Proeve eener Japansche spraakkunst
Minami no kaze, Zuidenwind. Nisi no kaze, Westenwind. Hetzelfde geldt ook ten aanzien vau Bijvoegelijke Naamwoor- den, die van Eigennamen van landen of plaatsen worden af- geleid : Niisoepongno [^Nippon no"] , Japansch. Jedonomono, Jedosche goederen. OrandanOy Holla ndsch. Orosijano foene , Russische schepen. ^ [Toelichting. Daar het ach^ervoegsel no, door klankversterking ait ni, zijn, wezeD,geyonnd, bet eenvoudigste teeken van bijvoeging is, zoo wordt ieder naamwoord, onverschillig tot weike soort het behoort, door dit achter- voegsel als bijvoegelijk woord gekenmerkt. De Japansche taal maakt evenwel geen gebruik van dozen bijvoegelijken uitgang, zoo dikwerf tot het uitdrukken van het bedoelde begrip reeds zamengestelde woorden voorhanden zijn. — Hf.] §34. De Nederduitsche afgeleide Bijvoegelijke Naamwoorden, die op loos uitgaan, worden in het Japansch gevormd door ach- ter het grondwoord te plaatsen nas [nakt], niet, geen, zonder. [Toelichting.. Van het grondwoord NA, dat NIET beteekent, worden afgeleid : a. het attributieve acfjectief naki, in de spreektaal nai (niet-ig); b. het adverbium nakoe, (zonder) in de spreektaal naoe, dat vervolgens in nd overgaat; c. het praedicaatsverbum nasi, waarvoor de spreektaal ook nai bezigt, met de beteekenis van niet voorhanden zijn. De grondvorm NjI komt voor in zamenstellingen , als najami, on-rust. Het van na afgeleide a^jectief naki of nai beteekent , in hoedanigheid van § 34—35. 38 substantief gebezigd, bet nietige, of lets nietigs = niets, en is, ale substantief, verbuigbaar. Bijv.: Fitotoo nai ga tiro ni 906 ^ iemand voor niets waard houden. iVa» ^a is g^itief. Als Adjectief voor een substantief geplaatst, beteekent naki of not, nie- tig, in de oorspronkelijke beteekenis van niet bestaande. NakiJUo is een niet bestaande mensch, een overledene. Aroe JUo no naki kotowo kikoe beteekent: iemands nietbestaan (zijn overlijden) vernemen. Naimono is een nietig, d. i. niet bestaand ding, een niet. Heeft naki of nai eene nadere opgave van hetgeen niet bestaat of aanwezig is, voor zich ^), dan beantwoordt bet aan het Nederdoitsche achtervoegsel loos. Tnkara nakijoemi is een krachtelooze boog ; "Tsikara naki mono, iets dat krachteloos is; Taikara naki koto de krachte-loos-heid. Het Praedicaatsv^bum nan, waarvoor de spreektaal ook nai bezigt, beteekent het nietvoorhandenz^n van iets, hetzij ding of boedanigheid. Konojoemiwatnkaranad^ deze boog is krachteloos. Iw6 ganmaJUonan^ het zwaveleiland is zonder bewoners. In de navolgende zes voorbeelden dient derhalve, wanneer ze adjeotiva moeten verbeeldeu, de verbaalvorm naa \na9i\ in den acyeotiefvorm naki of niu te wore den veranderd. — Hf.] Ojanas, ouderloos. Kodomonas^ kinderloos. Toto nas, vaderloos. Soko nas, bodemloos. Haha nas, moederloos. Dsj^jeni nas \Zeni nas']^ kosteloos. Een andere Japansche uitgang voor afgeleide Bijvoegelijke Naamwoorden is raska, soms well undheidshalve baska, dat niet vertaald kan worden, doch veelal overreenkomt met de uitgangen achtig en lijk in het Nederduitsch. Kodonio raska, kinderachtig. Stjoo dsiki raska, goedaardig. Otokoraska, mannelijk. Kin raska, goudachtig. Onagoraska, vrouwelijk, ver- Gin raska, zilverachtig. Wijfd. Daimijoo raska, vorstelijk. Jorokobaska, vrolijk, blijde. [Toelichti ng. De afleidingsvorm raska, aangenomen dat ze den laagjapanschen tongval van Nagasaki werkelijk eigen is, beantwoordt aan het attriatieve rasiki, oorspronkelijk arasiki der schrijftaal, en dit ontleedt zich in Vergl. § 37. 39 § 35. de bestanddeelen ara, eenen venterkten vorm van art, voorhanden zijn, bestaan, en in siki, zoodanig —... rasiki beduidt dus: zoodanig als ware het De wortel van het attributieve siki, namelijk 81, beantwoordt aan het Ne- derduitsche  het attributive adjectives siki, vulgo w, zoodanig. 6. het bijw. sikoe, vnlgo ^oe, en e, het praedikaatsverbom Hsi, ^t is zoodanig, d. het van aisi afgeleide abstrakte zelfstandige naamwoord sisa, zamengetrokken ait tisi -h pa,'dat evenwel meestal door.... 8iki koto,.... achtig-heid, vervangen wordt. Een versterkte adverbialvorm van sikoe is sika, a Id us. B\jv. Karegaika toe, hij zegt zoo. De door middel van nki, sikoe, sisa afgeleide adjectiva, adverbia en nomina hebben tot stam of 1, een zelfstandig naamwoord, of 2, gevoelsklanken en adverbia « of 3, een verbum. 1. Van naamwoorden afgeleid (denominativa) zijn bijv. Kimiaiki, vorste-lijk. Fiioraaikiy menschelijk, te onderscheiden yeLiiJUosiki, *een-aohtig,*' in de beteekenis van overeenstemmende. — MdkotoraHH, 'waarheid-achtig,*' schijnbaar waar. Makoto raaiaa, glimp, schijn. — Oeaoraaiki, nietig, beuzelachtig. — Awaaiki, schuimachtig, in de beteekenis van flaauw Van smaak. — Bakaraaiki, gekkelijk, mal, dwaas. Bakaraaiki koto, gekheid, dwaasheid. Ook woorden van Chineschen oorsprong worden tot diergelijke aflei-dingen gebezigd, bijv. Zitairaaiki, waar- achtig, -— Bin boo raaiki, armelijk, armzaligheid. Binboo raaiaa, armzaligheid. — Ri koo raaiki, geestig, welsprekend, van koo raaiki. 2. Van gevoelsklanken en bij woorden afgeleid zijn bijv. Kanaaiki, klagelijk, van Kana, helaas! — j^jaaiki, verwonderlijk, van aja, aha I — Airaai^kiy liefelijk van a», aai (aaijen). Taijoro raaiki, boertig, van taijoro, opgemind. 