Corporate financial management
Warsaiy dorp op Nienw-Guinea, in het Noorden van de afdeeling Wonim-di-Bawa, op 131** 46' O. L., aan eenen inham gelegen, beboorende onder Salwati. Warsai, dorp op Sumatra, residentie Ta- panoeli, afdeeling Angkolab, distrikt Sipirok. Warwakka, dorp op bet Zuid-Wester- eiland Roma, residentie Banda, met 306 inwoners. Warwoet, dorp op bet eiland Klein Kei, residentie Banda, distrikt Danner. Wasa, regentsebap en rivier op de Zuid- kost van bet Sandelbout- eiland. Wasalboeta, rivier op bet eiland Boero, in den omtrek van Kajeli. Wasaleke, dorp op de Westzgde van het eiland Pangasane. Wasaloe, dorp op bet eiland Geram Lant, onder den Ba^a van Hatoemeten, afdeeling Saparoea. Wasamat, dorp op het eiland Boero, re- gentsebap Massareteb, stam of femut Waikibo^ noordwesteliijk van de mouding der Wai Kolo, door zwaar geboomte omgeven. De grond is scbraal^ en levert zeer weinig op. Er groeit gierst, Turkscbe tarwe en papaja* Wasange, berg op Celebes' Westkust, leeuvorsteudom Tanette, boog 1,628 Rijnland- scbe voeten. Wasapoea, gebuobt op bet eiland Boero, regentsebap Licella, stam oi/etma Wadoepa. Wasdjaja, onderdistrikt op Java, residen- tie Preanger Regentscbappen, r^entsobap Limbangan, distrikt Panembang, met de soute bron Soekoredjo. Wasia, volksstam op bet eiland Ceram, in bet *riviergebied der Talla. Deze vroeger zoo oorlogzncbtige stam werd in 1858 tot onderwerping gebragt. Wasia, dorp op de Westkust van Nienw- Guinea, distrikt Timakowa. Wasina, eiland(je bij de Oostkust van Gi- lolo, in de baai van Bitjoli, op 0"* 34' N. Br. en 121° 23' 0. L. Ten Noorden van Wasina ligt eene zandbank. Waskarien, kampong aan ^ieuw Guinea's Noordkust, op bet eiland Aropin. Wasoehan, gebucbt op bet eiland Boero^ in bet binnenland van Ki^eli, stam oi/enna Baman, 1 uur roeijens boveu Rorenzo, be- staande uit 12 woningen. l)e bewoners zijn zeer scbuw en onzindelgk. De buizen zijn van bout, met eene omwauding van gaba^gaha^ terwijl bet dak van atap is. Wasoesoba, kampong in bet Noord-Westen van Middeu-Plores, bewoond door Langa's. 74 1168 WA. Wafisa Wassa, kampong in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, die in Maart 1860 door de onzen yernield is. Wassela, dorp op de Noord-Westzijde van het Tenimber-eiland Larat, resideutie Banda. Het bevat 400 inwoners, Was&erilie, zie: Wassirili. Wassering, gebergte op bet eiland Boero, aan de Oostzijde van het meer Wakaholo. WasBi, dorp op het zuidelijk schiereiland van Gilolo, onder Ternate. Wasiiiai gehucht aan de Znidkost van bet eiland Ceram, aan de Noordzijde der Elpapoetih- baai, met 80 Alfoeren (1860). Wassielt, dorp op de Noordknst van 6i- loIo» aan de golf van Chiau. Wassier, het noordelijkste en kleinste der Yoorwals-Aroe-eilanden, met de Noord-West- pnnt, volgens J. Modsra, op 5° 26' Z. Br. en 184° 21' 0. L. Het is onbewoond en beeft slechts eenige hnizen met tuinen, welker eige- naren op Oedjier verblijf boaden. Onder den Zuid-Oostwal is eene goede ankerplaats. Wassilee, dorp op de Westzijde van het noordelijk schiereiland van Gilolo, staande onder het gezag van Tidore. Wassirili, dorp op het eiland 8eroea, residentie Banda. Wassirili, dorp op het Babber-eiland Wetang, bewoond door Heidenen. Wasso, dorp op het eiland Klein Kei, residentie Banda, distrikt Danner. Wassoe, dorp op de Zuidkust van het eUand Haroekoe, residentie Amboina, bevolkt in 1654 met 263 Christenen. Er is eene Christen*8chool. In genoemd jaar waren er 2,360 nagelboomen en 1,105 kokospalmen aanwezig. Wastna, eiland je in de zee van Gilolo, op 0° 45' N. Br., staande onder het gezag van Tidore. Wata, dorp op Celebes' Westkust, staat Sop^ng, aan het meer Tamparang Labaja. Wataftn, dorp op Java, residentie en re- gentschap Samarang, distrikt Singen Eoelon, aan den postweg. Wataan, dorp op het eiland Klein Kei, ondergeschikt aan den Badja van Boelah. Watab6» riviertje op het Papoesche eiland Salawati. Watala, kaap aan de Zuid-Oostkust van het eiland Boero. Watamanoa, dorp op het eiland Mata- bella, residentie Banda. WatamonOy dorp op hot eiland Ceram, nab\i Makariki. £r is eene Cbristen-gemeente, die door eenen inlandschen sohooimestter irordt voorgegaan. Watampaoela, dorp op Celebes' West- kust, staat Sidenreng. Watangy gebergte op Java, residentie Be- zoeki, afdeeling Bondowosso, dat Poeger van de baai van Serajoe scheidt. In dese streck zijn veie tijgers, wiide bnffels en wilde varkena. Watangoen of Medangan, kalkiots op Java's Zuidkast, residentie Probolinggo, die blijkbaar eenmaal met het uabijgelegene Noesa Baron verbonden is geweest. De voet beet Klatak. De hoogte wordt op circa 800 voeten geschat. WataSt rivier op Sumatra, in de Lampong- sohe distrikten, afdeeling Sekampong. Zij ont- springt op de Lampong-piek eu yali in de Sema*rivier. Watas, zie: Wates. Watas-eilanden, op de zeekaarten Si- Esprit-eilandeu geheeten, ziin in de Gbi- nesche zee gelegen en vormen met de noorde- lijk daarvan gelegene eigenlijke Xunbehui- eilanden de Tambelan-groep. Watata, kaap aan de Zuidkust van bet eiland Boero, regentschap Loemaeteh. Watawai, dorp op het Papoesche s&nd Aidoema* Watawi, dorp op het eiland Boero, regent- schap Licella, stam qI fenna Troewa. Watebeh, gehucht op het eiland Boero, regentschap Waisama, stam oifemm Waikiba Watebeh, gehucht op het eiland Boero, regentschap Tagalisa, stam ot /enmt Waikibo. Watedal, zie: WatidaL Watelai, eenderAchterwals-Aroe-eilandeB, residentie Banda, noordoostwaarts van WorkaL Uet is een zeer groot, maar schaars bevolkt eiland. In 1864 telde het 1,750 invoners) alien Heidenen, in de dorpen Watelai, Arialao^ Djoe- rong Siang, Djoersia, Goria, Thabar en Adoe- war. Het dorp Watelai bestaat nit de 5 pag- gers of wijken Mangoel, Tapoeran, Ledjiloen, Simerfele en Koemoel, ieder onder eenen Om^ Kaja, Het eiland is door een uitgestrekt liif omzet, zoodat men het alleen door eene geol in dat rif kan nadereu. De handel is grooten- deels in handen der Chinezen. De Watdezen zijn goede duikers. Wat^md, berg en gdiucht op het eilaod Boero, regentschap