Journal of a missionary tour in India [microform] : performed by the Rev. Messrs Read and Ramsey
1 1. 1 J, 1 4. fo en fullen fe evenwel noyt an- dersdoen, noyt binder Taalvoeren^ alsge- lijk fy in de 5o(7/^/^j/ hebben geleerd : JVlaar Mariana, h-xxQ Mede-Jefmt y dienouden Vrootiie Man , fegt , „ datfe in de Societeyt 5, de Deugden wel leereq befchouwen en ,, befpeculeeren of overdenken , tnaar datfe ,, daar evenwel ilbyt leeren Menfchen te 55 fyn \ en datfe daarom van andere noodfa- „ kelijk maar moeten voor Beesten ge- ,) houdenwj3rdenjSietP<2^.484. Watis'er dan Goeds in 't toekomende van die Volk te verwagten ? ^ De gantfche ^oowj^^^Kerk mag nu hare Hope van Beternifle, die fy tot nog toe van de Jefuiten^^h^A heeft, wel uyt hare Ge- dagten fetten 5 de Jefuiten en fyn de gene niet, diede Pausen gemeynt hebbenide Paufen fyn'er fchandeHjk mcde bedrogen; Want de Jefniten fyn wel te houden voor Beesten, gelijk Mariana fegt j maarfy ■fyn heel verfcheyden van alU d'andere Ba* BELSCHE Dieren^ die voor haren tyd geweejl fp. Dan.7.7. V : Sy fyn wel van dieBAiELSCiiE^^r?;?!/'/^- tien J maar diergelijke Sprinkhanen , als fy fyflj en fyn 'er nojt geweeft ^ en nadefeen fiillen Vr 00k filke met ivefan. Exod. I O. 1 4. ^1 Jesuitischen Handel. (Sop ■ Sjgdan in Boosheyd de Inbeeldifjgen des Herten verre te boven. PfaL /J , 7. Sy fyn veel Godloofer, als men fig in fyn Here inbeel- den 'lean.- -'■V;-./;:::^-.;^^^:-r-r -^ • '■ ■, En willeh de Geeftelijke^tn Rooms- £ejjnde My, en andere , die van haar bm f6 veel Ziel- roerende Redenen^ die Wy fp rykelijk gege- ven hebbcn, uytgegaanfyn, voor j^fvalltge houden , en onder de felve optellen j dan moetenle fekerlijk, om niet mis te tellen, van de Jefititen cerll beginnen , welke, geiijk fy {R, Leeraaren) felfs bqkennen moeten , in der Waarheyd fyn de Afvalligfte van alle Afval- ligen^ ja als Kofer en Yfer onbeweeglijk, en altemaalVerdervers, Jerem. (5. 28. Wantj^ gaan de Daden der BoofinCelfs verre te boven, Jerem. X^. 28. De befle van hen alle is als een Doom 5 d'Oprechtfte is fcherper als een Doom-' hegge. Micha. 7. 4. En daar en valt niers mecr tegen te feggen > wy hebben *t voor onfe Oogen gefien. 'Die B afilicfti-dEyer en ^yn in ftukken ge- druktgewordenvaude-heeleT)(7^o^^i/?^ff Fa- cfilteyt van P arys, beftaande in feer vele Uy t- muntende DoBooren , welke al in het jaar Iff4. noggeen 14 jaren na d'Opkomft der ^efmten , ondervonden hebben , dat' er feny- nige Adder en ^ en doodelijke5//7»^^«in fta- ken : Want belaft fynde door den Raad , ofte Parlement van PARYSjom te doorlefen, t'on- "dcrfoeken ,en t'oordeelen van de twee Dtflo' wtf/tf^ofBrieven, diedcP/2»/?»PAULyslII* en Julius III; tot Beveftiginge,en tot groot Voordeelvande Socteteyt der Jefmten §j£gQ' venhadden> na datfe alle de Fotmenv^n de twee FaujfeltjkeBrtevendikwllsgGlefcn^her- lefen , en wel begreepen , ja die veel Maan- den, Dagen, enUrennaGewoonte op het aldernaukeurigfte onderfocht haddea , fo hebbenfe ten langen leften met cenparige Toeftemminge dit volgende Vonnis te- gen de nieuwe opgerechte Societep der Je- y»//^ uytgclprokcn* j) Jesuitischen Handel. 