title: Integratie van nieuwkomers in Brussel: een institutionele en politieke puzzel. Brussels Studies, 2016, 105, pp.1 - 21. &#x27E8;10.4000/brussels.1429&#x27E9;. &#x27E8;hal-03393219&#x27E9;
text: 36. Voor het verkrijgen van de Belgische nationaliteit moet de volgende procedure worden doorlopen (art. 15 van het Wetboek van de Belgische nationaliteit): de ambtenaar van de burgerlijke stand verzamelt
  de stukken bij de indiening van de verklaring en controleert of het dossier compleet is. Vervolgens worden het Parket, de dienst Vreemdelingenzaken en de Staatsveiligheid verzocht om een advies uit te brengen
  binnen een termijn van vier maanden over de eventuele niet-naleving
  van de criteria om in aanmerking te komen voor die procedure en over
  het eventuele bestaan van een beletsel wegens gewichtige feiten eigen
  aan de persoon. Het is dus de Procureur des Konings die een positief
  of negatief advies moet uitbrengen. Bij gebreke van uitvoeringsbesluiten
  of richtlijnen van het Ministerie van Justitie, valt af te wachten wat de
  
  11
  
  meest voorkomende praktijken van de ambtenaren van de burgerlijke
  stand en de verschillende Procureurs des Konings zullen zijn: zullen ze
  de attesten van de COCOF erkennen? Wat Brussel betreft, heeft de
  heer Rudi Vervoort een brief gestuurd naar de Procureur des Konings
  van Brussel66 om de integratieregelingen van de COCOF voor te stellen
  (op het niveau van het onthaaltraject, maar ook sommige trajecten in
  het kader van de sociale cohesie). Krachtens de scheiding van de
  machten, ligt de bal nu in het kamp van de gerechtelijke overheid. Het
  gaat om een politiek gevoelige kwestie: de verschillende meerderheden
  op federaal en gewestelijk niveau evolueren immers en ze kunnen uiteenlopende eisen hebben over de noodzakelijke inhoud van de “integratiecursussen”, alsook, meer in het algemeen, over de betekenis van
  de nationaliteit zelf. Zal het systeem leiden tot een vlottere toegang tot
  de nationaliteit, die zal variëren naargelang het gevolgde “traject”? De
  situatie moet verduidelijkt worden.
   Conclusie
  37. In Brussel wordt de reeds gevoelige kwestie van de opvang van
  nieuwkomers en hun begeleiding nog ingewikkelder gemaakt door de
  institutionele complexiteit. De vluchtelingencrisis in Europa en noodzakelijkerwijze in zijn hoofdstad en hun integratie in de samenleving in de
  komende jaren hebben die institutionele en politieke complexiteit nog
  ingewikkelder gemaakt. Aan weerszijden blijft er onbegrip en slechte
  verstandhouding.
  38. Enerzijds vragen de Vlaamse beleidsmakers de Franstaligen om
  hun verantwoordelijkheid niet uit de weg te gaan en navenant te handelen, aangezien ze meer dan tien jaar achterstand op dat gebied hebben
  en een voorbeeld zouden moeten nemen aan hun systeem, dat goed
  op poten staat. Anderzijds lijken de Franstalige beleidsmakers soms te
  hard van stapel te willen lopen, terwijl de middelen op dit ogenblik ontoereikend zijn en de operationalisering tijd vergt, waarbij ze trachten
  afstand te nemen van een Nederlandstalig traject67, dat ze in het verleden hebben bekritiseerd. De weg naar samenwerking staat evenwel
  open binnen de GGC, ook al moeten er nog zeer delicate politieke beslissingen worden genomen: budgettaire verdeelsleutel, harmonisering
  
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  12
  
  van de inhoud (via de kleinste gemeenschappelijke deler?), afbakening
  van de doelgroepen, invoering van een controlesysteem en sancties,
  erkenning van de afgegeven attesten door andere deelgebieden en
  gezagsniveaus enz.
  Bibliografie
  
  39. In al die afwegingen mag het belang van de migranten zelf niet uit
  het oog worden verloren, zodat ze niet worden gegijzeld door een zeer
  (te?) ingewikkeld systeem.
  ADAM, Ilke, 2013b. Immigrant Integration Policies of the Belgian Regions: Sub-state Nationalism and Policy Divergence after Devolution.
  In : Regional & Federal Studies. 2013. Vol. 23, n° 5, pp. 547-569.
   ADAM, Ilke, 2013a. Les entités fédérées belges et l’intégration des immigrés. Bruxelles : Editions de l’Université de Bruxelles.
  ADAM, Ilke, 2013c. Pourquoi un parcours d’accueil pour primo-arrivants voit-il le jour à Bruxelles aujourd’hui ? In : Conseil bruxellois de
  coordination sociopolitique, novembre 2013.
  http://www.cbcs.be/Pourquoi-un-parcours-d-accueil#nb1 [consulté
  le 25 avril 2016].
  ADAM, Ilke & JACOBS, Dirk, 2014. Divided on Immigration, Two Models for Integration. The Multilevel Governance of Immigration and
  Integration in Belgium. In : HEPBURN, Eve, ZAPATA-BARRERO,
  Ricard (ed.). The Politics of Immigration in Multi-Level States.
  Governance and Political Parties. Basingstoke : Palgrave MacMillan.
  pp. 65-85.
  ADAM, Ilke & MARTINIELLO, Marco, 2013. Divergences et convergences des politiques d’intégration dans la Belgique multinationale. Le
  cas des parcours d’intégration pour les immigrés. In : Revue européenne des migrations internationales. 2013. Vol. 29, n° 2, pp.
  77-93.
  AGENTSCHAP INTEGRATIE EN INBURGERING, 2016. Jaarverslag
  2015. Brussel. Vlaamse overheid.
  http://www.integratie-inburgering.be/jaarverslag-2015 [consulté le
  26 août 2016].
  ALEN, André, 1994. Le fédéralisme. Approches politique, économique
  et juridique. Bruxelles : De Boeck-Université.
  ANSAY, Alexandre, EGGERICKX, Thierry, MARTIN, Elisabeth,
  SCHOONVAERE, Quentin, UNGER, Jonathan, 2012. Etat des lieux
  de la situation des primo-arrivants en Région de Bruxelles-Capitale.
  CBAI-UCL.
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  13
  
