The memorandum of Commissary J.A. de Mist, containing recommendations for the form and administration of government at the Cape of Good Hope, 1802
Het valt moeilyk op te geeven welke de beste middelen zyn zouden, om zich van kundige, en eerlyke lieden in dit vak te voorzien; daar deeze schaars in getal zyn, alomme gezogt worden, en overal genoeg hun bestaan vinden kunnen; misschien zouden die, door particuliere Correspondentie, in een of ander gedeelte van Duitschland, Noorwegen of Zweeden, kunnen worden opgezogt, en door 't accordeeren van een ruime belooning, en noch ruimer bestaan, in cas van reussite, overgehaald om het Gouvernement, in 't opspooren, en casu quo bearbeiden der Mynen, met yver ten dienste te staan. Indien men eenige particulieren aan de Caab, konde overhaalen, om daar in op redelyke voorwaarden te participeeren, zouden dezen een  hier in verandering te maaken. Het schadelyke van een politicq Bestuur door Kooplieden — en alleen ten voordeele van het huis van Commercie, waar van die Kooplieden de Agenten waaren, is, en word verder in den loop deezer Memorie, zo ontegen- 72 Memorie over de Caab. zeglyk aangetoond, dat dit point geen verder betoog schynt te behoeven. Maar ook alle Caabenaars, thans in het Moederland anwezig, en die hunne mondelyke en schriftelyke consideratien, over de belangen van hunne woonplaats, aan den steller deezer Memorie wel hebben willen mededeelen, komen daar in overeen. Zy mogen in de form der toekomstige veranderingen, verschillende denkbelden koesteren — dit is natuurlyk, en persoonlyke uitzichten, modificeeren al veel maalen elks by zonder plan van eventueele inrichting — doch daar in schynen zy, het alien eens te zyn : dat deze Com- mercie-Regeering niet deugd. Dat 'er een Gouvernements- Bestuur in de plaats zal moeten koomen, en dat zeer veel Authoriteit in den persoon van den Gouverneur zich moet verzaamlen ; en dit Denkbeld strookt volkomen met het, reeds van den beginne der gelukkige uitzichten, tot weder-bekoming dezier Colonie, geproponeerd, en unanim aange-nomen gevoelen, van alle de Leden van den Aziatischen Raad. Dit algemeen gevoelen dan tot basis neemende, moet men de  zeer scrupuleus wierd afgemeeten, behoord voor vervallen. Alle politic Bestuur, aufdälte van het Gouvernement in het Moederland, moeten ook de rangen van alle Collegien Alle die in eenige Administratie-Ambten of Bedieningen gesteld worden, moeten den een van purge doen, G. 94. Dien Eed zelve, ib. 95. En een Lyst van alle de Ambtenaaren, die denzelven hebben afgelegd, G. 95 p.v. Geene Leden van den Raad zullen voortaan meer Comp. Ambten waarneemen, G. 98. Elk Ambtenaar of Administrateur is verantwoordelyk voor zyne Administratie, en de daar in jaarlyks bevonden restanten, G. 101. Verscheidene goede, generaale voorzorgen en pligten den Raad van Politic voorgeschreven, G. 98-103. Sluisken tot Commissaris benoemd, om te fungeeren na het vertrek van C.G. 12 Aug. 1793, G. 104. Acte van zyne Commissie ib. In. Zyne Instructie, G. 112. Politique Bestuur der Colonie. 73 En Änderungen, van höheren en laagere betrekkingen, geeven-redigd zijn aan den meerderen of minderen afstand, waar in zy tot dit Gouvernement, voordan zullen staan. De eenvouwigste, en min kostbaare form van Bestuur, behoord onder de verschillende soorten, die men zou kunnen voorstellen, en die alien hunne verdiensten hebben kunnen, den voorrang te genieten. En daar toe bied men, na alles gewikt en gewoogente hebben, en na de byzondere denkbeelden der opgenoemde Caabsche Ingezetenen, als de locaale situatie en geneigdheden meer kundig, zo veel mooglyk te hebben gecombineerd, het volgend, zeer eenvouwig ontwerp, als het aanneemlykst, en in alle opzichten het meest Voldoende, der meerdere wysheid van het Gouvernement aan. § 67. Form van het toekomstig Bestuur. Gouverneur. De geheele politicque Regeering der Caabsche Volkplanting, zou voordaan behoore te bestaan : In een Gouverneur en Vier Raaden, geadsisteerd, door een Secretaris van het Gouvernement. Men houd het Ambt van Secunde, of Lieutenant Gouverneur, om zeer veele redenen, nodeloos en kostbaar, en over zulks schaadlyk. De byzondere Instructien voor elk derzelven, zullen de byzondere limiten van hunne magt en verplichten, anwärzen. De Gouverneur zal zu veel mooglyk en dienstig, altyd, uit het Moederland, derwaards worden gezonden. De benoeming van denzelven, zal staan aan het Staats-Bewind in der tyd, uit een voordragt van drie persoonen, door den Aziatischen Raad aan het Be wind te presenteeren. Op deeze voordragten zullen geene andere persoonen mogen gesteld worden, dan die binnen deeze Republik, of derzelver Volkplantingen zyn gebooren, der Nederlandsche Taale kundig, staande ter goeder naam en faam, niet geattacheerd aan den dienst, of in Eed, van eenige andere Waereldlyke of Kerklyke magt, buiten die van de Hoogste Regeering van dit Gemeenebest, en hebb. Ende voords de nodige talenten en hoedanigheden, om dezen post naar behoore te kunnen van deen. N.B. — Bedenkingen tegen het admitteeren van Consuls of Residenten van Vreemde Mogendheden of Natien — onder anderen, by de Miss, van Sluisken van 14 April 1784 §13 I Deel. Fol. 13, 55. Geen Chef der Militie voortaan Sessie in den Raad te vergunnen, E. 36. Desselfs praetensien — en beantwoording daar van door Comm. Gen. B. 38 en 40 seqq. Memorie over de Caab. By overly den, absentie of zodanige ziekte, die den Gouverneur belet, zyne functien te kunnen waarneemen, zal het voile Lichaam van den Raad, het Gouvernement waarneemen, tot dat de Gouverneur zal zyn terug gekomen, of zyne functien weder kan waarneemen; of by zyn overlyden, tot