Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
In how many different ways this nefarious practice is injurious to the interests of the Honble East India Company, it would be needless to detail, and to point out to the Honorable Re- presentatives of an enlightened Nation how shocking and revolting it is to every principle of humanity, would not be more useless than officious. — On behalf, therefore, of the Honble English East India Company, I would request that the influence over this Highness the Sultan of Palembang, and the authority in that country, which your Excellencies now possess and exercise, mar be directed towards the enactment of a positive prohibition aginst the admissal of captives made in, or of slaves carried kem the Henble Company's possessions on the West Coast of Sumit, mie any of the territories or dependencies of Palem- bang Sach a prohibition would, I trust and think, strike at the tret et the evil, tot € bl SP noot =. Particulier schrijven, gedagteekend Muntok Lt Waart ISIS van Mr. A. P. Smissaert aan Mr. H.J. van de Grant, Ra tir Uw vertrek naar den Oosthoek, geachte Vriend, en bij het eens err Banca, beloofden wij wederkeerig om te zullen steerer (iy hebt wel woord gehouden, zooveel als Uwe werk- vimiysten ep reis zulks toelieten; ik mag dus niet twijfelen PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 667 of, teruggekeerd en gezeten in het midden Uwer familie, Gij ook wel niet nalaten zult mij, verlatene op Banca, te gedenken en te antwoorden op deze, waarmede ik onze hernieuwde corres- pondentie open. Van Banca moet Gij U met luttel interessants vergenoegen, ten ware Gij, bij de deelneming in het lot van Uwen gewezen ambtgenoot, U ook kondt inboezemen zoodanig belang voor dit etablissement, als hetzelve waarlijk verdient, in weerwil van alle dienaangaande uitgestrooide verdichtselen. Ik ben er verre af van met Campagne te zeggen: Het is een Paradijs; of met den heer Heinis te schrijven: Alle gebouwen en vaartuigen, van de Engelschen overgenomen, zijn in den besten staat. Noch het een, noch het ander is waar, maar Banca echter ook zoodanig te declineeren als de heer Du Puy en andere zijn doende, is onrechtvaardig en kan aan niets dan aan hunne eigene moreele en physieke situatie worden toegeschreven. Banca heeft immers geen schuld aan het ligte caliber der derwaarts uitgezonden ambtenaren, waaronder waarlijk geene sujetten, om dit verblijf aangenaam te maken. Het is immers aan Banca niet te wijten, dat de heeren Coop à Groen en Du Puy zoo schriel leefden en nauwelijks eens in de week een stukje varkens- vleesch bekostigden en zelden of ooit wild op hun tafel hadden. De huishouding is voortgeloopen, gedeeltelijk voor rekening van den heer Heinis en gedeeltelijk voor die van den heer Coop a Groen; dat heeft gemaakt, dat geen van beiden zich in onkosten gaarne staken en zulks op elkaar lieten aankomen, waarbij kwam eene aangeboren indolentie aan een ieder, die weet, dat hij maar temporair ergens is. zoodat eigenlijk, zoo omtrent het sociale, het huishoudelijke als publiek bestaan van een Resident alhier, alles veronachtzaamd en verwaarloosd is, en deze ambtenaar alhier leeft en aangezien is als te Batavia, een Raad van Financiën. In alles heeft men alhier de klad laten komen. De klerken komen op het bureau, wanneer hun goed dunkt en van de acht oppassers laat er zich met moeite dagelijks Gen zien. De Resident Heinis ontving de militaire honneurs, die hem toe- kwamen, en aan het Residentiehuis was een schildwacht ge- plaatst. Dit een en ander heeft de commandant, sedert het vertrek van Heinis, zoo langzaam ingetrokken en niets bestond meer hieromtrent tot in de vorige week. Ik gebruikte alstoen de vrijheid den heer Coop à Groen te doen remarkeeren, hoe weinig zulks den heer Muntinghe aan zoude staan, die met zulk eene importante missie herwaarts kwam en of ZEd. mct regt niet zoude kunnen klagen, dat men de rang, door het Gouvernement aan de eerste civile autoriteit in loco toegestaan, Ge Volgr. VII. 43 668 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. zoo geheel verzuimd had te mainteneeren. Twee brieven zijn alstoen aan den commandant afgegaan: de eerste om ZijnEd. op het besl. van HH. EE. Comm. Gen. van den 12 Januarij 1817 (a) attent te maken en de tweede om te insteeren op de executie der 3 eerste artikelen van dat besluit. Schoorvoetende is alstoen een schildwacht gekomen, doch dezelve, evenzoo min als eenig ander militair, bewijst den heer Coop 4 Groen eenige de minste honneurs. Het geweer wordt niet aangetrokken, veel min gepresenteerd en de wacht bij het Residentiehuis maakt niet meer of niet minder beweging voor een oppasser als voor onzen Coop a Groen. Zooals in dit geval, is aan niets de hand gehouden. De batins lachen om alle orders. Den 5" Januarij, op de door de Adèle aangebragte tijding, dat de heer Muntinghe zoude komen (6), ontbood de heer Coop à Groen, uit het distrikt, roo koelies, om de verwaarloosde boel maar wat op te knappen, daar de bannelingen, voor alles, behalve voor de civiele dienst, gebruikt worden. Van de gr stuks van dat laatste zootje, zijn er bestendig 25 in de pakhuizen en steeds 15 à 20 ziek, waaronder echter drie oppassers in het hospitaal. Alle de overigen zijn verdeeld en dagelijks aan het werk als koks of paardenoppassers bij de officiers, de chirurgyns, het hospitaal en den havenmeester, terwijl de Resident er niet een eenige ter dispositie in de stokkade heeft, om het hooge gras rondom het huis wat te korten. De heer Coop