text: |e<s-J -E-D-N —O—S—ć—-—__:_S_—:l_——__Ł_—:_Ą:P—O—L—O-N—J -l@')l ' NZZ EEE EEE y o 2 e Jedność - Polonja Pismo poświęcone interesom ludu polskie › 8o w Stanach Zjednoczonych. Wycho %m, dziw sobote każdego tygodnia. Bi FRANCISZEK MARKIEWICZ.....Wydawca ADAM 8ART05Z...............Redakt0r =" ' Prenumerata R0czna....,...........52.00 Numer Pojedynczy:...:%:-.1e.500 0 d 900 42 9C piii Za ogłoszenia, korespondencje i artykuły = pod rubryką „INadesłane” redak ł 'Am- cja nie odpowiada. Ręśopisów, _listów i korespondencji nie zwraca sie. =— =m ; ZMIANA ADRESU 10c Ż=" ęysz_ystkie listy, korespondencje i przekazy ieniężne należy wysyłać jedynie pod a dresem redakcji, 414 South Bond Street, Paltimore, Maryland. [ Unity=-Polonia "The only Polish INewspaper in the South, representing the interest of the Polish Peo plein.the United States. An Adrvertising medium, o Frank Markiewicz.......... Publisher Adam 8art05z..................... Bditor Subscription, per annum............52.00 Single C0py........-..-...1.. +..... 5C . Allletters, money orders, checks and busi ness communications should be adressed to the Polish-Amertcan Pub. Co., 414 South Bond Street, Baltimore, Maryland. mqm Entered as a Second Class mail matter February 1909, at the Post Office at Balti more, Md., under the Act of March 3, 1879 :———BEE +.- UWAGI... L Redakcyjne G== BE==="R =6 h o " Prezydent nie żyje! Jak Ame ryka długa i szeroka rozeszła sie wezoraj w nocy ta smutna wieść, że prezydent Harding zakończył życie. Od 19 lat, to jest od cza su zamordowania prezydenta Me . Kinley'a nie było tak smutnej chwili w tym kraju, jak obecna. Bo wiele jest ludzi takich, którzy, nie zgadzali sie z polityką zmar łego prezydenta, lecz zapewne ta kich, którzyby sie dziś nie smu cili nad jego trumną niema w całym kraju. ! Prezydent Harding bowiem był jednym z tych rzadkich lu dzi, którzy umieją sobie zdoby wać przyjacióŁ Jego prawdzi wa ludzkość, jego niezwykła u przejmość zyskiwała mu wszę dzie miłe przyjęcie--nawet wśród ludzi różniących sie politycznie. Nasz Gubernator, nasz Mayor i całe miasto i stan z nimi wyra- Żają swoje żale po stracie naj-- wyższego urzędnika. Jego nie dawny pobyt w naszym mieście nie wygasł jeszcze z pamięci mie szkańców. Eą s * * ' Nasz sędzią Siewierski znalazł siew tym tygodniu prawie we wszystkich pismach baltimor -skich i to tłustymi czcionkami, bo słuchajcie tylko, odważył sie . zarzucić Komisji Kryminalnej, ' że w raporcie swym dotyczącym Sądu dla Małoletnich popełniła pewne nieścisłości. . Sąd dla Małoletnich jest insty tucją, której celem jest nie tyle karać za przekroczenie prawa, ile reformować małoletnich przestęp ców, a szczególnie uzdrawiać, ich _ bo w większości wypadków ma - łoletni przestępcy, to nie tylko chore dzieci, które nie na kare zasługują, ale potrzebują lekar 'skiej opieki. : W sprawozdaniu swym Komi sja Kryminalna liczyła sie tylko ze suchymi cyframi. Twierdze nie takie, że 39 procent małolet nich przestępców przychodzi do sądu powtórnie było niesłuszne, ' bo procentowość ta nie przecho dzi liczby 13 inne przychodzą nie jako przestępcy. To więc po prawił sędzia Siewierski i za to został okrzyczany, że