title: Curriculumanalyses voor de integratie van ICT in het onderwijs: Een inventariserend onderzoek. 2004. &#x27E8;hal-00190210&#x27E9;
text: Mate waarin u gebruikmaakt van ICT m.b.t. het in de eerste kolom genoemde onderwijskundige aspect. (Alleen invullen indien u in bij ‘toegepast’ 1 of 2 hebt ingevuld). 0a = Nee, ik gebruik hierbij geen ICT en zie hier het nut niet van in. 0b = Nee, ik gebruik hierbij geen ICT, maar wil me hierop wel gaan oriënteren. 1= Ja, ik gebruik hierbij ICT. De digitale methode gebruik ik naast een 2= analoge methode Ja, ik gebruik hierbij ICT. De computer vervangt geheel de analoge methode. 3= Ja, ik gebruik hierbij ICT. De computer vervangt geheel de analoge methode. Ik kan daardoor dingen realiseren die analoog niet mogelijk waren. Scholing: Opmerkingen: 7 Geef aan of u en zo ja, welke vorm 7 van instructie u nodig/zinvol acht voor uzelf op het gebied van het integreren van ICT in het curriculum 0= Geen instructie nodig 1= 2= Zelfstudiemateriaal gewenst Hulp van mededocent of facultaire ondersteuner gewenst 3= Cursus gewenst Ruimte voor opmerkingen over problemen die u bent tegengekomen bij het toepassen van het onderwijskundige aspect en eventueel overige opmerkingen. Vrij naar UUU-model van R.J. Simons
  
  0/1/ opmerkingen 
  
  Gebruik indien nodig een leeg vel
  
  Ver
  
  spreiden van
  
  documenten onder studenten (Groepen) studenten laten samenwerken Communiceren met studenten buiten de colleges om Gestructureerd overzicht van de cursus aanbieden ‘Opfris-’ of extra studiemateriaal aanbieden Ontwikkeling van vaardigheden (competenties) volgen van studenten Studenten laten discussiëren buiten de college uren Remediërend materiaal aanbieden Opgeven van opdrachten Studenten laten reflecteren over hun eigen ontwikkeling Studenten elkaar feedback laten geven Studenten zelf informatie laten zoeken Studenten werkcolleges laten voorbereiden Studenten een (eind)toets afnemen... (zelf in te vullen)
  
  3.3 OC vragenlijst
  
  Eindtermen 1a Welke expliciete eindtermen heeft uw opleiding geformuleerd t.a.v. afgestudeerden m.b.t. kennnis van en/of vaardigheden met de toepassing van ICT in hun vakgebied? 1b Bent u daar tevreden over? Leerproces8 2a Heeft uw opleiding doelstellingen of wensen geformuleerd m.b.t. de inzet van ICT ten behoeve van de intensivering van het leerproces? 2b Welke zijn daarvan gerealiseerd? Op welke wijze gebeurt dat? Onderwijsproces9 3a Heeft uw opleiding doelstellingen of wensen m.b.t. de inzet van ICT in het onderwijsproces? 3b Welke zijn daarvan gerealiseerd? Op welke wijze gebeurt dat? Curriculum Over welke aspecten van het onderwijs 10 dat binnen uw opleiding wordt aangeboden bent u als opleiding minder tevreden? 4 1. 2. 3. Het proces waarbinnen de student activiteiten onderneemt met als doel kennis, attitudes en/of vaardigheden op te bouwen. In dit proces kan er gestuurd worden door de docent. Het doel van deze vraag is om discussie mogelijk te maken over de eventuele inzet van ICT met als doel om de door u genoemde aspecten te verbeteren. Alle activiteiten die docenten en studenten uitvoeren ten behoeve van het leerproces. Het doel van deze vraag is om discussie mogelijk te maken over de eventuele inzet van ICT met als doel om de door u genoemde aspecten te verbeteren.
  