à Groen, een goed, best, braaf mensch, heeft alle deze interruptiën (?) getolereerd en het zal een nieuwen resident moeite en onaangenaamheden genoeg geven, dezelve weer in te trekken. Om op het sujet der bij de batins aangevraagde koelies terug te komen, moet Gij weten, dat er heden reeds 12 gearriveerd zijn en dat een oppasser, drie weken geleden uitgezonden om de koelies te halen, ook uitblijft, zoowel als de koelies. In het journaaltje, deze verzellende, waarover straks nader, zult Gij opzichtelijk den batin van Olim(c), ook een staaltje vinden, dat U zal overtuigen, hoe weinig het Gouvernement door zulke ellendige wezens wordt geërbiedigd. Het Residentiehuis is in den déplorabelsten toestand. Men is er overal aan wind, togt, regen en lekkage blootgesteld, ge- deeltelijk uit de alleszins slecht uitgekozen situatie, maar ook grootendeels aan de verwaarloozing van hetzelve toe te schrijven. De heer Heinis (d) had den heer Muntinghe reeds verwittigd, dat hij van Muntok tijding ontvangen had, dat de zoozeer noodige reparatiën aan het dak en de goten zelfs, niet gedaan (a) Zie staatsblad 1817 Ne 1. (6) Verg. bl. 356. (e) In het distriet Toboali. (d) Te Batavia. PALEMBANG EN BANKA IN 1816 —1820, 669 waren, waarom de heer Muntinghe mij opgedragen had, daar- voor te willen zorg dragen, zoodra ik te Muntok kwam. Ik vond er alstoen den kapitein Van der Wijck gearriveerd, dewelke zich bij den heer Coop a Groen op een order van den kolonel Schulz, had doen erkennen als waarnemend Directeur der Ci- viele gebouwen alhier, en welke, in die hoedanigheid door den heer Coop 4 Groen aangevraagd zijnde, om deze hoogst noodzakelijke bloote reparatién. aan het huis te laten doen, verklaard en geantwoord heeft, dat het Residentiehuis voor geen reparatie vatbaar was en tot den grond moest afgebroken worden, en een ander op eene andere plaats opgebouwd. Ik stem toe, dat zulks vrij beter zoude zijn, indien de Gou- vernements financién gedoogden een uitgaaf van f 50,000 te doen, waarop ik een nieuw Residentiehuis calculeer. De heer Van der Wijck stelde f 30,000 voor het enkele huis, zonder eenige bijgebouwen, zonder en buiten de geldkamer, zonder en buiten eenig emplacement voor de bureaux, waarom ditmaal mijn calcuul dat van den heer Van der Wijck surpasseert. Aan het heilige huisje der civiele gebouwen, waarover wij wel- eens confidentieel spraken, mij echter niet frotteeren willende, zal ik niet eenmaal onderstellen, dat het huis, hoe slecht ook, wel voor verbetering en reparatie vatbaar is en wel voor een vierde der som tot een nieuw huis benoodigd. Doch vooreerst blijft het huis ongerepareerd. Bij de daaglijksche verschrikkelijke regens en donderbuien, waarbij de hevigste windvlagen, wordt men in de twee A drie kamers, zoowel als in de gallerij, even nat en de weinige goede meubelen, door den heer Heinis achtergelaten, zijn totaal bedorven. Ik logeer in een geheel klein kamertje van het Residentie- huis, waar Du Puy eenigen tijd geslapen heeft, voordat hij naar beneden in de kampong is gaan wonen, en nadat hij van daaruit is teruggekeerd. Hier moet ik slapen en werken, zijnde om de stikkende benauwdheid voor te komen, genoodzaakt, mij aldaar aan zon, regen en wind gestadig bloot te stellen. Als de heer Mun- tinghe komt, zal ik dit vertrekje moeten verlaten, daar er volstrekt geene ruimte in huis is. De heer Coop à Groen gaat alsdan dadelijk bij den 2" resident logeeren, die een redelijk spatieus, doch oud en slecht onderhouden Gouvernementshuis bewoont . .. In één woord, de Commissie, aan het hoofd hebbende een onzer achtenswaardige gewezen ambtgenooten, wat deugd, pro- biteit en eerlijkheid betreft, heeft, behalve met de zaak van Heinis, zich met weinig bemoeid en het verwondert mij bij den „heer Coop a Groen zoo weinig effectieve kennis van de locale situatie van het eiland aan te treffen. Hun toertje heeft zich 670 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. tot het nabij liggende Jeboes en naburig Blinjoe bepaald. Hun rapport aan Comm. Gen. over den staat van het eiland enz., voorkomende in het secreet generaal verslag van de zaak van den heer Heinis, waarmede het niets gemeens heeft, is eene Hollandsche overzetting van eenige gedetacheerde stukken, in de Maleische taal door den demang Osman aan de Commissie medegedeeld. Zoolang deze stukken letterlijk zijn overgenomen, zijn ze maar wat verward, maar daar waar de Commissie rede- neert en wat vertelt, krioelt het van fraccuratesses. Hiertoe alleen twee staaltjes. Commissarissen zeggen aldaar, dat alleen het district Toboali aan zee gelegen is en alle de overige districten binnen ’slands gelegen zijn. Zulks is er zooverre van daan, dat alle districten, evenzeer en evenveel aan zee gelegen zijn als Toboali, allen door de zee worden bespoeld, alle zelfs tinmijnen aan strand hebben. De commissarissen hebben zulks gedacht de waarheid te zijn, omdat, naar Jeboes te water zich begevende, men een rivier op moet varen, drie à vier uren lang, zijnde het huis van den Inspecteur zoo verre binnenslands gelegen; doch het district Jeboes, zoowel als Blinjoe, Soegiliat, Marawang, Pankal-Pinany, Toboalli en het Muntoksche, alle zich tot aan de zee uitstrekkende, hebben deszelfs langste grenzen langs strand. — Een tweede, doch vrij grover dwaling werd door de Commissie in dat zelfde rapport gemaakt, met Coba onder het district Marawang te plaatsen, waarmede het niets gemeens, niets te doen heeft, zijnde gelegen onder Pankal- Pinang (a), op de grenzen van Zoboal:. Coba onder een