van de ondernemingen1 zich situeren op het vlak van investeringen.
  De lopende uitgaven van de overheid nemen de vorm aan van subsidies voor de
  transportdiensten van het LOV. Met de lopende overdrachten die door de gewesten betaald worden aan de maatschappijen TEC, MIVB en De Lijn kunnen de kosten
  gefinancierd worden die verbonden zijn aan hun openbare dienstverleningsopdracht, met name de sociale tarieven (toelagen voor de 65-plussers en toelagen
  voor het schoolvervoer van het bijzonder onderwijs) en de exploitatietoelage, die
  onder meer gebruikt wordt voor de kortingen voor grote gezinnen.
   TABEL 15 -
  
  Satellietrekening Lokaal Openbaar Vervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  268,98
  
  262,55
  
  LU
  FV gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik
  - Transportdiensten
  FV overheid
  
  2
  
  0,00
  
  0,00
  
  268,98
  
  262,55
  
  540,09
  
  730,13
  
  - Wegennetbeheer
  
  0,00
  
  0,00
  
  - Transportsubsidies
  
  540,09
  
  730,13
  
  154,22
  
  89,46
  
  154,22
  
  89,46
  
  - Transport voor eigen rekening
  
  0,00
  
  0,00
  
  - Privébeheerders
  
  0,00
  
  0,00
  
  963,29
  
  1 082,14
  
  IV ondernemingen
  
  3
  
  - Transport voor rekening van derden
  
  Binnenlandse LU exclusief btw
  
  4=1+2+3
  
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  Binnenlandse LU btw inbegrepen
  
  5
  
  20,49
  
  17,43
  
  6=4+5
  
  983,78
  
  1 099,57
  
  7
  
  268,09
  
  262,97
  
  0,00
  
  0,00
  
  268,09
  
  262,97
  
  102,08
  
  132,56
  
  0,00
  
  0,00
  
  KU
  
  Infrastructuurgebruikers
  - Gezinnen
  - Ondernemingen (TEC, MIVB, De Lijn*)
  Infrastructuurbeheerders
  
  8
  
  - Privébeheerders
  - Overheid
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU btw inbegrepen
  
  Verbruik van vaste activa van de ondernemingen
  
  102,08
  
  132,56
  
  9=7+8
  
  370,17
  
  395,52
  
  10
  
  4,39
  
  11,00
  
  11=9+10
  
  374,57
  
  406,52
  
  12
  
  107,59
  
  194,09
  
  Netto kapitaaluitgaven
  
  13=11-12
  
  266,98
  
  212,43
  
  Totale uitgaven
  
  14=9+13
  
  1 250,75
  
  1 312,00
  
  Bronnen:
  
  De Lijn, MIVB, SRWT, TEC, AGT (INR/NBB), BUV, AWV, Vlaams Gewest, FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen van het
  FPB.
  * De maatschappijen MIVB, TEC en De Lijn worden beschouwd als ondernemingen die het net gebruiken.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik, KU: kapitaaluitgaven.
  1.
  48
  
  Het gaat enkel om de kapitaaluitgaven van de maatschappijen TEC, MIVB en De Lijn.
  Planning Paper 106
  
  Tabel 16 toont de belastingen en heffingen van het LOV. Deze laatste zijn nagenoeg uitsluitend beperkt tot de niet-aftrekbare btw betaald op de
  transportdiensten die worden aangeboden door het LOV, op de lopende uitgaven
  van de ondernemingen en op de kapitaaluitgaven van de overheid.
   De overige belastingen die betaald worden door de LOV-maatschappijen zijn
  hoofdzakelijk verkeersbelastingen. Ze worden slechts heel gedeeltelijk geëvalueerd omdat we nog niet over alle nodige informatie beschikken om die post in
  zijn totaliteit te ramen1. We kunnen wel al vermelden dat ze miniem zijn, aangezien het LOV verschillende vrijstellingen en kortingen op de verkeersbelasting
  geniet (bv. vrijstelling van de belasting op inverkeersstelling voor autobussen).
  TABEL 16 -
  
  Belastingen en heffingen op het lokaal openbaar vervoer
  (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  Btw op de lopende uitgaven
  
  20,49
  
  17,43
  
  Btw gezinnen (LOV-diensten)
  
  16,14
  
  15,75
  
  Btw overheid
  
  0,00
  
  0,00
  
  Btw ondernemingen (LOV-diensten)
  
  4,35
  
  1,68
  
  Btw op de kapitaaluitgaven
  
  4,39
  
  11,00
  
  Btw gebruikers (LOV-maatschappijen)
  
  0,00
  
  0,00
  
  Btw beheerders (overheid)
  
  4,39
  
  11,00
  
  Btw op de totale uitgaven
  
  24,88
  
  28,43
  
  - Gezinnen
  
  16,14
  
  15,75
  
  - Ondernemingen
  
  4,35
  
  1,68
  
  - Overheid
  
  4,39
  
  11,00
  
  Overige belastingen (Onv.)
  
  0,19
  
  0,26
  
  - Gezinnen
  
  0,00
  
  0,00
  
  - Ondernemingen (LOV-maatschappijen)
  
  0,19
  
  0,26
  
  - Overheid
  
  0,00
  
  0,00
  
  Totaal
  
  25,07
  
  28,69
  
  - Gezinnen
  
  16,14
  
  15,75
  
  - Ondernemingen
  
  4,54
  
  1,94
  
  - Overheid
  
  4,39
  
  11,00
  
  Bronnen:
  
  De Lijn, MIVB, SRWT,TEC, AGT (INR/NBB), Vlaams Gewest, FOD Financiën en FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen
  FPB.
  Onv.:
  
  onvolledige post.
  1.
  Tot op heden omvatten de ramingen enkel de belastingen en heffingen voor het wegvervoer die
  betaald worden door de TEC-maatschappijen van Henegouwen, Namen-Luxemburg en Charleroi en de maatschappij De Lijn. De aanvragen gericht aan de overige LOV-maatschappijen zijn
  lopende.
   49
  