dat zyn Ovolger weder zal zyn benoemd, en in functie getreeden. Het Presidium van den Raad zal dan, geduurende eene maand, door elk Lid worden waargenomen, naar rang van ouderdom in dienst — en de President in der tyd, zal de honneurs der militie, en andere, aan het Gouvernement geattacheerd, ontvangen. §68. Raaden. Van de vier Raaden, zullen twee uit het Vaderland der-waards worden gezonden, en twee gekoozen worden, uit de notabelste en geschiktste Ingezetenen der Volkplanting zelve — die, ten minsten, den vollen tyd van tien jaaren aldaar zyn woonachtig geweest. (N.B. het temporair verblyf van sommige Caabbenaaren in het Moederland, geduurende de Engelsche possessie, zal, in de Computatie deezer tien jaaren, aan dezelve niet kunnen prejudicieeren, en zullen deze, voor de eerstemaal, ook als Nederlandsche Raaden mogen worden benoemd). De keuze van alle vier, zal geschieden door het Staats-Bewind, uit voordragten van drie persoonen, voor elke Raadsplaats, door den Aziatischen Raad, aan het Bewind te presenteeren. Alles op dezelven voet En ordre gelyke cautelen, als by de voordragten tot de Gouverneurs-plaatsen in de voorige § is gezegd. Met dien verstande, dat telkens, wanneer door overlyden, erkken of bedanken, eene vacature ontstaan zal, van een der twee, uit het Vaderland gezondene Raaden, de voordragt tot wedervervulling, geene andere persönen zal mogen bevatten, dan die hier in het Vaderland, of in eeniger der andere Volkplantingen woonachtig zyn. En zo mede tot wedervervulling van een Raadsplaats vacant geworden door overlyden, vertrek, of bedanken, van een der Raaden uit Caabsche Ingezetenen gekozen, geene andere persönen, dan die, ten tyde toen de vacature onstond, ten minste sederd de laatste tien jaaren, aan de Caab woonachtig geweest zyn. Behalven het generaale mede toevorzicht over, en der-zelver, by Instructie nader te bepaalene mede aandeel, in het bestuur der geheele Volkplanting, zullen zy elk aan een byzonder vak geattacheerd zyn, zich daar op bepaalene, ten einde, een eder in zyn vak, Gouverneur en Raaden kan voorlichten, ontstaane klagten, propositien, missiven, enz. : daar toe betreklyk examineeren, daar op Politique Bestuur der Colonie. 75 rapporteeren, en jaarlyksch overgeven, den staat van elks Departement, om naar Nederland, te kunnen worden verzonden. Men zou de verdeeling deezer Departementen, aldus kunnen maaken. Een over alles, wat tot den Landbouw, Veeteelt, Wynoogst,. Producten, en de goede Orde en Politik der buiten Districten betreklyk is — Een, Over de Finantien, Muntspecien, Lasten, Inkomsten van het Politik Bestuur, en de kosten tot de defensie nodzaaklyk. Een, over de Magazynen, Hospitälen, Gebouwen, en belangen van alles wat den O. I. Handel, en de byzondere Commercie der Colonisten specteert. Een, over de scheepvaart, Vischereien, Baayen, Rheden, vereinende schepen en Passagiers. Eene andere verdeeling kan misschien beter gevonden worden, en wy voegen ons gaarne daar by. § 69. Secretaris. De Secretaris zal, zonder bepaaling, mogen benoemd' worden, uit geschikte persönen 't zy in het Vaderland en deszelfs Volkplantingen, 't zy aan de Caab woonachtig en binnen de zelve gebooren. Behalven het goed leezen en schryven der Nederlandsche Taal, zal hy in de Fransche Taal genoegza am moeten zijn geverseerd, om dezelve te kunnen leezen, en daar in te kunnen schryven. De eerstemal zal de Secretaris worden benoemd door het Staatsbewind, op voordragt van den Aziatischen Raad; doch by volgende Vacature, zal de Gouverneur in der tyd, aan den Raad der Aziatische bezittingen mogen opgeeven, een begawam persoon tot dien post, aan de Caab woonachtig. De slordige verwaarloozing van de Secretaris in 1793, waar in de Notulen van 1789-1792 noch geresumeert noch getekend, en de latere nog niet eens gecoucheerd waaren blykt uit de Miss, van Sluisken-v.d. 6 Decemb. 1793 § 14, 15 en Byl. No. 6 I Deel, Fol. 154, 180 ook C. 22 en G. 99 Placaat tot Registrature der Kinderbewyzen en Hüwlyks, Voorwaarden, A. 298. Omtrend het geeven van Boeken en Stukken uit de Secretarie aan byzondere Leden — en andere desordres in de Vergadering van den R. v. P. zie Miss, van Comm. Gen. van 25 Maart 1793 B. 32 seqq. Omtrend de nodige Boeken en klerken ter Politique Secretaries C. 17, 23 p.v. E. Berg tot Secretaris geapproberende door Comm. Gen. 26 Maart 1793, D. 51, verzocht zyn ontslag F. 198, 281, G. i. 76 Memorie over de Caab. en hem, Gouverneur byzonderlyk bekend; waar by den gen. Raad, een tweede zal mogen voegen, 't zy in het Vaderland, 't zy aan de Caab, of elders in een der Colonien van den staat gebooren en woonachtig; en deeze beiden alzo aan het Staatsbewind presenteeren, om daar uit, een Secretaris te benoemen. De verder nodige Comm. en Klerken, by de Secretary van 't Gouvernement, worden over gelaaten a An de disposition van Gouverneur en Raaden, die daar omtrent alle mooglyke menage zullen behoore in agt te neemen. Na al het onzekere, en tot veelerlei misbruik gelegenheid geevende, van de gedeeltelyke betaalingen der voorige Tractionen, in allerlei soorten van Emolumenten, 't zy in natura van Brandhout, Vleesch, Tarwe, enz., en, die by de meeste Dienaaren, zelfs het grootst gedeelte hunner bezoldigingen uitmaakten — 't zy in gelde, boven en behalven hunne maandelyksche soldelde van alle betaalingen, in natura, en behalven van emolumenten, en om de tractementen van alle Ambtennaren, hoog of laag, — immers van alien die in, of by, de Cabstad moeten resideeren, in gelde te betaalen (onder welk woord, de papiere munt, zo lang die niet zal zyn ingetrokken, mede word gecomprehendeerd) en wel, alles berek End tegen Caroli Guldens a 20 st. Nederlandsch, het stuk, die aan de Caab met 20 pr. Ct. verhooging. En dus tegen een reeele waarde van 24 sts. nederlandsch, gangbaar zyn. § 71. Van den Gouverneur. Hoe moeilyk het ook zy, al het fas en nefas van den voor-maalige Gouverneurs tot een vaste Sa. in geldswaarde, te kunnen brengen, durft men dit, met de hem, door expresse Resolutien — of door het gebruik toegestaane Emolumenten, echter veilig tusschen 45,000 en 50,000 Guldens te bepaalen. 