I know a nurse
Dit bock is ua oud dat hct autcursrecht erop is verlopen, zodat hct bock nu deel uitmaakt van hct publickc domcin. Ecn bock dat tot hct publickc domcin bchoort, is ccn bock dat nooit onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijkc autcursrcchttcrmijn is verlopen. Hct kan per land vcrschillcn of ccn bock tot hct publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn ccn stem uit hct verlcden. Zc vormen ccn bron van geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. Aantekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand. als herinnering aan de lange reis die hct boek hccft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. Richtlijnen voor gebruik Google werkt samen met bibliothekcn om materiaal uit het publieke domein te digitaliseien, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken uit het publickc domcin behoicn toe aan hct publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven levercn, hebben we maatrcgelcn genomen om misbruik door commercicle partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op automadsch zocken. Verder vragen we u hct volgende: + Gebruik de besianden alleen voor niei-commerci^le doeleinden We hebben Zocken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor pcrsoonlijkc en nict -commercicle doeleinden. + Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek doct naar computcrvertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelhe- den tekst, kunt u contact met ons opnemen. Wc raden u aan hicrvoor materiaal uit hct publickc domcin te gebruiken, en kunnen u misschien hicrmee van dienst zijn. + Laat de eigendomsverklaring staan Het "watcrmerk" van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zocken naar boeken met Google. Verwijder dit watcrmerk nict. + Houd u aan de wet Wat u ook doet, houd cr rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor bent dat alles wat u doct Icgaal is. U kunt er niet van uitgaan dat wanneer een werk beschikbaar lijkt te zijn voor het publieke domein in de Verenigde Staten, het ook publiek domein is voor gebniikers in andere landen. Of er nog auteursrecht op een boek mst, verschilt per land. We kunnen u niet vertellen wat u in uw geval met een bepaald boek mag doen. Neem niet zomaar aan dat u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunt gebruiken, wanneer het eenmaal in Zocken naar boeken met Google staat. De wettelijkc aansprakelijkheid voor auteursrechten is bchoorlijk streng. Informatie over Zoeken naar boeken met Google Het docl van Google is om alle informade wcrcldwijd toegankelijk en bruikbaar te maken. Zoeken naar boeken met Google helpt lezcrs boeken uit allerlei landen te ontdekken, en helpt auteurs en ui tgevers om een nieuw leespubliek te bereiken. U kunt de voUedige tekst van dit boek doorzoeken op het web via |http: //books .google .coml K M* / ^^^^'T^^^^^^ ^ ^. ^^^^^^ tl i^^ ^r^ :p B IJ D R A G E. GEDRUKT DOOR DE MAATSCHAPPIJ. DE KENfllS KOLONIE SURINAME, W. H. LANS. NEDERLANDSCHE MAATSCHAPPIJ TAUT SCHOONE RUNSTEN, L fi9 AAN DEN LEZER. Wanneer een nationaal belong ach in gevaar bevindt, wordt bet een pligt voor dengene die omtrent heteelve eenige speciale kennis beeft verworven, zijne denkbeelden bekend te ma- ken op de wijze, welke bet meeste nut kan aanbrengen. De voldoende oplossing der Surinaamsche questie, is waarschijnlijk in groote mate afhan- kelijk van de openbare meening, en daarom heb ik het doelmatig geacht, dit weiije te laten drukken, ten dienste der belanghebbenden en be- 819 II AAN DEN LEZER. langstellenden. Het oogenblik daartoe is daarom te meer gunstig, daar de Regering overtuigd is van de noodzakelijkheid, om ook van hare zijde krachtdadige maatregelen in het belang der ko- lonie te nemen, en zij nooit beter in staat ge- weest is volledige inlichtingen te verkrijgen. Sedert vier en twintig jaren met de kolonie bekend, en gedurende dien tijd bij herhaUng eenige jaren in Europa hebbende vertoefd; daarbij zonder persoonlijk belang in de zaak, kan ik welligt eenige aanspraak maken op on- partijdigheid , zoowel als op bekendheid met het onderwerp. Aangaande de emancipatie heb ik mij be- paald tot eenige algemeene bedenkingen, daar, naax mijne overtuigmg, de tijd nog niet geko- men is om deze vraag meer opzettehjk te be- handelen. Het bezadigde, gezonde oordeel der Nederlanders zal zich niet zoo ligt door valsche AAN DEN LEZER. Ill theorien laten misleiden, en wij hebben geluk- kig niet bij ons, zoo als in Engeland en Frank- rijk, eenig materieel belang, dat aan de Wes- telijke kolonien vijandig is; dezelve zijn inte- gendeel voor de algemeene nationale welvaart van hooge waarde. Ik ontveins mij echter in geenen deele, dat mijn geschrift aan hevige aanvallen kan zijn blootgesteld , en dat wel van twee tegen elkan- der over staande partijen: de kolonisten en de bespiegelende philantropen; dit is het lot van het juiste midden. Vele der door mij behandelde onderwerpen, zouden zonder twijfel meer volkomen toelichting behoeven, maar ik moest vreezen de meerder- heid der lezers af te schrikken; — het zal van de ontvangst die deze bladen ontmoeten, groo- tendeels afhangen of dezelve door anderen wor- den gevolgd. IV AAN DEN LEZIR. Met zorgvuldjgheid heb it alles venneden, wat als eene personaliteit kon worden uitge- legd, en indien ik over deze of gene klasse een ongunstig oordeel heb geveld, Ugt het in de rede, dat