atakuje Komisje Kryminalną. .. | * * * Nawet w New Yorku, (gdzie wydawca nasz bawił w tym tygo dniu) myślą rodacy, że Polacy w Baltimore mają swego kandyda ta na gubernatora. Kandyda tem tym ma być nasz kochany kumoter Guber. Nic więc dziw nego, że u nas znajdą sie ludzie, którzy również wierzą w Gubra, są nawet i tacy, którzy wymy ślają nam, że sie z tego polskie go kandydata wyśmiewamy, za wiast go rzeczowo: popierać. Dla uspokojenia więc tych wszyst ikich pragniemy oświadczyć, Że ludzi takich jak Guber, Pocię-- giel, Kołtun czy Łysek niema w rzeczywistości istnieją oni tylko w wyobraźni, a piszemy o nich poto tylko, aby sie uśmiać. Czytajmiy więc dalej o Gubrze o Pocięglu, Kołtunie, Łysku, Gier dole, Bidockim i o jenszych ku motrach i śmiejmy sie, bo śmiech to zdrowie...y | % E Ł ! Wszyscy wiemy dobrze o daw nym przysłowiu polskim *Za kró la Olbrachta wyginęła szlachta”. Teraz już szlachty niby niema w Folsce są tylko obszarnicy, a le zato jest noweę przysłowie : 'Z2 Wincentego Witosa, inteligencja %łodna i bosa”. Może i praw: al w ] YZ Y WSD :I UW AGI NA CZASIE | : Gdy porównamy skale zarob-) !! ków robotnika zwykłego z zarob " |kami fachowego rzemieślnika już )|nas zastanowi niezwykła różni "lca. Gdy następnie weźmiemy „| pod uwage inne warunki, jak nie stałość zajęcia, ciężką prace, dłuż sze godziny i sposób traktowa-| nia robotnika i porównamy je Z „| warunkami w jakich pracuję rze mielnik, zrozumiemy w całej peł ; ni olbrzymią wartość nauki. Zro -|zumiemy jak sowicie opłacają sie » | koszta i trudy poświęcone na na uke, nabycie której nie przedsta | wia wielkiej trudności przy odro „|binie silnej woli i chęci, a która „|staje sie podstawą do zabezpie -lezenia sobie wygodnej przyszło -2 |ści, i otwiera droge do zajęcia .| wybitniejszych i kierowniczych r | stanowisk. : f| Do dziś dnia spotykamy ludzi |nieoświeconych, którzy twierdzą, : |że nauka to *strata czasu” i po "|zbawieni wszelkiej ambicji pę-- „|dzą nędzny żywot wyrobnika 1 |dziennego bez nadziei lepszej „ | przyszłości i albo wyczerpani » |ciężką pracą giną przedwcześnie, - |albo stają siew starości ciężarem ' | społeczeństwa. 1 Również rodzice nie doceniają ] | wartości nauki nie myślą o swo ich obowiązkach względem dzie el i gdy. tylko ukończą przymu sową szkołe publiczną posyłają l Je do ciężkiej pracy fabrycznej by przynosiły **pejde”. Rodzice E tacy nie zdają sobie sprawy, że w : tych warunkach dziecko nie mo * iże rozwijać sie należycie fizycz * |nie i umysłowo, dostaje sie zazwy »|czaj w nieodpowiednie towarzy ! |stwo i zarobek swój traci w spo " |sób niewłaściwy, często ze szko *|dą dla zdrowia. Zamiast więc stać sie dlą rodziców swoich po «|mocą i podporą ich starości, sta- J ie sie nieraz ciężarem i zatruwa "|swoimi postępkami starsze lata. " |W tych wypadkach narzekają ro "|dzice na niedobre i niewdzięczne "|dzieci i wówczas nawet nie chcą zrozumieć, że sami głównie pono liszą wine, bo nie dali dzieciom -|nauki i wykształcenia, choć byli Z 1: O Pomoc dla Imigrantów l :| Prawo Dillingham'a z 9-go |maj 1921 r., ograniczające imi |gracje wszystkich cudzoziemców .