Massareteh, stam of /mis Dimpoon. Watemoeziy stam ot/etma op het eiland Boero, regentschap Ki^eli. Water-baai, inham en eilan^js in de baai Sapi, op het eiland Soembawa. WA. 1159 Water-eiland, zie: Pocloe Ajer. Wateri, dorp op het Papoesche eiland Wagcoe, onder eenen Sengadji, die van den Badja onafbankelijk is. Waterloo-plein, dit plein is gelegcn op Java, in de nieuwe stad Batavia, ter boogte Van 16 Rijnlandsche roeten boven dc zee. Wales, dorp op Java, residentie Batavia, Ooster Kwartier, bewesten de rivier Tjilingsi, 6 palen van zee. WateSi dorp op Java, adsistent-residentie Boitenzorg, aan de Tjidjerock. Wates, dorp op Java, residentie en regent- schap Samarang, dlstrikt Serondol. Wates, dorp op Java, residentie Samaraug, regentschap en distrikt Kendal. Wates, dorp op Java, residentie Japara, regentscbap Koedoes, distrikt Oendaban, aan de rivier Tangoelangin. Wates, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, op den weg van Djokdjokarta naar Poerworedjo, 17 palen van de hoofdplaats en 80 van Poerworedjo. Wates, dorp op Java, residentie Madioen, regentscbap Magettan, in het Zniden van het distrikt Boeloe. Wates, dorp op Java, residentie Madioen, regentscbap Soemorotto, distrikt Djebeng. wates, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap Magelang, distrikt Bandongan. Wates, drie dorpen op Java, residentie Kediri, afdeeling Ngrowo, distrikten Tangoel, Wadjak en Toelong Agong. Wates, dorp op Java, residentie en regent- Bcbap Kediri, distrikt Djambean. Wates,, dorp op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Modjo Kerto. Wates, dorp op Java, residentie Probo- linggo, afdeeling Kraksan, distrikt Padjarakan. Wates, kaap aan de Zuidzijde van Java. Z^ is de zuidoostelijke punt van de residentie Bezoeki en bepaalt de Westzijde der baai Ra- djakwessi. Wates Eoelon en -Wdtan, twee dorpen op Java, residentie Samarang, distrikt Salatiga, het eerste met 240 en het tweede met ruim 500 inwoners. Wates Koelon en -W^tan, twee dorpen op Java, residentie Probolinggo, afdeeling La- madjang, distrikt Ranoe Lamongan. Wates Boejo, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling Djawana, distrikt Mergotoeho. Wateweh, dorp op het Babber- eiland Da- -welora, residentie Banda. Wati, kreek aan het eiland Boero, om de Oost van het eiland Pekka* Watiatna, dorp op het eiland Teon, re- sidentie Banda. Watidal, fraai dorp op de Noord-West- pnnt van hetTenimber-eiland Larat, residentie Banda. Het ligt in eene kleine baai, alwaar handelsvaartuigen ten anker komen om trvpang en schildpad in te nemen. De bevolking be- draagt ongeveer 400 zielen. Watina, gehneht op het eiland Boero, regentschap Kajeli, stam oi fenna Watemoen. Watisipi, kampong In het Noord-Westen van Midden-Plores, bewoond door Langa's, Watitei, doesoen of tuingrond en onbe- dnidende rivier op de Znidkust van het eiland Ceram, aan de Noordzijde der Elpapoetih-baai. De doesoen is beplant met sagopalmen en vruchtboomen. De rivier is een zljarm der Oeen-rivier, Watjang, zie: Waljam. Watlanoe, dorp op het eiland Tcon, re- sidentie Banda, Watoe, rivier op Java, residentie Tagal, regentscbap Pamalang, op de grens der dis- trikten Pamalang eu Mandiradja. Zij vereenigt zich met de Malaug en valt in de Java-zee, Watoe, rivier op Java, residentie Bagelen, regentschap Koeto Ardjo; zij is ter lengte van 30 roeden opgedamd. Watoe, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Mataram Koelon, distrikt Galoor. Watoe, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Demak, distrikt Maugar. Watoe, dorp op Java, residentie en regent* scbap Samaraug, distrikt Grogol. Watoe, dorp in Borneo's Zuid- en Oostar- afdeeling, rijk Pasir, aan de Koman. Watoe, dorp op Celebes, in bet Noord- Oosten van het rijk Boni. Watoe, dorp op Celebes' Westkust, land* scbap Tanette. Watoe Agong, dorp op Java, residentie Tagal, afdeeling Brebes, distrikt Lebaksioe. Watoe Agong Lor en -Wetan, twee dorpen op Java, residentie Samaraug, afdee- ling en distrikt Salatiga j het eerste met 834 en het tweede met 168 inwoners. Watoear, dorp op het eiland Groot Kei, residentie Banda. Watoebeloh, dorp op Java, residentie Banjoemaas, afdeeling Bandjar Negara, dis- trikt Singomerto, op de zuidelijke grens. Watoebella, zie: Matabella. Watoe Boengkok, dorp op Java, resi- dentie Japara, distrikt Pati« Watoe Boeljoe, rotsblokken op den berg 74* 1160 WA. Tikel Pangonan op Java, aan den soord- oostelijken ketelrand van den Merdada. Watoe Boixong, dorp op Java, residentie Madioen, in bet We&ten van bet distriktSoe- xnorotto. Watoe DjojOy dorp op Java^ residentie en distrikt Fekalongan. Watoe DJongol, berg op Java, residentie Djokd^okaria, distrikt Nangoelan. Watoe Doekoon, dorp op Java, residen- tie Madioen, op de grens van Soerakarta, 2 palen van Gandasoeli, 11 van Magettan en 3 van Saragan. Watoefa, berg op bet eUand Boero, re- gentschap Massareteb, Watoe Gudjah, twee dorpen op Java, residentie en regentscbap Fekalongan, distrik- ten Seragi en Bandar Goeniwang. Watoe Genoeki dorp op Java, residentie Kadoe, afdeeling Magelai^, distrikt MinoreL Watoe Geseky dorp op Java, residentie Pasoeroewan, in bet Zuiden der afdeeling Malang. Watoei, dorp op bet eiland Coram, in bet riviergebied der Talla. In Januarij 1861 beeft de bevolking den eed van onderwerping en getrouwheid ailn ons Qouvernement afgeiegd. Watoejan, dorp op Java, residentie en regentsohap Madioen, distrikt Kanigoro. Watoe Kapal, klippen op bet uiteinde van bet rif, dat van den Noordboek van Lembeb afeteekt. Watoe Kapal, rivier op Celebes, residen- tie Manado, in de Minabassa, afdeeling Amoe- rang, distrikt Tombassian. Watoe Karang, dorp op Java, adsistent- residentie Patjitan, distrikt Pringkoekoe, aan zee. Watoe Karang, dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Temanggong, distrikt Soe- mowono. Watoe Karang, dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Magelang, in bet Noorden von bet distrikt Minoreb. Watoe Kebo, dorp op Java, adsisteut* residentie Banjoewangi, distrikt Rogo Djampi. Watoe