Key to the Dutch conversation-grammer
Op de kermis heb ik eenige Sheffieldsche messen en wat Delftsch aardewerk gekocht. De eerste kolonie, door de blanken in dat deel van Noord-Amerika gesticM, dat tegenwoordig de Vereenigde Staten wordt genoemd, was Virginia in 1607 ; de volgende te New-York door de Hollanders in 1613; de volgende door de Puriteinen te Plymouth in Massachusetts in 1620. In andere deelen van het land iverden kort daarna koloni-es gesticht, in- zonderheid door uitgewekenen uit Engeland; terwijl ook door Zweden, Duitschers en Franschen kolonies werden in het leven geroepen. Het gansche land langs de geheele Atlantische kust iverd op die wijze bevolkt. Langzamerliand drongen de kolonisten meer en meer in de wildernis door, totdat kleine en groote steden atom in het binnenland verrezen. Goeden morgen, Mijnheer B. Is uw vriend nog niet van New- York tei'ug? Neen, Mijnheer, verscheidene weken geleden schreef hij mij, dat hij van plan ivas enkele schoone gedeelten (landstreken) van de Vereenigde Staten te bezoeken, alvorens Am,erika te verlaten. Toen hij het laatst schreef, was hij te Washington, van waar hij van plan was naar Carlisle te gaan, eene schoone stad met veel natuurschoon, eenigszins in den trant van Heidelberg, de welbekende oude stad aan (de rivier) de Neckar. Van de oude mine is nog ' maar een muur van drie voet dik (een drie voet dikke muur) overgebleven. In lang vervlogen tijden leefden hier op dezelfde plaats, waar ge nu deze steenen kunt zien, rijke en vermogende menschen. Het was hun niet alleen on- aangenaam, maar ook zeer nadeelig, dat hun broeder in Italic bankroet ging. Waarom bezoekt gij uwe vrienden in A. nietf GHj weet, dat gij hun altijd welkom zijt. — 22 -^ 64. I>e winter in Rusland. De strengste koude, die wij hehhen, is zacJit, vergehken met die, welke de inwoners van de Russische Jwofdstad iederen winter te verduren hehhen. Het koude jaargetijde duurt lunger dan zeven maanden; gedurende het grootste gedeelte van dien tijd is alles met ij.i en sneeuw hedekt. De hreede, klare rivier de Newa, zoo schoon in den zome>% hedekt met de schepen (vloten) van alle natien, en als hezaaid met zwierige pleizier- hooten, is dan een ijsvlakte en wordt de meest gezorhte rijhaan voor de groote wereld, het drukst hezochte gedeelte van de ge- heele stad. Meestal is de hemel gedurende het sfrenge jaargetij onhewolkt. In, het midden van den ivinter schijnt de zon slechts een korten tijd op de gouden koepels der kerken en doet de hovenste verdiepingen der huizen in gouden glans schitteren. Alle paarden zijn grauw; want men kan him kleur niet zien vanuiege de rijp, die hen als een dik kleed hedekt, en iedere koetsier ziet er uit als een eerwaardig oud man met zijn he- rijpten haard, icaaraan dikwijls ij.tkegels hangen. 65. Ik kan dezen hrief niet lezen, kom, proheer eens of gij het hunt. Staat gij mij toe hem te lezenf Zeker, ge moogt (je mag); het is een hrief van onzen vriend WiUem. Ik hen het niet, die u zulke leelijke dingen verteld heh. Gelooft gij alles wat hij ons verteld heeft? Neen, Mijnheer, dat doe ik niet. Ik stem u toe, hij had ons veel vroeger moeten hezoeken, maar gij weet zeer goed, dat hij het zeer druk heeft. Kent gij dien rijzigen (hngen) man? Ja, Mijnheer, het i.s een van onze grootste acteurs. Waarom treedt hij niet meer in onzen schouwhurg opf Dat weet ik niet, er schijnt geen reden voor te zijn. Het waren de veelvuldige (vele) regens, die laatstleden (den laatsfen) zomer alles hedierven. Waar is niv penf Hier is zij. Is het geen goede? Neen, het is een zeer slechte. Is het de iiwe? Neen, het is niet de mijne, mijne pennen zijn veel heter. Wij waren ten invent, toen de hrand op de markt uithrak. Zij schaterden van het lachen, toen zij at die on- zinnige verhalen (dien onzin) over de hnniien hoorden. Gij heht ons reeds tweemaal heloofd ons op onze villa te ko-men hezoeken. Ik hoop, dat gij het nu zult doen. De ouds man schudde het hoofd, toen hij deze gevaarlijke thcorieen hoorde. Een huis en tuin van hen werden de vorige week verkocht. — 23 — Hoevele Nederlandsche spraakkunsten (grammatica's) heht gij nu? Ik heb er maar een, d-at is genoeg, denk ik. Ik ben het heelemaal (geheel) met u eens, vooral (inzonderlieid) als het een goede is. Een vriend van niij zal u het hoek Men zien, dat wij met veel succes (goeden uitslag or goed gevolg) ge- bruikt hebben. 66. De weg ivas zoo, dat hij ternamrernood in den schemer te onderscheiden was. Zelfs als ik het zeer druk heb, kan ik altijd nog wel eenigen tijd vinden om een wandeling te doen. Neem uw tooneel-kljker mee, want gij zit daar vrij ver van het tooneel. Bijna nooit (Zeldzaam) waagde hij het onverzeld uit te gaan. Hij leefde lang genoeg om het grootste deel van zijn geboorteland in handen van den vijand te zien vallen. Ik heb u iets uit Amsterdam meegebracht, dat u zeker zeer welkom zal zijn. Er werd een gerucht uitgestrooid, dat het ongeluk aan boos opzet moest worden toegeschreven. Hij hield er niet van iemand alleen naar zijn uiterlijk (voorkomen) te beoordeelen. Hij drong er op aan, dat de zaak grondig zou onderzocht worden. Naar zij zeiden, had hij een grooten flater begaan. Als hij op dat oogenblik zijn toekomstig ik had kunnen zien, zou hij, ik ben er zeker van, met afschuw van dat terugstootend beeld teruggedeinsd zijn. Uw belang zootvel als het mijne zou ernstig benadeeld zijn door een gedwongen verkoop van de voorhanden goederen. Waar niets ii, verliest de keizer zijn recht. Er werd bepaald, dat ieder lid zich verbinden moest bij den penning- meester binnen den termijn (tijd) van drie maanden een som van vijftig P. S. te storten. Er zijn tal van dingen, die het dwaasheid zou zijn te willen begrijpen. Dit werk hield lien, zooals gij u voor kunt stellen, verscheidene maanden bezig. 