  BATSELE, Didier, MORTIER, Tony & SCARCEZ, Martine, 2014. Initiation
  au droit constitutionnel. Bruxelles : Bruylant, 2ème édition.
  COCOM, 2014. Déclaration politique du collège réuni de la commission
  communautaire commune. Bruxelles. 20 juillet 2014.
  BAUBÖCK, Rainer & JOPPKE, Christian (ed.), 2010. How liberal are
  citizenship tests? Florence : EUI. Working Paper.
  DE JONGHE, Delphine & DOUTREPONT, Marie, 2012. Obtention de la
  nationalité et volonté d’intégration. In : Courrier hebdomadaire du
  CRISP. 2012. Vol. 27-28, n° 2152-2153, pp. 1-76.
   BEHRENDT, Christian, BOUHON, Frédéric, 2009. Introduction à la
  théorie générale de l’Etat. Bruxelles : Larcier.
  BON VZW – INBURGERING BRUSSEL, 2014, Rapport annuel 2013.
  Bruxelles. Bon. 27 p.
  BON VZW – INBURGERING BRUSSEL, 2015, Rapport annuel 2014.
  Bruxelles. Bon. 22 p.
  BRUBAKER, Rogers, 1992. Citizenship and Nationhood in France and
  Germany. Cambridge-Massachusetts : Harvard University Press.
  BRUBAKER, Rogers, 2001. The return of assimilation ? Changing perspectives on immigration and its sequels in France, Germany, and
  the United States. In : Ethnic and Racial Studies, 2001. 24:4, pp.
  531-548.
  CARENS, Joseph, 2005. The Integration of Immigrants. In : Journal of
  Moral Philosophy, 2005, vol. 2, n° 1, pp. 29-46.
  CARRERA, Sergio, GUILD, Elspeth & GROENENDIJK, Koen (ed), 2009.
  Illiberal Liberal States: Immigration, Citizenship and Integration in the
  EU. Hampshire: Ashgate Publishing.
  CHERROUD, Karim, 2009. Inburgering. Toelichting aan de hand van de
  regelgeving. Brussel.
  CIRE, 2015. Primo-arrivants bruxellois : deux parcours pour une même
  intégration ? Bruxelles. Coordination et initiatives pour réfugiés et
  étrangers. 7 p.
  CLEMENT, Jan & VAN DE PUTTE, Mieke, 2007. De bevoegdheidsverdeling inzake vreemdelingen en allochtonen. In : JUDO, Frank et
  GEUDENS, Godfried (ed.), Burgerschap, inburgering, migratie. Gent
  : Larcier. pp. 27-46.
  DELGRANGE, Xavier & EL BERHOUMI, Mathias, 2015. Le découpage
  des compétences régionales et communautaires à Bruxelles ou la
  tentation de la transgression. In : DE BROUX, Pierre-Olivier, LOMBAERT, Bruno & YERNAULT, Dimitri, Le droit bruxellois. Un bilan
  après 25 ans d'application (1989 - 2014). Bruxelles : Larcier, 2015.
  pp. 67-98.
  DUMONT, Hugues, 2012a. Het statuut van Brussel : de perken van de
  onvermijdelijke complexiteit. In : POPELIER, Patricia, VELAERS, Jan
  & CANTILLON, Béa (ed.), België, quo vadis ? Waarheen na de zesde staatshervorming ? Antwerpen-Cambridge : Intersentia. pp. 157173.
   DUMONT, Hugues, 2012b. Un impossible dialogue ? Deux communautés dans la tourmente. In : VON BUSEKIST, Astrid (ed.), Singulière
  Belgique. Paris : Fayard, pp. 29-45.
  DUMONT, Hugues, VAN DROOGHENBROECK, Sébastien, 2011. L’interdiction des sous-nationalités à Bruxelles. In : Administration Publique. 2011. Vol. 3, n° 3, pp. 201-227.
  GANTY, Sarah & DELGRANGE, Pauline, 2015. Heurs et malheurs des
  parcours d’accueil et d’intégration des étrangers en Belgique. In :
  Revue du droit des étrangers. 2015. N° 185, pp. 511-528.
  GOODMAN, Sara & WRIGHT, Matthew, 2015. Does Mandatory Integration Matter? Effects of Civic Requirements on Immigrant Socio-economic and Political Outcomes. In : Journal of Ethnic and Migration
  Studies. 2015. 41:12, pp. 1885-1908.
  GOODMAN, Sara, 2010. Integration Requirements for Integration’s
  Sake ? Identifying, Categorising and Comparing Integration Policies.
  In : Journal of Ethnic and Migration Studies. 2010. 36:5, pp. 753772.
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  GOODMAN, Sara, 2012. Measurement and Interpretation Issues in Civic Integration Studies: A Rejoinder. In : Journal of Ethnic and Migration Studies. 2012. 38:1, pp. 173-186;
  GOODMAN, Sara, 2014. Immigration and Membership Politics in Western Europe. Cambridge: Cambridge University Press.
  HUDDLESTON, Thomas & VINK, Maarten, 2015. Full membership or
  equal rights? The link between naturalisation and integration policies
  for immigrants in 29 European States. In : Comparative Migration
  Studies. 2015. 3:8, DOI 10.1186/s40878-015-0006-7.
  JACOBS, Dirk & REA, Andrea, 2007. The End of National Models? Integration Courses and Citizenship Trajectories in Europe. In : International Journal on Multicultural Societies. 2007. Vol. 9, n° 2, pp.
  264-283.
  JACOBS, Dirk, 2000. Multinational and Polyethnic Politics entwined:
  Minority Representation in the Region of Brussels-Capital? In : Journal of Ethnic and Migration Studies. 2000, vol. 26, n° 2, pp. 289304.
   JOPPKE, Christian, 2007. Transformation of Immigrant Integration: Civic Integration and Antidiscrimination in the Netherlands, France,
  and Germany. In : World Politics. 2007. 59 (2), pp. 243–273.
  JOPPKE, Christian, 2010. Citizenship and immigration. Cambridge :
  Polity Press.
  KOSTAKOPOULOU, Dora, 2010. The Anatomy of Civic Integration. In :
  The Modern Law Review. 2010. 73 (6), p. 933-958.
  MICHALOWSKI, Ines & VAN OERS, Ricky, 2012. How Can We Categorise and Interpret Civic Integration Policies ? In : Journal of Ethnic
  and Migration Studies. 2012. 38 :1, pp. 163-171.
  MICHIELSEN, Joris, VAN DE POL, Sanne, DE CUYPER, Peter & WAUTERS, Joris, 2014. 10 jaar Vlaams inburgeringsbeleid: inburgering in
  een diversifiërende context. In : BENYAICH, Bilal (ed.), Klokslag
  twaalf. Tijd voor een ander migratie- en integratiebeleid. Brussel :
  Itinera Institute. pp. 69-93.
  14
  