1 Comm. Gen. hebben in dienst hunner Secretarie gehad, een ad-sistent ter Politique Secretarie, P. E. Faure, D. 53 en nog meer anderen G. 46 p.v. derzelver bevordering ib. Het Vendumeesterschap te vooren aan het Secretariaat geattacheerd schynt da Ar van afgenomen. — C. Mathiessen daar toe aangesteld voor de Kaap de Landdrosten voor de Buiten-districten — questien daar over vallende, ter Judicatuure der Heemraaden, G. i. Reglt. voor den Vendumr. aan de Kaap, G. 3 op 5/16 der revenuen en 11/16 voor de Comp. — dito voor Stellenbosch en Drakestein, G. op 3/4 der revenuen — dito voor Zwellendam, G. 8 op 3/5 der revenuen — dito voor Graaf Reinet, G. n op 3/5 dito. Politique Bestuur der Colonie. 77 De Dochter en Erfgenaame van wylen den laatsten Commissarsluk, die het Gouvernement in 1793, 1794 en 1795, tot aan de overgave, het zu sehen, in een, onlangs, aan den Aziatischen Raad, gemacht adres, zu sehen, op een ronde Sa. van 50 m. Guldens. Als men dan de afschaffing dezere Emolumenten in aan-schouw neemt, en dan considereert de verplichting in welke de toekomstige Gouverneur, als nu de Souverainiteit der Batafsche Republik representeerende, noch meer dan ooit te vooren zyn zal, om de, ter Caabsche Rhede aan-komende Engelsche en Fransche Scheeps Ofncieren, en by eene aangroeiende Commercie, ook de meerdere Nederlandsche scheepelingen, en derzelver Capiteinen wel te ontvang En om door geduurige beleefdheden, het Guarnisoen, zu wel als de Ambtenaaren, Burgers en Colonisten, aan zich te attacheeren, en door het voeren van een convenable staat, de eer van het Nederlands Gouvernement op te houder, dan mag men, behalven de vrye wooning in het Gouvernement, en het vrye gebruik van den, zogenaamden Compagnie's Tuin, met de daarin zynde wooning en warmoessery, doch met afschamng van alle andere emolumenten hoegenaamd, voor geen minder Tractement dan van 50,000 Hollandsch Geld, advyseeren, waar tegen ook het voeren van eenige commercie, hoegenaamd, denzelven ten sterksten zou behooren te worden verbooden. Daar men als vry zeker mag stellen dat de Engelsche Gouverneurs, de voorige oude meubelen, uit de Gouverneurs wooning wegged. An, en door nieuwe, Engelsche meubelen, weder geremplaceerd zullen hebben, die zu, als hun eigendom, of als dat der Engelsche Kroon; weder zullen mede voeren of verkoopen, en dat 'er dus niets van belang zal te vinden zyn, zal, aan den, eerst uit te zenden Gouverneur, een, een, eene toereikende somma voor aanschafnng zyner nodige Meubelen, en Equipage, van Landswege, behoore te worden gegeeven. Sluisken verklaart dat by, met alle mogelyke ingetogenheid van geene 12,500 Rxds. kon leven, II D. 14 p.v. zyn Tractament bleef onbepaald, by zyne aanstelling, G. 150. De menagerie agter den Tuin mag tot recreatie van den Gouverneur worden aangehouden. mids zonder meerder omslag of kosten van de Comp. E. 69. De Moesgronden in den Tuin zyn in 1792 verhuurd, te samen voor 1050 Rxds. E. 240, Conditien van Verhuuring, F. 44, 49, 53. Het Buitengoed, Rustenburg of Rondeboschje voor 800 Rxd. ib. goede gevolgen dezer Verhuuringen, ib. 240 p.v. Conditien van Verhuuringen, F. 54. 58. De tuin in Baai-Fals an den Resident C. Brand in huure gerende voor 100 Rxds. mids de groentens aan de schepen En zieken, leverende op den voet van de Hürders van den Tuin aan de Kaap, F. 59. Memorie over de Caab. Behalven de Gouvernements Dienaaren, acht men het decent en nuttig, dat van Landswegen aan den Gouverneur, ter zyner benoeming worde toegevoegd, een geheim Secretaris, en een Militair Adjouinct, met rang van Captein, elk op een Tractement van £3,000 Hollandsch. § 72. Raaden en Secretaris. Aan elk der vier Raaden, en aan den Secretaris, zou men niet minder dan 10,000 gelyke Hollandsche Guldens, voor jaarlyksch Tractament, durven toeleggen, met afsnyding van alle mooglyke emolumenten, behalven dat door Gouverneur en Raaden, een discreet tarif op de Leges der Secretarie. Zal kunnen, en moeten worden gemacht, in welke de Secretaris mede zal mogen participeeren, wel minder, maar niet boven, een derde in derselver geheel jaarlyksch rendement. Terwyl het aan alien dezen, volstrekt behoorden te zyn geinte, eenen eenigen anderen post waarteneemen, 't zy in de Administratie van den O. I. Handel, 't zy in eenig subaltern Bestuur der Caabstad, of van een der buiten Districten, an welke het minste Tractement, of Emolument, thans is, of by vervolg, zou kunnen worden geattacheerd. Maar daar en tegen, behoorden het aan alle dezelve te worden vrygelaaten, om, elk voor zich, en niet in onderlinge associatie, of met. gecombineerde Firma's van een of meer van hun, zo lange zy hunne raadsplaatsen zullen Bekleidet van Commercie te mogen etablisseeren. § 73. Rekenkamer. Als een tweede Collegie van het politicq Bestuur, zou men behoorent te etablisseeren, eene, van Gouverneur en Raaden geheel onafhankelyke Rekenkamer, direct releveerende van en verantwoordelyk aan den Aziatischen Raad hier te Lande, zonder welker controlle en signature — naar voorschrift eener afzonderlyke, daar toe te formeeren Instructie — geene betaalingen van Gelden, noch aflevering van Goederen, hoe genaamd, noch voor den civilen en militairen staat der Colonie — noch voor den O.I. Handel, 't zy uit de Magazynen, 't zy door de respective aanneemers van leverantien en fournitures zouden mogen gedaan, of in de respective uitgaven en verantwoordingen, der Ontvangers, Cassiers, of Magazyn-meesters geleden worden. Zie Omtrend het Tractament der Oude Raaden van 74000 Rxds. Si. Br. Ill D. Fol. 28, die noemt dit inderdaad zeer matig. Den Secretaris Goets — na het afneemen der Venduen, mede tötige Ords. Tract. 