title: Le transfert de maîtrise et de propriété des satellites en orbite en droit de l’espace
text: Gelet op de aard van de beoogde activiteiten, bleken
  bepalingen met betrekking tot de bescherming van het
  milieu noodzakelijk zoals die vereist worden door het
  Europees communautair recht. De studies betreffende
  de gevolgen waarin artikel 8 voorziet zijn naar het voorbeeld van de Belgische wetgeving betreffende de bescherming van het zeemilieu. Het milieu kan op verschillende manieren aangetast worden: recurrent door,
  bijvoorbeeld, herhaalde lanceringen vanaf eenzelfde
  plaats, of ook nog toevallig door een ongeval, bijvoorbeeld het terugvallen op aarde van een ruimtetuig. Bij het
  beoordelen van de internationale aansprakelijkheid moet
  een dergelijk risico zeker in de beschouwing betrokken
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  13
  
  lite soviétique «Cosmos 954» en territoire canadien est
  illustratif de cette problématique du risque
  environnemental3.
  worden. Het terugvallen van de Russische satelliet
  «Cosmos 954» op Canadees grondgebied in 1979 is een
  voorbeeld van deze milieurisicoproblematiek3.
  L’Article Ier de la Convention sur la responsabilité spatiale internationale définit le dommage comme «la perte
  de vies humaines, les lésions corporelles ou autres atteintes à la santé ou la perte de biens d’État ou de personnes, physiques ou morales, ou de biens d’organisations internationales intergouvernementales, ou les
  dommages causés auxdits biens». La notion de «dommage environnemental» peut se déduire, dans une certaine mesure, de l’atteinte aux biens d’État et/ou à la
  santé des personnes.
   Artikel I van de Overeenkomst betreffende de internationale ruimteaansprakelijkheid omschrijft schade als
  «overlijden, lichamelijk letsel of andere aantastingen van
  de gezondheid; verlies van of schade aan eigendommen
  van Staten of personen, hetzij natuurlijke personen, hetzij rechtspersonen, of eigendommen van internationale
  intergouvernementele organisaties». Het begrip «milieuschade» vloeit, tot op zekere hoogte, voort uit de aantasting van de eigendommen van Staten en/of van de
  gezondheid van personen.
  Le cas particulier de l’utilisation de sources d’énergie
  nucléaire est traité par référence aux instruments de droit
  international spécifiques.
  Het gebruik van kernenergiebronnen verwijst naar de
  specifieke instrumenten van volkenrecht.
  Enfin, la notion de «milieu spatial» apparaît en droit
  belge. Les traités internationaux4 consacrent d’ores et
  déjà cette notion. Le principe de «non-contamination mutuelle» des milieux terrestre et spatial est également affirmé depuis une dizaine d’années dans le cadre des discussions relatives aux débris spatiaux et à leur mitigation.
  A ce jour, aucun instrument multilatéral contraignant
  n’existe, même si certaines normes ont été adoptées
  par les principaux opérateurs gouvernementaux (ESA,
  NASA,…).
  Het begrip «ruimtemilieu» ten slotte duikt op in het
  Belgisch recht. In de internationale verdragen4 heeft dit
  begrip nu al zijn weg gevonden. Het beginsel van «wederzijdse nietbesmetting» van het milieu op aarde en in
  de ruimte is sinds een tiental jaren eveneens bevestigd
  in het kader van de besprekingen met betrekking tot het
  ruimteschroot en het verwijderen ervan. Tot op heden
  bestaat er geen enkel dwingende multilateraal instrument, ook al hebben de belangrijkste overheidsoperators (ESA, NASA, …) bepaalde normen goedgekeurd.
   Conclusion
  
  Besluit
  
  La présente loi est destiné à mettre la Belgique en
  conformité avec ses engagements internationaux. La responsabilité juridique, mais aussi politique, d’un pays qui
  déploie un effort spatial de grande envergure et qui a,
  depuis longtemps, activement participé à l’élaboration
  des principes généraux internationaux dans ce domaine,
  doit le conduire à faire oeuvre de modèle. Certes, la Belgique ne sera pas le premier État à adopter une législation sur les activités spatiales, mais elle affirmera ainsi
  la nécessité d’un engagement européen à l’égard du reste
  de la communauté internationale afin que le rôle régulateur et protecteur de l’État vis-à-vis des opérateurs spatiaux, des utilisateurs et de la sécurité des populations
  et de l’environnement soit correctement rempli.
  De bedoeling van deze wet is België te doen conformeren aan zijn internationale verbintenissen. De juridische, maar ook politieke, aansprakelijkheid van een land
  dat op ruimtevaartgebied een grootscheepse inspanning
  levert en dat al lang actief meewerkt aan het uitwerken
  van de internationale algemene beginselen op dit vlak,
  moet ertoe leiden dat het een voorbeeldfunctie vervult.
  België zal zeker niet de eerste Staat zijn die een wetgeving betreffende de ruimteactiviteiten goedkeurt, maar
  zal aldus de noodzaak bevestigen van een Europees
  engagement naar de rest van de internationale gemeenschap toe opdat de regelende en beschermende rol van
  de Staat ten aanzien van de ruimteoperators, de gebruikers en de veiligheid van de bevolking en het milieu juist
  ingevuld wordt.
  3
  
  3
  
  4
  
  Dans ce cas d’espèce, l’URSS n’avait pas reconnu le dommage
  environnemental comme un dommage au sens de la Convention
  sur la responsabilité spatiale internationale. Ce différend a été
  réglé par voie diplomatique en dehors des mécanismes prévus
  par la Convention.
   Voir Article IX du Traité de l’Espace et Article 7, § 1 de l’Accord
  régissant les activités des États sur la Lune et les autres corps
  célestes, fait le 18 décembre 1979.
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  4
  
