title: DE FUNCTIONELE PLAATS VAN DE INTERNE ACCOUNTANT
text: DE FUNCTIONELE PLAATS VAN DE INTERNE
  ACCOUNTANT
  door W . M. van Olphen
  
  Het artikel dat Prof. A. Mey onder de titel „Interne controle en de
  techniek der accountantscontrole” in de maart-uitgave heeft gepubliceerd,
  heeft mij -— hoewel ik het met de inhoud geheel eens kan zijn — naar
  de pen doen grijpen om enkele praktische moeilijkheden naar voren te
  brengen, welke zich voor de interne accountant kunnen voordoen bij de
  uitoefening van zijn taak.
  Op pag. 101 van voorgenoemd artikel betoogt schrijver dat het contröle-orgaan een staforgaan van de hoogste leiding moet zijn en op pag.
  111 dat de interne accountant een functionaris is, die slechts bevelen heeft
  af te wachten van de hoogste leider. Deze omschrijving plaatst de interne
  accountant in de top van de organisatie en qua standing en gezag in de
  rij van functionarissen, die op het niveau direct onder de opperste leiding
  in de organisatie voorkomen.
  Dit inpliceert dat in een bedrijf van enige omvang, waar beslissingen
  worden voorgelegd aan- en genomen worden door daartoe gecreëerde
  committee’s of conferenties, de interne accountant deel uit zal maken van
  zulke committee’s. Zulks is noodzakelijk omdat hij hierdoor de gronden
  waarop de beleidsbeslissingen zijn genomen kan leren kennen, welke ken­
  nis nodig is om straks bij de controle tot een juiste beoordeling te kun­
  nen geraken.
  Het deelnemen aan conferenties en het zitting hebben in committee's
  is alleen mogelijk, wanneer de opperste leiding, hierin meestal geadvi­
  seerd door de overige leden, toestemming daartoe geeft.
  In dit kader moet echter de bijzondere functie en ook de bijzondere
  plaats, welke de interne accountant in de organisatie inneemt nader wor­
  den toegelicht.
   Op blz. 103 wordt door Prof. Mey opgemerkt dat de interne accountant
  pertinent onder de bedrijfsleider staat en dat hij -— ook na tegengesteld
  advies — gebonden wordt in de beleidsvorming, waartoe de leiding be­
  sluit.
  Het is in ’t geheel niet denkbeeldig dat de interne accountant mede op
  grond van zijn wetenschap opgedaan tijdens de conferenties, een be­
  paalde beleidsbeslissing in strijd acht met een gezond en doelmatig ge­
  voerd beleid en dit via rapportering onder de aandacht brengt van de
  opperste leiding. Neemt deze laatste het advies van de interne accountant
  over dan zijn er verder geen onoverkomelijke moeilijkheden te verwach­
  ten, doch in het tegengestelde geval is de zaak niet afgedaan met het
  door hem aanvaarden van de negatie van zijn kritiek en het terugwijzen
  van de verantwoordelijkheid naar de leiding. Deze laatste neemt welis­
  waar verantwoordelijkheid over doch de verhouding interne accountant
  .— public accountant mag hier niet uit het oog worden verloren en vormt
  tevens de oorzaak dat de leiding op haar negatie van het advies, uitgebracht
  bracht door de interne accountant, kan moeten terugkomen.
  Immers wanneer de kritiek, door de interne accountant geuit, ter kennis
  komt van de externe accountant (een vrije uitwisseling van gedachten en
  bevindingen tussen in- en externe accountant is vereist) en deze tot actie
  overgaat, is de zaak voor de bedrijfsleiding niet afgedaan. Ook ont­
  staat nu de situatie dat de leiding niet in de eerste plaats de public
  m a b blz. 374
  
  accountant, doch de aan haar gesubordineerde interne accountant als cri­
  ticus van haar beleid beschouwt.
   Op grond van bovenstaande mogen we stellen dat de interne accountant
  in een positie verkeert, welke hem de verplichting geeft om aan de ene
  kant zijn superieuren (de bedrijfsleiding) te gehoorzamen en zich neer
  te leggen bij de door de leiding genomen beslissingen ook wanneer deze
  indruisen tegen zijn eigen opvattingen. Aan de andere kant echter is ten
  gevolge van de relatie met de externe accountant, bovengenoemde grens
  van bevoegdheden voor de interne accountant een imaginaire, omdat zijn
  door de leiding genegeerde kritiek door de externe accountant kan worden
  overgenomen.
  Aangezien de public accountant in geen enkel hiërarchisch verband
  staat tot de bedrijfsleiding kan de situatie ontstaan dat de leiding toch
  gehoor zal moeten geven aan de in eerste instantie door de interne ac­
  countant geuite kritiek of de door hem gedane voorstellen.
  Het zal de lezer duidelijk zijn dat er nu een minder prettige verhouding
  met de overige leden van de staf kan ontstaan. Weliswaar zal het van
  de sportiviteit en de mate van zelf-discipline van de leider afhangen of
  vergaande repercussies tegen de persoon van de functionaris zullen wor­
  den toegelaten, doch in ieder geval zal men op zijn qui vive zijn en hem
  niet meer inlichtingen verschaffen dan men alleen op grond van zijn
  bevoegdheid tot controle verplicht is. De kans is groot dat hij niet meer
  in het overleg tot beleidsbeslissingen betrokken zal worden en hem dus
  de bevoegdheid tot het deelnemen aan conferentie’s en het zitting nemen
  in committee’s zal worden onthouden. Hierdoor is de intern accountant
  dan min of meer buiten de personeelssfeer van het bedrijf geplaatst en
  zijn het alleen nog de zilveren draden, die hem er mede verbinden. Er is
  dan niet langer van „onafhankelijkheid” doch van „vervreemding"
  sprake.
  m a b blz. 375.
  