title: Working Paper 10-18 - Le fonctionnement du modèle HERMES - Description à l’aide de variantes
text: c. Impact op de overheidsfinanciën
  Bij een op de lage lonen gerichte verlaging van de werkgeversbijdragen bedraagt het terugverdieneffect
  op middellange termijn 50 %, wat in lijn is met dat van een algemene verlaging (52 %). Niettemin
  hebben beide maatregelen een verschillende macro-economische impact, wat zich ook weerspiegelt in
  verschillende resultaten per component van de overheidsfinanciën. Een gerichte verlaging leidt tot een
  relatief sterkere daling van het algemene prijspeil, tot een grotere werkgelegenheidscreatie en tot een
  factorsubstitutie in het voordeel van laagbetaalde arbeid.
  Tabel 10
  
  Een op de lage lonen gerichte verlaging van de werkgeversbijdragen – Impact op de overheidsfinanciën
  Verschillen in miljoen euro t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  t+2
  t+4
  1. Ontvangsten
  -2166
  -2433
  -2474
  A. Fiscale ontvangsten
  257
  192
  215
  1. Directe belastingen
  315
  286
  288
  Huishoudens
  -66
  12
  80
  Vennootschappen
  383
  277
  211
  Overige
  -2
  -3
  -3
  2. Indirecte belastingen
  -50
  -82
  -62
  3. Vermogensheffingen
  -8
  -11
  -11
  B. Sociale premies
  -2344
  -2516
  -2639
  C. Overige ontvangsten
  -80
  -110
  -51
  2. Uitgaven
  -679
  -1158
  -1153
  A. Primaire uitgaven
  -685
  -1214
  -1336
  1. Lopende uitgaven
  -643
  -1165
  -1293
  a) Beloning van werknemers
  -160
  -249
  -263
  b) Intermediair verbruik en belastingen
  -41
  -69
  -73
  c) Sociale uitkeringen
  -436
  -843
  -960
  d) Overige
  -5
  -5
  2
  2. Kapitaaluitgaven
  -42
  -49
  -42
  a) Bruto investeringen in vaste activa
  -34
  -35
  -29
  b) Overige
  -8
  -14
  -14
  B. Rentelasten
  6
  55
  183
  3. Primair saldo
  -1482
  -1220
  -1138
  4. Vorderingensaldo
  -1487
  -1275
  -1321
  in % van het bbp
  -0,32
  -0,26
  -0,26
  p.m. Ex ante budgettaire impact (in miljoen euro)
  p.m. Terugverdieneffect (*)
  
  -2328
  36%
  
  -2473
  48%
  
  -2617
  50%
  
  (*) Zie voetnoot 13.
   Ondanks de sterke werkgelegenheidscreatie, liggen de totale overheidsontvangsten ruim onder hun
  niveau van de basissimulatie (-2,5 miljard euro in t+4). Dat wordt, naast het ex-antebedrag van de daling
  van de socialezekerheidsbijdragen op de lage lonen, verklaard door het feit dat de nominale belastbare
  
  is er geen daling van het gemiddelde loon (geen substitutie tussen hoge en lage lonen), waardoor het globaal beschikbaar
  inkomen hoger uitkomt dan bij de gerichte maatregel.
  17
  
