Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
overeenstemming tusschen de drie Uermannsche hss. onderlij in het oog loopend. Hier en daar hadden deze zelfs betere 1 ;Eingen dan de Jfedieeus, maar hel bleek terstond, dat die doi den copist of eenen anderen lezer ook sonder een ander h konden gemaakt zijn: ze beteekenen weinig, meeslal ziyn be verbeteringen van blijkbare schrijffoulen^ of pogingen tot her Bid van den zin, dien de lezer niet begreep. Maar die lezer was niet vast op zyne taal en te weinig met Aeschtlos bekeod om wezenlijke verbeteringen te maken: meestal geeft zijhe ver- andering geenen zin, of eenen zoodanigen, die geenen oplet- tenden kenner van Aesghylos, somtijds geenen Iilterat(ff misle^den zal. Reeds diirom is 't moeijelyk , die correctfes te wiUen verklaren nit het gebruik van een overigens onbekend hs.y dan immers zouden wlj veelbeteekenende afwijkingea vin- den 9 lezingen , die niet eens woorden vormen , en dan weder andere, die een geheel nieuw liebt over anders onverklaarbare plaatsen verspreiden. Wat meer i$» enkele der verbeteringen pf liever der afwrijkingen van de bedoelde hss. vindt men ook in den J/ediceus^ als lezingen vaneene latere band, naast de dik- wijls ongerljmde lezingen der eerste^ die niettemin , gelyk ieder palaeograaph zal toestemmen, juist in die gevallen meestal de waarheid bevat^en , i^chts verborgen onder eene faarde schors. Geeft dit verschijnsd een regtstreeksch blijk van gemeenschap- pelyken oorsprong , een ander dient om de onderstelling te he- strijden dat die oorsprong zou verschillen. Immers wlj kennen uit aanhalingen van andere schryvers enkele lezingen, die be- ter zijn dan de Mediceische. Daarvan is in de drie betrokkene hss. geen spoor, gelijk in het algemeen van geene lezing, die tegen de onderstelling van straks zou strijden en niet van eenen onhandigen verbeteraar afkomstig kan zijn. De innerlijke waar- schijnlijkheid van de onderstelling, dat de corrector, zoo hij hestaan heeft , voor die taak slecht b^rekend was , zal worden toegestemd door ieder , die ooit het werk van die middeleeuw- sche correctoren heeft nagegaan , en het feit , dat altbans deze slecht veranderd heeft , zal uit eene enkele inzage der bierach- ter gevoegde tabel overtuigend blijken. Bovendien beweer ik slechts van twee der drie bedoelde hss., dat ze die correcties hebben ondergaan , van het Florenlijnsche en van het Napel- DS VIER 118$. VOOR PR UCUNBS. 561 ^sebe, en voor het Napdsche is dit eene bekende zaak, daar 'dit een autograaph is van Dembtrios Trikunios, wiens naam Bi hier welsprekend is , en reeds op sich zdbf een waarborg voor i het aangevoerde uitmaakt, Maar er is meer. De vergelijking I ier lezingen bragt mij tot de overtuiging , dat het Napelsche hs. u uit den Florentinus en de2^ weder uit den Venelus gevloeid is: ''^ daardoor wordt niet alleen de overeenstemming dier drie bss. i\ Yerklaard , m^ar ook eene nieuwe omstandigbeid in rdcening ^ gebragt , aamelijk deze , dat de aard der lezingen , waar de tt Farnesianus van den Flin'enHnus afwykt^ dikwijls juist dezeUde k IS als van diegenen 9 v^aar de Florentinus zich van den JUediceus fs ^erwLjdert, en boe meer men zeker is^ dat de eersten aan de i ^orrecties van TaiRLimos te wijten zija , des te steUiger mag ^ aangenomen wordeil 9 dat ook de oorzaak der Florentljnscbe af* I wijkingen bij eenen corrector en niet in een ander hs. te zoe- b ken zal zijn. I Al de aangehaalde feiten kunnea overigens aan een tweele- f digen toets worden onderworpen. De vergelijking der bss. , \ d<K>r mij over omstreekjs 400 regds uitgestrekt , kaa over vier j geheele stnkken van AsscaYtos worden uitgehreid , b^oewe^ , %oo ^ laiig de bedoelde b$s« niet nader z:yn idgezien en vergeleken , I met v^l mittdere voHedigbeid. Of 200 slecbts iemand de \ moeite nam^ zicb van de lezingen van Yen. Flor. Fmrn. op Prom. 134 te vergewissen: indien ze daar SsfifupSwiv of e^e [ daaruit a%eleide Imng bebben, mag de jsaak als besUst yaa* den aangemerkt. Dus de M^ceus is boog$t waarschQniyi c^rehelypu^* Het ware ^aak geweest, die waarsobijnlijkbeid t^t zdLerheid te brengen: djit stond in de magt van belUb geleerden , en zou voor geen ^8) Eene kleine onnaaawkearigheid is in den tekst zel?en niet iveggeno* men , om ondoidelijkheid te voorkomen. Ik beveer alleen , dat de lezingen van den Fhrentitnts nieii' eokel zijn oierge^breven uit den Medictus^ maar dat men op enkele plaatsen villekearig veranderd beeft. Alt heA zoo eteiv afiogevoerde waar is, dan kan men daarmede of dien copist betie^ten^ die den Venetus uit den Mediceus afschreef, of dengenen, die den Florentinus na den Venetus copieerde; de boofdzaak blijft daardoor onveranderd. Men kan dit ecbter eerst beslissen, vanneer men Vetu en Flor* naaawkeorig on- derling en met Med* lieeft vergeleken, Hgeen de moeite niet beloonen zoa« &6i BaRMANKIS UN DiNDORVS AeSGHYLbS. van beiden moeijelijk geweest zijiiy daar zij in registreeksclie betrekking stonden met deskundige personen^ die voor hen de bedoelde hss. nazagen en in H gezigt der stukken alle vragen terstond konden beantwoorden » die zich in referents geval slechts door lange sUidie en dan nog onvoUedig laten oplossen. Voor de plaalsen uit Prometheus en Smeekelingen kon wel is waar de quaestie te laat of geheel niet worden opgemerkl , en bet tweede heeft inderdaad plaats gehad. Maar bij den Aga- memnon was geene vergissing mogelijk. Hier waren 1200 ver- zen zonder den steun van den Mediceus, en alleen uit vier slechte hss. te beoordeelen , waarvan nog wel ^^n geheel en een tweede grootendeels verviel ^^. Omtrent deze hss. laat Dindorf ons in 't onzekere , of hij ze al dan niet gebruikt heeft , sedert hij drie van hen in de Annotaliones vermeldde, en op welken grond zijn tegenwoordige tekst dezer 1200 verzen stennt. Her- mann deelt nieuwe coUaties mede, maar heeft' verzuimd te on- derzoeken weike de betrekking