67. Wie zijn deze heerenf Dat zijn mijne neven, zal ik u aan hen voorstellenf Ik geloof, dat zij reeds klaar zijn. Hij was iemand van wien wij alien wisten, dat hij zulk een be- looning waard was or verdiende. Hij werd evenmin opgeblazen door voorspoed, als te zeer ter neer gedrukt door tegenspoed, wat het kenmerk is eener groote ziel. Het is al geen goud, dat er blinkt. Niets is grootscher dan een uitgestrekte keten van kooge bergen, wier toppen, met eeuwigdurende sneeuw be- dekt, tot de wolken reiken. Een groot stuk koraalrots, opgehaald — 24 — vaoi den bodem der zee door een vischhoek, was merkwaardig door de groote verscheidenheid en menigte van dieren, die er op leefden. Dat zijn mijne oude vrienden, op wie ik bouiven kan. Ik heb van onderscheidene gevallen geJioord, waarin de betaling van deze belasting kortweg geweigerd werd. Daar zijn in mue onmiddellijke omgeving lieden (lui) genoeg, die gaarne zicJi met dat tverk zullen belasten ; waarom zoudt gij dan naar elders iiitzien? Niets natuwlijker dan dat wij een gevoel van eerbied en liefde blijven koesteren voor groote dichters, ah een Shakespeare en een Goethe, wier werken voor de menschheid rijk in leering en genot zullen blijven tot in de verste toekomst, en met wier geest wij dagelijks gemeenschap kunnen oefenen. Hoe iverd de partij van koning Karel den Eersten van Engeland genoemd en hoe die van de aanhangers van het Parlementf Zulke edele, belangelooze karakters (zielen) zijn zeer zeldzaam, ten minste in de werkelijke wereld; voor (achter) het voetlicht op (de planken) het tooneel, dat de wereld voorstelt, zijn zij een onmisbaar bestanddeel. Ik meende dat dit reeds lang geleden aan ieder van u overkomen was. Neurenherg, door Gustaaf Adolf zijn oogappel genoemd en door hem met zooveel inspanning tegen het dreigende zivaard van Wallenstein vm-- dedigd, besloot een standbeeld voor zijn lueldoener op te richten. 68. Hebt gij kortelings (onlangs) onzen vriend N. ontmoetf Neen, Mijnheer, ik heb hem in geen drie maanden gezien. Men vertelt, dat hij deze plaats toil verlaten. Dat geloof ik niet, ik denk veeleer, dat hij ziek is geweest. He ga naar hem toe om hem te vragen of hij met ons mee ivil naar Belgie am de Ardennen te gaan zien. Of geeft gij de voorkeur aan een uitstapje naar de Semois-valleif Beide gedeelten van Belgie zijn zeer schoon. Ik ken geen van beide. Laten wij onzen vriend gaan bezoeken en hem vragen, waaraan hij de voorkeur geeft. Hoe laat is het? Het is net half drie. Doe mij het genoegen en ga gij alleen, ik heb het op het oogenblik zeer druk. Gij zult (hoop ik) wel zoo vriendelijk zijn, mij zoo spoedig mogelijk te vertellen alles luat gij met onzen vriend hebt afgesproken. Hebt gij den een of anderen reisgids voor Belgief Neen, ik heb er geen. Ik schreef aan den boekverkooper te A., maar hij heeft mij nog niet geantivoord. Men zegt, dat mv boekverkooper een luie vent (een weinig voortvarend man) is, schrijf aan den heer B., onlangs zond hij mij de boeken, die ik besteld had, binnen — 25 — drie dagen. Wilt gij, voor gij opstapt (mij verlaat), nog een glas bierf Neen, ik dank u, ik wioet naar huts, misschien wacht men reeds op mij op het kantoor. Neeni dan een andere sigaar. Met genoegen. Wat is het heet van daag! Ja, Jiet is hijna een zomersche dag. Ik hoop, dat ivij de volgende maand ook zulk mooi weer zullen hebben. Ik hoop Jiet ook, maar men zegt, dat wij een natten zomer zullen krijgen. Ooeden dag, waarde vriend, het is mijn tijd (ik moet nu gaati). 69. INbord, Oost, West, Zuid. Hoe laat is het, Hendrikf Het is twaalf uur. Het is middag. Ga dan mee naar den titin. Nu, waar is de zon? Keer uw gelaat naar haar toe. Kijk naar de zon. Daar is het Zuiden. Altijd, ivanneer het twaalf uur is en gij naar de zon ziet, is uw gelaat naar het Zuiden gekeerd. Wend u thans naar links. Zie recht voor u uit. Daar is het Oosten. Des morgens, wanneer het licht begint te ivorden, moet gij naar die zijde utzien en gij zult de zon zien opkomen. Zie altijd des morgens aan dien kant uit naar de zon; want zij komt op in het Oosten. 70. De Jcetel en sijne vrienden. Ik ben een ketel. Gij hebt mij dikwijls aan het werk gezien met water te koken vom' uw ontbijt, uw middagmaal of uw thee. Weet gij waarvan ik gemaakt ben? Ik zal het u vertellen. Ik ben van ijzer gemaakt; daar ijzer een groote hitte kan verdragen. Hier is mijne vriendin de kofjiekan. Weet gij waarvan zij gemaakt isf Neen. Dan zal ik het M zeggen. Mijn vriendin, de kofjiekan, is van tin gemaakt. Zij zit (staat) soms naast mij op het fornuis. Dikwijl giet ik er water in, heet genoeg om haar te branden, als zij maar gevoel had. Nu zult gij een heele familie van mijne vrienden zien. Zander hen zou ik niet zoo nuttig zijn als ik ben. Hier zijn ze. In het midden ziet gij den theepot, en daarom heen al de koppen en sehotels, precies als een hen met liare kiekens. De kofjiekan en de theepot zijn mijne twee grootste