Kodokh, dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Temanggong, distrikt Soe- mowono. Watoe Koeroe, dorp op Java, residentie Djokdjokarta, afdeeling Mataram Koelon, dis- trikt Galoor, aan de Bogowonto. Watoe Konang, berg op Java, residen- tie Djokdjokarta, distrikt Nangoelan. Watoe Laja, dorp op Celebes, rqk Boni, onderboorig aan Sop^ng. Watoe Lambot, dorp op Gelebea, reai- dentie Manado, in de Minabassa, afiieeJing Tondano, distrikt Tondano Toelian, bewoond in 1852 door 550 zielen. Watoe Lani, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeling Tondano, distrikt Tondano Toelian, aan bet meer, be- woond door een 235tal Inwoners, alien Chzia> tenen. Men vindt er eene scbool. De Cbristen- gemeente beboort onder die van Toelian. Watoe Iiawang, dorp op Java, residentie Samarang, afideeling Salatiga, in bet Zniden van bet distrikt Ambnrawa. Watoe Lemboe, dorp op Jav% residen- tie Bagelen, r^entscluq^ Poerworedjo, distxikt Djenar. Watoe Letan, dorp op den OosUiodk van bet eiland Coram, residentie Banda, bewoond door 289 Heidenen. Watoe Limo, dorp op Java, residentie Kediri, regentsohap Trengalek, distrikt Kampak. Watoe Loesi, dorp op bet eiland Coram, onder Wabaai, regentscbap Hatilang, bewoond door 50 Heidenen. Watoema, dorp op Java, residentie Baajoe- maas, regentscbap en distrikt Poerwokerto. Watoe Hangar, gebuobt op de Zaid- Oostkust van bet eiland Ceram, dat met nog drie gehucbteu bet dorp Batoeloeming vormt. Watoe Massa, Alfoerscb gebucbt op bet eiland Ceram, residentie Banda, ten Noorden van Kisser Laut, waar bet onder beboort, met 20 buizen en 100 inwoners (1860). Watoemea, Cbristendorp op Celebes, re- sidentie Manado, in de Minabassa, distrikt Tondano Toelimambot, aan den 0Q6teli|ken oever van bet meer Tondano. £r is eeoe scbooL Het telt een 350tal inwoners. De Cbristen-gemeente beboort onder Toelinuua- bot. Watoe Mer ah, dorp op Celebes^ residentie Manado, in de Minabassa, aan bet grootemeer Lienong. Watoe Oerip, dorp op Java, residentie Besoeki, afdeeling Boudowosso, distrikt Poe- ger, aan de rivier Karang Bajat. Watoe Pajong, berg op Java, residentie en regentscbap Japara, distrikt Bandjaran* tot bet Moeria-gebergte beboorende, boog 1^570 meters, volgens Melvill vin CASHBis. Watoe Paroeng, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Demak, distrikt Mangar. Watoe Paroeng, dorp op Java, residentie en regentscbap Soerabi^a, distrikt Qoeaong Kendeng. Watoe Peni, eilandje aan den Noord* WA. 1161 Westhoek van het eiland Lomblem, aan den i&gang van dr straat Boiling, op S*" 11^ Z. Br. en 12S* 25' 0. L. Watoer, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling Pati, distrit Mantoop, aan de rivier Bandoe Goenting. Watoeren, stam of fenna op het eiland Boero. regentschap Massareteh. Watoeroepa, dorp op het Zuid-Wester- eiland Babber, residentie Banda, distrikt Tepa. Watoe Toegoer, klip in de Indische zee, aan de Znidkust van Jara, bij de kust van de residentie Bagelen, regentschap Ambal, distrikt Earang Bollong. Watoe Toelies, suikerfabriek op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Sidho Ardjo, distrikt DjenggoUo III. Deze fabriek behoort aan A. F. A. Loth en J. A. Loth, weduwe Beuse, en heeft eenen aanplant van 480 bouws. Van Watoe Toelies loopt de veg Tan Krian naar Modjo Sari, om de Zoid tot Frambon. Watoetoemouw, dorp op Celebes, resi- dentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Kema, distrikt Klabat di Bawa, met een 140tal inwoners. Watoe Toempang, vogelnestberg op Java, residentie Bagelen, afdeeling Ambal, distrikt Karang Bollong. Watoe Toempang, dorp op Java, residen- tie en regentschap Madioen, distrikt Eanigoro. Watoewar, dorp op het eiland Groot Kei, residentie Banda, distrikt Nirong. WatoeWatoe, dorp op Celebes* Zuid-Weste- l^k schiereiland, leenvorstendom Tanette, distrikt Lompo ri Adja, met 2 huizen en 25 zielen (1861). Watoe Watoe, zie: Salomenrang. Watoewedja, kampong in het Noord- Oosten van Midden-Flores, bewoond door Wogo's. Watoe Winlngkilan, plaats.op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Kema, distrikt Tonsea. Nabij deze plaats is eene zeer heete zwavelbrou, wier ivater tot genezing van hnidziekten en wouden wordt aangewend, zoomede eene laauwe zwavelbron, waarvan ook veel gebruik gemaakt wordt. Watonan, dorp op het eiland Groot Kei, residentie Banda, distrikt Wattelaar. Water (IToesa-), groep kleine eilandjes tot de Tenimber-eilanden behoorende, nabij den Noordhoek van Timor Lant. Zij zijn door riffen omringd. Watori, gehucht op het eiland Boero, re- gentschap Kajeli, stam of fenma Haing, met 20 inwoners (1855). Wat-pono-pono, zwavelbron op het eiland Amboina, distrikt Soeli. Watrali dorp op het Aroe-eiland Tranganj niet ver van de Westkost, met 125 zielen (1864). Watroebongi dorp op het eiland Babber, onder den Badja van Tepa. Watson's bank gelegen tusschen Java en Meeuwen-eiland, onder den Val van Java. Op deze bank staat gewoonlijk branding en tusschen haar en Meeuwen-eiland vindt men op 3, 5 eo 10 vademen kleigrond. • Watta, dorp op Celebes' Westkust, in den staat Sop^ng, aan het meer Tamparang Labaja. Wattas, zie: Wates. Wattelaar, ook Wattemar geschreven, distrikt met gelQknamig dorp op de Noord- en Noord-Oostknst van het eiland Groot Kei, residentie Banda. De inwoners zijn Moham- medanen en onderhoorig aan den Radja van Nirong. Watteloety een der Kei-eilanden, behoo- rende onder Klein Kei. Wattemar, zie: Wattelaar. Wattomanek, dorp op de Oostzijde van het eiland Matabella, residentie Banda. Wanler, dorp op het Aroe-eiland Wammer, residentie Banda. Wanriei, zie: Wareriel. Waiiriliy naam dien het dorp Marna, de hoofdplaats van Kisser, ook wel draagt. Zie: Marna. WaxLW, eilandjes behoorende tot de Te- nimber-eilanden, gelegen ten Westen van Timor Laut. Zij behooren tot de residentie Banda. Wauw, dorp op het eiland Groot Kei, re- sidentie Banda, distrikt JamtOlo. Wauwaan, dorp in Borneo's Znid- en Oosterafdeeliug, aan de rivier van Koesan. Er liggen diamantpntten, die door Bandjarezen bewerkt worden. Wawa, dorp