dit gesehiedde behoudens de eervolle uitzondermgen, die overal en altijd bestaan. Mijn doel is geweeat den lande nuttig te zijn, zelfe, indien het wezen moest, ten koste mijner eigenliefde; en sterk door het bewustajn daar- van, za] ik mijnen tegenstanderen toeroepen met den Griekschen wijsgeer: « Slaat, maar hoort mij!)) of Uever: «Slaat, maar beproeft!» DE SCHRIJTER. EERSTE HOOFDSTUK. OYER DE OORZAKEN DIE BIJ DE BEWONERS DER HEETE LUGHTSTREEK DE ARBEIDZAAMHEID EN DE NIJVERHEID BEPERKEN. iiioT, Cub A In JVoIVT. siRSirii ixi®®FDSiryK. Niettegenstaande de tm^nigvuldige reisbeschrijvingen en werken, die met het doel geschreven zijn om den mensch in de verschillende werelddeelen te doen kennen , kan men zich nog maar zeer moeijelijk gewennen , om over vreemde TOlkeren te oordeelen , met in achtneming van alle de bijzondere omstandigheden , die bun bestaan noodzakelijk wijzigen. Het is dan ook inderdaad niet zoo gemakkelijk , zicli geheel te isoloren van alles wat men dagelijks rond zich ziet , en zich met eenen vreemden staat van zaken te vereenzelvigen,dien men nooit aanschouwde , maar alleen uit min of lueer volkomen tafereelen heeft leeren kennen. Moeijelijker nog wordt het, wanneer de schrijveps, van verschillende oogpunten uitgaande, of door strijdige belangen aangespoord , onderling niet over- eenstemmen , en dit is vooral in den laatsten tijd het geval geweest met hetgeen over de West-Indische Koloni^n in het licht verscheen. Men kan zich dan ook niet verwon- deren , over die maatschappijen te hooren redeneren met aanvoering van stekegelen en daadzaken, die alleen op onzen eigenen maatschappelijken toestand kunnen worden toegepast; maar het zou gevaarlijk zijn, dergelijke dwa- lingen van lieverlede de overhand te laten nemen , daar derzelver algemeenheid noodlottig zoude worden, niet alleen voor ons land , maar ook voorde bevolkingen waarop men de Europesche insteliingen ontijdig zou willen toe- passen. Alvorens over de mogelijke toekomst der nijverheid in Suriname te handelen, houde ik het derhalve voor nuttig , een blik te werpen op de natuurlijke geaardheid der be- woners van het tropisch klimaat in het algemeen , en van den neger in het bijzonder. Moge daardoor eenige voor- oordeelen , waarvan het bestaan alleen zoo schadelijk is voor de zelfstandigheid der koloni^n en het vertrouwen in koloniale zaken, worden weggeruimd; moge men zich daardoor gewapend vinden tegen de, misschien welge- meende , maar kwalijk gegronde aanzoeken , die bij ons door eenige onzer geeerde naburen worden gedaan. Wanneer wij er ons op toeleggen , den mensch , zoo als hij op de verschillende gedeelten der aarde bestaat , met aandacht gade te slaan , dan komen wij weldra tot het eindbesluit, dat de arbeid en denijverheid oorspronkelijk alleen gevolgen zijn van de aandrift tot zelfsbehoud in de eerste plaats , en daama van de begeerte om het leven te veraangenamen. — Daarvan dat in het algemeen de gra- den van arbeidzaamheid en nijverheid in het oneindige verscheiden zijn , naar mate van de vruchtbaarheid en het luchtgestel der verschillende landstreken , terwijl ook de geestgesteldheid der bewoners, door den invloed dezer oorzaken, in eene niet geringe mate wordtgewijzigd. - De eerste behoeften der menschen , over het grootste ge- deelte der aarde, in voedsel, kleeding en huisvesting be- staande, kunnen gezegd worden in de heete luchtstreek, streng genomen, zich tot het voedsel alleen te bepalen; het overige, is de weelde van de oorspronkelijke volkeren dier gewesten. De weelde nu, in welken vorm wij die ook beschouwen , wordt noodzakelijk bepaald door onze meerdereof mindere aandrift tot genot, en deze is eenpro- dukt van de opvoeding , den naijver, den hoogmoed , — en ook , het zij tot troost gezegd , van de liefde. — De grootste drijfveer van al ons streven is toch , helaas ! de eigenliefde ; wij zien met smart onzen nabuur datgene genieten wat wij niet verkrijgen kunnen; wij voelen ons gelukkig in een uitsluitend bezit; maar ook streelt het ons hart ,dengenen die ons dierbaar zijn, eenig genot te verschaffen. — Laat ons niet onderzoeken , in hoeverde eigenliefde ook in dit laatste geval. ten grondslag ligt ; wat zou er zoodoende van 1. — 6 onze arme menschheid overblijven ! Ook wil ik mij niet verder aan dergelijke wijsgeerige bespiegelingen wagen , dan mijn onderwerp het schijnt te vorderen. Ik heb mij voorgesteld, eenige uitlegging te geven aan de onverschil- ligheid , die er in het algemeen bij de natien der verzengde luchtstreek gevonden wordt, voor alles wat haren rijk- dom zou kunnen vermeerderen , wanneer dit aUes door arbeid moet worden verkregen. Als eerste en algemeenste oorzaak daarvan , stel ik de geringe mate barer behoef- ten en de weinige inspanning van geest en ligchaam, welke derzelver voldoening noodig maakt. Den lust tot ar- beiden vermeen ik te kunnen vergelijken met andere ge- steldheden des geestes, die zich ontwikkelen door oefening. Wanneer nu de nooddruft geen aanleiding geeft tot dage- lijkschen arbeid , is het wel niet te verwachten , dat de mensch , uit liefde voor de weelde alleen , zich daaraan zal gewennen ; eene als het ware overtollige inspanning kan alleen een gevolg van de eerste noodwendige zijn , wan- neer dezelve eenigzins belangrijk is. Maar de onafhanke- lijke mensch , die in eene natuur leeft welke in alle zijne behoeften bijna zonder eenige inspanning