3. Van werkwoorden afgeleid (verb alia) zijn bijv. Konomaaiki, liefelijk, aangenaam, van konomaai, doen lief hebben, iemands liefde verwekken, iemand aantrekken, en dit van konomi, lets gaarne hebben, beminnen. Itamaaiki of itatoaaiki, smartelijk, pijnlijk, van itamaai, pijnigen, en dit van it. ami, pijn voelen, lijden. $ 35. 40 Jawanki, bedarend, van Jauxm, do en rusten, tot bedaren brengen, en dit van Javi of Jami, tot rust komen. Oeroewasiki ^ bekoorlijk (zoo als bloemen en vrouwen), van oeroewaii^ bekoreu, en dit van oerovi of oeroevi, verkwikt, bekoord worden. Oeroe- wtuua^ de bekoorlijkheid. Jadorasiki^ herbergzaam , van Jadoran^ do en logeren, iemand opne- men, en dit YVLnJadorit ergens logeren. Jorokobctsiki ^ heugelijk, verblijdend, van jorokobiuif iemand verheugen , en dit van Jorokobi , zich verheugen , blijde worden* Uit deze reeks van afleidingen, in onderlinge overeenstemming naar een* en denzelfden regel gevormd, blijkt, dat het achtervoegsel baska [b(u*kt] van bet woord jorokobaska (JorokobMiki) ^ heugelijk, niet is eene welluidendheidshalve . gekozen verscheidenheid van rMka \r(ufki\^ zoo als op bladz. 38 r^el 6 is opgegeven; maar dat het uit andere bestanddeelen is gevoroi^ Ik heb hierboven aangestipt, dat rasiki^ oorspronkelijk aroHHi de beteeke- nis heeft van #zgn — Ujk,** d. i. #zoodanig als ware het.** Is nu koo-aroe- waza eene «" verdienste-zgnde-daad ,** d. i. eene daad die eene verdienste is verdienste heeft, zoo kenmerkt kooradki toaza eene daad (woira), die .is als (jnki) ware ze verdienste {Koo-ar*), 0ns woord i^ verdienstelgk** beantwoordt wel form eel aan koo roHki^ drukt even wel de beteekenis daarvan niet in alien deele uit. In dezelfde verhouding tot Rikoo^ welsprekendheid* geestigheid, staan de afleidingen Bikoo nar^* fito of Rikooar^fitOy een welbespraakt, geestig man, en Rikoo ra^^kifito , een man , die hoedanigheden van geestigheid bezit. — Uf.] De Japansche Bijvoegelijke Naamwoorden , die dezen uitgang ra%ka hebben, worden ook dikwijls omschreven door het grond- woord in den Genitivus, gevolgd door gotokoe of golo ki '), schijn, gelijkenis. Kodomo no goto koe  gebruik van den uitgang raska en deze omschrijving met gotokoe of gotoku Wanneer men bijv. zegt gin raska zilverachtig, is het onzeker, of bet als men zegt gin no. In bet bandscbriffc statt doorgaans kotokoe en koioki. De schryftaal verlangi de Beryfwijze gotokoe en goioki, — Hf. S 35—36. Golokoe, schijn van zilver, dan is het zeker, dat het geen zilver is, maar slechts op zilver gelijkt. Toelichting. In overeenstemming met de voorlichting, aan het hoofd van het grondwoord goto, dat gelijkt, zoo als, fransch commet beteekent, afgeleid: a. het attributive adjectives ^o^oM, z^nde als, 6, het adverbium ^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o^o Anaen no goton. De musch — haar kop gelijkt op eenen lookbal, hare oogen geiyken op berg-peper. § 36. Vele Japansche Bijvoegelijke Naamwt)orden, die van werkwoorden worden afgeleid, eindigen op heki (S 4f) Beki is eigenlijk een kenteeken van de gebiedende wijs der werkwoorden. Zoo dikwijls dus in eenig van een werkwoorden van eenigen dwang, noodzakelijkheid, verpligting, ge-schiktheid of mogelijkheid, wordt de uitgang heki gebezigd voor de Nederduitsche: zaam, baar, lijk, sch. TattonC beki^ eerzaam [moetende waarderen]. Omowaroer' *), denken, verwachten. [Omovoe of amooe, denken; amovaroer^ of omowaroer^ gedacht worden]. Omowaroer beki, denkelijk. Wakeraroer\ deelen. [Wakeroe, deelen, bedr. ww., wakeraroer, gedeeld worden]. Waker Wakeraroer\ deelen.  bedr. ww., belagchen]. Warawoe beki, belagchclijk. Mqjoeroe, branden [onz. ww.] Mcjoeroe beki, brandbaar. Volgens het handschrift, tatom. — Faroe akiva kagiwo tattomi ^ fiifoe va flnata wo iaiiom. In de lente en herft (in den tyd beg^pende de lente, zomer en herft) stelt men prQiopde scbadow, 'iwmten watrdeert men den sonnetehyn. — Hf. Volgens het handichnft Omawaroer\ — Hf. § 36—37. 42 Soekoe. beniinneii. Soekoebeki, bemiuoelijk. Noekoemoer, broeijen. Noekomoer* beki ^ broeisch. [Toelichting. De stam ^ B£, waarvan het attribute?e adjectief ^0ii:i, het bijw. bekoe^ en het praedicatieve beai a%eleid zyn (zie de toelichting, welke § 32 voorafgaat), is eene zameu trekking van moeb^ (nCbf)^ dat eigenlijk bevoegd, geschikt tot iets, beteekent. Ben beantwoordt aan het Engelsche may en ottghl^ aan het Nederlandsche mogen, kunnen, — moeten, zullen. Moebe nariy het mag. Moebe narazoe het mag. Soebe, het mogen doen, de doenlijkheid. — Soebeckeki koto ari y de doenlykheid is er. — Soebeckeki koto wo nogaanoe doenlijke zaken niet nalaten, niet naaten hetgeen men doen moet. — Onna kono tewaza wo soebeai, vrouwen dienen zulk werk te verrigten. — Kore wa onna no aoebeki tewaza nari ^ dat is een werk, betwelk vrouwen kunnen of dienen te verrigten, een door vrouwen te verrigten werk. Soebeckeki^ kunnende of moetende doen*^ is hier in bedrijvenden zin opgevat, terwijl de genitief onna no als nadere bepaling voorafgaat. De lijdende vorm is seraroeroe beki, moetende gedaan worden. — Het Nagasakische hand-schrift maakt, zoo als uit zyne bijgebragte voorbeelden blijkt, hier geen onderscheid tusschen het Activum en het Fassivum. — Hf.] § 37 »). Wanneer in het Bijvoegelijk Naamwoord het denkbeeld van zekeren tegcnwoordigen toestand ligt, wordt het in het Japansch uitgedrukt door het grondwoord, gevolgd van den 3den persoon van den tegenwoordigen tijd van het werkwoord zijn, ar. [Toelichting. De Physiologie van het substantive werkwoord ARI (t^ '^), ZIJN of WEZEN, en eenige andere verba. lets geheel nieuws, maar zoo oud als de Japansche taal. Ari is een verbum continuativum, gevormd uitdrukt, terwijl ^ ki de inademing beteekent. Het uitbeide wortels gevormde woord iki beteekent in de eerste plaats adem, ademen, en dient vervolgens om bet begrip 1 e v e n uit te drukken. Eene der eerste vormen van dezen wortel i is het verbum im, heengaan, vergaan; van daar <) Volgens het handschrift, Zoekoe. >) 5 39 van het Nagasakische handsclirift. 