  MOURITSEN, Per, 2008. Political Responses to Cultural Conflict: Reflections on the Ambiguities of the Civic Turn. In : MOURITSEN, Per
  & JØRGENSEN, Knud Erik (ed.), Constituting Communities. Political
  Solutions to Cultural Conflict. London: Palgrave, pp. 1-30.
  SOMERS, Eric, 2016. De juridische afbakening van de doelgroep van
  inburgering in Vlaanderen en Brussel [brochure]. Brussel. Agentschap Integratie en Inburgering.
  http://www.kruispuntmi.be/thema/inburgering-enintegratiebeleid/inb
  urgering/wie-mag-of-moet-inburgeren [consulté le 21 août 2016].
  TRIADAFILOPOULOS, Triadafilos, 2011. Illiberal Means to Liberal
  Ends? Understanding Recent Immigrant Integration Policies in Europe. In : Journal of Ethnic and Migration Studies. 2011. 37:6, pp.
  861-880.
  VAN DEN BROUCKE, Sarah, NOPPE, Jo, STUYCK, Karen, BUYSSCHAERT, Philippe, DOYEN, Gerlide en WETS, Johan, 2015.
  Vlaamse Migratie- en Integratiemonitor 2015. Brussel : Steunpunt
  Inburgering en Integratie & Agentschap Binnenlands Bestuur, 2015,
  257 p.
  VAN DROOGHENBROECK, Sébastien, 2006. Fédéralisme, droits fondamentaux et citoyenneté : les certitudes à l’épreuve de l’inburgering. In BREMS, Eva, STOKX, Ruth & ABICHT, Ludo (ed.), Recht en
  minderheden. De ene diversiteit is de andere niet. Brugge : die Keure, pp. 247-274.
   VERDUSSEN, Marc, 2011. La Belgique : un fédéralisme bipolaire mû
  par une dynamique de dissociation. In : SEYMOUR, Michel & LAFOREST, Guy (ed.), Le fédéralisme multinational. Un modèle viable ?
  Bruxelles : P.I.E. Peter Lang, pp. 211-225.
  VLAAMSE OVERHEID, 2010. Inburgering : les cours d’intégration en
  Flandre et à Bruxelles.
  Brussel. Agentschap voor Binnenlands Bestuur.
  https://www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/inburgering-les-cour
  s-d-int-gration-en-flandre-et-bruxelles [consulté le 27 août 2016].
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  XHARDEZ, Catherine, 2014. Les différentes routes de l'intégration sur
  une nouvelle terre d'immigration. In : Outre-Terre. 2014, vol. 3, n°
  40, pp. 333-343.
  XHARDEZ, Catherine, 2015. Volonté d’apprendre le néerlandais et suivi
  du parcours d’intégration : le point sur les conditions d’admission
  des locataires sociaux en Flandre. In : Administration publique.
  2015, vol. 3, pp. 436-446.
  Internetsites
  BRIO, De Brusselnorm. In : briobrussel.be [online]. [geraadpleegd op
  26 april 2016]. Beschikbaar op het adres:
  http://www.briobrussel.be/ned/webpage.asp?WebpageId=974
  BRUSSEL, Het College : samenstelling. In : vgc.be [online]. [geraadpleegd op 26 april 2016]. Beschikbaar op het adres:
  http://www.vgc.be/over-de-vgc/organisatie/samenstelling
  CONSEIL DE L’EUROPE, Cadre européen commun de référence pour
  les langues : apprendre, enseigner, évaluer (CECR). In : coe.int. Beschikbaar op het adres:
  http://www.coe.int/t/dg4/linguistic/cadre1_fr.asp [geraadpleegd op
  24 april 2016].
  INTEGRATIEBELEID, Regelgeving Vlaams integratiebeleid. In :
  integratiebeleid.be. [online]. [geraadpleegd op 26 april 2016]. Beschikbaar op het adres:
  http://integratiebeleid.be/vlaams-integratiebeleid/regelgeving-vlaams
  -integratiebeleid
  SERVICE PUBLIC FRANCOPHONE BRUXELLOIS, Opérateurs de
  formation linguistique – parcours d’accueil pour primo-arrivants (appel à projets clôturé). In : spfb.brussels [online]. [geraadpleegd op
  26 augustus 2016]. Beschikbaar op het adres:
  http://www.spfb.brussels/espace-pro/op%C3%A9rateurs-formation
  -linguistique-cadre-du-parcours-accueil-primo-arrivants-%E2%80%
  93-appel
  