6it V y, De(e nieuwc Societeyt^ die fig by (bnder* 5, lijk geeft, en aanmatigt den ongewoon^ ,5 lijken Tytel van den Naam Jesus, die fo „ lofTelijk, en fonder Onderfcheyd allerley 5, Perfoonen, hoe ondeugend, onwettig, 55 en faaraloos die mogen fyn, aanneemt, 55 die van de Weereldfche Prieflers gantfch 55 nier verfchild , nog in d'uy twendigeKlee- 55 dinge , nog in de Kruyn 5 nog in het Lefen 5, der Kerkelijke Getyden , 't zy hey melijk, 55 'tzyopentlijk in de Kerk^ die nog Slot, 55 nog 5/7^»//«w,oftydvanfwygen5nogee- 55 nigevan de Wettenen Ceremonien5 als ,5 van Vafte-dagen, van Onthoudinge van 55 fekcre Spyfen, of anderen heeft, waar 5, door de Religieufe Staat fig in ftand houd, 55 en van de Weereldfche word onderfchey- 55 denj aan wie fo veele en fp verfcheyde Pri« 55 vilegien 5 Voor-regten , Gunften 5 en 55 Vryigheden fyn toegeftaan, voornamelijk 55 in de Bedieninge vande5tfcrtf»?^»?^» der 55 Penitentie , ende des Autaars , en dat fon- 55 der eenig Onderfcheyd van Plaatfen5 of 55 van Perfoonen 5 als ook rakende het Ampt 55 van PredikenjLefen, en Leeren tot nadeel 55 vand'ORDiNARii5of^/^^o^^>« en Her* 5, dersdiZi KERKE5 en van de Kerk-overig" 55 he-^d'^iox. 35 Overlulks alle defe en andere dingen 35 naaukeuriglijk onderfocht fynde , fo 55 fchynt dele Socteteyt^ wathet Geloof TLzn- 55 gaat, gevaarlijk, eyge omdeVrede van 5, de Kerk te flooren , om de Klooflerlrjle Re- 5, Itgie om ver te werpen , en meer gebooren 35 om te verderven , als om te ftigten. Watdunktu, mynWaardc Leaser jfyn dat Jesuitischen Handel^ (Siy dat geen Adderen en Slangen , die defe Aan- lienlijke Vcrgaderinge van het Parlement van Parys iiyt die Jefnitifche fyn opge- pronktc Ba/ilifcus-Eyeren uytgedrukt heeft? - SohaaftalsMELCHioR C anus,, van d'Or- dre der-Predikheeren , die een was van de Fa~ ders van 't Concilie van Trenten , en daar na Bijfchop van Canarien , de Societeyt der Jefuiten in Spaignien fag opkomen , en aan die Bajilif- CfiS'Eyeren begon te drukken > daar berfteden aanftondsfoveel-^^^^r^«en Slangen uyt^d^t hy oordeelde, dat het eynde van de Weereld na by was, en dat den Amichriji wel haaft fou verfchynen , de wyl fyne Voorloopers , fy nc ^fgefanten en Spiomien ( fo noemde hy de -Je^ fmten) al begonnen tevoorfchyn te komcn. Ja, hy feyde opentUjk enrond uyt, niet al- leenlijk in fyne heymehjkeTTamen-rpraken, maarook in fyneopenbarePredikatienende Leflen , dat hy in dz^e fmten (ag alle de Tee- kenen,diedenApoftelPAULusgeefi: aan de Navolgers van den Amichrifl in fyneq i Brief aan Jimotheus Cap. 3 .En als hy van iyn Vriend TuRRiANus, die nu Jefuit gc warden was, - V gebeden wierd , dat hy tog de Societeyt fo bit- ter niet meer vervolgen fou, maar dat hy moeftgedenken, datde^So^r/^/^j^van den i/. Roomfchen Stoel voor gped gekeurt was 5 fo andwoorddehy^dat hy het van fynenPJigt Qq 3 cor- 614 Aakmerkinge 0V£R DES£N oordcelde het Volk tewaarfchouwen, ge- lijk hy deede , opdat het fig door de Jefntten nietenfoulatenmisleyden. Siethiervanden Jefmt NicoLAUs Orlandinus indeHifto- rie van de Sodetejt^ als ook d'Afbeeldin- ge van d'eerfte Eeuwe der Soaeteyt, 1. 