  In dit bijzondere geval had de USSR de milieuschade niet erkend
  als schade in de zin van de Overeenkomst betreffende de internationale ruimteaansprakelijkheid. Dit geschil werd, buiten de mechanismen waarin de Overeenkomst voorziet, via diplomatieke weg
  geregeld.
  Zie Artikel IX van het Ruimteverdrag en Artikel 7, § 1 van de
  Overeenkomst ter regeling van de activiteiten van Staten op de
  Maan en andere hemellichamen, gedaan olp 18 december 1979.
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  14
  
  DOC 51
  
  1607/001
  
  COMMENTAIRE DES ARTICLES
  
  ARTIKELSGEWIJZE COMMENTAAR
  
  CHAPITRE IER
  
  HOOFDSTUK I
  
  Dispositions générales
  
  Algemene bepalingen
  
  Article Ier
  
  Artikel I
  
  La présente loi vise plusieurs objectifs, dont les principaux sont:
  
  De onderhavige wet beoogt verscheidene doelstellingen, waarvan de voornaamste zijn:
  
  1° mettre l’ordre juridique interne belge en conformité
  avec les traités internationaux auxquels le Belgique est
  partie;
  
  1° het conformeren van de interne Belgische rechtsorde aan de internationale verdragen waar België partij
  bij is;
  
  2° instaurer un régime de contrôle et de régulation de
  certaines activités.
  2° het instellen van een regeling voor de controle en
  de regulering van bepaalde activiteiten.
  En outre, de par son objet, la loi ressortit à la compétence résiduelle du législateur fédéral.
  Door haar voorwerp behoort de wet bovendien tot de
  residuaire bevoegdheid van de federale wetgever.
   Le contenu de la loi correspond dès lors à une matière
  visée à l’Article 78 de la Constitution.
  De inhoud van de wet stemt derhalve overeen met
  een aangelegenheid als bedoeld in Artikel 78 van de
  Grondwet.
  Art. 2
  
  Art. 2
  
  Cet article énonce l’objet de la loi et son champ d’application. Cette disposition a pour but de couvrir l’intégralité des activités susceptibles de mettre en cause la responsabilité internationale de l’État belge ou/et sur
  lesquelles ce dernier doit exercer une surveillance continue aux termes de l’Article VI du Traité de l’Espace.
  In dit artikel worden het voorwerp van de wet en het
  toepassingsgebied ervan uiteengezet. Deze bepaling heeft
  tot doel alle activiteiten te beschrijven die de internationale aansprakelijkheid van de Belgische Staat in het
  geding kunnen brengen en/of waarop deze laatste
  krachtens Artikel VI van het Ruimteverdrag onafgebroken controle moet uitoefenen.
   Plusieurs critères cumulatifs sont utilisés à cette fin:
  
  Verscheidene cumulatieve criteria worden daartoe gehanteerd:
  
  – le type d’activité
  
  – het soort van activiteit
  
  – les activités de lancement (opération du lancement,
  contrôle du lancement, affrêtement du lanceur,…);
  – les activités d’opération de vol (définies au § 2);
  – les activités de guidage (station relais, etc.)
  
  – de lanceringsactiviteiten (uitvoeren van de lancering, controleren van de lancering, bevrachten van de
  draagraket, …);
  – de activiteiten in verband met het bedienen van de
  vlucht (omschreven in § 2);
  – de besturingsactiviteiten (grondstation, enz.)
  
  – le type d’acteur
  
  – het soort van actor
  
  – personne physique
  – personne morale
  
  – natuurlijke persoon
  – rechtspersoon
  
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  15
  
  Il ne doit pas nécessairement s’agir d’une personne
  de nationalité belge, ni d’une personne résidant ou demeurant sur le territoire belge. Les acteurs dont la personnalité juridique se confond avec celle de l’État belge
  sont toutefois exclus.
  Het moet daarom niet gaan om iemand van Belgische
  nationaliteit, noch om iemand die op het Belgische grondgebied woont of verblijft. De actoren waarvan de rechtspersoonlijkheid niet onderscheiden kan worden van die
  van de Belgische Staat, zijn evenwel uitgesloten.
   – de factor van verbondenheid met de Belgische Staat:
  
  – le facteur de rattachement à l’État belge:
  – le territoire national, y compris la mer territoriale (ceci
  inclut les parcelles de territoire soumises à la juridiction
  d’autres États ou d’organisations internationales, notamment les stations-sol opérées dans le cadre de telles
  organisations);
  
  – het nationale grondgebied, ook de territoriale zee (dit
  houdt de delen van het grondgebied in onderworpen aan
  de rechtsbevoegdheid van andere Staten of van internationale organisaties, met name de grondstations bediend
  in het kader van dergelijke organisaties);
  
  – les zones et installations placées sous juridiction
  belge (navires, plate-formes, etc.);
  
  – de gebieden en installaties onder Belgische rechtsbevoegdheid (schepen, platforms, enz.);
  
  – les zones et installations placées sous contrôle belge
  (propriété de l’État belge);
  
  – de gebieden en installaties onder Belgisch toezicht
  (eigendom van de Belgische Staat);
  
  – en vertu d’accords internationaux, la nationalité de
  l’opérateur.
  – op grond van internationale overeenkomsten, de
  nationaliteit van de operator.
   Ce dernier facteur est le fruit d’un compromis entre,
  d’une part, la position exprimée par la Belgique au niveau international et, notamment, au sein des Nations
  Unies, et, d’autre part, celle exprimées par d’autres États,
  partenaires de coopération. Le débat porte sur l’interprétation de l’Article VI du Traité de l’Espace selon lequel
  «les États parties au Traité ont la responsabilité internationale des activités nationales dans l’espace extra-atmosphérique» et «les activités des entités non gouvernementales dans l’espace extra-atmosphérique (...)
  doivent faire l’objet d’une autorisation et d’une surveillance
  continue de la part de l’État approprié partie au Traité»
  (nous soulignons). La position arrêtée par la Belgique et
  qui sert de base à l’élaboration de l’Avant-projet, est que
  le critère de détermination, tant de la nationalité des activités que de l’État approprié au sens de l’Article VI, est
  le lieu où sont localisées les activités. Etant donné l’obligation d’assurer un contrôle et une surveillance continue, d’une part, et le fait que de telles activités doivent
  être réglementées eu égard au risque qu’elles présentent
  en matière de sécurité des personnes, des biens et de
  l’environnement, d’autre part, seule une compétence
  ratione loci garantit l’efficacité des mesures prises par
  l’État responsable. D’autres États cumulent cette compétence avec celle basée sur la nationalité de l’opérateur
  (par exemple: États-Unis, Royaume-Uni). Une compétence
  aussi large, si elle se comprend dans le chef de grandes
  puissances (spatiales) ne peut se justifier en Belgique.
   Au regard d’une telle extension, la situation, connue des
  Pays-Bas, où le territoire national accueillerait le siège
  social d’un opérateur menant ses activités à partir de
  l’étranger est potentiellement dangereuse pour les in-
  