zijnerzijds voor- ziet, wordt noodzakelijk een vijand van den arbeid, en hoewel hij niet geheel ongevoelig blijft voor eenige pro- dukten der weelde , wil hij echter deze zinnelijke genie- tingen niet verwerven door voorafgaande en herhaalde zinnelijke pijnigingen. Ik zou durven stellen dat het een- voudig uit dozen hoofde is , dat men in alle warme en tevens vruchtbare landen , of volslagen afwezendheid van — 7 — bescha vijig vindt , of ged wongen dienstbaarheid . Daar waar de overheersching niet bestaat bij de opperhoofden of zekere casten , daar moet de zwakkere voor den sterkeren arbeiden , nameltjk de vrouw en kinderen voor den man. Weelde , in den gewonen zin des woords , is niet denkbaar zonder dienstbaarheid ; deze laatste is nooit vrijwillig : er bestaat alleen dit verschil in den dwang , dat dezelve in ons beschaafd Europa indirect kan genoemd worden , in tegenoverstelling met de bedoelde landstreken , waar de- zelve alleen direct bestaanbaar is. Hoezeer men de natuurlijke gesteldheid des lands dus als eene der grondoorzaken zou kunnen aannemen van de verscheidenheid die men ten deze opmerkt , ontmoet men echter te vele uitzonderingen op dien regel, dan dat men dezelve als absoluut zoude kunnen stellen. Vele Ian- den toch , die in klimaat en vruchtbaarheid met bet mid- den Europa overeenkomen , zijn door volksstammen be- woond, die, niettegenstaande bet langdurige voorbeeld der bij hen gevestigde Europeanen , steeds op denzelfden trap van nijverheid en beschaving staan , waarop men hen oorspronkelijk heeft gevonden. Als zoodanig zal ik slechts aanhalen de Indianen van Noord-Amerika; die van het ge- matigde en koude gedeelte van Zuid-Amerika; de Kaffers en Hottentotten , die zich nog in denzelfden ruwen staat bevinden als ten tijde van Yasco de Gama. De geschiede- nis van Indie en zelfs van ons werelddeel , toont ons aan dat beschaving en nijverheid door overheersching van minder gevorderde natien aan achteruitgang zijn blootge- — 8 — steld , en het is daarom te meer opmerkelijk, dat de over- heersching van beschaafde volkeren in de latere eeuwen , zoo zelden eene tegenovergestelde uitwerking heeft ge- had. Moet ons dit niet doen besluiten , dat bij die volkeren der andere werelddeelen , welke wij hier bedoelen , be- halve de gesteldheid des lands , eene andere oorzaak aan- wezig is , die in bun zelven ligt en dus als eigendommelijk aan het ras moet geacht worden? Het zij verre , dat ik het eene menschenras beneden het andere zou willen stellen in den rein zedelijken zin , maar voor zoo ver de intellec- tuele hoedanigheden betreft, ishetechtermoeijelijkzieh te ontslaan van de overtuiging , dat de physieke bewerk- tuiging op dezelve een grooten invloed uitoefent. Ook schijnt het mij geenszins met de rede te strijden, het denkbeeld van volkomen gelijkheid in den afgetrokken zedelijken zin , te vereenigen met dat van ongelijkheid in de eigenschappen van het verstandelijke vermogen. Even zoo als er verschil ten deze bestaat tusschen de indivi- duen , kan het bestaan tusschen de rassen ; en het zou dan daaraan kunnen worden toegeschreven , dat het eene menschenras niet altijd voor de denkbeelden van een an- der vatbaar is. £r bestaat eene leer , die men juist niet bijzonder toege- daan kan zijn, omdat ze tot noodlottige, troostlooze con- clusien zoude leiden, indien men ze in alle deelen aan- nam : de leer van Gall. Maar de hoofdtrekken derzelve , immers met betrekking tot de intellectuele hoedanighe- den , -- die , welke door den vorm des voorhoofds wor- den aangeduid , — kan men toch wel niet geheel verwer- pen. En al neemt men aan , dat de vorm der hersenpan in eene zekere mate afhankelijk kan zijn van de leiding , die aan het individu van jongs af aan gegeven wordt, even zoo als dit het geval is met de ontwikkeling der spieren , zal men toch niet met Jacottot willen stellen, dat alle menschen met gelijken aanleg , vatbaarheid of ontwikkel- baarheid ter wereld komen. Wij zien toch dagelijks de bewijzen van het tegendeel. Indien derhalve het intel- lectuele vermogen afhankelijk is van debewerktuiging, dan kan men op goede gronden beweren , dat het zich door den vorm des voorhoofds kenbaar maakt : door dui- zende waamemingen is dit bevestigd geworden. Nuzijner geheele volksstammen, bij welke genoegzaam geen eigenlijk voorhoofd bestaat, terwijl andere in dit opzigt aan het Kaukasisch ras zeer nabij komen ; en een vrij algemeene regel schijnt het te zijn , dat de bewoners der gematigde luchtstreek een hooger en breeder voor- hoofd vertoonen , dan die der heete en zeer koude landen. Om het even of deze vorm door thermometrische en ba- rometrische omstandigheden eenigermate wordt bepaald, zooveel schijnt uit de menigvuldige nasporingen , dienaan- gaande gedaan , te blijken , dat de vatbaarheid voor , zoo al niet de aandrift totbeschaving, in eene vrij juiste ver- houding staat tot den meer of min ontwikkelden vorm des voorhoofds. Deze beide hoedanigheden , de vatbaar- heid en de aandrift, zonder ik opzettelijk van elkander af ^ daar ze in eene zekere mate onafhankelijk van elkander — 10 — schijnen te zijn en afzonderlijk worden waargenomen ; de eerste bestaat altijd eenigermate , de andere ontbreekt dikwijls geheel. Immers , indien het niet byna altijd aan den lust, de behoefte , de neiging ontbrak , zou er niet ^^n volk zijn, zelfs niet de bewoners van Kaap, Eendragt of van het Yuurland , dat niet tot op eene zekere hoogte zou beschaaM geworden zijn. Indien derhalve deze onverschilligheid en onvatbaar- held voor beschaving , in de tweede plaats moeten war- den verklaard door zekere wijzigingen in de menschelijke bewerktuiging , kan men, aannemende dat zij niet on- veranderlijk zijn, echter niet redelijkerwijs verwachten , dat zij eenen gunstigeren vorm zuUen verkrijgen , anders dan door eene zeer langdurige werking van nieuwe om- standigheden. Alle kunstmatige middelen tot gezwinde beschaving, als ik het zoo noemen mag , moeten derhalve in de meeste gevallen noodzakelijk fialen; even als het zaaijen in een land dat voor geen akkerbouw geschikt is. Kan men aan hetzelve door waterleidingen en toevoer van nieuwe bestanddeelen eene betere zamenstelling geven, dan zal men slagen. Maar deze groote veranderingen schij- nen , ten aanzien der volken , van het Opperwezen zelf alleen verwacht te kunnen worden. Een pligt voor ons , meer bevoorregte natien, is het voorzeker, geen misbruik te maken van onze intellectuele , en daardoor ook physieke meerderheid; maar Indien wij aannemen, dat het in onze bestemming ligt , de leermeesters van onze op eenen lageren trapstaande natuurgenooten te zijn, dan moeten wij niet — 11 — alleen het doel willen , maar ook de middelen. En hebben wij de overtuiging verkr^n, dat in zekerelanden geen arbeid bestaat zonder directen dwang, en dat er zonder arbeid geene beschaving , geene veredeling van het ras te hopen is , dan moeten wij dien dwang als eene noodzake- lijkheld aanwenden, doch tevens zoo weinig mogelijk drukkend maken. De slavernij zoo als ze bijna overal be- staat, is niet op menschlievende beginsden gegrond, hoewel dikwijls er mede verbonden. De instellijig rust op eene valsche basis; deze is het dus welke meet worden veranderd. Ware het daarmede anders gesteld, dan zou zenooit zoo geweldig zijn aangetast geworden, als in de laatste vijftig jaren het geval is geweest. Men kan, wel is waar, betwisten , dat de beschaafde na- tion het regt zouden hebben, om door middelen van dwang, hunne godsdienstige begrippen, maatschappe- lijke instellingem en zeden , aan de nog in betrekkelijke wildheid levende volkeren op te dringen ; maar wie zal h^ wagen hierov^ te beslissen? Zoo yeel is echter ze- ker, dat indien dit regt ontkend wordt, geen een yolk tot dus ver getrouw is geweest aan het tegenovergesteld beginsel. Immers zou men bezwaarlijk eenige Europe- sche bezitiing tusschen de keerkringen weten aan te wij- zen, waar de heerschappij zonder directen dwang is yer- kregen en behouden ; en is het niet om het eyen of deze dwang , onder welke benaming dan ook , onmiddellijk door de Europeanen op het yolk , of door tusschenkomst der opperhoofden des yolks wordt uitgeoefend ? De algemeen- — 12 — held van dezen dwang in die gewesten is een opmerkelijk verschijnsel , dat voor den nadenkende, naar het mij voorkomt , eene gewigtige beweegreden moet zijn om te besluiten tot deszelfs onvermijdelijkheid. Men heeft herhaaldelijk beweerd , dat vrije arbeid voor- deeliger , vrije nijverheid meer vooruitgaande was , dan die door gedwongen werklieden wordt verkregen , en men heeft volkomen gelijk gehad , omdat men den arbeid en de nijverheid , zoo als men ze in Europa ziet, vergeleek met hetgeen zij zijn zouden, wanneer diezelfde werklie- den aan directen dwang onderworpen werden. Het is ge- woonlijk op deze wijze , dat men over de aangelegenheden der verre gewesten oordeelt. Maar wanneer men over- weegt hetgeen ik aangaande de geaardheid der menschen in het algemeen, en de bijzondere gesteldheid dertropi- sche landen gezegd heb , zal men zich welligt overtuigen , dat hetgeen hier eene waarheid is , diir een zeer val- sche stelregel zou kunnen zijn. Be waarheid is, dat de nijverheid in de heete luchtstreek , grooter en beter re- sultaten zoude opleveren, indien de indirecte dwang, die in Europa den arbeider onophoudelijk ten spoorslag strekt, aldaar mogelijk was. Degenen die over den oor- sprong van arbeid en beschaving andere denkbeelden voeden mogten, noodig ik uit, den geest der werklieden in Frankrijk,zoo als die uit de laatste processen te voorschijn komt, in overweging te nemen. TWEEDE HOOFDSTUK. OVER DE SLAVERNIJ DER NEGERS. C| Jc me fclicito arcc tous du succte du navire le Congo , qui est arriro fort a propok >ur la oAto d^Afrique pour souctraire a la mort tous oes malhcureux noirt. Je mu , d^aillourt , que lea ndgrea embarquos aur to* bitiniens aont traitea arec antant de dou- ceur que d^humanite , et , daos oette ciroonstanoe , j^ai k me rcjouir d^avoir fait unu bonne affaire , en m6me terns qu^uno bonne action. VoiTAiaa, Ltttrt d Mr. Midutud. Comme tous le> bommes naiuent egauz , il faut dire que PesoIaTage eat contre na- ture, quoique dans certains pays il aoit fonde sur une raison naturellc , et il faut bien diatinguer cea pays d^avco ceux oii les raiaona naturellea m£me le rejettent; comme PEurope, ou il a 6t€ ai beureusement aboli. II faut done borner la aerritude naturellc k de certaina pays particuliers de la tcrre. Dana tous lea autrea , il me aemble que , quelque piniblea que aoient lea travaux quo la Boci^t^ y ezige, on peut tout faire avoc dea horamea librea. HosTxrQOixv f Enprit de» Loi$. II n'y a plus de maitrea ni d'eaolavea. Proclamation du 26 prairial an II d Caytnnt. Quant a moi je le declare : Lc travail ou la mort ! Procl. du 