  15
  
  Persartikels
  BELGA, (2016), Bruxelles : étape importante pour le parcours d’accueil
  obligatoire des primo-arrivants. In RTBF.be, 15 april 2016.
  BERSIPONT Ann-Charlotte, (2016), Parcours d’intégration obligatoire :
  arrivée prévue en 2017 à Bruxelles. In Le Soir, 17 februari 2016.
   BRABANT François, (2015), Rendons obligatoire le parcours d’intégration à Bruxelles, interview de Laurette Onkelinx. In La Libre Belgique,
  2 oktober 2015, p. 4-5.
  VALLET Cédric, (2015), Primo-arrivants : où t’es, Bapaoutai ? In Alter
  Échos, 25 november 2015, n° 413,
  http://www.alterechos.be/alter-echos/primo-arrivants-ou-tes-bapaoutai/
  VALLET Cédric, (2015), Le choix de BAPA-Bxl interroge. In Alter Échos,
  26 november 2015,
  http://www.alterechos.be/fil-infos/le-choix-de-bapa-bxl-interroge/
  VAN GARSSE Steven (2001), Inburgering op Vlaamse leest : geen uitzondering voor Brussel. In Brussel nieuws.be, 30 oktober 2011.
  VAN GARSSE Steven, (2011), Grouwels aan Bourgeois : ‘Inburgering
  en integratie is ons werk’. In Brussel nieuws.be, 21 december 2011.
  VERGAUWEN Eveline & JUSTAERT Marjan, (2015), Ook Waalse migranten moeten inburgeren volgens Homans. In De Standaard, 24
  april 2015.
  VERGAUWEN Eveline & JUSTAERT Marjan, (2015), De ene (niet zo)
  nieuwe inwoner is de andere niet. In De Standaard, 24 april 2015.
  X, (2016), Parcours obligatoire pour les primo-arrivants. In La Capitale,
  18 april 2016, pp. 10-11.
  YCS, (2016), Verplicht Inburgeringstraject. In Het Nieuwsblad/Regionaal : Brussel-Noordrand, 19 april 2016, pp. 4-5.
  Wetsteksten
  N.B. De juridische verwijzingen naar de Vlaamse wetgeving volgen het juridisch
  verwijzingssysteem V&A (Interuniversitaire Commissie Juridische Verwijzingen en
  Afkortingen).
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  Loi spéciale du 8 août 1980 de réformes institutionnelles, M.B., 15 août
  1980.
  Loi du 4 décembre 2012 modifiant le Code de la nationalité belge afin
  de rendre l’acquisition de la nationalité belge neutre du point de vue
  de l’immigration, M.B., 14 décembre 2012.
  Décret spécial de la Communauté française du 19 juillet 1993 attribuant
  l’exercice de certaines compétences de la Communauté française
  à la Région wallonne et à la Commission communautaire française,
  M.B., 10 septembre 1993.
  Decr.Vl. 28 februari 2003 betreffende het Vlaamse inburgeringsbeleid,
  BS 8 mei 2003.
   Décret de la Commission communautaire française du 13 mai 2004
  relatif à la cohésion sociale, M.B., 23 mars 2005.
  Decr.Vl. 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, BS 26 juni 2013
  Décret de la Commission communautaire française du 18 juillet 2013
  relatif au parcours d’accueil pour primo-arrivants en Région de
  Bruxelles-Capitale, M.B., 18 septembre 2013.
  Décret de la Région wallonne du 27 mars 2014 remplaçant le livre II du
  Code wallon de l’Action sociale et de la Santé (CWASS) relatif à l’intégration des personnes étrangères ou d’origine étrangère, M.B., 18
  avril 2014.
  Arrêté 2014/562 du Collège de la Commission communautaire française du 24 avril 2014 portant exécution du décret de la Commission
  communautaire française du 5 juillet 2013 relatif au parcours d'accueil pour primo-arrivants en Région de Bruxelles-Capitale, M.B., 19
  septembre 2014.
  Arrêté 2014/1382 du Collège de la Commission communautaire française du 19 mars 2015 relatif à la programmation des bureaux
  d'accueil pour primo-arrivants et modifiant l'article 29 de l'arrêté
  2014/562 du Collège de la Commission communautaire française,
  M.B., 30 mars 2015.
  16
  