  Dit laatste element is het resultaat van een compromis tussen, enerzijds, het standpunt ingenomen door
  België op internationaal vlak en, met name, in de Verenigde Naties, en, anderzijds, dat ingenomen door andere
  Staten, samenwerkingspartners. Het debat gaat over de
  interprétatie van Artikel VI van het Ruimteverdrag volgens hetwelk «de Staten die partij zijn bij het Verdrag
  dragen internationale verantwoordelijkheid voor nationale
  activiteiten in de kosmische ruimte» en «voor de activiteiten van niet-gouvernementele lichamen in de kosmische ruimte (...) is toestemming en voortdurend toezicht
  van de betrokken Staat vereist» (wij leggen er de nadruk
  op). Het standpunt bepaald door België en dat ten grondslag ligt aan het opstellen van het Voorontwerp, is dat het
  criterium voor het bepalen, zowel van de nationaliteit van
  de activiteiten als van de betrokken Staat in de zin van
  Artikel VI, de plaats is waar de activiteiten plaatsvinden.
   Gezien de verplichting van controle en voortdurend toezicht enerzijds, en het feit dat dergelijke activiteiten moeten worden gereglementeerd gelet op het gevaar dat zij
  inhouden inzake veiligheid van personen, goederen en
  milieu anderzijds, waarborgt alleen een bevoegdheid
  ratione loci de efficiëntie van de maatregelen genomen
  door de verantwoordelijke Staat. Andere Staten koppelen deze bevoegdheid aan die op basis van de nationaliteit van de operator (bijvoorbeeld: Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk). Een zo ruime bevoegdheid, ook al is
  die begrijpelijk uit hoofde van grote (ruimtevaart) mogendheden, is in België niet te verantwoorden. Ten aanzien
  van een dergelijke uitbreiding is de situatie, bekend in
  Nederland waar het nationale grondgebied en de nationale infractructuur de maatschappelijke zetel zouden
  
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  16
  
  DOC 51
  
  1607/001
  
  térêts de l’État belge et impliquerait sa responsabilité
  bien au delà des moyens qui lui seraient dévolus pour
  exercer son contrôle et tenir ses engagements internationaux. Afin d’éviter que certaines activités échappent
  à toute compétence – et donc responsabilité – nationale dans le cas où aucune loi ne serait applicable eu
  égard à la nationalité et à l’emplacement des activités,
  les États parties aux traités spatiaux ont cherché des
  solutions de coopération. La nécessité d’accords multilatéraux ou bilatéraux est clairement apparue comme
  permettant de résoudre de manière ad hoc les cas d’activités impliquant plusieurs États. L’origine de cette
  disposition est donc éminemment politique: elle garantit, d’une part, à la communauté internationale que la
  Belgique mettra tout en oeuvre pour éviter que des
  activités menées par ses nationaux n’échappent à toute
  juridiction et, d’autre part, à la Belgique qu’elle ne sera
  pas tenue responsable d’activités qu’elle n’a pas les
  moyens de contrôler.
   verwelkomen van een operator die zijn activiteiten vanuit het buitenland verricht, potentieel gevaarlijk voor de
  belangen van de Belgische Staat en zou zijn aansprakelijkheid veel verder op de proef stellen dan de middelen die hij zou krijgen om zijn controle uit te oefenen
  en zijn internationale verbintenissen na te komen. Om
  te voorkomen dat sommige activiteiten aan iedere nationale bevoegdheid – en dus aansprakelijkheid – ontsnappen wanneer geen enkele wet van toepassing zou
  zijn ten aanzien van de nationaliteit en de plaats van
  de activiteiten, hebben de Staten die partij zijn bij de
  ruimteverdragen naar samenwerkingsoplossingen gezocht. Het is duidelijk gebleken dat multilaterale of bilaterale overeenkomsten noodzakelijk zijn om op passende wijze de activiteitengevallen te kunnen oplossen
  waarbij verscheidene Staten betrokken zijn. De oorsprong van deze bepaling is dus in zeer hoge mate
  politiek: zij waarborgt, enerzijds, de internationale gemeenschap dat België alles in het werk zal stellen om
  te voorkomen dat activiteiten verricht door zijn onderdanen aan iedere rechtsbevoegdheid ontsnappen en,
  anderzijds, dat het niet aansprakelijk zal worden gesteld voor activiteiten die het onmogelijk kan controleren.
  La présente loi est d’ordre public dans la mesure où
  elle protège des intérêts fondamentaux, tels que la sécurité des personnes et des biens, le respect du milieu naturel et les droits des victimes de dommages causés par
  des objets spatiaux.
  Deze wet is van openbare orde aangezien zij fundamentele belangen beschermt, zoals de veiligheid van
  personen en goederen, het ontzien van het natuurlijk
  milieu en de rechten van de slachtoffers van schade veroorzaakt door ruimtevoorwerpen.
  Art. 3
  
  Art. 3
  
  Les définitions répertoriées ont pour fonction:
  
  De opgenomen definities hebben tot doel:
  