vrienden. — 26 — Ik heb niet zooveel met cle Jcoppen en schotek te maken. als mijne heide vrienden. Maar ik lieh ze dikwijk gezien, en ik weet ivnm-van zij gemaakt zijn. Koppen en schotels icorden van klei gemqakt en in een oven (jebakken om ze hard te maken. Ik moet u thans goeden middag wensclien, daar ik water moet koken voor de thee. 71. yuurtorens, Wat is een viiurtoren? — JEen vuurtoren is ecn huis in den vorm van een groote zuil of toren. Op den top bevindt zich een kleine kamer, rondom van vensters voorzien, loaarin elken nacht een licht hrandt. Wie houdt het licht brandendef — Er bevindt zich (woont) een man op den vuurtoren, wrens taak het is de lampen schoon en helder te houden. Meermalen leven zijn vromv en gezin daar met hem en helpen hem hij zijn werk. Soms is de zee zoo stormachtig, dat deze menschen in geen weken aan land kiinnen gaan. En evenmin kan dan iemand van het land tot hen komen. 72. Het voornaamste voedsel (voeder) van het paard is haver en hooi. De oude Britten kleedden zich alleen met dieren- vellen. Ik kan het u niet kwalijk tiemen dat gij gaat slapen (naar bed gaat), daar ik zelf doodelijk vermoeid (dood op) ben. Noch de keizer, noch zijn generaals ivaren overtuigd. Een der matrozen was verdwenen; hij had zich onder de menigte ge- mengd, zander dat iemand het bemerkte. De gezondheid van Jakob den Tweeden van Engeland liet reeds ettelijke jaren te wenschen over: en eindelijk kreeg hij op Goeden Vrijdag van 1701 een stoot, waarvan hij niet meer bekwam. Terwijl hij de godsdienstoefening op dien dag in zijn kapel bijwoonde, zeeg hij ineen en bleef eenigen tijd bewusteloos. De koning scheen door een (verlammende) beroerte geiroffen te zijn. Carnot werd eenige jaren geleden tot president der Fransche Rejmbliek ver- kozen. Gisteren kwam mijn oom uit de Vereenigde Sfaten terug, heelemaal een oude man. Ik kan mij niet herinnern (Ik herinner mij niet) in icelk jaar hij verfrok, en gij? Het spijt mij, maar ik herinner mij (ik weet) het ook niet. Gaat het hem goed (Is hij wel)? Dank u, hij genoot eene goede ge- zondheid zoolang wij hem niet gezien hebben. Wilt gij zoo 27 goed zijn hem te vragen, wanneer ik Mm een bezoek kan hrengenf Gij kunt er op rekenen dat ik hem zoo spoedig mogelijk schrijven zal. Het zal van omstandigheden afliangen, ivaar en wanneer loij samenkomen. Op eetis stonden de in- landers tegen de kolonisten op: een oorlog ontstond (brak uit) en breidde zich tot de naburige provincifs uit. Terwijl de troepen zich naar Egypte insclieepten, nam de opperbeveUiebber de noodige maatregelen om Cover land) door Frankrijk en ItaliS het terrein van den oorlog te bereiken. Daar wij ons op een liarden winter moefen uitrusten, zal ik mij een dikke overjas la.ten maken. Voor ik mij in het vijandelijke gebied waagde moest ik mij eerst eenigen tijd in de behandeling van vuur- ivapens oefenen. Hij heeft zich met grooten ijver op een bijzonderen tak van bouwkunst toegelegd, waar hij erg veel van houdt, namelijk op het bouwen van luchtkasteelen. In dat geval heeft hij weinig kans van slagen. 73. Het stadhuis van B. zal een fraai gebouw ivorden, men was nog aan het bouwen (er van) hezig, toen ik er drie iveken geleden voorbijkwam. Daar Engeland een eiland is, is het gevrijwaard voor alle aanvallen van buiten. Het scMp werd met koren bevracM, nadat de aangericMe schade was hersteld. Terwijl het loerd geladen, vertrok de kapitein om zijne ver- wanten te hezoeken. Na zich met een aantal krijgers in de stad Gompiegne geivorpen te hebben, ivelke destijds door den -herfog van Bourgondie belegerd werd, iverd Jeanne d'Arc in 1430 gevangen genomen bij gelegenheid van een door haar tegen den vijand aangevoerden uitval, terwijl de commandant van de stad de poorten achter haar shot. De hertog van Bedford was nauwelijks onderricht van Jiaar gevangenneming, of 'hij kocht haar van den graaf Vendome, die haar gevangen had genomen, en beval haar in de strengste afzondering te houden. Mijn vriend verliet dit land zes jaar geleden en heeft sinds in Pemisylvanie vertoefd. Hoelang was hij onder iceg, toen hij zick werdf Johan Huss werd te Constance in 1415 levend wegens ketterij verbrand. Deze vreemde geschiedenis werd hem meegedeeld (verteld), maar hij stelde er geen groat belang in. Er werd veel gepraat, toen ivij de concert-zaal binnentraden. Voor het concert began werd daar eene vergadering gehouden. Hebt gij rets gelezen van den Oostenrijkschen hertog, die verleden jaar zijn land verlietf Neen, Mijnheer, men weet niets van hem; men vermoedt dat hij met al de zijnen is omgekomen. — 28 — 74. Sainenspraak. Wei, besfe vriend (jongen), het verheiigt mij it te Parijs te ontmoeten. Hoelang zijt gij hier geiceest? En gij zult u wel geamuseerd heihen, is het nietf — Inderdaad hijzonder. Parijs, de hoofdstad von Frankrijk, het middelpunt der wereld is prachfig. Ik hen nu zes maanden hier geiveest, en ik moet u zeggen, geen enkelen dag te veel. De tijd valt niet lang aan iemand, die voor zijn plezier uit is. Die heele tijd is een onafgebroken reeks van amusementen en leerrijke worvallen geiveest. Zijt gij voor het eerst te Parijs? — Ja, en ik ver- trouw, dat het wel niet mijn laatste bezoek zal zijn. Dit is slechts een vluchtig bezoek. Zijt gij heel alleen? — In het eerst, ja, maar later heb ik; met deze en gene kennis gemaakt en niet lang geleden had ik het geluk