  B.Vl.Reg. 17 juli 2015 tot toekenning van taken en kerntaken aan een
  vereniging zonder winstoogmerk als vermeld in artikel 25, § 1, eerste lid, 3°, van het decreet van 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse
  integratie en inburgeringsbeleid, BS 17 augustus 2015.
  B.Vl.Reg. 29 januari 2016 houdende de uitvoering van het decreet van
  7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, BS 7 april 2016
  Samenwerkingsovereenkomst tussen de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) en het extern verzelfstandigd Agentschap Integratie en Inburgering du 26 novembre 2015
  (http://bestanden.vgc.be/collegebesluiten/2015/2015-11/cbbij1-15
  16-0050.pdf). B.Coll.Vl.Gem.Comm. nr. 20152016-0050, 26 november 2015, bijlage nr. 1.
   Parlementaire stukken
  Proposition de décret créant un parcours d’intégration individuel à l’attention des primo-arrivants adultes déposée par Mme Françoise
  Schepmans et M. Serge de Patoul. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Rapport fait au nom de la commission des Affaires sociales par Mme
  Nathalie Gilson et Mme Olivier P’tito, 8 décembre 2004. Session
  2004-2005.
  Proposition de décret portant création d’un contrat bruxellois d’intégration et de participation déposée par Mme Françoise Schepmans, M.
  Philippe Pivin, M. Serge de Patoul et Mme Gisèle Mandaila. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Rapport fait au nom de la commission des
  Affaires sociales par M. Gaëtan Van Goidsenhoven et M. Alain Maron, 2 juillet 2013. Session 2012-2013.
  Integraal verslag nr. 12 van de vergadering van vrijdag 15 juni 2012. De
  Raad van de Vlaamse Gemeenschapcommissie. Zitting 2011-2012.
  pp. 413-444.
  Compte-rendu n°22 de la séance plénière du 30 octobre 2015. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2016. 39 p.
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  Vraag nr. 595 van 24 maart 2015 van Karl Vanlouwe (antw. Liesbeth
  Homans). Vlaams Parlement.
  Vraag nr. 618 van 31 maart 2015 van Karl Vanlouwe (antw. Liesbeth
  Homans). Vlaams Parlement.
  17
  
  Financiële steun
  Brussels Studies wordt gepubliceerd met de steun van:
  Innoviris, het Brussels Instituut voor Onderzoek
  en Innovatie
  
  Compte-rendu n°20 de la séance plénière du 23 septembre 2015. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2016. 35 p.
  Universitaire Stichting
  
  Compte-rendu n°23 de la séance plénière du 13 novembre 2015. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2019. 33 p.
   Fonds international Wernaers pour la recherche
  et la diffusion des connaissances
  
  Compte-rendu n°25 de la séance plénière du 11 décembre 2015. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2016. 115 p.
  Fonds de la Recherche scientifique
  
  Actuele vraag nr. 137 van Karl Vanlouwe aan minister Liesbeth Homans
  over het overleg met de Brusselse Regering betreffende de verplichte inburgering in de hoofdstad. 13 januari 2016, Plenaire vergadering. Vlaams Parlement.
  Om deze tekst te citeren
  
  Vraag om uitleg nr. 780 van Joris Poschet aan minister Sven Gatz.
  Commissievergadering om uitleg over de inburgering in Brussel.
  Commissie voor Brussel en de Vlaamse Rand. 24 februari 2016,
  Plenaire vergadering 10.05u. Vlaams Parlement.
  XHARDEZ, Catherine, 2016. Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel, In: Brussels Studies, Nummer
  105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  Compte-rendu n°29 de la séance plénière du 26 février 2016. Parlement francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2016. 32 p.
  Links
  
  Vraag nr. 402 van 26 februari 2016 van Elke Van den Brandt (antw.
  Liesbeth Homans). Vlaams Parlement.
  ePub FR: http://tinyurl.com/BRUS105FREPUB
  
  Vraag nr. 598 van 8 juni 2016 van Karl Vanlouwe (antw. Liesbeth Homans). Vlaams Parlement.
  ePub EN: http://tinyurl.com/BRUS105ENEPUB
  
  Compte-rendu n°35 de la séance plénière du 17 juin 2016. Parlement
  francophone bruxellois (Assemblée de la Commission communautaire française). Session 2015-2016. 22 p.
  Andere versies van deze tekst zijn beschikbaar
  ePub NL: http://tinyurl.com/BRUS105NLEPUB
  pdf FR: http://tinyurl.com/BRUS105FRPDF
  pdf NL: http://tinyurl.com/BRUS105NLPDF
  pdf EN: http://tinyurl.com/BRUS105ENPDF
  
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  De video's die verschenen zijn in Brussels Studies zijn te bezichtigen op
  het Vimeo kanaal van Brussels Studies op de volgende link:
  http://vimeo.com/channels/BruS
  1
  
  FOD
  Economie,
  Be
  Stat
  (ruwe
  gegevens:
  http://bestat.economie.fgov.be/BeStat/BeStatMultidimensionalAnalysis?loadDefault=291
  1) (geraadpleegd op 24 april 2016).
   2 De laatste bijwerking van deze bijdrage dateert van 24 augustus 2016 en houdt bijgevolg geen rekening met de wetswijzigingen, beleidskeuzes of aankondigingen in de media
  die van een latere datum zijn.
  3 De uitoefening van de bevoegdheid bedoeld in art. 5, § 1, II, 3° (opvang en integratie
  van migranten) van de bijzondere wet tot hervorming der instellingen van 8 augustus
  1980 werd door de Franse Gemeenschap overgedragen aan het Waals Gewest en de
  COCOF, overeenkomstig artikel 138 van de Grondwet: zie art. 3 van het bijzonder decreet van de Franse Gemeenschap van 19 juli 1993 tot toekenning van de uitoefening
  van sommige bevoegdheden van de Franse Gemeenschap van het Waals Gewest en de
  Franse Gemeenschapscommissie, B.S., 10 september 1993.
  4 Ook het Waals Gewest heeft voortaan een integratietraject, zie het decreet van
  27 maart 2014 tot vervanging van boek II van het Waals Wetboek van Sociale Actie en
  Gezondheid (CWASS) betreffende de integratie van vreemdelingen of personen van
  vreemde origine, B.S., 18 april 2014.
  5 Dit beleid was ingevoerd bij het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 28 februari
  2003 (Decr. Vl. 28 februari 2003 betreffende het Vlaamse inburgeringsbeleid, B.S. 8 mei
  2003) (hierna genoemd: Inburgeringsdecreet). Het decreet was in werking getreden op
  1 april 2004, maar werd vervangen door een nieuw decreet (zie onderstaande voetnoot).
  6 Decr. Vl. 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, B.S.
  26 juni 2013 (hierna: Integratie- en Inburgeringsdecreet). Voor de inwerkingtreding van dit
  decreet, namelijk op 29 februari 2016, zie: B. Vl. Reg. 29 januari 2016 houdende de uitvoering van het decreet van 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, B.S. 7 april 2016 (hierna: B. Vl. Reg. 29 januari 2016).
   7 Decreet van de Franse Gemeenschapscommissie van 13 mei 2004 betreffende de
  sociale cohesie, B.S., 23 maart 2005.
  8 Decreet van de Franse Gemeenschapscommissie van 18 juli 2013 betreffende het onthaaltraject voor nieuwkomers in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, B.S., 18 september
  2013 (hierna: decreet onthaaltraject).
  9 Art. 28 Integratie- en Inburgeringsdecreet.
  10 Art. 29, § 1, tweede lid, Integratie- en Inburgeringsdecreet. Art. 23-27 B. Vl. Reg.
  29 januari 2016.
  11 “Naast kennis en vaardigheden staan ook waarden en normen centraal. Het is uiterst
  belangrijk dat inburgeraars weten welke waarden en normen een diverse Vlaamse en
  Belgische samenleving schragen” [Vlaamse overheid, 2010: 6].
  12 Art. 29, § 1, derde lid, Integratie- en inburgeringsdecreet. Art. 28-30 B. Vl. Reg. 29 januari 2016.
  13 Zie: http://www.coe.int/t/dg4/linguistic/cadre1_fr.asp (geraadpleegd op 24 april 2016).
  18
  