4. Nogeen der gene^ die dt(c BaJtUfcus- Ejeren gekraakt , en eenen heelen Neft J^dderen en Slangen daar uyt gedrukt heb- ben, is gewecft die Hoog-geleerde Man Arias Montanus , ook een van de Trennfche Vaderen ^ byfonderlijk vermaard om de overgroote Kennifle der H. Schrtf- ten^ welke hy ook door laftvanden Koning van Spaignien Philippus II. tot Andwerjen^ in verfcheyde Talen heeft doen drukken , en word de Koninklijke Bybel genoemd. In de Vo'or-reden van dit deftig Werk , na dac hy alle die affchuwelijke Hoedanigheden . der Jefiiiten , die wy nu wytloopig ge- noeg in onfe Aanmerkinge gefien hebben, befchreeven had , fo fegt hy onder andere ook ^^{^ Woorden : 9, Hunne Konfljei^ 9, fegt hy, fyn ons niet onbewuft : Sy 3, gebruyken wel om hare Taken te ver- 9, rigten een groot en ontoegankelijk Ge' yi hejm 5 maar 't welk ligtelijk achtci- 35 haald word van de gene die wat een- 5J vou- Jesuitischen Handel. 6if 9, voudiger en regtfinniger willen bande- 9, len, en 't welk na verloop van niet ve- 9, le jaren eyndclijk pntdekt fal worden 55 door de kragt van den gencn 5 die de 5, Verborgentheden des Herten , en de 55 verhole duyllere dingen in 't licht fal 55 brengen. £n het fchynt 5 Waarde Leser , dat die tyd nu begint aan te ko- men.. ' En wat ial ik feggen van dien grooten Predikanc J^ronymus Baptista de La- NUZA van daOrdre der Predikheeren 5 cerft Bijfchop van Balbaftro , en daar na van ^Z- barratAYi^ alwaarhy in 't 70. jaar fyns Ou- derdoms met den Naam van Heylighejd (gelijk fy dat feggen) is overleden in 't jaar idzf. Als hy die Eyeren mzax aan- .raakte, hyfag'erfulk een Geweemel van tromme Slangen in, die 't hooft om hoog, en de tonge op hem uyiftaken , dac hy genoodfaakt was te verklaren , en een Schrift na te laten , waar in hy bewees, dat de Profetye van Hildegardis , door Bzovius verhaald5 Tow. if. van fyne Ker- kelijke Hiftorie , verftaan meet worden van de gene , die fig de Societeyt of Ge- feKchap van Jesus noemen. ' Men vind dit Schrift van Lanu^ a in 'c Boek genaamd : Het Toomel der Jefui^ Qg 4 ten-. 6i& Aanmerkinge over desen " « ten J geUjk ook die Profetje van Hilde- GARDis 5 die fy al gedaati heeft van voor het jaar iiiJ5, gevonden word met de Verklaringe der feivc , op de Jefmten feer geleerdelijk toegepaft , en met Aanwy- finge van feer veel deftige R. Schrjvers , in 'c Boek genaamd : Elixir Jefmncum^ opgedragen aan d'Ecrw: Kerkenraad van Amsterdam. i(54f. So dat dan de Jefmten niet hoeven te roemen op de Mannen van hare Socteteyt , die quanfuys uytgeblonken hebbcn in hare eerlte Eeuvi^e , waar van fy een Boek heb- ben laten uytgaan , genaamd : Imago pri^ mi Sdculi, Waar in ly aantoonen , dat hare Societeyt honderd jaren na malkande- ren, van hare eerfte Opkomfl te rekenen, niet anders voortgebragt en heeft , als een meenigte van Engelen ligtendeenbran- dende door hunne uytflekende Geleerdhe^d en Liefde tot God , een meenigte van Volmaakte Mannen, vannieuwe ^pofielen^ van kloekk'e Leeuwen , van Arendm^ van * Ther^ixen , van Paradjs-vogels , van Pro' feeten^^ van Heyltgen , enz. "Want fb noemep de Afbeelders van d'eerile Eeu- wc de Paters Jefiitten van dien tyd. Het fal ons genoeg fyn , dat wy hier voor onfe Oogcn gefien hebben , datfe met Jesuitischen Handen. 617 met allc hare Bafiltfcus-Ejeren^ die fy door fo een verdoerade Schynheyligheyd nog dagelijks uytbroeyen , noyt yet anders voortgebracht hebben als heele Neflen van alderhande kromme verdraayde vergiftige Adderen en Slangen : En daarom mag men" haar met veel meer Eygenfchap en Rcgt wel afbeelden indegedaantcvaneen ^Jdde- ren-gehroedpl , en dan om hare maar ten deele hier bygebragte Godloosheyd tot haar feggen met de "Woorden van Christus : Gy Slangen , gy\Adderen-gebroedfel^ hoe foud gy de helfche F'erdoememJJe ontvlteden / Mat