  – de définir le champ d’application de la loi;
  – de faire correspondre certaines notions à celles définies par le droit international.
   – het toepassingsgebied van de Wet te omschrij-ven;
  – bepaalde begrippen in overeenstemming te brengen met die gedefinieerd door het volkenrecht.
  La notion d’objet spatial n’étant pas définie par le droit
  international, il convient de la circonscrire en regard de la
  pratique des activités spatiales. Cette définition a une
  vocation fonctionnelle: elle inclut tout objet lancé ou destiné à être lancé dans l’espace extra-atmosphérique. Il
  n’est pas nécessaire qu’un objet se trouve (encore) dans
  l’Espace pour justifier l’application de la présente loi. Un
  objet (retombé) au sol ou évoluant dans l’espace aérien
  demeure un objet spatial au sens de la loi.
  Aangezien het begrip ruimtevoorwerp door het volkenrecht niet gedefinieerd wordt, dient het omschreven te
  wor-den gelet op wat in het kader van de ruimteactiviteiten gebruikelijk is. Deze definitie is functioneel: zij impliceert ieder voorwerp gelanceerd of bestemd om te
  worden gelanceerd in de kosmische ruimte. Het is niet
  noodzakelijk dat een voorwerp zich (nog altijd) in de ruimte
  bevindt om de toepassing van onderhavige wet te wettigen. Een voorwerp (teruggevallen) op de aarde of in het
  luchtruim blijft volgens de wet een ruimtevoorwerp.
   L’opérateur est celui qui exerce ou entreprend d’exercer les activités visées. De ce fait, la qualité d’opérateur
  peut être déterminée avant même l’introduction de la
  demande d’autorisation. La notion d’opérateur repose
  
  De operator is diegene die de bedoelde activiteiten
  verricht of van plan is te verrichten. Daardoor kan de hoedanigheid van operator zelfs vóór het indienen van de
  machtigingsaanvraag vastgesteld worden. Het begrip
  
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  17
  
  sur le contrôle effectif de l’objet spatial lors de l’exercice des activités qui font l’objet de la présente loi. Ce
  contrôle peut être toutefois assuré par plusieurs personnes conjointement. Cette condition de contrôle effectif ne doit toutefois pas s’entendre au sens strict de
  l’exécution technique: elle doit englober la maîtrise décisionnelle des manoeuvres de lancement, d’opérations
  de vol ou de guidage de l’objet spatial. Dans le cas où
  ces manoeuvres sont commandées et exécutées par
  des personnes différentes, il convient de déterminer,
  conformément au droit international, la personne responsable des activités.
   operator steunt op de effectieve controle van het ruimtevoorwerp bij het verrichten van de activiteiten die het
  voorwerp zijn van onderhavige wet. Deze controle kan
  niettemin gezamenlijk door verscheidene personen gebeuren. Deze voorwaarde inzake effectieve controle moet
  evenwel niet opgevat worden in de strikte zin van de
  technische uitvoering: zij moet het beheersen omvatten
  van alle beslissingen in verband met de manoeuvres van
  het lanceren, het bedienen van de vlucht of het geleiden
  van het ruimtevoorwerp. Wanneer deze manoeuvres bevolen en uitgevoerd worden door verschillende personen
  dient, conform het volkenrecht, bepaald te worden wie
  voor de activiteiten verantwoordelijk is.
  La notion d’opération de vol: pas de commentaire particulier.
  Het begrip bedienen van de vlucht: geen bijzondere
  commentaar.
  Le ministre désigné pour l’exécution et l’application de
  la présente loi est le ministre ayant dans ses attributions
  la recherche spatiale dans le cadre de la coopération internationale. Cette compétence se justifie par la mise en
  oeuvre, par la loi, des traités internationaux et par la présence quasi-systématique d’éléments de coopération
  internationale au sein des projets spatiaux impliquant la
  Belgique.
  De minister aangewezen voor de uitvoering en de toepassing van onderhavige wet is de minister tot wiens
  bevoegdheid het ruimteonderzoek behoort in het kader
  van de internationale samenwerking. Deze bevoegdheid
  is gewettigd door de tenuitvoerlegging, bij de wet, van de
  internationale verdragen en door het bijna systematisch
  aanwezig zijn van elementen inzake internationale samenwerking in de ruimteprojecten waarbij België betrokken is.
  Le Traité de l’Espace: pas de commentaire particulier.
  Het Ruimteverdrag: geen bijzondere commentaar.
  La Convention sur la responsabilité spatiale internationale: pas de commentaire particulier.
  De Overeenkomst betreffende de internationale ruimteaansprakelijkheid: geen bijzondere commentaar.
  Convention sur l’immatriculation des objets spatiaux:
  pas de commentaire particulier.
  De Overeenkomst betreffende de registratie van
  ruimtevoorwerpen: geen bijzondere commentaar.
   La notion d’État de lancement: pas de commentaire
  particulier.
  Het begrip lanceerstaat: geen bijzondere commentaar.
  La notion de dommage se base sur la définition donnée par la Convention sur la responsabilité spatiale internationale en incluant le dommage subi par des citoyens
  belges, à l’exception des participants aux activités en
  cause. Cette extension est motivée par la volonté de ne
  pas discriminer les victimes selon leur nationalité. Si une
  telle distinction est tout à fait justifiable dans le cadre
  d’une convention internationale, il n’en va pas de même
  dans l’ordre interne belge.
  Het begrip schade steunt op de definitie gegeven
  door de Overeenkomst betreffende de internationale
  ruimteaansprakelijkheid en omvat ook de schade geleden door Belgische burgers, met uitzondering van wie
  meewerkt aan de betrokken activiteiten. De motivering
  voor deze uitbreiding is dat men de slachtoffers niet
  wil discrimineren op grond van hun nationaliteit. Een
  dergelijk onderscheid is helemaal te verantwoorden in
  het kader van een internationale overeenkomst, maar
  zeker niet binnen de interne Belgische rechtsorde.
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  18
  