hoofdman als kongsie geplaatst, die een nietswaardig voorwerp is en het Gouvernement gestadig bedriegt, had eene schuld in Sept. jl. van circa f 5000, welke door de commissie als welhaast gelikwideerd te zullen zijn, wordt opgegeven. N.B. deze Kongsie heeft in het vorige jaar niet meer dan 1360 stukken, wegende netto Ps 60,',°, geleverd en bleef op ult. Dec. 1817 alsnog schuldig f 4840, terwijl sedert zijne schuld weder tot f 5000 is vermeerderd, zonder dat door hem nog weer eenige leverancie is gepresteerd, die dit jaar weer zeer gering zal zijn, daar alle mijnwerkers van hem deserteeren, uit hoofde van wanbetaling en van gebrek aan verstrekking. Gij zult mij moeten bekennen, mijn vriend, dat dergelijke misslagen in een officieel stuk niet moeten plaats vinden en zulks wonderlijk moet contrasteeren met alle nadere rapporten van den heer Muntinghe en mij, en van dat van den gewezen resident Heinis, dat in sommige opzichten wel te vee opgesmukt is en zelfs onwaarheden bevat, doch omtrent deu (a) Wellicht daarna gebracht onder Toboali: verg. bl. 546. PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 671. staat der mijnen en de soliditeit dier schulden of die der kongsies, dergelijke inaccuratesses niet begaat. Dat de heer Coop a Groen, die alle de minuten gemaakt heeft, mooglijk in der haast deze misslagen heeft begaan, is menschelijk, doch daar de heer Du Puy, die alles copieerde, zulks niet geredresseerd heeft, indien hij beter wist, en de heer Coop à Groen vòòr de expeditie zulks niet heeft gecorrigeerd , doet mij veronderstellen, dat in de daad geene dwaling heeft plaats gehad, maar wel alles wat de zaak van den heer Heinis niet speciaal regardeerde, extra nonchalant door de Commissie is behandeld geworden, waarvan de tegenwoordige phijsieke en moreele staat van dit etablissement het gevolg is. Men moet aan den anderen kant de Commissie dat recht doen wedervaren, dat de speciale last tot onderzoek der beschuldigingen tegen den heer Heinis ingebragt, met eene voorbeeldelooze iever en hitte is behandeld geworden en niets verzuimd is om achter het geheim van de Mis (a) te komen, toen eenmaal de fout begaan was, om Heinis twee maanden op Muntok te laten en toegang tot alle papieren te vergunnen. Heinis is alzoo nu slechts als een Anoeger bekend, doch door andere en voorzichtige maat- regelen, vooral bij de komst, was Heinis overtuigd geworden van een groot deficit in de kas, tot voortzetting van eigen spe- culatiën geëmployeerd. Zijne knoeierijen, vooral op Palembang, waren echter zóó groot, dat het spoedig met den naam van Landsdieverij zoude hebben bestempeld geweest. Zer alzoo in deze aan de Commissie. Een ontrouw ambtenaar is door haar ontmaskerd geworden, terwijl reeds dit jaar Palembang onder- vindt, door het niet aankomen van jonken, wat het is, voor een oogenblikkelijk voordeel door een ontrouw ambtenaar behaald, de algemeene belangen in de waagschaal te stellen.... Sedert deszelfs verblijf op Banca is C. à Gr. weer een eeuw teruggegaan en hij is zoo oudgast als ooit, hetgeen sedert deszelfs acht maandige sessie in den Raad van Financiën moot begon te slijten. In éen woord, volgt de Gouv.-Gen. den zin van onzen vriend, indien hij er mede voor den dag durft komen, dan sluiten wij weder contracten op Macasser met Boni, Goa, Sopi, Loegoe, Toeloe, enz. Dan geven wij Banca aan den sultan van Palembang terug tegen eene bepaalde of uitsluitende leverantie der tin. Dan treden wij weer langzamer- hand in de meeste stappen der oude administratie, dan; ja ik weet waarachtig niet, of hij U ook niet de landrente weer zoude willen ontfutselen. Hierbij komt echter ook, dat (a) Mis schijnt er inderdaad te staan. 672 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. Macasser het geliefkoosde troetelkind van onzen vriend is. ez Banca deszelfs geprononceerde afkeer. Waarlijk ik houd veel var. hem en hij bewijst mij veel vriendschap, doch God geve. da: aan Muntinghe geen ongeluk overgekomen zij, waardoor hij. C. à Gr., met de délicate Palembangsche commissie gechargeerd wierd. Ik beschouw dezelve alsdan als verkeken . .. Ik zend U hiernevens het journaaltje van mijn reis naar Toboali over land tot hier. Het is, zoo gij wilt, een onbeduidend stukje en uit dagelijksche aanteekeningen bestaande, met beu- zelingen opgevuld, doch waarin sommige particulaniteiten, de zeden, gewoonten en staat van culturen van dit eiland be- treffende, die U met hetzelve meer zullen bekend maken. als het opgesmukte ding van Campagne uit zekere memorie van Van den Bogaard nageschreven, of andere officieele en secreete stukken .... Uwe indulgentie imploreer ik, zooals ook die van Z. Ex. den Gouv.-Gen., indien Hoogstdezelve zich een oogenblik met hetzelve wilde ophouden, terwijl ook deze brief, alhoewel geheel confidentieel aan U geschreven, ook voor Z. E. geen geheim behoeft te zijn. Onze toenadering, onze vriendschap, ons vertrouwen heeft zich gebaseerd op de onbegrensde eerbied en hoogachting, die wij mutueel en zoo geheel voor den Gouverneur-Generaal in ons ontwaard hebben. Gisteren schreef ik ook een particulieren brief aan Z. E., doch vond niet geraden al het vorenstaande in dezelve te begrijpen en vlei mij, dat Z. E. ook deze in- directe communicatie niet zal afkeuren. Ik zoude nog wel een ceel van bezwaren hierbij kunnen voegen, doch bevreesd, dat de heer Coop a Groen of wel De Puy, over het eene of ander gesproken wordende, mij zoude kunnen soupconneeren, de overbrenger te zijn, hetgeen ik mij weleens reprocheer, als ik