4000 Kansch. of 12000 Kansch. of 12000 Holl, G. 2, nieuwe aanstellingen van eerste gezw. Klerk die tevens is Secretaris van het Collegie van civile en Huwlyks zaaken, Secretaris van Justitie enz., G. 37, 44. Politique Bestuur der Colonie. 79 Men considereert de creatie van dit nieuw Collegie, als van het grootste nut — en immers beveelt men de proefneeming daar van aan, of het waare, dat daar door ook aan de Caab, konde worden voorgekomen, de menigte mesuses — om gegen ander woord te gebruiken, die men aldaar, in allerlei takken van administratie ontmoet heeft. De wysheid onzer Vaderen, by het oprichten der, zo nuttige Generalités — en andere Gewestlyke — Reken Kameren; der- Zuerkände noodzaaklykheid, door alle Revolutien heen, en der allerlei Regereringsformen; het voorbeeld der Engelschen, die een diergelyk Etablissement aan de Caab, schynen te hebben opgericht, als noemende, de meermaalen angehaald J. Barrow, zich zivelte het oprichten van zulk een Rekenkamer te rechtvaerdigen. Men zou daar toe niet meer Leden verklezen, dan drie, nevens een Secretaris, alien door den Aziatischen Raad, direct te benoemen, uit de notabelste en meest gegoedde Caabsche Ingezetenen, niet geattacheerd aan den dienst van het Gouvernement, of van den O. I. Handel (onder welken, de burger bedieningen der Caabstad, niet mede worden gere- kend te behooren). Aan dit Collegie, en aan deszelfs Leden, behoore den tweeden Rang, terstond na den Gouverneur en Politicquen Raad, te worden geaccordeerd, doch daar dit meer voor een Eerepost, dan als een winstgeevend Ambt, zal behoore te worden waargenomen, zal behoore te worden waargenomen, zal behoore te worden, toeleggen: een duizend Guldens' jaars, en aan den Secretaris: vyf en twintig honderd Guldens, zonder eenige emolumenten hoegenaamd. Wanneer dit denkbeeld door het Gouvernement mogt worden gegouteerd, zou het aan de eventueele, derwaards te zenden Commissarissen, behoore te worden gedemandeerd, om na verkreegene kennis van zaaken en omstandigheden, en van de, te samenhanging van de nieuw intevoeren orae van zaaken, op de plaats zelve, eene Instructie Voor zulk een Rekenkamer te Concipieeren, en ter approbatie, aan den Aziat. Raad, en door dezelve aan het Gouvernement intezenden. § 74. Justitie. Na de Rekenkamer, zou in rang behoore te volgen, den Raad der Justitie ; dan, alzo wy daar voor eene afzonderlyke Rubricque bestemd hebben, stellen wy die hier alleen voor Memorie ; en 8o Memorie over de Caab. § 75. Collegie van Weesmeesteren. Beveelen alleen aan : de continuatie en 20 nodig de verbetering van het, reeds aanwezig, Collegie van Weesmeesteren, op de Instructie daar van zynde, of daar voor te formeeren. § 76. Bank van Leening. Gelyk mede van de, door Commissarissen Generaal, in 1793,. opgerichte Bank van Leening, waar van het bestuur, op eene behoorlyke Instructie, is aanbevoolen. Aan eenen President, Twee Commissarissen, eenen Boekhouder, en eenen Gassier. Deze was in goede orde gebragt door Ryneveld, SI. II D., Fol. 21, I. D., Fol. 1 60 p.v. Weesmeesteren verdeelen onder zich, voor salaris den 40 penn. ib. Fol. 22, 218-223. Zie n opens de Weeskamer het omstandig rapport van O. G. de Wet — Instructie — Bylagen en. in C. byna geheel door, doch vooral päg. 107 seqq. De Intressen in 1793/4 bedroegen a 4 P.C'° Rxds. 22385 : 45, van 48 Sts., 15/53726 : 5, SI. II D. 30 p.v. Origin. Intressen waren 5 P.C'° A. 278, 293, het meerdere voor de Kosten en Directie. Voorslag daar toe, door den Raad van Pol. gedaan in 1792, A. 249- (zie ook hier agter Fol. 154 p.v.) Remarquabel zyn de Voorwaarden die den R. v. Pol. daar by voorslaat A. 250 p.v. Hoe strooken i en 3 te samen? Nadere Miss, en voorslag van denzelven R. over die Materie A. 265-273, Miss, van Comm. Gen. begeleidene het Placaat A. 277. Placaat en Reglement zelé, A. 288. Losse Ambtenarcon. Equipagie-Magazyn aan Baai Fals gebouwd in 1794 SI. II D., Fol. 32 p.v. Plan voor den dienst aldaar ib. Ill, 44. In dienst der Engelschen hebben zich laaten employeeren: Rhenius als Ontvanger Generaal en Gassier III D., 23 p.v. Brandt als Ontv. der Inkom. en Uit. Rechten. Baumgardt als Ontv. der Recognitien van de Leningsplaatsen. Deeze maaken met een Secretaris zu den Raad van Financie. Ryneveld en zyn adjunct Neethling zyn Fiscaals gebleven. Faure-Landdrost van Zwellendam. v. d. Rieth aangesteld tot Landdrost van Stellenbosch loc. O Bletterman. Secret. Goets is Notaris geworden. De mindere bedienden heben meest alien dit voorbeld gevolgd (ekcept de President le Sueur, E. Berg, Jac. Faay, den Ondermeister Chirurgie, Voet, Offic. Hugel, Kuntse, le Sueur, Cloete, Winrich, Walburg zu Lyst No. 4); zu ook alle de Dienaaren der Chirurgie, SI. Brieven III D., Fol. 6, ii, 14, 15, 25 SI. pryst zeer E. C. Voget Negotie Overdrager, III D., 24, 37. Eng. Omcieren weigeren de continuatie van zommige Ambtenaaren en pennisten, die Z. G. Br. Maj. in zynen dienst niet nodig had, SI. Ill D., 24 p.v. De Resident aan Baai-Fals zal daar het O. Fiscaal omtrend de verbodene goederen waarneemen. A. 225 p.v. en moet Comp. Die naaren logeeren voor /3-3- daags. C. 327 p.v. Heeft D. dispositie over de daar liggende Militären en. tot beveiliging van's Lands goederen. D. 61 ; zal voortaan maar Posthouder zyn D. 401, E. 298. Bestuur der Caabstad. 