  DOC 51
  
  1607/001
  
  CHAPITRE II
  
  HOOFDSTUK II
  
  Autorisation et Surveillance des activités
  
  Machtiging en Toezicht op de activiteiten
  
  Art. 4
  
  Art. 4
  
  Toute autorisation d’exercer les activités visées par la
  présente loi est de la compétence du ministre.
  Iedere machtiging tot het verrichten van de activiteiten als bedoeld in onderhavige wet behoort tot de bevoegdheid van de minister.
   La demande d’autorisation doit être introduite par l’opérateur, c’est-à-dire par celui qui se propose de mener les
  activités visées en exerçant le contrôle effectif de l’objet
  spatial.
  De machtigingsaanvraag moet ingediend worden door
  de operator, dat wil zeggen door diegene die van plan is
  de bedoelde activiteiten te verrichten en de effectieve
  controle op het ruimtevoorwerp uit te oefenen.
  Cette autorisation est accordée, refusée, suspendue
  ou retirée pour des activités strictement spécifiées et à
  un opérateur strictement identifié.
  Deze machtiging wordt toegekend, geweigerd, geschorst of ingetrokken voor strikt gespecificeerde activiteiten en aan een strikt geïdentificeerde operator.
  La conformité aux dispositions du Traité de l’Espace
  (tel que prévu par l’Article VI dudit Traité) est une condition générale tacite à toute autorisation délivrée.
  De overeenstemming met de bepalingen van het
  Ruimteverdrag (zoals bepaald bij Artikel VI van genoemd
  Verdrag) is een stilzwijgende algemene voorwaarde voor
  iedere uitgereikte machtiging.
  Art. 5
  
  Art. 5
  
  Des conditions particulières peuvent être imposées
  par le Roi ou par le ministre, conformément aux objectifs
  poursuivis par la présente loi. Les objectifs cités au § 1er
  sont exemplatifs.
  Bijzondere voorwaarden kunnen opgelegd worden door
  de Koning of de minister, conform de doelstellingen van
  onderhavige wet. De in § 1 vermelde doelstellingen zijn
  exemplarisch.
  Les conditions particulières imposées par le ministre
  tiennent compte du cas d’espèce, tandis que celles fixées
  par le Roi prennent en compte les circonstances de droit
  ou de fait qui s’imposent à toute autorisation.
  De bijzondere voorwaarden opgelegd door de minister
  houden rekening met bijzondere gevallen, terwijl die vastgelegd door de Koning rekening houden met de omstandigheden in rechte of in feite die onvermijdelijk zijn bij
  iedere machtiging.
   La loi ne porte pas préjudice à l’application des dispositions relatives aux télécommunications, parti-culièrement celles de la Loi du 30 juillet 1979 relative aux
  radiocommunications et de ses arrêtés d’application.
  De wet doet geen afbreuk aan de toepassing van de
  bepalingen met betrekking tot de telecommunicatie, inzonderheid die van de Wet van 30 juli 1979 betreffende
  de radioberichtgeving en haar toepassingsbesluiten.
  Art. 6
  
  Art. 6
  
  Pas de commentaire particulier.
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  Geen bijzondere commentaar.
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  19
  
  CHAPITRE III
  
  HOOFDSTUK III
  
  Contenu du dossier et Procédure
  
  Inhoud van het dosser en Procedure
  
  Art. 7
  
  Art. 7
  
  Le ministre doit disposer de toutes les informations
  qui lui sont nécessaires pour rendre sa décision. Ceci
  implique un accès très large aux documents et aux installations de l’opérateur.
  De minister moet beschikken over alle informaties die
  hem nodig hebben om zijn beslissing te nemen. Dit impliceert zeer ruime toegang tot de documenten en installaties van de operator.
  Outre le fait que l’hypothèse d’activités visées menées sur le territoire d’une Région est considérée comme
  relativement théorique (certains cas d’application sont
  toutefois envisageables, comme l’implantation d’antennes, d’émetteurs ou/et de récepteurs à haute fréquence
  utilisés pour l’opération des satellites...), il est incontestable que si cette hypothèse devait se réaliser, l’application de la loi ne ferait aucunement obstacle à celle des
  dispositions des législation et réglementation applicables.
   C’est ce qui ressort de l’article 7, § 3, 2ème alinéa, qui
  prévoit que «la communication (des informations requises pour l’instruction de la requête) ne dispense en aucun
  cas l’opérateur de fournir celles qui sont requises au titre
  d’autres dispositions, légales ou réglementaires, applicables en l’espèce» , c’est-à-dire notamment les décrets,
  ordonnances et règlements régionaux.
  Behalve het feit dat de hypothese van bedoelde activiteiten verricht op het Grondgebied van een Gewest als
  relatief theoretisch wordt beschouwd (bepaalde
  toepassingsgevallen zijn niettemin denkbaar, zoals de
  plaatsing van antennes, van hoge-frequentiezenders of/
  en -ontvangers gebruikt voor het bedienen van de satellieten...), is het ontbetwistbaar dat, mocht deze hypothese werkelijkheid worden, de toepassing van de
  wet geenszins die in de weg zou staan van de bepalingen van de van toepassing zijnde wetgeving en regelgeving. Dat is wat blijkt uit artikel 7, § 3, tweede lid, dat
  bepaalt dat «het meedelen (van de vereiste informaties voor het onderzoek van de aanvraag) ontslaat de
  operator in geen geval die te verstrekken welke vereist
  zijn uit hoofde van andere, wettelijke of regelgevende,
  bepalingen die in het onderhavige geval van toepassing zijn», dat wil zeggen met name de gewestelijke
  decreten, ordonnanties en reglementen.
  Afin d’instruire la décision d’octroi ou de refus de l’autorisation, le ministre peut s’entourer d’experts. De tels experts peuvent être recrutés notamment auprès d’organisations spécialisées. Même s’il peut s’agir des mêmes
  personnes, le rôle de ces experts se distingue de celui
  prévu à l’article 10.
  Om de beslissing tot toekenning of weigering van de
  machtiging te onderzoeken, kan de minister zich met experts omringen. Dergelijke experts kunnen met name bij
  gespecialiseerde organisaties geworven worden. Ook al
  kan het om dezelfde personen gaan, toch onderscheidt
  de rol van deze experts zich van die waarvan sprake in
  artikel 10.
   La motivation de la décision du ministre ne doit pas
  porter préjudice au Requérant, surtout si elle est négative. Il est entendu que cette motivation reste circonscrite par les dispositions de la Loi du 11 avril 1994 relative à la publicité de l’administration. Ainsi, le respect
  des libertés et des droits fondamentaux des administrés, de même que le caractère par nature confidentiel
  des informations d’entreprise ou de fabrication communiquées, requièrent la non-communication de ces informations.
  De motivering van de beslissing van de minister mag
  de Verzoekende partij niet benadelen, vooral als zij negatief is. Er is overeengekomen dat deze motivering omschreven blijft door de bepalingen van de Wet van 11
  april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur. Het
  in acht nemen van de fundamentele vrijheden en rechten
  van de burgers alsmede het van nature vertrouwelijk karakter van de verstrekte bedrijfs- of fabricagegevens eisen derhalve dat deze gegevens niet meegedeeld worden.
   La formulation de l’article 7, § 6, 3ème alinéa, implique
  que le ministre peut rejeter la demande du simple fait
  que l’accès aux lieux ait été refusé aux experts qu’il désigne. Dans ce cas, il ne doit pas autrement motiver sa
  décision de rejet. La mention du refus d’accès consti-
  