25 brumaire an FJI d Caytnne. TW1E®1 KI@©FB8TyK. Onder alle verschillende vorinen vaa onmiddellijken dwang,isdeeigenlijkeslavemij,waardoordeeeneinensch het eigendom wordt van den anderen, welligt de alge- meenste. Immerszien wij, de wereMkaart doorloopendc. dat zij over het grooUte gedeelte der aarde verspreid is: in het geheele Oostelijke Europa , in het grootste gedeelte van Azie , in genoegzaam gansch Afrika , half Zuid-Ame- rika, een belangrijk gedeelte van Noord-Amerika , op df meeste eitanden van den Indischen Archipel en Australia. wordt ze als een natuurlijk regt erkend. — De slavernij der negers onderscheidt zich bijzonderlijk daardoor, dat — 16 — %e zich niet bepaalt tot hun eigen land , maar dat sedert onheugelijke tijden er een groot aaotal van naar buiten is vervoerd geworden. Het is dus een dwaalbegrip, dat deze handel door de kolonisten van Zuid-Amerika zou zijn uitgevonden ; en men bedriegt zich evenzeer , indien men zich verbeeldt , dat dezelve, bij gebrek van deze kolonien , zal moeten ophouden. £r worden toch duizende negers uit het binnenste gedeelte van Afrika in Egypte en in de ge- heele Levant, ja zelfs in Engelsch Indie , te koop geboden. De slavernij der negers was dus eene bestaande daad- zaak , die door de in Amerika gevestigde Europeanen be- nuttigd werd. Toen de Spanjaarden bevonden dat dclig- chaams- en geestgesteldheid der Indianen niet geschikt was voor aanhoudenden arbeid , kwamen zij op het denk- beeld negers uit Afrika over te voeren , en zoo als het schijnt, was de deugdzame Las Gasas de grootste bevor^ deraar van dien maatregel. Niemand kon beter den toe- stand der negers in Afrika beoordeelen , dan deze priester, wiens schriften over de binnenlanden van dat werelddeel , thans nog in geographische discussien worden op prijs ge- steld. Hij begreep , dat deze verplaatsing der negers , eene groote weldaad voor hen zou zijn , daar hun eene dienst- baarheid van veel zachteren aard te wachten stond , en zij tevens in het Christendom zouden kunnen onderwezen worden. Verscheidene andere Europesche zeevarende volkeren volgden het voorbeeld der Spanjaarden ; de re- geringen moedigden den negerhandel aan door voorreg- len en premien, en weldra leverde de nieuwe wereld. 17 die tot dus ver, behalve goud en zilver, bijzonder weinig handelsartikelen had aangeboden , een schat van natuur- produkten op, die alleen door landbouw konden wordeu verkregen. Hadden de regeringen van dien tijd beter aan hare be- stemming beantwoord , waren zij bezield geweest met de menschlievende beginselen van Las Casas , dan zou de uit- komst grbot en schoon geweest zijn. Maar helaas ! bet ma- teriele , en zelfs als zoodanig slecht begrepen belang, was de eenige rigtsnoer der handelaren ; — niets om de vuige winzucht binnen de palen der menschelijkheid te houden ; niets om de zedelijkheid en godsdienst voort te planten , en ze als hulpmiddelen aan te wenden bij bet beheer van een menschenras , dat tot dus ver alleen door ligchaams- straffen te lelden was geweest. Indien er nu en dan wetten gemaakt wierden om den slavenhandel en de slavernij in hunne buitensporigheden te keer te gaan , zoo werd er de hand niet aan gehouden , en bet was dus alsof ze niet be- stonden. Het gevolg van dozen staat van zaken was, wat het noodwendig zijn moest ; de handel in negerslaven ont- aardde in onmenschelijkheid , en daar de kolonisten alleen hun oogenblikkelijk voordeel beoogden^ was het lot der slaven zeer verschillend van hetgeen het had moeten en kunnen zijn. Zoo verkreeg een maatregel , die ik niet aar- zel in den oorsprong heilzaam en menschlievend te noe- men , allengskens eene kleur van barbaarschheid , die niet falen kon de algemeene afkeuring van het verlichtere Europa teverwekken. 2. — 18 — De overhelHng tot radikale middelen, die aan onzo eeuw zoo bijzonder elgen is, had ten gevolge, dat in plaats van alleen het kwade der zaak weg te nemen, men het goede dat er mede verbonden was , uit het oog verloor, en de uitvoer van negerslaven uit Afnka geheel en al verboden werd. Ik wil niet onderzoeken , in hoe ver dit verbod aanstaatkundigebeweegredenen is toeteschrij- ven. Zoo veel houd ik voor zeker , dat de aanleiding er toe gegeven is, door eenen heerschenden volkswensch, die, hoezeer dan ook van 't spoor gedwaald, eere doet aan het tegenwoordige geslacht. Maar helaas ! wat zijn de gevol- gen geweest van dezen onberaden stap? Wat heeift de oorlog , die men sedert vijfendertig jaren den slavenkoop- lieden aandoet , te weeg gebragt? Zijn de Afrikanen er ge- iukkiger door geworden? — In geenen deele. — Heeft die handel opgehouden? — Yerre van dien. Yolgens de gematigd- ste berigten, worden er jaarlijks meer dan honderd duizend negers uitgevoerd , en naar mate het gevaar , dat er mede verbonden was , toegenomen is , zijn de middelen barbaar- scher geworden: er zijn geschiedenissen van slavensche- pen in de laatste jaren bekend geworden , die de haren te berge doen rijzen. De Engelsche marine heeft hare onmagt moeten bekennen, om dien sluikhandel te beletten, en men meet het dus wel als eene noodlottige waarheid aan- nemen , dat het volstrekte verbod , tot dns ver, niets dan kwaad gedaan heeft aan degenen die men bevoordeelen wilde. Bestaat er eenige gegronde hoop , om door een vreed- 19 zaani verkeer met de Afrikaansche negervolken , aan.huii dien graad van beschaving mede te deelen , welke hen zou