title: Ezechiël
text: EZECHIËL
  Zijn naam betekent: G od sterkt, G od geeft kracht.
  V an de 3 profeten, die in de Hebr. Bijbel als grote profeten van de
  12 kleine worden onderscheiden, is Ezechiël de minst gekende. O p de
  lijst van citaten, die Nestle in zijn Grieks Nieuw Testament heeft op­
  genomen, kan men zien, dat Ezechiël bijna alleen in de Openbaring van
  Johannes is aangehaald— d áár zéér vaak. D it geldt ook van Daniël.
  H ieruit zou men kunnen opm aken, dat Ezechiël evenals Daniël een apo­
  calyptisch boek is. Toch heeft ’t boek ook veel overeenkomst met
  de boeken Jesaja en Jeremia. ’t Staat in onze Bijbel terecht tussen Jeremia
  en Daniël in. Er is hier een overgang te bespeuren van de profetie naar
  de apocalypse.
  Behoorde Jeremia tot een priesterfamilie in Anathot, Ezechiël heeft
  misschien in de tempel te Jeruzalem dienst gedaan, vóór hij in 597 naar
  Babel werd verbannen, toen de jonge koning Jojachin werd weggevoerd
  met zijn moeder, zijn dienaren, zijn vorsten en hovelingen en al de weerbare
  mannen— al de handwerkslieden en smeden (11000). In II Kon. 24:14
  staat, dat niemand werd overgelaten behalve de armen van het volk des
  lands. Nebucadnezar stelde Jojachins oom Mattanja tot koning aan in
  zijn plaats en veranderde zijn naam in Zedekia. Terwijl in ’t boek Jeremia
  Zedekia telkens wordt genoemd, kom t hij in ’t boek Ezechiël niet bij
  name voor. Er worden over ’t geheel weinig namen genoemd in dit boek.
   Jerem ia niet; Achab en Zedekia niet, die volgens Jer. 29:22 door de
  koning van Babel op het vuur geroosterd zijn; Sem aja niet, die uit Babel
  een brief heeft geschreven aan priesters in Jeruzalem om Jeremia in blok
  en halsijzer te laten zetten; Baruch, de schrijver van Jeremia niet; Hananja
  niet; in 8:11 Jaazanja, de zoon van Safat bij uitzondering. Omgekeerd
  wordt Pelatja, die Ezechiël in een visioen bij de O ostpoort van de tempel
  in Jeruzalem zag en, terwijl Ezechiël profeteerde, dood neerviel, in Jeremia
  niet genoemd.
  Jerem ia leefde eerder dan Ezechiël. Hij ontving zijn roeping tijdens
  de regering van koning Josia, die van 638-608 regeerde, ongeveer in 625
  voor C h r.; Ezechiël in 593, 25 jaar na de wegvoering in ballingschap van
  koning Jojachin— dus ruim 30 jaar later. Men acht het niet zeker, niet
  waarschijnlijk zelfs, dat in Ez. 1 :1 met het 30 ste jaar de leeftijd van Ezechiël
  is bedoeld, maar neemt wel algemeen aan, dat hij toen al wel 30 jaar zal
  33
  
  geweest zijn— om priester te kunnen worden m oest hij 30 jaar zijn. Dan
  m oet hij toch zeker Jeremia gekénd hebben. W onderlijk is 't, dat hij
  hem nooit noemt.
  ’n Boek lijkt zeer systematisch samengesteld; eerst het roepingsvisoen de opdracht, die G od hem gaf, de oordeelsprofetieën over Israël,
  dan de oordeelsprofetieën over de volken rondom Kanaán en daarna de
  verlossing van Israël en de theocratie in ’t land Kanaán; maar bij nadere
  bestudering blijkt het boek een geschiedenis doorgemaakt te hebben.