|do 3% ogólnej liczby wychodzców „|zamieszkujących w Stanach Zje "|dnoczonych według spisu urzędo wego z 1910 r. przyznaje Polsce kwote, łącznie z Galicją Wschod y|nią, wolnym miastem Gdańskiem „[i okręgiem Pińskim, w liczbie :|31,146 rocznie, Liczba atoli : obywateli polskich, pragnących ,| przyjechać do Ameryki jest przy : najmniej trzykrotnie większa. ;| Dlatego to dziś ci, którzy zostali ,| zaliczeni do kwoty, uchodzą za wybrańców losu i szczęśliwców. _lNim jednak postawią stope na ,| wolnej iemi Waszyngtona, mu ;| szą oni przejść niesłychane trud >| ności z powodu formalności pasz ;| portowych, wyczekiwać w kolej „|ce rok i dwa na wize amerykań >|ską, wyczerpać sie do ostatnie „| go nieraz centa lub zapożyczyć „|na karte okrętową, wreszcie żyć tygodnie w strasznej niepewno _|ści, wyczekując wyroku władz i ;|migracyjnych na Ellis Island. - .| Szezęśliwi są ci, dla których _I wyrok ten zapadnie przychylnie, „|prawdziwa rozpacz jednak ogar ie nieszczęśliwców, których wła '|de zdecydowały odesłać do Pol y ski. Przepisy kontroli i prawo, 5| ograniczające imigracje są sto-- ;| sowane przez władze na Elis Is , |land z całą ścisłością. Ogół wychodztwa nie wie w ja kich warunkach materjalnych, a „|szczególniej w jakiej rozterce i " |niepewności nasi emigranci prze : bywają na Hllis Island, odsepe _| owani, bez znajomości języka i _|osób, pozostawieni na łaske lo „| sw, są zupełnie bezradni i zroz * | paczeni. „ Dlatego obowiązkiem wychodz „ twa jest im pomóc i otoczyć tro skliwą opieką. Obowiązkiem za j [równo miłości bliźniego jak i na „) rodowym. „| Ważność i nakaz tego obowiąz „|ku zrozumiały już dawno inmne o | narodowości, mniej nawet licz _|nie reprezentowane w Stanach y | Zjednoczonych, zabiegając nie-- i| strudzenie u Rządu Amerykań o|skiego o pozwolenie umieszcze . |nia tam swych organizacji spo o|lecznych i biur, poświęconych r ] wyłącznie pomocy i pośrednic -|twu zatrzymanym emigTantom, 4 | wydając na ten cel olbrzymie su my, po kilkadziesiąt tysięcy do larów rocznie. -] Ttak:Włosi mają dużą organi ó|zacje; w której pracuje kilka o . |sób; żydzi mają potężne dwie or y|ganizacje na Ellis Island i olbrzy -|mie biura w New Yorku, nawet ą 'czesi mają cztery swe przedsta ą | wieielki przy innych towarzyst -| wach. Wszystkich towarzystw jest obecnie na Ellis Isłand 17. w stanie zdobyć sie na to kosz 'tem niewielkich ofiar. Skończą sie wkrótce wakacje i Ipodwoje różnych szkół otworzą sie na przyjęcie swoich wycho wanków, lecz niestety naszej mło dzieży polskiej znajdzie sie tam zaledwie garstka. Większość ro dziców nie potrafi ocenić warto ści nauki inie dbając o przy-- szłość dzieci, śle je w zaraniu młodości w życie na ciężką walke zupełnie nie przygotowanych. Obowiązkiem rodziców jest o piekować sie dzieckiem tak dłu -20, jak długo nie będzie miało dostatecznych podstaw do stwo rzenia sobie lepszych warunków życiowych. Podstawy takie daje jedynie nauka i wykształcenie, nabyte w odpowiedniej szkole, których tu w kraju nie brakuje. Ponieważ jednak w dalszym ży ciu gra również wielką role i wy chowanie, otrzymane w młodości należy sie dokładniej zastanowić nad wyborem szkoły. Wybór nie jest zbyt trudny, bo istnieje u nas instytucja, chlu bnie spełniająca