  Planning Paper 106
  
  C. De Satellietrekening Spoorvervoer
  De Satellietrekening Spoorvervoer omvat de uitgaven van de verschillende actoren, ongeacht of ze gebruiker of beheerder zijn, op het vlak van spoorvervoer. In
  1995 en 2000 viel het spoorvervoer onder de bevoegdheid van één enkele maatschappij, de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS). De
  Satellietrekening Spoor is dus gebaseerd op de oude structuur tijdens die twee
  bestudeerde jaren. De NMBS kreeg van de overheid twee opdrachten voor openbare dienstverlening: het personenvervoer in binnenlands verkeer en de
  spoorweginfrastructuur. Kort samengevat houdt de NMBS zich bezig met de exploitatie, het beheer en de productie van het spoorvervoer.
  De exploitatie van de transportdiensten per spoor behelst het nationaal en internationaal personenvervoer en het goederenvervoer.
  Het nationaal reizigersvervoer wordt georganiseerd en beheerd door de NMBS alleen. Aangezien dit vervoer beschouwd wordt als een openbare
  dienstverleningsopdracht wordt het ook gesubsidieerd door de overheid. Het internationaal personenvervoer wordt georganiseerd in samenwerking met
  buitenlandse spoorwegmaatschappijen. In het kader van het goederenvervoer
  exploiteert de NMBS, via zijn vervoersoperator B-CARGO, de spoorlijnen voor het
  goederenvervoer en voor de nodige logistiek voor dat vervoer.
  In 1995 maakten de koerierdiensten volwaardig deel uit van de NMBS. De activiteiten van de koerierdiensten hebben zich geleidelijk, en vooral vanaf 1999,
  uitgebreid en omvatten alle transportmodi. Die ontwikkeling kwam tot stand
  door het verwerven van de filialen die samen de groep ABX LOGISTICS vormden.
  In 2000 maakte de activiteit van ABX op het Belgisch grondgebied (ABX Belgium)
  nog deel uit van de NMBS. Pas in september 2003 is die activiteit ook toegevoegd
  aan de groep ABX LOGISTICS.
   De ondersteunende activiteiten van de NMBS kunnen worden opgedeeld in twee
  grote categorieën : het beheer en de productie. De beheersactiviteiten verwijzen
  naar het beheer van het patrimonium, het spoorwegnet en de treinbestuurders
  en het treinmaterieel. Die activiteiten worden beheerd door de NMBS, die wordt
  gesubsidieerd door de overheid. De productiegebonden activiteiten omvatten
  het onderhoud van de infrastructuur, het onderhoud van de locomotieven, motortreinstellen en voertuigen en van de wagons.
  Bij hypothese is er geen spoorvervoer voor eigen rekening. Binnen de nationale
  boekhouding stemt het spoorvervoer overeen met bedrijfstak 60A1. De karakteristieke producten zijn de producten ‘interlokaal vervoer van reizigers per spoor’
  (60A01) en ‘goederenvervoer (exclusief postvervoer), duwen of slepen per spoor’
  (60A02). Het specifiek vervoermaterieel voor het spoor stemt overeen met product 35A02 ‘Rollend materieel voor spoor- en tramwegen, alsmede delen
  daarvan’.
  Tabel 17 toont de totale uitgaven voor het spoorvervoer. In 1995 bedroegen die 3,1
  miljard euro en in 2000 3,2 miljard euro. De overheid staat in voor het merendeel
  van de lopende uitgaven, terwijl de NMBS het merendeel van de kapitaaluitgaven
  voor het spoorvervoer1 voor haar rekening neemt, in de vorm van investeringen
  1.
  50
  
  Tussen 1995 en 2000 ziet men een overdracht van de kapitaaluitgaven van de overheid naar de
  NMBS. In totaal blijven de kapitaaluitgaven vrij stabiel tussen 1995 en 2000.
  Planning Paper 106
  
  in infrastructuur of in spoorwegmaterieel. In 1995 hebben de gezinnen 345 miljoen euro gespendeerd aan treinvervoerbewijzen. In 2000 bedragen die uitgaven
  494 miljoen euro.
  De lopende uitgaven van de overheid zijn subsidies die de NMBS in staat stellen
  te voldoen aan haar verplichtingen inzake tariefbepaling en universele dienstverlening. Dankzij die overheidssubsidies kunnen onder meer het gratis vervoer en
  de tariefverminderingen voor de 6-12-jarigen, de senioren en de jonge studenten
  worden gedekt.
   TABEL 17 -
  
  Satellietrekening Spoorvervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  344,63
  
  493,84
  
  LU
  FV gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik
  - Transportdiensten
  FV overheid
  
  2
  
  - Netbeheer
  - Transportsubsidies
  IV ondernemingen
  
  3
  
  - Vervoer voor rekening van derden
  
  0,00
  
  0,00
  
  344,63
  
  493,84
  
  1 541,95
  
  1 492,52
  
  0,00
  
  0,00
  
  1 541,95
  
  1 492,52
  
  141,45
  
  346,42
  
  141,45
  
  346,42
  
  - Vervoer voor eigen rekening
  
  0,00
  
  0,00
  
  - Privébeheerders
  
  0,00
  
  0,00
  
  57,01
  
  80,53
  
  Buitenlands saldo
  Overige uitgaven*
  Nationale LU exclusief btw
  Binnenlandse LU exclusief btw
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  Binnenlandse LU btw inbegrepen
  
  4
  5
  
  24,19
  
  27,29
  
  6=1+2+3+5
  
  2 052,22
  
  2 360,07
  
  7=6+4-5
  
  2 085,04
  
  2 413,31
  
  8
  
  23,66
  
  34,56
  
  9=7+8
  
  2 108,70
  
  2 447,87
  
  10
  
  747,96
  
  1 204,69
  
  0,00
  
  0,00
  
  747,96
  
  1 204,69
  
  436,24
  
  291,92
  
  KU
  
  infrastructuurgebruikers
  - Gezinnen
  - Ondernemingen (NMBS***)
  Infrastructuurbeheerders
  
  11
  
  - Privébeheerders
  
  0,00
  
  0,00
  
  436,24
  
  291,92
  
  12=10+11
  
  1 184,20
  
  1 496,60
  
  13
  
  47,79
  
  58,62
  
  14=12+13
  
  1 231,99
  
  1 555,23
  
  15
  
  279,15
  
  668,28
  139,42
  
  - Overheid
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU btw inbegrepen
  
  Verbruik van vaste activa van de ondernemingen
  Correctie voor dubbeltellingen**
  Netto kapitaaluitgaven
  Totale uitgaven
  
  16
  
  -8,34
  
  17=14-15-16
  
  961,18
  
  747,53
  
  18=17+9
  
  3 069,88
  
  3 195,40
  
  Bronnen: NMBS, AGT (INR/NBB), FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen FPB.
  *
  
  Consumptieve bestedingen van de ingezetenen in het buitenland verminderd met die van de niet-ingezetenen in België.
  **
  