een voormaligen studie- gemot te ontmoeten, die zich nu in hetzelfde hotel bevindt als ik. Hij is een echte studieman en doet niets liever dan wetenschappelijke bijeenkomsten hij te wonen en met geleerden om te gaan. Mijn eenigste doel is, mij zddveel te amuseereu als doenlijk is in den korten tijd van een veertiendaagsch uitstapje. lb. Indien gij iets goed gedaan ivilt hehben, doe het dan zelf. Indien gij iets goed mocht gedaan hehben, vraag dan niet wat de wereld er van zegt. De jongeling zeide, dat hij de volgende maand meerderjarig was, maar zijn vader vertelde hem, dat hij daarvan niet veel voordeel zou hehbeyi en voegde er bij, dat hij alle maatregelen zou nemen om te zorgen, dat het goed in de familie bleef. Niet de waarheid maakt gelukkig, zegt Lessing, maar het streven naar de waarheid. Als God in zijn rechfer hand de heele waarheid had en in zijn linker alleen den innerlijken aandrang om de icaarheid te zoeken, op voor- waarde (onder beding), dat ik voor immer divalen zou (dat ik haar nimmer zou vinden), en gaf mij de keus — ik zou ootmoedig naar de linker mij uitstrekken, zegende: » Vader, geef mij deze, de heele waarheid is slechts voor u aUeen^. Alleen iemand vervuld van waarachtige liefde voor de waarheid kon zoo iets zeggen; slechts een man iviens ziel in waarheid worstelde om haar te vinden, kon ziilk een denkbeeld uitspreken. Dat is een fraaie toestand! zoolang te moeten wachten en niets te kunnen doen! Sigismund van Zweden verloor een kroon, die hij had kunnen behouden, als hij zijn katholieke — 29 — geloof had ivillen opgeven. De op den troon herstelde honing (Karel de Tweede van Engekmd) werd meer bemind door zijn volkj dan ooit iemand zijner voorgangers (geweest was). De wederwaardigheden ^ die zijn huis hodden getroffen, de noot- lottige dood van zijn vader, zijn eigen langdurig lijden en zijne romantische avonturen, hadden hem tot een voorwerp van ieders helangstelling gemaakt. Men zegt, dat Numa Fompilius, de tioeede honing van Rome, zeer vredelievend icas. 76. Laat u niet bedriegen door den schijn. Ik heb het bedoelde nummer van de Graphic laten komen, wiaar de plaat (afbeelding) ontbrak. Na deze vermaning, zal hij wel ter dege oppassen dit te doen. Gij behoeft niet zelf de brieven op de post te doen. Wij moeten ons niet laten bedriegen door het geloof, dat het verleden beter was dan het heden. Wij lieten ons naar de overzij overzetten, om Amsterdam op een af stand (uit de verte) in oogenschouw te nemen. Ik zal de advertentie in de Daily News laten zetten. Hij liet een huis voor zijn zoon bouwen. De oude Duitsche keizer ivas er de man niet naar, zulk een gunstige gelegenheid zich te laten ontglippen. Willem de Veroveraar was een zeer despotisch heerscher. Hij beroofde zelfs de machtigsten zijner onderdanen van groote schatten gouds en zilvers en dwong hen zich tegen zijn willekeur te verdedigen door Jiet bouwen van kasteelen. Hij liet ieder, die een hert of een ever buit maakte, de oogen uitsteken, als ware hij de vader der wilde dieren; en gelastte dorpen en kerken omver te halen en de inwoners te verdrijven om nieuw boschland aan te leggen voor jachtvelden en wildbanen. In zijn afwerzigheid liet hij zich door Normandiers vertegenwoordigen; hoewel hun woestheid en roofzucht hem vrijwel bekend war en. _ Het valt niet te ontkennen, dat de Denen over het geheel zeer dapper gevochten hebben. Hendrik de Achtste stond den grooten Duitschen schilder Holbein toe zijn portret te schilderen. Hendrik de Achtste liet zijn portret maken door den grooten Duitschen schilder Holbein. 77. Spreekwoorden. Wie a zegt, moet ook b zeggen. Wie kaatst moet den bal verwacht«n. Het is beter te bedelen dan te stelen. Dik- wijls wordt de bedrieger zelf bedrogen. Men mag de beren- - 30 — niet verkoopen, eer de beer gevangen is. Wie een hoer wil bedriegen, mag een boer medebrengen. De boog kan niet altijd gespannen zijn. Oude boomen willen niet verplant zijn. Wie 't breed heeft, laat liet breed hangen. Niemand kan twee heeren dienen. Wie liet doel ivil, moet ook de middelen willen. De dooden moet men Men ruaten. Hoe meer de duivel lieeft, hoe meer hij ivil hebben. Het ei wil wijzer tcezen dan de hen. Ein gek kan meer vragen dan tien wijzen beantwoorden kunnen. Men moet geen gegeven paard in den bek zien. Wat gij heden doen kunt, stel dat niet uit tot morgen. Men moet den slapenden hond niet wakker maken! Als men eenen hand wil slaan kan men licht een stok vinden. Wie niet hooren ivil moet voelen. Men moet het ijzer smeden, terwijl het heet is. De jeugd weet niet, de ouderdom kan niet. Het moet zich vroeg krommen, dat een goede haak wil xoorden. Uive linker- hand moet niet iveten ivat uwe rechterhand geeft. Men moet praten en breien te gelijk or Men moet het eene doen en het andere niet nalaten. Daar kan de schoorsteen niet van rooken. Een vriend mag een vriend meehrengen. De waarheid ivil niet altijd gezegd zijn. Willen is kunnen or Waar een wil is, is een weg. Men kan van den wind niet leven. Men moet met de wolven in het bosch hidlen. Wie maaien wil moet zaaien. Zoekt en gij zidt vinden. De druiven zijn zuur, zei de vos, maar hij kon er niet bij. Wat het swaarste is moet het zwaarste wegen. 