to zadanie a jest nią Szkoła Związkowa w Cam bridge Springs, Pa., posiadająca pierwszorzędną Szkołe Wyższą (High sSchool) i Instytut Rze-- mieślniczy. Szkoła Wyższa przy gotowuje młodzież tdo dalszych studjów na uniwersytecie, zaś Tnstytut Rzemieślniczy daje spo sobność wyuczenia sie dobrego rzemiosła tak młodzieży jak i lu dziom starszym. Uczniowie na każdym wydziale mają zapew-- nioną gruntowną i sumienną na uke 1 co ważniejsze ogólne wy kształcenie iw ychowanie. Ze względu, że znaczną część wydat ków na utrzymanie szkoły pokry: wa Związek Narodowy Polski, o płaty za nauke i całkowite utrzy manie są bardzo przystępne. Na leży więc korzystać ze sposobno- Ści i zwrócić sie do Zarządu Szko ły pod adresem: Kolegium Z. N. P., Cambridge Springs, Pa., po kliższe informacje, które, udzie lane są chętnie i bezpłatnie. ' G: Bobrzecki.' -- SE SN SR S E EEE PUR EEE SE EEE TE TE E K TE j My polacy pole to zaniedbaliś -|my i pozostawili odłogiem, zapo |minając szybko o ciężkiej doli '|naszej własnej wyprawy do Ame .ryki, którą nadto o tysiąckroć |była lżejsza, gdyż nie istniały te |surowe ograniczenia i z nimi zwią .|zane przeszkody i formalności. | Wprawdzie w 1907 r. Związek » Narodowy Polski, doceniając do |niosłość tej sprawy uzyskał miej sce samodzielnie i miał na wyspie -Tkilku swych reprezentantów, lecz |już w roku 1914 musiał przerwać ||swą pożyteczną działalność i zno—l ;| wu polacy pozbawieni zostali ja |kiejkolwiek opieki przez swych, ;| współbraci. .| Dopiero z dniem 1-go lipca b. .Ir. Two. '**Samopomoe Polska” w .|New Yorku po zwalczeniu wielu .| trudności uzyskało miejsce dla .|swej przedstawicielki w National .|Catholic Welfare_ Council, która już tam pracuje. Praca ta jed :|nak nie dla jednej, ale dla kilku .| ssób, liczebność zaś wychodztwa .|osiadłego i kwoty emigracyjnej powinna tylko zachęcić do dal |szych zabiegów celem zdobycia |samodzielnej reprezentacji pol-- „|skiej, jest to sprawa atoli szere ,| gu lat, związana z podniesieniem .|naszego znaczenia w opinji władz „|amerykańskich, tembardziej je .|dnak trudna, iż rząd Stanów Zje .-| dnoczonych nie tylko postanowił nie powiększać liczby *social .| workers” na Elis Island, lecz dą-' „|ży do ograniczenia dotychczaso i| wej. Dziś stoimy wobec faktu, .|że mamy nareszcie swą przed .|stawicielke, poświęcającą sie wy i|Jącznie emigrantom polskim i o -|tem komunikujemy całemu wy -|chodztwu, apelując jednocześnie do jego zrozumienia i uczuć o „| poparcie tak moralne jak i mate - |vrjalne. .! Nie chodzi tu o sentyment i roz .|czulenie się nad zatrzymanemi na Ellis Island, lecz o realną kon „-|kretną prace'dla nich. Gdyby ] w ciągu ostatnich trzech lat po -|lacy mieli swego przedstawicie ;|la, dziesiątki deportowanych, o .|których ani wychodztwo ani .| przedstawicielstwo nasze nie wie -] działo, wylądowałoby, bo znaleźli -|by sie dobrzy ludzie, którzyby ;|zabiegali o ich wpuszczenie, za .