  Correctie voor dubbeltellingen van de investeringen van de NMBS en die van de overheid inclusief btw.
  *** We hebben ervoor geopteerd de NMBS voor te stellen als een onderneming die het netwerk gebruikt, hoewel ze eveneens belast is
  met het beheer van de infrastructuur.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik, KU: kapitaaluitgaven.
   51
  
  Planning Paper 106
  
  Tabel 18 omvat de belastingen verbonden aan het spoorvervoer. Ze omvatten de
  niet-aftrekbare btw op de transportdiensten per spoor, op de kapitaaluitgaven
  van de NMBS en de overheid. De btw op de investeringen vertegenwoordigt twee
  derde van alle belastingen op het spoorvervoer en wordt grotendeels door de
  overheid gedragen. De btw op de lopende uitgaven beantwoordt in hoofdzaak
  aan de btw op de transportdiensten die worden gebruikt door de gezinnen. De
  spoorwegbelastingen zijn ingevoerd na 2000. Het zijn heffingen op de toekenning
  van de vergunning van spoorwegondernemingen en veiligheidscertificaten. De
  wetgeving ter zake wordt momenteel opnieuw gewijzigd.
  TABEL 18 -
  
  Btw op het spoorvervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  Btw op de lopende uitgaven
  
  23,66
  
  34,56
  
  Btw gezinnen (diensten van de NMBS)
  
  20,71
  
  29,63
  
  Btw overheid
  
  0,00
  
  0,00
  
  Btw ondernemingen (diensten van de NMBS)
  
  2,95
  
  4,93
  
  Btw op de kapitaaluitgaven
  
  47,79
  
  58,62
  
  Btw gebruikers (NMBS*)
  
  3,36
  
  1,10
  
  Btw beheerders (overheid)
  
  44,42
  
  57,52
  
  Btw op de totale uitgaven
  
  71,44
  
  93,18
  
  - Gezinnen
  
  20,71
  
  29,63
  
  - Ondernemingen
  
  6,31
  
  6,03
  
  - Overheid
  
  44,42
  
  57,52
  
  Bronnen: NMBS, AGT (INR/NBB), FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen FPB.
  *
  
  We hebben ervoor geopteerd de NMBS voor te stellen als een onderneming die het netwerk gebruikt, hoewel ze ook belast is met het
  beheer van de infrastructuur.
  D. De Satellietrekening Binnenvaart
  De Satellietrekening Binnenvaart groepeert alle uitgaven in het kader van het binnenvaartvervoer en omvat de transportdiensten over de binnenwateren. De
  infrastructuurleveranciers zijn de havens en de gewesten. De havens beheren de
  haveninfrastructuur en de gewesten de waterwegen.
  Het binnenvaartvervoer heeft zowel betrekking op het vrachtvervoer als op toerisme. Het aandeel van het toerisme is echter veel kleiner dan dat van het
  vrachtvervoer.
   Sinds 1993 zijn de havens en de waterwegen in België geregionaliseerd. De gewesten zijn verantwoordelijk voor het bestuur, de exploitatie en het beheer van
  de waterwegen en de haveninfrastructuur. Het merendeel laat echter de exploitatie en het beheer van de havenzones over aan de havenautoriteiten.
  In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest houdt de gewestelijke maatschappij ‘Haven van Brussel’ zich bezig met de haveninfrastructuur, maar ook met de
  waterwegen. Het Brussels grondgebied telt 14 km waterwegen.
  In het Waals Gewest wordt het binnenvaartvervoer georganiseerd door de ‘Direction Générale des Voies Hydrauliques’. Het beheer van de havens wordt
  
  52
  
  Planning Paper 106
  
  gecoördineerd door de ‘Autonome Havens’, waarvan Wallonië er vier telt1. Het
  zijn instellingen van openbaar nut die verantwoordelijk zijn voor de havenzones
  en de industriezones die eraan verbonden zijn. Het Waals Gewest delegeert zijn
  bevoegdheden op het vlak van de waterwegen echter niet ; het blijft de bevoegde
  autoriteit. Wat het watertoerisme en de plezierhavens in Wallonië betreft, staat
  het Waals Gewest in voor de drijvende infrastructuur en het ‘Commissariat Général au Tourisme’ voor de infrastructuur en superstructuur aan wal. Het ‘Office
  de Promotion des Voies Navigables’ (OPVN) verzekert de promotie van het binnenvaarttoerisme. Het organiseert ook het overleg tussen de verschillende
  actoren van de Waalse binnenvaart.
  Wat het binnenvaartvervoer in Vlaanderen betreft, worden de waterwegen rechtstreeks beheerd door het Vlaams Gewest. Dit gewest telt eveneens vier havens.
  Deze worden echter niet in aanmerking genomen in de Satellietrekening Binnenvaart. Hun uitgaven worden verrekend in de Satellietrekening Maritiem vervoer.
  Kort samengevat, de vijf havens – de Haven van Brussel en de vier Autonome
  Havens van Wallonië – worden, net als de plezierhavens en alle waterwegen van
  het land, verrekend in de Satellietrekening Binnenvaart.
   In het centraal kader van de nationale boekhouding stemt het binnenvaartvervoer voor rekening van derden overeen met de bedrijfstak 61B1. De
  karakteristieke producten zijn het ‘personenvervoer met schepen over binnenwateren’ (61B01) en het ‘goederenvervoer met schepen over binnenwateren;
  verhuur van binnenvaartschepen met bemanning; slepen en duwen’ (61B02).
  Het vervoermaterieel dat specifiek is voor de binnenvaart is het product 35A01
  ‘scheepsbouw en -reparatie’. Het is eveneens het karakteristieke vervoermaterieel van het maritiem vervoer.
  Zoals voor de Satellietrekening Wegvervoer het geval is, worden de uitgaven van
  de ondernemingen voor het vervoer voor rekening van derden geraamd op basis
  van de uitgaven voor transportmaterieel en het intermediair verbruik dat eigen
  is aan de bedrijfstak binnenvaart.
  Tabel 19 geeft de totale uitgaven voor de binnenvaart. In 1995 bedragen zij 0,5
  miljard euro (meer specifiek 514 miljoen euro) en 0,6 miljard euro (558 miljoen) in
  2000. De lopende uitgaven vormen meer dan de helft van de totale uitgaven en
  zijn grotendeels afkomstig van de ondernemingen, voor het goederenvervoer via
  de binnenvaart voor rekening van derden. De kapitaaluitgaven worden voor bijna de helft gefinancierd door de overheid2.
  1.
  2.
  Het gaat om de ‘Autonome Havens’ van Namen (PAN), Charleroi (PAC), het Centrum en het Westen (PACO) en Luik (PAL). Alle uitgaven in het kader van de PAL en de Haven van Brussel worden
  verrekend binnen de Satellietrekening Binnenvaart, ook als ze slechts een klein deel van het
  maritiem vervoer omvatten.
  De kapitaaluitgaven van de overheid omvatten ook de investeringen voor het onderhoud van de
  waterwegen en niet enkel de investeringen in de binnenvaart.
   53
  