  WORKING PAPER 10-18
  
  basis – voor de bijdragen en voor de personenbelasting – enerzijds wel positief wordt beïnvloed door
  de netto-toename van het aantal jobs, maar anderzijds ook negatief door de factorsubstitutie ten
  voordele van laagbetaalde arbeid en door de daling van het algemene prijspeil. De ontvangsten uit de
  door de gezinnen betaalde directe belastingen nemen daardoor pas op middellange termijn licht toe.
  Enkel de door de ondernemingen betaalde directe belastingen nemen aanzienlijk toe (hun winsten
  stijgen dankzij lagere arbeidskosten). De ontvangsten uit indirecte belastingen gaan licht achteruit
  doordat het positieve volume-effect (volumestijging van de particuliere consumptie en van de
  investeringen in woongebouwen) meer dan gecompenseerd wordt door het negatieve prijseffect.
  Ook de totale overheidsuitgaven dalen sterk (-1,2 miljard euro in t+4). Sommige primaire uitgaven
  worden enkel aangetast door het negatieve prijseffect, terwijl dat effect voor de sociale uitkeringen
  wordt versterkt door de daling van de werkloosheid. De rentelasten nemen daarentegen toe door de
  verslechtering van het primair saldo.
  Het vorderingensaldo daalt op middellange termijn met 1,3 miljard euro ten opzichte van de
  basissimulatie. De helft van de ex-antekostprijs van de maatregel wordt dus gerecupereerd door de
  gunstige economische impact van de maatregel.
   3.6. Een verlaging van de werknemersbijdragen
  a. Modaliteiten
  De werknemersbijdragen in de marktsector worden jaarlijks verlaagd met een totaalbedrag dat ex ante
  overeenkomt met 0,5 % van het nominale bbp in de basissimulatie. Daarbij wordt verondersteld dat de
  fiscale werkbonus ongewijzigd blijft.
  b. Macro-economische effecten
  De maatregel heeft een directe positieve impact op de koopkracht van de werknemers omdat de
  nettolonen stijgen (het verschil tussen het bruto- en het nettoloon van de werknemers verkleint ten koste
  van de sociale zekerheid). Dat heeft een gunstige impact op de particuliere consumptie 28 en op de
  investeringen in woongebouwen, die op middellange termijn resp. 0,45 % en 0,55 % boven hun niveau
  van de basissimulatie uitstijgen. De verbeterde binnenlandse afzetmogelijkheden geven een impuls aan
  de bedrijfsinvesteringen. Rekening houdend met een hogere invoervraag, neemt het bbp in volume in
  het eerste jaar toe met 0,05 % en zou het op middellange termijn 0,17 % boven zijn niveau van de
  basissimulatie uitkomen.
  De bijkomende jobcreatie blijft aanvankelijk beperkt tot minder dan 1 000, maar op middellange termijn
  zou het aantal banen 19 000 hoger liggen dan in de basissimulatie. De impact op de werkgelegenheid is
  niet alleen toe te schrijven aan de toegenomen economische activiteit. Een deel van de daling van de
  werknemersbijdragen wordt via loononderhandelingen immers na enige tijd omgezet in
  brutoloondalingen en dus ook in arbeidskostendalingen. Aanvankelijk is de impact op de arbeidskosten
  28
  
  18
  
  In deze variant dient rekening te worden gehouden met het feit dat het model geen onderscheid maakt tussen de spaarneiging
  van de werkenden (die in deze variant hun beschikbaar inkomen het sterkst zien toenemen) en van de uitkeringsgerechtigden.
  Er wordt enkel rekening gehouden met de gemiddelde spaarneiging (van de totale bevolking).
   WORKING PAPER 10-18
  
  (en dus op de werkgelegenheid) veel minder uitgesproken dan in het geval van een vermindering van
  de werkgeversbijdragen, maar op middellange termijn is die impact van dezelfde grootteorde als bij
  een lineaire werkgeversbijdragevermindering.
  De maatregel doet de toegevoegde waarde van de verwerkende nijverheid, de bouw en de
  marktdiensten op middellange termijn in ongeveer dezelfde mate toenemen (met 0,17 % tot 0,24 % t.o.v.
  de basissimulatie). De economische activiteit wordt arbeidsintensiever door de daling van de
  arbeidskosten. De werkgelegenheid zou in die drie takken immers 0,40 % tot 0,79 % hoger uitkomen
  dan in de basissimulatie.
  Tabel 11
  
  Een verlaging van de werknemersbijdragen – Belangrijkste macro-economische en sectorale resultaten
  Verschillen in % t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  t+2
  Bestedingen (in volume)
  Particuliere consumptie
  0,21
  0,41
  Overheidsconsumptie
  -0,00
  0,01
  Investeringen
  0,04
  0,27
  . Bedrijven
  0,06
  0,24
  . Overheid
  -0,00
  0,01
  . Woningen
  0,00
  0,52
  Uitvoer
  -0,00
  0,05
  Invoer
  0,07
  0,17
  Bbp
  0,05
  0,16
  p.m. budgettaire multiplicator (*)
  0,11
  0,32
  
  t+4
  0,45
  0,01
  0,31
  0,29
  0,00
  0,55
  0,05
  0,19
  0,17
  0,34
  
  Deflator van de particuliere consumptie
  Bbp-deflator
  Totale werkgelegenheid
  . in duizenden
  . in %
  Productiviteit per uur (ondernemingen)
  