op Tanah Massa, een der Batoe-eilanden, bewoond door 80 Niassers. Wawah, groot en sterk bevolkt dorp op Nienw-Gninea, in de binnenbaai van de Hum- boldt-baai. De hnizen zijn op palen in het water gebouwd en hebbpn spits toeloopende daken. Wawali, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Belang, dis- trikt Passan, met een 280tal inwoners (1852). Wawali, berg, gehucht, kaap en bogt op de Znidkust van het eiland Boero, regentsohap Massareteh, aan den mond der WaiMala. De bogt beslaat de regter zijde der mending van 1163 WA— WE. genoemde riTier. Z^ biedt in dea Oostmoeson aan kleine vaartuigen eene veilige ligplaats aan. Wawalintoean, dorp op Celebes^ resi- dentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Toadano, diatrikt Toadaoo Toeliau, met ruim 400 inwoners (1852). Wawangy stam of kaboewai op Sumatra« in de Lampougs, distrikt Telokh Belong. Wawani of Ateti, vulkaanop hetelland Amboina, op bet midden van bet «chiereiland Hitoe» volgens PoKsrEN, 3,327 Rijnlandscbe Yoeten boog. £en dorp van gelljken naam bebooit tot bet kndscbap Hatoenoekoe. Wawar, poststatiou op Java, residentie Bagelen, afdeeling en distrikt Ambal^ in bet Djamboe-geborgte. Wawar, rdtoa of moeras op Java, resi- dentie £agelen« regentscbappen Keboemen en Koeto Ardjo. Zij beslaat 5,199 bunders of 7,268 bouws. In 1845 werd de aandacbt van bet gcvestelijk bestuur op de wenscbelijkbeid eener wetenscbappelijke opneming van deze groote rdfoa gevestigd, en naar aanleiding daar- vaQ werd een lugenienr van den waterstaat met de opneming belast. Deze ambtenaar le- verde dien ten gevolge in bet begin van 1846 zijn verslag aan den Directeur der kultures in, en daaruit bleek, dat de droogmaking der fdwa noodzakelijk en tevens uitvoerbaar was. Later diende de bedoelde ingenieur een pbin in, waarvan de bijzonderbeden werden mede- gedeeld in bet Tijd$chrift voor Nederl, Indie, Jaarg. XXII (1860), Dl. II, bl. 346 en vg. Den 2l6n April 1861 is men begonuen de rdwa Wawar gedeeltelijk droog te maken, door bet water der Kedong Bener en Kedong Tawar naar de Lo Oeloe, en alzoo naar zee af te leiden. Yroeg^r >¥as de eenige uitloop naar zee de rivier Lerang, die van Sengoro uit de rdwa regt oostwaarts stroomt en bij Tjangot zicb met de Bogowonto vereenigt en met deze in zee valt. Wawar Kidool en -Lor, twee dorpen op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa, aan den grooten post w eg. Het eerste bevat een 150tal en bet tweede 230 inwoners. Wawasalen, plaats op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeling Tondano, distrikt B«mboken, met eeni laauwe zwavel- achtige bron, die aangewend wordt tot baden en drinken. Waroekd, dorp op bet Sandelbout-eiland. Wawobo, dorp op bet eiland Moena of Pangasane, koningrgk Tibore. Wawo Boeloe, berg en distrikt op Ce- lebes' Zuid-Westelijk scbiereiland, afdeeling San- djai. Het distrikt bevat 8,000 inwoners (1861). Wawo Boeloo ri Awang, laadschap op Celebes, rijk Boni, palili of vassalland LiU ri Laoe. Wawodada» berg in bet Zuiden van bet rijk Boni, naar gis 1,000 Bijnlandscbe voeten boog. Wawok, dorp op Java, residentie en re- gentscbap Samarang, distrikt Singen Lor. WawoUOy kaap aan de Westkust van het eiland Amboina, op 3** 40' 30'' Z, Br. Wawoni, zie: Wowoni. Waxway, zie: Manoei. Way, zie; Ay. Wayam, zie*. Wai-am. Wayer, zie: Waaijer. Wayoeam, zie: Wajoeam. Wayson, zie: Waison. Weang Laham, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijk Koetei, landschsp Brahau of Parie. Weda, landscbap en dorp op de Oostzyde van bet zuidelijk scbiereiland van Gilolo, on* der den Sultan van Tidore, aan eene baaivaa gelijken naam, op 0** lO' N. Br. Uet is eene aanzienlijke plaats met een l,000tal ia- woners, die vrij welvarend zijn. liet bestuur in de negorijen en bet toebeboorend land,dit zicb van kaap Toja tot aan kaap Djaba» aai)g Gammasoengi, uitstrekt, is in banden van eeaea Singadji, bijgestaan door eenen KapUeM-M en een 12tal KimalaAa's en andere miudere Hoofden. De omstreken zijn bijzonder rijk aan sagobosscben, wier produkt van goede boedanigbeid is en jaarlijks in groote boeveel- beid wordt uitgevoerd. 'Ook wordt er feel goed bout, gescbikt voor den scbeepsbouw, aangetroffen. Jaarlijks wprden er dan ook vele praauwen te Weda gebouwd, Woda, eiUudjes bij de Zoidknst van Gi- lolo, die twee groepen vormen, waarran de oostelijkste gelegen is met bet midden op 0° 38' Z. Br. en 128« 30' O. L. en de klei- nere op 0" 33' Z. Br. en 128" 20' 0. L. Zij zijn laag en met woud bedekt.^ ledere gro^ is door een rif omgeven. Op korten a&taod van de Weda-eilanden beeft men op 80—100 vademen geen grond. Wedang (Karang-), grot op Java, resi- dentie Djokdjokarta, aan bet zuider zeestrand, niet ver van de Oepak-rivier. Zij is eene door de natuur gevormde altijd druipeode grot, waarin de van bet gewelf vallende drop- pels versteenen. WE. 1163 Wedangan, berg op Java, residentie Be- zoeki, bij Poeger. Wedangan, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, afdeeling Sidajoe» aan den regteroever der Bengawan. Wedari Kebon en -Koki, twee dorpen op Java, residentie Japara, afdeeling Pati^ dLstrikt Selowessi. Wedaro Djekso, hoofdplaats van het distrikt Selowessi, residentie Japara, op Java, afdeeling Pati. Wede, rivier op de Zuidkiist van het eiland Plores, ten Oosten van de baai Borro. Wedean, rivier op Java, residentie Ja- para, afdeeling Pati, distrikt Bogorami. Wediy dorp, op Java, residentie Japara, regentschap en distrikt Koedoes. Wedi, dorp op Java, residentie Madioen, afdeeling Ngawi, distrikt Derroh. Wediy dorp op Java, residentie en regent- BcHap Soerabaja, distrikt I>]abakota. Wediy dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Temajang. Wedi, rivier en dorp op Java, residentie Soerakarta, afdeeling Padjang, distrikt Klatten. Wedi| dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Temajang. Wedi Alit, rivier op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Bondowosso, distrikt Poeger. Zij ontspringt op den berg Pontjomojo en ontlast sich in de Indische zee« Wedi Aloe, bogt