tusschen die hss. zoo onderling als tegenover den MMiceus is; terwijl Dindorf ze zonder op- gaaf van redenen afschriften van Med. noemt. In 't werk van beiden is dns hier eene wezenlijke^ gewigtige leemte. r Maar Hermanns collaties ziJn bovendien onvoldoende. Een blik op de tabel leert, dat dikwijls verschillende lezingen^ uitdruk- kelijk door meer dan eenen collator uit hetzelfde hs. opgege- ven 5 met elkaar in tegenspraak zijn. Hoe weinig verlroawen Hermanns opgaven uit Par. L. verdienen , heb ik in het tweede aanhangsel regtstreeks aangetoond. Uit de tabel is met vreinig moeite op te maken , dat zijne afwljkingen van andere collaties des Mediceus , vooral van Gobets vergelijking , dikwerf aan hem te wijten zijn; ik zal er terstond nog enkele feiten bijvoegen. Wanneer dus Hermann zich ook voor Ven. Flor. Farn. en Bess. van de andere collatoren verwijdert , zijn wij geregtigd te vermoe- den^ dat een goed deel der fouten op zijne rekening meet komen , en dat blljki ook voor zoo ver de opgaven een stellig oor- deel toelaten. Zoo even zeide ik te zullen bewijzen , dat Hermanns cdlalie *9) Bess, als klaarblijkelijke copie van Med. , en Ven, 3 als onvolledig. Oak Bess, is voor den Agamemnon zeer incompleet. ■I' MOTIYERING VAN DEN TEKST. 363 'van den Jfediceus « schoon beter dan de drie tot nog toe gedrukte , bebalve welligt die van Franz, toch in vel^ opzigten slecht is^ Dit maak ik op uit de volgende omstandigheden. Voor 16 wil- lekeurig uitgekozen bedorven plaatsen der Smeekelingen wijkeu de coUaties van Cobbt^ en Hermann op drie plaatsen in letters en op twee in accenten van elkander af. Wanneer men de 51 verzen van Furia's copie met dezelfde coll^ties vergelljkt, vindt men twee maal overeenstemming van Cobet en Qermann tegea FuRiA , eens van Hermann en Fdru tegen Cobet » en drie maal . van Cobet en Furu tegen Hermann. Tegenover 44 plaatseq, waar Dindorf uit zijne eollatie gewigtige nieuwe lezingen op- geeft, wijken Cobet en Hermann, beide aan Bindorf onbekend, . respectivelijk vijf en zes maal af. Een groot deel van Hermanns lezingen op den Ajfamemnon is ontleend aan Feanz , een ander ^ deel aan Bengini, daarvan sprebkt Hermann niet en waarschuwt niet tegen mogelijke fouten. Echter ware dat noodig geweest, , want Franz haalt b. v. bet Napelsche bs. (I. E. 5) met J. E. S, . aan, en Agam, 1153 (1065) geeft bij zoowel pporolj ^Is (3poTam 7 alslezingvan betzelfde bs. (Ven. 1 , n<>. 616) op, terwijl Wbigeii (Bengini) ^iog toV oifz als lezing van Med. op Agam.Zll (521) vermeldt, en in den volgenden regel me^deelt, dat in dit bs. ^ de bekende lacune dit vers met eenige bonderd volgeaden heeft doeu verloren gaan. Wanneer ik bier den term afwljken en overeenstemmen ge« bruik, dan bedoel ik alleen zulke lezingen, die uitdrukkelijk in de genoemde coUaties zijn overgenomen, nimmer dezuk ken , welke op eene of andere wijs uit bun stilzwijgen kun« nen worden opgemaakt. Hoe overdreven streng, boe klein- geestig misscbien die regel scbijne, wij bebben bier de proef op de som. Wanneer lezingen, zoo angstvallig geschift, nog zoo vele fouten bevatten , boe wil men dan op de minder naauw« keuri^ opgegevene vertrouwen P Een blik op de label en in bet tweede Aanhangsel bewijst , dat betzelfde verschijnsel zich bij de andere bss., bij Par. Z, Flor., Fam., Ven., Bess, berbaalt; de varianten op Aristophanes » in de laatste nummers der Mne^ mosyne opgenomen , verradea dezelfde omstandigbeden. Het zij dus hier geoorloofd, als waarscbijnlijk voor vele auteurs, als y streng bewezen voor Aesghtlos, enkele regets ne^r te stellen, S66 Hermanns en DiNiN>RFs Aesgbtlos. opgegeven, maar d^e zullen wel onbeduideDd zijn; wel liecft Hermann voor de meeste hss. nagelaten , bunne betrekking^ toi den Mediceus te onderzoeken, maar by beeft die van andere, gewiglige hss. bepaald; wel beeft hij voor de lacune in den Agamemnon nog veel oogedaan gelaten , maar ook veel van Iiet tot nog toe verwaarloosde in bet vverk gesteld, wel latea zJLjne yolledigbeidy vooral zijne oaauv^keurigbeid nog zeer veel te wen« schen over, maar men vergelijke zijnen arbeid in dit opzigtmet al wat vroeger gedaan is, en bedenke , dat enkele , scboon niet vele gebreken daaraan zijn toe te scbrijven, dat bet groole werk nog onvoitooid was , toen Hermann stierf« En DiNDORF. Wlj spr^ken bier niet van de reeds vroeger verschenen Annolationes , niet van ziJne belaDgrljke uitgaaf der Scholia Medicea. AUeen bet nieuwe , wat bij voor den tekst jiyner laatste uitgaaf gedaan beeft, bet bezorgen eener alle an- deren overtreffende coUatie, beboort tot ons tegenwoordig on« derwerp. Met ecbt praktiscben blik doorzag de groote geleer- de, dat welke ookde uitkomstvan latere nasporingen mogt zijn, eene collatie van den Mediceus die dezen naam verdient al^ tijd boofdzaak zou blijven. Hij zorgde, dat zulk eene collatie gemaakt werd: uit betgeen bij meideelt laat zicb bare naauw- keurigbeid wel nog niet beoordeelen, maar in voUedigheid overti*eft zij alle tot nog toe bekende. Het zou welligt on- kiesch zijn bier neder te scbrijven , om welke redenen ref. ook yan de naauwkeurigbeid het gunstigste verwacbt Uit dezelf- de redenen blijkt, dat bet boogst onregtvaardig wezen zou, jian DiNDORF te verwijten dat by zijue collatie niet in baar ge- heel mededeelt ; wy kunnen slechts doen uitkomen boezeer die mededeeling alle litteratoren op nieuw aan hem zoude verpligten. JMaar wanneer bet vergund is, mannen alsDiNDOR? (enlMMANUEL Bekker doet immers als bij) op een gevaar bunner somtijds geroemde breviloquentia opmerkzaara te maken , dan diene daar- toe bet bekend maken dezer omstandigbeid , dat een boek als zijne Annotationes bier te lande in de bibliotbeken onlbreekt, dat zijn bestaan slechts uit bibliograpbien blykt , en het werk zelf aan .ref. eerst onder 't stellen van dit verslag in handen komt. Pit zijn derbalve de hulpmiddelen , w^Ike aan Hbrmawn en