  3.4 Draaiboek Week Fase Actie
  
  Betrokkenen Voor aanvang Brief aan opleidingscommissie met uitnodiging aan curriculumanalyse Xx project deel te nemen. Voor aanvang Reactie op acceptatie uitnodiging waarin vermeld staat dat project projectmedewerkers een afspraak willen maken met de OC. Afspraak maken met OC voor bijwonen OC-vergadering. Opsturen van OC- Resul-taat Deliverable Voorbeeld docs xx vragenlijst Voor aanvang Contact projectmedewerker met ICT-contactpersoon over project opzet/methodiek van project. ICT-contactpersoon verspreid folders onder xx OC-leden. Voor aanvang Voorlichtend gesprek met opleidingscommissie. (wat houdt ca in, wat project verwachten we van de oc, wat verwachten we van (groepen) docenten, wat levert het op. Toelichten OC-vragenlijst. Indien mogelijk al xx beantwoorden van vragen uit OC-vragenlijst. Voor aanvang Indien OC de eindtermen ohgv methoden en technieken nog niet project gedefinieerd heeft, dan moet dit alsnog gebeuren in apart traject. xx Studentenbijeenkomst kan hier deel van uitmaken. Inventarisatie Opleidingen-matrix laten invullen door ICT-contactpersoon i.s.m. overige xx docenten Inventarisatie Docenten-vragenlijst rondsturen en week later (30 april) verzamelen. xx Probl. analyse Probleemanalyse en inventariseren wensen en problemen t.a.v. ICT in xx het onderwijs op basis van gegevens OC- en Docenten-vragenlijsten. Probl. analyse Voeren van gesprekken met (groepen) docenten n.a.v. uitkomsten xx probleemanalyse e Actie Betrokkenen Uitwerkfase Werkgroepen instellen met docenten uit hetzelfde vakgebied. xx Uitwerkfase Uitwerken van de plannen in de werkgroepen. xx, docenten van Resul-taat Deliverable Voorbeeld docs de opleiding, ICTmedewerkers Uitwerkfase Maken van afspraken met docenten over welke plannen haalbaar zijn en xx, docenten van uitgevoerd kunnen worden. de opleiding, ICTmedewerkers Verslaglegging Verslaglegging van de afspraken die met docenten zijn gemaakt over het uitvoeren van plannen xx Verslaglegging Op schrift stellen van adviezen aan de opleiding over het inzetten van ICT in het curriculum.
  
  xx Presentatiefase
  
  Presentatie van het rapport en de uitkomsten van het project. xx, docenten van de opleiding Follow up Wat is er met de plannen gedaan, welke doelen zijn behaald, waar is nog bijsturing noodzakelijk. xx, docenten van de opleiding
  
  3.5 Inventarisatie Welke informatie van
  
  de 
  
  opleidingen
  
  Welke middel(len) kan (
  
  kunn
  
  en)
  
  hierto
  
  e
  
  worden ingezet
  
  ?
  
  is nodig?
  
  1. Welke eindtermen formuleert de OC-vragenlijst opleiding m.b.t. ICT-methoden en – technieken die relevant zijn voor het eigen vakgebied? Hoe worden deze geïmplementeerd in het huidige programma? ICT-contactpersoon vult i.s.m. overige docenten de Opleidings -matrix in. Hoe kan dit in de toekomst worden geconsolideerd? Opleidings -matrix wordt besproken met projectmedewerkers en uitgewerkt in werkgroepjes bestaande uit enkele docenten uit hetzelfde vakgebied. 2. Hoe wordt ICT ingezet om het OC-vragenlijst en Docenten-vragenlijst leerproces van de student te intensiveren? Hoe kan dit in de toekomst worden Probleemanalyse door projectmedewerkers en docenten op uitgebreid en geconsolideerd? basis van info uit OC- en Docenten-vragenlijst en ICTvoorlichtingsbijeenkomst. Werkgroepen bestaande uit enkele docenten samenstellen om problemen en oplossingen voor die problemen uit te werken. 3. Hoe wordt ICT ingezet om het OC-vragenlijst en Docenten-vragenlijst onderwijsproces te ondersteunen? Hoe kan dit in de toekomst worden Probleemanalyse door projectmedewerkers en docenten op uitgebreid en geconsolideerd? basis van info uit OC- en Docenten-vragenlijst en ICTvoorlichtingsbijeenkomst. Werkgroepen bestaande uit enkele docenten uit hetzelfde vakgebied samenstellen om problemen en oplossingen voor die problemen uit te werken. ings
  
  
  
  EFA Sluiten
  
  de leerinhouden van wat een student Er is op vakniveau gekeken naar Het te behalen eindniveau is De student hoeft niets te leren nee, niet
  
  op
  
  alle
  
  
  
  punten
  
  . De moet leren over ICT van de
  
  op
  
  een
  
  volgende
  
  de mogelijkheden
  
  om ICT
  
  toe
  
  te vastgesteld
  
  . Verschillende tussen over ICT. manier waarop
  
  ICT word
  
  t academiejaren goed op elkaar aan en
  
  maken
  
  passen
  
  .
  