aan de Westzijde van Let aan Java's Znidknst gel^en eiland Sem- poe. Wedi Bowo, dorp op Java, residentie en regentscbap Pasoeroewan, distrikt Djati, aan de Java-zee. Wedi HombOi kleine inham aan Java's Zuidkust, West ten Noorden van de Patjitan- baai. ' Wedr Lelo, dorp op Java, residentie Sa- marang, afileeling Salatiga, distrikt Tengaron, met een 150tal inwoners. Wedi Woelog, dorp op Java, residentie Djokdjokarta, afdeeHng Goenong Kidool, dis- trikt Semanoe. Wedoemar, zuidelijkste kampong op de Zuidpont van het eiland Groot Kei, residentie Banda. Wedoesan, dorp op Java, residentie en regentscbap Madioen, in het Zuiden van het distrikt Bagi. Men heeft er eene indigo- fabriek. Wedoesan, dorp op Java, residentie Pro- bolinggo, afdeeling Kraksan, distrikt Padja- rakan. WedoesaUy dorp op Java, residentie en regentscbap Probolinggo, distrikt Tongas. Wedoesan, dorp op Java, residentie Ja- para, afdeeling Bjawana, distrikt Mergotoeho. Wedon, kleine spitse berg op Java, resi- dentie Pasoeroewan, bij de Porrong-rivier, nabij Lawang. Op de kruin vindt men de ruinen eener verhevenheid, welke vermoedemk tot bidplaats heeft gediend. Wedongy distrikt op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Demak, met ongeveer 48,000 inwoners. De hoofdplaats is Taugoel- angin, aan den grooten postweg, op de noord- oostelijke grens. Wedong Sono, rivier op Java, residentie Tagal. Zij heeft eene breedte van 80 voeten en over haar ligt eene houten brug. WedonOy bergstroom op Java, residentie Bagelen, regentscbap Poerworedjo, distrikt Loano. Wedoro, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling Goenong Kidool, in het Zuiden van het distrikt Semanoe. Wedoro, dorp op Java, residentie en re- gentscbap Soerabaja, op de zuidelijke grens van het distrikt Djabakota. Weei', Papoesch gehacht op het zuidelijk gedeelte van het eiland Misool. Het bevat 3 huizen en 15 inwoners eu behoort onder de negorij Waigamma (1860). Wees (de), heuvel op Sumatra, koningrijk • Achin, vlak bij den Gouden Berg. Wei'm, vrij groot eiland ten Noorden van het Papoesche eiland Misool. Weir, dorp op het eiland Groot Kei, resi- dentie Banda, distrikt Nirong. Wekas, dorp op Java, residentie Kadoe, r^entschap Magelang, distrikt Bandongan. Wekolo, kampong in het Nooid-Westeu van Midden-Flores, bewoond door Langa's. WelahaD, dorp op Java, residentie en regentscbap Banjoemaas, distrikt Adiredjo, met een poststation. Welahan, dorp op Java, residentie Ee- diri, afdeeling Ngrowo, distrikt Tangoel. Welalang, dorp op Celebes' zuid-wes* telijk sohiereiland, afdeeling Sandjai, distrikt Lamatti, met 5 huizen en 28 inwoners (1861). Welang of Paras, rivier op Java, resi- dentie Pasoeroewan, regentschappen Bangil en Pasoeroewan. Zij ontstaat uit de vereeniging der Madirdo- en Bendo-rivieren, neemteenige beken op en stroomt naar het benedenland van Pasoeroewan. Zij loopt over eene uiterst rotsige bedding, bogtig en krom, bewijst aan eenige koffijmolens groote dienst en loopt langs 1164 WE. de Oosiajde ran den grooten weg in een diep raviJD, aan den voet yan den heuvel Bawen, waardoor de bedding zeer vernaanwd vordt, zoodat sij een val yan ongeveer 120 voeten Yormt, bekend onder den naam Tjabang Bawen. Welangeui, zie: Wilangan. Welaurieng, groot dorp op Celebes, rijk Boni, vassalland of palili Bonetanga, landsdiap Tjina. Welerie, rie: Wileric. WelgemoedB-eiland, zie: Seromo. Welingin, dorp op Java, residentie Ke- diriy gelegen tosschen de bergen Kawi en Kloet, hoog, volgens Junghtjhn, 949 Bijnland- sche Toeten boven de oppervlakte der zee. Welini, dorp en moeraa op Java, resi- dentie Cheribon, partikulier bmd Kandang Hawor, distrikt Loewoeng Malang. Welirangy een der toppeh van den Ar- djoeno op Java, residentie Fasoeroewan^West ten Noorden van den top Ar^joeno, ter hoogte van 10,300 Bijnlandsche Toeten boren de oppervlakte der zee. Deze doet dikwerf rookwolken opstijgen. Welkom, boitenverblijf van den Gonver- neur van Somatra's Westkust, nabij Padang. Welkomst-baai* Deze is gelegen aan Java's Noordkust, residentie Bantam, tussohen de hoeken Alang en Lesong. Aan den ingang is zij ruim 3 mijlen wijd« In den Znid- Oostmoeson is zij eene goede ligplaats voor schepen en in den Westmoeson, als de vind niet te noordelijk waait, vindt men aohter de Tweede punt» in 9—10 vademen diepte, eene ankerplaats. In deze baai liggen de gevaar- lijke Pantersriffen. Langs haren Westkant strekt zich een rif nit. Yerder vindt men er de Andellan-eilanden, met drie zandbanken boven water ten Noord-Noord-Oosten, Oost en Zaid*Oost van bet noordelijkste dezer eilanden. Het eilandje Baddoe is door een smal rif omgeven en heeft ten Zalden een aantal koraalriffen. Yerder liggen in deze baai de eilanden Mangir, War, Oemang en Soemoer, nabij den Yalschen hoek of Tandjong Plaggan, welke, even als die hoek, met riffen omgeven zijn. Op */< mijl naar buiten vindt men moddergrond in 15 vademen diepte. WeIo» rivier en dorp op Java, residentie Pekalongan, distrikt Sawangan. De livier ontspringt nit den berg Tjandi. Weloekh Doroh, oude Boedbistische tempel op Java, op het plateau van den Dieng, aan den weg naar den krater Kidang. Het is een vierkant piramidaal gebouw van gehouwen staenen. Welong, laanwe zwavelackiige bron op Celebes, residentie Manadop in de Minafaasss, afdeeling Tondano, distrikt Remboken. Het water wordt aangewend tot genezing van hnidziekten en wonden. Welstead, droogte in de ChinescJie zee, onder de Tambelan-eiJanden. Zij w^ door den Gezagvoerder G. Wslstsad van het sdiip General ffarris, in Januarij 1885, ontdekt en bepaald op O"" 32' N. Br. en W 66' O. L. Weltevreden, wijk te Batavia, op Java, onder een Enropescben w^kmeesier. Yerder zie men daarover het artikel: Baiavia. Weltevreden, perk op de Noozd-W«t- zijde van het eiland Groot-Banda, distrikt Lonthoir, in 1854 met 22,449 muskaatDoten- boomen. * . WelteTreden, perk op Ay, een der Banda- ache eilanden, in 1854 met eenen aanpUmt via 12,655 muakaatnotenboomen. Welvaren, perk op het Banda-eiland Ay, met 13,278 muakaatnotenboomen (1S54). Wena (Poeloe-) of Duiv els- eiland, gelegen aan den uiterateB Westhoek vaa het eiland Manipa. Wenang^y naam dien de Alfoerea aan dc op Celebes' Noord-Oostfaoek gelegen Wmp^ffg Manado Toewah geven, naar eene aldaar vkei- Jende rivier. Wendid, dorp op Java, residentie Pasoe- roewan, afdeeling Malang, dbtiikt Pakkiea. £r is eene badplaats met helder uit den gnnd wellend water. Ook vindt men er eenige oude beschadigde beelden. Wenl, berg op Java, residentie Probolia^o, afdeeling Kraksan, distrikt Gending. Wenkoly twee dorpen op Celebes^ reaiden* tie Manado, in de Minahaaaa, een in het dis- trikt Tondano Toelimambot, met een S35tai en een in het distrikt Tondano Toelian, met een 125tal inwoners. Het eerste heeft eene Christen-gemeente, die met Kapataran en At^ gecombineerd is. Wenni, zie: WenL Wenoawan, dorp op het Zuid^Wester- eiland Loeang, residentie Banda. Wenreli, zie: Wanrili. Wera, eilandje aan de Oostkost van het eiland Soembawa. Wero, gebergte op het eiland Soembawa, rijkje Bima, dat gehed door slaven van deu Sultan van Bima bewoond wordt. Weraim, riviertje op het eiland Boero. Het vait in de rivier Ha. Werantora's, volkastam op het eiiaud Plores, in het Noord-Westen van Endeh. WE. 1166 Werdajoe, dorp op Java^ residentie Sa- marang, afdeeliDg Demak, distrikt Mangar. Werdoto, noordelijkste ketel Tan den Panggonang op Java, residentie Bagelen, af- deeting Ledok. Werilau, sie: Warilaoe. 'Werinama, Mohammedaamsch dorp op de Zuid-Oostkust van het eiland Ceram. Weringln, zie: Waringin. WeringkaTi dorp op Java, residentie Sjokdjokarta, afdeeling Goenong Kidool, bij de westelijke grens van het distrikt Semanoe. Weri Weri, eilandje in den Molaksohcn Arcbipel, bezuiden de Goearitji*eilanden. Werkodoro of Tjandi Bimo, schoone oude tempel op Java, op den bergrug, weike Tan den oostelijken voet des Panggonang's af zich tuBschen het zuidelijke einde van het Dieng-platean en de Telaga Troes uitstrekt. Vier kleine temptltjes omgeven zijne vier hoeken, waarvan er reeds twee geheel in puin- hoopen Hggen. Hij wordt door Jttkghuhn als een der soboonste, rijkst versierde en best be- waard geblevene tempeis van Java aangemerkt. Zie zijn Jaoa, Di. 2, bl. 287. Sedert de laat- ste jaren sijn de bosschen, die het plateau omrhigden, geheel verdwenen. Wemo, meer op Java, dat door eene smalle landtong van de Znid-Oostzijde van het plateau Dieng gescheiden is. Wero, regentschap op Celebes' zoidireste* lijke landtong, landschap Boelekomba. De in- Tfoners, 600 in getal, vinden hnn bestaan in den landbouw. Weroe, dorp op Java, residentie en dis- trikt Soerakarta, in het Zniden. « Weroe, dorp op Java, residentie Rembang, regentschap filora, distrikt Karang I>)ati. Weroe, dorp op Java, residentie Bagelen, regentschap Karang Anjar, distrikt Gombong. Weroe, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, in het Zni- den van het distrikt Awoe Awoe. Weroe, dorp op Java, residentie Kediri, afdeeling Berbek, distrikt Ngandjoek. Weroty dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Kema, distrikt Li- koepang, bevoond door ruim 100 Heidenen. Werso of Wirso, rivier en dorp op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Modjo Eerto, distrikt Modjo Redjo. De rivier stroomt ook door Kediri. Werwall, dorp op deNoordkust van het Zuid- Wester-eiland Sermatta, distrikt Roomdarat. WerworOy dorp op het Zuid-Wester-eiland Moa, distrikt Kjerre, residentie Banda. Werwelles of Werwilliesi dorp o^ het Zuid-Wester-eiland Moa, residentie Banda, distrikt Bansawang. WesouWy dorp op de Noordknst van het eiland Timor, op Portuge^sch gebied. WeBselan, eiland bij het eiland Soembava, in de baai van Tambora. Wessels, zie: Adi. West-eiland, een der Mentawei-eilanden, in* de Zeebloemen-straat. WOBt-eiland, eilandje in de straat van Fatientie, bij de kust van Batjan. Het behoort tot de Larie-eilanden en heeft aan de Noord* Oostzijde een rif en aan de Zuid-Westz^e een groot rif. West-eiland, eilandje in de straat Molo, bij de Zuid- Westkust van Flores. Bij dit eilahd Hgt eene koraalbank met 1 vadem water er op en 30 — 10 vademen tnsschen haar en den oever van Mangeraai. West-eiland (der zeekaarten), is Seraja, het noordelijkste en westelijkste der Zeeroovers- of Serasan-eilandeq, in het gebied van Riouw en Lingga, volgens Gbsoobt, op 2* 43^ N. Br. en 108* 40' O. L. Het is zeer hoog en heeft naar de Noord- en Westzigden een rif, dat Vs vnijl en verder afsteekt. West-eiland of Es t a m , een der Duizend- eilanden, ten Noorden van Java. West-eiland, een der Zuid-Wester-eilan- den, residentie Banda, ten Westen van Loe- ang. West-eiland, zie: Qroenewond. WesteUjk Kanaal. Dezen naam draagt de doortogt in de straat Banka, gevormd door het eiland Lucipara en de lage groene pnht op de kust van Sumatra, Luoipara-punt ge- heeten. In dit kanaal en ook op ongeveer 3 Eiigelsche mijlen ten Zuiden van Lucipara is het water ondiep, met eene uitgestrekte bank, waarop gewoonlijk maar 47s ^^^ ^Vs Tademen worden gevonden. De Westzijde van dit ka« naal wordt bepaald door eene modderbank, welke zich op sommige plaatsen tot 2 of 3 Engelsohe mijlen van de kust uitstrekt, ter- wijl aan de Oostzijde vele gevaarlijke hoeken en banken gelegen zijn. Westerafdeeling, residentie op Borneo, van welk eiland zij de geheele Westkust be- slaat. Zij bestaat uit de rijken of landschap- pen I Sambas, Landak, Mampawa, Pontianak, Koeboe, Simpang, Soekadana, Matan, Tigan, Melionw, Sangouw, Sekadouw, Blitang, Sin- tang en het geheele stroomgebied der beide takken van de Kapoeas tot aan hunne water- scheidingen, bevattende de landachappea Sepa- 1166 W& hoe of Sapauk, Silat, Sawait, Salimbouw, Fi- assa, DjongkoDg, Boenoet, Malo, Melavi^ Pinoe. De Resident der Westerafdeeling is tevens Hilitair Kommandant. Aan hem is toegevoegd een Secretaris, tevens Griffier bij den Landraad en Yendumeester, twee Kommiezen, een Ha- yen- en Fakhnismeester, een Djakw, een Fa- nghoeloey drieKapiteins der Chinezen. Al deze per- Bonen wonen ter hoofdplaats Fontianak, alwaar ook gevestigd zijn een