81 Beiden deze Collegien behoore in rang, op den Raad van Justitie te volgen, en meer als Eereposten, dan wel als middelen van bestaan, te worden geconsidereerd, en alleen bekleed te worden, door notable, kundige, en onbesprooken Caabsche Ingezetenen. Het onderzoek na derzelver tegenwoordig bestaan, indenting, nuttigheid, en omslag ; en de voorslag, zo nodig, tot derzelver betering, of wel, het beraamen en vaststellen van de middelen daartoe kunnende dienen, behoort aan de eventueele Commissarissen te worden aanbevoolen. De details hier toe nodig kunnen in het verslag van welgemelde Commissarissen General. En deszelfs Bylaagen worden gevonden, en de vreeze voor eene al te groote uitbreiding dezier Memorie, maakt eene verwyzing aan die stukken, noodzaaklyk. Bestuur der Caabstad. § 77. Afzonderlyk Bestuur der Caabstad. In het, by deeze Memorie angenomen systema van een politique Gouvernement, behoort men in het mindere, even zulk een onderscheid te maaken, tusschen het beleid en Lyst van Ambtenaaren, die afgeschaft of in geld verminderd kunnen worden, D. 393 en de Miss, daar toe relatif ib. in seqq. 395. Equipagiqueester zo min als eenige Comp. Dienaar mag handel dryven in zaaken tot hunne administratie gehoorende Resol. v. d. Verg. van XVII 3 Decbr. 1783, 31 Decbr. 1788. B. 131, E. 71, voorb. van den Equipagiemr. Cornelissen ib. C. 350, E. 57. Mag ook niet handelen met particuliere O. I. Scheeps Officieren, ib. p.v. maar voor het overige nevens alle andere Ingesetenen, zie beneden G. 24 seqq — verscheidene stukken, behelzende bezwaaren en Be- lastingen van de Equipagen. C. Cornelissen koomen voor in E. voor aan. Instructie van den Equipagenen van i° Octob. 1788 koomt voor E. 57. Wordt op zyn verzoek ontslagen ib. 61, zyn successeur J. A. Voltelen klaagt over zyn gering Tract. G. 24, mag daarom in Equipagenen negotie doen ib. Alteratie zyner Instructie G. 26. Rang egal aan die van Major G. 47, staat onder opzicht van twee Leden, G. 100 p.v. Zie over het recht dat Burgerraden voor zich reclameeren, C. G. Byl. Li. 19 (dit is het Deel met A get.) Derzelver oprichtig door Riebeek, ook tot Justiteele eindens ib. uit de Memorie van Riebeek van 15 Mey 1662. De Bezwaaren der Burgeren waaren: i. De gedurige admissie van Vreemdelingen 2. Het te veel vry geeven van Comp. Dienaaren. 3. Papierren Munt. 4. Verhoging der 20 P.cto. op den gulden. 5. Het bezwärts tellen van Geld in Comp. Cas. 6. De wyze heft verkopen van den opstal der Lening-plaatsen. 7. De 40° penning voor het verkopen van den opstal der Lening-plaatsen. 8. Het geven der Lenings plaatsen door den Gouverneur alleen — zonder den Raad. 9. Collateraal en alle betaling van lasten. 10. Partydig tostaan der Wyn leverantie aan de Comp. an zommige gunstelingen. #2 Memorie oder de Caab. bestuur der zaaken, die de Colonie in het algemeen betreffen, en die, welke alleen tot ondergeschikte Maatschappyen of underer der Caabstad, en der buiten districten, betreffend zijn: even als zulks in het meerdere, plaats heeft, in het beleid der algemeene belangen der Bataafsche Republik, en de by. zondere administratie van derzölle Departementen en Steden. Het aanzienlyk aanal Ingezetenen van de Caabstad, en deszelfs onderhoorige Districten, het welk men, op goede gronden mag vaststellen, dat by eene toegestaane grootere vryheid van Commercie, noch aanmerklyk zal kunnen vermeerderen, en waar toe men alle aanmoedig en faciliteit nuttig en noodzaaklyk zal oordeelen, vereischt dan ook een afzonderlyk bestuur der Politic. Deeze benaaming alleen en de denkbeelden, die, na de tegenwoordige orde van zaaken, aan een diergelyk stedelyk bestuur, binnen deeze Republik, gehegt worden, schynen genoegzaam te zyn, om deszelfs limiten te bepaalen, en voor te komen, dat zulk een Collegie zich niet menge in eenige Coloniaale bestelling, die eenig en Alleen van den Gouverneur en politic - quen Raad behoort aftehangen. § 78. Pointen, aan deszelfs zorge aan te beveelen. Deszelfs zorge, zoude zich behoorende, tot de beveelen der goede orde, en veiligheid binnen de stad, en de daar onder behoorende, of, by under bepaaling daar er dele gede districten — eene geduurige, en vooruitziende zorgvuldigheid dat de Caabstad altyd van genoegzaame levensmiddelen voorzien blyve — het ontwerpen, en aan Gouverneur en Raad ter approbatie en sanctie aanbieden, van allerlei keuren en Ordonnantien, die eene strekking hebben, om, met afschaffing der oude zwaarigheden, en jalouzyen het Burgerrecht der Caabstad, voor alle eerlyke en nuttige Inwooners vrytestellen, en om daar toe aantemoedigen en te regelen, het aanleggen van nieuwe gebouwen door particulieren. Het ordenhouden of afbreeken van Huizen, Magazynen, Stellen, Schuuren, enz. — het observeeren van reinheid op wegen en straaten, het voorkomen van besmettingen, voorzieren. Alle omschreven by bovenst. Memorie A. 23 p.v. 30. [Nederburgh & Frykenius: Byl.] Aan de Burger-leden in den Raad van Justitie gepermitteerd, onder zekere cauteelen directe addressen aan de Verg. van XVII te mogen doen A. 402. Het Reglement voor Wykmeesteren gepubl. den 8 Novbr. 1793 veranderd, en ten hunnen genoegen gemodificeerd, SI. I. D. 236. Zie de pointen van Policie door Comm. Gen. gedemandeerd aan het Collegie van Commissarissen uit den Raad van Justitie, A. 31 seqq. De wyze van de Burger-belastingen te vinden by wyse van tauxatie of quotisatie ib. Art. 12 seqq. Bestur der Caabstad. 