43 S 57. turn, heengegaan, ^erleden, bijv. inisi tosi^ het verledene jaar; inisi ve of itdiije^ de kant of rigging (veg vergel. bladz. 26, regel 12 — 21) van het het hengan zijn, d. i. het verlede. Inotn de weg (tsi) van (no) het heengan (t), d. i. het leven, de leven, de levensduur. Fito no inotn menschelgke leven is kort. Het uit, uitad, heengan, gevormde continuative verbum JJRl beteekent aanhoudend in eene heengaande beweging zijn, en heeft de nadere bepaling, waar?, in den locatief met den uitgang ni voor zich. Is echter deze nadere bepaling eene handeling, uitgedrukt door een werk-woord, zoo staat zij in denzelfden casus, uitgaande op te, Wij komen op dezen laatsten vorm spoedig terug. Met het oog op het in de vijf eerste regels van {37 bedelde geval, dient men voorshands eene dubbeie betrekking te onderscheiden, waarin het verbum art kan te staan komen: of a, het is geroepen om in hoedanigheid van Praedicaatsverbum enen zin te sluiten, en dan wordt de vorm ARI ^^^ ^) gebezigd; of b, het is bestemd om als substantief, of als attributief adjectief te die- nen, en dan gebruikt men AROE ^^^. — Daar de oe in de uitspraak naauwelijks hoorbaar is, schrijven de Europeers ar'^ en zelfs ar. Voorbeelden. a, Als Praedicaatsverbum trefit men ari aan in zinnen als: 1 8 8 18 2 JFare mala ari. Ik ben er ook. IS 84 6 6 7 8 10 1113 4 Sai no mUakijori MatsP^mae Sir ak ami no minato made siisi ri ari. Van de 8 9 19 8 7 6 8 10 11 Kaap van Sai tot de haven van Sirakami bij Matsoemae zijn zeven Ri, 1 3 8 4 6 8 7 8 10 6 4.5 8 12 Sono moera no zijuts kooe^ni ooi naroe gatoa ari, Aan den uitgang van dorp 10 7.8 is Eene groote beek, Opmerking verdient in het laatste voorbeeld de locatief zijuts kooe-ni ter plaatsbepaling, waar de groote beek aanwezig is. 1 88 4 667 1 3 8 1 88 41 2 Kin kwa san kai-Uioe ni ari. Sima-jama nari. Jamano mine ilsoeUoe ari, San foo 846 6 78 13 8 jori miroeni jamano aoegata onazi koto nari, De Kin kwa »an (goud-bloemen-berfr) ^) 7 6.6 4 8 13 ligt in zee. Hij is een eiland-berg (d. i. een berg, die een eiland vormt). Van 184 881384 8 6 5 bergtoppen zijn er vijf. Van drie zijden uit gezien •), is de gedaante van den berg dezelfde. ') De tigemeene regel verlangt den vorm aroe; maar dit werkwoord is het eenige, dat daarop eene uitzondering roaakt. Het ichildpaddeneiland op 38® 27' N. Br. en b° 58' lengte ten Oosten van Mtjako. *) JUtrotffil if de locatief van ndroe, het zien, en dit desabitantiefvorm vanhetgrond- woord im, zien. Miroeni beteekent: by het zien. 44 § 37. h. In uidrukkingen als aroe fito^ een voorhanden mciiscb, ieroaiid;arotf ^X-oro, eene voorhandene plaats, ergens 44 § 37. Staat aroe als attributief nadjectief, eii doet de dienst vaa een zoogenemd deelwoord. Bijv.: 1 2 3 4 5 7 8 1 3 4 Oen va fi tsoeki no hata varano ki nari; Kasa to ivoe. Fino kasa aroe toki va^ 5 6 7 8 10 11 12 13 14 16 fiderisi; tsoekino kasa aroe tokiva, san niCsino oetHni ame foeroeto iveri. 16 5 4 i 3 8.0 7 15 Oen is de wasem ter zijde van zon en maan; hij heet Kasa (d. i. hoed). Men 14 r> 4 3 12 zegt, dat het droog weder wordt, als er een zonnenhoed (kring om de zon) 9 11 10 12.19 8 7 8 is, en dat het binnen drie dagen regent, wanneer er een maan hoed aanwezig is. Het is dus niet, zoo als in den vierden regel dezer wordt opgegeven, de derde persoon van den tegenwoordigen tijd van het werkwoord an', die ter Forming van bijvoegelijke naamwoorden gebezigd wordt, maar de bijvoegelijke of attributive vorm arofi, die hier in het spel komt. — De beoefenaar van het Japansch wachte zich van onze voorstelling van personen aan het Japansche verbum toe token-nen. Het werkwoord der Japansche taal stelt den grammatischen persoon des Subjects in zijnen voor, het heeft de taak der onderscheiding in eenen eersten, tweeden en derden persoon niet op zich genomen; het werkt zonder personen. Wordt aroe als attributief adjectief gebezigd met voorafgaande opgave van iets, dat voorhanden is, zoo houdt die opgaaf op subject te zijn van an, en wordt, wanneer ze een substantief is, door middel van den genitiefuitgang no J als nadere bepaling aan aroe ondergeschikt. Irono aroe koemo^ beteekent wolken, waar kleuren zijn; met andere woorden: irkleuren hebbende wolken." Deze Japansche constmctie is zoo eigenaar Dig, dat ik wel vermeen nog een oogenblik daarbij te moeten stilstaan. Iroari beteekent: er is kleur, of kleuren zijn er. Moet deze bepaling attributief wor- den, zoo gaat ari in aroe over, en het subject iro wordt eene