Oykrzigt^ 567 ]>f MDORF bij liet maken hunner edilies ten dienste hebben ge« staan : dit is bet onder£iardsche Werk dan de fundamenten van )iet trotscbe gebouw. Ref. is bun tn die duislere holen acb- terna gevo^d, voor zoover dat ni^ogelljk was^ immers Dindorfs aandeel is weder digtgeworpen en meer dan een van Hermanns pilaren staat nog te onvast dan dat men zich veilig zou kun- nan I)egeven onder betgeen bij draagt^ Haar in elk geval is het opgetrokken gebouw tbans duurz^mer en becbter dan ooit le voren. Hoedanig is het g6worden ? Met andere tvoorden , -wat hebben Dim)orf en Hermann voor den tekst gedaan , welke resultaten hebben zij uit bunne bulpmiddelen afgeleid? Deze belangrijke vraag moet tbans Worden beantWoofd , masir plaats- gebrek dwingt mij > die tot een volgend artikel uit te stellen en bier slecbts voorloopig meS te deelen , dat ook die resultaten aliergewigtigst zijn. Leyden^ 15 Mei ISBS^^ E. J. KiEtfL< AANHANGSEL I. De dfstamming van het Parifeche hs, uit het Mediteisthe , en Herxanhs collaties tan A«^ Parijsche, De afstamining van Par, I* \&i Med, wordt onticend door Mak^sgseffel {Rh, Mus, Y. 1841 bl. 178} Mridns . groifden nog nieft sijii wederlegd, en door HEHMAim (I. yn. 91 » vgl. U. 3d op Suppl, 729 H. , 740 Well. 759 HnrOt). Daarentegen nemen Dnrsoiir {}l,Annot. p. 4), Faabz: (Oresteia S. 309) en Cobct die afstamming min of meer uitdrukkelijk am). fiet bedoelde hs. is terder I)ekend onder de namen Askew, D bij Sghuiz en BufLfiik , Reg. L bij Feanz en bij Wellaueh (Fachses collatie noemt hij Reg,P; Add, ad Tom, 11. p.^) » P* en Par. bg HEBtfAim, Par, en L, bij Hin- SOBT, n°. 2886 Tan het ancienfonda der keizerlijke BibUotheek te Parijs y eer- tijds 3521 , want 3511 bij Feahz bl. 309 is drukfout , en FiEusB (Sylloge p. xa) Terwart N^ 2782. en N^ 2886 , Tg}. Wei^aubi II. p. ix. Het is be- sehreven bg Wella^be I. x , en verder bg DefsoEF , Feahz, Maecksgheffei. , HuxANR op de aangehaalde . plaatsen. Dihdoef kent de coUaties , die voor Askew (door hem , volgens Wellaueb) en door Faehse gemaakt zijn , Fbanb buitendien nog eene, die Hasb Toor Lnrwoos gemaakt heeft, maar Heemarn be- Weerf, dat die zoogenaamde collatie sleehts 6nkele verzen der Enmeniden betrof ) Terder deelt hg mede dat Ihm. Bekkee uittreksels uit het hs. gemaakt heeft, dat de collatie Tan Faehse » nim ea'qua par erat diligentia" TerTaar^ 24 ' ■ i 9CB Hermanns en Dnmotts Aesghtlos. •diyd li , en 4at de Aikewteh* toM* If bdhu it gtattaki eft iii Kftn^Ott ywn Amx^ gekomen* MiicuoiimL noemt ijine ooUfttiei niet. De Tergeiyidng van het hs. door Askew eo Fajuisi gemaakt, is in de uitga- ven overgegaan. Evenwel wantrouwde ik htUte Juisthetd, en daaf om grondtn in den tekst Otttwikkeld uiQn oog todral «p de Snne^Mittgen, tiki , W*ft 1 mgn strevea allereertt Tan dit ttuk eene naaowkenrife odllatie ie hebbeti* Pr#f. CoBBT, die in den somer Tan 1851 ie Parfjs was, Terschafle mij een £^heel af^chriil Tan dat treurspel , en in H tolgende jaar OTertnlgde ik my ielf ta^ de juistheid ' dier coj^e , zoodat liet tijd TenpiUen ton geweest tXjti dte a«g- naals in haar ^eheel aan hei hs« to toetsen. BTenwei bleek ttg in 't m^jaai- Tan 1852, toen ik Hueariu uitgaaf ter hand nam, dat tyne aan Askktt en Fabhsi ontleende opgaTen , misschien honderd of honderd en Tijftig Toor het geheele stnk , niet minder dan ft 5 tnaal Tan Prof. CoWn afsehrlll T&rsohiyen. De leer B. Rbhab te Parffs had de ^oedheid, bet hi. zelf op di* twijfelaohtige plaataen na te gaan en mg xtjn betinden med te deelen, dat toot Hxrmahw lezingen ongunstig uitTiel: ik deel hieronder de resuliaien mede (C. beteekent Prof. GoBit, F. Fabrsb, H. iisAViim, B. BOIBOIIV, W. VVlLiAUtl ., K. Kum); Cijfers van Lezing. van Prof. Lezing. v. Heum. Lez.van Par. D. H. W. CoBBTS afscbrift. (volgens AsKBVir L volg. Dr. * en Fass^). E* ftiHAN. 4 4 4 >»67rT0[ix6uv ^STTTOfiXToog hab. dicilur. ■ 9 9 8 (P'v^cc^civopccv yp. cpvT^x^ivopoq yp. (sic) acht. C. cpv^ivapxv ^v^^vopog F. 1 15 14 14 hxK!j(i0»xiov hx KVfi^x^iov » » » 16 15 15 Ksi(TXi xiot(T»i 9 » » 28 27 27 Ji?^' ii^M r • > U. 79 72 74 Jifixi a i3x) «/^ 85 78 80 i\ 6€lH iW iU p. tlitlti 105 95 99 £ 1 p^bv ofiby P. (s{c) achl, C. 107 06 100 iDfTTTxpAfidiXot&i h^7rap0fiai?toi(np 9 » » 156 158 147 *rh rmh ■^hp Tdtiov » » » 198 184 195 fA€Tct)7ra(rco^fOi^uv fiBTCituiru^pSvcdv flsTtirco^co- P. 0povuq 209 196 206 la ^su m Zsu (sie) achl. €. 224 211 221 KfiiMo KiiCpiK60 o . » » 248 235 245 iirriph iJTIIpiv weggelaten. 264 241 251 A^Sm MXyOi K. Mtimig it* Ahypg (sic) ackt. K. 270 257 267 irov svper* itoPtxytivit&t^f n » C. 272 259 269 itpitra itpi^m' » » » 27S 260 270 hpt<riv Ivi pyjjiv iaiffertur 1 9 » » 296 282 295 tccur uTrx^^ay Txirx TrxKhxy-^ » » » fidraif (Aivcay Aanhajngsbl. — L CkatATics yajx Pili. L. 369: Cijfers Yaii Lesing. viu Prof, a H. W. €oiBi^ afaollrift. Ledng. T. Herm ; Lei. vaa Par. (Tc4seti8 AsKBtt L volg. Dt. en Fabhsb). E- Renan. 4f^ 321 307 317 iipciva d^t^y^ adnptet* ,(sic)achtC. • • met acutus op.de lst« «. S23 309 519 iyr^aq civ(rTii<FUg F. ttV" (stc)achi.G. d^fO-^^ BUTU». t. S4S 331 341 WpxxirM S* sipUKitBLg » » j»i * c 36S 553 365 7rpxxpt)g ar«/J* jJxpo^ » » » 386 371 381 ivffTrxphviiTotg , jy^ 7tdipxisifT)i^oi4 » » tf post sp. vacuam 409 594 404 iyxvavapLhav uvafihav i» » A 458 441 453 rixo^ rvx^ • ' » B 4 468 451 465 [i^v f6£l/ » » * K05 489 500 S/j5 t/ 9 pa; Ti ^/jS. 'f} S19 503 514 ToTai toTitspf . scr*. ^rOfdJ (sk) aoht. <i. 550 514 525 tisyx>.6W fleXxvi^vy * » H: 654 537 549 :txi t»v » » B 556 540 551 sit Ixvovftivov elffiKvoyfievou £mx,vovuiivou (sic) acnt C, 603 587 598 evit vef ivUvfi^ 603 587 698 xtiaiparM iUXVpT»tMt »• : ■* » 618 60S 61S «rA«r^M yp. 7tKaftu99U neaccentu. 