78. Rotterdam, 12 April 1891. Den Heeren M. en S., Frankfort ajd M. Tot ons leedwezen hebben wij opgemerkt, dat het vroeger tusschen ons zoo levendige verkeer reeds sedert geriiimen tijd heeft opgehouden, waarvoor wij in zooverre geene oorzaak weten te bedenken, als wij ons zelven niet bewust zijn, u op eenigerlei wijze reden tot ontevredenheid gegeven te hebben. Wij nemen dus de vrijheid, ons aanbevelend bij u in berinnering te brengen, terivijl wij u tevens onze nieuwste prijscoiirant toezenden, door welker inhoud gij u loellicht genoopt zult voelen, ons eene be- stelling op te geven, van tvelker zorgvuldigste uitvoering gij u verzekerd kunt houden. Vooral ivenschen wij u opmerkzaam te maken op eene zeer schoone, fijn blauwe Java-koffie, tcaarvan wij een mon- 31 stertje hierbij voegen, en die ivij u, ten gevolge van sen voor- deeligen inkoop, voor den bijzonder lagen prijs van M. I,i0 kunnen leveren. Wij hopen, dot skchts deze Heine opwekking noodig getmest zal zijn, om de hetrekking tusschen ons te doen herleven, en teekenen, in afwachting van uwe geeerde orders. Met alle achting B. en S. 79. Niets is zoo slecht of het is ergens goed voor. Richard Cromwell, van ivien geheel Europa geloofde, dat hij voor goed den regeeringszetel had ingenomen, verdween op eens van het (stoats) tooneel. De omstandigheden waren niet z66 wanhopig, om dit hevige (toiterste) middel te rechtvaardigen. Het is niet te verwachten, dat is waar, dat men iets weet zander het te hebben geleerd, maar aan den anderen kant moet men toch een soort van natmirlijken aanleg hebben voor elk vak van studie, wil men (daarin) eenige noemenswaardige vordering maken. Onwaardige vleiers, van wie Karel de Tweede wist, dat zij niet de minste genegenheid voor hem koesterden en zijn vertrouwen niet verdienden, konden hem door pluimstrijkerij gemakkelijk overhalen hun titels, posten, landgoederen te schenken, staafsgeheimen mee te deelen en kivijtschelding van straf te verleenen. Wie met den duivel toil eten moet een langen lepel hebben. Ik geloof, dat hij beter zou gedaan hebben met de zaak op te geven. Zijn besluit stond te vast, om door een lichten tegenstand geschokt te warden. Na menigvuldige proeven gelukte het den markies van Worcester een ruive stoammachine te maken, door hem vuur-wateriuerk geheeten, waarvan hij ver- zekerde dat het een werktuig was van een bewonderensrvaardig en zeer krachtig voortstuwingsvermogen. Men hield echter den markies voor een tvaanzinnige, waardoor dan oak zijn uitvinding geen ajpgang maakte or niet gunstig antvangen werd. De kruistochten openden een meer uitgebreid verkeer tusschen het Oosten en het Westen door groote menschenmassa's van iederen hoek van Europa naar Azie te leiden. Niet de begeerte om hun handel uit te breiden was vaar de Romeinen de eerste spoorslag om hun gezag ter zee te vestigen, maar de nood- zakelijkheid om ziah tegen hunne meest gevreesde mededingei's, de Carthagers, te verweren. 32 — 80. Verscheidene maanden gingen voorMj, zonier dat wij zelfs maar gelegenheid hadden hem op straat te zien. Hoewel de eigenschap van den magneet om het ijzer aan te trekken aan de ouden bekend ivas, was toch zijn veel helangwekkender en verrassender vermogen om zich naar de polen te richten, geheel aan hunne waarneming ontsnapt. Jozef de Tweede van Oostenrijk had het ernstige voornemen om een tal van mis- bruiken met wortel en tak uit te roeien, maar hij werd door zijne onderdanen niet hegrepen. De vijand werd verhinderd de hoogten te bezetten. Julius Cesar voerde oorlog iegen Gallie en het gelukte hem het geheele land te veroveren. Na voor de verdediging van zijn rijk gezorgd te hebben, koos zich koning Alfred tot eenig levensdoel het met wijsheid te besturen. Daar dit punt eenigen tijd geleden grondig besproken is, is er geen reden om het andermaal tot een onderwerp van bespreking te maken. Willem van Normandie verklaarde, dat hij de kroon kwam opeischen als zijn recht, daar zij hem door Eduard den Belijder bij erflating vermaakt was. Eigenlijk gezegd hadden wij niet van die zijde deze oppositie verwacht. Ik herinner mij dit lied meermalen in mijn jeugd gehoord te hebben, maar kan mij alleen de twee eerste regels te binnen roepen. Een slechte zaak te verdedigen is even schandelijk als de zaak zelve. Nadat Sir Humjphrey als apothekersleerling begonnen was, was hij op een leeftijd van twee en veertig jaar president der Koyal Society (van het Koninklijk Genootschap) en de grootste der Migelsche scheikundigen. Wat ik ook zeide, de kunstenaar bleef door schilderen zonder mij met een enkel woord te ver- waardigen. Toen ik het boek door iedereen hoorde prijzen, kon ik mij niet weerhouden het bij mijn boekverkooper te bestellen. De leefwijze der oude Germanen was zeer een- voudig; him voedsel bestond uit geroosterd koorn, wilde vruchten, bezien en wortels, en het vleesch van tamme of wilde dieren. 81. Sootje varen. Jan begeeft zich naar den vijver om met zijn nieuwe boot te zeilen. Hij noemt haar »Blue Bell« (Blauwe Klok), om dat zij blauw geverfd is en een kleine blauwe vlag heeft. Kijk! de wind vult (holt) reeds de zeilen. Zij zal spoedig aan den overkant van den vijver zijn. — 33 — Dan zal Jan liaar ter zijde wenden om haar vervolgens toeer rugwaarts te doen gaan om zoo van den eenen kant naar den anderen te zeilen. Bit is een prettig spelletje voor een jongen, als hij maar oppast niet in liet water te vallen en nat te worden. Eens had Jan een ongeluk met dien vijver. Laat mij vertellen Jioe dit gebeurde, opdat zijn vergissing u tot leering strekke. Op zekeren vacantie-namiddag kwani zijn neef Fred (Frederik) hem een hezoek hrengen. Dicht hij den vijver gingen zij spelen. Jan zag een mooie ivitte lelie zoo vlak aan den kant van den vijver, dot hij er geen oogenblik aan twijfelde of hij kon haar plukken. i>Beproef het niet«, zei zijn neef Fred. »De vijver is zeer diep en je kunt er in vallen. « Maar Jan ivilde niet naar goeden raad luisteren. Zich vasthoudende aan een tak, strekte hij zijn hand uit om de hloem te grijpen. Be tak Irak, en Jan ging kopje onder; maar het hvam hem ten goede, toant het leerde hem voorzichtiger te zijn: 82. 