attributive vorm, den genitiefuitgang no, aan. Een helder inzigt in het wezen dezer woordvoeging zal een ieder dergelijke zinnen gemakkelijk doen verstaan, en zoo mede vrijheid tot een ongedwongen vertaiug verleenen. Zelf van deze vrijheid gebruik makende, vertaal ik das het irono aroe koemOy met i^ kleur ige wolkea. Het kenmerk van den genitief, no, wordt in het opgegeven geval vaak wegge-laten, vooral wanneer de bij aroe gevoegde nadere bepaling een verbum is, dat dan in zijnen grondvorm staat. Bijv. AsxH ni/oi aroe ki takoe bekarazoe, bout, dat een' slechten reuk heeft, mag niet gebrand worden. Nifoi^ rieken, reuk. — Hf.] In het handschrift volgen tot toelichting van den aan het hoofd dezer $ geplaaisten regel de drie voorbeelden : Sin roei no ar, er is bloedvciwantschap, d. i. verwant, be- vriend. 45 § 57—38. Omo no ftaats' ar, er zijn t wee meening&, d. i. dubbelzinnig. Nomilakoear, er is dorst, d. i. dors tig. [Hierop is het navolg Ende aan te merken. Sin roei^ van m, bloedverwant, en roei, soort, beteekent bloedverwante soort, yerwante, naastbestaande. — Sinroeino aroe fito^ is iemand die naastbestaanden he eft; Sinroeino aroe fito^ is iemand die naastbestaanden he eft; Sinroeino aroe fito^ is iemand die naastbestaanden he een van een vorst. Omaiy meenen, meening. Omoi fHata" ari^ van meeningen zijn er twee, er zijn twee meeningen. Omoi ftata* aroe kotoba, een woord dat twee meeningen beeft. £en dubbelzinnig man wordt f^ta kokoro no aroe  Voorbeelden: Ta Ja sono ga foeroehita, veld en tuin zijn oud geworden. Foeroebi, ouderen. Foeroebitaroe (vulgo foeroebita) Ceaa aonOy oud geworden veld en tuin. Of het door tari gevormde praeteritum praesens eene actie ve, dan wel pas- sieve beteekenis heefb, hangt niet van tari, maar van het voorafgaande grondwoord af. Foen^ kiaini taoek^, het schip komt tot den wal, het schip landt. Foen^ kinni tsuki tari, het schip is aan den wal aangekomen, is geland. Foenewo kisini taoek^tari, men heeft het schip doen landeu. Torino aoewo mitari, men heeft het schip doen landeu. Torino aoewo mitari, bet vogelnest is gezien. S 38. 46 Anofito looki koeni jori kitari (of kita)^ bij is van verre landen gekomen. Kdrai jori kitaroe fito^ lieden die uit Korea gekomen zijn. Set sin wa sono fafsiki (fdsikt) too nasi okitari , wijze manneii hebben deze regelen vastgesteld. Nan^ maken , oki , opstellen. — Seinnno okare iaroe (?ulgo okareia) fafsiki^ door wijze mannen vastgestelde regelen. Okare is bet zooge- noemde passivum van oki^ vaststellen. Koje^ of kohe^ dik, vet, lijvig worden. M'*me ameni kcju^ de pruim wordt van den regen dik. M'me kojetari^ de pruim is dik geworden. Ameni kcjeru (of koheroe) nCmi^ priiimen die door den regen dik worden. Kojetaroe mW, dik gewordene pruimen. Koemo^ wolk. Koemori^ zameng^trokken uit koemo en on, aanwezig zyn, beteekent: wolken zijn er, bet is wolkig; of, alssubstantief opgevat, debet rok- kenbeid. — Koemori of juister Koemoroe aora^ een wolkige hemel. Koemori taroe sora^ een wolkig gewordene bemel. Deze uiteenzetting van bet wezen en gebruik van dit bulpwerkwoord zal den beoefenaar der Japanscbe taal in staat stellen , om de beide volgende {{ van bet Nagasakische bandscbrift te beoordeelen. — Hf.] ') Hel lijdend of verleden Deelwoord wordt gevormd door de onbepaalde wijs der werkwoorden met zekere veranderingen in hunnen uitgang, gevolgd van het verleden Deelwoord van nar worden [zijn] tar, geworden. De voorbeelden, die bet bandscbrift tot toelicbting bevat, zijn: Oeroe [ FN ':^ Ori, FK ^ oroe] , weven ; oritar\ geweven. Noer [Noeri, noeroe], verlakken; noeritar, verlakt. Mir [Afi, miroe, mir^, zien; mitar, gezien. Kik'f [fitfti, kikoe, uitgesproken als kik' of kikf], kiitar' »), gezien. Mojoewr [y^J H Moje, vP H ^ » ^ojoeroe]^ opschieten '), als het graan; mojetar\ opgeschoten «). Wanneer het Bijvoegelijke Naarnwoord het denkbeeld in zich sluit van eene werking ofverandering ondergaan te hehben, wordt het in het Japansch gevormd door achter *) § 40^ van het voornoemde handichrift. *) Eigeniyk KUntar*; de tpreekUal laat echter de k van den uitgang ki weg. Vergel. § 32. Aanteekening /. — llf. *) In het handscbrift verkeerdeiyk zaaijen, en gezaaid. Zaa'uen it in het Japansch makoe. — Hf. *) § 38^ van het handichrift. *)  hjden, d. i. ongelukkig. Konkiaenar, ellende hjden, d. i. ellendig. Hamarenary. er ondervindend, d. i. beroemd. [Toeliehting. Physiologie van het koppelwoord ^ '^ NARI, ZIJN. Het verbum nari^ naroe, afgeleid van het verbum nt, dat zelf uit den locatiefuitgang ni (in) en uit den verbalen stam i (zijn) is zamengevloeid, en dus de beteekenis m o e t hebben van # z ij n in — ", en deze werkelijk heeft, — he verbum nari beteekent een #voortdurend zijn in,^* en heeft de bepaling van den toestand of van de hoedanigheid, waarin iets verkeert, om het even, of die door een substantief, adjectief of verbum zijn uitgedrukt, altoos voor zich. Nari^ -h?^, is de vorm van het praedicatieve verbum (vergel, an, bladz. 