670 644 655 tS? wSMi fug iriXiq §p1*. Sd- *rug tixug . • . ' '• ^cr. TToXeig simptic^iter. 683 654 666 ^^(iov i^ct iiipiov i^ci d^^Qv l^o; 727 697 708 irpsa-^iifioXoi (sic) acht. G. 729 699 710 ^ti^ TfitniTi vto ^ ri » ]» 752 702 713 ifti/m "iifi&fJS^ » » B 77S 746 766 lprAt*d*»^ maaf niyiu(r&x/iiq » » u. u was hedoeld. * 1 • 783 752 765 1 *Jv« Jf icivig » » c. 790 759 7^1 Tu^e xpif^iH" T^h xpif^^i^^^^ b;^P/. I 1 it*)i!;*««^ 800 769 781 5i hsop^ hrsiF abei^ die. (sic) acht. C. 807 776 788 rixva rifz.pca Ut vidtiW B B « 830 800 810 TrpccTpi^ Butlerus. .B B ' B a 1 855 830 835 ir/TO^zJj WXn> Faehsius affert. fl » tf li ♦ r 370 Hbrmanns bn Dinoor^ Abschtlos. . Cljfers van Lezing. van Prof. Lezfog. v. Herm. Lez. Trac D. H. W. GoBBTS afschrift. (volgens Asbbw L voJg*. en Fabhsb). E. Rsiv^j 864 850 844 fiaSufifiTpoxx- fiaiv fitjTpoKXKX- » » 885 851 865 xpoTto<r» x^ot/W^ afferlur. » » 907 872 884 i'jrrim^ i^rr' ivof? affertur » • 910 873 885 ?f« ??« (sic?) » *950 913 928 ipettrievim ipeitrSevicp » » 987 956 965 iipuKPcviifiipa) , iipvycivvifiiptp iSpvKdpjj/xl 1041 1011 1023 is" i xropt 'jTsiiol diXKTopi (super ^ (sic) acht. crucis signo adscr.) Trsidol )064 1055 1049 ytfSpy yifiov » , j Dus ytorAi Prof. Gobits gevoelen 37 maal, en de lezing Tan SsBMAinr slechti 7 maal l>eTestigd : ^^ne plaats heeft Dr. Rinan over Hhoofd gezien, en op 10 anderen -wijkthij zoo Tan Gobkt als Tan HiaxANir af; bij nader inzien hleek mg, dat op 5 Tap deze de font Tan Cobst en op 66Be die Tan Hsbhann geheel on- beduidend is , en dat de Terbouding bet best Tvordt uitgedrukt als Tolgt : Taa 52 plaatsen is de lezing Tan Cobst 40 maal, die Tan HERMAKir 8 maal juist ge- bleken , op 4 plaatsen zijn de lezingen Tan beide geleerden of die Tan Dr. JHesak onjaist. Daaruit blijkt, dat men Prof. Gobsts lezingen nagenoeg kan Terirouwen, maar dat bet Trij onTersdiillig is, of eene lezing door Anouififs collatien wordt beTOBtigd of niet : in geen gOTal laat «ich uit die ooUatien iets afleiden. IL De Varianten op Prmi^, 184. Het Mediceisobe bs. leest als Tolgt, naar de collaties Tan ondersiaande ge- leerden : Saivini: Tlict opgegCTon (naar Blomf. en "WitL.). Bkngihi (of de Furia, bij Wsigel 1827): d-efiegtamp, HsBMANir (de collatie Tan JProm, Theb, SuppL is Tan Ttcho XonsEtr, djf« Tan de Orestie Tan W&bir , die Tan de Perzen is door beiden gemaakt , onafhankelijk Tan elkaar. Buitendien bad HsBKAifii nog excerpten, waar- onder Tan Bekkse en Niebuhe): -d'eiisgantv H. a. pr. manu ei Yiciorius. d'egfiegiamp H. a. sec. mana et G. Aug. cum plerisque libris et Etym. H. p. 447, 12. Gobbt (Hs.): S'BixBgfan^p et in Karg. o •d'sgfjii^ etc. superscr. ,g (of g ) ^, pro g potuit haberi , quum sit indicium additi in marg. Scholii. Van de oTerige hss. ign bekend : Volgens Wellavir: ^egfiBgamp Vi^nn. quataor . . • «t cod. ap. Turn. (Par. <I. Hni.) te uunen 5 hss. V ■J, Aanh. — I. Par. L. -^ 11. Prom. 134. — III. Suppl. 759. 571 Volgens Hemllkn : •dv^fiegtamw B. Aug. cum pferisquc^ librls. < •d^^fiegtanffr Lips. &8g(Jt(oniiv Ask. C. {&eg[ji^gm7ti)v Reg. K. Wmj,.). d^BQliianiv Golb. 1. (ook Mj Wbm». en Bkohp.). te- lamen 5 hs«. Yolgens Faihsk: &8Q(i8ga7HP Par. K. Buitendien r ' ' 1 h9. '9v(ifi>e^nty Voss. 6. »8 (l*. 2. Fbahckb]! , N: Q. Dimioiif). LeW. 61. ▼oss. 4. Par., L. te tamen 5 hra. Bus sijn in *t geheel 15 Hss. zoo goed als bewezen afhankeUjk van disn Medictus. De 11 eersten en- bet allerlaatste behooren onder do 87, die Ex>- XAim bebalve den Mediceus opgeeft; In 7 der oyerige ontbreekt de Prometheus', namel^k in ^. Ju^, (iwee ran de drie Augustani) Lamb, Tdur, en* dit gedeelte in Vit. Lips, 1. Van deze hss. is E eene copie van PUr; J5, een der bade Augnstam-^ti Med. , Taur, zeer geHjkende aan G, De opgoren ih deze- zinsnede zgn volgens HfiiMARN. Van de IS* overigen zgn 2* erkende afscbriften* Tan den Mediceus* , namelijk Marc, en Bess. {Ven^ A). £r blijyen dus nog 1 6 bss. van Hebhanit tot nader onderzoek over , en de volgende 26 nog, niet vergelekene bij FaARZ, Oresteia bl. 3J04 vlg. in de nooi: Prmn. Theh. Pers. — Codd. raHc. 57i 68. 912. 1332. 1360: Palat. 189. 287. 344. Reg. 92. Ottob. 186, 846. Prom. Theb.. Codd. Vatic. 59. 920. Reg. 155. Ottob. 210. Prom. Codd. Palat. 819. Ottob. 807> i^en te Rome ; Prom. Theb. Pers. Codd. XXXI.1 (/'A»70^^.,eeiianderdan^«i2.).XXXII.2. Prom. Theb. XXXI. 8. XXVIII. 25. XXXL 2. Prom. XXXII. 21. Theb. Pers. XXXI. 88. XCI. 9. Pers. LXXXYI. 8. alien te Florence. Slecbts nit ^bn bs. [Par. B, 2787, bij Ddidobp P) wordt de lezing d^Sfie' QioniV als lemma van een scholion door Faehsb me^gedeeld. Maar Fashse is slordig te werk gegaan : by deelt niet mad , of bet lemma in 't bs. voorkomt of Tan hem zelven afkomstig is , en Dinborf geeft bet uit als een yan diegenen , die hij zelf beeft bijgeToegd omdat ze in 't bs. ontbraken. III. Smeekelingen vs. 7^9 Dnrs. 729 Hebh. 740 Well., en de afstamming van het Parijsche hs. uit het Mediceisohe. ' Van de 5 bss. , welke de Smeekelingen bevatten , is het thans bekend da^ 4 dit v^s hebben. Omtrent den Mediceus , 't gewigtigste van alien , is dit al* leen bekend uit i«Fusia'$ ToUedige meldeeling in de Mnemosyne h 358vlgg. ^ 372 HlEMAllNS KN DuiQOIIf^ AbSOJ9T|4^ uit een los geiegde van Dnmmf Anm, II. t. a. p. , en voor mo deel Tan l»ot vers, dus xoo goed als niet bekeiid i uit Hvuumi* noot t. %. p, Het T^fide lis. b geheel onbeduidend , en blijkt een afschrift Tan Me4^ te lya » da«r Niksub xich Tergewisd he^ 4aA ^^ deielide •tukken Tan jig^mtmnm^ en Offerplem^ sters mist , Tgl. Huh. |. to. I[c^ur de ^foae^ mist a|le beieekeaia , hethmlre ten opMgta Taa Med, DnnwRV heeft op Tertrouwen xijner collatie aangenomen dat bet va, in dea Mediceus stond en Terder op de zaak geen aebt geslagen* Hsaium vond in dfl tijne dat een gedeelte er in stond en redeneerde Toort als ware bem dit omtreoi bet gelieel (^eblek^iij tofwgl die opgaat juist woest doea ▼^err^achten dat bet andere deel ontbrak. De OTerig^ geleerden bfbben aan die quaestie met gedaobt. Alleen Haackschsffil [Rh, Mus, Y. 161 — 216) beeft hiemit en uit eeaige imdere TeirsebUlep ^aolieQ s^pe cqllaiies Tan Med^ en /'or. Ter- •ohii tttssohen die bss. solve traicbtoa t# lH)wgxen. Bij bad SiiTVii en Bkhcixi Taer Med.; Askew en Faehss toof Par., xijne rasultaten knonen dus Terbetejrd yrot- 4en uit mijne bulpnuddftia : Cow* an Mvm^va (Vokkbui) met enkele opgaTea T«n DonnoKF, toot Mfid., oa Cowsr Toor P^-.t m?t IUmus Terbeteringen ; hui- tendien beb ik ook MAiqMQmyriiM bulpmidd^lfn oogmaals )(onnen in^e«, Be- lialTe bet h aa fe ia yg nment , liet entbfcJifia ^an ^« 759^ di^t nu TarraHen 19, ^sigt MAJ^f^kBomrm, nog het oqtbrtken in Par, Taa vs. 40 B, W. 41 IX , dat toI- strekt niets ter sake doet, en de Tolgende 88 lexingen 9 ^aas solus babat " Pm. Cijfers valg, Paris, volgens Marck^ Mediceus volgens Cobet D. H. W. sGHEFi^EL en Cqbet. en Hermann. 