  0,00
  0,00
  
  -0,12
  -0,17
  
  -0,16
  -0,21
  
  0,76
  0,02
  0,04
  
  12,47
  0,25
  -0,12
  
  19,21
  0,39
  -0,25
  
  Nominale loonkosten per uur (ondernemingen)
  Loonkosten per eenheid product (ondernemingen)
  Reëel beschikbaar inkomen v.d. particulieren
  Saldo van de lopende rekening met het buitenland (in % van het bbp)
  
  0,02
  -0,02
  0,61
  -0,07
  
  -0,89
  -0,78
  0,53
  -0,17
  
  -1,12
  -0,87
  0,50
  -0,20
  
  Totale bruto toegevoegde waarde in volume, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,05
  0,02
  0,03
  0,06
  
  0,15
  0,17
  0,22
  0,16
  
  0,16
  0,20
  0,24
  0,17
  
  Totale werkgelegenheid, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,02
  0,00
  0,01
  0,02
  
  0,25
  0,26
  0,54
  0,30
  
  0,39
  0,40
  0,79
  0,46
  
  (*) Zie voetnoot 12.
   c. Impact op de overheidsfinanciën
  De overheidsontvangsten dalen uiteraard, maar dat wordt uitsluitend verklaard door de daling van de
  socialezekerheidsbijdragen, die nog wordt versterkt door de daling van de onderhandelde brutolonen.
  De overige ontvangstencategorieën liggen hoger dan hun basisniveau. Dat is vooral het geval voor de
  door de gezinnen betaalde directe belastingen (toename van het aantal werkenden en verhoging van
  het belastbaar inkomen door de lagere werknemersbijdragen). Daarnaast stijgen ook de ontvangsten uit
  de vennootschapsbelasting, niet alleen dankzij de toegenomen economische activiteit, maar ook door
  
  19
  
  WORKING PAPER 10-18
  
  de daling van de arbeidskosten. Ten slotte zijn er extra ontvangsten uit de indirecte belastingen
  (toename van de particuliere consumptie).
  De belangrijkste uitgavenverminderingen zijn toe te schrijven aan de daling van de overdrachten van
  de sociale zekerheid (daling van het aantal werklozen in combinatie met een negatief prijseffect) en aan
  lagere geïndexeerde uitgaven. De verslechtering van het primair saldo (met 1,4 miljard op middellange
  termijn) verhoogt daarentegen geleidelijk de rentelasten.
  De maatregel verdient zichzelf voor 40 % terug op middellange termijn, wat minder is dan in het geval
  van algemene en gerichte werkgeversbijdrageverminderingen (beide ongeveer 50 %). Dat verschil
  wordt vooral verklaard door een meer uitgesproken daling van de socialezekerheidsbijdragen bij een
  werknemersbijdragevermindering als gevolg van de lagere (onderhandelde) brutolonen, terwijl bij een
  werkgeversbijdragevermindering een toename van de (onderhandelde) brutolonen wordt opgetekend.
   Tabel 12
  
  Een verlaging van de werknemersbijdragen – Impact op de overheidsfinanciën
  Verschillen in miljoen euro t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  1. Ontvangsten
  -1430
  A. Fiscale ontvangsten
  875
  1. Directe belastingen
  807
  Huishoudens
  781
  Vennootschappen
  25
  Overige
  1
  2. Indirecte belastingen
  66
  3. Vermogensheffingen
  2
  B. Sociale premies
  -2308
  C. Overige ontvangsten
  3
  2. Uitgaven
  8
  A. Primaire uitgaven
  3
  1. Lopende uitgaven
  2
  a) Beloning van werknemers
  2
  b) Intermediair verbruik en belastingen
  0
  c) Sociale uitkeringen
  -6
  d) Overige
  6
  2. Kapitaaluitgaven
  1
  a) Bruto investeringen in vaste activa
  0
  b) Overige
  0
  B. Rentelasten
  5
  3. Primair saldo
  -1432
  4. Vorderingensaldo
  -1438
  in % van het bbp
  -0,31
  
  t+2
  -1919
  863
  767
  542
  225
  -0
  96
  -0
  -2754
  -28
  -396
  -455
  -433
  -75
  -24
  -313
  -21
  -23
  -18
  -5
  59
  -1464
  -1523
  -0,31
  
  t+4
  -2079
  846
  748
  535
  214
  -0
  99
  -1
  -2946
  22
  -508
  -703
  -679
  -106
  -33
  -506
  -34
  -24
  -18
  -6
  195
  -1376
  -1571
  -0,30
  
  p.m. Ex ante budgettaire impact (in miljoen euro)
  p.m. Terugverdieneffect (*)
  