  ICT eindtermen komen niveaus zijn verdeeld over vakken. ze het realiseren van de ICT-leerdoelen niet in het programma voor
  
  . BEDOELD CURRICULUM bedoeld
  
  curriculum ingezet is niet consistent, omdat ICT-competenties onvoldoende mogelijk? geformuleerd zijn, en er onvoldoende visie is op de inzet van ICT. bestaand curriculum op welke wijze beïnvloedt het bestaande bestaande inhoud en vorm van het bestaande inhoud en vorm van het inhoudelijk was er wel invloed. curriculum de bedoelde inzet van ICT? curriculum was uitgangspunt, en curriculum was uitgangspunt maar Met de overstap van vakken mocht niet veranderd worden mocht wel gewijzigd worden. naar blokken en leerlijnen is een Om niet te veel weerstand te creëren poging gedaan een volledig lag de nadruk op het behouden van nieuw curriculum neer te zetten. niet sterk het huidig curriculum. onderwijsmodel is er een expliciet onderwijsmodel waar vanuit nee nee ja, competentiegericht, ja, dynamisch, flexibel wordt gegaan, zo ja, welk? Wat zijn de rollen studentgecentreerd; actief en curriculum, studenten verzorgen en verantwoordelijkheden van diverse actoren zelfstandig leren (Theorie en zelf bewijslast in het onderwijsmodel? praktijk worden samen gevoegd) de gekozen en vormen zijn werk examenvormen zijn niet Men heeft duidelijk voor werk- nee, bij gebrek aan richtlijnen waarin ICT een rol speelt consistent met de examenvormen aangepast tijdens aanbod gekomen tijdens deze en examenvormen gekozen, werd zelfs aanvankelijk de eis leerdoelen van het vak? deze analyse. analyse. maar niet voor ICT leerdoelen. ‘ICT in iedere leerpraktijk’ Is nagegaan wat de implicaties van het Er is niet gekeken naar het Er is niet gekeken naar het ja, op meerdere terreinen is ja, op meerdere terreinen is onderwijsmodel zijn op het bedoelde onderwijsmodel onderwijsmodel. hiernaar gekeken: Het hiernaar gekeken: mbt. curriculum diende aan te sluiten organisatievormen, de manier op (ontwikkelingen in) het waarop docenten leren en werkveld; in overeenstemming werken aan leertaken. Het daarmee werken studenten veel curriculum diende aan te sluiten in een leerpraktijk. Daarnaast op (ontwikkelingen in) het zijn er themablokken en werkveld; in overeenstemming leerlijnen en zijn de vakken daarmee werken studenten aan geformuleerd curriculum? vervallen. authentieke leertaken Is nagegaan wat de implicaties zijn van de Er is niet gekeken naar het Er is niet gekeken naar het Er is niet gekeken naar de inzet voornamelijk niet; wel is er het bedoelde inzet van ICT op het onderwijsmodel onderwijsmodel van ICT. ICT is een standaard inzicht dat simulaties nieuwe onderdeel van de praktijk en werkvormen mogelijk maken onderwijsmodel? daarmee het onderwijs. ICT-competenties studenten is nagegaan over welke ICT-voorkennis Nee nee vermoedelijk niet nee ja nee ja, dit speelde een grote rol ja, dit speelde een grote rol nee Nog in uitvoering impliciet, wegens de grote rol in de meeste gevallen waren van ICT in de beroepspraktijk ICT-competenties niet expliciet studenten dienen te beschikken? was wat de student moet kunnen met ICT in de beroepspraktijk een leidraad bij het opstellen van het bedoeld curriculum? Waren ICT-competentie die de afgestudeerde moet bezitten expliciet uitgangspunt bij het opstellen van het bedoeld curriculum? geformuleerd EFA Was wat studenten moeten leren over ICT ja Nog in uitvoering nee nee is nagegaan hoe de diverse mogelijkheden de mogelijkheden van ICT zijn Ja, er is bijvoorbeeld besloten om al nee er zijn een aantal functies van van ICT in het curriculum aan bod moeten systematisch per vak nagegaan het onderwijs te ondersteunen ICT gedefinieerd in een middels een DLO. dynamisch curriculum; deze uitgangspunt bij het opstellen van het bedoeld curriculum? mogelijkheden van ICT komen? Welke functie vervult ICT in bedoelde curriculum (katalysator, facilitator, inhoudelijk hebben met name betrekking op medium, ondersteunend etc) informatie, organisatie en communicatie Zijn de verschillende mogelijkheden van ICT Nee Nee Nee Nee nee De analyse is voortgekomen uit een Er is geen beleid op het gebied ja, de innovatie is door de faculteitsproject en daarmee van ICT directie van de EFA gestuurd Ja, de aanleiding is beschreven in de Ja. Er is een duidelijke visie en Ja, zeer uitgebreid. projectaanvraag. beleid ontwikkeld gebruik gekoppeld aan belangrijke functies voor lerenden? ICT-beleid is rekening gehouden met beleid op instellings- en opleidingsniveau? faculteitsbeleid. Dit project is deels gefinancierd door de instelling en past daarmee binnen het instellingsbeleid Is er een beleidsplan aanwezig dat de onderwijscontext en aanleiding tot Nee curriculumvernieuwing beschrijft? Is er in het beleidsplan een Nee Nee Ja. Het project is grondig Ja. verantwoordelijkheden matrix opgenomen aangepakt en het vaststellen t.b.v. een curriculumanalyse / vernieuwing? van het bedoelde curriculum heeft 2 jaren geduurd.
  