|siawiając bondy, pomogliby im „|poroumieć sie. i wyjaśnić wiele -| »rzyczyn wobec władz emigracyj „jnvch łagodzących wyrok, dostar lczyliby w ostateczności depor-- -jtowanym choć na droge lepsze - | übrania i obuwie, a tak ci bieda -|cy przez zakratowane okna, jak ; |więźniowie słali sodzinami załza t| wiony i tęskny wzrok na nowo -| jorskie drapacze chmur, które -|iak z bajki druzgotały ich zło - |te sny i marzenia o szczęściu potęgując tylko ból i zawód. I p E N D EEE ZE ZZ ZZA E ), ' Pielęgnowała Chorego Męża R OLZCTÓ RR Ó NZA e E , A-8 % —m o c A o 000000 A o m UB | 1U 5 x 3 % U | 1 _›z›**@& s 0 Y . S :ziełs.iśais9:::2s:ss:;s?"-s.'::,:Ę:Ęif==;;f':Ę;_;laisgrfsźżff;=:sĘ:ĘĘss:;ii=*=,:£;sis3:sss?s?f;«:ff-E.;E%E&;;g s R 0 oRoO waz e e »źś„„ o in B G ńśf;›cw S k „„ Ą U ee E %ĘŚESEEĘŚĘ%ĘE%&%?E;EĘ..';si:?:-ie%aizśłgsa:;::'ss:?s*'jfeźż%ż?ł:-';Ą:'fsS;:=€=ś:;e;eżesaaE€s%łił%ż?=?=Ś%%Ł%Y :se 4i - 8 45 2 7sß > —e , 0 4* -5 . p e S .4::--:3'-›':323@333':?@::'5S—::Z:iźźif'f%EŻ%E:ć;ł;E";?:E;E;%:*;Ef:ł:f;.,32:,:;„' ss e sU * $ 8B < . I 1 - * 45 Fp € - 1- 'V b* e 1 I :, RSS O: SRR ROON ZA 000 ZO o 0000 PAAD . ZORN RRR OD SRZ 4 8. T | * . _ U. 0- —. % 8 0 L 0 e. U D 00 VU | ] ~, ga g o 5 U i g 0007i B s I . '*”*””'_*„w&_ E w u e eee eee wnn e sw OÓ LG- ROD ORA Q T b ĄJ . ... ... ' dri oRe see ee o y eee CAI NCC no sy e E Go uN o :.ĘEg5;”:;;3?3;5355&?5›53;E35;Ż3€535&;3;25&323535535533':"" N k Ą E o e RRR J 500 O e BD CA NSD 4s 2 1 - LA] eee ś nnnh E.Ó Ś P Prezydent Harding miał około siebie pięciu lekarzy, kilka pie lęgniarek, ale najwierniejszą z tych wszystkich była zapewno sa ma pani Harding, która nieodstępnie czuwała przy łóżku chorego 'az do ostatniej chwili. : z - """ su niemal codziennie wysyła tam swego przedstawiciela, role ich jednak są całkiem odmienne. Pan Laskowski jest urzędnikiem Sta nów Zi aczonych i oficjalnym! tłómaczeńi podczas przesłuchów | *'special inquiry”. Konsulat Generalny polski zaś podobnie jak i Konsulaty wszystkich in nych państw nie ma tam oficjal nego wstępu, interwenjując tyl xo w wypadkach, kiedy emigrant lub jego krewni w Ameryce zwró cą sie doń o pośrednietwo. Nad to urzędnikowi Konsulatu Gene ralnego nie wolno stykać sie z ›%ztrzymanemi, niema on również ezpośredniego dostępu do tak Izw. Manifestów, t. j. Spisów pa sażerów 111. klasy, a jeśli władze imigracyjne chętnie udzielają żą danych informacji to jest to wy nikiem jedynie poprawnych sto sunków z Konsulatem General nym. Ale właśnie z tych wzglę dów niezbędna jest obecność przedstawicielki polskiej na Hllis lsland, która ma dostęp do ma nifestów, jest obeznaną ze spra wą danego emigranta poradzi mu do kogo sie ma zwrócić, sa raa zredaguje nieraz pismo, uła twi interwencje itp. x Jest to mrówcza i mozolna pra ca, ale i wdzięczna, a pomoc oka zana na całe życie pozostanie w pamięci emigranta. Dlatego '*Samopomoc Polska” w New Yorku , założona przed rokiem, której głównym począt "kowo celem.miała być opieka nad | bezdomnymi, chorymi, kalekami i— słowem nad nędzą ulicy zrozumiałą, iż swój obowiązek mi 4osierdzia winna spełnić tam na Wlis Island, na tej prawdziwej *wyspie łez”. Dlatego też Samopomoc śle ten apel do ogółu wychodztwa bez napuszenia, patosu i frazesów apel szczerej prawdy, opartej na faktach, że na Ellis Island jest niewyczerpane pole do pracy, że elementarnym obowiązkiem wy chodztwa jest podjąć sie tej pra ey, że współdziałania całego wy chodztwa z Towarzystwem $Sa-- mopomoc