th. Men hoeft hier niet eens een Uytvlugt te nemen , en te feggen , dat het van den Be- ginne alfo met geweefl en is met de Jefuiten^ Matth. ip.8. Want heeft fo een uytftee- kend en tah'ijk Ce/Z^^/VvanGodsgeleerdenj als de Faculteyt van Farys is 5 hebben fo deftige Frelaten en heeraren^ als Melchior Canus , Lanuza 5 Arias Montanus, Claudius Aquaviva , die haren (j^»^- raalw2is<i en Paur Mariana , die haar' Mede-broeder was 5 heeft fb een Aanfien- lijkLighaam, nh hci Komnkltjk Parlemem -van Parys is ; hebben meer andere , die wy om kortheyds wille voor by gaan, in die bloeyende Eeuwe , als de Jefmten nog 03 f alle, 6iS Aanmerkinge over desen alle , fo fy voorgeven , en roemen , nog Heyltgen , en vol van de Laefde Gods waren, .fodanig Vonnis, als nu getoond is, van de Soctetejt uytgefproken 5 hebben fy die Bafihfctts'Ejeren in Itukken gedrukt , en vol Adderen en Slangen gevonden , en ge- oordeeld , en met openbare Schnften en Boeken^ en in hare Predtkatien bekenc ge- maakt , datfe fchadelijk , vergiftig , ja doodelijk fyn voor Land en Kerk j en hebben (e hun daarom over al tegen ge- gaan, en fo veel hun doenlijk w^as, belet, datie ergens eenige Vafligheyd, of Agt- baarheyd fouden krygenj wat fuUen wy dan nu tegenwoordig van de Socteteyt oor- deelen en feggen ? Mag men fe nu niet voor Slangen te Boek fetten , en in de ge- daante van een Adderen-gehroedfel afbeel- den , na datfe nu fo meenige taftelijke Blyken gegeven hebben , dat de boven gemelde Mannen de Waarhejd hebben ge- Of indien dit den Leser wat tc hard voorkomc 5 men foufe meugen atbeelden in de Gedaante van Wohen , en dan het Volk daar voor waarfchouwen met dc Woorden vanCHRiSTUS, en feggen: Waif ii van de valfche Profeeten , de welke 0 Schaafs-kleederen tot h komen , maOr "v^ Jesuitschen Handel. 6i^ hinnen fynfe gryfende Wolven. Matth. 7. 1 f • En met haar aldus af te beeldcn en kan haar in 't rainfte geen Ongelijk gefchie- den, maar in tegcndeel het komt feer wel over een met den Naam wzn Loyoliteft yV/cU ke hun met regt word gegeven wegens hunnen Inllelder Ignatiits Loyola : Want na d'Uytlegginge van haren P. is Loyola in 't Spaans gefeyd 5 Lobo en Olla i en in 't Duy ts j De Wolf in den Pot. Welken Naam het Geflagt van Ignatius voerd , omdat het in haar Schild of Wa- pen heeft eenen Wolf kykende in den Pot, Dat nu de Jefmen^ die alle foorten van Menfchen , en wel byfonderlijk de ryke 'Weduwen, de jonge Dogters, en Jong- mans, fo hier in Holland, als elders niet alleen in den Pot, dat is , in de Beurs kyken, maar den Pot of Beurs fo leeg maken, en fb veeldaar uyt halen, en in- flokken , dat fy meer onverfadelijke en gry^ende WoLVEN , als C(&r//?^»e«5 ikfwyg Geejielijke^ die Armoede belooft hebben, ^gelijken, is niet noodig verder aan te too- nen. ' . ^ Daarom is het tog gantfch te vergeefs 6io Aanmerkinge over desen gefchreven , het gene de ye/fiit PossEvi- Nus on? wil wys maken^' iti.