  De formulering van artikel 7, § 6, derde lid, houdt in
  dat de minister de aanvraag kan verwerpen gewoon omdat de experts die hij aanwijst de toegang tot de plaatsen
  geweigerd werd. In dat geval moet hij zijn beslissing tot
  verwerping niet anders motiveren. De vermelding van
  
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  20
  
  DOC 51
  
  1607/001
  
  tue une motivation suffisante. Cette disposition ne vise
  absolument pas à déroger à l’obligation de motivation
  formelle qui pèse sur l’autorité administrative.
  de geweigerde toegang is een voldoende motivering.
  Deze bepaling strekt er helemaal niet toe af te wijken
  van de verplichte formele formulering die op de bestuurlijke overheid rust.
  Art. 8
  
  Art. 8
  
  Etant donné les implications potentielles des activités
  visées sur l’environnement, il est apparu indispensable
  de transposer les dispositions du droit communautaire
  européen relatives aux études d’incidences dans la présente loi.
  Gezien de mogelijke gevolgen van bedoelde activiteiten op het leefmilieu, bleek het noodzakelijk de bepalingen van het Europees communautair recht met betrekking tot de studies betreffende de gevolgen in
  onderhavige wet om te zetten.
   En effet, l’exercice de ces activités est susceptible
  de causer des atteintes au milieu naturel, que ce soit sur
  le territoire belge ou à l’étranger. En outre, le risque inhérent à de telles activités inclut une composante écologique très importante.
  Het verrichten van deze activiteiten kan immers schade
  toebrengen aan het natuurlijk milieu, zowel op Belgisch
  als op buitenlands grondgebied. Het risico verbonden aan
  dergelijke activiteiten houdt bovendien een zeer belangrijke milieucomponent in.
  Il est donc tout à fait justifié d’intégrer des dispositions permettant l’évaluation, tant a priori qu’a posteriori,
  des éventuelles conséquences environnementales de ces
  activités.
  Bepalingen opnemen waardoor een a priori zowel
  als een a posteriori evaluatie mogelijk wordt van de
  eventuele milieugevolgen van deze activiteiten, is dus
  geheel en al gewettigd.
  Ces dispositions sont en outre inspirées de celles de
  la Loi du 20 janvier 1999 visant la protection du milieu
  marin dans les espaces marins sous juridiction de la
  Belgique. A noter que, dans le cas de la présente loi,
  aucune référence n’est faite à la juridiction sous laquelle
  se trouveraient les espaces concernés. Le but est de
  garantir qu’une étude d’incidences soit menée aux différentes étapes des activités en cause et ce, sans préjudice d’autres études ou évaluations menées en vertu de
  la loi applicable aux espaces concernés. En outre, des
  espaces tels que la haute mer ou l’espace extra-atmosphérique, qui ne sont soumis à aucune juridiction nationale, sont susceptibles d’être touchés par les activités.
  Il est donc nécessaire que le champ d’application de la
  présente loi s’y étende.
   Deze bepalingen volgen bovendien het voorbeeld van
  die van de Wet van 20 januari 1999 ter bescherming van
  het mariene milieu in de zeegebieden onder de rechtsbevoegdheid van België. Er dient op gewezen te worden
  dat, wat onderhavige wet betreft, er geen enkele verwijzing is naar de rechtsbevoegdheid waar de betrokken
  ruimten zich onder zouden bevinden. Doel is te waarborgen dat een studie betreffende de gevolgen uitgevoerd
  wordt tijdens de verschillende fases van de desbetreffende activiteiten en dit ongeacht andere studies of evaluaties verricht krachtens de wet die van toepassing is
  op de betrokken gebieden. Ruimten zoals de open zee of
  de kosmische ruimte, die aan geen enkele nationale
  rechtsbevoegdheid onderworpen zijn, kunnen door de
  activiteiten getroffen worden. Het is dus noodzakelijk dat
  het toepassingsgebied van onderhavige wet ook daarop
  betrekking heeft.
   Par ailleurs, l’utilisation de sources d’énergie nucléaire
  aux fins des activités visées doit faire l’objet d’un régime
  spécifique, eu égard au danger particulier qu’elle représente (voir § 9). La référence aux normes de droit interna-tio-nal comprend notamment les principes énoncés
  
  Gelet op het bijzondere gevaar van het gebruik van
  kernenergiebronnen voor bedoelde activiteiten, moet hiervoor overigens een specifieke regeling uitgewerkt
  worden(zie § 9). De verwijzing naar de internationale
  rechtsnormen omvat met name de beginselen opgeno-
  
  CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  21
  
  par la Convention de Vienne sur la protection de la
  couche d’ozone, faite le 22 mars 19855 ainsi que ceux
  qui font l’objet de la Résolution des Nations Unies 47/
  68, adoptée le 14 décembre 1992, et portant sur l’utilisation de sources d’énergie nucléaire dans l’espace
  extra-atmosphérique.
  men in het Verdrag van Wenen ter bescherming van de
  ozonlaag, gedaan op 22 maart 19855, alsmede die waarvan sprake in Resolutie 47/68 van de Verenigde Naties,
  goedgekeurd op 14 december 1992, en die betrekking
  heeft op het gebruik van kernenergiebronnen in de kosmische ruimte.
   En outre, l’octroi de l’autorisation ne dispense en aucun
  cas l’opérateur du respect des dispositions légales relatives à l’utilisation de sources d’énergie nucléaire et de
  la technologie y relative, notamment celles de la Loi du 4
  août 1955 concernant la sûreté de l’État dans le domaine
  de l’énergie nucléaire et de son arrêté d’exécution, et de
  la Loi du 22 juillet 1985 sur la responsabilité civile dans
  le domaine de l’énergie nucléaire.
  De toekenning van de machtiging ontslaat de operator
  in geen geval van het in acht nemen van de wetsbepalingen met betrekking tot het gebruik van kernenergiebronnen
  en van de daarmee samenhangende technologie, met
  name die van de Wet van 4 augustus 1955 in verband
  met de veiligheid van de Staat op het gebied van kernenergie en van haar uitvoeringsbesluit en van de Wet van
  22 juli 1985 betreffende de wettelijke aansprakelijkheid
  op het gebied van de kernenergie.
  Les études d’incidence sont réalisées à la demande
  du ministre qui en détermine la portée, sauf l’étude d’incidence initiale dont le contenu est fixé par le Roi. Ces
  études sont effectuées par les experts désignés à cette
  fin par le ministre.
  De milieueffectstudies worden uitgevoerd op verzoek
  van de minister die er de draagwijdte van bepaalt, behalve de eerste milieueffectstudie waarvan de inhoud door
  de Koning vastgesteld wordt. Deze studies worden verricht door de experts die de minister hiervoor aanwijst.
  Art. 9
  
  Art. 9
  
  Le système de délais mis en place par l’article 9 a
  pour but de garantir au ministre un temps raisonnable
  afin de rendre un avis ou une décision. Par ailleurs, étant
  donné les intérêts économiques en jeu, il convient d’assurer un délai limité assorti de certains effets.
   Het doel van de termijnenregeling ingesteld bij artikel
  9 is te waarborgen dat de minister tamelijk wat tijd krijgen om een advies uit te brengen of een beslissing te
  nemen. Gezien de economische belangen die in het spel
  zijn, dienen overigens bepaalde gevolgen verbonden te
  worden aan een beperkte termijn.
  Les délais fixés sont suffisamment importants pour
  justifier qu’aucun délai supplémentaire ne soit accordé
  par la loi, même lorsque le retard est dû à une commu-nication tardive des informations par l’opérateur ou à une
  demande d’informations complémentaires «de dernière
  minute» du ministre auprès de l’opérateur. Les intervenants doivent donc se comporter de «bonne foi» l’un à
  l’égard de l’autre, étant donné les intérêts respectifs qu’ils
  font valoir.
  De vastgestelde termijnen zijn lang genoeg zodat de
  wet geen extra termijn hoeft toe te staan, zelfs wanneer
  de vertraging het gevolg is van het te laat verstrekken
  van informaties door de operator of van een verzoek om
  nadere informaties «op het allerlaatste ogenblik» van de
  minister aan de operator. Gezien de respectieve belangen die zij kunnen doen gelden, moeten de hierbij betrokken partijen zich dus tegenover elkaar te «goeder trouw»
  gedragen.
   Le système de l’article 9, § 3, vise à éviter la situation
  où un opérateur ne recevant pas de réponse du ministre
  se trouve démuni de toute base lui permettant d’introduire un recours. En assimilant l’absence de décision à
  un refus, cette disposition entend offrir une base de recours à l’administré, puisque cette décision est
  attaquable, notamment eu égard à son absence de motivation formelle. Le texte se réfère ici implicitement à l’ar-
  
  De regeling van artikel 9, § 3, strekt ertoe de situatie
  te voorkomen waarin een operator die van de minister
  geen antwoord ontvangt geen enkele grondslag heeft om
  bezwaar in te dienen. Door het ontbreken van een beslissing gelijk te stellen met een weigering, wil deze bepaling de burger een grondslag bieden voor bezwaar, aangezien deze beslissing aanvechtbaar is, met name
  gezien het ontbreken van formele motivering. De tekst
  
  5
  
  entrée en vigueur dans l’ordre international le 22 septembre 1988,
  ratifiée par la Belgique le 17 octobre 1988 et complétée du Protocole
  de Montréal sur les substances qui détériorent la couche d’ozone
  et ses amendements successifs.
   CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  5
  
  Internationaal in werking getreden op 22 september 1988, bekrachtigd door België op 17 oktober 1988 en aangevuld met het
  Protocol van Montreal betreffende de substanties die de ozonlaag
  aantasten en de opeenvolgende amendementen ervan.,
  