może tylko sprostać podjętemu przez Two. zadaniu i że wychodztwo na opłacenie re prezentantki na Ellis Island nie poskąpi swego centa. A jeśliby ze względu natury ogólnej i na rodowej nie skłoniły wychodztwa do popierania akcji *samopomo cv** to niech to sprawi świado mość jż wśród zatrzymanych na Ellis Island jest często wielu naszych bliskick krewnych i zna jomych i pomoc okazana 'Samo pomocy” jest okazana samemu | sóbie: ' ZARBZĄD . * * * yP. S. Korespondencje w sprawie | 'Tow Samopomocy oraz ofiary | prosimy nadsyłać pod adre-- | sem: prezes tegoż: W. Bialski, | 125 East 7th St., New York. Natomiast w sprawie infor [p]-————t(oe———== m Wolne Słowo ITII So p Wady, braki, błędy, pomyłki i grzechy. Szanowna Redakcjo! Często słyszy siei czyta sie: Ta on dość porządny człowiek, ale niema człowieka bez wady. Tak usprawiedliwia sie kogoś na przykład, kto administrował pu oliczne fundusze i tylko połowe z mnich sprzeniewierzył, anie wszystko. Ponieważ w tym wy padku wadą nazywa sie kradzież temsamem, biorąc logicznie, nie ma człowieka, któryby nie był złodziejem. Z tem sie jednak zgodzić nie moge, bo wiem, Żże oprócz mnie jest jeszcze wielu ludzi, których złodziejami na zwać byłoby niesłusznie. Tu jest więc nieświadomość, niezrozumie nie, pomieszanie wyrazów takich jak: wady, braki, błędy, pomył ki i grzechy. Rozbierzmy je po kolei: Wady są to przymioty (wła ściwości) charakteru, które nie powinny być, a są, jak wielomów ność i wogóle rzeczy, które za wadzają dlatego wady. Braki—to rzeczy, których braą: kuje, a powinny być, naprzykład brak odwagi. Błódy —nie są ani wadami ani brakami, bo gdy są błędy, to wszystko jest co być powinno, tylko w nienależytym porządku. Np. napisać korwa zamiast kro wa —te same litery, tylko źle ustawione. : Pomyłki to jest zrobienie czegoś innego, zamiast tego, cc powinno było być zrobione przez pomyłke. 3 . Te cztery pojawiają sie prawie bezwiednie i mogą sie przydarzyć każdymu w większym lub mniej.- szym stopniu. Grzechy zaś to popełnienie czegoś z większą lub mniejszą świadomością inie mogą sie ni gdy przydarzyć ludziom porząd nym nigdy. Wad sie trzebe pozbywać, braki uzupełniać, błę: dy i omyłki prostować grzech między porządnymi ludźmi nie ma miejsca i grzech musi sie ka: rać więzieniem lub sanatorjum macji zatrzymanych na Ellis Island korespondencje i tele-- Wprawdzie od październik: jest na Fllis Island zaprzysiężo: ny tłómacz znany Polonji sę: dziwy p. Laskowski, wprawdzić Konsulat' Generakly w New Yor gramy kierować wprost do na. szej reprezentantki pod adre: sem Mrs. Helena Kawecka, el National' Catholie . Welfare Council, 61 Whitehall St., New Yonk; N- FE L TDT SU WTN EEE PŁ PK EEE ZS D TFR CS JE NS F KRT CT EEE OF SA (o ile człowiek choruje na. tak zwaną kleptomanje).. Grzechu usprawiedliwiać nie można. człowiek, który kradnie dobro prywatne czy publiczne, człowiek który unika sprawozdania z gro sza publicznego nie może mieć miejsca między porządnymi ludź mi. W ruskiej wiosce R. wybrano wójta i przyprowadzono do sta rosty powiatowego do potwierdze nia go na urząd. Starosta po przejrzeniu rekordów, powiada: Nie :moge człowieka tego potwierdzić na wójta, bo był