  14 Art. 30 Integratie- en inburgeringsdecreet; Art. 31-32 B. Vl. Reg. 29 januari 2016.
  15 Art. 19, § 2, en art. 20 B. Vl. Reg. 29 januari 2016.
  16 Zie punt 2.2 van deze bijdrage.
  17 Art. 34, tweede lid Integratie- en Inburgeringsdecreet: “Na voltooiing van zijn inburge-
  
  ringstraject heeft de inburgeraar recht op deelname aan een vervolgaanbod dat aansluit
  op zijn inburgeringstraject en op zijn levensloopbaan. Het vervolgaanbod beoogt een
  volwaardige participatie van de inburgeraar in de samenleving”.
  18 Art. 7 en 8 van het besluit 2014/562 van het College van de Franse Gemeenschapscommissie van 24 april 2014 tot uitvoering van het decreet van de Franse Gemeenschapscommissie van 5 juli 2013 betreffende het onthaaltraject voor nieuwkomers in het
  Brussels Hoofdstedelijk Gewest, B.S., 19 september 2014 (hierna: besluit 2014/562).
  19 Art. 10 van het besluit 2014/562.
  20 Art. 17 van het besluit 2014/562; zie ook addendum: “Bijlage 1: Nomenclatuur van de
  taalopleidingen om niveau A2 te bereiken”.
  21 Art. 18 van het besluit 2014/562.
   22 Art. 16 van het besluit 2014/562.
  23 Art. 7 van het decreet onthaaltraject, art. 20 van het besluit 2014/562.
  24 Het gaat om het Brussels Onthaalbureau voor Inburgering. Daarvoor heeft de instelling
  verschillende keren van naam veranderd: Brussels Overleg Nieuwkomers, Brussels Ondersteuningscentrum Nieuwkomers, Brussels Onthaal Nieuwkomers en het Brussels
  Onthaalbureau voor Anderstalige Nieuwkomers.
  25 Gesprek met Eric de Jonge, 22 april 2014 ; zie de uittreksels uit het jaarverslag van het
  BON: “BON is een Brusselse pluralistische organisatie die werkt vanuit het tweetalige
  statuut en de meertaligheid van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest” [BON, 2014: 5]; “de
  werking van het BON is in grote mate toegespitst op de specifieke Brusselse context” en
  “Brussel is een tweetalig/meertalig Gewest waar het Nederlands een minderheidstaal is
  en waar inburgering nog niet verplicht is [BON, 2014: 20].
  26 Art. 16-24 Integratie- en inburgeringsdecreet; B. Vl. Reg. 21 maart 2014 tot toekenning
  van taken en kerntaken aan een lokaal bestuur als vermeld in artikel 25, § 1, eerste lid,
  1°, van het decreet van 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid, B.S., 11 juli 2014.
  27 Het gaat om een rechtsvorm zoals die van de VDAB of Kind en Gezin. Het agentschap
  is opgericht bij beslissing van de Vlaamse regering van 22 november 2013 (Vlaamse
  Regering, Vergadering van vrijdag 22 november 2013, PV 2013/48, punt 0037) en de
  statuten werden neergelegd op 16 december 2013, B.S., 30 december 2013. Het
  agentschap is onder het nummer 0543.307.391.ingeschreven in de kruispuntbank van
  ondernemingen
  28 Ze was toen het lid van het college van de VGC dat bevoegd was voor het minderhedenbeleid.
   29 Zie de besprekingen in de Raad van de VGC : Integraal Verslag nr. 12, 15 juni 2012,
  inzonderheid pp. 421-422, zie eveneens de verklaringen van Brigitte Grouwels aan de
  pers: [Van Garsse, 30 oktober 2011 & 21 december 2011].
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  19
  