3IiJn eigen lioofd past mij het best. Hendrik VIII hesloot, na in geschil (onmin, twist) geraakt te zijn met Frans I, koning van Frankrijk, hem een amhassadeur te zenden met een hooglmrtige en dreigende hood- schap. Voor dat doel koos hij den hisschop Bonner, in wien hij een groot vertrouwen stelde. De hisschop deed hem opmerken, dat zijn leven groot gevaar zou loopen als hij zulk een taal sprak tot zulk een hoog gevoelend (zoo'n hooghartig) koning als Frans I. »Vrees niet!« (Wees daar niet hang voor!) zeide Hendrik; ■»want als de koning van Frankrijk u ter dood liet hrengen, zou ik alle Franschen, die ik hier in mijn macht heb, een kop kleiner maken.« i>Dat ivil ik aannemen«, ant- woordde de hisschop, »nutar van al deze hoof den zou geen een mij zoo goed passen als het mijne.« 83. Gorinchem, 16 Januari 1891. Den Heere Th. Olifant, Eindhoven. Ik herinner mij nog met genoegen, de vriendelijke ont- vangst, waarin ik mij als reiziger voor de firma FaUstaf & Comp. Key to the Dutch Grammar. 3 — 34 — te Rotterdam bij u heb mogen verJieugen, en hoop dan ook dat het mij niet euvel door u geduid zal ivorden, nu ik, onder verwijzing naar mijne circulaire van 1 Januari, de vrij- held neem u zeer bijzonder te verzoeken mij uiv vertrouwen te schenken. Zoo als gij uit mijne circulaire gezien hebt, heb ik mij ill het vak, waarin ik u het laatst voor bovengenoemde jvrma bezocht heb, thans zelf gevestigd, en ik ivend mij tot u met het vriendelijke verzoek, om ook mij nu en dan met eene bestelling te vereeren. Ofschoon ik pas begin, is mijn voorraad toch reeds ruim gesorteerd, en uit bijgaande pirijscourant zult gij zien, dat mijne noteeringen billijk en mijne voorwaarden aannemelijk zijn. In koffie heb ik op eene onlangs in Rotterdam gehoudene veiling zeer goedkoop ingekocht, en ik ben gaarne bereid u monsters toe te zenden, opdat gij u van derzelver zuiverheid en prijswaardigheid overtuigen kimt. Uwe orders met genoegen te gemoet ziende, groet ik u. Met de meeste achting Koenraad Koster. 84. Daniel de Foe. Daniel de Foe was een geboren Londenaar, de zoon van een slachter in St. Giles, met name James (Jakob) Foe; Daniel nam het eerst het voorvoegsel »c?e« aan. Hij icerd in 1661 ge- boren en was bestemd om Presbyteriaansch geestelijke te warden; hij ging echter in den handel. Hij nam deel aan den opstand van den heriog van Monmouth, maar was zoo gelukkig om er zonder kleerscheuren af ie komen. Hij werd achtereenvolgens kousenfabrikant, jmnnebakker en koopman in wol, maar zonder eenig succes (goed gevolg). Als schrijver deed hij in het jaar 1699 een gelukkigen greep. Zijn »Trneborn Englishman's. C»Een Engelschman van den echten stempeh), een dichterlijke satire op de buitenlanders, en eene verdediging van Willem III en de Hollanders, had een onvergelijkelijk debiet. In het jaar 1719 verscheen zijn romantisch vertaal, ■»The adventures of Robinson Crusoe^ (y>De lotgevallen van Robinson Crusoei.), dat reeds in 1 720 in het Duitsch en binnen weinige jarcn daarna in verscheidene andere Earopeesche talen werd overgezet. De buitengewone opgang van dit tverk bracht hem er toe tal van andere verdichte verhalen te schrijven. Het veel bewogen leveii van dezen hoogst merhcaardigen man eindigde in April van 1731. — 35 85. HeM gij gistereti avond mijn vriend Willem hezocht? Hoe gaat liet hem? Ik lioop, dat Jiij beter wordt. Ik schreef hem eenige dagen geleden een langen brief. Hoe lang was hij onder weg, voor hij ziek werd? Gisteren vergat ik u te vertellen ivaar en ivanneer de eerste voorstelUng zal plaats hebben. Een zijner schepen, ik weet niet meer loelk, is met man en muis vergaan. Als de raad goed is, komt het er niet op aan, wie hem gegeven heeft. Hertogin Louise bewees haren gemaal Karel August (van Sahsen-Weimar) eene loare en edele vriendscJiap ; en hij teas die vriendscliap waard, op hoe zivare proef zij zijn vreemd karakter, in menigerlei opzicht van het hare verscMllend, gesteld moge hebben. Hoe omvangrijk het boek ook Js (zij), toch zoekt men daarin tevergeefs naar menige belangivekkende bijzonder- Jieid. Hij zal zich teleur gesteld voelen, tenzij hij zich tot het uiterste inspanne. Zij bekende, dat zij het nooit zon gedaan hebben, als hoar moeder er niet op aangedrongen had (het te doen). Sinds ivij te Heidelberg zijn, gaan wij elken dag uit, hoe koud het ook zij. Ook al kivam uw vriend nog op dit oogenblik, dan zou het toch te laat zijn, want de trein vertrekt half drie. Hij mag zeggen ivat hij wil, ik geloof niet, dat hij v6dr dien tijd teritg zal zijn. Ik wenschte (Ik ivou) dat hij gekomen was, voor de trein vertrok. Eer mven vader en uwe moeder, opdat ziive dagen verlengd mogen icorden en dat het u wel moge gaan in het land, dat de Heer uw God u geeft. 