   D e tekst is in de L X X korter— de codex Vaticanus heeft ze nog korter
  dan de codex Alexandrinus. C o r n i l l heeft in 1886 al een Hebr. tekst
  uitgegeven, besnoeid naar de L X X . K r a e t s c h m a r en B e r t h o l e t hebben
  gezegd: Er zullen wel 2 edities zijn geweest, die door een redactor zijn
  samengevoegd. T r o e l s t r a wijst in Tekst en Uitleg nu en dan ook op
  doubletten. B e r t h o l e t heeft de tekst op verschillende plaatsen in 2
  kolommen naast elkaar laten drukken, maar de nieuwste commentaar
  van Z i m m e r l i stelt voor om ’n groei van de tekst aan te nemen. Er is
  telkens wat ingevoegd. T r o e l s t r a neemt oo k aan, dat er sedert het begin
  veel aan de tekst is toegevoegd. Zó zou het te verklaren zijn, dat de codex
  Vaticanus van de L X X de kortste tekst heeft, de codex Alexandrinus een
  langere, en de Hebr. tekst een nóg veel langere!
  Het feit, dat men zo aan de tekst gewerkt heeft, bewijst, dat men ze
  niet vergeten heeft. Men dacht erover na.
   U it de D ode Zee handschriften blijkt, dat men in Q um rán ook
  over de profetieën van Ezechiël heeft nagedacht. Evenals Ezechiël achten
  zij alleen de priesters uit ’t geslacht van Zadok wettige priesters. Zij
  kennen een dergelijke strijd als in Ez. 38 en 39 is genoemd tegen G og
  van Magog— een strijd van de kinderen des lichts tegen de kinderen
  der duisternis. Ze spreken evenals Ezechiël in H fst. 13 en in 22:28 over
  het bepleisteren van een wand met kalk— zij strijden evenals Ezechiël
  in Hfst. 13 tegen leugenleraars. Evenals Ezechiël in 38:17 actualiseerden
  zij vroeger gegeven profetieën: „Zijt gij het, van wien Ik in vroegere dagen
  gesproken heb door den dienst van mijn knechten, de profeten van
  Israël, welke in die dagen jarenlang geprofeteerd hebben, dat Ik U tegen
  hen zou doen optrekken” ? M et Ezechiël 36:25 wisten zij dat er reiniging
  nodig was en vernieuwing van het hart. Evenals Ezechiël geloofden ze
  aan engelen en opstanding.
  Het is een wonder, dat er wel twee handschriften van Jesaja gevonden
  zijn— nog niet één van Ezechiël; echter wel kleine fragmenten van zijn werk.
  34
  
  D e rol van de H odajoth— de Lofpsalm en— in Q um rán noemt
  Jeruzalem niet, terwijl de dichter toch waarschijnlijk ook priester was.
  Hij hechtte evenals Ezechiël veel aan rituële reinheid, beschuldigde de
  priesters in Jeruzalem ook van ’t dienen van afgoden.
   D e dichter van de H odajoth heeft in Egypte als balling moeten leven,
  klaagde vaak over zijn lot, maar zag toch oo k G ods hand tot genezing in
  zijn kastijding. Hier is alles persoonlijk gehouden— er is geen verkondiging
  van het oordeel en na de straf van de genade over Israël. Hij is dankbaar
  voor de vergeving die hem is geschonken en de gemeenschap die hij mag
  hebben met G od en zijn heilige engelen. Het is enkel genade— niemand
  is rechtvaardig voor G od, maar G o d verzoende zijn schuld en bedekte
  hem met zijn rechtvaardigheid! A ls leraar heeft hij vele leerlingen ge­
  kregen. A ls de dichter van Ps. 119 houdt hij vaste gebedstijden, deelt in
  de liturgie der engelen voor G o d s troon. D it vinden we in Ezechiël niet.
  Evenals Ezechiël stelt hij de ere G ods als ’t hoogste doel (v.Selms,
  bl. 173).
  D e Openbaring van Johannes heeft vooral in de eerste en laatste
  hoofdstukken heel veel uit Ezechiël overgenomen. De hoofdstukken
  1 ,4 , 5, 6 en 18-22 zijn niet te begrijpen zonder dat men vantevoren Ezechiël
  heeft bestudeerd (maar oo k 7:1, 11:11 en andere plaatsen in de Openba­
  ring. ) Ezechiël en Daniël zijn verondersteld.
  Ezechiël heeft veel in gelijkenissen gesproken en heeft vele symbolische
  handelingen verricht. Lang niet altijd is duidelijk wat hij bedoeld heeft.
  T oen hij begon te prediken, was de reformatie van koning Josia naar
  het wetboek van Deuteronom ium al weer een 30 jaar geleden. Het blijkt,
  dat er van die reformatie onder het volk weinig meer was te bemerken.