  30 Behalve het Huis van het Nederlands Brussel en Brussel Onthaal, die geen deel uitma-
  
  45 Meerderjarige nieuwkomers, jonger dan 65 jaar die de nationaliteit EU + niet hebben op
  
  ken van het agentschap Integratie en Inburgering. Zie B. Vl. Reg. 17 juli 2015 tot toekenning van taken en kerntaken aan een vereniging zonder winstoogmerk als vermeld in
  artikel 25, § 1, eerste lid, 3°, van het decreet van 7 juni 2003 betreffende het Vlaamse
  integratie- en inburgeringsbeleid, B.S., 17 augustus 2015.
   31 Wat de door de VGC gespeelde rol van regisseur betreft, heeft minister Homans erop
  gewezen dat de VGC de beleidsprioriteiten voor integratie in Brussel moet vaststellen met
  naleving van de richtlijnen van het decreet. Het EVA Integratie en Inburgering houdt vervolgens rekening met die beleidsprioriteiten in zijn meerjarig beleidsplan [Vraag nr. 618, 31
  maart 2015]. Er werd een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen de VGC en het
  EVA Integratie en Inburgering [2016: 67]: B. Coll. Vl. Gem. Comm. Nr. 2015/2016-0050,
  26 november 2015, bijlage nr. 1. Zie meer bepaald artikel 10 over het doel van de samenwerking: “Beide partijen gaan uit van een kwaliteitsvolle samenwerking met als doelstelling het realiseren van een gecoördineerd, inclusief en horizontaal integratiebeleid in
  het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad. Het Agentschap erkent de regierol van de VGC,
  zoals bepaald in artikel 47 van het decreet van 7 juni 2013 (…).”
  32 Zie art. 3 van het besluit 2014/1382 van het College van de Franse Gemeenschapscommissie van 19 maart 2015 betreffende de programmatie van de bureaux d’accueil
  pour les primo-arrivants en tot wijziging van artikel 29 van het besluit 2014/562 van het
  College van de Franse Gemeenschapscommissie, B.S., 30 maart 2015.
  33 Compte-rendu nr. 23, 13 november 2015 : 15-17.
  34 Zie bijvoorbeeld de verklaringen tijdens de besprekingen in het Parlement van de
  Franstalige Brusselaars [Compterendu nr. 20, 23 september 2015 : 15; compte-rendu nr.
  23, 13 november 2015 : 14].
  35 De partners van de meerderheid in de Franse Gemeenschapscommissie zijn de PS, de
  CdH en DéFI (voorheen FDF).
  36 Art. 22 van het besluit 2014/562.
  37 Service Public Francophone Bruxellois. Operatoren taalopleiding – onthaaltraject voor
  nieuwkomers (afgesloten offerte-oproep). In: spfb.brussels [online]. [Geraadpleegd op 26
  augustus 2016].
  38 Compte-rendu nr. 35, 17 juni 2016 : 17.
  39 Compte-rendu nr. 35, 17 juni 2016 : 18.
   40 Art. 26-27 Integratie- en Inburgeringsdecreet.
  41 Een ander interessant cijfer is het aantal personen die daadwerkelijk een inburgeringsattest hebben gehaald: 1.757 personen in 2014 tegenover 819 in 2012 [BON, 2015:
  6].
  42 Actuele vraag nr. 137, 13 januari 2016. In 2015 werden 3.374 inburgeringsovereenkomsten gesloten en gevolgd door BON [Vraag 402, 26 februari 2016].
  43 Art. 2 Decreet onthaaltraject.
  44 Enquête van het BISA (bisa.brussels) in juli 2016 over de nieuwkomers die in de loop
  van het jaar voorafgaand aan de referentiedatum (2014 voor 1 januari 2015) zijn aangekomen. De methodologie van het BISA verschilt van die van Ansay e.a. Als nieuwkomers
  worden beschouwd “personen van buitenlandse nationaliteit die onlangs zijn aangekomen en niet tijdelijk in België verblijven zonder langer dan drie jaar te beschikken over een
  verblijfsvergunning”.
  1 januari 2015.
  46 Wat de Vlaamse kant betreft, werden alle cijfers die in deze afdeling worden voorgesteld, verstrekt door minister Liesbeth Homans in antwoord op vragen van Karl Vanlouwe
  [Vraag nr. 595, 24 maart 2015; Vraag nr. 598, 8 juni 2016].
  47 De “Brusselnorm” is een leidraad voor de Vlaamse Gemeenschap voor haar beleid in
  het tweetalig gebied BrusselHoofdstad en gaat uit van het principe van de Vlaamse Gemeenschap dat haar doelgroep op het Brussels grondgebied 300.000 personen telt. De
  300.000 personen voor wie haar beleid bestemd is (30% van de Brusselse bevolking)
  komt overeen met ongeveer 5% van de Vlaamse bevolking (6 miljoen personen).
  48 Nederlandstalige Brusselse sociale tolk- en vertaaldienst voor de Nederlandstalige en
  tweetalige organisaties die gevestigd zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Die
  dienst heeft de vorm van een vzw behouden, maar wordt via het EVA gefinancierd.
  49 Actuele vraag nr. 137, 13 januari 2016; Vraag om uitleg nr. 780, 24 februari 2016.
   50 Ten gevolge van de zesde staatshervorming krijgt de COCOF voortaan een budget van
  445,8 miljoen voor 2016, namelijk 92 miljoen minder dan in 2015, terwijl het budget van
  de GGC ruimschoots meer dan 1 miljard euro bedraagt. De overdracht van nieuwe bevoegdheden naar de GGC is groot, onder meer wat de gezinsbijslag betreft. In 2015
  bedroeg de vastgelegde begroting van de GGC 1.180.529.000 euro en voor 2016
  1.293.641.000 euro.
  51 Vraag nr. 780, 24 februari 2016.
  52 Compte-rendu nr. 25, 11 december 2015: 15.
  53
  Voor meer inlichtingen over de samenstelling, zie de rubriek “over ons”:
  http://integratie-inburgering.be/
  54 Art. 27, § 1, 1°, a) en b) Integratie en Inburgeringsdecreet.
  55 Zie de verklaringen in de krant De Standaard: [Vergauwen & Justaert, 25 april 2015].
  56 In de COCOF (Parlement van de Franstalige Brusselaars), zie: Voorstel van decreet tot
  invoering van een individueel inburgeringstraject voor volwassen nieuwkomers, ingediend
  door mevrouw Françoise Schepmans en de heer Serge de Patoul; Voorstel van decreet
  houdende invoering van een Brusselse inburgerings en participatieovereenkomst, ingediend door mevrouw Françoise Schepmans, de heer Philippe Pivin, de heer Serge de
  Patoul en mevrouw Gisèle Mandaila.
  57 Zie het commentaar bij de artikelen van het decreet onthaaltraject, inzonderheid punt
  6. Verplicht karakter van het traject en samenwerking tussen de federale deelgebieden:
  “Het ontwerp van decreet voert geen enkele verplichting in. Het is evenwel wenselijk dat
  de onthaalfase verplicht wordt gemaakt voor de betrokken nieuwkomers. (…) Het is
  eveneens wenselijk dat, wanneer de taalkennis van de nieuwkomer ontoereikend blijkt te
  zijn, de taalopleiding verplicht wordt gesteld”.
   58 Beleidsverklaring van het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie: “De GGC heeft akte genomen van het streven van de COCOF en de
  VGC om op het Brussels grondgebied een integratietraject te organiseren. Al naargelang
  het geval is beslist dat dit traject verplicht is voor het taalonderdeel of voor het geheel.
  Gelet op het belang van dit traject voor de optimale organisatie van het samenleven in
  Brussel, zal de GGC aanvullend op de twee gemeenschappen investeringen verrichten
  om de efficiëntie van de beleidsinstrumenten te bevorderen” [2014: 11].
  Catherine XHARDEZ,
  Integratie van nieuwkomers in Brussel:
  een institutionele en politieke puzzel,
  Brussels Studies, Nummer 105, 24 oktober 2016, www.brusselsstudies.be
  