nadenk, hoedanig de heer C. à Gr. mij in mijne ziekte heeft bijgestaan, toen mij alles ontbrak: Doch niets beoogende, als den Gouverneur-Generaal geheel bekend te maken met den staat van zaken van een etablissement, waarop ik, door mijne interessante benoeming, zoo veele be- trekking heb bekomen, stap ik over dit alles heen en vergeet zelfs, dat de heer C. à Gr. mij gisteren avond in de gulheid zijns harten mij beloofde zijn bekende sheck, zijnde een bekend goed Tamboereesch rijpaard, te zenden, waaraan ik meer hebben zoude dan hij; en vind mij genoodzaakt met de naakte waarheid voor den dag te komen, bewust, dat ik nooit of nimmer, de goede trouw, braaf- en eerlijkheid van onzen ambtgenoot heb in twijfel getrokken of ooit een schaduw dienaangaande op hem geworpen, maar slechts deszelfs zwakheid, daar waar dezelve Gouverne- PALEMBANG EN BANKA IN 18]16— 1820. 673 nients belangen prejudicieerde, heb moeten doen ressorteeren.... Bijl. 7 bl. 887 noot. Raffles’ brief dd. 24 Juni 1818 aan onzen Gouv.-Gen. was van den volgenden inhoud: I do myself the honor to enclose for Your Excellency’s in- formation, copy of a letter which I have been under the necess- ity of addressing to Mr. Muntinghe, Your Excellency’s repre- sentative at Minto, together with a copy of the proclamation intended to be issued in the event of his refusing to suspend the unjustifiable measures to which he has resorted. The Sultan of Palembang is immediately under the protection of the British Government, and I trust Your Excellency will issue orders for all military forces being forthwith withdrawn from Palembang. I shall not enter into the merits of the extraordinary arran- gements projected by Mr. Muntinghe, or into the motives which dictate them; I am rather willing to believe the reports I have received are exaggerated; it is sufficient that I deny all authority on the part of Your Excellency’s Government to interfere in any way at Palembang, much less in the way reported. Your Excellency must be aware that the territories of Palembang and Bencoolen join, and that should it be necessary to enforce the rights of the British Government, there would be no difh- culty in doing so by an overland communication. In suspending such measures pending a reference to Your Excellency, I am confident You will find a proof of my earnest desire to maintain unimpaired the good understanding and cordiality existing between the two Governments. I have the honor to be, with the highest consideration Sir! Your Excellency's most obedient and faithfull Humble servant T. S. RAFFLES. Byl. 8 bl. 892 noot a. In Muntinghe’s rapport van 11 Juli 1818 leest men namelijk het volgende: Ten aanzien van den staatkundigen toestand van Palembang doet het mij leed Uwe Excellentiën voor mijn gevoelen te moeten verklaren, dat door de invasie van den Heer Raffles het even- wigt tusschen de Inlandsche macht ten eenenmaal, en naar mijn inzien onherstelbaar is verbroken, als zijnde zoowel de Pan- geran Adipatti als de jonge Sultan, door hun gepleegden on- trouw, geheel onbruikbaar geworden voor het Gouvernement, en de Pangeran Aria zóó gehecht en onderdanig aan den 674 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. ouden Sultan, dat hij geen tegenwicht aan zijne macht zoude kunnen geven. Het zou dus misschien bij Uwe Excellentién in consideratie kunnen komen om of de magt op Palembang zóó verre te versterken, dat daardoor alleen de heerschzuchtige en wrevelige geest van den ouden Sultan Mohammed Badoeroedin en de niet minder ambitieuse en intrigante geaardheid van zijn schoonzoon, de Pangeran Kromo di Radja, kunnen worden in bedwang gehouden; of om de nieuw verkregene territorak en souvereine regten over het rijk van Palembang, als een twistappel met het Britsch Gouvernement, weder wegwerpende, den ouden Sultan in zijne volle heerschappij weder te herstellen en zich te vergenoegen met dezelfde contracten, welke onder onze voormalige O. I. Maatschappij bestonden. Ik behoef Uwe Excellentiën niet te beschrijven, hoe leed mij deze laatste keuze zijn zoude; alleen neem ik de vrijheid onder de aandacht van Uwe Excellentiën te brengen, dat indien het mogt besloten worden de verkregene regten in Palembang op den duur te handhaven, gelijk ik tot nader order doen 2 het alsdan noodig zal zijn, de militaire macht aldaar ten minste, ja meer dan te verdubbelen. Uit het gedrag van den ouden Sultan, dadelijk na de intrede in zijn nieuw paleis aangenomel, is het blijkbaar, dat zijne gedweeheid in het teekenen van àl wat hem wierd voorgelegd, geen ander oogmerk heeft gehad, dan om slechts weder den voet in den stijgbeugel te krijgen. Slechts weinige dagen na de teekening van het contract ware? reeds de hem toegewezen districten, zijns inziens, te gem voor zijn bestaan; en ik heb hem moeten te vreden stellen met eene belofte om Uwe Excellentiën een voordragt tot de zelver vermeerdering te doen. Het zal dus thans niet anders mogelijk zijn, dan dat de districten van den jongen Suitan worden gevoegd bij de zijnen: en het staat te vreezen. dat zoo er geene macht voorhanden is, die ontzag inboezemt, elke nieuwe acquisitie een trap zal zijn tot eene nieuwe vordering. In afwachting van Uwer Ex- cellentiën beslissing ten dezen opzichte, zal ik provisioneel de administratie dezer landen aan den ouden Sultan overlaten. Bijl. 9 bl. 397 noot 5. Het slot van Muntinghe’s brief dd. 10 Juli 1S1S aan Raffles luidde aldus (a). It is your opinion Honble Sir! «that the Netherlands Goce” ment have no right whatever under