on karany ża kradzież. Ależ, barony Boże odno wiedzieli zdziwieni obywatele wio ski win najpoctywszyj czoło wik w seli, win tylko jedno tela ukraw. - : - *Najpoczciwszy we wsi, bo tyl ko'jedno ciele ukradł” ale to było w ruskiej wiosce i około 30 lat tymu. Myśmy dzięki Bogu dalecy od takiej moralności, by człowieka, który tylko jedno cie le ukradł, uważać za najpoczciw szego. Dlatego więc używajmy we właściwy sposób tych słów; wady, braki, błędy, pomyłki i grzechy. Jotesen —) . *Powinny”, ale nie chcą... Szanowna Redakcjo! W ostatnim moim liście wspo minałem, że nasze Polki, gospo dynie powinny nareszcie zacząć pisywać do gazety. Tematu jest dosyć, byle dobre chęci były... Otóż iw tem sęk, że dobrych chę ci brak. Łamy *Jedności” są o twarte dla wszystkich. Najtrud niej jednak z kobietami, bo to u nich żadna prośba, żaden apel nie pomogą nic! Na szczęście mamy wśród naszych czytelników, któ rzy przecież od czasu do czasu coś napiszą. Ale i tych można sie obawiać. aby nie *zwiali” ja ko korespondenci. bo znów jak na przekór mamy koresponden tów-krytyków tak gorliwych, aż do przesady! Prawda, że kryty ka jest konieczną na świecie, lecz jeżeli chcemy komuś błędy wyt "|knąć, nie koniecznie musimy wy "|bić sie ze swem szorstkiem '*'ja”. ? |Czyńmy to grzecznie, nie z przy krością dla bliźniego. -| Być może, że nasz Szanowny 1| Bedaktor postawił na jednem z ] istów w Wolnem Słowie dlatego taki dziwny tytuł: bijcie si grze eznie, byle nie na pięście! No już oto nie trzeba sie obawiać, | bić sie napewno nie będziemy, je steśmy przecież starymi dziećmi i sie poprawimy. ' ś Ktoś powiedział, że słowa za chęcają, a przykład pociąga, więc wypróbowane przepisy przeze *|mnie, podaje na inne miejscu, >lbo nie chce aby je tu panowie -|we Wolnym Słowie widzieli i na * | sze ""babskie” interesy czytali.... s Polka z nad Wisły. > pr : *| Co jest wiara, aco religja... ; Szanowna Redakcjo: Pan S. L. żąda określenia wy „i razów *'Religja” i *Wiara”. Co : jest wiara? *Wiara” jest to, że : wierze w Boga, i tylko jednego, 12 nie w żadne inne bałwochwalce zabobony, jakie religja przyj 'l': muje, gdyż wiara była od począt : ku świata, jest i będzie, i tylko J iedna. Lecz religje nie powstały lod początku, a mnożą sie bez "Ikońca: Na większy rozkłaąd, i dla lep szego zrozumienia, weźmiemy ; przykład z życia świętego Poli- E zarpa. On miał być owym pięk nym, uzdolnionym młodzieńcem, "|którego Jan św. oddał biskupowi w Smyrnie, na wychowanie, a a znalawszy go później hersztem rozbójników, więc zabrał go w i sWOJ ą opi_eke; był przeto uczniem 3 Jana i z jego rąk otrzymał świę : cenie Biskupa Smyrneńskiego. l' Żył w pierwszych wiekach chrze -|ścijaństwa, znał więc osobiście : kilku uczniów Chrystusa, i bli skie miał.z nimi. stosunki. Jak , mistrz jego Jan, tak i on groma -5 dził około siebie uczniów, i wpa jał w nich cnote i wiare. Na "|swym urzędzie z wielkim zapa- Ś łem opierał sie herezji, a w wier ć nych wiare umacniał —i mimo „| wszystkiego, to chodził od domy do domu, umacniając i ustalając : wiernych. A gdy sie dowiedzie- Ś li o tem heretycy, nastojeli go : ująć i wywiedzieć sie, czy on rze _|czywiście oddał sie Chrystusowi, > lecz