  59 Een voorontwerp van ordonnantie werd in tweede lezing goedgekeurd door het Vere-
  
  nigd College van de VGC op 20 juli 2016 en aan de Raad van State voorgelegd. De derde en laatste lezing zou begin oktober moeten plaatshebben.
  60 Men kan zich de vraag stellen of een andere mogelijkheid de goedkeuring van gezamenlijke decreten/ordonnanties zou zijn, een alternatief ingevoerd in het kader van de
  zesde staatshervorming: zie art. 92bis/1 van de wet van 8 augustus 1980 [Batselé e.a.,
  2014, nr. 656]; Advies van de Raad van State nr. 52/303/AV van 20 november 2012.
  61 Artikel 8 van de Grondwet verwijst naar de wet om de wijzen van verkrijging en verlies
  van de Belgische nationaliteit te preciseren. Het gaat in dit geval om de wet van 28 juni
  1984 houdende het Wetboek van de Belgische nationaliteit, onlangs gewijzigd bij de wet
  van 4 december 201262, die voor de essentie in werking is getreden op 1 januari 2013.
  62 Wet van 4 december 2012 tot wijziging van het Wetboek van Belgische nationaliteit
  teneinde het verkrijgen van de Belgische nationaliteit migratieneutraal te maken, B.S.,
  14 december 2012.
   63 “Een inburgeringscursus te hebben gevolgd waarin wordt voorzien door de bevoegde
  overheid van zijn hoofdverblijfplaats op het tijdstip dat hij zijn inburgeringscursus aanvat”,
  art. 12bis, § 1, 2°, d), van het Wetboek van nationaliteit. Er worden vier oplossingen
  overwogen om de maatschappelijke integratie te bewijzen: diploma of getuigschrift, beroepsopleiding, de inburgeringscursus of sinds vijf jaar aan het werk zijn.
  64 Er zij herinnerd dat er twee attesten zijn in het onthaaltraject: een na de diagnose (deel
  1) en een tweede na de onthaalovereenkomst (deel 2) [zie tabel 3]. Bovendien is het
  doelpubliek aan Franstalige zijde klein: het onthaaltraject is enkel bestemd voor de
  nieuwkomers, zoals bepaald bij het decreet, maar de overige migranten (die niet aan die
  definitie voldoen) kunnen burgerschapscursussen volgen via andere kanalen in het kader
  van de sociale cohesie: zullen die cursussen erkend worden?
  65 Gesprek met David Cordonnier, 22 augustus 2016.
  66 Minister Vervoort heeft, zonder te preciseren over welk attest het ging, het Parket en de
  gemeenten er bij brief in januari 2016 toe aangemoedigd “de attesten die zullen worden
  afgegeven door de BAPA’s, te erkennen als een bewijs van het volgen van een inburgeringscursus” [Ganty & Delgrange, 2015: 526-527]. Volgens Ganty & Delgrange “heeft die
  brief de verdienste dat hij nuttige aanwijzingen geeft aan de actoren te velde, ook al heeft
  hij volgens ons geen dwingende juridische draagwijdte” (2015: 527, nota 163).
  67 Zie bijvoorbeeld de verklaringen van Rudi Vervoort: “Het beleid dat Vlaanderen al vele
  jaren voert, gaat veel verder dan het kader van de nieuwkomers. Het gaat ook over de
  sociale huisvesting en beoogt de vervlaamsing van de Franstaligen” [Compte-rendu nr.
  29, 26 februari 2016: 6]; “Dat zet ook de verschillen met het Vlaamse model in de verf.
   De Vlaamse aanpak is filosofisch en cultureel verschillend van de onze.” [Compte-rendu
  nr. 35, 17 juni 2016: 17].
  20.
  