the recent convention to cam (a) De aanhef van den brief werd afgedrukt op bl. XVII—XX bijl C va Hoek’s Herstel. PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 675 any interference at Palembang and that all interference there, after the protest of the British Government on leaving Java, and in defiance of the authority of the reigning Sultan, ts an unwarrantable and injustifiable aggression on their part.» The recent convention alluded to in this passage of your letter, may be either the convention agreed upon by the respective Governments at home, and by which the cession of Banca was made, or the last treaty concluded with the Sultan of Palembang. I beg leave to examine the question under both points of view. Is it the treaty with the Sultan of Palembang that is alluded to, I must acknowledge, that the roth art. of the treaty of 17 May 1812, concluded by Major General Gillespie, and by which His Highness promised: «fo do hommage or to consider him- self always as dependent on the Government of Java», was declared «nul and void, as being unnecessary under the existing circumstances», by the convention, concluded by Major Colebroke on the first of Augustus 1813 (a). But still, whatever may have been the existing circumstances in 1813, which did away with the final clause of 1812, the convention lay and was made with the Government of Java and that island, being restored to H. M. the King of the Netherlands, the Netherlands Government on Java entered on the same rights and duties with regard tot the Sultan of Palembang, which were held by the British powers before. The Sultan of Palembang was therefore, from that moment, to be protected by the Netherlands Government as he had been placed under the British protection before and, so he would have continued to be, as long as, on his side, he had com- mitted no breach of faith, which made him forfeit his former rights and rendered new arrangements necessary. Is it on the contrary the recent convention at home, regard- ing the cession of Banca, on account of which the Netherlands Government have no right to claim any interference of Palem- bang, I may ask the question why under that very convention the factory at Palembang has been restored as well as the island of Banca has been ceded? And I may further ask whether the cession of Banca to the British Government and the treaty with the Sultan of Palembang have not been originally, one and a single deed, and whether all the rights and duties derived there from, are not to be considered as reciprocal, and must therefore concentrate in that Government, that hold the actual possession of the island of Banca? In confirmation (a) Zie o. a. Hoek’s Herstel bl. 110. 676 PALEMBANG EN BANKA IN 18]6—1]820. of this opinion I take further the liberty to allege, that, as far as my information reached, the late British authonties on Java have never objected to the Netherlands Government, inter- fering at Palembang according to existing treaties, but that they have only been desirous to obtain an engagement from the side of the Commissioners General never to make any alteration on those existing treaties, and that this promise has — been withheld on the side of their Excellencies, on the prin- ciple, that a right by contract could be forfeited by a breach of that very contract; in which case naturally they were to act according to circumstances. This difference of opinion having been the only occasion. for that protest of the late British authorities on Java, which is further alluded to in your letter, it is clear that the protest itself can have no greater weight than the arguments on which it has been founded; and as it seems clear to me and convincing to every unprejudiced mind, that the obligations of the Nether- lands Government to preserve the existing treaties at Palembang could go no further, than it is just now stated by me, I do not see how any such weight can be attached to the above mentioned protest, as could even have justified the Netherlands Government in not acting up to their rights and duties as soon as a new interference on their side become requisit on account of a breach of faith on the side of the Sultan. Of the facts, constituting such a breach of faith, they are naturally, as an independant power, the sole judge in these quarters of the earth, and it would be highly improper to enter into any justi- fication of them but before those higher autorities at home. who have a right to call for it, and to whom a reference lars open on the subject. Departing from these principles, which in my own judgement I deem true and uncontravertible, and acting under higher orders, wich by oath and duty, I am bound to obey and respect, you may conceive, Honble Sir! in what light I must view your protest against all the measures pursued by me as an unwarrantable and unjustifiable act of aggression against the sultan, your further declaration of holding nul and void all arrangements I should make at Palembang, and your still more unaccountable requisition of losing no time in removing from Palem- bang all military forces of every description now Stationed there. How is an aggression to me made out, in a case where neither threats nor a single act of violence have been used? Where does vour right originate of declaring nul and void the arrangements I have made, even under your own system, that PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 677 the Sultan of Palembang was an independent prince, after I have obtained