42 regel 8 van ben.) en sluit als zoodanig den zin. Bijv. Oe ten nari, 't is regenweder. Tabinomitsfaroekanari, de i^reis-weg" is ver (lang). — Kiooinari, de boom is groot. — Fino fikari akiraka nari, het zonnelicht is helder. — Ninva koe- 8 4 5 a 7 a 9 10 1 10 7 dimonono ianeno oelnni aroe mono nari, d. i. woordelijk: De pit is het in het 6 6 4 3 2 8 9 binnenste van de kern van ooft aanwezige iets. Naroe, -)-> S (of Nar^, uitgesproken als nar'*), is de substantief vorm van dit verbum, beantwoordt aan het Engelsche being, en wordt, even als dit, ook bij- voegelijk gebezigd. Zelfstandig is naroe in volzinnen als: 12 8 4 5 6 7 8 9 10 11 12 18 14 Katainno madoka naroe to a tenni atari; ana no keta naroe to a tsi ni narau (tiarS), De Schrijver sprekende van het Chinesche en Japanscbe kopergeUl 3 4 2 1 7 6 5 10 zegt: /^Het rondzijn van gestalte beantwoordt aan den hemel; het vierkant II 9 8 15 U 13 ZLjn van Opening is eene nabootsing van de aarde;" met andere woorden: Dat zij (de koperen munten) rond van gedaante zgn, is eene toespeling op den hemel, terwijl de vierkante vorm van het gat de aarde nabootst. Attributief is naroe in zinnen als: Faroeka naroe tabino mUH^ een lange reis-weg. Ooi naroe ki, een groote boom. McUa ki naroe nuxjoetoo t%*^koeroe kaiko ari, d. i. woordelijk: Ook gele cocons makende zijdewormeu zijn er. Uit deze gegevens volgt, dat het in deze {bedoelde nari, naroe, geenszins de beteekenis heeft van wordeu, lijden, maar alleen die van IS, ZIJN, ZIJNDE. §40. [NARE, NAROE, NAROE ROE, WORDEN]. Van nari, zijn, komt een tweeling voor, die oorspronkelijk de gedaante van nare, naroeroe (of nareroe) en naroe heeft, maar meestal door zijn broeder nari, naroe, vervangen wordt. Uet hier bedelde nare, naroeroe, naroe is het regelmatig van het verbum ni (zijn) gevormde zoogenoemde passivum, worden, even zoo als tor are, genomen worden, het passivum is van tori, nemen. Ik behoud hier degewone uitdrukking van Passivum, hoewel de zoogenoemde verba passiva der Japansche taal naar wezen en vorm afgeleide activa zijn, waardoor het zich toe- eigenen eener van buiten af komende werking uitgedrukt wordt. Nare is dus het zijn verkrijgen, d. i. worden, zoo als /orar^ het nemen verkrijgen, d. i. genomen worden. De appositieve bepaling, wat, waartoe, of hoets wordt, gaat insgelijks het verbum nare vooraf, maar wordt als appositire bepaling gekenmerkt door het achtervoegsel to of ni, of door den adverbalen vorm, uitgaande op koe (<^^). (Vergel. bladz. 32. k.) To (^), van dezelfde beteekenis, als ons tot, Hoogduitsch tu, Engelsch to, dient als kenmerk van den Terminatief, en van de appositie. Het achtervoegsel ni ()), van dezelfde beteekenis als ons in, LatDoach in, dient zoowel als kenmerk van den Locatief, waar?, als ook van den Terminatief en Datief = Engelsch into, naar gelang het verbum, waarvan de nadere bepaling met den uitgaog ni afhankelijk is, een z\)n in iets, of een in- en overgaan in iets uitdrukt. Karewa tfeni ari, hQ is te huis; daaientegen tfe ni iroe, in het huis gaan, het huis binnentreden, te onderacheiden van ^e ve joekoe, huis-waarts (op het huis toe) gaan. 49 § 40.  fijori ni naroe (vulgo nari\ wordt schoon weder. 12.14 5 1 5.4 2 3 Nolli ni iro iro no jamai to naroe, vervolgens ontstaan er verscheidene ziekten. 5 4 2 8 ten; woordelijk: het wordt tot verscheidene ziekten. 1 2 3 4 5 7 8 10 12 1.1 Koemova san^aen no ki nari. Tai ki noborite koemo to nari; ten ki koedarite 14 15 16 17 1 4 3 2 5 ame to naroe nari, Wolken zijn de wasem van bergen en rivieren. De aard- 6 7 10 9 8 11 12 18 17.16 15 wasem opstygende wordt tot wolken; de hemei-wasem nederkomende wordt tot 14 16 17 17 16 regen. — De slotvorm naroe nari ^ beteekent: is wordende. Daar de tweeden laatste zinnen gecoordineerd zijn, staat het praedicatieve verbum van den eersten 10 17 zin, nan, in den onbepaalden vorm, d. i. als stam, en het sluitende nari van den tweeden zin geldt ook den eersten. 183 4 •1343 Ame korite joeki to naroe, de regen stollende wordt sneeuw. 12 3 Oaokoe naroe ^ het wordt laat. (fiaokoe is adverbium.) Okoete ineno oaokoe 4 5 1 5 3 4 2 minoroe nari^ de late rijst is de het laatst rijpwordende van de rijst, d. i. die ryst, die het laatst rijp wordt. — Oaoki moema, een langzaam paard. 12 3 4 3 2 14 Okoete no minoroe koto oaoai. Het rijp worden van de late rijst is laat. Het hier to^lichte Nare (vulgo nari), worden, is het onderwerp van de nu volgende § van het Nagasakische handschrift. — Hf.] Eenige Bijvoegelijke Naamwoorden worden nog gevormd door liar, worden, achter het grondwoord te voegen. Dit heeft plaats, wanneer de hoedanigheid of eigenschap, welke door het Bijvoegehjke naamwoord wordt uitgedrukt, in het om- schrevene naamwoord niet aanwezig is, maar ontstaat of wordt Zoo is suiker, sato [^saloo^ uit zich zelve zoet, amo {?), amuka (?); maar wanneer men in de thee suiker gedaan heefl, zoo is [wordt] de thee ook zoet, en men zegt dan in het Japansch amo {?) nar [atnonar'']. Toelicbting. ii^De suiker is zoet van smaak/^ wordt in het Japansch 1 4 3 8 s. 9 uitgedrukt door aatoova adHwai ama-si (vulgo ama-i). — Zie de Toelicbting van § 32, bladz. 