^, Biblioth, Cap.g, „ dac de Chineesen en India- 5, NEN wanneerfe de Jefuiten het Geld, 9, en de AVeereldfche Goederen fien ver- 9, agten ^ fig ten hoogften over hiin ver- 55 wondej-en, en datfe daar door gelijkals 55 voorbereyd worden , omhci ChriflenGe* 55 loof t'omhelfen. Want indien' dit Waar is 5 waar fal men dan met dat Spreekwoord blyven , daar anderfints deSpreekwoorden gemeen\'i']k de Waar hey d beheiren5 als na- mentlijk : Coelum , mn Animum mutant^ qui trans Mare currunt 55 Dat de gene 55 die over Zee loopen 5 wel veranderen 55 vanLucht, maar niet van Aardr? Immers hoe fy fig in 't ftuk van Geld en Weereldfche Goederen te veragten by de Chineesen en Indianen gedragen, hebben \vy nu gelefen en in de ParyJJche Berigtfchriften wegens het gene de Kardf naal de Tournon aldaar ondervonden heeft 5 en 00k in het gene de BiJJchdp van An- GELOPOLis daar van aan den Paus heefc gefchreven j en hoe het met die faak ftaat in EuROPA 5 daar hebben \vy den Jefr^^ Mariana wytloopig van hooren Ipree- ken. , In 't generaaljis dit d'OndcrvindingCj dat Jesujtischen Hand EI.. 6zi dat de Gcldgierigheyd der Jefmten tog nergens ter Wecreld kan verfadigtworden. Als fy de Menichen Geld met hare iloute BedeFaryep ^ pf Complimenteufe Verfoe- king6n afgeperll hebben, dat het lot haar Leeftogt en Onderhoud overvloedig ge- noeg ,is 5 fo ontbreekt'er tog altyd nog yets J dan is het tot verraeerdermge vati heyligen Huysraad harer Kerken'y dan tot mecrder Gemak en Ruymte in hare Co/- legien of Ruflhuyfen 5 dan om meerder Seld- faamheden te hebben m hare Tuynen, of meerder Toeftel en Oppronkkinge in ha- re Comoedten :, AUes moet by haar op het koftelijkfle wefen, gelijk wy dat in haren Hemel op Aarden overvloedig genoeg aangewefen hebben. v.^^^^ Ik feg dan van haar maar voor het laatft, dat het Wee, welk de Heere tegen de Afvallige uytgeblixemt heeft , met Toe- ftemmiiige van de gantlche Roomsche Kerk op de Je£men op een fonderlinge wyfe toegepaft mag worden : Wee deri Kinderen , die afvallen , /preekt de Heere , om eenen Raadjlag te maken ^ maar niet uyt J\4y , ende om haar met eene Bedekkinge tc bedekken^ maar met uyt mynen Geeft ^ om Sonde tot Sonde te doen : Die ajgaan om af u trekken m Egyj^ten ( na China ) en haar 6iz Aanmerkinge over desen te fterken met de Macht van^ Pharao (met de Macht van den Chineefchen Keyfer Kam Hi) en om haren Toevlmt te nemen onder de fchaduwe van het Chineefche Egypten: Want de Sterkte van Kam Hi fal haar tot Schaamte Jyn\ en dien Toevlugt tot een eeu- wige Schande. Jefai. 30.1-3. Hoe fy, als de ^fvaliifffle wan alle Afvalligen^ Jerem.<J. 28. alle dQ^^Q dingen doen fonder na God of na Menfchen te hooren, is nu overvloe- dig genoeg beweefen. Sy fallen tog hare oude Wegen altyd in 't Harnas blyven wandelen 5 fy fuUen ^Ityd gewapende Reyfigers fyn 5 altyd wil- len Oorlogen en vegten, en nimmermeer tot Rt^e en Freede komen y altyd haren boo fen Loop verhaaften en bevoorderen, aityd veynfen , en nimmermeer opregt gaan , en na geen Vermaningen luyfte- ren. Alfo te wandelen, te loopen, eiitehan- delen hebbenfe van haar T^^^r Ignatius geleerd 5 van hem , en van fyne tien Me- degefellen , met welke hy fyne Socteteyt ingefteld heeft, hebbenfe fovolkornendcn Oorlog leeren voeren tegen God , tegen fyneKeRKjCn tegen de openbareWAAR- HEYD van fyn H. 'Woord. Sy doen nu ook onbefchroomt en opentlyfc Jesuii*ischen Handel; 6z^ deJFerken hares Vaders : Sy (ullen ook nhy ddoen de begeerten hares Vaders, en die was een Menfi hen-moor der van den be* ginne^ ende en is in de Waarheyd niet fiaande gehleven, Joh. 8.41,44. Sy fullen altyd, sdtyd hardnekkighlyven ^ en onbejheeden van Herten , ende Ooreny altyd fullenfe den H, Geeft wederflaan^y ai gelijk hare Vaders , alfo ook fy, Wienvan de Profeeten , of regtfinnige en God- vreefende Leeraaren , en hebben hare Vaders met vervoigt f Sy hebben gedoodt de gene , dte verkondigt hebben de Komfie des Regtveerdigen , van welke defe (hare Nakomelingen) nu Verraders endt Moorders geworden Jjn, A61:. 