   U it de profetieën van Jerem ia konden we dat al wel opmaken, maar uit
  die van Ezechiël toch nog meer. Ezechiël herinnert telkens aan D euterono­
  m ium en nog meer aan de Heiligheidswet (Lev. 17-26). Er zijn er die
  denken, dat de Heiligheidswet er toen al was en dat Ezechiël erop terug­
  grijpt. Het is ook mogelijk, dat de uitgave van die wetsbundel uit de
  school van Ezechiël is voortgekom en. Afzonderlijke bepalingen kunnen
  wel veel ouder zijn— zijn wel zeker veel ouder.
  A ls priester had Ezechiël veel belangstelling voor de dingen die in
  verband stonden met de tempel en de eredienst, maar van een hogepriester
  spreekt hij niet, niet van de G rote Verzoendag en van het verzoendeksel,
  niet van de ark des verbonds. Hij spreekt niet van een zang- en muziek
  koor, dat in de Kronieken zo’n groter plaats inneemt, dat door D avid
  35
  
  al zou opgericht zijn, niet van psalmen, die in de tempel zouden worden
  gezongen. Uitvoerig beschrijft hij het herstel van de tempel en de offerdienst van de priesters, maar hij zegt niets over ’t loven van den Here.
  D e zangkoren van A saf, Korach en Jeduthun worden er niet in genoemd.
  D e enige keer, dat hij van een harp o f citer spreekt is in 26:13, de
  profetie tegen Tyrus, waar hij zegt: „Ik zal een einde maken aan het
  geklank van Uw liederen, het geluid van U w citers zal niet langer worden
  gehoord.” In tegenstelling met de serafs van Jes. 6 zijn de cherubs bij
  Ezechiël stom, ze zwijgen.
   Men heeft Ezechiël wel een architect genoemd, om dat hij in Hfst40-48 de maten van de tempel, de voorhof, het altaar in de voorhof, de
  ligging van ’s Heren Huis midden in ’t heilige land zo nauwkeurig heeft
  beschreven. Men heeft hem oo k wel een dichter genoemd. Zijn klaag­
  liederen over de koningen van Juda, over Tyrus en de koning van Egypte
  zijn indrukwekkend.
  Er is wel eens een criticus geweest, die alleen de dichterlijke stukken
  door Ezechiël zelf achtte geschreven te zijn. D at is zeer overdreven.
  Men heeft hem wel de individualist onder de profeten genoemd,
  om dat hij in Hfst. 3, 18 en 33 zo op persoonlijke verantwoordelijkheid
  van de wachters en van elke Israëliet aandringt, maar daar tegenover
  staat, dat hij evengoed als Hozea Israël telkens als één geheel beschouwt
  — het gehele huis van Israël (5:4), heel hun rumoerige menigte (3 x in
  Hfst. 7), in Hfst. 37 heel Israël als een dal vol dorre doodsbeenderen en
  als twee houten die samen één geheel vormen. In Hfst. 34 treedt de
  Here voor heel Israël als Herder op. In H fst. 36 wordt de reiniging en
  vernieuwing door den H. Geest aan heel Israël toegezegd. In H fst. 40-48
  kom t de nieuwe tempel in ’t midden van heel Israël te liggen— ’t W estJordaanse gebied alleen—-5 stammen ten Zuiden van de stad en 7 ten
  N oorden ervan. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen Noord-Israël,
  dat in 722 al was weggevoerd voor een deel, en Juda, dat in 597 en 587
  voor een deel werd weggevoerd in ballingschap. Allen hadden gezondigd
  en hadden den naam van Jahweh schande aangedaan. D oor Zijn volk in
  Kanaán terug te brengen, zou Hij maken dat Zijn naam weer in ere kwam.
   ’t Ging niet om Israël, maar om G ods heilige naam!
  In Jes. 53 is gesproken van iemand die plaatsvervangend de schuld
  en de straf heeft gedragen. Ezechiël heeft ook de straf gedragen, maar
  van plaatsvervanging en verzoening door zijn lijden wordt niets gezegd.