33, regel 7 enz. jima, zoet, behoort tot die reeks van hoedanigbeidswoorden, welker attributieve vorm gekenmerkt wordt door het achtervoegsel '^ koe (vulgo t), terwijl de adverbiaie vorm door bet achtervoegsel '^^ koe (k^ of kf) vulgo oe, en de vorm van het praedicatieve verbum door si (vulgo t) wordt aangeduid. Ania zake zoet bier; amamono^ zoetigheden; amakoesa (uitgesproken ais amaksa), zoetkruid, zijn bekende zamenstellingen met het grondwoord ama, zoetkruid, zijn bekende zamenstellingen met het grondwoord ama, zoet. In amaki idsoemi, zoete bron (bier dat zoet is), amaki tao^oe^oe^ zoete dauw, staat ama met het achtervoegsel ki als attributief adjec-tief. — De vraag, of men thans te Nagasaki amaka in plaats van amaki zegt, is voor eene beslissing door Japanezen weggelegd. Volgens mijneopgavebiz. 33, regel 20 enz., heeft ama tot adverbialen vorm amakoe, d&i sis amakjbe^ amok'' of amakf wordt uitgesproken, en door het wegvallen van de k ook amaka wordt, hetwelk in de uitspraak in amoo [am6) kan overgaan. De zin: ^rDoor toevoeging van suiker wordt de thee zoet van smaak, loidt dus in het Japansch: Salootoo mazeba, tHjajoe adnwai amakoe naroe (vulgo amakf nan), ^De thee is zoet van smaak,*' \9ordt Aoor is^'a joe adsiwai amoH (vulgo amai) uitgedrukt. Deze toelicbting was noodig, om hetgeen in het Nagasakische handschrift aangaande naroe , w or den, is bijgebragt, in het behoorlijke licht te plaatsen, en het taalkundige onderscheid tusschen zijn en worden te bepalen. In het handschrift volgen eenige Japansche woorden als voorbeelden , die evenwel hier niet op de regie plaats zijn. Akiraka namelijk, dat inderdaad, zoo als men daar vindt opgegeven, licht [licht, helder, klaar] beteekent, wordt door toevo^ng van nan, naroe (zijn, zijnde), — het praedicatieve verbum akirakanari^ »\s klaar,^* en het attributieve adjectief aArim^affaro^, # klaar z ij n d e,'' hetwelk door den Schrgver juist vertaald is met #blijkbaar, duidelijk." — .-'Het wordt klaar," en 'klaar wordende," dient daarentegen door akirakani naroe (vulgo nan) en akirakani naroeroe (vulgo naroe) te worden uitgedrukt. De woorden Okoe 1 2 dyoo, volgens het handschrift, bang, vreesachtig, en AkoeHn^ boos, zijn Chi- nesche composita, die benaauwdheid , vrees, en boos-hart, boosaardigheid , be- teekenen. 51 § 40--41. 12 8 Okoe hijoo naroe fiio^ is derhalve #eeD vreesachtig man;^ Akoe sin naroe 4 4 12 8 fiio^ een mensch die boos-hartig is. NASI ( +. /^i ) , DOEN ZIJN. Tot de eerste afleidingen van den verbalen stam iV7(zijn) behoort, behalve hot voortdurend w. w. nari^ en het zoogenoemde passivum nare (d. i. het zljn verkrijgen , worden) , nog het causatieve NASI := DOEN ZIJN. Si beteekent doen, en is met deze beteekenis zoo als ieder ander werkwoord vervoegbaar. Daar het in de Japansche tätig regel is, dat de verbale uitgänger, wanneer door toevoeging van het verbum si, aoe (doen) een verbum causativum gevormd wordt, in den sterkeren klank A (of 0) overgaat, zoo moet ook nit de vereeniging der beide verbale grondwoorden NI en SI een NASI, als causatieve verbale vorm voortspruiten, en deze moet DOEN ZIJN beteekenen). Het regtstreeksche voorwerp, dat men doet zijn, of in het aanzijn roept, gaat, als zoodanig, met den accusatiefuitgang «7o het verbum »a«« onmid-delijk vooraf; bijv.: Zin sai too na«oe, bekwaamheden van menschen doen ontstaan, d. i. anderen bekwaam maken. Koretoo nasoe desi, men moet dit doen ontstaan. Met betrekking tot het vormen van causatieve werkwoorden in het algemeen wil ik hier alleen ter loops aanmerken, dat er eenige verba op i zijn, waar deze klank verwisseling — de overgang van i in de sterkere a — niet plaats heft, en dat deze klank verwisseling bij de verba uitgaande op e onnoodig is* Voorbeelden van d usdanige causatieve werkwoorden vindt men in de Toe- lichting van § 35, bladz. 89, regel 12 euz. Het uit ni en si voortgesproten nasi dient tot stam van eene aanzielijke reeks van verdere afleidingen, welker opgave en toelichting voor eene andere gelegenheid zijn weggelegd. A propos! Daar nari, als de voortdurende, en nasi als de causatieve verbale vorm van ni moeten beschouwd worden, en ari door mij is gekenmerkt als de voortdurende verbale vorm van t, heengaan, zal waarschijnlijk bij sommige lezers de vraag oprljzen, of er naast art, niet ook een causatief verbum asi met de beteekenis van doen heengaan, bestaatP — Ik geef tot antwoord: Een verbum asi is niet in gebruik; maar de voeten wor- den >^*)^ asi genoemd; en zijn ze, vraag ik, iets anders dan datgene wat doet gaanP — HoFFMiLNN. §41. Wanneer in een Bijvoegelijk Naamwoord het denkbeeld eener *) Slechti ter loopi zy hier aangemerkt, dat het Latijnscbe /acio tot /io in dezelfde verhoading itaat, all Jap. nasi tot m, en dat het Sanscrit hetzelfde venchgnsel aanbiedt. §41. 52 voortduring ligt opgesloten, wordt het in het Japansch gevormd met het grondwoord, gevolgd door de onbepaalde wijs van het werkwoord or' [i *) ^ ^ oroe^ or^\^ blijven. Monosi or> >), iets bhjven doen, d. i. bezig. Nani golonw mile or\ alle zaken blijven wetende, d. i. alwe-tend. Kinioka nawoteor' [^Kini kanawoete or' +{- \\ -^ ^^ I\ IK 4^ ^], bhjven behagende, d. i., behagehjk. Siretvatarite or\ bhjven goedvindende, d. i. behagehjk. Siretvatarite or\ bhjven goedvindende, d. i. bezorgd. Kino Isle or[ Kino oedsoe^ite orj, bedroefd bhjven, d. i. droef-geestig. [Physiologie van het verbum -fcr ^, ORl, WONEN. Een tegenhanger van ARI, bestaan, aanwezig zijn, voorhanden zijn, is ORI of WORI want beiderlei uitspraak is in gebruik, terwijl de scbrijfw^jse nu eens ^1=^ (on), dan inctn {wori) is. — Hebben wij ari alsden continuatieven verbalen vorm