7. 8. f 1 , ^1. So (lillen (e altyd na 't Voorbeeld hares Vaders oorlogen, in Leer^enLevenkreu-' pel gaan , op beyde zyden hinkken , God infchyn, en den Mammon in der waar- heyd foeken, en hem dtenen. Matth. 6. So fullenfe altyd hare eyge Schriften^ vol Boosheyd , vol Argliilighcyd , en MenfchelykCi^erdigtielen , tegen en bo- ven de Godjfraken der Goddehjke Schriften uytleggen en verhefFen , en altyd als Hoofi Jl^enfchen en Bedriegers tot erger voortqaany verleydende enwordende verlejd^i.Tim* 2.1 ^. En ^z4 Aanmerkinge over desen En fo fullenfe eyndelijk , gekomen fynde tot den Top en Volmaaktheyd van alle Godloosheyd , van God uyt fyn Ker- KE weg-gefonden , verworpen , en over^ gegeven fynde in de ' BegeerUjkheden barer • Merten , als die de "WaARHEYD Gods Teranderd hehhen in de Leugen , 'en het ScHEPSEL, geSerd en gediend hoven den ScHEPPER 5 Rom. 1 . 24, 2f . fonder ' Christo ) vervreemd van het Burger fchaf JJraels ^ ende Vreemdelingen van de f^er- bonden der Beioften , geen Hofe hebbende , ende fonder God in de Wiser eld ^ Ephcf. 2. 12. hare aflchouwelijke en grouweljj- ke Wapenen gebruyken , de geheele • Weereld doorkruyflen 5 rey fen, loo pen, jagen 5 fwerven , met eenen doodelijken Haat tegen hunne eyge Broederen , in de ,DHjftermJJe wandelen , fonder te weeten^ ' waar fy henen gaan , i . Job. 2. 1 1 . en eyn- ^delijk tot hare cngelukkige eeuwigduren- ,de Vermoeytheyd geraken. . Geltikkig fynie , die hare Handen fyn ontvlodeh! > Geltikkig , die onder hare Krygsbende geen Wapenen en dragen ! > : Geltikkig 5 die met haar niet efn rey(eD, met haar niet en loopen , niet en ja- gen 5 niet en kraken , nog fig ver- makefl) Jesuitischen Handel^ 6zf inakcn, en ter weereld gccnGemcynfchap met haar en houden ! Nog ccns Gelfikkig ^ die het Fergifi defer ,Adderen niec cnfftygt^ opdat de Tonge der Slange hem niet en doode. Job. 20. 16. En indien het al <juam te gebeurcn , ge*- lijk het wel fekerlijk gcbeurd, datfo een \Adder ycmands -HizW w?i^gevat had , Ge' lukhg is.hy, fo hy aanftonds, fo haaft als hy 'c Gevaar merkt , met Paulus het Beefl affchtidt in het Vyer , opdat hy niet qtiaads daar van en kome te Ijden j want anders fbu men van hem met goede red en moeten verwagten , dat hy fin offwellen , of terflond na de Ziel dood nederv alien, Ad:or. 28.3-6. - ... ■ Ja lefmaal TVelgelpthz^alig is de Man\ die alleen maar niet en wandeld , nog enftaat op den Weg van defe Sondare/i , en niet en Jit in '/ Geftoelte defer Spotteren ; Maar die Jijn Lufi heeft in ^i^^j Heeren Wet, en de felve overdenkt nagt ende dag, Pial. i. I, 2 Sterkt , 0 Gop , dat gy aan Ons gewrocht hebtl Scheld dzt ivildGedierte des Riedts , de SociETEYT of de Vergadering defer Stieren 5 en verjlrooyt die Volkeren , die Luji hebben in Oorlogen, O God ! Gyjyt Vreejfelijk t^t tiwe Heyligdommen. O God Jfraeis! Gee ft Rr den 6t6 Aakmerkinge. de^ Volke Sterhe ende Kragten. Pfal.68.2p, 5 1, J 5. En geeft aan het Wild Gedierte de Ziele mvtr Tortel-duyve met over, Pfalm. 74. I p. Dan fallen 5O Heere ! 