83 Ningen tegen brand, houden van Nagtwagten, benoemingen van stedelyke officianten, als Chirurgus, Vroedmeesters of Vroedvrouwen, Schoolmeesters en dergelyken, het byleggen van kleine, daaglyksch voorkomende, burgergeschillen ; beslissing ter eerster instantien van questen over servituten, timmeringen, limitscheidingen ; zorge voor desolate Boedels, verkwisters, onzinnigen ; het reguleeren, inzaamlen, en administreeren, van de, door Gouverneur en Raad toetestaane heffing van stedelyke Lasten en Impositien, en alle diergelyke schikkingen en voorzieningen meer, die de rust en goede orde, binnen de Caabstad, en derzelver onderhoorige districten, kunnen bevorderen, bewaaren of verbeteren. Van al het welk, zo nodig, ter voorkoming van conflict, by eene, expres daar toe te maaken, instructie, de details zouden Kunnen worden bepaald. § 79. Erectie van een Raad der Gemeente. Met afschaffing dus, van het, te voorengesgeschossen, en op een geheel anderen voet geschossen geweest zynde, Collegie van Burger Raaden, zou men daar toe voorslaan de erectie van een Raad der Gemeente, bestaande uit zeven Leden: alle notabele Burgers en Ingezetenen, binnen de Caabstad, of deszelfs Districten woonachtig, ten minsten 25 voile jaaren oud, en drie voile jaaren aan de Caab geweest zynde, strake ter goeder naam en faam, de Nederlandsche Taal, spreekende en schryvende, niet dienstbaar, noch gealimen-teerd en enz., en geheelen van daar van daar, voor de eerste-maal naar ouderdom van jaaren, en daar na van dienst, het presidium, zou behooren waarteneemen. De Bekleeding van dezen post, zou alleen eershalven, en zonder eenig finantieel voordeel behoore te worden aangeren. Alle jaaren zou een Lid behoore aftetreeden, en niet dan, na een of twee jaaren rust, weder mogen worden ingekozen. § 80. Door wie te kiezen. De keuze zou men liefst demandeeren aan Kiezers, uit de gesamtentlyk gequalificeerde Burgers, die tot eene zekere, nader te bepaalen somme, in de publieke Lasten betaalen, by vrye stemming te kiezen, en welke, zo wel voor de eerste-maal, als telkens, by elke nieuwe verkiezing, een dubbel getal an den Gouverneur aanboden, om daar uit het eerste zevental, en vervolgens jaarlyksch, een te kiezen. § 81. Deszelfs Ministers, en Rang. Dit Collegie zou een Secretaris en Ontvanger voor zich kunnen benoemen, en in rang behoven te volgen op het Collegie van Administratie der Bank van Leening. Men zou in het Reglementaire vervallen, wanneer men zich in verdere byzonderheden wilde inlaaten. Alleende Hoofd-trekken worden in deze Memorie aangegegeeven, en het overige, der prudentie van de toekomstige Commissarissen aanbevölken. Bestuur der Buiten Districten. § 82. Andere verdeeling in de Districten te maaken. Men behoefd, de, in het hoofd dezer Memorie §2 aange-preezen kart, des Caabschen Uithoeks — en de daar op met stippen.... vry naauwkeurig aangeweezene Limitschei-dingen, tusschen de byzondere, thans aanwezige Districten van de Caabstad, Zwellendam, Stellenbosch en Graaf Reinet, maar in te zien, om, zonder veel raisonnement overtuigd te worden, dat de verdeeling deezer Districten niet deugt ; uit derzelve aart gebrekkig is, en aanleiding moet geeven tot veele disorders en inconvenienten. Het oogmerk toch, van alle diergelyke indeelingen, kan niet anders zyn, dan om de Politic en de Gede orde in een kleiner bestek, te beter te kunnen handhaven — en om aan de Ingezetenen, in alle opzichten, op eene spoedigere, minder kostbaare, en zekerer wyze, meerder veiligheid en gemakte bezorgen. 1 Mag eenen afzonderlyken Secretaris hebben, en ter aanstelling an den R. v. P. aanbieden, G. 49 Formulier van deszelfs Eed. G. 50. 2 Berekening der kosten, en opgave van al het nodige voor eene reize naar Graaf Reinet voor eene Commissie in 1795, zie SI. Br. Ill Fol. 104-109. De Commissie ter verzending gedecerneerd I D., 268 p.v. 269. Beoordeeling van het gedrag van den ontslagenen Landdrost van Graaf Reinet M. H. O. Woeke SI. I D., Fol. 163-165, 209. H. C. D, Maynier weder in zyn plaats benoemd om desselfs goede qualitäten — yver in den laatsten oorlog tegen de Kaffirs — hy had die Drostdye reeds een jaar waargenoomen, SI. I. D. 240. Doch komt al ras in disgracie der Ingesetenenen en vlugt na de Kaapstad, I. D. 268 et p.v. Het was te wenschen geweest, dat die verafgelegene Colonie nooit was aangelegd, ib. 269. Den Bundel Gr. Reinetsche stukken verdiendt geheel geleezen te worden. In dien Bundel is ook het Rapport van Wagener die in Novbr. 1793 in Graaf R. geweest is — men moet zich over de toen nog auswezende inschiklykheid der Ingezetenen aldaar verwonderen, zie daar Litt. P. pag. antepenult. N.B. er behoore Wegwyzers op de route gesteld te worden met witte, waar op ook de distantien genoteerd staan — vooral de wegen gemacht. En Comm. Gen. oirdelden Mainier daar toe echter zeer ongeschikt, C. 317 echter behoudens zyne verantwoording, C. 328 p.v. Bestuur der Buiten Districten. 