doen begrijpen , dat zij , door hunne slaven in hun eigen land voor den landbouw te bezigen , meer rijkdom zouden inoogsten , dan door dezelve te verkoopen? Dit is welligt niet onmogelijk, hoewel er vele daadzaken bestaan, die , immers voor de meeste dier natien , zulks hoogst twij- felachtig maken. De Engelsche expeditien op de Niger, kunnen welligt beschouwd worden als daartoe bevorder- lijk. Maar al hadden zij deze uitwerking op dat gedeelte van Afrika, zou dit nog geenszins de voortduring des sluik- handels beletten , want de meeste slaven die thans naar Amerika vervoerd worden, zijn van zuidelijker streken afkomstig. Indien overigens dergelijke pogingen in eenig gedeelte van dit uitgestrekte werelddeel slagen kunnen, zal het wel in die gewesten zijn , welke de Niger bespoelt, daar de volksstammen van dat land , sedert eeuwen in aan- raking zijn met de Arabieren , grootendeels de Mahome- daansche godsdienst belijden , en reeds in eenen meer ge- vorderden maatschappelijken toestand verkeeren , dan die van het zuidelijke en aan de zee grenzende land. De kust- landen daarentegen , zijn sedert drie eeuwen met de £uro- peanen in aanraking geweest , zonder dat de opperhoofden hebben leeren inzien, dat zij zich door den arbeid hun- ner slaven oneindig meer zouden kunnen bevoordeelen, dan door derzeiver verkoop. Zal dit anders worden? In- derdaad , ik weet niet op welken grond men dit zou kun- nen verwachten. 20 Intusschen moet het verbod als eene zaak beschouwd worden , waarop men niet terug kan komen , eu verre van mij zij het , zulks te beweren. Het zou eene volstrekte ano- malie zijn met de denkbeelden onzer eeuw. Maar het komt er op aan , door eene amplificatie op hetzelve , de handha- ving mogelijk , en daardoor een einde te maken aan de grnwelen , die met den sluikhandel verbondenzijn. Dit kon geschieden, Indien de daarbij belanghebbende Mogend- heden zich wilden verstaan , en indien men van de be- spiegelende philantrophie een weinig wiide loslaten, om zich wat meer op de daadwerkelijke toe te leggen. Men plaatse officiele agenten, onder bescherming der krui- sende oorlogsvaartuigen , op alle puntendie ter inscfaeping dienen kunnen ; men bepale eenen algemeenen losprijs voor alle slaven die ter verkoop gebragt worden , en vervoere ze op eenen bekwamen voet, door middel van stoomboo- ten , naar Amerika , om aldaar gedurende een zeker aantai jaren als leerlingen werkzaam te zijn , en vervolgens , naar verkiezing , in de kolonien te blijven of naar hun land we- der te keeren. Ben opperhoofden doe men den oorlog aan , wanneer zij zich aan onwettigen handel schuldig maken; de agenten zouden daartegen moeten waken , en hoewel hunne positie in den aanvang waarschijnlijk zeer moeije- lijk zou zijn , is het te verwachten , dat de gewisheid van strenge represailles, weldra faun gezag zou doen eerbiedi- gen. Doch daartoe dan ook is het noodig , aan de neger-op- perhoofden eenen verzekerden afzet voor hunne slaven te verschaffen, daar zij, zoo lang die niet bestaat, er het — 21 — uiterste aan zouden wagen , liever dan deze voordeelen op te geven. Het is bijna overbodig hier bij te voegen, dat betreffende de te vervullen dienstjaren , zoo als ook omtrent de be- handeling gedurende dezelve, doelmatige reglementen zouden moeten worden ingevoerd en strong gehandhaafd. Na afloop der dienstjaren , zouden de geheel bevrijde ne- gers te kiezen hebben : in de kolonien blijvende , zouden zij de vrije bevolking vermeerderen, en hoewel alsdan veel minder arbeidende , zou echter, door bet steeds toe> nemende getal , de voldoening der nooddruft bezwaarlij- ker , en daardoor de middellijke dwang tot den arbeid groo- ter worden. Naar bun land terugkeerende , hetgeen door weinigen zou verkozen worden , zouden zij altoos , boe ge- ring dan ook , eenige beginselen van beschaving met zich voeren en onder bunne landslieden verspreiden. Indien deze zoo hoogst belangrijke zaak door alle Mo- gendheden uit een oogpunt van ware menscblievendbeid kon worden besehouwd, zonder zich door strijdige poli- tieke belangen te laten verleiden , dan zou ik mij over- tuigd houden van de mogelijkheid, dat eenig ontwerp van dien aard, eenmaai zou kunnen worden aangenomen. Maar dit is bijna het onmogelijke verlangen , en men zal dan ook wel nog vele treurige lessen der ondervinding noodig hebben, eer het tegenwoordige stelsel verlaten worde. Dat echter vroeg of laat eene groote volksverhui- zing van het volkrijke Afrika naar Midden-Amerika plaats luoet vinden, dit schijnt in den aard der zaak te liggen. — 22 — De Indianen zijn bijna reeds uitgestorven , zij verdwijnen van de aarde , zonder dat men er eene pbysieke oorzaak voor zou kunnen aanwijzen. De blanken kunnen tusschen de keerkringen leven , maar niet arbeiden. Wie zal dan dit vruchtbare land voor bet menscbdom behouden , zoo niet bet negerras, dat er zijn eigen klimaat terug vindt? In- tusseben moeten wij voor bet tegenwoordige ons er bij bepalen , de in de kolonien aanwezige slaven-bevolkingen in baar wezen en aanleg te bestuderen , ten einde die maat- scbappelijke organisatie op dezelve toe te passen , welke voor bare ontwikkeling en baar materieel welzijn tevens. bet meest gescbikt is. Men beeft veel getwist over de verstandelijke vermogens van den neger. De een beeft bem bijna gelijk gesteld met het redelooze gedierte , de andere bem dezelfde ontwik- kelbaarbeid toegekend