  In 3 :25 en 26 lezen w e: „M ensenkind, zie, men zal touwen om u heenslaan
  en u daarmee binden, zodat gij u onder hen niet kunt begeven en uw tong
  36
  
  zal Ik aan uw verhemelte doen kleven— gij zult stom zijn en hun niet tot
  een bestraffer wezen, want zij zijn een weerspannig geslacht.” Israël
  m oest gestraft worden, het oordeel was niet meer af te wenden, Jeruzalem
  m oest verwoest worden en de inwoners gedood, in ballingschap weggevoerd o f uiteengeslagen worden, velen zouden ook door de pest o f andere
  ziekten sterven, ’t Drietal, do or Jerem ia telkens genoem d: ’t zwaard, de
  pest en de honger, noem t Ezechiël ook.
   Jerem ia mocht niet voor ’t volk bidden, om dat het oordeel vast
  besloten was. Toen Ezechiël in Jeruzalem Pelatja plotseling dood zag
  neervallen, wierp hij zich op zijn aangezicht en riep uit als A m os: „A ch
  Here, Here, wilt Gij een einde maken aan het overblijfsel van Israël?”
  Toen hij de verderfengelen in Jeruzalem de mensen zag neerslaan, wierp
  hij zich ook op zijn aangezicht, schreeuwde het uit en zeide: „A ch, Here,
  Here, gaat Gij nu geheel het overblijfsel van Israël verdelgen door Uw
  grimmigheid uit te gieten over Jeruzalem ?” Overigens wordt er van bidden
  van Ezechiël nooit gesproken. Hij had het oordeel onverbiddelijk te
  prediken en hééft dat gedaan. Kon hij het niet met woorden, dan
  heeft hij als Zacharias, de vader van Joh. de D oper, een schrijftafel genomen
  en getekend o f geschreven o f met gebaren getuigd. In ’n visioen had hij
  de boekrol, die van voren en van achteren met klaagliederen was be­
  schreven, met gezucht en gejammer, opgegeten. Sedertdien kon hij
  niet anders dan het oordeel aanzeggen totdat Jeruzalem verwoest was.
  In 33:22 staat, dat tegen de tijd, dat de vluchteling hem de boodschap
  van de val van Jeruzalem bracht, zijn m ond weer werd geopend en hij
  niet meer stom was. ’t Is m oeilijk aan te nemen, dat Ezechiël al die jaren
  van 592 tot 587 stom is gebleven. In Hfst. 8, 14 en 20 wordt verhaald,
  dat de oudsten bij hem kwamen in zijn huis. Hij kreeg dan visioenen
  en kon die meedelen. D e Here zeide tot hem : „Zeg tot het huis Israëls” —
  dan heeft Ezechiël dat gezegd.
  B ertholet neemt aan dat Ezechiël niet vóór 587 in Babel is gekomen.
   Hij zou eerst in Jeruzalem, daarna in een stad in Judea hebben gewoond.
  Dat de Geest hem bij een hoofdhaar had gevat en hem zo naar Jeruzalem
  had gebracht (8:3), zou dan enkel literarische inkleding zijn. B ertholet
  heeft met deze opvatting weinig bijval gekregen, ’t Blijft wonderlijk,
  dat Ezechiël in Babylonië kon zien wat er in Jeruzalem gebeurde; had
  hij een twede gezicht als S chwedenborg en anderen ? De hele voorstelling
  in het boek gegeven pleit ervoor om te denken, dat hij in Babel was naar
  ’t lichaam, maar dat hij nu en dan zien kon wat er in Jeruzalem gebeurde.
  Van Eliza wordt in 2 Kon. 5 :25 verhaald, dat hij Gehazi had gezien, toen
  hij Naáman achterna liep, 6:12 dat hij de koning van Israël kon meedelen,
  wat de koning van Syrië in z’n slaapkamer had gesproken, van Ahia
  37
  
  1 Kon. 14:5, dat hij, hoewel hij blind was, de gemalin van Jerobeam
  herkende. Zo zijn er meer gevallen te noem en!