  BEÏNVLOEDING VAN HET PROCES actoren
  
  Zijn alle actoren (docenten, studenten, ICT&O studenten en alle drie niveaus werden betrokken, ja, zowel medewerkers als docenten en management wel; deskundigen en management van opleidingen opleidingscommissies waren niet nl. door de OC-, Docenten- en studenten hadden zitting in de studenten geen gegevens. en / of instelling) betrokken bij het proces van betrokken Studentenvragenlijst curriculumcommissie curriculuminnovatie Alleen op micro- / docentniveau. Nee Nee professionalisering Zijn de digitaal-didactische competenties van docenten vastgesteld door het management? Nee Ja, zowel voor docenten als studenten werden rollen bij het werken in leerpratkijken vastgesteld. EFA Is er een plan opgesteld voor Nee Ja. Docenten konden aangeven wat Ja. Docentprofessionalisering Ja. Docentprofessionalisering ze wilden leren op korte en lange was een onderdeel van de was een belangrijk onderdeel termijn en waar ze ondersteuning in curriculum vernieuwing. Door van de curriculumvernieuwing. wilde hebben. Ze konden ook matig deelname is het Er is een speciale eenheid voor aangeven welke vorm van professionaliseringstraject van 1 opgericht. ondersteuning ze wilden hebben.De jaar uitgebreid met nog een jaar professionalisering van docenten? wensen op inhoud en vorm worden zoveel mogelijk ingewilligd. Er worden themabijeenkomsten belegd met een nadruk op ICT. Tijdens de uitvoering wordt er veel aandacht gegeven aan onderwijskundige aspecten. Is dit professionaliseringsplan onderdeel van Nee Nee onbekend Onbekend. worden docenten geacht samen te werken aan nee, de analyse was gericht op Nee. Ja. Vakken en daarmee ja, docenten werkten samen aan curriculumontwikkeling? individuele vakken van individuele docenten werden het maken van leertaken docenten samengevoegd om blokken en een bredere HRM-strategie? onderwijsorganisatie leerlijnen samen te stellen. Dit proces verliep niet altijd even soepel. Leidt samenwerking van docenten tot nee, docenten werkten individueel nvt. Niet bekend minder dan verwacht. organisatieverandering? EFA Sluiten de organisatievormen aan (van de ja, de autonomie van docenten ja, de autonomie van docenten gaat xxxx Ja, een flexibel curriculum, opleiding / docenten team?) bij het type gaat goed samen met de goed samen met de individuele waarbij studenten zelf hun curriculum? individuele benadering benadering studiepad kunnen kiezen vereist afstemming en samenwerking tussen docenten. randvoorwaarden Zijn door het management randvoorwaarden Nee Ja, het ontwikkelen en uitvoeren van Voor de volledige vernieuwing Ja. gerealiseerd, zoals het verschaffen van de analyse is gefaciliteerd door het van het curriculum is tijd voldoende tijd voor docenten en het management. Voor de daadwerkelijke gereserveerd. Of dit voldoende organiseren van de ontwikkeling van het uitvoering van de aanpassingen is tijd was is niet in de evaluatie naar onderwijsontwerp (bijv. door een