Algemeene Ontvanger, tevens Notaris, Yendumeester en Ambtenaar Tan den Burgerlijken Stand, een Zoutverkoop- Fakhuismeester, een fungerend Fostkommies, een Ingenieur der 3d« klasse van bet mijn- wezen en rerder een Agentschap der Batavia- sche Wees* en Boedelkamer. • * Deze residentie is verdeeld in de afdeelin- gen Fontianak met Mandhor, Landak, Tajan met Meliouwj Maropawa, de zuidelijkeafdee- ling (Soekadana), de adsistent-resideutie Sintang, de adsistent-residentie Montrado en de adsis- tent-residentie Sambas. Over de bevolking en ▼oortbrengselen aie men het artikel Borneo en vijders op de namen der landschappen, vaamit dese residentie is zamengesteld. Om* trent de voortbrengselen van het mineraalrijk kan hier nog een en ander uitvoeriger ver- meld worden, hetgeen aan de berigten der mijn-ingenienrs ontleend is. Goud wordt voor- namelijk gevonden in Sambas, Landak en Mandhor. Langs de Kapoeas, in de distrikten Sekadouw, Siutang en Silat, hondt men zich ook met goudwasschen bezig. In Silat vordt het goud door Chinezen bewerkt ; hooger op bouden zich aUeen Maleijen en Dajaks daarmede on- ledig. Be goudwinning tussohen de rivieren Landak en Sambas is geheel in handen van Chinezen en die streek is in mijndistrikten Ter* deeld. Na een in 1857 ingesteld onderzoek naar ijzer-, koper- en tinerts, dat uaar de meening vanden Saltan van Sambas in het landschap Palo aanwezig zou zijn, is gebleken, dat daarvan niets ter door hem aangeduide plaats te vinden is. Evenwel moet het, naar de geognoetische ge- eteldheid des lands te oordeelen, niet onmoge- lijk zqn, dat op andere plaatsen van Palo ertsen voorkomen, doch daarnaar is nog geen onderzoek gedaan. In het distrikt Mandhor is in het Tampi^gebei^e op 24 verschillende plaatsen kopererts gevonden, dooh niet in die mate, dat men tot eene exploitatie kan over- gaan. De vindplaats Manfopie geeft wel eeuigen grond om te hopen, dat een nader onderzoek nog tot gunstiger uitkomsteu zalleiden. Tin- en antimonium-erts, dat, naar men meende, in Soekadanay op het eiland Groot Karimata, in Matan en Suuidawangan aanweiig was, is bij onderzoek gebleken niet in die streken voor te komen. In de landschappen Salimboaw en Djongkong worden aan de Kapoeas kolenlagen gevouden, die geschikt zijn voor stoomgebrnik. In 1855 werd er Toor GouTemements reke- ning in Salimbouw eene kleine kolenontginning geopend, die in December Tan dat jaar door een kontrakt met het Hoofd Tan Salimboaw voor de leTering Tan ateenkolen Tervangen werd. Wester- of Yijfde Distrikt, een der zeTen distrikten, waarin het Noorder Kwartier der residentie BataTia Terdeeld is. Het bevat TerTallen Europesche tninen en atrandmoens- sen, is weinig boTolkt en het ongezondate ge- deelte Tan, geheel BataTia. Meer dan een derde bestaat uit moerassen. Het overige gedeelte is bewoond door raim 4,000 sielen, wdke grootendeels in het zuidelgke gedeelte geves- tigd zijn, nabij het Chinesche Kamp. Daze be- volking bestaat nit ruim 900 Chinesen, rain 2700 inlanders, een 70tal afotammdingen van Europeanen en overigens ait Arabieren. Wester-eiland. Dit behoort tot de Ziud- Wester-eilanden, residentie Banda, en is ge- legen ten Westen van Loeang. Weeter-haven, ae: Panteh Barat Wester Kwartier, voormalige afdeeliag op JaTa, residentie Batavia, onder eenen Ad- sistent-Resident. Thans draagt zij den naam Tangerang naar de hoofdplaats, waar de Ad- sistent-Resident Terblqf hondt. Zij ia begreusd ten Oosten door de Angk^ en ten Westea door de Tjidoerian en Tjikandi en boTat 57 partikoliere landen en eene berolking Tan pins minus 100,000 zielen. Behalve den Adaistent- Resident heeft men hier nog een Xommies, teTons Griifier bij den Landraad en Yeuda- meester, een Panghoeloe^ een Dja^ca en eea adjanct-2);aiirM, een Kapitein titnlair en twee Luitenants der Chinezen, een denrwaarder bg den hindraad en een buitengewoon denrwaar- der bij den raad Tan Jastitie te BataTia, en een agentschap der BataTiasche weeskamer. Wester Begentsohap, zie; Tjiringin. Westgroep, eilandengroep ten Zoiden Tan het Papoesche eiland Misool. Westhoek, zie: Dolfijn's Neus. Westklip, perk op het Bandasche dland Ay, in 1854 beplant met 12,787 moskaat- boomcn. *" Wetang, een der Babber-groep, tot de Zoid-Wester-eilanden behoorende, residentie Banda, met het midden op 7** 52^ Z. Br. en 129* 35' 0. L. Het staat onder den i20^'« WE— WI. 1167 ▼an Babber, dio te Tepa verblijf Loadt, en beYat de zes dorpea Hoka, Njaiwota, Fota, Waurili, Eoemaliewen en Noeofiata. Dit eiland bevat een 650tal bewoners. Tosscben Wetang en Babber ligt eene bank met S^i tot 10 ▼ademen water, alwaar een schip ankeren kan en bereiligd is tegen vesteli^ke winden aan den kant yan Wetaug, en tegen oostelijke aan den kant van Babber. Wetang, dorp op Java, lesidentie Soera- karta, afdeeling Padjang, bij de vestelijke grens van het distrikt Klatten. Wetang, dorp op Java, re&ideutie en re- gentsohap Bembang, distrikt Waroe« aan de rivier Onto. Wetang Negeri, distrikt op het eiland Bawean, met 21 dorpen, 2508 huizen en on- geveer 10,500 iuwoners. Wetelan, dorp op Java» residentie Sama- rang, regentschap Grobogan. Weteron, dorp op bet eiland Klein Kei, residentie Banda, distrikt Doelah. Wetoewai, dorp op bet eiland Kisser, residentie Banda^ Weton, dorp op Java, residentie Bagelen, afdeeling Ambal, distrikt Poering. Wettegai, dorp op de Zuidkust van het eiland Sermatta, residentie Banda, distrikt lioomkisser. Wetter, groep van vier eilanden, tot de Zuid-Wester-eilanden behoorende,. residentie Banda, ten Noorden van Timor en ten Wes- ten van Kisser. Zij bestaat nit het groote eiland Wetter en de drie ten Westen daarvan gelegen kleine eilanden Babi, Kambing en Andjing. De Noordpuat van Wetter ligt, volgena Mxlvill tan CAAHBiB, op S"* 6' Z. Br. en 125* 58^ 0. L., en het eiland is, Tolgens hem, 54 vierkante geographisohe mij- len groot. Het is bergachtig en zeer vruoht* baar. De knsten zijn steil en zonder gevaar, en veilig om to naderen tot op V4 ^ V> ^^}^ afstands, alwaar men met 100 vademen geen grond loodt. Bij