  In Ezechiël 4:5 w . staat, dat Ezechiël 390 dagen moest liggen om de
  ongerechtigheid van het huis Israël te dragen— de L X X heeft 190 dagen—
  daarna 40 dagen de ongerechtigheid van het huis van Juda. Hij had op
  een tegel de plattegrond van Jeruzalem voor zich, een ijzeren bakplaat
  stond tussen hem en de stad. Zo moest hij erop blijven zien. Hij mocht
  niet méér eten en drinken dan de belegerden in Jeruzalem waarschijnlijk
  te eten en te drinken kregen. Evenals later Petrus in Joppe verfoeide hij
  het om onrein voedsel te moeten gebruiken. Hij, de zoon van een priester
  — zelf ook priester—was nog nooit verontreinigd geweest.
   Ezechiël was overtuigd, dat de zonde gestraft m oest worden; hij
  wilde zelf ook met zijn volk gehoorzaam straf dragen als dat moest.
  Israël en Juda hadden als een hoer geleefd, erger dan Sodom . Jezus heeft
  Kapem aüm , Chorazin en Bethsaïda zo veroordeeld: wanneer in Tyrus
  en Sidon o f in Sodom de krachten waren geschied, die in deze steden aan
  ’t Galilese meer geschied zijn, zij zouden zich in zak en as bekeerd hebben
  — Ninevé heeft zich bekeerd op de prediking van Jona. Jezus was meer
  dan Jona!
  Ezechiël veroordeelde héél Israël. Israël had vanaf ’t begin niet
  gedeugd, had zich altijd van Jahweh afgewend en gehunkerd naar andere
  godsdienst en zeden. De profeet maakte geen uitzondering— al sprak
  hij in Hfst. 3, 18 en 33 ook over individuële bekering. Hij zag de geschiede­
  nis van Israël als één geheel als Paulus in Rom . 3 en 9-11. Ze hadden allen
  gezondigd en hadden allen de vloek verdiend. D e volken rondom Israël
  vallen evenzó onder het oordeel: Am m on, M oab, Edom, de Filistijnen,
  T yrus en Sidon en Egypte. D aarop volgt het herstel alleen voor Israël,
  om dat Jahweh’s heilige naam ontheiligd is door de heidenen, die gezegd
  hebben, dat Jahweh Zijn volk niet kon helpen. Hij zal tónen, dat hij
  ’t wél kan—dat Hij Israël alleen om zijn zonde gestraft heeft. Telkens
  herhaalt Ezechiël in ’s Heren naam : zij zullen weten, dat Ik de Here ben!
  (Ezechiël 28:24.) Het Huis Israëls zal geen wondende do om noch pijn­
  doende distel meer hebben, geen doorn in ’t vlees onder alle omwonenden
  die hen verachten. II C or. 12:7 herinnert hieraan.
   Babylonië kom t onder de reeks van volken die hier genoemd zijn,
  niet voor, Mediërs ook niet; Perzen komen in Hfst. 38 met G og mee als
  de eschatologische vijand. Jesaja en Jeremia hadden Babel ook veroor­
  deeld. Het valt op, dat Ezechiël dat niet zo doet. In 23:14 w . heeft hij
  beschreven hoe Ohola met A ssu r en O holiba met de Chaldeën hebben
  38
  
  gehoereerd. De Tweede Jesaja heeft gespot met de afgoden van Babel—
  dat doet Ezechiël niet. In 30:24 v. lezen we ’s Heren w oord: „D e armen
  van den koning van Babel zal Ik sterk maken en Mijn zwaard in zijn hand
  geven, maar de armen van Farao zal Ik breken” . Bij Ezechiël doet de
  koning van Babel wat bij de Eerste Jesaja de A ssyriërs deden en by de
  Tweede Cyrus, de koning van Perzië— zij deden wat Jahweh wilde, dat
  zij zouden doen. Een oordeel over Babel als in Jes. 13 en 14 o f in Jer. 50
  vind men bij Ezechiël niet. ’t Kan zijn, dat de school van Ezechiël die
  zijn profetiën heeft uitgegeven, het niet opportuun heeft gevonden om dat
  mee te publiceren— ’t kan o o k zijn dat Ezechiël over Babel gezwegen heeft.