toegezegd. voren gekomen. Er is een vraag voor technische Er was geen specifieke vraag. Ja. Ja, maar er zijn zaken met meer Ja. De vernieuwing is vanuit het Ja. prioriteit (accreditatie) management gestart en zij activiteitenmatrix)? Zijn door de instelling randvoorwaarden als onbekend technische infrastructuur gerealiseerd? infrastructuur naar het management gegaan. Deze is nog niet ingewilligd. Voelen managers zich verantwoordelijk voor de curriculumimplementatie in de eigen opleiding? onbekend voelden zich verantwoordelijk tot aan de implementatie (en verder) EFA Kenden betrokken partijen voldoende prioriteit Alleen de docenten en de ICT Bij docenten wisselde dit erg. Velen voorzichtig ja; docenten hebben voorzichtig ja; docenten hebben toe aan de curriculumvernieuwing? afdeling waren betrokken. Zij vulden een vragenlijst niet in. aan de verandering aan de verandering kenden voldoende prioriteit toe De OC had de prioriteit bij een ander meegewerkt, maar er zijn altijd meegewerkt, onder meer door project liggen. mensen die de vernieuwing niet het maken van leertaken. Er willen. wordt geen melding gemaakt dat Er is veel aandacht aan er te weinig leertaken zijn. promotie gegeven, om zo iedereen voor te lichten en mee te krijgen. Door veel parttimers, welke een drukke praktijk naast hun aanstelling hebben, is er niet veel gebruik gemaakt van de mogelijkheden voor docentprofessionaliserin. Men had dus een gebrek aan tijd.
  
  IMPLEMENTATIE
  
  implementatieplan is er een implementatieplan m.b.t. ICT Nee integratie opgesteld? nee, het idee was dat dit vanzelf door Ja, voor de gehele vernieuwing. ja, maar dit plan was geen de actoren zou worden gedaan. Dit Niet voor ICT inzet. blauwdruk ja onbekend moet er nog komen. De opleiding moet dit zelf gaan maken Zijn in dit plan de werkzaamheden van diverse - - actoren m.b.t het proces van curriculumontwikkeling duidelijk beschreven? evaluatie EFA hoe wordt het proces beoordeeld door Het eenvoudige proces is goed Het proces is nog bezig. Sommigen Een stapsgewijze invoering zou Docenten ervaren de betrokkenen? verlopen. vinden het proces niet nodig omdat beter zijn geweest, aldus leeromgeving voor docenten als ICT niet een opzichzelfstaand doel sommige geïnterviewden. niet consistent. Er is te weinig moet zijn. leereffect van het samen werken aan leertaken Is er sprake van een formele evaluatie, die Er is na 4 jaar, bij een leidt of moet leiden tot (eventuele) bijstelling / vervolgproject, een evaluatie herziening? uitgevoerd. wat is enige tijd na de implementatie weinig, bij wijziging van vakken of overgebleven van de vernieuwing van het curriculum? Nee Nee Ja, het traject werd begeleid door flankerend onderzoek dat leidde tot bijstellingen. nog niet geïmplementeerd De implementatie omvat alle De verandering is blijvend. Wel docenten ging de verandering studiejaren en is nog in volle is de nadruk meer op verloren gang. competentiegericht curriculum komen te liggen.