4e Hej- denen tot t* kotnen van de Eynden der jiar^ den , ende feggen : Immers hebben onfi Vaders (dejESUixEN) Leugen erffelijk be- feten 9 ende Tdelheyd , daar in tog met er^ wasy dat Nut deede, Jerem. 1(5. ip. E Y N D E. KORTfi K O R T E B L A D-W Y Z E R VAN DEN AFGODEN-DIENST D E R JESUITEN IN CHINA. A. AAnmerkinge van denUytgever over ditgant- fche Wcrk. Pag. 3 57 Aanfpraak aan de Jefuiten. 583 uifbeeldinge der Jcfuiten. 616-619 Afgeflorvene^ hoe fy gediend worden* 43»48 jifgoderje ditv itimttn. I^> 3^*51 Arias Montanm itgtvi At ]Q(\x\tQVii V 614 |>-(4»^«ffr<?a/c» der Jefuiten. • 5,481 ^Baptifta de Lanuza tegen de Jcfuiteii* 615 Bajiltfcus Eyeren uytgebroeyt van de Jefuiten* 613 Bevel-brief van den Kardinaal de Tournon* 341 Boeken van dcr Jefuiten Gierigheyd. 576 Brief Ats BilTchops van Angelopolis aan den Pans. Pag. t C ^ Anus ( Melcliior ) tegen de Jefuiten. 6 1 3 ^^Cenfurm tegen de Jefuiten. 60 1 , 6 1 1 Rr 2 C/#* %r>t B U A D-W Y Z E R. ' Clemens XI. tegenwoordige Paas. Wat fal hy met: de Jefuiten langer doen ? 304, 403, 414, 414, 601 Com&dien der JcfuiteH. - \ / ~ « 553 Confucius, hot h^ gedicnd w<51-<5. > v - F*g. 40 Siet het Boek der Verandwoordinge der Jefuiten. Pag. 62 Corellu Mufyk-mecfter van de Pauffelijke Kapel. 552. ' . , - ^ ■ "^ - a-. ■■•-■'; Decreet der H. Vergadcringe. Pag. 54 "Decreet van Clemens XI. tegen de Jefuiten. 353 • ■ iDLoravantm, Bicgtvader des Paus. ^463! ;.,;•,-; ^ ' "' -, - H. ■; " -'■■' ■■^■:-Sf TX^rnel op Aarden der Jefuiten. 547. Siet ^^//f».:^ •fGnattus Loyola, was cen Soldaat , krcupel en * mank. 364. field fyn Ordre in om te oorlogen 'tegen God, en fyn Kerk, 367. is opgevoed iii cen ryk Huys, en heeft daar in een ondeugende - Geeli gefchept. 546. gebruykt dc Konften des ; Duy vels. 404. leerd , me*- wat Konften fyne So- cieteyt onderhouden moet worden. 605. fyn '^ Naani Loyola, wat geieyd is. 619 'jefuiten verleyden de Hcydenen. 10. verfwygen de Kruysdood van Chriftus. Ibid, hebben geen Marte- laren. i4.hare Privilegien.i 3,6 1 1. hare Verandwoor- ■ dinge. 60-300. haar tekenntn, van wat aaiigelegefef* heyd; 36 1. fyn afgekomen van een Soldaat. 5^4- ]S L A B-W Y t E R^ haar Soldatc-leven. 367. hare Bedriegcrye. 394.' gdyk aan eeri Sonne-blom. 301. gelyk een Wccr- haan. 401. gclyk Typhaeus. 403. gaan met Duy- vels Konften om. 404. hare HeyUgheyd en Ge- leerdhcyd boven alle d'andere Geeftelyke. 409. heerfchen over de heelfe Weereld. 413* fy fya Kreupele Soldaten. 416. fyn Voflcn en Wolven. 421,617. fpeclen den dooven Adder. 422,617. gelyk '^an de Jebufitenf 425. fyn Falfariffen van GodsWoord. 428. en VyandendesKruycesChriC. ti. 437. fyn fchadelyke Leer-mecfters der Jeugd. 440 hare Grouwelen ontdekt. 458. haren Gene- raal , war een Levcn dat hy voerd. 464-474.- fy fyn maar Beeften. 484. ydele Roeni van hare Societeyt. 499. fy betooveren 't Volk. 500. ge- lyk aan Slmfbns Voflfen. 504. fluyten den Hc- mel. 507: maar bidden hem aan. 510. hioe fyfig Verandwoorden. 514. fyn Spionnen. 517. gelyk aan den Hiena, en den Chamoelcon. 52o.enaai> de Lcenwen. 526. fy ftroopen de Menfchen de Huyt van 't Lyt af. 491. haren Hemel op aar- den. 547. harejagt. 558. fyjagen bm ryke Klbo- fters en Abdyen te krygen. 563. fyn gelyk de Beeren, Stieren en Pecrden. 581. fywordcnaan- gefproken. 583. maar willen den Apoftelniethoo* ren. 597. gelyk de Adders. 599. en Eenhoornen. ' 600. fyn yfere Mannen. 