86. De volgende week komen mijne breeders van Batavia terug. Misschien herinnert gij ze u nog wel, want ik weet zeker, dat zij II, nog bezocht hebben voor zij het land verliefen. Zij hebben het land (Zij vinden het verdrietig), dat zij terug moeten komen, want dit klimaat piast hun niets. Toch zullen zij zeer verheugd zijn hunne vrienden en oude bekenden weder te zien. — Zien zij niet op tegen zulk een lange reis? — Neen, Mijnheer, in het geheel niet, zij geven er niets om, ik onderstel, dat zij gedurende hun verblijf op Java veel gereisd hebben. — De overtocht zal hun zeer veel kosten, daar deze zes weken duurt. — Ik weet niet precies hoeveel zij er voor te betalen hebben. — Gaat gij met mij mee naar Rotterdam om hen bij hun aankomst te be- groeten? — Ik weet nog niet of ik er tijd voor zal hebben. Wanneer verivacht gij hen? — Ik denk aanstaanden Woensdag, maar met zekerheid kan ik den dag van hun aankomst niet — 36 — zeggen. Ik zal aan mijn vriencl fe Rotterdam schrijven. — Dat zou verloren moeite zijn, want gij ziiU het spoedig genoeg in de nieuwsbladen (couranten) zien. — Hebt gij ook aan onzen vriend G. geschrevenf — Neen, want ik hen er zeker van, dat hij zicJi mijne hroeders niet herinnert, hij zag hen maar eens voor him vertrek. — Ik dank u zeer voor mve vriendelijke uitnoodiging en het zou mij zeer leed doen (erg spijten) als ik niet met u naa.r Botterdam kon gaan. In dit geval verzoek ik u hen ook van mijneniivege te verwelkomen en hen te ver- zekeren, dat ik hen zoo spoedig mogelijk zal komen hezoeken. 87. Dordrecht, 3 Mei 1891. P. P. Bij deze veruul ik den smartelijken plicht u te melden, dat mijn dierhare echtgenoot Herman Willehrord den i*'"^" Mei door den dood nit zijn aardsche loopbaan is weg- gerukt. Wie den overledene van nabij gekend of met hem in betrekking gestaan hee/t, zal mijn verlies weten te beseffen, en aan hem een vriendelijk aandenken en aan mij eene stille deel- neming niet ontzeggen. Om voor mijnen nog minderjarigen zoon de zaak zijns vaders te behouden, heh ik besloten, die onveranderd voort te zetten. Daarbij zal ik gesteund worden door den heer P. de W., die gedurende veertien jaren de trouwe medewerker van mijnen man is geweest, en aan ivien ik procuratie gegeven heb. In al mijne Jiandelingen zal ik mij door de grondbeginselen van mijnen man laten leiden, en hoop dus, dat gij aan de firma H. Willebrord hetzelfde vertrouwen als tot hiertoe ook verder zult blijven schenken. Ik verzoek u van de onderstaande handteekeningen kennis te ivillen nemen, en teeken met de meeste hoogachting Anna Willebrord, geb. Verveen, die zal teekenen: H. Willebrordj de hcer P. de W. zal teekenen: pr. pro. H. fVillebi-ord P. de W. 88. Aan de officieren van Frederik den Grooten van Pruisen werd de eisch gesteld, dat zij, zoolang zij zich in het veld be- vonden, matigheid en zelfverloochening in acht zouden nemcn. Van hoe hooge geboorte zij ook warcn, welk een hoogen ranff 37 zij ook in Jiet leger hekleedden, het 2vas hun verhoden hij Mm maaltijd eenig iafelgereedschap te gebruiken van kostbaarder metaal dan tin. Het iverd zelfs een graaf en veldmaarschalk alt een zioaar vergrijp toegm-ekend, als hij onder zijn hagage een enkelen zilveren lepel had. Nog in de zeventiende eemc tverd voor het smelten van erts alleen hout gebruikt en de roekelooze verku'isting van hout ivekfe de hezorgdheid der regeering. Eeeds gedurende de regeering van koningin Elisabeth iverden er luide klachten vernomen, dat geheele bosschen iverden geveld om de smeltovens van de noodige brandstof te voorzien; en het Parle- ment was tasschenbeide gekomen en had aan de fabrikanten verhoden timmerhout als brandstof te gebruiken. Deze geschriften zullen loaarschijnlijk gelezen warden, zoolang als de Fransche taal nog ergens fer wereld gesproken wordt. Gij moest liever een vigilante nenien, als gij het kunt betalen; mocht uw beurs dit niet toelaten, gij weet, gij kunt vrij over de mijne beschikken! Ongetwijfeld zal het plan mislukken, als gij geen betere maat- regelen neemt om het gelieim te houden, gij schijnt ivel te denken, dat nimmer iemand op zulk een denkheeld zal komen en de heele wereld reeds eeuwen lang op u gewacht heeft om het te verwezenlijken. Als ik uic compagnon (vennoot) te Londen moclit ontmoeten, zal ik hem zeker meedeelen, hoe zeer gij uw heider ivederzijdsche helangen behartigt. 89. Ik weet zeer goedj wat er al voor een huisgezin noodig is, en ik zeg dat zij bij geen inogelijkheid in staat zijn om overecnkomstig him rang te leven, zonder in schulden te ver- vallen. Ik verzeker u, zij geraken in schuld. Weet gij, hoeveel zij den melkboer schuldig zijn? Vijf en twintig gulden, en veertig aan den slager. — Heb je ooiti Ik heh nooit geioeten dat die lui zooveel crediet gaven. — Wei, dat hangt er van aj; al betaalt gij nog zoo ongeregeld, als gij maar op een hoogen voet leeft, denken ettelijke winkeliers, dat zij uwe clandisie tot elken prijs moeten zien te behouden. Nu, laat dat zijn zooals het is, ik was altijd van meening, en ik Uijf er bij, dat het een onzer eerste plichten is, de tering naar de nering te zetten, en dat ivij onzen stand alleen ophouden, als wij onze schuld- eischers eerlijk betalen en iedereen met opgeheven hoofde (open or zonder hlozen) in de oogen kunnen zien. Overigens behoef ik niet langer hierop Co'P dit cMpiter') door te