   In Jes. 10:24 staat: „V rees niet, o M ijn volk, dat in Sion woont, voor de
  A ssyriërs, wanneer zij u met de stok slaan en hun staf tegen u ophefFen,
  zoals Egypte deed. W ant nog een korte wijle dan is de gramschap ten
  einde en Mijn to o m richt zich o p hun vernietiging” . Jahweh wierp de
  bijl o f zaag waarmee Hij gewerkt had, na ’t gebruik weg. Zo’n oordeel
  over Babel hadden we bij Ezechiël o o k verwacht. Maar ’t gaat eigenlijk
  alleen om Israël, G ods volk. Israël wordt bijna geheel o f zelfs geheel
  vernietigd wegens zijn zonde, m aar G od wekt het uit de dood op, brengt
  het in Kanaán terug (wat er gebeurde met de Israëlieten die nog in Kanaán
  woonden, is niet gezegd) en laat G og omkomen op de bergen van Israël.
  Er kom t een nieuw Jeruzalem en ten N oorden van de stad, op behoorlijke
  afstand, een nieuwe tempel do or Zadokidische priesters bediend, door
  een vorst verzorgd.
  D e Levieten, die met heel Israël afgodisch hebben geleefd (44:10),
  zijn niet met de dood gestraft, maar worden bij de priesters achtergesteld.
   Heel anders 1 Kron. 15:2, 12 v., waar de Levieten de ark moeten dragen
  (vgl. oo k 2 Kron. 5:11 w ., 1 Kron. 16:4, 23:24-32). Zij worden by
  Ezechiël poortwachters en dienaren in de tempel, hebben de offerdieren
  te slachten. D it is wel vreemd, terwijl er gezegd wordt, dat zij een „miksjool
  awoon” (een struikelblok tot ongerechtigheid) voor het huis Israëls
  geweest zijn (3:20, 7:19, 14:3, 4, 7, 18:30, 21:15 en 44:12). Men zou
  denken dat zij dan toch oo k door het oordeel zouden getroffen zijn,
  dat zij bij de dienst in de cultus het heiligdom zouden ontheiligen. W e
  zijn hier ver af van de Kroniekschrijver en ook van Num . 3, waar staat
  dat zij in plaats ven de eerstgeborenen van Israël aan den Here zijn gewijd,
  en van N um . 4 waar staat dat de Kehathieten de heilige ark hebben te
  dragen! Volgens Ezechiël 44:13 mogen zij tot de heilige, de allerheiligste
  dingen niet naderen— zij zullen hun smaad dragen om de gruwelen, die
  zij bedreven hebben!
  In Q um ran dacht men dat er een M essiaspriester en een M essiasvorst
  zouden zijn in de eindtijd, dat de priester hoger plaats zou toekom en dan de
  39
  
  vorst. Ezechiël spreekt van Zadokidische priesters in ’t meervoud en
  van een nasi, di.i. een vorst, die voor de stoffelijke belangen van de tempel
  heeft te zorgen. Bij de verdeling van het land krijgt hij een stuk ten O osten
  en ten W esten van het heilige midden, waarin stad en tempel liggen. In
  3 7 :34 was David als toekomstige koning, als herder van G ods volk
  voorgesteld, die voor eeuwig vorst zou zijn. M en zou méér van hem
  verwacht hebben dan hem in Hfst. 44 is toegewezen.
   Er blijven vele vragen bij het overdenken van ’t boek Ezechiël.
  Jahweh was niet aan Jeruzalem gebonden. Hij kon volgens Hfst. 1 aan
  Ezechiël in Babylonië verschijnen op de cherubwagen, de merkaba. Hij
  kon volgens Hfst. 10 op die wagen Jeruzalem verlaten en volgens Hfst. 43
  er op dezelfde wijze terugkomen. W aar bleven toen die „wezens” o f
  „dieren” waarvan ook O penb. 4 weer spreekt? De profetie eindigt met
  de woorden: Jahweh sjdmma, d.i. „d e Here is daar”.
  De Openbaring van Johannes, die zoveel van Ezechiël heeft overgenomen, eindigt met de belofte: „Ja, Ik kom snel” en met de bede:
  „A m en, kom Here Jezus! D e genade van den Here Jezus zij met u allen”.
  Ezechiël is één van die profeten die slechts „ o p een bepaalde wijze’
  en „in een bepaald deel” tot de vaderen gesproken heeft (Hebr. 1:1).