  Planning Paper 106
  
  TABEL 19 -
  
  Satellietrekening Binnenvaart (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  22,73
  
  36,13
  
  19,11
  
  30,53
  
  LU
  FV gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik
  - Transportdiensten
  
  3,62
  
  5,60
  
  95,62
  
  126,62
  
  - Netbeheer
  
  90,23
  
  115,12
  
  - Exploitatiesubsidies
  
  3,04
  
  4,29
  
  FV overheid
  
  2
  
  - Scheepvaartpolitie
  
  2,35
  
  7,21
  
  187,92
  
  159,13
  
  - Vervoer voor rekening van derden
  
  159,08
  
  136,32
  
  - Vervoer voor eigen rekening
  
  27,37
  
  20,87
  
  IV ondernemingen
  
  3
  
  1,47
  
  1,94
  
  Buitenlands saldo
  
  - Privébeheerders
  4
  
  8,13
  
  4,48
  
  Overige uitgaven*
  
  5
  
  0,00
  
  0,00
  
  6=1+2+3+5
  
  306,27
  
  321,88
  
  7=6+4-5
  
  314,40
  
  326,36
  
  8
  
  9,14
  
  12,94
  
  9=7+8
  
  323,54
  
  339,30
  
  10
  
  Nationale LU exclusief btw
  Binnenlandse LU exclusief btw
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  Binnenlandse LU btw inbegrepen
  KU
  
  Infrastructuurgebruikers
  
  74,17
  
  105,48
  
  - Gezinnen
  
  63,58
  
  45,70
  
  - Ondernemingen
  
  10,59
  
  59,78
  
  105,54
  
  123,90
  
  Infrastructuurbeheerders
  
  11
  
  - Privébeheerders
  
  0,21
  
  1,81
  
  105,33
  
  122,09
  
  12=10+11
  
  179,71
  
  229,38
  
  13
  
  32,95
  
  34,55
  
  14=12+13
  
  212,66
  
  263,93
  
  15
  
  22,65
  
  45,68
  
  Netto kapitaaluitgaven
  
  16=14-15
  
  190,01
  
  218,25
  
  Totale uitgaven
  
  17=9+16
  
  513,54
  
  557,55
  
  - Overheid
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU inclusief btw
  
  Verbruik van vaste activa door de ondernemingen
  
  Bronnen:
  
  AGT (INR/NBB), Vlaams Gewest, Waals Gewest, FOD Financiën, FOD Mobiliteit en Vervoer, PAC, PACO, PAL, PAN, Haven van
  Brussel en eigen berekeningen van het FPB.
  (*) Consumptieve bestedingen van de ingezetenen in het buitenland min die van de niet-ingezetenen in België.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik; KU: kapitaaluitgaven.
  Wat de binnenvaart betreft, bestaan de door de overheid geheven belastingen en
  heffingen hoofdzakelijk uit de niet-aftrekbare btw op de kapitaaluitgaven. Het
  aandeel van de overige belastingen in verband met het gebruik van binnenvaartuigen is kleiner. Het betreft de belasting op de inverkeersstelling van de
  vaartuigen, de exploitatievergunning, het waterwegenvignet, enz.
   Wat het binnenvaartvervoer betreft, bestaan er ook andere heffingen die worden
  geheven door de privémaatschappijen die de binnenhavens beheren. Deze laatste
  heffingen worden hier niet in aanmerking genomen aangezien het geen over-
  
  54
  
  Planning Paper 106
  
  heidsontvangsten zijn. Het gaat hierbij om vestigingsheffingen voor de
  havenzones, machtigingen bij wijze van gunst of tolgeld op tonnage.
  TABEL 20 -
  
  Belastingen en heffingen op de binnenvaart (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  42,08
  
  47,49
  
  - Btw op de lopende uitgaven
  
  9,14
  
  12,94
  
  - Btw op de kapitaaluitgaven
  
  32,95
  
  34,54
  
  Overige taksen
  
  3,76
  
  4,99
  
  Totaal heffingen en belastingen
  
  45,84
  
  52,48
  
  - Reizigers
  
  19,38
  
  18,21
  
  - Goederen
  
  3,25
  
  3,96
  
  - Infrastructuur
  
  23,22
  
  30,31
  
  Btw
  
  Bronnen:
  
  MET (Waals Gewest), AWZ en LIN (Vlaams Gewest), AGT (INR/NBB), FOD Financiën, FOD Mobiliteit en Vervoer, Haven van Brus-
  
  sel en eigen berekeningen van het FPB.
  E. De Satellietrekening Maritiem vervoer
  De Satellietrekening Maritiem vervoer omvat het geheel van uitgaven in verband
  met zeevaartactiviteiten en behelst de transportdiensten op maritieme wegen.
  Vanuit het oogpunt van de organisatie en de aard van de activiteiten, zijn het maritiem zeevervoer en het binnenvaartvervoer vergelijkbaar. Het grote verschil is
  dat het internationaal aandeel groter is bij het maritiem vervoer.
  Net zoals het binnenvaartvervoer omvat het maritiem vervoer vrachtvervoer en
  toerisme. Het aandeel van het toerisme is echter veel minder belangrijk dan dat
  van het vrachtvervoer.
   Sinds 1993 zijn de Belgische havens en waterwegen geregionaliseerd. Wegens het
  geringe belang van het maritiem verkeer in de havens van Luik en Brussel hebben we die twee havens en hun lopende uitgaven en kapitaaluitgaven in de
  Satellietrekening Binnenvaart verrekend. Hieruit volgt dat enkel de vier grote
  Vlaamse zeehavens opgenomen zijn in de rekening maritiem vervoer: de haven
  van Antwerpen, de haven van Gent, de haven van Oostende en de haven van
  Zeebrugge. De binnenwateren worden geboekt in de Satellietrekening Binnenvaart. Enkel de uitlopers van de zee1 worden in de rekening maritiem vervoer
  geboekt. De havens zijn verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van de haveninfrastructuur, terwijl de gewesten rechtstreeks de maritieme infrastructuur
  subsidiëren.
  Sinds april 2006 zijn de Vlaamse bevoegdheden grondig herschikt in het kader
  van het project “Beter Bestuurlijk Beleid”. Het vroegere departement “Leefmilieu
  en Infrastructuur” (LIN) werd eveneens geherstructureerd. Het is voortaan opgedeeld in drie activiteitendomeinen: Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE),
  Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO) en Mobiliteit en
  Openbare Werken (MOW).
  1.
  Uitlopers van de zee en maritieme toegangswegen zullen als synoniemen beschouwd worden
  binnen deze rekening.
  55
  