9 8 cpvhx^ivopoq ^p. (pv^d" vopog M. 0vKpc^cci/opc^y yp. (pu^ivopxv CR* , ^2 49 SI (iia,(TOi[iivx^, [Aioi>7X(ii' v» G. 95 86 90 » iictrmmi. 195 181 192 ifisi^ad' MG. 248 235 245 J} ry^ph ipfiov M. irnfiu epfiouCijTijpovspfiovE^ t92 279 288 lisTv ante relicta laeu- ' na. M. ihh na eene gaping. C. 520 306 316 TrsvriiJcovTOTratg MG. 3?3 509 319 {dvintrccg, sed teste Faetsio iy^Ti^fjii^^q ^t ^el.) M. «i/T3i<r4!^ CR. CpvXct^ccvopccv {yX» ecorr.; in M. yp. ^v^Avopxv) G. Cpu^x^ccvopxv ( litterae uM^ a m. 2 in rasura; yp. (pv^dvopccv margo. H, il iwiiav GH. mpov fispov G. fiTiipov altero p in ras. am. 1, tiTyipov a S H. aJiipbi yj IpfjfAv mar- go. H. v^mrv C. T* iSsTp H. 7r€VT}fxo<907rcci(r G; Libri 7r€VTyjJC0(TT0TXl^ H. dvif:i(rx(r C. xv7Tji<rcc^ H, Aanhangsel. *^ III, Pab. L B£n AFSGtiRirT vA?) Med. 37S Gyfqrs volj, Paris, volgen^i Mabckt MedicQus vplgens Cobit D. H. W« 6G«BFH«i en CoBiif,. w tbanANpt^ 383 339 349 v^oipi^rotg MC. 569 354 364 Koim^m M. xoivd'vxg G> 386 371 381 ^utrw^phvy^roiq M. W- TTxpdevijTOig post sp, Yacauin. CIL 393 378 438 4,13 388 riirmrppv MC. 423 /ttJJT/ T* StvTxv ikSuv xxTiieh (: [C] (aiIiti rXxlviq margo HC.) IML 482 466 &05 489 Kxriislv C. 477 5aa«v MC. 500 t/ ipim MC. tJ tfp<»- 618 603 61$ rAiKTuvAL quod in aliis V. 1. M. TPXcOTtiUM; C. irKscTfjy^h sine ace. IL 669 g^fito; MC. 672 cpifTCCTi M. cplpTxriC. 679 i(T(pxhlxq MC, 686 658 690 661 698 668 736 696 752 702 783 752 788 758 790 739 707 713 763 769 77| 853 820 854 830 835 844 871 837 880 ^96» M. 6^90i C. <ri^MC. dfiirgrio'xg ii M. i^xs^ rio'xg C. S CRt iprivxig MC. T^Sf XPi^^invotti sine ^po?}/ teste FaebsioM« zonder meer. G. irlrxv, &7roXiv Ml. ir/- T<xj/a; ^^A/v CR. (ixivff^^TpoKXKxxxSSv M (3x$yfiiiTpoxxxxxx9av G. ^^dv fAilTpOKXKX' irxiav R. eipvxupilxiq MG* itjurTrxpAeXKTOiT (sin. acc.}' in marg. ivtrTrxpievviTou^ C. ^ iv(F7rxp6ihKT0iq (Svc- TxphviiTots adsQripti)(n est) Bi. vTTx^poyi C. f«)}T/. T* XCit^XV IxETiV C'. in M. ol/x^/ /xjfT/ rXxiy^q Txv ijUtiv m. s. C. ^j^rfe t' iatwrxv ixiriu shthTv margo. H.. TX^VXl TP\ 'WhXTUVXL CV jK/K. 9rAiXTDvi!0/jn niarg. Hi Xixtoq VL iripLlxT (in M, ^ xtr^x^ hlxff) C. xnpf^lo^ (margj> di^&a G. XfATSTfi^XtO' Off XV G. i^- "jTvi^xKr iS(rag H. (Txpyivxiq libri. H. c^iirxyxiriKtvG. irtirxvx TriXiv H. l3xdvfAiTpokxKx %xiSu C. jS^tf^i rpoKXKx  volgens Margk- Mediceus volgens D. ]!» W. 6CHEFFBL 60 COBBT. 60 HERMANN. COBBT 885 8S1 863 910 87^ 884 943 906 921 1027 997 1007 1039 1009 1021 10401011 1024 CR. !?« R. xlKpXTCCl MC. ixXeph MC. ^i (plXxi MQ, weiiol MC. (SpoTtoo'x GH. Di^iB* iaXefih C. ; (libri). y xl (plxxt CH. vido! CH. H. Ifu wil ik Tolstrekt iiiei ootkennen , dat deze lezingen behalTe den Medi- ceus nog eene an^ere bron bebben , maar die andere bron is geen hs. , het zijn de Teranderingen Tan Janus Laskaais , den scbrgyer Tan den Parisinus , en alleen op gissing gegrond. Het eerste steunt daarop , dat ook in deze lezingen geen spoor Tan een Treemd bs. Tvordt aangetroffen , terwijl Haecksgheffe]:. juisi alien beeft aangebaald , waarin bij zoodanig spoor Termoedde. Inuners Tan deze 83 plaatsen Terrallen terstond 8, tss. Ii2. 195. 353. 482 505. 690. 1%2, 943 , Tiraar de lezing Tan den Medioeue nog onbekend is ^ want , SQO als in den tekst is ontTvikkeld , ^mag op bet stikwggen der collato- ren niets ^rorden gegrond. Wij kunnen dns in^ deae acht plaatsen nog geen bewijs Tan afwijkiqg zien , d. i. Tan een ander hs. , terwijl de OTereenkomsi Tan Med, en Par, oTeral en bepaalde^yk in Prow. 134 %oq groot is, dat men haar Teilig n^g aannemen tot dat bet tegendeel bewezen wordt, Dit laatste punt zal aanstonds leader worden aangetoond. Yerder Tenrallen 4 plaatsen , tss. 9. 369. 726. 790, Tiraar de latere collaties OTereenkomst Tan Par, met den tekst , en 6 plaatsen , tss. 248. 323. 386. 428. 618. 698, waar zij OTeieenkomst met den rand Tan Med, bebben doen blijken. Gerustelijk kah men daarbij nog 46ne Toegen , t5« 292 , waar Laskat m^ alleen jlfl ^l^ats Tan twee letters die b| TOpr, foutief bield beeft open gela- ten, maar Terder niet Tan Med. afwijkt. In ts. 613 geloof ik , dat Maigi:- SGHSFFEi. en GoB^ tegen Renan gelijk beliben : - de v kan in dit bs. Teel op eqne ^ gelijken. Altijd oTenT^el zijn er nog 14 plaatsen, waarin Par. zieb Tan alle andere bss. in der daad onderscbeidt , ts. 95. 320. 393. 686. 7S3. 788. 853. 864. 871. 885. 910. 1027. 1039. 