gaan, want ik weet, dat gij het op dit imnt geheel met mij eens zijt. In onzen tijd is het ongetwijfeld moeielijk een ieder het zijne te geven. — 38 — maar dat neemt niet iveg, dat ivij tocli onzen plicM moeten doen. Dat is ook moe mcening; is liet niet? 90. Willem van Oranje, honing van Engelamd, loas een man van groote verdraagzaamheid (literal: hetoonde een geest van. verdraagzaamheid) te hooger te waardeeren naarmafe zij in dien. tijd zeldzamer gevonden tverd. Sinds de letterkunde een heroep in Engeland werd, is zij nooit minder ivinstgevend geweest, dan ten tijde dat Sanvuel Johnson zich te Londen vestigde. Gedurende de daarop volgende dertig jaren was zijn leven een harde strijd fegen de armoede. Het schijnt eenigen tijd geduurd te liebhen, voordat het hem gelukte eenige letterkundige connectie aan te kiwope% die hem uitzicM gaf op meer dan brood voor den dag, dien de goede God hem gaf (dien hij heleefde). David Garrick, de beroemde tooneelspeler, en Samuel Johnson hleven vrienden, totdat zij door den dood gescheiden werden. Het is omnogelijk geen levendig belang te stellen in een man, zoo kloek en edel- moedig als Essex; in een man, die zich tegenover zijn soiivereine zoo kloekmoedig gedroeg, als geen ander Jiarer onderdanen, en tegelijkertijd tegenover zijne ondergeschikten eene kieschheid (fijngevoeligheid) aan den dag legde als maar zelden bij een ander heer (beschermer) is aangetroffen geworden. Na zijn terug- keer uit Indie, werd Alexander, terwijl hij den beker ledigde aan een feestmaal te Babel, plotseling ziek en stierf. De Grieken liadden zoowel hunne liefde voor de vrijheid verloren, als hunne andere dettgden, die vroeger het karakter van dit heldhaftige volk kcmnerkten. Het Huis der Gemeenten dwong Karel vrede te sluiten met de EepuUiek der Vereenigde Nederlanden en nood- zaakte hem bijna den oorlog aan Frankrijk te verklaren. 91. Philippus de koning van Macedonie, was even eerziichtig als oorlogzuchtig. Nauwelijks had hij zijn leger Griekenland hinnen laten rukken, of hij besloot zich van de heerscliappij over het geheele land meester te maken. De man, die Philippus meer dan iemand anders dwarsboomde, loas Demosthenes, een Athener. Hij was een van de grootste redenaars, die er ooit leefdcn, en hij hield zulke vurige redevoeringen tegen Philippus, dat de Atheners zich aangordden om hem gewapenderhand te iveerstaan. Naar deze redevoeringen tegen den Macedonier, zijn sinds dien tijd bijtende schimpredenen Philippiica' s genoemd. Tresham, een der medeplichtigen aan het buskriiit-vcrraad, verklaarde er 39 vast van overtuigd fe zijn, dat zij alien verloren waren, ten- zij zij zich door een omniddelUjke vlucht uit de voeten maakten. Maar deze verblinde lieden wilden niet vluchten, evenmin als TresJiam zelf vlucJitte of ergens een toevlucht zocht. De algemeene indruk, door deze vertaling op mij gemaakt, is zeer gunstig; wel zou ik op een aanial kleine fouten kunnen icijzen, maar die zouden gemakkelijk te verheteren zijn, wanneer het werk fe eeniger tijd de eer van een herdruk moclit waardig gekeurd ivorden. Men hleef groote vrees koesieren, dat de dijken niet bestand zouden hlijken tegen de geweldige kraclit der onstuimige elementen. Wie staat, zie toe, dat liij niet vnlle. Men moet het ijzer smeden als het Jieet is. 92. Samenspraak. Mijn u'aarde, ik hen opzeitelijk gekomen, om de merk- waardigste gehouwen in deze stad te bezien. Wilt gij zoo goed zijn mijn gids te loezen? Ik onderstel dat gij juist de man zijt, dien ik daarvoor behoef. — Wel het zal mij een waar genoegen ivezen u van dienst te zijn, oude jongen. Maar laat mij u van tevoren zeggen, dat er hier maar weinige zooge- vaamde merkwaardigheden te zien zijn. — V6&r mijn iiertrek, deelde men mij mede, dat inzonderheid het stadhuis en het tribunaal de moeite der bezichtiging waard waren. — Gij hebt gelijk. Ik zal er u dadelijk heen brengen. Zie hier! Dit is nii ons beroemde stadhuis. Beschoaw eerst de voorzijde van het gehouw, van een bouivkundig en historisch oogpunt bezien is het zeer belangwekkend, het herinnert u aan de middeleeuwen. Kom nu mee om het inwendige te bezien. Gij zult verbaasd strum over de scMlderijen en standbeelden. — Inderdaad, zij zijn schoon. Ik ivord het nimmer moede zulke meesterstukken te zien. Zij zijn mij een lust der oogen. — Ik ben het geheel met u eens, waarde vriend. 93. De liMvik en de vogels. Op zekeren dag dwaalde ik rond in de bosschen en om mij heen kijkende, zag ik een grooten havik in de lucht ziveven. De havik had twee kleine vogels gezien, die op den grand rond sprongen, en maakte zich gereed om op hen neer te schieten. Na eenigen tijd, zag ik hem zijn vleugels uiibreiden, zijn kop naar beneden buigen, en daarop neerschieten door de lucht. Ach, de arme vogeltjes! — 40 — Maar zij liadden hem in liet oog gekregen, voordat hij hen hereikte. Ziet gij hoe zij nl schreeuwende wegvlieden naar de hosuchen, om zich te verhergen? Ik was blij dat de havik ze niet kreeg ! Maar zij moeten Cdunki mij) een Jievigen sclirik op het lijf gekregen hebhen, en ik dwrf wedden dat zij zich dien dag niet meer buiten gewaagd hebben. De havik is een roofvogel. Hij heeft een gekromden snavel en scherpe klauwen, ivaarmede hij vogels en in het veld muizen grijjjt. Wanneer hij op de jacht is, verheft hij zich in de lucht, rondspiedende of hij iets op den grond ziet beivegen. 