  Planning Paper 106
  
  Het domein MOW is samengesteld uit het departement Mobiliteit en Openbare
  Werken, een agentschap bevoegd voor infrastructuur en een agentschap voor de
  zee- en kustdiensten, evenals de ‘nv De Scheepvaart’, de ‘Waterwegen en Zeekanaal NV’ en de ‘Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn’.
  Samengevat is de MOW bevoegd voor alles wat transport, mobiliteit, infrastructuur en openbare werken betreft. Voordien behoorden die bevoegdheden binnen
  het LIN toe aan de departementen Wegen en Verkeer (AWV), Waterwegen en Zeewegen (AWZ) en Ondersteunende Studies en Overheidsopdrachten (AOSO).
   Binnen de nationale boekhouding komt het maritiem goederenvervoer overeen
  met de bedrijfstak 61A1. De kenmerkende producten zijn het ‘personenvervoer
  over zee en kustwateren’ (61A01) en het ‘goederenvervoer over zee en kustwateren (incl. post)’; ‘verhuur van zeeschepen met bemanning; slepen en duwen’
  (61A02). Transportmaterieel specifiek voor de zeevaart is product 35A01
  ‘scheepsbouw–en reparatie’. Zoals reeds vermeld, is dit ook het kenmerkend
  transportmaterieel voor de binnenvaart. Het vervoer voor eigen rekening wordt
  opnieuw geraamd op basis van de uitgaven voor maritiem transportmaterieel en
  het intermediair verbruik van de bedrijfstak maritiem vervoer zelf.
  Tabel 21 bevat de totale uitgaven voor het maritiem vervoer. Ze bedroegen 1,3
  miljard euro in 1995 en 2,7 miljard in 2000. De lopende uitgaven vertegenwoordigen het grootste deel van de totale uitgaven en worden grotendeels door de
  ondernemingen voor hun rekening genomen, in de vorm van maritieme goederenvervoerdiensten voor rekening van derden. De kapitaaluitgaven worden voor
  ongeveer twee derde door de overheid gefinancierd.
   56
  
  Planning Paper 106
  
  TABEL 21 -
  
  De Satellietrekening Maritiem vervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  100,73
  
  34,23
  
  0,00
  
  0,00
  
  100,73
  
  34,23
  
  48,24
  
  58,52
  
  - Netbeheer
  
  43,09
  
  44,03
  
  - Transportsubsidies
  
  0,00
  
  0,00
  
  LU
  FV gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik
  - Transportdiensten
  FV overheid
  
  2
  
  - Scheepvaartpolitie
  IV ondernemingen
  
  3
  
  - Vervoer voor rekening van derden
  - Vervoer voor eigen rekening
  - Privébeheerders
  
  5,15
  
  14,49
  
  741,35
  
  1 646,42
  
  715,03
  
  1 171,18
  
  8,37
  
  455,90
  
  17,95
  
  19,34
  
  Buitenlands saldo
  
  4
  
  397,24
  
  624,68
  
  Overige uitgaven*
  
  5
  
  0,00
  
  0,00
  
  6=1+2+3+5
  
  890,32
  
  1 739,17
  
  Nationale LU exclusief btw
  Binnenlandse LU exclusief btw
  
  7=6+4-5
  
  1 287,56
  
  2 363,85
  
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  
  8
  
  0,44
  
  0,76
  
  binnenlandse LU inclusief btw
  
  9=7+8
  
  1 288,00
  
  2 364,61
  
  10
  
  101,74
  
  120,58
  
  0,00
  
  0,00
  
  101,74
  
  120,58
  
  234,14
  
  285,21
  
  KU
  
  Infrastructuurgebruikers
  - Gezinnen
  - Ondernemingen
  Infrastructuurbeheerders
  
  11
  
  - Privébeheerders
  
  39,29
  
  77,42
  
  - Overheid
  
  194,85
  
  207,79
  
  12=10+11
  
  335,88
  
  405,79
  
  13
  
  38,24
  
  41,01
  
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU inclusief btw
  
  14=12+13
  
  374,12
  
  446,80
  
  Correctie voor dubbeltellingen**
  
  15
  
  5,48
  
  31,52
  
  Verbruik van vaste activa door de ondernemingen
  
  16
  
  323,56
  
  87,87
  
  17=14-15-16
  
  45,08
  
  327,41
  
  18=17+9
  
  1 333,08
  
  2 692,02
  
  Netto kapitaaluitgaven
  Totale uitgaven
  Bronnen:
  
  Vlaams Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Waals Gewest, AGT (INR/BNB), ADSEI, Havens van Antwerpen,
  Oostende, Zeebrugge en Gent, FOD Financiën, FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen van het FPB.
  *
  
  Consumptieve bestedingen van de ingezetenen in het buitenland min die van de niet-ingezetenen in België.
  **
  
  Correctie voor dubbeltellingen: bevat de investeringen in producten voor het zeewezen van de niet-maritieme vervoersbedrijfstakken.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik; KU: kapitaaluitgaven.
   Voor het maritiem vervoer zijn de belastingen en de heffingen die door de overheid worden geheven, toegespitst op de niet-aftrekbare btw op de
  kapitaaluitgaven. Die belastingen bedroegen 38 miljoen euro in 1995 en 41 miljoen in 2000. De overige belastingen in verband met het gebruik van maritieme
  vaartuigen zijn verwaarloosbaar. Ter herinnering, bij hypothese worden de uitgaven van de gezinnen voor het gebruik van plezierboten toegeschreven aan de
  binnenvaart, evenals de verschillende belastingen en heffingen die ermee verband houden.
  57
  
  Planning Paper 106
  
  Er bestaan andere heffingen in het kader van het maritiem vervoer, namelijk de
  navigatie- of concessierechten van de havenzones die worden geheven door de
  privémaatschappijen die de zeehavens beheren. Die heffingen behoren niet tot
  de overheidsontvangsten en worden hier dus niet vermeld.
  TABEL 22 -
  
  Belastingen en heffingen op het maritiem vervoer (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  
  Btw
  