1046. Ibar omtrent 11 Tdn die plaatsen Iijdt bet geen twijfel dat Tv^ij met emendaties te doen bebben. Niet eene schnjf- ipnt Tap een onkui|dig copist, maar alleen bet opzet Tai^ i^and die Grieksch Terstaat Teranderde dmdijjv in e7ttd(j}v ^ Ttevt tiftoqoTtaira in nevxtjuovxonaii ^ vnaqqay ip vnnvx^ov ^ 6 Xvxioi in (IX^trOg {oXvx in oIjl^)^ QitQ-^dvats |n ^Qvavatg, oeTteTaya in diliava^ ^ud^vfiitgoicaxd naB^oiiV in j^u^VjU^r^o- naxanad-atP , IJi; in ^Jw, d-aXeiio^ in &oiX8q6v^ d* ai giiXa^ in de (piXa^t en JH^ol in vcshd'oZ; en al zijn die Terandfljringen bijna alien valsch, laat zich toch daarin eene doorgaande methode erkennen , die zoo weinig mogelijk Terandert , zelden xaee^ dap eene enkele (etter , en jujst daardof^r wed«r op- ^ettelijke correcties doet vermoeden. Slechts op eene plaats, ts. 1027, is AaNHANGSEL. -^ III. PaB. L ISBN APSGHfilFt VAN MeD. S7^ * de veranderiDg grooter , Tail d'alefiw in &al9^6r • en op <Ue plaats itaat het gezag Tan HEam^nv het g^TOelen Toor, dat wij hier met eene gissing te doen hebben en niet met eene schrijffout/ HetzelMe mag dus ook wet om- trent de twaalfde plaats worden aangenomen , ts. 871, waar evqelfug in BV- ^' (fvj^wgeiaig veranderd is: terwijl de dertiende datzelfde geToelen schitterend beTestigt, immets terwijl daar , ys. 788, het eene der beide bedoryen woor- ^. den dfineti/aaia in dfiTCSidaas is Teranderd, geheel analoog met de twaalf andere plaatsen, herkent men in het tweede bedoiren '#oord dnMlelijk de hand Tan Laskams, die ddffaaniet Terstond en daarom Tolgens sgne gewoente over-^ sloeg (hij schreef alleen d); soo doet hij dikwgis en ook onder de plaatsen . die wij thans hespreken is er eene zoodanige: yS. 292. Deyeertiende plaats f^QO^ ' T40(ra Toor ^Qorieatt , ts. 885, is eene gewone schrijffoat waarover lieh gcen |>alaeograaph zal yerwonderen; yvat xatidsVp y8.428 yoor eluidBtP betneft, dit "weet ik niet beter te yerklaren dan door het ook yoor eene gissing yan IiASKabth te houden ; in geen geyal beynjst het dat hg bniten den Medideus nog tkn ander hs. als bron bezat. Maar zijn wij geregtigd , Dm den Paristnvs , toi tegcfnbewijs toe , als nit den Medfieeua geVloeid aan te zienP Hieromtrent slechts een enkel woord, om dit ' epstel niet' onbepaald uit te breiden. Ilet eenige tot nog toe gegeyen tegenbe- ' wijs is mralukt. ' Prom, 184 geeft in *t allerminst eene sterke praesumplie yoor de afhankelijkheid. Tlub, 195 komt in Par. yo<Hr, maar ook in 15 andere hss* waaryan 1 1 stelttg copien yan Med. sijn. Andere bijzondere herkenningsteekenen ^ itjn er niet. In 't algemeen is er groote oyereenstemming tusschen de lezingen^ Van geen enkel der 67 hss. is de onafhankelgkheid bewezen. leder nieuw onderzoek heeft de afhankelijkheid waarsch^nlgker gemaakt, en de kansen Van het iegendeel zijn thans dermate yerminderd , dat men ze gemstelijk kan yoorbg ^an, tot dat weder eens een betoog^ niet alleen eene bewering daanroer wordt aangevoerd. TV. De tahel. Het zou te wijdloopig worden, indien ref. de bewijsstuk- ken leyerde yoor al hetgeen in den tekst beweerd wordt. Eyenwel is het noo- dig, dit zoo yeel raogelijk te doen. De 16 plaatsen uit de Smeehelinffen zijn: yss. 230 (217). 254 (241). 302 (287). 321 (307). 406 (390). 429 (413). 435 (418). 491 (475). 685 (655). 711 (681). 781 (752). 790 (759). 828 (797). 885 (851). 938 (902). 987 (956) Tolgens Iliinx)BF (HiiMuira). 230 (217). f«. axmg H. f*a|?oja C. 781 (752). dfiTtfjaaia dSatog H. ctfiJtBtijua&cr doaacr C. 988 (902). elad-iyavtoa H. eiad'BP'^avToa C. 685 (655). podv en eSw (^ootym. 1.) H. podp en !?« C. Het yerschil tusschen Gobkt , He&HAim en se FueiA. bestaat op de yolgende plaatsen ; alleen die worden opgegeyen , waarin alle drle coUaties , onmiddellijk en regtstreeks, tegenstrijdige opgayen doen. 764 (734). Taxeiat deinde rax8tat> C. tvtxeta$ TH. 745 (715). fxaXaxsifim F. (tslaYX^^t^^ CH. 775 (746). fivyiwaawff F. evylaaafoa CH. 727 (697). TtqeafitJiAoXo^ CF. nQBG^fjfjLoXot* H, $79 HWHAJNIIS EH DiflDCHlFfil AVSGHTLOS.. 7(1 (721). tfi^oaU G. f^Q9Q§ir F, q^QM^lf p. ?2» (699). fiii^QmwkP C, i^iit^acLk fwr *"• n Qfirpkn^ftm^ m i^oM^Mwyen beireffeodft, M> ik met d# over9«nl(am»tii0 , W«iBgf« Tf« Swiunii f}p Com T«ifel^Mi: liet ipreekt ir«A »^U*, <W ^^e wi» | ^opi^l lA funsOg T«or Pnmv vioet u»iTaUf», 4Mr 4^^ tleobts uiigexochto j l9»iim«a is^fl, itq r«f» ^ 4u4 mei «iaat««l^«ii?a WMir dleiu cciUatie yoUe^ \ ger i^ (Ur 4<» Wd^ •nd«i«». HwMWW e« Coins politics UUsn vch op de«* manier zeer wel yergelijken. De uitslag is : P$ra, (95 ((30), ^lyy/; 96i (830) kooiefi toiKmr en Com oTQireeji» <«rvgl H)i)MQ^ f^iikt, oQk Pm. %U U70) miuir lOer lieell, I. fOlaea »UbH*'. Pw. 906 (384), C%^^. 177 (I7l) T^ykt «. tw 5L if , torwiP C. luei^ heett Pftra. 732 (733), Ci^«^. 3Q9 (39i> S32 (533) kfmtn PnnMw m Hwuim , 0T#re«p , turwijl Cpiit iifHyii4.n iVw. i44 (439) ^»?Skt C. vhq ». «if, terwijl », nieit hoelt ,, ook C%«<tfii*, 397 (38$) , w*W 9, li«t oiOhjsI^I. Ipaf. (^jKwpfr. 159 (153). 544 (533) vmohiUett fOle 4ri§ vw nlkamlDr, ook 9^7 (915) wfwr Qqbits Toll^^icHtf QqlMt^ \v^ vciftolul iuffcftoa^ B^ipoii eq MumAM¥ opM' 4eH, <^rw$l KvBj^AlOf Kle^hif *ti^H'' ^pfetH, k«« wm* ftiiii. 3oim4f r)i949ii M^petoo eveaw^l nadere )>e^efttigiQg i|oor ee» Iprondiger onderzoek, waartoe de yrije tyd voor het oogenblik ontbreckt. De eerste kolom geeft de letingen yan den Mediceus volgens^de collaties fan WjWQW. (Bwrgmi of b? FwO , F*AW, Hwauiw (W|tB|») en Copw » in^t enk^le in^^de^Un^en Tan Bnniwff (WFHCP). Bniiendien is. de onde collatie Tan Salt TDn gebruikt (s) Tolgens Bim.ER, Blomfiels en WVM'AVXR (bl)lv}» P^ze laatste l^it iqo gpod «ls ^eena waarde, Pi« Tan Wiio^t is de niinste der pTcrige, Tuv^ enafbanl^elijk rm anden^n ^ zpo aly ook die Tan Coi9T{ Fiaiiz dfiaren|#geQ 9cti^nt t|jne iFoorgangers ge)»ruikt to h^ben , on H^uuinr doet dit in zoo hoo|e mate , dat bet Teiligst scbijnt , hem oTeral waar b^ met F]U]X% OTereenst^mt i^ afbankelijk Tan dezen te bescbonwen. De derde kolam geeli de Jezingen Tan bs. 438 (XGI, 4) te V^netfe in de Marcianay een papierbs. uitdci 13^eeuW} tenminsjtd zoo als wordt opf(e||^eTen. Het boTat Prometheus , Zeven t, T,, Perzen en ^gametitnon 1 — 348 JOiavta toy ywa^xog e^ ifiov xkwg, vn komt voor aU Fen, 2 by Fiuiiz en b$ Hib- HAm m, den ji^amemnqn aU ^e«^., n^ar den Troegeren ei||enaar, den )Lardia>^ ' 3ii994mQ9 (elders ook al^ Fen, 4)^ De coUaties ?ijn Tan Franz > Bfquuo^ (^oot Hebmaiw) en Vellubo (fHV); HsBMAini sobijnt ook. Hev FaAiia te bebben gebruikt. Het doel Tan deze kolom >• > to doen zian i dat Ven, Flor, (waar Feii. ontbreekt) Tan den Medicetis niet Teel Terder afwijken dan Bess,; immers Tan dezen stem- men Fbahz en Hsiuuinf toe dai by nit Med. goTloeid is , terwiji se H i^n gene ontkennen. De tweede kolom geeft Toor dc 400 Hediceische Tcrzen Tan den Agamemnon de lezingen der aanTnllingsbs?. Hieruit laat zich bunne Terboudiug U>i ^^' AaNHANGSEL. — IV. DE TABEL. 