van 7, heengaan, leeren kennen, ori is even zoo een continuaiieve verbaalvorm, maar van eenen anderen wortel, t. w. van / (v) of fFI (:||:), zeet, zetel, zitten, en beteekent derbalve een aanhoudend zetelen, een blijven, wonen. Wij vinden dezen wortel in zamenstellingen, als torim of torii^ d. i. vo- gel-zeet, de naam van zekere poor ten '), die aan den ing^ng tot Japansche tempels staan; koerawi of koerai^ van koeruy zadel, en wi of t, zeet, dus een zadelachtige zeet, een zetel, een troon. Natoi -Ktl^ of naji, vulgo »at, van na, on en tn oft, zetel, de cud- Japansche naam van aardbeving. Isoe, een zetel-nest, d. i. een stoel, waarop men zicb nestelt. Isiki Eene zitplaats. Iziri, een leger. Ive of ijey zitkamer, woning; in het ostentat; van daar door zamentrekking, woning, huis. Ima, 1) de zit-ruimte, de woonplaats, 2) het thans, opgevat als eene t^druimte, waarin men is, of waarin men heengan, zoo dat ima inzynetweede beteekenis tot den wortel i heengaan, leven, moet teruggebragt worden. It is de «rmarkt** is eigenlljk een zit-weg," daarentegen is het van s. In het handichrift staat doorgaani or. — Hf. Heengaan, gevormde i no tn, de ^o^weg van het heengaan/* van het leven, dus de levensloop, het leven enz., enz. A%eleid van dezen wortel z^'n bijv. Jasen, rustig; Jasen, rust; Jamiy in den westand van rust, van een zaak rusten; van daar met letts opholden, van letzten. Jamoe wo, Jamaenen een rostend man, een rustende vrouw, d. i. of een weduwe, of lieden die boven de jaren der voortteling zijn. — Jamaen, za-mengetrokken uii jammen, een uitgediend paard. — Jame, doen rusten, tot rust brengen. Van jami, rusten, is verder afgeleid jamma, of Jamais bedelegig worden, bedlegerigheid, zijnnde dit het Japansche woord voor ziek worden, ziekte. Ik haal deze afleidingen aan, om te doen zien, hoe zich uit 66ne kern een weelderige groei van nieuwe vormen en begrippen ontwikkelt, en hoe men, lang dezen weg, in den geest der taal kan indringen, en overallicht en leven zien, terwijl de andere, in Japansche Spraakkunsten en Woordenboeken tot dusver gevolgde werktnigelijke methode den beoefenaar dezer taal daar buiten hield. A propos! Naar aanleiding van een vroeger K propos, bladz. 51, regel 25, waar de vraag is beantwoord, of er van den wortel yi of (, (heengaan), behalve ari, (voortdurend heengaan, d. i. bestaan, existeren), niet ook een causatief verbum <Mi,a40tf, metdebeteekenis van doen heengaan, doen bestaan, aan wezig is; naar aanleiding van het daar gegeven antwoord, kan ook hier dezelfde vraag ten opzigte van t (zeet) en on, oro^ (zetelen) oprijzen; ik bedoel de vraag, of er ook niet een causatief verbum osi, oaoe, bestaat, dat doen zetelen, doen blijven beteekent? — Antwoord. Er bestaat een verbum osiy osoe, dat men met #drukken, Engelsch io press vertaalt, bijv. Kamini katatsi wo osoe, op papier eene figuur drukken; mok^ni in wo osoe, in hout een merk drukken. Dat dit 'drukken' op hetzelfde neSrkomt als het itrdoen zetelen, zal mijnen lezer in 't oog springen. — Ik heb opgegeven, dat het Japansche woord voor voet, namel^jk asi, oorspronkelyk iets aanduidt, dat doet gaan: — beteekent osi welligt ook iets, dat doet blijven, dat drukt en op deplaats vasthoudtP Antwoord: Osi is het Japansche woord voor eene val, nezoemi osi is de muizeval, die en doet blijven ^n drukt, terwijl de voet (as%) doet gaani Koeraiwo osoe^ dat men vertaalt met zich op den troon staande houden, be- teekent derhalve oorspronkelijk, den troon doen blijven of staande houden. Het continuatieve verbum ort, voortdurend zetelen, dus woonachtig zijn, heeft dezelfde vervoegings vormen als zijn tegenhanger ari. •H:^^^, ort, is de verbale stam; -^ ^, oroe (or^*, or*), de vorm van het praedicatieve verbum (hij woont), als ook die van het substantief (het won en) en van het attributieve adjectief (deelwoord), wonende. Ori he Eft evenzoo als ari (vergel. § 37, bladz. 43, regd 6) de nadere be- paling van de plaats, waar iets woont, als ook van den toostand of de bandeling, waar in iets verkeert, als eenen locatief met den uitgang ni of de (ook te) voor zicb. Is de nadere bepaling eene plaatsbepaling, zoo bezigt men in de spreektaal onverschillig ni of de, bijv. Koenai koreni tooroe, de edele blijft daarin (in deogd, als in ^jn element). Fine Bohani tooroe, men verbeidt ter zijde van bet vuur. Kareggi oetsi-ni oroe, bijis binnen, d. i. te buis. Is echter de nadere bepaling die van eenen to est and of eenen ban deling, waarin men zicb bevindt, en dus uitgedrukt door een v e r b u ro; dan bezigt men das verbum in den caaua modo of locatief, die gevormd wordt door aan den vorbalen stam (aan betonverbogen werkwoord), altoos uitgaande of op, of op, bet merk van den casus modalis, namelgk te aan te becbten. Zoo doende verkrijgt men van den verbalen stam A, «i, doen, den casus modalis ^y\\^eiie, #in bet doen," en vervolgens '^)K-k^« ^^ oroe, (uitgesproken als M dr"), in bet doen wonen,'* d. i. j^doende zijn." Tabe, eten; — tabete, in (onder) bet eten; — terete oroe^ bezig zijn met eten. Tahed, doen eten, spijzigen; — tabeeite oroe (uitgesproken als iabeete ^r*), bezig zijn met spijzigen. Nomi, drinken; — nomite (in de uitspraak nomde, nonde), in bet drinken; nomite {nomide- of nonde-) oroe, bezig zijn met