  1995
  
  2000
  
  38,68
  
  41,77
  
  - Btw op de LU
  
  0,44
  
  0,76
  
  - Btw op de KU
  
  38,24
  
  41,01
  
  Overige belastingen
  
  n.b.
  0,43
  
  38,68
  
  42,20
  
  - Personen
  
  0,14
  
  0,43
  
  - Goederen
  
  0,20
  
  0,92
  
  - Infrastructuur
  
  38,34
  
  40,85
  
  Totaal heffingen en belastingen
  
  Bronnen:
  
  MET (Waals Gewest), AWZ en LIN (Vlaams Gewest), AGT (INR/ NBB), havens van Antwerpen, Oostende,
  
  Zeebrugge en Gent,
  
  FOD Financiën, FOD Mobiliteit en Vervoer en eigen berekeningen van het FPB.
  n.b.: niet beschikbaar.
  F. De Satellietrekening Luchtvaart
  De Satellietrekening Luchtvaart groepeert de uitgaven voor het luchtvervoer en
  omvat alle rechtstreeks aan het luchtvervoer gekoppelde diensten. De luchthavens – leveranciers van luchthaveninfrastructuur – hebben wisselende juridische
  en financiële banden met de overheid.
  Naar aanleiding van de regionalisering van 1989 werden de bevoegdheden op
  het vlak van luchtvaart naar de gewesten overgedragen op één uitzondering na:
  de luchthaven Brussel-Nationaal die onder federale bevoegdheid blijft.
   De regionalisering van de luchtvaart slaat zowel op de luchthavens als op de
  openbare vliegvelden. Er zijn vier regionale luchthavens: Oostende, Antwerpen,
  Charleroi en Luik. Er bestaan in België een tiental vliegvelden verspreid over het
  Vlaams en het Waals Gewest.
  In het Waals Gewest werden er in 1991 twee privaatrechtelijke maatschappijen
  opgericht om de twee voornaamste vliegvelden te beheren. Brussels South Charleroi Airport (BSCA) beheert de luchthaven van Charleroi en de ‘Société de
  développement et de promotion de l’aéroport de Bierset’ (SAB) beheert de luchthaven van Luik. De luchthavenautoriteiten krijgen rechtstreekse toelagen van het
  Waals Gewest.
  In het Vlaams Gewest worden de regionale luchthavens sinds 1 januari 1992 beheerd door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en meer bepaald door
  het departement Leefmilieu en Infrastructuur (LIN)1, administratie Wegen en Verkeer (AWV), dienst personenvervoer en luchthavens. Sinds juni 1994 hebben de
  
  1.
  58
  
  Zoals wij reeds vroeger vermeld hebben, werd het LIN in april 2006 vervangen door het MOW
  (Mobiliteit en Openbare Werken).
  Planning Paper 106
  
  regionale luchthavens een bijzonder statuut waardoor zij qua beheer en commercieel beleid autonoom zijn. Er zijn er twee: de luchthaven van Oostende en de
  luchthaven van Antwerpen.
   Naast de gewesten en de regionale luchthavens zijn er nog twee dominante spelers op nationaal niveau, althans vanuit historisch oogpunt: de Regie der
  Luchtwegen (RLW) en de Brussels Airport Terminal Company (BATC). De RLW vervult sinds 1982 de rol van luchtverkeersleider en meteoroloog en voert bepaalde
  luchthavenopdrachten uit. De BATC coördineert sinds 1987 alle reizigersactiviteiten van Brussel-Nationaal. De RLW en BATC nemen alle aan die taken gekoppelde
  kosten voor hun rekening. Na de regionalisering van de luchtvaartbevoegdheden
  heeft de overheid twee autonome overheidsbedrijven opgericht om de RLW en de
  BATC te vervangen: Belgocontrol en Brussels International Airport Company
  (BIAC). Belgocontrol zorgt voor de luchtveiligheid en BIAC is de enige uitbater van
  de luchthaven Brussel-Nationaal.
  BIAC is opgericht in oktober 1998 en heeft de luchthavenopdrachten van de vroe-
  
  gere RLW overgenomen, of meer bepaald haar opdrachten aan de grond en de
  exploitatieactiviteiten van de vroegere BATC. Belgocontrol van zijn kant houdt
  zich bezig met de opdrachten inzake luchtveiligheid van de vroegere RLW.
  Het beheer van de luchthavens is dus in handen van verschillende spelers: enerzijds, de gewesten en, anderzijds, de overheids- of privémaatschappijen zoals
  SAB, BSCA, Ostend Airport, Antwerp Airport en BIAC1, zonder de vliegvelden te
  vergeten. De luchtverkeersleiding, ten slotte, wordt door één enkele instelling
  verzekerd: Belgocontrol2.
  In de nationale boekhouding komt het luchtvervoer overeen met de bedrijfstak
  62A1 met zijn kenmerkende producten zoals het ‘Personenvervoer door de lucht;
  verhuur van luchtvaartuigen met bemanning’ (62A01) en het ‘Goederenvervoer
  door de lucht (post inbegrepen); ruimtevaart’ (62A02). Het transportmaterieel
  van de modus luchtvaart is het product 35A03 dat de ‘Vliegtuigen en hefschroeftuigen, ruimtevaartuigen, onderdelen en toestellen, luchtballons en -schepen;
  zweefvliegtuigen, deltavliegers en andere luchtvaartuigen zonder voortbewegingsmechanisme’ omvat. In de luchtvaart is er zeer weinig vervoer voor eigen
  rekening. Toch wordt het geraamd volgens dezelfde methode als voor de andere
  transportmodi.
   De totale uitgaven voor het luchtvervoer zijn terug te vinden in tabel 23. In 1995
  bedroegen zij 2,2 miljard euro en in 2000 4,2 miljard euro. De lopende uitgaven
  vormen meer dan 90 % van de totale uitgaven en komen vooral voor rekening
  van de ondernemingen via hun uitgaven voor het personenvervoer door de lucht
  voor rekening van derden. De kapitaaluitgaven worden ook grotendeels gefinancierd door de ondernemingen via de luchtvervoerdiensten voor rekening van
  derden.
  1.
  2.
  Voor oktober 1998 door de vroegere BATC en RLW.
  Voor oktober door de vroegere RLW.
   59
  
  Planning Paper 106
  
  TABEL 23 -
  
  Satellietrekening Luchtvaart (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  127,90
  