377 en onderling opmaken, en hare kennis meet dienen om de 1200 nietrHedicei- sche yerzen te kunnen Terbeteren. Ven, is hs. 616 (XCI. 5] in de Marciana^ een perkamenths. uit de 13 eeuw, ]jevat Prometheus , Zeven t. T, , Perzen , jigamewtw^ «n ^umeniden. In den Jgainemnm volgt op ys. 45 (Tt6kov aqyaltav ;|f»X»oyavTay terstond Ts. 1095 fJtaQtVQiois ^sv ydg toXad BTtajtBld'OfAat (sic. Fbanz). Daar die beide Terzen aan 't begin en einde eener bladzijde staan, hebben Franz en Hermann te regt opgemerkt dat dit bs. oorspronkelijk voUedig is geweest , maar dit is niet het geval met twee lacmies in de Eumeniden^ want daar Tolgt op ts. 581 B. (571 H.) onmg Irtiaja rijvds nvqmaov dixifp terstond ts; 645 D. (686 H.) nidag (lev dp Xvaetsv* eatt tovd^ dxog en weder op ts. 793 D. (782 H.) rvxrog dxi^fiOTtavd^Btg terstond vs. 823 D. (810 H.) ova eat* dtigiot , iaijS* ynsQ^vfiO}^ ay<yf* J)ezQ laci^es hdeft l|et lif . met fW.Farm. goneeii, en dus eene g^meejiscbappel^ke brQR , maar Me4» hQ^ft die y^x^^n , te> .^ijn niQt i||t Ven. gescheurd , want daar pntbreken Tolgens HfiiULiNN geene biaden , en hocir xeer de tweede . gaping^ denkelijk in Ven, zelf vntstaan is [strophe en antistro- phfi zijn e^n^Ittid^nci > w *Q<ba dt CQpiftt h^ wpord ^'^I'lKW^^^^S de e^Mte maal, ts, 793„ bereik.t bad^ taX bi) dit mei \^ t^ar^ed^ ii^y.<m9xd^^t^ t«. 8^1 nebben Terward) is dit met dj3 eerste niet hetgQTal: zoo dus Ven, uit MedL \» kfge&chreTen , meet nog eene gesefaondene copie tusschen Med, en Ven, liggen, ^i\, noot 24« Het biuJcoQit TQflor als FflM6l.bg ByivnELS (^om^YI [V].), Ven,\ bij Franz , Ven. bij Hermann in den Agamemnon (eld^ Qok als FfiA. 3 es^ Vtn^ B\ De coUaties zijn Tan Franz ^ Morelli (TQor Bloicfi£).s) , Becker (Toor Hermann » diHgentissime"), en Yelluso [fbhv). Hermann beeft bier Blomfuxd en Franz g^broikt «n daarton Teel ontleend. De collnties van Oobet en YmLVDO deelt r^f, geirouw naar bwwQ inanuscripten mi«d«. Ftor. is bs. XXXI. 8 in.de Laurentiana^ een papierhs. in 4° uit de 14^ ecuw : het beyat even yeel als Ven, , maRr heeft den Agamemnon Tolledig. De c9Uaties zijn yan Frank,, met hulp Tan den gelterden J^artaan Alranakb, Tan BE9G1NI en Pwav, yoor Pwaonroi {Agim. YI, XP ^g. [Y. %IH yl^.].), en ei- perpten Tan Weber Toor Hermann (/2«^). Hs^^yLN? be^ft wed^r de Tori^ei^ OTergenomen , ten minste gedeeltelijk. Farn, is h«. I. B. 5 in het Koninklijk Museum te JVapels , een katoenpa^ jpierbs, (pfpierbs. yo\gens Fr^n^' ^^ h©* ei*4e der I4fi «e»w , 4o0r ^^nP^iRiQs Triklinios geschreyen : het beyat eyen yeel als Flor. y en komt yQor a}? T lui BioiFiELB , Farn. bij Franz eh Hermann. De coUaties zijn yan Elmsljsx (Mus, efit* Cant, YII. 457 'vlgg* en fichfep de Leipaiger nitgaaf yan BEOMnELUs Aga- mvinon hh 3(^0 ▼IgsJ > wm ^mwrvs Tear Ywrq^aBi? ^oor Frai^ ge^i^d (n^wr BioMFiEiD* aanhalin^pen) di^ »ie<i OTer^ gebruik TRn Emklet ^cbijnt te be}>i)eii gemaakt , en Van Bekker Toor Hermann (^). Yooral bier lf.a.n hetgeen n>et / Nnrordt aangehaald mo goed als yerwaarloesd worden. De lezingen Flor0. en I^f^. koaie« «tril^ OTereen met di9.imig9^««ldi9 plRttsea uit deo Mittiger ^ druk Tan Blomfields Agamemnon , alleen staat ts. 101 Terkeerdelijk dMalmv Fac, lees ^vcniav Fae. Ref. geyoelt ten yolle , hoeTeel bier nog ontb]*eekt. In de hoop intusscl^en , dat de toegeeflijke lezer hem dit Toor eenigen tijd ten goede zal hquden , breekt bij hier af , em alleen de tabel nog te does yolgen. [Zie de label achler bl. 582). KRITISCHE AANTEEKENINGEW. In Xbnophqnjs Hellenica 11. ii. 20 (ed. L. Dindorf^ Parisiis. Didot) staat : Axjcs^ccifj^^iviot H ovk i(pci(rxv ttSxiv 'EAAj^i//^^ iv- ^potvohslv (Aiyx.iyccdov {s] py »ff fikvnv] ivroTg fieyltrrosg Ktviii- voiq yevofiivotq (-i^v) tJ'EAA^Ji, ih>,^ ivotovvTO elpilivijv iCff ^ri Ts (ixrcpot relx^i Jcx) rov TlsipatZ KxSeKivTxg kx) rag voevg TrKnv HieKX TTxpxiovTxq Kx) Tobg (puyctixg xxHvTxg rov xutov ix^P^^ KX) (pl?kpV VOfll^OVTXg AxiteixiflOvlotq STTCvixi KCU KXT» yijv KX\ XXTX ixXXTTXV OTTOt XV ^yoovTXi. In plaats van het door Dindorf nil den codex Marcianu$ 568 ^ opgenomen xxSivrxg , dat ook reeds door Stubz wordt vermeld als staande op de Margines (zie Lexicon Xenophonteum in v. V. KxSiiuxi en Kxrxysiv) , lezen wij in alle andere uitga- ven KXTx^xvTxg^ en door Schneider wordt xxUvrxq uii codices farisini B en D ea uit den Margo Slephan. en Leonclavianus bpgegeven als variant voor Kx6ax6vTxg ^ waarvoor Parisinus C KXTxievTxq beeft« Dat scxrci^xvTxg in vorm niet geduld kan worden lieeft Phrtnichus reeds opgemerkt; maar al herstelde men den waren aorislus KxrxyxyJvTxg , dan nog zou het ver- turn hier om zijne beteeketiis niet te pas komen. • Immers jcxt' Aysiv cpvyxSxg of izTreirraiciTxg wordt gezegd van hem, die door zijne magt of invloed bewerkt , dat de ballingen in hun va- derland terugkeeren. Zoo als Gyrus {Anab. L i. 7 vz'oxxfiiiv Tobg (psiyovTxq — ivoKtSpttet MlXtjrov — , kx) iiretpxTo xxri' ') Mnem, I. 316 staat verkeerdelijk een ander Venetiaansch lis., n^ 364. Ook d^^r is bedoeld n^368, een papierhs. van de veertiende eeaw, in qaar- to , inhoadende de Hellenica , voorts Agesilaos , Memorabilia , innaqx^^^^ ' naqX inni^x^g , jiatteda^fiovltop noXttela , rtsgl nqooodfav , avfinoatop en xvviiYstixost Red. J Xeiyqphon, HbukNiga II. ih 20. 