his free assent, his seal and signature to the act by which all those arrangements were confirmed; and after, by his own free will he received the money I had stipulated for him and fulfilled the condition in consideration of which it was paid to him? And under what pretence can you dictate the removal of a military force, not exceeding a common gar- rison, from a place delivered to us by your own Government and where there is no protection nor personal safety without it? I leave it to the higher authorities at Batavia to give an opinion on the merits of all these declarations, as well as on your further intention of issuing a proclamation against their interference in the affairs of Palembang. Situated as I am, and acting under higher orders, I shall confine myself to the observation that the treaty concluded by me with the Sultan of Palembang was legally and lawful obtained ; that consequenly I am in duty bound to consider all the rights acquired by that act to my Government as sacred; and that every invasion of them, from whatever quarter it be made, must be resisted by me, incalculable as the consequences may be in future. To enable you to judge of the nature of the rights and of the accession of territory, acquired to H. M. the King of the Nether- lands by that treaty, I have the honor to transmit to you an authentic copy of the same. By the contents of it you will see in the most undoubtful manner, that the whole of your military forces, Sepoys and Caffrees, sent of under the command of Capt" Haslam, are now stationed on the territories of H. M. the King of the Netherlands. You will also observe by it, that when Capt" Salmond, his suite and military party, raised the British colours before the Palace of Sultan Nayan Moedin, they were actually residing and did raise the same on the territory newly ceded to the King of the Netherlands. Making every allowance for your military forces, having been dispatched and the whole of your expedition having been undertaken at a time, when you could not be aware of the cession of territory, which took place and the treaty which was concluded on the 24th of June last, I only hope that the official intimation of this cession of territory, having since taken place and being obtained by peaceful means, and by a contract on the legality of which, you never can presume yourself alone to decide, will make you aware of the altered state of things, which these circumstances imply and fix your mind after mature deliberation on such measures as never in future you may repeat either to God or men. 678 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. Should your measures on the contrary be what I should deem rash and precipitate, I must protest and leave the weight of all the consequences on your own responsability. But is your determination such, as from right and reason I trust it will be, you may rest assured, that on my part I'll use every precaution to prevent that by any precipitate steps, mischief be done in the meantime, and that the peaceful relations between the two nations be hurt by any act to be imputed on our side. I have the honor to be Hon?le Sir! Your most obedient humbe servant H. W. MUNTINGHE. P.S. With regard to Captain Salmond and his suite, I take the liberty to transmit copy of the correspondance which took place with him. Bijl. 10 bl. 398 noot 4 De brief van C.C.G.G. aan Raffles dd. 3 Augustus 1818 luidt aldus: Le Gouverneur-Général, notre digne collègue, nous a com- muniqué la lettre que vous lui avez écrite en date du 24 Juin dernier (a). En comparant cette date avec celle de la lettre que Son Excellence vous a adressé, Monsieur le Gouverneur, en vertu de notre résolution du 30 Juin (4), nous pouvions nous dispenser de toute délibération sur la matière, qui s'y trouve traitce, mais les depeches, que nous avons recues de Mr. Muntinghe, notre commissaire a Palembang et Banca, nous forcent imperieuse- ment à vous faire connaître au plutôt possible et en plein, la manière de la quelle nous envisageons les évènements, dont nous venons d'être instruits. Les frequentes discussions de toute nature qu'il vous a plues de provoquer durant votre court séjour a Bencoolen, nous ont prouve, Monsieur! que ce n'est pas toujours dans le sens litéral qu'il faut prendre les expressions, dont vous faites usage; ainsi nous n'osons prononcer encore sur lapparente contradiction qu'il v entre les dits et les faits; et si la declaration expresse, aque pour prouver votre sérieux désir de maintenir la bonne intelligence, vous suspendriez toute mesure, qui vous facilite- rait la communication par terre entre Bencoolen et Palembang», doive etre considérée ou non, en opposition avec l'acte d’ar- borer le pavillion Anglais a Palembang, sous la protection de (et) Ze bijl. 7. OV NI, dat onze regeering niet meer met hem zou correspondeeren , zie bl. 397. ee PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 679 quelques individus armés et avec l'envoi d’une force militaire, qui s'est mise en route en même temps, et peut-être avant que la lettre fut écrite. En tous cas nous n’avons pas grand lieu d’étre surpris d'une telle conduite, qui en effet n'est que la rêpêtiton de ce que vous vous êtes permis, Monsieur, à Lampong Semanka. La délicatesse, dont nous en avons usé jusqu’ici envers les fonctionnaires, charges de l'exécution de vos ordres arbitraires dans ces districts, vous aura fait croire peut-être que vous pourriez tout exiger de notre flegme national, et peut-être encore