6q2. waarin hare Straffe beftaar. 604, fy broeyen Bafilifcus Eytren uyt. 609. hoe fy haarfelven afbeclden. 616. hoefy rapefteii afgebeeld worden. " 617-619 J^ffr^ van China klaagttegendejefuiten. lo.alfo 00k de Academie van Parys. * 301-342 Keuken der Jcluiten. < : . ?^ ^^^ Klagun \.z^z\\ dejefuitcn. 3,490. over hare manier Rr 3 , vaa B L A D-W Y Z E R. van prediken. v - g XonfUn , ora Geld te krygen. M7^»5i9»53i»S3« Kofielykheden in Huyfen, Kerken, Tuyneh en Land- goederen. 54« ;- .L. _ :'■- ■■^/\S># T Anuza tegen de Jcfuiten. 6ij ^^ Lajlermgen der Jefui!»n tegen d*andc(r6 Geelle- , lyke. 456 M. .■■■V- ' ■ TuT^j/em^ een Jefuit. befchryft het Levcn van fyn Vader Ignatius Loyola. 404, 54^ Mariana een Jefuit. wie hy was. 459. hy befchryft . de Geheyraen van fyne Ordre. 440,464-489 Montalte (Loiiis) tegen de Jcfuiten. 418 P. ■;, p^W^w««^ van Parys tegen de Jefuiten. 610 *" Paulus, den Apoftel predikt voor de Heydenen heel anders , als dc Jcfuiten. Pag. 385,435, 53 j, sn T^^Eyfe der Jcfuiten door dc VTeercld, 509 *^RufthuyJen der Jcfuiten op hare Landgoederen. 5 56* S. COcieteyt der Jcfuiten volmaakt in Godlooshcden. '-^ 448,486. godloofe Roetti daar van. 499. watfc is. 534. iyeen Blocdfuyger.537. word van de Jc- fuiten gcnoemd Gods Oog-appcl. 469. maar brocvt Baii- j^' B L A D-W Y Z E R. Bafilifcus eyercri uyt. 609. word afgebi^eld van dejefuiten. 616. maar van andere beter. 617-619 , T. 'T^A/ereelen, hoe gcdiend worden. Pag. 47 ^ Theologie morale des Jcfuites. 418 Tien-getal. Wonderheden daar in opgefloten. 449. toegepaft op de Socicteyt der Jefuitea. 45* Huynen der Jcfuiten, 549 V. XTErandwoorJhge der Jefuiten tcgen fo velc fware . Befchuldingen. 5 14 Verborgemkeden cicr ]e{mtCTi. 455 Vomits van *t Parlenicnt van Parys tegen de Jefui- ten. ' 610 Vragen van P. Moral ez. voorgefteld aan de Verga- deringe der Inquifitie. Pag. 31-53 W. y^Ee te^en 4e Jefuiten. 401,420,509,621 TOE. fi^^M^Tr^r^^^^:^y.-'^'^'' : T O E G I F^^^^^^^X^^^^^^^^^^ Van twee Spreuken der Heydenen tegen de Jefuiten. t' Is een onverdragclyke faak , Pennin- gen tc cyflchcn, en de felve te veragten. Gy hebt het geld den Haat aangefcyd , dit hcbt gy beleden ; Dien Perfoon hebt gy aangedaan, gy moethcmookfpcelen. t'ls ten hoogftcn onregtvecrdig , Geld onder Roem van Armoede te verkrygcn. Sefieca 2. de Fitaheata, n; Dit weeten wy fekcrlyk allegaar, dat al wat Vermaarde Mannen komen te be- dryven, geenfintsbedcktkanblyven. Xem-^ fhon in Agcjilao. - De Drukfcylen, dewyrergecne en fyn, die den Sin breekcn , fal de Gunftige Leser felfs belie ven tc vcrbctcren. Alleenlyk i>tf^.4S9. /iw.p. ftaat /'<i^.43o. lees. 4^0. Andere fouten, Tdswelde vooxwelke, hem yoox gene, en dicrgelyke, fyn van geen belang. 4e 1 , nr ^F' I r^kb wi^iwkriK^ii ■ wii^i ■»-«■ • 3 9002 02964 3609 \(A^ hi'., -rt ■•■'■ \ y o 3 3 1.0 mm 1.5 mm 2.0 mm o o 3 3 O pPiiiii^Hp^l 1^ I ^ m bo o 00 b K3 io ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ abcdefghijklmnopqrstuvwxyz 1234567890 ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ abcdefghijklmnopqrstuvwxyzl234567890 ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ abcdefghijklmnopqrstuvwxyz 1234567890 2.5 mm ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ abcdefghijklmnopqrstuvwxyz 1234567890 % & & fc? ¥* fp ^^ .^ <.<' % & ^o fp ^ts- m O O u m "o > C CO X TJ ^ 0(/) ; m O m END REWIND. 