als aan bet Kaukaslscbe ras. De waarbeid ligt bier, zoo als meestal bet geval is, waar- scbijnlijk in bet midden. Hij staat zeker zeer ver verbeven boven den Nieuw-HoUander of den Pecbere , maar welligt even ver beneden den Europeaan. Een enkele onder ben moge voor eene groote verstandelijke ontwikkeling vat- baar zijn; maardit zijn uitzonderingen, die men met te veel bereidwilligbeid als algemeenbeden beeft aangenomen. Overigens kan men de verscbillende natien van Afrika niet op eene lijn plaatsen , en eenige derzelve die voor ne- gers doorgaan, zoo als b. v. de Manding6s, zijn van ge- mengd bleed. Die welke naar Amerika overgevoerd zijn geworden, beboorden ecbter^ in den regel, tot de minst beschaafde , en daardoor werden zij meestal het slagtoffer van hunne bekwamere naburen. Desniettemin , wil ik geenszins ontkennen , dat de neger , zoo als hij zich in de kolonien voordoet , wat het vermogen betreft , door de na- luur rijkelijk genoeg begaafd is , om die mate van kennis op te doen , die den mensch tot een nuttig lid in eene be- schaafde maatschappij vormen kan. Maar het vermogen is, zoo als Ik reeds vroeger deed opmerken, niet vol- doende ; de behoefte , de neiging voor beschaving , is vooral noodig, en wat kunnen beide hoedanigheden , wat kan eene kunstmatige beschaving baton , die niet opdenarbeid gegrond is? De neger nu , heeft een wezenlijken afkeer van beschaving , ten zij die hem bevrijden kan van handen- arbeid; en inderdaad, wanneer men onze Europesche maatschappij zonder vooroordeel wil beschouwen, geloof ik , dat men ook da^ir de intellectuele ontwikkeling , zoo- dra dezelve een zekeren graad overscbrijdt , als tegen- stander van den ligchamelijken arbeid zietoptreden. Het komt er dus op aan , wel te bepalen wat men met beschaving der negerslaven verstaat; want het is klaar, dat alleen een beperkte graad van kennis voor hen nuttig kan zijn. Als grondslag van alle intellectuele vordering, moet zeker het godsdienstig onderwijs gelden, en des- zelfs invioed kan niet anders dan heilzaam zijn, mits men steeds het voorschrift volge , van aan den keizer te geven wat des keizers is. Indien vele meesters de alge- meene invoering van dit onderwijs tot dus ver niet heb- ben bevorderd , is het waarschijnlijk omdat men te dik- 26 den individuelen slaaf zou welligt met den tijd kunnen ophouden , zoodat er geen andere verkoop mogelijk ware , dan van grondeigendommen ; hierdoor zou de slavernij geheel in heerendienst veranderen, hetgeen nu reeds, voor zoo ver de plantaadjen betreft , bijna het geval is. Zoodoende kan men eene langzame maar zekere ver- betering van den tegenwoordige staat van zaken verwach- ten,.terwijl alie ontijdige en schijnbaar krachtige maat- regelen , slechts onrust en gisting der gemoederen te weeg zouden brengen , zonder eenig heilzaam gevolg. Men kan zich inderdaad bij debeoordeeling dezer aangelegenheden niet te veel isoleren van de omstandigheden , waaronder wij in Europa leven. Al wilde men ontkennen , dat aan den neger eene diepgewortelde neiging tot wildheid en on- verschilligheid voor beschaving eigen is, al kon men hem in geestvermogens met ons gelijk stellen , dan zou het nog genoeg zijn, de omstandigheden, waaronder de vrije mensch in de WesMndien en vooral in Guyana bestaat , wel te kennen , om te begrijpen , dat eene maatschappij op den Europeschen voet, aldaar thans niet mogelijk is. Be Yoortdurende^ het zenuwgestel ontspannende hitte, doet de rust als de hoogste gelukzaligheid aanzien, en er is geen naijver, noch weeldegenot, dat op den duur voor den neger daartegen kan opwegen. Als slaaf tot den ar- beid gedwongen , houdt de inspanning die hij ondergaat, op , een groote last te zijn ; de gewoonte en het bewust- zijn van bestaanden dwang, maakt de arbeidzaamheid tot eene tweede natuur. Bit is zoo waa^*, 4at de neger, die 27 aan een geregeld werk onderworpen is , meer vrijwillig werk voor zich zelven verrigt , dan een ander wiens mees- ter weinig van hem vordert. Maar laat het bewustzijn van dwang ophouden , en weldra komt hij tot zijne oorspron- kelijke natuur terug, even als de kof&jplant die niet meer verzorgd wordt, onder de wilde rankgewassen verstikt. Men moet dus wel gelooven , dat de neger meer dan de Europeaan , een' dwang moet gevoelen om te arbeiden , en waarin kan die voor hem bestaan , wanneer hij van eenen vreemden wilonafhankelijkvi^ordt? Het antwoordis in wei- nig woorden te geven: in den aankoop van uitheemsche voorwerpen ; — en de Europesche waren , die door de eige- naren aan de slaven uitgedeeld worden , bedragen jaar- lijks geene/^10 per hoofd. Eene woning maakt hij zich in weinig dagen ; zijn kost vindt hij door jagen en visschen , wat het dierlijke betreft, en een klein stukje lands met bananen , eassave en andere vruchten , geeft hem het ove- rige. Wanneer men nu beseft , dat een land met bananen , ISB maal zoo veel geeft als een ander met tarwe, en dat ze niets anders dan planting vereischen , dan zal men wel moeten erkennen, dat er bijna geen staat denkbaar is, waarin de mensch minder tot werken kan worden opge- wekt, dan die van den bevrijden slaaf. In een woord, de mensch kan in die gewesten leven en genieten , zonder aan de onophoudelijke zorgen te zijn onderworpen , die aan de Europesche maatschappijen zulk een onrustig drijven en wrijven heeft gegeven , en die dan ook de oorsprong zijn van zoo veel kwaads. 