   Hij heeft een indruk gegeven van de heiligheid en gerechtigheid G ods, de
  straf over de zonde en de genade, die G o d wilde bewijzen: G od wilde
  niet de dood van de zondaren, maar dat zij zich zouden bekeren en leven
  (16:62 w .) ; maar over de verzoening van de zonden lezen we in Lev. 16
  meer dan bij Ezechiël. In Ezechiël 43:20 w . lezen we wel over het verzoenen van ’t altaar, in 4 5 :20 over het verzoenen van het huis, ’t tempel'
  gebouw (chitteeth en kipper, worden hier naast elkander gebruikt, 43:8
  en 9) ontzondigen en verzoenen, in 45:15 en 17 over de offers tot verzoening van de vorst. W anneer de lijken van de koningen het heiligdom
  maar niet meer verontreinigen, dan zal Jahweh in eeuwigheid onder Israël
  kunnen wonen. Dit blijft bij Jes. 53 ver ten achter. Volgens Ezechiël 43
  heeft Ezechiël evenzeer gedacht aan de verzoening van altaar en tempel
  als aan de verzoening van het volk. A lles is verwacht van de cultus.
  D e blijdschap, waarmee volgens Deutr., Ezra, Neh. en Kron. de feesten
  m oeten worden gevierd, is bij Ezechiël niet genoemd. Hij geeft tot in
  het minutieuze voorschriften (bv. 46:24 waar de keukens zijn voor
  de tempeldienaren), maar van geen enkele lofpsalm, geen enkel Hallelujah
  w ordt gewaagd.
  Hoeveel blijder is dan de O penb.v.Joh! D aar is telkens weer het
  loflied ter ere van G od en het Lam.
   40
  
  C. v . d . W a a i heeft in 1956 een dissertatie geschreven over: „O udTestamentische priesterlijke motieven in de Apocalypse” , in G oes
  gedrukt, in Pretoria verdedigd. Hij verwijst 35x naar Ezechiël!
  Ezechiël heeft de indeling van het volk in 10,000 en 1,000 zoals in
  Ex. 18 is gegeven en door de gemeente van Q um rán is overgenomen niet.
  Hij noem t G od de mebaqqeer, als de goede Herder, in 34:11 en 12.
  Baqar wordt enkel voor priesterlijk onderzoek gebruikt in Lev. 13:36,
  27:33, 2 Kon. 16:15. D e L X X heeft hier episkeptomai. ’t Is een cultische
  term. Ezechiël heeft aan een theocratie gedacht met de tempel als middel­
  punt. V an onder de drempel van de tempel kom t de levensstroom, die
  zelfs de D ode Zee levendmaakt (47:1-12).
  Jes. 66:1 spreekt heel anders: „Z o zegt de Here: De hemel is Mijn
  troon en de aarde de voetbank M ijner voeten: waar zou dan het huis
  zijn dat gij M ij zoudt bouwen en waar de plaats M ijner rust ?” , en Jes. 57:15:
  „Ik woon in den hoge en in het heilige en bij den verbrijzelde en nederige
  van geest om den geest der nederigen en het hart der verbrijzelden te doen
  opleven” (Stefanus heeft zich volgens Hand. 7 :49 op Jes. 66:1 beroepen).
  Ezechiël heeft in zijn tijd op zijn wijze G ods woord gepredikt o f
  geschreven, anderen hebben het in hun tijd op andere wijze moeten doen.
  In het laatst der dagen heeft G od tot ons gesproken in den Zoon,
  dien Hij gesteld heeft tot een erfgenaam van alle dingen (Hebr. 1:1 e.v.).
  Groningen (Nederland), A pril 1958
  
  J.
  H. S e m m e l i n k.
   O PM E R K IN G S O O R D IE M O O N T LIK E H ERSIEN IN G V A N O N S
  K ER K SE L IT U R G IE SE G ESK R IFT E
  (Lesing gehou voor „D ie Predikantevergadering van die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika” op Woensdag 16 September 1959 te Pretoria.)
  I.
  In l e id in g
  
  W anneer ons in hierdie inleiding werklik sin vol en vrugbaar wil
  diskuseer oo r die m oontlike hersiening van ons Kerk se Liturgiese
  G eskrifte, dan (dink ek) dat dit goed is dat ons die volgende vrae onder
  oënskou sal m oet neem:
  (a) W at presies is die Liturgiese Geskrifte binne die raamwerk van
  die Kerk ?
  41.
  