on snać miał wiare, gdy sę _|dzia, ujęty wspaniałością postaci h starca, począł so namawiać, abyl _|uczynił zadosyć woli Cesarskiej : i pokłonił sie bogom, a wyrzekł Ą sie Chrystusa. Na to odpowie dział Polikarp: Już mu służe 86 =|lat, anie mi złego nie uczynił, i s | jest mi wiernym, aja mu nawza - |jem swoją wiernością sie odwdzię a|cze. Sędzia tedy surowiej po - | wtórzył rozkaz, lecz Polikarp od - |powiedział łagodnie: *Udajesz, e | jakobyś mnie nie znał inie wie - | dział, że jestem wierny Chrystu -!sowi?” Wtedy rozkazame jedny - ]mu z oprawców, aby go sztyletem o | przeszyto, co gdy ten dopełnił, elstrumień krwi trysnął z piersi y |jego i natychmiast krew zagasła. Więc tu widzimy co jest wiara ATR NAF E E CS SY T O NF TD UE CT LNNT S CT E CA P T oi Pi o R | - SA w e o p T | Q'%W* _ [ i DZ kz e D ź : So 3 e T - * RN oRA R E ZRR I o e 5 1 e 4-letni Bohater Bohaterem może być nie je den, ale nie każdymu uda sie Zo stać bohaterem w latach dzieciń stwa. Takie szczęście przypadło w udziale czternastoletnimu Wi iusiowi Linderowi z Siódmej uli cy, który widząc dwuletnią Fm jme Freese tonącą przy Pocahon- tas Shore, wskoczył do wody i u chronił ją od niechybnej śmierci.' PP eNo S AFORYZMY. O stanowisku kobiety rozstrzy gają nie pierwsi jej kochanko- wie, ale pierwsze jej przyjacłół- - ki i one to odrazuszeregują ją w taką lub ową katogrje. .. * * * Kobieta inteligentna nie po winna nigdy na. długo uczepić sie jednego przyjaciela; lepiej już jest potrosze być nawet w obiegu i przechodzić z rąk do rąk. Tym sposobem dochodzi sie do pewnego zasobu doświadcze nia, umiejętności postępowania i filozofji życia. o o E C ) dlą wiary życie sie oddaje. A zgdy i dziś będziem żyć z tą sa mą wiarą, to nie będzie, pomię dzy nami tej nienawiści, co jest. Jecz prawdziwa braterska miłość Wszak dziś nam nie religje szu kać, ale pilnować wiary, bo co jest religja? Religja powinna powstrzymywać moralność i szlą chetność pomiędzy narodem, lecz jest całkiem przeciwnie, bo ma my tego przykład dobry. Dziś jest tylko wyraz międzynarodo wy, gdyż ich mamy tak wiele, że musimy używać tego wyrazu re ligja, czyli jakiej religji, lecz nie to niema wspólnego z wiarą, bo wiara jest całą zasadą narodu, od początku do końca; a religja to jest tylko taki przytułek wzię- Jty już z późniejszych wieków, a .raczej od czasu jak sie one za częły mnożyć ; wszak wieków nie |możemy określić, gdyż prawie |każda religja powstała w innym wieku, lecz najwcześniejsza jest |chrześcijańska, a potem inne sie |jej. poprzyczepiały i tak sie pro |wadzą, dokąd, same nie wiedzą. Dziwne, lecz możliwe. Co sie |tyczy p. Etofila zapatrywań, lub. | przykład ks. Katechety, to praw |da, że jest mało ludzi bezreligij |nych, lecz sto razy lepiej być bez |religijnym, a z wiarą, niż religij jnym a bez wiary. Również przy .ikład ks. Katechety, jest bardzo -lsłuszny, czyli był kiedyś, lecz Jdziś, zapewne i on byłby innego . zdania, gdyby widział co siedzie -|ie z naszemi religjamy. Lecz .| niestety dziś czasy sie zmieniły |i być może, że nasze religje i tej | wartości nie będą posiadać, co |dziś. Tak Panie, Ftofilu, kie- | |dyś czasy były inne. | F. Lewandowski.. 