title: Marcus Leroy, “Afrika Retour” Davidsfonds/Clauwaert, Leuven, 1993, 249 pag.
text: Afrika Focus, Vol. 9, Nr. 3, 1993, pp.250-251
  
  MARCUS LEROY, "AFRIKA RETOUR"
  Davidsfonds/Clauwaert, Leuven, 1993, 249 pag.
  je medewerkers enthousiast maken voor iets waar je zelf helemaal niet in
  gelooft, is een zware taak. (p. 167)
  11
  
  •••
  
  11
  
  Dit boek is een betrekkelijk vlot geschreven 'documentaire', een actueel en kritisch
  verhaal over de officiele Belgische en de intemationale ontwikkelingssamenwerking
  in Za"ire, met onder meer op de achtergrond de ta! van NGO's en de lobby's uit
  de zakenwereld die een graantje willen meepikken. Het is tevens een 'verslag'
  over de grote breuk tussen Za"ire en Belgie, in de jaren 1990 - 1991, metals inzet
  de ontwikkelingssamenwerking.
  Groot is de ontnuchtering van Lodewijk, het hoofdpersonage, bij de confrontatie
  met de Za"irese realiteit: de ontgoochelende contacten met de vermeende lokale
  elites en met de zelfverzekerde en verwaande paleo-Belgen, de onvoorstelbare
  invloed van de Belgische partijpolitiek en de vakbondsbelangen op de ontwikkelingssamenwerking, de hypocrisie (of is het een dosis na"iviteit ?) van blank en zwart,
  de corruptie op allerlei echelons, de afpersing enz.
  De landschappen en de mensen, zowel Europeanen als Afrikanen, worden in sobere,
  fijne trekken en met scherpe prikjes getypeerd zonder te vervallen in de aloude
  cliches over Negro-Afrika. Met veel humor en een grote dosis sarcasme brengt
  de schrijver een koel-realistisch verhaal met sterke, ontroerende momenten: dat
  van de totale mislukking van de ontwikkelingssamenwerking, tegen de achtergrond
  van een chaotisch, leeggeplunderd, mislukt land in de stevige greep van een
  dictatoriaal regime dat berust op een tot instelling verheven algemene corruptie.
  Het is het zoveelste relaas van de botsing tussen twee werelden en twee culturen:
  de cultuur van het rijke noorden, dat de Afrikanen blijft misprijzen en de cultuur
  van de aloude maar diep gefrustreerde Afrikaanse maatschappij, die de golfslag
  van de geschiedenis niet heeft kunnen bijhouden.
   250
  Downloaded from Brill.com 05/18/2024 11:30:32PM
  via Open Access. This is an Open Access article distributed under the terms
  of the prevailing CC BY-NC license at the time of publication.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  De ontwikkelingssamenwerking wordt hoe !anger hoe meer een financieel circus;
  of anders uitgedrukt: een aanhangsel van Buitenlandse Handel. De ontwikkelingssamenwerkers - de 'experts' - besteden een groot dee! van hun tijd en energie
  aan discussies over water moest gebeuren en hoe en of het we! zin had. Hele
  bibliotheken zijn daarmee al gevuld, maar toch blijft men doorgaan in de boosheid
  zonder ooit tot een conclusie te komen. Merkwaardig worden deze discussies
  bijna uitsluitend gevoerd aan de kant van de donoren. De ontvangers van de hulp
  laten zich nauwelijks horen of hen wordt de mond gesnoerd.
  Tenslotte zegt de schrijver dater in de Afrikaanse landen maar twee houdingen
  meer mogelijk zijn: weggaan of cynisme. Alleen met cynisme kan men zich overeind
  houden, want de ontwikkelingssamenwerking in Zaire hield een hoop mensen
  aan het werk en bezorgde hen een goed betaalde baan. Die tijd is voorlopig voorbij!
  N adat de leerkrachten uit Zaire teruggetrokken werden zegt Lodewijk niet zonder
  ironie: Het doe/ van een expert in de ontwikkelingssamenwerking is immers zichzelf
  overbodig maken. Deze mensen hebben dat doe/ bereikt. Het is een overwinning
  op de onderontwikkeling (p. 161).
  Van 1985 tot 1991 leidde Marcus Leroy de Belgische ontwikkelingssamenwerking
  in Kinshasa. Zijn ervaringen heeft hij aan het papier toevertrouwd. Maar om
  een of andere reden durfde hij dat niet op een direkte manier doen, vandaar deze
  opzichtige vermomming in een 'roman-die-meer-is'.
  Bespreking door:
  Patrick WYMEERSCH
  
  251
  
  Downloaded from Brill.com 05/18/2024 11:30:32PM
  via Open Access. This is an Open Access article distributed under the terms
  of the prevailing CC BY-NC license at the time of publication.
   http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0
  
  Every issue of AFRICA FOCUS provides in the AFRICA REVIEW a survey of one or
  two African countries. The choice is related, if possible, to articles published in the
  issue.
  The survey of the following countries has already been published :
  
  ALGERIA in Vol. 7, 1991, nr. 3
  
  NIGERIA in Vol. 5, 1989, nr. 3-4
  
  ANGOLA in Vol. 4, 1988, nr. 3-4
  
  RWANDA in Vol. 6, 1990, nr. l
  
  BENIN in Vol. 5, 1989, nr. 1-2
  
  SENEGAL in Vol. 9, 1993, nr. 3-4
  
  BURUNDI in Vol. 7, 1991, nr. 2
  
  SWAZILAND in Vol. 7, 1991, nr. 3
  
  BOTSWANA in Vol. 6, 1990, nr. 2
  
  SOUTH AFRICA in Vol. 5, 1989, nr. 1-2
  
  CAMEROON in Vol. 7, 1991, nr. 4
  
  TANZANIA in Vol. 7, 1991, nr. l
  
  GAMBIA in Vol. 8, 1992, nr. l
  
  TOGO in Vol. 4, 1988, nr. 1-2
  
  GHANA in Vol. 8, 1992, nr. 2
  
  UGANDA in Vol. 8, 1992, nr. 1
  
  IVORY COAST in Vol., 7, 1991, nr. 2
  
  ZAMBIA in Vol. 9, 1993, nr. 1-2
  
  KENYA in Vol. 7, 1991, nr. 1
  
  ZAIRE in Vol. 4, 1988, nr. 1-2
  
  LIBERIA in Vol. 4, 1988, nr. 1-2
  
  ZIMBABWE in Vol. 6, 1990, nr.3-4
  
  LIBYA in Vol. 4, 1988, nr. 3-4
  MADAGASCAR in Vol. 6, 1990, nr. 1
  MALI in Vol. 5, 1989, nr. 3-4
  MOROCCO in Vol. 6, 1990, nr. 2
  NAMIBIA in Vol. 7, 1991, nr. 4
  
  Downloaded from Brill.com 05/18/2024 11:30:32PM
  via Open Access. This is an Open Access article distributed under the terms
  of the prevailing CC BY-NC license at the time of publication.
  http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0.
  