379 y^iy Tobg ikirs^rrcoKirxg ^ ^n {Ibid, ii, 2) him belooft f^k vpi" ^isv ir»v(T6(Fixi xph ccurobg i^»T»yAyoi ohxie. Maar wat be- teekent Kxdiivai (pvydixg ? Dindorf liaalt in zijue laatste Ox^ fordsche uiigave aan Kxriivxi : doch dat kan alleeo eenige krachi hebben ten yoordeele van de praeposiiio j^xtx : met even veel regt ware bet substanlivum xi$oiog aangevoerd geworden : ik yoor mij begrijp x^tf/iv^/ bier niet. Plutabcsus^ van dezelfde vredesvoorwaarden sprekende, (Lys. 14) zegt: xpififict^Jvreg *riv UsipaiZ KoCi ri /zctKpa axiX}i , Kxi h^ivjsg ix Trx^av rSu 'TTOheav 9 Txv xvrav [yZif] sxo^rsg" rctvr^ k» ipavrsg ra^v upA-* va,y ix^iTB , a XP^. ^ivTeg , xoii rovg <pu7cQ^ .iMhTsg. TLspl Va tZv vxav ruTT^iiieog, Sjcoiiv ri kx riivoig ioxi^^.TXiirx iroiirrs^ welk ivivrxq v^el eens gebruikt is om Kxihrxg te staven. Ik YOor mij geloof ecbter,.dat men dat &viev»$ maar gebeel voor rekening van den Chaeroneer laten moet^, eo niet trachten bet te verdedigen met vs. 26S van bet IH^ boek der Odyssea: xuTOv iv) Tpol\i • waarop de jcAo/ia«r aanteekent: dvitrei] Ik tou SxvAtou icp^'^ <rei , fj ix T^g ihXoixTriig slg Tiiv n'XTplix Avot^epiAi^et xx) mxr xof4,l(r£i : daar tocb wordt gesproken van den god , door v^iess inagtige bescberming de krijgsman uit den oorlog beboiideQ buiswaarts keeren zai ; maar niet van bet volk , dat de man-! nen , welke bet vroeger gebannen beeft , terug roept of wedec in den staat opneemt. Dat laatste beet xxroiSix^trdxt ^. Andoci* PES , of wie dan ook de vervaardiger wezen mog« der araiio 4a Mysteriis^ dcbrijft van deze zelfde gebeurtenis (§ 80 vaa Bekrer) : i^f'i y xl awovia) Tcphg AxxeixifJLOvloug iyivovro , xai rx Tslx^ xxdalXsrs , xx) rovg ^eiyovTxg xxreH^Xirts, xta. : en in de onder geUjke vlag varende rede de Pace lezen wij in ') £ren als de foutea en ODgelijkhedeD in den Dorismus , zoo als eufiavTsg voor ex^avTsg 9 nwrwp wp .voor> naadv jar , nolawp Toor noliwp , dg&p-m TBS voor dqapxegi en in 't algemeen zoo vele andere, b. t. het fut. ofioam, door Prof. Cobet aangehaald in zijne Commeniatio de Sineeritate cet, p. 15 ; in -welk stuk door heroes op pag. 6 regel 3 t. o. bedoeld ivorden IIOMIRUS, EPICHARM08, XtKOPflOK Ath. ^ PiATO enz. , niet WtttinbaOH. Dit is eene ez- plicatie sub rosa, >) Zie Nelfeni Y, i. KRITISCHE AANTEEKENINGEN. In Xbnophons Hellenica 11. ii. 20 (ed. L. Dindorf , Parisiis. Didot) staat: Axks^xifiivioi 31 oiK l(px(TXv wixiv 'EAA^^j//?^ ay- ^pciTTohsTv f4,iyx iyxiov [slpy»(rfiiv)tv] ivroTg (laylaroig Kiviii' voig yevofiivoig (-jfv) tJ'EAA^/, iXX^ i'JFomvro tlpifVfiv icp* ^ri re [lotKpx reix^ kx) riv Uetpati xxieXivrxg kx\ rxg vxvg 7r/,iiv ^uisKX TrxpxhivTxq Kx) TOvg (pvyxixg xxSivTxg riv xirby ix^P^^ KX) CplhOV VOflli^OVrxq AxitsixiflCvlotq BTTSVixi KOU KXrcC ^fjP xx) xxrct iihxrrxv Syroi xv fiyavrxi. In plaats van het door Dira)ORF uit den codex Marcianus S68 ^ opgenomen Kxdivrxg , dat ook reeds door Stubz wordt vermeld als staande op de Margines (zie Lexicon Xenophonieum in V. V. Kxdiivxi en Kxrxysiv) , lezen wij in alle andere uitga- ven Kxrx^xvrxi;^ en door Sghneidkr wordt Kxiivrxg uit codices Parisini B en D en uit den Margo Siephan. en Leonclavianus oj^egeven als variant voor KxSaXivrxq , waarvoor Parisinus C Kxrxiivrxg beeft Dat Kxrx^xvrxg in vorm niet geduld kan worden lieeft Phrtnichus reeds opgemerkt; maar al herstelde men den waren aorislus Kxrxyxyivrxg , dan nog zou het ver- ium hier om zijne beteekenis niet te pas konien. • Immers kxt' uyeiv cpvyxixg of sKTreirrcoicirxg wordt gezegd van hem, die door zijne magt of invloed bewerkt , dat de hallingen in hun va- derland terugkeeren. Zoo als Gyrus {Anab. L i. 7 ivoxxfiiiv rohg 0€vyovrxg — iirohtipMi MlX^rop — , kx) iyrsipxro kxtx* ') Mnem, L 316 staat verkeerdelijk een ander Venetiaansch lis. « ii<>. 364. Ook d^^r is bedoeld n^368, een papierhs. van de veertiende eeaw, in qoar- to, inhoadende de Hellenica^ voorts Agesilaos ^ Memorabilia^ ^ttttoc^^axoV) nBQl irmix^g ^ jiaxedai/AOvloap noXttsla , nsgl nQoaodmp , avfinouiov en xvviiYsttx6g9 Red. XeIYQPHON / HSLLKNIGA II. |I. 20. 379 y^iv Tovg ikireirrcoKirxg 9 ^n {Ibid, u. 2) hun bdooft fik vpi" ^dev 7r»v76(Fdxi ^fiv auroug nobrxyiyoi ohxie. Maar wat be- leekent xo^iivai (pvy£Bxg? Dindorf haalt in zijue laatste Ox^ fordsche uitgave aan Kxrtsvai : doch dat kan alleeo eenige krachi hebben ten voordeele van de praeposiiio s^xrx : met even veel regt ware bet substanlivwn xiioiog aangevoerd geworden ; ik yoor mij begrijp jcctdiivctt bier niet. Plutabgb^s^ van dezelfde vredesvoorwaarden sprekende, {Lys. 14) zegt: KxfifixxivTeq >rhv, UetpaiZ zct) t» /zctKpx ^xiXii, kx) hfiJivrsg ix 7rct<rSv tSu voXeav 9 T»v xurav \y&v\ Ixo^Teg" t»vt» k» ipSvTsg t^v £lpJi^ vc»/ ix^iTS , » xpvi iSvreg 9 xoCi robg (pvyo^c^ djvivrsg. Ilep) a rZv uxuv tQ TfXiideo^ 9 itmiv ti %x Tijvoig ioschfiy.TCiiirx Trotierg* walk ivhrxq v^el eens gebruikt is om K»dhT»q te staven. . Ik YOor mij geloof ecbter^dat men dat dvievcci n)aar gebeel voer rekening van den Chu&toneer laten inoet^, en niet trachten bet te verdedigen met vs. 26S van bet \H^ boek der Odyssea: ccvrov iv) Tpolyi • waarop de ^cAo/tWraanteekent: dvitret] sk rov iavirou i^j^'* xoi^itrsi : daar toch wordt gesproken van den god , door v^iess inaglige bescberming de krijgsman uit den oorlog beboiiden buiswaarts keeren zal ; maar niet van bet volk , dat de man? nen , weike bet vroeger gebannen beeft , terug roept of wedec in den staat opneemt. Dat laatste beet KotrxUx^trdxt ^. Andoci* PES , of wie dan ook de vervaardiger wezen moge der oraiiQ (te Mysteriis 9 ^brijft van de;ze zelfde gebeurtenis (§ 80 van Bbkrer) : i^fi ^' oil (TTTOvicCi Trpbg AxKeixif^ovlovg i^ivovro , xai 7X Tslx^ %»6elX6Te 9 kx) rovg ^evyovTxg KXTeii^xats 9 xta. : en in de onder gelljke vlag varende rede de Pace lezen wij in *) £ren als de foutea en ongelijkbeden in den Dorismui , zoo als sufidrTss Toor iM^artes^ nwfoiv wr yooTynaadp Tor, nolamp Toor stolitipf dq&v^ rsg voor dgavteg : en in 't algemeen zoo vele andere , b. t. het fut. 6(i6 am, door Prof. Cobet aangehaald in zijne Commeniatio de Sinceritate ceU p. 15 : in welk stuk door heroes op pag. 6 regel 3 t. o. bedoeld ivorden IIOMIRUS, EPICHARM08, XtKOPflOK Ath, ^ PiATO enz. , niet WtttinbaOH. Dit is eene ez- plicatie tub rosa, 5) Zie Nelfen. V, i. 34. |i. la Ages. 11. 21. 