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  22
  
  DOC 51
  
  1607/001
  
  ticle 14, § 3, des Lois coordonnées sur le Conseil d’État,
  tel que modifié par la Loi du 3 juin 1971 et repris par celle
  du 25 mai 1999 en instituant un délai différent de celui de
  4 mois prévu par défaut.6
  
  verwijst hier impliciet naar artikel 14, § 3, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, zoals gewijzigd bij de Wet van 3 juni 1971 en overgenomen
  door die van 25 mei 1999 waarbij een verschillende
  termijn word ingesteld dan die van 4 maanden bij ontstentenis6.
  Mais la véritable justification de ce refus implicite
  réside dans le souci de ne pas voir l’absence de décision du ministre, causée par une erreur administrative
  ou un concours de circonstances particulier, considérée comme une autorisation tacite. Une telle autorisation octroyée sans contrôle ni garantie et portant sur
  des activités potentiellement très dangereuses, pourrait avoir de graves conséquences quant à la sécurité
  publique et à la responsabilité de l’État.
   Maar de echte verantwoording voor deze impliciete
  weigering is de bezorgdheid dat het ontbreken van een
  beslissing van de minister, als gevolg van een administratieve vergissing of een samenloop van bijzondere omstandigheden, als een stilzwijgende weigering zou worden beschouwd. Een dergelijke machtiging toegekend
  zonder controle noch waarborg en die betrekking heeft
  op potentieel zeer gevaarlijke activiteiten, zou zware gevolgen kunnen hebben wat betreft de openbare veiligheid
  en de aansprakelijkheid van de Staat.
  Art. 10
  
  Art. 10
  
  Ni le ministre, ni le personnel administratif, ni les experts désignés par le ministre ne disposent de pouvoirs
  «de police»: ils ne peuvent requérir l’usage de la force
  publique afin d’éxécuter leur mission de contrôle et de
  surveillance. La sanction directe du déni d’accès ou du
  refus de transparence de la part de l’opérateur est le retrait ou la suspension de l’autorisation. En cas de poursuite des activités malgré ce retrait ou cette suspension,
  l’opérateur est en infraction et s’expose à poursuites judiciaires7. L’obligation imposée à l’opérateur est une condition tacite de son autorisation.
  Noch de minister, noch het administratief personeel,
  noch de door de minister aangewezen experts beschikken over geen «politionele» bevoegdheden: zij kunnen
  de hulp van de politie niet inroepen om hun controle- en
  toezichttaak uit te voeren. Het intrekken of het schorsen
  van de machtiging is de rechtstreekse sanctie voor het
  ontzeggen van toegang of het afwijzen van transparantie
  door de operator. Indien de activiteiten ondanks deze intrekking of deze schorsing toch voortgezet worden, is de
  operator in overtreding en stelt hij zich bloot aan gerechtelijke vervolgingen7. De verplichting opgelegd aan de
  operator is een stilzwijgende voorwaarde voor zijn machtiging.
   Etant donné l’équilibre à réaliser entre, d’une part, les
  nécessités de la sécurité publique, de la protection des
  biens et des personnes et, d’autre part, la protection des
  informations touchant à la «vie privée» ou aux intérêts
  économiques ou stratégiques de l’opérateur, une marge
  d’appréciation est indispensable au ministre dans la gestion des informations recueillies lors de l’inspection ou
  de la surveillance des activités menées par l’opérateur.
  La confidentialité de la part du personnel administratif et
  des experts, doit être de rigueur lorsque les conclusions
  de l’enquête d’inspection ou de surveillance sont favorables à l’opérateur. Cette confidentialité signifie que toute
  infor-mation ou tout élément d’information dont la divulgation à un tiers est susceptible de causer préjudice à
  l’opérateur, et notamment à ses intérêts commerciaux
  légitimes, doit faire l’objet d’une rétention et d’une protection effective de la part des dépositaires, particulière-
  
  Gezien het evenwicht dat tot stand gebracht moet
  worden tussen wat, enerzijds, vereist is inzake openbare
  veiligheid en bescherming van goederen en personen en,
  anderzijds, de bescherming van de informaties die betrekking hebben op de «privacy» of de economische of
  strategische belangen van de operator, moet de minister
  over een beoordelingsmarge beschikken wat het beheer
  betreft van de informaties ingewonnen bij de inspectie of
  het toezicht van de activiteiten van de operator. Geheimhouding door het administratief personeel en de experts,
  is geboden wanneer de besluiten van het inspectietoezichtsonderzoek gunstig zijn voor de operator. Deze
  geheimhouding houdt in dat iedere informatie of ieder
  stukje informatie waarvan de bekendmaking aan een
  derde de operator kan benadelen, en met name zijn legitieme commerciële belangen, door de houders ingehouden of effectief beveiligd wordt, vooral wanneer enige
  
  6
  
  6
  
  7
  
  voir à ce sujet M. LEROY, Contentieux administratif, Bruylant,
  Bruxelles, 2000, p. 201.
  voir article 19.
   CHAMBRE
  
  3e S E S S I O N D E L A 51e L É G I S L A T U R E
  
  7
  
  zie in dit verband M. LEROY, Contentieux administratif, Bruylant,
  Brussel, 2000, blz. 201.
  zie artikel 19.
  2004 2005
  
  KAMER
  
  3e
  
  Z I T T I N G V A N D E 5 1e Z I T T I N G S P E R I O D E
  
  DOC 51 1607/001
  
  23
  
  ment en l’absence de toute décision définitive à son
  égard. Il est évident que la norme de protection la plus
  stricte s’applique en tout état de cause. La référence à
  l’article 458 du Code pénal est délicate dans la mesure
  où il appartient au ministre, au personnel administratif
  et aux experts, d’apprécier la nécessité de communiquer tout ou partie de cette information lorsque des
  intérêts supérieurs à ceux de l’opérateur sont en jeu.
  definitieve beslissing dienaangaande ontbreekt. Het
  spreekt vanzelf dat in ieder geval de strengste veiligheidsnorm van toepassing is. De verwijzing naar artikel 458 van het Strafwetboek is delicaat aangezien het
  aan de minister, het administratief personeel en de experts is om te oordelen of deze informatie volledig of
  gedeeltelijk bekendgemaakt moet worden wanneer hogere belangen dan die van de operator op het spel
  staan.
  En outre, il va de soi que les présentes dispositions
  ne dérogent en aucun cas aux règles régissant l’accès à
  l’information classifiée au sens de la Loi du 11 décembre
  1998 relative à la classification et aux habilitations de
  sécurité. Une habilitation du personnel administratif ou
  des experts désignés sera requise le cas échéant.
  