85 Maar de tegenwoordige verdeeling der drie buiten-Districten, bekend onder de naam van Stellenbosch, Zwellendam, en Graaf Reinet is Collossaal, en elk District op zich zelve. Bevat eene, vry grootere, oppervlakte Lands, dan dit geheele Gemeenebest. Men ne me met voorbeld, het kleinste der drie: Zwellen-dam, dit begint onder aan de Zoeten daals vallei, by de zoge-naamde Sebastiaans — of Chaterinhaay en loopt, met een zeer aanmerklyke N.W. bogt, dwars door een meenigte rivieren en kreeken, tot aan Camtoos baay, d.i. van het Westen tot het Oosten, in een lengte van, nagenoeg 125 uuren op een ongelyke breedte van 25 tot 15 uuren: men neeme daar van een gemiddelde breedte, van 20 uuren, dan zal men noch vinden, plus minus, eene oppervlakte van 2,500 uuren. De beide andere Districten van Stellenbosch en Graaf Reinet, heben, by eenen ruuwe beschouwing, ten minsten driemaal, zo niet, viermaal, dezelve oppervlakte; en de veiligheid, rust, goede orde en Politik van zulk eenonmetbaar Land, is, aan de zorg van eenen Landdrost, en eenige Heemraaden aanbevoolen. Men erkent wel, dat, onafzienbaare woestenyen, bergen en bosschen, het grootst gedeelte dezere oppervlakte beslaan, doch echter zyn, op zeer groote distantien van elk anderen, naar maate de vruchtbaarheid van den grond zulks toelaat, of, enkelde boerenwooningen, of gehuchten en dorpen van Landbouwers, of Veehouders te vinden. De residentien dezere Landdrosten, met naame die van Zwellendam en Stellenbosch, leggen — niet in het midden, maar op de westely Künstendens dier Districten, zwei naby de Cabstad: wanneer dus de verstafgelegene Colonisten eenig beklag aan hunnen Landdrost te doen hebben — wanneer zy eenige volontaire Acten, van Testamenten volmagten, of Contracten van eenigerlei aart passeeren willen — moeten die ongelukkigen in een ongebaand Landdrosten te kunnen bereiken, en het waagen, om, door gebrek van verdediging by hun retour, hunne wooningen geplunderd, en hun vee geroffet te vinden. Hoe kunnen zich dan voorstellen, dat zulke Ingezeten altyd zouden te vreden zyn, en by de minste geschikte gelegenheid niet zouden overstout, tot morren en opstand, tegen zulk eene stiefmoederlyke Regeering. Enige plaatsen uit Stellenbosch en Zwellendam tot de nieuwe Colonie overgegaan. N.B. zander dat zulks by de Boeken is genoteert, F. 75. Memorie over de Caab. Hoe moelyk het dan ook moge voorkomen, acht men het volstätige noodzaaklyk, dat het volgend nieuw Bestuur worde gegenjungeerd, om, ufterlyk binnen de eerst komende drie jaaren, aan den Aziatischen Raad intezenden, eene nieuwe, veel verkleinde en verbeterde verdeeling van deze Buiten Districten : by welke de volgende Hoofdregelen zouden behoore te worden in acht genomen. § 83. Hoofdregel der nieuwe verdeeling. Dat men de oude naamen liet vaaren, en de Districten, meuwe naamen, of enkel by Nummers i, 2, 3, enz., van de Cab af ; oostwaards en noordwaards op, op nieuws indelde. Dat men, in eene juist omgekeerde orde, als thans, die indeelingen niet meer in de lengte van het westen, naar bet oosten, maar, aan de oostzyde. Der Stad, in de breedte, van de zuidlyke oevers der Zee, noordwaards op, bepaalde, en aan de noordzyde der Stad, van de westlyke zeevers, oostelyk, landwaards in, zo als zulks met de vruchtbaarheid des gronds, rivieren, bergen of baayen, best zal strooken. Dat men deze nieuwe Districten, zo veel mooglyk, van den anderen liet scheiden door, en bylangs den loop der sammerklykste rivieren. Dat men derzelve grootte en uitgestrekteid, evenredig maakte aan de hoeveelheid vruchtbaaren grond en zoet water, dat in elk derzelver vallen kon. Dat men voordaan in het uitgeeven van gronden ter be-wooning, en bebouwing, in 't oog hield, de noch minst be-woende streeken, ten einde al langzaamerhand, de Inwooneren over de geheele oppervlakte der Colonie te verspreiden, en dezelve niet op de een plaats in een kostbaar bestek by elk anderen op te hoopen, en op een andere, geheele streeken onbewoond te laaten liggen. Dat men zo veel mooglyk in het midden, of naast by de beste en bruikhaarste baayen, als, oostwaards : de Mossel-Plettenbergs- Zitzikams- en Zwartkops- en Noord waards : de Saldanha of St. Helena Baayen — of immers op de gelukkigste plaatsen van elk District, een Hoofddorp aanlegde, in het welk de Landdrost en Heemraaden, hunne residentie zouden moeten houden, en in welk Dorp, met den tyd, een Kerk en Leeraar, maar terstond een Schoolmeester, Chirurgyn, Vroedvrouw, Timmerman, Wagenmaaker, Smit, Schoenmaaker, en diergelyke Ambachtslieden van de eerste noodzaaklykheid, behoorden te worden nedergezet, tot gerief der Inwooneren. Bestuur der Buiten Districten. 87 § 84. Bestuur dezer Districten. Wanneer dan deeze buiten-Districten, alzo in k leine vlakten zullen zyn ingedeeld, dan zal het Bestuur van elk derzelve,. onder afhanging van Gouverneur en Raad, met meerder nut en goed gevolg, aan eenen Bailluw en 4 of 6 Heemraaden, niet verre van den anderen, in of naby, het Hoofddorp van elk District woonachtig, kunnen worden aanbevoolen. Welke naam van Bailluw, men voord aan, boven die van Landdrost zou verkiezen, om reden, als hier na, by het artikel van den Procureur Generaal, zal gezegd worden. Derzelver zorg plicht, en officie, zou, tot de volgende Hoofd pointen behoore te zyn uitgestrekt, als. Het waaken voor de veiligheid der Ingezeetenen, door een gegelde Land-militie, of georganiseerde samenroeping van gewapende fluksche manschappen, door elk Huis, een te leve ren, om daar mede jagt te maaken, op Vagabonden, Rovers, wild gedierte enz. Het houden van Vrede, tusschen de Ingezetenen onderling, en het summier onderzooken en beslissen van opkomende geschillen over grensscheidingen, Veedriften, Houthakkingen en dergelyken, voorbehoudens de nadere dispositie van Gouverneur en Raad, of van den Raad van Justitie, naar den aart der geschillen, en ingevalle dat de twistende partyen, zich aan derzelver uitspraak, of arbitrage niet willen onderwerpen. Het aanleggen, maaken, en onderhouden van geregelde wegen van communicatie, voor-al van rydwegen, tusschen de verspreide Landhoven, in elk District-, en van behoorlyke en gemaklyke avenuen naar de Hoofd Dorpen en Caabstad, en tusschen de naastgelegene Districten, over en weder. Het onderhouden van schuiten en ponten, over de Rivieren in elk district, of die de districten van elk. anderen scheiden, voor zu verre die niet