  -2473
  38%
  
  -2617
  40%
  
  -2328
  38%
  
  (*) Zie voetnoot 13.
   3.7. Een verhoging van de sociale uitkeringen
  a. Modaliteiten
  De sociale uitkeringen aan de huishoudens worden jaarlijks verhoogd met een totaalbedrag dat ex ante
  overeenkomt met 0,5 % van het nominale bbp in de basissimulatie. We veronderstellen dat de helft van
  
  20
  
  WORKING PAPER 10-18
  
  dat bedrag wordt besteed aan een verhoging van de werknemerspensioenen en dat de andere helft
  wordt gebruikt voor een verhoging van de kinderbijslag.29
  b. Macro-economische effecten
  De
  
  maatregel
  
  geeft
  
  een
  
  rechtstreekse
  
  positieve
  
  impuls
  
  aan
  
  de
  
  koopkracht
  
  van
  
  de
  
  uitkeringsgerechtigden. De impact op het reëel beschikbaar inkomen van de particulieren (0,80 % op
  middellange termijn) is groter dan in de variant met lagere werknemersbijdragen (0,50 %) omdat de
  impliciete belastingvoet op de sociale uitkeringen lager is dan die op de brutolonen. De gunstige impact
  op de particuliere consumptie en op de investeringen in woongebouwen is dan ook wat meer
  uitgesproken, met een toename van resp. 0,67 % en 0,78 % op middellange termijn. De verbeterde
  binnenlandse afzetmogelijkheden geven een impuls aan de bedrijfsinvesteringen. Rekening houdend
  met een hogere invoervraag, neemt het bbp in volume in het eerste jaar toe met 0,06 % en zou het op
  middellange termijn 0,16 % boven zijn niveau van de basissimulatie uitkomen.
   Tabel 13
  
  Een verhoging van de sociale uitkeringen – Belangrijkste macro-economische en sectorale resultaten
  Verschillen in % t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  t+2
  Bestedingen (in volume)
  Particuliere consumptie
  0,26
  0,54
  Overheidsconsumptie
  -0,00
  -0,00
  Investeringen
  0,05
  0,27
  . Bedrijven
  0,07
  0,19
  . Overheid
  -0,00
  -0,00
  . Woningen
  0,00
  0,67
  Uitvoer
  -0,00
  -0,00
  Invoer
  0,09
  0,21
  Bbp
  0,06
  0,14
  p.m. budgettaire multiplicator (*)
  0,13
  0,29
  
  t+4
  0,67
  -0,01
  0,31
  0,22
  -0,00
  0,78
  -0,01
  0,26
  0,16
  0,32
  
  Deflator van de particuliere consumptie
  Bbp-deflator
  Totale werkgelegenheid
  . in duizenden
  . in %
  Productiviteit per uur (ondernemingen)
  
  0,00
  0,00
  
  0,01
  0,02
  
  0,04
  0,06
  
  0,92
  0,02
  0,05
  
  2,61
  0,05
  0,09
  
  2,99
  0,06
  0,09
  
  Nominale loonkosten per uur (ondernemingen)
  Loonkosten per eenheid product (ondernemingen)
  Reëel beschikbaar inkomen v.d. particulieren
  Saldo van de lopende rekening met het buitenland (in % van het bbp)
  
  0,02
  -0,02
  0,74
  -0,08
  
  0,09
  0,00
  0,79
  -0,20
  
  0,18
  0,09
  0,80
  -0,25
  
  Totale bruto toegevoegde waarde in volume, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,06
  0,02
  0,04
  0,08
  
  0,13
  0,05
  0,21
  0,15
  
  0,14
  0,04
  0,24
  0,17
  
  Totale werkgelegenheid, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,02
  0,00
  0,01
  0,03
  
  0,05
  0,01
  0,08
  0,07
  
  0,06
  -0,01
  0,09
  0,08
  
  (*) Zie voetnoot 12.
  29
  
  Pensioenen en kinderbijslag worden fiscaal niet op dezelfde manier behandeld. Naarmate de kinderbijslag een grotere weging
  krijgt, heeft de maatregel een gunstiger effect op de koopkracht van de particulieren, ten koste van de overheidsontvangsten
  uit de personenbelasting.
  21
  