sommes nous au point de vous voir tenter une invasion dans les lieux que nous habitons. Il est impossible, Monsieur! que vous agissiez en vertu des ordres de votre Gouvernement; l'étroite union qui régne entre sa Majesté Britannique et le Roi notre Souverain nous en est un sur garant. Ce n'est pas aussi 4 l'administration de Bencoolen, quelque soit le titre relevc, qui lui a été diféré personnellement, qu’ap- partient le droit, que vous paraissez vouloir vous arroger: votre propre conduite nous en est la preuve. Pourquoi recourir 4 un titre, que nous ne pouvons reconnaitre, sans en avoir recu lordre de notre Gouvernement, que vous vous donnez gratui- tement et dont vous ne vous êtes pas servi encore dans aucune communication officielle, mais qui se trouve maintenant a la téte d’un projet de proclamation, bien faite pour exiter a la revolte et à linsurrection, et pour reproduire les scènes doulou- reuses dont des lettres revetues de votre signature, Monsieur! ont été, il y a quelques années, les malheureux avant-coureurs. Tout donc doit retomber sur vous, Monsieur le Chevalier! et sur vous personnellement. En nous opposant à vous démarches vraiment inconsiderees , nous ne faisons qu’arréter un individu non autorisé a les pour- suivre, et nous ne blessons en rien les égards, que nous devons et que nous rendons toujours de bien bon coeur a la Nation Anglaise et a son Gouvernement; d’autant moins, que les violences, commises par le Sultan Najam Oedin sur le territoire Britannique, et envers les natifs, qui s’y trouvaient sous la protection immédiate d'un Resident Anglais, consti- tuent un des grands griefs, que nous avons a allêguer contre ce Prince. Parcourez Monsieur le Gouverneur, les annales de votre residence, et vous trouverez la lettre, qui nous a eté écrit par Mr. Siddons, votre prédécesseur, et qui avait pour but unique de nous inviter a faire cesser les actes d’injustice et de violence, 680 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. que le Sultan se permettait; pour vous faciliter les recherches nous avons l’honneur d'en joindre une copie a celle-ci. Comment! une autorité Britannique invoque notre assistance pour mettre a la raison un injuste agresseur, dont elle recon- nait en nous les supérieurs; et cette même autorite, la même personne morale, nous oppose la ruse et la force, en tâchant de mettre sous sa protection l'homme contre lequel elle a porté ses plaintes, et implores notre aide. C'est bien le premier exemple de cette nature, que l'histoire nous fournit. Nous nous flattons cependant encore, Monsieur le Chevalier, de pouvoir vous ramener à des idées plus saines et plus justes; du moins nous en ferons l'êpreuve maintenant. Déjà, Monsieur le Gouverneur, vous êtes instruits que le dernier Gouvernement de Java nous a restituê Palembang comme ayant appartenu au Gouvernement Hollandais autrefois. De quel droit donc voulez-vous nous dicter des lois et des ordres par rapport à ce que nous jugeons devoir faire dans des places, qui sont les nôtres? De quel droit voulez-vous nous forcer a retirer la force militaire, Que nous croyons nécessaire a Palembang ? Nous savons, que Sa Majesté notre Roi s'est engagé par le traité du 13 Août 1814 À ne pas envoyer de grandes forces militaires dans les places, qu’il possède sur le continent de PInde (2); mais nous ne connaissons que cette seule exception a la règle: que toute puissance souveraine a le droit incontes- table de prendre les mesures, propres au maintien de sa dignite et de son repos. Et vous savez, Monsieur, que toute exception affermit la régle dans les cas non-exceptes. Les traités conclus entre le ci-devant Gouvernement de Java et le Sultan de Palembang aussi n'ont en rien diminué cette faculté naturelle, le Sultan au contraire s’v est engage de ceder le terrain nécessaire pour y ériger encore un fort, ce qui prouve bien le droit pour le Gouvernement Europeén d’y mettre garnison Le droit donc du Gouvernement Néerlandais à avoir un établissement militaire a Palembang est au-dessus de tout doute, et nous ne voyons pas, sous quel prêtexte il pourrait (a) Bij al. 2 art. 4 van het Londensch tractaat had de Souvereine Vorst op zieh genomen: „à ne faire aucun ouvrage de fortification dans les établisse- ments qui lui doivent ètre restitues et qui sont situes dans les limites de la souveraineté Britannique sur le continent des Indes et à ne mettre dans ces etablissemens que le nombre de troupes nécessaires pour le maintien de Ja police.” PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 681 être contesté par qui que ce fut. II est donc de notre devoir de le maintenir. | Mais ce n'est pas la encore où se bornent vos prêtentions, Monsieur le Gouverneur! Vous nous contestez encore tout droit quelconque sur Palembang, en nous soutenant que le Sultan de Palembang est sous la protection immêdiate du Gouverne- ment Anglais; nous ne savons pas comment qualifier une telle assertion, ou plutôt nous avouons de bonne foi que tout ceci nous est inintelligible. Recourons aux actes Monsieur le Gouverneur! et nous dêcou- vrirons le véritable état des choses. Le traité de 1814 restitue au Gouvernement des Pays-Bas tout établissement, que ce dernier possédait au 1 Janvier 1803. Palembang était du nombre; aussi il nous a été delivré par le Gouvernement Britannique, qui ne peut pas se prêvaloir des droits, qu’il a pu exercer dans le temps intermédiaire de sa position militaire. Il ne peut y être de réplique fondée à cet argument simple et clair. Le Sultan de