altyd waadbaar zyn : en in het algemeen bet bevorderen der gemaklären communicatie, tusschen de Districten en de Caabstad. Het zorgen voor geregelden opbrengst van Lands- of Districts-lasten, door derzelver Ingezetenen, en het veilig overbrengen daar van, naar de Caabstad. Het aanmoedigen van goede cultuur der Graanlanden, Wynoogst, Veeteelt, Verzaamelen van Huiden, Peltereien, Olyphants tanden enz., enz. Het houden van geregeld Leggers of Registers, van alle de Landhoven, en Bosschen, binnen derzelver Districten gelegen. Het onderhouden van geregeld Correspondentie met het Gouvernement aan de Caabstad. Het onderhouden van geregelden Correspondentie met het Gouvernement aan de Caabstad. Het weeklyks, of maandelyksch houden van geregelden zitdagen, ten einde elk Ingezeten zer, van als Dann zyne klagten en bezwähren by hun te kunnen inbrengen, of voor hun te kunnen passeeren, en doen registreeren, allerley vrywillige acten van Testamenten, Transporten, Volmagten, Hypotheken, en contracten van allerlei aart, en wat dies meer zy. Tot hunnen Secretaris, of Landschryver, zouden zy met vrucht gebruik kunnen maaken van den schoolmeesters, in het Hoofd Dorp te plaatsen, die door eene maatige bezoldiging, en het verdienen van schryfloonen, en derzelver bestan, niet weinig zouden kunnen worden gesoulageerd. § 85. Deszelfs bezoldiging. Tot eene geschikte bezoldiging voor dit Lands bestuur, zou men aan elken Bailluw kunnen aanwyzen, eenen goeden pick vruchtbarren grond, om de zelven zyn leven lang, of immer zu lang hy als Bailluw zal blyven fungeeren, gratis te mogen gebruiken. Het belang dat zy zelve zullen moeten stellen, om daar van de meeste party te trekken, moet ongevoelig mede werken tot bevordering van den Landbouw en om aan hunne mede Ingezetenen e. En goed voorbeeld te geeven. Men zoude de venduen ook aan dezen post kunnen at-tacheren; gelyk zulks te vooren heeft plaats gehad. Aan de Heemraaden, zo nodig, zou, tot dedomagement voorhunne vacatien, of, telkens een zeker daggeld kunnen worden toegelegd, of, vrydom van Lasten, geheel, of ten deele kunnen worden geaccordeerd. Alle de details en modificatien van deze omslagtige inrichtingen, zyn, zonder eigene locaale kundigheden, moeilyk te bepaalen. Het is zeer mooglyk, en zelf zeer waarschynlyk, en dit moet ligtelyk verschooning verdienen, dat men in veele, hier opgegeeven pointen kan dwaalen. Genoeg dat men het over de Hoofdtrekken, en over het ensemble van het geheele toekomstig Caabs Bestuur, eens zy, — al het overige "Behold, aan de eventueele Commissarissen, en den nieuw aantestellen Politiquen Raad, onder nadere sanctie van het Gouvernement alhier, te worden overgelaaten. § 86. Visitatie. Men durft het echter als een zeer nuttig en noodzaaklyk point aanbeveelen, dat alle jaaren een gedeelte dezer dis- 1 Zie de dispositie van Comm. Gen. daaromtrend im C. 277 seqq, 285 seqq, 293 seqq, 389 seqq. Instructie voor den Landdrost van Stellenbosch en Drakestein F. 258, 278, dito voor Landdrost en Heemraaden F. 264 de laatste verwisselen jaarlyks ib. 273, Secretaris is tevens Notaris ib. p.v. Justitie-weezen. 89 tricten, dat is, in het eene jaar de Noordwaards en in het andere jaar, de Oostwaards gelegene, door Commissarissen van wegen Gouverneur en Raden, ad hoc, telkens te benoemen, en uit de knapste en geschiktste Ingezetenen te neemen, worden opgenomen; de wegen en communicatien, Landbouw, Veeteelt en Houtpootingen in dezelve, zo wel als de boeken van reekening, Protocolen, en Registers der Bail-luwen geexamineerd, en daar van aan het Caabsch Gouvernement behorlyk verslag gedaan worde, ten einde het accres of decres, van elk District gedu urig kan worden geweeten, en by tyds de oorzaaken daar van nagespoord, de goedwilligen geencourageerd en beloond, de kwaadwillige gestraft, de lute en veronachtzaamen gecorrigeerd, en dus doende een jaarlyksch exact, en colomi-wyze, ingedeeld Tableau, van den staat der Colonie opgemaakt, en naar het Vaderland verzonden zal kunnen worden. Justitie-weezen. § 87. Gebreeken, onder het voorig Bewind. Een Raad van Justitie, zonder instructie, als voor het getal, de rang, en emolumenten der Leden; een Fiscaal, independent van het Collegie, waar van hy behoorde te zyn de ergerischen minister; de sententien van den Raad, appelle in Indien; de Fiscaal alleen verantwoordelyk in t Vaderland; geen wetboek voor de Colonie; geen bericht-schrift voor Landdrost en Heemraaden, die in hunne districten ook eene lagere jurisdictie, doch dikwyls niet zonder hevige klagten der Ingezetenen, uitoeffende : zie daar, de jammerlyke toestand, waar in het recht, en diens administratie, tot aan de verovering door de Engelschen, aan de Cab, is gebleeven. Voorbeld van slegte bezorging van de civile gearresteerden, reiniging der gevangenissen en gevolgen da. ar van; zie omstandig by SI. II Deel, Fol. 34-78 p.v. Slordige attentie der Justitie, omtrend de bannelingen en by provisie geregeregeren ten Robben Eilande, SI. II D., Fol. 100 p.v. en 102-118 p.v. Zonderlinge verschooning van den R. van Justitie dat zy nooit eenig besluit genoomen, of N.B. legaale kennisse betoomen hadden, dat eenige bannelingen N.B. N.B. aan de gemeene werken arbeidende. in ketenen geklonken waaren ib. 117. Ballingen uit O. Indien ten Robben-eilande, SI. Ill D., Fol. 38. Voorbeeld van slegte rechtspleging in het geval van den Smit Caa ten-brink. SI. I D. 231 p.v. 23 N en van I. Smit van Dillenburg 6.43-126. en van G. F. Koch, B. 171 p.v. seqq, zie verder by §92. N. B. on-schuldig getortureerden, B. 175. 90 Memorie over de Caab. § 88. Klagten, en voorgenomen herstell onder het voorig Bestuur. 