  WORKING PAPER 10-18
  
  De consumptie van de particulieren neemt minder sterk toe dan hun beschikbaar inkomen, wat leidt
  tot een hogere spaarquote.30 Naarmate sociale uitkeringen terechtkomen bij bevolkingsgroepen met een
  lager dan gemiddelde spaarneiging, vergroot de impact op de particuliere consumptie.
   De maatregel is gunstig voor de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid in de marktdiensten en
  de bouw, maar beïnvloedt nauwelijks de verwerkende nijverheid, die zich relatief meer richt op de
  uitvoer.
  c. Impact op de overheidsfinanciën
  De fiscale en parafiscale ontvangsten laten een hoger niveau optekenen dan in de basissimulatie. De
  toename van de gezinsuitgaven leidt tot meer indirecte belastingen, terwijl de toename van de
  werkgelegenheid leidt tot een stijging van de socialezekerheidsbijdragen en de ontvangsten uit de
  personenbelasting. Die laatste stijgen ook omdat een deel31 van de verhoging van de sociale uitkeringen
  aan de gezinnen de belastbare basis van de personenbelasting doet toenemen. In totaal komen de
  overheidsontvangsten op middellange termijn 1,1 miljard euro hoger uit.
   Tabel 14
  
  Een verhoging van de sociale uitkeringen – Impact op de overheidsfinanciën
  Verschillen in miljoen euro t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  1. Ontvangsten
  584
  A. Fiscale ontvangsten
  515
  1. Directe belastingen
  432
  Huishoudens
  401
  Vennootschappen
  30
  Overige
  1
  2. Indirecte belastingen
  81
  3. Vermogensheffingen
  3
  B. Sociale premies
  66
  C. Overige ontvangsten
  3
  2. Uitgaven
  2341
  A. Primaire uitgaven
  2332
  1. Lopende uitgaven
  2332
  a) Beloning van werknemers
  2
  b) Intermediair verbruik en belastingen
  1
  c) Sociale uitkeringen
  2320
  d) Overige
  9
  2. Kapitaaluitgaven
  1
  a) Bruto investeringen in vaste activa
  1
  b) Overige
  0
  B. Rentelasten
  8
  3. Primair saldo
  -1748
  4. Vorderingensaldo
  -1756
  in % van het bbp
  -0,38
  
  t+2
  889
  737
  521
  479
  40
  2
  209
  7
  131
  21
  2589
  2513
  2510
  8
  3
  2475
  23
  3
  3
  1
  75
  -1624
  -1700
  -0,34
  
  t+4
  1141
  865
  572
  552
  17
  3
  284
  9
  194
  82
  2961
  2741
  2731
  27
  9
  2658
  37
  10
  8
  2
  220
  -1600
  -1820
  -0,34
  
  p.m. Ex ante budgettaire impact (in miljoen euro)
  p.m. Terugverdieneffect (*)
  
  2473
  31%
  
  2617
  30%
  
  2328
  25%
  
  (*) Zie voetnoot 13.
  De uitgaven stijgen met 3 miljard euro op middellange termijn. Het grootste deel daarvan is afkomstig
  van de sociale uitkeringen (die ex ante met 2,6 miljard euro toenemen en ex post met 2,7 miljard). 32 Ook
  30
  
  31
  32
  
  22
  
  Daarbij dient te worden opgemerkt dat het model enkel rekening houdt met de macro-economische spaarquote. Er worden
  geen specifieke spaarquotes onderscheiden voor bv. werkenden of uitkeringsgerechtigden.
  Het resterende deel (bepaalde zeer lage pensioenen en de kinderbijslag) is niet onderworpen aan de personenbelasting.
  De daling van het uitgekeerde bedrag aan werkloosheidsvergoedingen wordt gecompenseerd door een positief prijseffect
  (bijkomende indexering van het totaalbedrag aan sociale uitkeringen).
   WORKING PAPER 10-18
  