drinken. Siri, weten; — eirite oroe, wetende zijn. Wij zuUen bij de bebandeling van bet werkwoord in bet Vijfde Hoofdstuk op dit punt nader terug komen. Treden wij nu, na deze kennismaking met bet wezen en gebruik van de aan bet boofd der {41 b\jgebragte voor- beelden, zoo zullen wij in bet eerste, monosi oroe, blijvende doen, eene ver- eeniging van ori met den verbalen stam 9i, doen, moeten berkennen, en de juistbeid dezer uitdrukking betwvjfelen, aangezien ori bet tot nadere bepaling dienende verbum niet in zijnien onverbogen vorm, maar in den Locatief of Modalis, uitgaande op te v66r zicb beeft; eene eigenaardigbeid, die in de zes overige op monoai or^ volgende voorbeelden wel is in acbt genomen. Ten einde zaken, die bij elkander bebooren, ook met elkander te bebandelen en af te doen, laat ik bier datgene volgen, wat in § 40 van bet Nagasakiscbe bandscbrift verder van dit ori voorkomt. — Hf.] Bijvoegelijke Naamwoorden, die tevens Deelwoorden zijn, on-derscheiden in dadelijkeof tegen woordige en lijdende ofverledene Deelwoorden, worden in het Japansch gevonnd, de eersigenoemde uit de onbepaalde wijs der werkwoorden met zekere verandering in hannen uitgang en door er achter te plaatsen or\ blijven, te or of ste or »), nu blijven of bezig zijn met. Bijv. Taboer^ eten; tabeor (!?), etende, eigenlijk blijven eten, bezig met eten. Manosi, doen; monosior (?), blijven doen, d. i. doende; mO' nosUe or (!), nu blijven doen, d. i. nu doende. Nomi^ drinken; nomiteor (!), drinkende. [Het Nagasakische handschrift geeft met betrekking tot het vormen van afleidingen door middel van ori twee verschillende wijzen op. Naar de eerste Most ori worden voorafgegaan van het grondwoord; maar van den uitgang Ce^ die in de voorbeeiden als middelaar tusschen ori en het grondwoord te voor-a%egaan van de onbepaalde wijze der werkwoorden met zekere veranderingen in hunnen uitgang. — Welken weg dient de beoefenaar der Japansche taal in te slaan? Ik verwijs hem tot dien weg, die in de Toelichting van het wezen en gebruik van het verbum ori is aangewezen, en die zonder weifelen, regt-streeks en als met 66nen stap naar het doel ieidt. Volgens deze Toelichting heeft de vorm aiteoroe, die in de wandeling als sie(h' wordt uitgesprokdn, het werkwoord ai^ doen, tot grondslag, en beteekend derhalve fin het doen of doende zijn", hetzelfde ai dient tot bet vormen van causatieve verba, en vormt dus van ttdte^ tahoer^ eten, het afgeleide verbum tabeai^ doen eten, d. i. spijzigen: hieruit volgt, dat de vormen tabeteor' en tabeate (tabeaite) or"* niet, zoo als in het handschrift is opgegeven, beide te gelijk de beteekenis van etende kunnen hehben. — Hf.] [In het handschrift volgt de nadere bepaling aangaande het lijdend ofverleden deelwoord tari. Het daarvan gezegde is in § 38, bladz. 45 opgenomen. — Hf.] Wanneer een Nederduitsch Bijvoegelijk of Zelfstandig naam-woord voorzien is van het voorzien of het tegendeel aan te duiden van de hoedanigheid, waar het v66r staat, dan zal men in het Japansch daarvoor aantreffen. In bet handschrift doorga ans or. § 42—43. 56 het voorvoegsel r\ /be, of de achtervoegsels K 2:oe *), \^ noe, -^ 4f • naki. Saiwai, geluk; foe sai wai^ ongeluk. Akiraka nar\ duidelijk; akiraka narazoe, onduidelijk. Kasari, sieraad; kasarinaki^ [zonder sieraad], eenvoudig. [Daar wlj over den oorsprong, de beteekenis en het gebruik van het beroo-vende naki reeds in § 84 gehandeld hebben, en tot de achtervoegsels zoe en noe bij de behandeling der ontkennende werkwoorden in § 84 moeten terugkomen, verwijzen w\j onzen lezer naar beide J{. Hier valt alleen nog aan te merken, dat het voorvoegsel I\ foe, dat eigeolijk het Chinesche Jt^foe is, en aan ons niet, on, beaniwoordt, in den regel slechts met Chinesche woor-den wordt verbonden, en hoogst zelden bij zuiver Japansche woorden als volstrekte ontkenning van het stambegrip voorkomt, zoo als in/o«r «at»ai het geval is. Om de met foe zamengestelde oorspronkelijk Chinesche woorden juist te verstaan en te bezigen, moet men met hel Chinesch bekend zijn. — Ul] §43. TRAPPEN VAN VERGEUJKING. [Voorlichting. De Japansche taal drukt de bepalingen, dat de hoedanigheid in eenig voorwerp in voile, gelijke, hoogere, of mindere mate wordt aangetroffen, door ^ryormwoorden" (b\ §43. TRAPPEN VAN VERGEUJKING. [Voorlichting. De Japansche taal drukt de bepalingen, dat de hoedanigheid in eenig voorwerp in voile, gelijke, hoogere, of mindere mate wordt aangetroffen, door ^ryormwoorden" (b\ §43. TRAPPEN VAN VERGEUJKING. [Voorlichting. De Japansche taal drukt de bepalingen, dat de hoedanigheid in eenig voorwerp in voile, gelijke, hoogere, of mindere mate wordt aangetroffen, door ^ryormwoorden" (b\ §43. TRAPPEN VAN VERGEUJKING. [Voorlichting. De Japansche taal drukt de be Worden) en daarmede geljkständige bepalingen uit. Nach den algemeenen regel, dat elke nadere (attributieve) bepaling y<$r het woord te staan komt, waartde ze behoort, gaan ook deze bepalingen het adjectief, waartoe ze behoort, onmiddelijk vooraf. Deze bijwoordelijke bepalingen zijn. Of a, werkelijke bijwoorden, of 3, substantieva en verba, die als adverbia dienen. A. De nadere adverbiale bepaling: wezenlijk, werkelijk, gansch, gan- schelijk, geheel, heel, wordt uitgedrukt door {/, MA en ^J, MO. 