  259,59
  
  8,01
  
  8,69
  
  119,89
  
  250,9
  
  29,34
  
  40,26
  
  - Netbeheer
  
  11,67
  
  16,92
  
  - Vervoerstoelagen
  
  4,86
  
  5,76
  
  LU
  FV Gezinnen
  
  1
  
  - Gebruik
  - Vervoerdiensten
  FV overheid
  
  2
  
  - Luchtvaartpolitie
  IV ondernemingen
  
  3
  
  - Vervoer voor rekening van derden
  - Vervoer voor eigen rekening
  - Privébeheerders
  
  12,81
  
  17,58
  
  2 112,49
  
  3 347,56
  
  1 958,04
  
  3111,5
  
  16,51
  
  45,19
  
  137,94
  
  190,87
  
  Buitenlands saldo
  
  4
  
  -184,46
  
  268,95
  
  Overige uitgaven*
  
  5
  
  1,75
  
  1,98
  
  6=1+2+3+5
  
  2 271,48
  
  3 649,39
  
  Nationale LU exclusief btw
  Binnenlandse LU exclusief btw
  
  7=6+4-5
  
  2 085,27
  
  3 916,36
  
  Niet-aftrekbare btw op de LU
  
  8
  
  1,34
  
  1,65
  
  binnenlandse LU inclusief btw
  
  9=7+8
  
  2 086,62
  
  3 918,01
  
  10
  
  KU
  
  Infrastructuurgebruikers
  
  477,86
  
  573,48
  
  - Gezinnen
  
  66,54
  
  58,41
  
  - Ondernemingen
  
  411,32
  
  515,07
  
  138,92
  
  285,78
  
  - Privébeheerders
  
  122,33
  
  264,26
  
  - Overheid
  
  16,59
  
  21,52
  
  12=10+11
  
  616,78
  
  859,26
  
  13
  
  19,19
  
  19,68
  
  14=12+13
  
  635,97
  
  878,95
  
  15
  
  564,17
  
  590,51
  
  Verbruik van vaste activa door de ondernemingen
  
  16=14-15
  
  71,80
  
  288,44
  
  Netto kapitaaluitgaven
  
  17=9+16
  
  2 158,41
  
  4 206,45
  
  Infrastructuurbeheerders
  
  11
  
  KU exclusief btw
  
  Niet-aftrekbare btw op de KU
  KU inclusief btw
  
  Correctie voor dubbeltellingen**
  
  Bronnen:
  
  AGT (INR/NBB), RLW, BIAC, Belgocontrol, BATC, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (Vlaamse Regionale Luchthavens),
  
  Luchthavens van Charleroi, Luik, Antwerpen, Oostende en Brussel, MET (Waals Gewest), LIN (Vlaams Gewest), Limair Industry, FOD Mobiliteit en Vervoer, FOD Financiën en eigen berekeningen van het FPB.
  *
  
  Consumptieve bestedingen van de ingezetenen in het buitenland min die van de niet-ingezetenen in België.
  LU: lopende uitgaven; FV: finaal verbruik; IV: intermediair verbruik; KU: kapitaaluitgaven.
   De door de overheid geheven taksen en heffingen op het luchtvervoer bedroegen
  22 miljoen euro in 1995 en 25 miljoen in 2000. De btw wordt grotendeels gefinancierd door de gezinnen (alleen op de gebruiksuitgaven en op de aankoop van
  privévliegtuigen), terwijl de overige belastingen, die aan het gebruik van een
  luchtvaartuig gekoppeld zijn, vooral betaald worden door de ondernemingen op
  het vervoer voor rekening van derden. In de luchtvaart bestaan er heel wat heffingen die door de privébeheerders van de infrastructuur worden geheven,
  namelijk de regionale luchthavens, de luchthaven van Brussel en Belgocontrol.
  Die heffingen zijn geen overheidsinkomsten en zijn hier dus niet opgenomen.
  60
  
  Planning Paper 106
  
  TABEL 24 -
  
  Belastingen en heffingen op de luchtvaart (in miljoen euro, tegen lopende prijzen)
  1995
  
  2000
  
  Gezinnen
  
  14,82
  
  13,55
  
  Ondernemingen
  
  2,42
  
  3,22
  
  Overheid
  
  3,29
  
  4,57
  
  Totaal btw
  
  20,54
  
  21,35
  
  Personen
  
  14,98
  
  13,96
  
  Goederen
  
  0,06
  
  0,07
  
  Infrastructuur
  
  5,50
  
  7,33
  
  Gezinnen
  
  0,13
  
  0,33
  
  Ondernemingen
  
  1,17
  
  2,90
  
  Overheid
  
  0,00
  
  0,00
  
  Totaal overige belastingen
  
  1,30
  
  3,23
  
  Personen
  
  0,96
  
  2,95
  
  Goederen
  
  0,34
  
  0,28
  
  Infrastructuur
  
  0,00
  
  0,00
  
  Gezinnen
  
  14,96
  
  13,88
  
  Ondernemingen
  
  3,59
  
  6,12
  
  Btw
  
  Overige belastingen (Onv.)
  
  Alle belastingen inbegrepen
  
  Overheid
  
  3,29
  
  4,57
  
  Totaal belastingen
  
  21,84
  
  24,57
  
  Personen
  
  15,94
  
  16,91
  
  Goederen
  
  0,40
  
  0,34
  
  Infrastructuur
  
  5,50
  
  7,33
  
  Bronnen: MET (Waals Gewest), Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (Vlaamse Regionale Luchthavens), FOD Mobiliteit en Vervoer
  (AD Luchtvaart), Limair Industry, AGT (INR/NBB) en eigen berekeningen van het FPB.
  Onv.: onvolledige post.
  61
  