28 De Europeaan , die in de kolonien komt om zijn fortuin te verbeteren, wordt meestal in zijne oorsproakelijke werkdadigheid onderschraagd door het onophoudelijk terugzien op het moederiand , en het vooruitzigt van te- rugkeer naar zijne vrienden en betrekkingen; maar bij diegenen, aan welke deze opwekking ontbreekt, en die voor altijd vaarwel aan hun land gezegd hebben , kan men niet afzijn op te merken , dat zij meestal in eenen zekeren graad , natuurlijk met wijzigingen die van hunne opvoe- ding en denkbeelden afhankelijk zijn , den onverschiUig- heid verwekkenden invloed van het land ondervinden. Wat wonder dan , dat de negerbevolking , die geene van deze beweegredenen tot opwekking heeft , zich geheel en al aan het dolce far niente overgeeft , wanneer zij niet door dwang aan den arbeid wordt gehouden. Men lette sleehts op het maatschappelijke bestaan der boschnegers. Dezeleven niet alleen in overvloed, maar zelfs in eene soort van weelde, en toch zou het naar alle waarschijnlijkheid hoog geschat zijn, indien men de waarde der door hen in dp kolonie verkocht wordende hout-en andere waren , op/*20,000.00 wilde stellen. Het doel dezer productie , is de aankoop van eenige weinige £uropesche waren , die joist dienen moe- ten om hunnen arbeid te verminderen , namelijk jagttuig , eenige ellen blaauw doek en eenige ijzem^'aren. Door eenige boomen aan de oevers der rivier te kappen en naar bene- den te vlotten, verkrijgen zij alzoo de middelen, omzon- der veel moeite het wild te doodea , en wordt hun de moeite bespaard , zich zelven eenige kleeding te fabrice- S9 ren. Blijft hun nu bij dien handel eenig geld over, dan wordt het niet besteed aan voorwerpen die hunne levens- wijs , naar onze begrippen , aangenamer, meer comfbriabel zouden kunnen maken: b. y. huisraad, keukengereed- schap , werktiiigen voor handwerkers , neen , maar aan opschik , dien zij vermoedelijk in hunne bosschen nooit, maar alleen gedurende hun verblijf in de stad gebruiken : b.T. fraaije glansrijke hoeden , parapluies , zelfs lakensche rokken en zwarte zijden broeken. De Europeaan zal geneigd zijn te gelooven , dat dit alleen uit domme eenvoudigheid Yoortkomt , en het er maar aan hapert, dat men hun niet de verkiesiijkheid van onze civilisatle heeft begrijpelijk gemaakt. Men zou hier echter in eene grove dwaling ver- vallen , want deze lieden zijn gewoonlijk zeer listlg en vol kwade trouw. — 8a - dere dienstbaarheid, en ook genoegzaam geene andere ondergeschiktheid , als van de vrouwen en jonge lieden jegens de hoofden deshuisgezins; deze zwakkeren zijn het dan ook, die den weinigen arbeid meestal verrigten. Hun opperhoofd zelf heeft geene andere dienaren. In een land waar ieder afzonderlijk dat voortbrengt , wat hij in zijn huisgezin noodig heeft , terwijl hij eenige geringe vreemde voorwerpen met weinig moeite van elders verkrijgen kan, is dan ook geene dienstbaarheid , noch weelde , noch be- schaving te verwachten. Indien de denkbeelden van geregelde ligchamelijken ar- beid en dwang, in 't algemeen onafseheidelijk zijn, is dit vooral bij den neger in de tropische landen waar, en men moot het dan wel als eene noodlottige daadzaak aanne- men , dat zoo lang men geen dwangmiddel zal hebben uit- gevonden , hetwelk de tucht des meesters volkomen kan vervangen , deze alleen , gepaard met liefderijke middelen , in staat zal zijn , het negerras arbeidzaam , en bijgevolg vatbaar voor veredeling te mak^. Immers zal het geen betoog behoeven , dat , ledigheid heerschend zijnde in eene maatschappij, daarmede geene verstandelijke,en veel min- der zedelijke volmaking, kan gepaard gaan. Dit alles rijpelijk overwegende , zal men , geloof ik , zon^- der aarzelen kunnen besluiten , dat de maatschappelijke toestand der kolonien , waar slavernij bestaat, behoudens welligt eenige wijzigingen, die is, welke voor alsnog aan hare bevolking het nuttigst kan zijn , en zulks geheei en al onafhankelijk van het voordeelder beheerschers. Indien ik wilde oaderzoeken welie die wijzigingen zijn , zou mij dit te ver van mija tegenwoordig hoofdonderwerp aflei- den. lierer wil ik bij eene audere gelegenheid daarover speciaal handelen. Dit alleeo zal ik bij vooiraad zeggeii: dat het niet genoeg is den onwillige te straffen , maar dat ook de goeden moesten wordea beloond ; het laatste is , bij alle soorten van opvoediag , ten minste even werkzaam bevonden als het eerste ; en daar men gewoon is de aegers als groote kinderen te bescfaouwen , kan men met regt zieh eenigiins verwonderen, dat men tot dus ver uitsluitend strafmiddelen heeft aangewend. Ik ben volkomen over- tuigd , dat de vereeniging der beide middelen , de nood- zakeiijkheid tot straf zou doen verminderen , even alg een gewigt dat van de eene schaal op de andere gelegd wordt , een verschil maakt van deszelfs verdubbelde zwaarte. n OEROE HOOFOSTUK. DE VRIJE BEVOLKING VAN SURINAME. La culture det terrec eat Ic plus grand travail dca hommet; plui le climat let porlt* a fuir ce travail, plus la religion et les loia doivent 7 exciter. HoxTBtQiriKi; , Etprit d»t Lou. Ayant reconnu une foia Tinfluence gdn^rale que lea circnnatancea tant interieures qu^exterieurea excrcent aur les progrea de IMnductrie des peuplea , il ne a^agit plus que de aavoir appliquer lea r^ultata de noa recherchea aux obaervationa que noua sommcs purtee a faire aur lea nationa m^mea. Conite F. di Skarbrk, Tltiorie dt* Rich. Sociahs. 