  de rentelasten nemen toe door de terugval van het primair saldo (met 1,6 miljard euro in het jaar t+4).
  Het terugverdieneffect van de hier gesimuleerde verhoging van de sociale uitkeringen bedraagt 30 %.
  3.8. Een verlaging van de personenbelasting
  a. Modaliteiten
  De overheidsontvangsten uit de personenbelasting worden via een vermindering van de
  bedrijfsvoorheffing jaarlijks verlaagd met een totaalbedrag dat ex ante overeenkomt met 0,5 % van het
  nominale bbp in de basissimulatie.
  b. Macro-economische effecten
  De maatregel heeft een directe positieve impact op de koopkracht van de particulieren. De positieve
  impuls op hun beschikbaar inkomen (0,86 % op middellange termijn) is groter dan bij de verhoging van
  de sociale uitkeringen en de verlaging van de werknemersbijdragen. In die laatste twee gevallen vloeit
  een deel van de inkomensstijging immers terug naar de overheid omdat de belastbare basis van de
  personenbelasting stijgt. Dat is hier niet het geval omdat de aanslagvoeten van de personenbelasting
  worden verlaagd terwijl de belastbare basis (ex ante) ongewijzigd blijft.
  Van de hier gepresenteerde varianten heeft een vermindering van de personenbelasting dan ook de
  meest gunstige impact op de particuliere consumptie en op de investeringen in woongebouwen, met
  een toename van resp. 0,74 % en 0,89 % op middellange termijn. De verbeterde binnenlandse
  afzetmogelijkheden geven een impuls aan de bedrijfsinvesteringen. Rekening houdend met de hogere
  invoervraag, neemt het bbp in volume in het eerste jaar toe met 0,08 % en zou het op middellange
  termijn 0,23 % boven zijn niveau van de basissimulatie uitkomen.
   Een daling van de personenbelasting heeft een kleinere neerwaartse impact op de onderhandelde
  brutolonen dan een vermindering van werknemersbijdragen. Bij een verlaging van de
  personenbelasting gaat het voordeel immers niet volledig naar de werkenden, maar komt de maatregel
  ook de uitkeringstrekkers ten goede, terwijl een werknemersbijdragevermindering enkel ten goede
  komt van de werkenden.
  De bijkomende jobcreatie blijft aanvankelijk beperkt tot ruim 1 000, maar op middellange termijn zou
  het aantal banen 18 000 hoger liggen dan in de basissimulatie. Net als bij de vermindering van de
  werknemersbijdragen is de impact op de werkgelegenheid niet alleen toe te schrijven aan de
  toegenomen economische activiteit, maar ook aan de daling van de arbeidskosten (daling van de
  onderhandelde brutolonen).
  De maatregel doet de toegevoegde waarde van de verwerkende nijverheid, de bouw en de
  marktdiensten op middellange termijn in ongeveer dezelfde mate toenemen (met 0,20 % à 0,33 % t.o.v.
  de basissimulatie). De economische activiteit wordt arbeidsintensiever door de daling van de
  arbeidskosten. De werkgelegenheid zou in die drie takken immers 0,34 % tot 0,72 % hoger uitkomen
  dan in de basissimulatie.
   23
  
  WORKING PAPER 10-18
  Tabel 15
  
  Een verlaging van de personenbelasting – Belangrijkste macro-economische en sectorale resultaten
  Verschillen in % t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  t+2
  Bestedingen (in volume)
  Particuliere consumptie
  0,32
  0,63
  Overheidsconsumptie
  -0,00
  0,00
  Investeringen
  0,06
  0,38
  . Bedrijven
  0,09
  0,31
  . Overheid
  -0,00
  0,00
  . Woningen
  0,00
  0,80
  Uitvoer
  -0,00
  0,04
  Invoer
  0,11
  0,26
  Bbp
  0,08
  0,21
  p.m. budgettaire multiplicator (*)
  0,16
  0,42
  
  t+4
  0,74
  0,01
  0,43
  0,36
  0,00
  0,89
  0,04
  0,30
  0,23
  0,46
  
  Deflator van de particuliere consumptie
  Bbp-deflator
  Totale werkgelegenheid
  . in duizenden
  . in %
  Productiviteit per uur (ondernemingen)
  
  0,00
  0,00
  
  -0,10
  -0,14
  
  -0,12
  -0,15
  
  1,12
  0,02
  0,06
  
  12,07
  0,25
  -0,05
  
  18,09
  0,36
  -0,17
  
  Nominale loonkosten per uur (ondernemingen)
  Loonkosten per eenheid product (ondernemingen)
  Reëel beschikbaar inkomen v.d. particulieren
  Saldo van de lopende rekening met het buitenland (in % van het bbp)
  