Palembang se trouvait encore être propriëtaire de l’île de Banca, mais vassal du Gouvernement Hollandais; il êtait tenu de fournir à celui- ci, une très grande quantité d’étain, quantité qui (pour le dire en passant) excédait de beaucoup, celle qu'on a pu en tirer jusques ici durant la nouvelle administration. Le Gouvernement Britannique de l'île de Java croit avoir des raisons suffisantes pour détroner le sultan régnant et de donner la couronne a son frére, qui «pour la faveur que lui avait deféré le dit Gouvernement en le placant sur le trône de Palembang cèda au Gouvernement Britannique île de Banca et îles adjacentes en pleine souverainiteés. Le Gouvernement Britannique cèda par le traité de 1814 Banca en échange de Cochin, qui lui fut cédé par le Gouver- nement des Pays-Bas. Aucune condition quelconque n'a été jointe de part ni d'autre a cette cession, qui était absolue et catégorique. La cession de Cochin valait 4 Sa Majesté notre Roi la possession de Banca, et cette operation faite, les deux Gouvernements devenaient les libres arbitres de leurs nouvelles possessions. Les ordres du Prince Régent de la Grande Bretagne pour la remise de Banca, dont les copies authentiques nous ont ete transmises, sont précis et catégoriques et n’y mettent aucune restriction, aucune reserve quelconque. Il ne pouvait donc pas appartenir à une seule autorité subal- terne, tel qu’était le Lieutenant Gouverneur de Java en son Conseil de prescrire aux commissaires de Sa Majesté le Roi 682 PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. des Pays-Bas, et par eux à ce Monarque même, des conditions nouvelles, que les hautes parties contractantes ne s’étaient pas imposées en concluant le traité, et il ne s’agissait entre nous, que de mettre ce traité en exécution simplement et purement; aussi avons nous refusé de souscrire à aucune condition quel- conque et Banca cependant nous est remise. Nous l’avouons: Banca est remise sous un protest formel contre ce refus méme, mais vous nous: avouerez de méme, Monsieur le Chevalier! que si un protest conserve le droit qu'on a, il n'a guêre de force a donner celui qu'on n'a pas, et ou il n’y a point de droit, nulle obligation peut y étre; mais encore, quel est le raisonnement allegué par le Lieutenant Gouverneur de Java en son Conseil? Pésez le bien, Monsieur! et vous verrez la grande différence qu’il y entre ce raisonnement et le votre. Voici le premier: Sa Majesté Britannique n’a pu céder la propriéte de Banca a une autre puissance que sous la sanction du traité, par lequel il avait été acquis; nous ne nous croyons pas autorisés de discuter cet argument en soi; nous ne reconnaissons que le traité de 1814 pour notre loi, et pour la base de nos obligations comme de nos droits: toute fois la conséquence la plus favorable qu’on pourrait en deduire pour le Gouverneur Anglais se bornerait a ceci: Banca alors doit étre restitué 4 son ancien maitre et Cochin aussi. Mais comment tout cela peut-il mener aux raisonnements que vous faites? Comment pouvez-vous tirer de tout cela, que le Sultan de Palembang est sous la protection immediate du Gouvernement Anglais, que le Gouvernement Néerlandais n'a aucun droit de s’ingerer dans les affaires de Palembang, qu'il ne lui est pas permis d’y mettre garnison. Ne perdez donc pas de vue Monsieur le Gouverneur! la distinction qu’en tout cas il y aurait dans le systéme du demier Gouverneur de Java entre le mode d’acquisation de Palembang et celui de Banca, et que la condition, sous laquelle cette ile selon ce système devrait avoir été cedée, ne peut operer sur Palembang, lequel établissement est restitué a Sa Majeste notre Roi en masse avec toutes les autres possessions, qul appartenaient en 1803 au Gouvernement des Pays-Bas; ne perdez pas de vue non plus que tous les traités conclus entre Pautorité Britannique temporaire et les Princes natifs, qui ci- devant êtaient et qui maintenant redeviennent les alliés du Gouvernement des Pays-Bas, doivent opérer en faveur de ce dernier, et que le Gouvernement Britannique par le traité catégorique et positif de 1814 a renoncé à tous ses droits. Nous vous avons ainsi prouvé, Monsieur le Gouverneur! PALEMBANG EN BANKA IN 1816—1820. 683 toute l’erreur dans laquelle vous êtes en théorie, et cependant sur des raisonnements aussi faibles et fréles que sont les vôtres, vous vous êtes crus autorisês à récourir 4 des voies de fait, a des mesures vraiment violentes et hostiles! Comment avez-vous pu vous y resoudre sans méme avoir pris des informations exactes sur les faits et leurs causes? Nous vous prions instam- ment de vouloir préter attention 4 ce que nous avons a vous faire connaître sous ce rapport: Quel est l’engagement que le Lieutenant- Gouverneur de Java en son Conseil a voulu nous faire con- tracter? Celui de maintenir le traité existant, aussi longtemps que le Sultan de son côté remplirait fidélement son devoir et comment en a-t-il agi? Dans une grande partie de ses pro- vinces régne un mécontentement général de sa conduite violente et despotique. Sachez, Monsieur le Gouverneur! que les habi- tants des Lampongs, sujets de notre Souverain, souffrent con- tinuellement des excursions, que font sur eux les sujets du Sultan, en leur enlevant leurs parents et en les vendant comme esclaves; que des plaintes nous sont venues de tous côtés; que le Pangerang Poeti Marga, resident 4 Boemie Agon, nous est venu demander en personne l'assistance du Gouvernement contre les violences commises envers les habitants de cette contrée. 