  Planning Paper 106
  
  62
  
  Planning Paper 106
  
  VI
  
  Conclusies
  
  De Satellietrekeningen voor Transport ramen de totale uitgaven voor transport in
  2000 op 53,5 miljard euro. De lopende uitgaven vertegenwoordigen driekwart
  van de totale uitgaven, of 40 miljard euro, tegenover 15,6 miljard voor de bruto
  kapitaaluitgaven en 2 miljard voor het verbruik van vaste activa. Ongeveer 80 %
  van de totale uitgaven is bestemd voor het wegvervoer.
   Voor alle modi samen staan de ondernemingen in voor 42 % van de totale uitgaven, de gezinnen voor 39 % en de overheid voor 17 % (de overblijvende 2 %
  stemmen overeen met het buitenlands saldo voor transport).
  Voor het wegvervoer daarentegen is ongeveer de helft van de totale uitgaven
  voor rekening van de gezinnen, vooral voor het gebruik en de aankoop van personenvoertuigen. De uitgaven van de ondernemingen vertegenwoordigen 39 %
  van de totale uitgaven voor het wegvervoer. De helft heeft betrekking op het
  transport voor eigen rekening. De overheidsuitgaven voor onderhoud en investeringen in de wegeninfrastructuur bedragen 14 % van de totale uitgaven voor
  het wegvervoer.
  De opsplitsing van de totale transportuitgaven volgens bestemming toont het belang van het personenvervoer. De uitgaven voor dit vervoerstype bedragen 72 %
  van de totale uitgaven, de uitgaven voor goederenvervoer 16 % en voor de infrastructuur 12 %. Het is hoofdzakelijk de overheid die instaat voor de
  infrastructuuruitgaven. De privébeheerders zijn vertegenwoordigd in de modi
  binnenvaart, zeevaart en luchtvaart.
  De belastingen op transport brengen 9,6 miljard euro op voor de overheid, nagenoeg alleen via het wegvervoer. De btw vertegenwoordigt 41 % van alle
  belastingen; de andere belastingen dan de btw 59 %.
  De gezinnen dragen het overgrote deel, 64 % van alle vervoersgebonden belastingen, de ondernemingen slechts 29 % en de overheid 7 %. Deze laatste post stemt
  enkel overeen met de btw op de uitgaven voor onderhoud en voor infrastructuurinvesteringen van de overheid.
  Het personenvervoer genereert 78 % van de belastingen tegenover slechts 16 %
  voor het goederenvervoer en 7 % voor de infrastructuur. Voor de infrastructuur
  gaat het om btw.
   Op basis van de resultaten van de SRT zullen de ontvangsten en de uitgaven van
  de overheid in verband met de transportactiviteit geraamd worden tijdens de
  volgende maanden. Die analyse zal gebeuren per transportmodus om een intermodale vergelijking van die publieke ontvangsten en uitgaven mogelijk te
  maken.
  63
  
  Planning Paper 106
  
  De externe kosten als gevolg van de transportactiviteiten zullen in de SRT worden
  geïntegreerd om een vollediger beeld van de totale transportuitgaven te krijgen.
  De externe kosten voor transport worden veroorzaakt door de transportgebruikers, maar worden niet door hen betaald. Die kosten hebben vooral betrekking
  op de gezondheid, de verkeersopstoppingen en het milieu. Door de integratie
  van de externe kosten kunnen de gegevens van de SRT worden vervolledigd,
  vooral voor de modi die veel externaliteiten genereren.
  Tot slot wijzen we erop dat de methodologie van de SRT voortdurend evolueert,
  onder meer om de beschikbare statistische gegevens voor het bestudeerde jaar zo
  goed mogelijk te gebruiken. Die evolutie maakt het ook mogelijk om, voor een gegeven jaar, een zo getrouw mogelijk beeld van de constant evoluerende
  transportfiscaliteit te geven. Door die wijzigingen kan rekening worden gehouden met de wijzigingen in het institutioneel kader van de transportactiviteit.
  64
  
  Planning Paper 106
  
  VII
  
  Bibliografie
  
  Avonds L. et al. (2007) “Supply and Use Tables for Belgium 1995-2002: Methodology
  of Compilation”, Working Paper 04-07, Federaal Planbureau, Brussel.
  Nationale Bank van België, Classification of Individual Consumption According to
  Purpose 1995.
  Nationale Bank van België, Classification of Individual Consumption According to
  Purpose 2000.
  Braibant M. (augustus 1993), « Les comptes satellites », Insee werkdocumenten, n°
  D 9304.
  Federaal Planbureau (december 2006), Eindrapport 2006: «Federale beleidsondersteunende activiteiten inzake mobiliteit en vervoer, Volume 2: Satellietrekening
  transport», Vertrouwelijke versie, Kaderconventie 2004-2007 tussen het FPB en
  de FOD Mobiliteit en Vervoer.
   Federaal Planbureau (december 2007), Eindrapport 2007: «Federale beleidsondersteunende activiteiten inzake mobiliteit en vervoer, Volume 2: De satellietrekeningen
  vervoer», Vertrouwelijke versie, Kaderconventie 2004-2007 tussen het FPB en de
  FOD Mobiliteit en Vervoer.
  Federaal Planbureau (januari 2006), Eindrapport 2005: «Federale beleidsondersteunende activiteiten inzake mobiliteit en vervoer, Volume 2: Satellietrekening transport»,
  Vertrouwelijke versie, Kaderconventie 2004-2007 tussen het FPB en de FOD Mobiliteit en vervoer.
  Federaal Planbureau (november 2007), Databank mobiliteits- en vervoersindicatoren,
  http://www.plan.be/databases/database_det.php?lang=fr&TM=30&IS=60&
  DB=TRANSP&ID=14.
  Commission des comptes des transports de la nation (1996), « Le compte satellite
  des transports en 1992 ».
  Commission des comptes des transports de la nation (1999), « Le compte satellite
  des transports en 1992 et 1996 (première estimation dans la base 1980 des comptes
  nationaux) ».
  65
  
  Planning Paper 106
  
  Commission des comptes des transports de la nation (2001), « Le compte satellite
  des transports ».
  Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (2006), Huishoudbudgetonderzoek 1995-2004, http://statbel.fgov.be/figures/download_fr.asp#hbs.
  Eurostat (1996), “European System of Accounts ESA 1995”, Luxemburg.
  Instituut voor de Nationale Rekeningen, Rekeningen van de openbare besturen 1995.
  Instituut voor de Nationale Rekeningen, Rekeningen van de openbare besturen 2000.
  Instituut voor de Nationale Rekeningen (2001), Nationale rekeningen 2000 – ESR
  1995, gedetailleerde rekeningen en tabellen, Brussel.
  Instituut voor de Nationale Rekeningen/Nationale Bank van België (1999),
  Aanbod- en gebruikstabellen 1995, Gedetailleerde versie, intern gebruik.
  Instituut voor de Nationale Rekeningen/Nationale Bank van België (2004),
  Aanbod- en gebruikstabellen 2000, Gedetailleerde versie, intern gebruik.
  Ministerie van Financiën, Studie- en documentatiedienst (1995), Fiscaal memento.
  Ministerie van Financiën, Studie- en documentatiedienst (2000), Fiscaal memento.
  66
  
  Planning Paper 106
  
  VIII
  
  Bijlagen
  
  A. Lexicon
  Dit deel heeft tot doel de begrippen in de Satellietrekeningen voor Transport te
  definiëren.
  • Accijnzen: indirecte belastingen die worden geheven op het verbruik van
  bepaalde producten, zoals brandstoffen.
  