  0,03
  -0,03
  0,91
  -0,10
  
  -0,72
  -0,67
  0,87
  -0,25
  
  -0,87
  -0,70
  0,86
  -0,30
  
  Totale bruto toegevoegde waarde in volume, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,07
  0,03
  0,04
  0,10
  
  0,20
  0,18
  0,30
  0,22
  
  0,22
  0,20
  0,33
  0,24
  
  Totale werkgelegenheid, waarvan
  - verwerkende nijverheid
  - bouw
  - marktdiensten
  
  0,02
  0,01
  0,01
  0,03
  
  0,25
  0,23
  0,51
  0,29
  
  0,36
  0,34
  0,72
  0,43
  
  (*) Zie voetnoot 12.
  c. Impact op de overheidsfinanciën
  De totale overheidsontvangsten dalen op middellange termijn met 2,7 miljard euro t.o.v. de
  basissimulatie. Enerzijds dalen de brutolonen ondanks de bijkomende jobcreatie, wat leidt tot een
  daling van de sociale bijdragen en tot een daling van de ontvangsten uit de personenbelasting die ex
  post (2,8 miljard euro) sterker is dan ex ante (2,6 miljard euro). Anderzijds zijn er extra ontvangsten uit
  de vennootschapsbelasting (dankzij de toegenomen economische activiteit en de lagere arbeidskosten)
  en uit de indirecte belastingen (door meer particuliere consumptie en investeringen in woongebouwen).
   De belangrijkste verminderingen van de overheidsuitgaven zijn toe te schrijven aan de daling van de
  overdrachten van de sociale zekerheid (een daling van de werkloosheidsuitkeringen door de creatie
  van nieuwe arbeidsplaatsen en een negatief prijseffect) en aan lagere geïndexeerde uitgaven. De
  verslechtering van het primair saldo verhoogt daarentegen geleidelijk de rentelasten.
  Het vorderingensaldo daalt met 2,3 miljard euro in het jaar t+4, wat aanzienlijk meer is dan in het geval
  van een verlaging van de werknemersbijdragen (-1,6 miljard euro, zie paragraaf 3.6) of een verhoging
  van de sociale uitkeringen (-1,8 miljard, zie paragraaf 3.7). Het terugverdieneffect van de verlaging van
  de personenbelasting is dan ook aanzienlijk lager (10 %).
  24
  
  WORKING PAPER 10-18
  Tabel 16
  
  Een verlaging van de personenbelasting – Impact op de overheidsfinanciën
  Verschillen in miljoen euro t.o.v. de basissimulatie, tenzij anders vermeld
  t
  1. Ontvangsten
  -2129
  A. Fiscale ontvangsten
  -2163
  1. Directe belastingen
  -2265
  Huishoudens
  -2303
  Vennootschappen
  37
  Overige
  1
  2. Indirecte belastingen
  99
  3. Vermogensheffingen
  3
  B. Sociale premies
  30
  C. Overige ontvangsten
  4
  2. Uitgaven
  15
  A. Primaire uitgaven
  5
  1. Lopende uitgaven
  4
  a) Beloning van werknemers
  2
  b) Intermediair verbruik en belastingen
  1
  c) Sociale uitkeringen
  -8
  d) Overige
  9
  2. Kapitaaluitgaven
  1
  a) Bruto investeringen in vaste activa
  1
  b) Overige
  0
  B. Rentelasten
  10
  3. Primair saldo
  -2134
  4. Vorderingensaldo
  -2144
  in % van het bbp
  -0,46
  
  t+2
  -2494
  -2269
  -2464
  -2679
  214
  1
  192
  3
  -197
  -29
  -287
  -368
  -350
  -60
  -19
  -265
  -7
  -18
  -14
  -4
  80
  -2127
  -2207
  -0,44
  
  t+4
  -2662
  -2418
  -2656
  -2847
  190
  1
  235
  4
  -206
  -39
  -317
  -531
  -515
  -76
  -24
  -405
  -11
  -15
  -11
  -5
  213
  -2131
  -2345
  -0,45
  
  p.m. Ex ante budgettaire impact (in miljoen euro)
  p.m. Terugverdieneffect (*)
  
  -2473
  11%
  
  -2617
  10%
  
  -2328
  8%
  
  (*) Zie voetnoot 13.
  25.
  