den Noord-Oosthoek verbeffen zich bcrgtoppen tot 4,000 Rijnlandsobe yoeten boven de oppervlakte der zee. Aan de Zoid- zijde biedt eene kreek ten Westen van het dorp Sauw goed drinkwater aan. Dit dorp ligt in eene baai, waar men vrij wel beschat ligt tegen Znid-Ooste winden en in den West- moeson nog veiliger is, daar de wal tegen de Noord' Weste winden beveiligt. Ten Westen van Wetter zijn ongeveer 2^ mijlen uit den wal klipriffen gelegen. Op Vt °^U^ ^^^ ^^^ Noord- Westhoek ligt het Houden-eiland of Poeloe Andjing op 7^ 41' Z. Br. en 126" 1' 0. L., en bij den Zuid-Westboek Poeloe Babi op 8"" 6' Z. Br. en 125'' 47' 0. Jj. Het vaarwater tos* schen Wetter en Timor is vrij van gevaren. De stranden van Wetter worden door eenige Christenen bewoond, die eohter van alle on- derwijs ve^stoken zijn. De bergbewoners zijn Alfoeren, die zich als onderdanen van de Christenen beschouwen, doch wreed en wan- trouwend zijn. Op Wetter heeft men: buf* fels, geiten, schapen en varkens, en vindt men veel was en honig, en sandelhont, dat door de inboorliugen aan Makassaren, Banda« nezen en de bewoners van Kisser voor andere artikelen verruild wordt. Yoorts produceert het: rijst, sago, tnrksohe tarwe en vele boom- vrnchjien. De bevolking der Wetter-eilaudea bedraagt nagenoeg 5,000 zielen. Ten tijde der Kompagnie hadden de Nederlanders aan de Zuidaijde van Wetter, te Sauw, eene bezet« ting. Omstreeks 1820 hebben de Lettinezen de kampong Xlwakie en de daarbij staande kerk en blokhuis op dit eiland verbrand. Wetter, een der Kei Tenimber-eilanden, residentie Banda. Wetti, dorp op het eiland Ceram, onder Wahaai, regentschap Hotti, met een 70tal Heidenen. Wewalimtoean, dorp op Celebes, in de Minahassa van Manado, distrikt Tondano Toelian. Wewanwawang, dorp aan de Noordkust van het Zuid- Wester- eiland Loeang, onder een Oraa^ Kaja, Wewelen, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, distrikt Tondano Toelian, met een 400tal in* woners. Wewoang Maredja of Manrissa, straat aan de Oostkust van het Solor-eiland Lomblem, die Pantar van dit eiland scheidt. Wezel-baai, zie: Pie lot. Wesel-eiland, zie: Adi. Wiaauw, zie: Wiauw. Wiadon, dorp op Java, residentie Japara^ afdeeling Djawana, distrikt Mergotoeho. Wiang, zie: Wjang. Wiar, meer op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Bondowosso, ten Noorden van Poe- ger, aan den oostelijken voet van den berg Lamongan. Wiara, dorp op. Java, residentie Tagal, af- deeling Pamalang, distrikt Tjiomal Lor. Wiasa, dorp op het eiland Samao, re^- dentie Timor. In de nabijheid wordt eene bron gevonden. Wiasaren, dorp op Java, residentie Tagal, lies wi. afdeeling Pamalang, distrikt Tjiomal Kidool, aan de ririer Toembal. WiauWy dorp op Celebes, residentie Ma- nado, afdeeling Amoerang, diatrikt Romohon, met een 120tal inwoners. De Ghristengemeente staat onder de leiding van den sendeling ran Amoerang en vormt met Lapi eene school. Wibi, koude bron op Java, residentie Ba- DJoemaas, afdeeling fiandjar Negara, distrikt Batoer, te Dieng. Widang, dorp op Java, residentie Cheri- bon, afdeeling Indramajoe, distrikt Sleman. Widang, dorp met tabaksplantaadje op Jara, residentie Rembang, afdeeling Toeban, distrikt Rembes, bij- de suidelijke grens, aan de Solo-ririer. Deze onderoeming behoort aan C. A. TAN Dbonoslek, en heeft eenen aan* plant van 100 bonws. Widariy dorp op Jara, residentie Sama- rang, regentschap en distrikt Kendal. Widari, dorp op Java, residentie en re- gentschap Fekalongan, distrikt Wiradessa. Widari, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling Pati. WidaSy rivier op Java, residentie Eediri, afdeeling Berbek, distrikt Gemenggeng. Widas, ririer op Java, residentie en re- gentschap Madioen, op de grens van het dis- trikt Tjaroeban met KedirL Widialoe, rivier en dorp op Java, resi- dentie Pasoeroewan, afdeeling Malang, distrikt Goiidang Legi. De rivier, welke ook Laut genoemd wordt, valt in de Indisohe cee. Widih-eilanden, groep van lage eilanden bij het Koidelijk schiereiland van Oilolo. Zij vorden door Alfoeren bezocht; die er visschen, schildpadden en krabben vangen. Men vindt er geen ander dan putwater. Widjahan, dorp op Java, residentie en regentschap Banjoemaas, distrikt Kali Red jo. Widjahan, dorp op Java, residentie en regentschap Banjoemaas, bij de hoofdplaats. Widjin Kidool en -Lor, twee dorpen op Java, residentie Samarang, afdeeling De- mak, distrikt Sambong. Widodaren, virarspnwende berg op Java, adsistent-residentie Banjoewangi, in het Noor- den. De hoogste kraterrand ligt, volgens jTjKOHXJmr, 7,517 Rijnlandsche voeten boven de oppervlakte der lee. Widodaren, bergtop van den Smeroe op Java, residentie Pasoeroewan, afdeeling Ma- lang, distrikt Karanglo, bij de grens van Pro- bolinggo. Zijn rng is met aware boomen {ije- wuira'i) begroeid. De kruin, in eene noordoost- waartsohe rigting gelegen, vormt twee afzon- derlijkebergtoppen. Uitdenmeeroostelijken zici men wel eens rook opetijgen. De hoogte be* draagt, volgens Jitvghuhh, 6,641 Rijnl. voeten. Widodaren, dorp op Java, residentie en regentschap Pasoeroewan, distrikt Djati, aan de Java-zee. Widodaren» dorp op Java, residentie Ma- dioen, distrikt Poerwodadi. Widodaren, dorp op Java, residentie Madioen, afdeeling Ngawi, distrikt Gendingan. Widodaren, dorp op Java, residentie Ta- gal, afdeeling en distrikt Pamalang. Widodaren, kaap aan Java's Znidkust, die de Zuid-Westzijde der Gradjagan-baai be- paalt, adsistent-residentie Banjoewangi. Widoeng, dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling Demak, distrikt Wedong. Widoeri, dorp op Java, residentie TagaJ, aan het Noorderstrand, ten Noorden ran de afdeelingBhoofdplaats Pamalang. Widoeriy dorp op Java, residentie en re- gentschap Samarang, distrikt Singen Kodon. Widoeri, dorp op Java« residentie Sama- rang, regentschap Grobogan, op de westelijke grens van het distrikt PoerwodadL WidorOi dorp op Java, residentie en re- gentschap Pekalongan, distrikt Wiradessa. Widoro, kampong tot de hoofdplaats Soe> rakarta behoorende, op Javay beoosten de Solo- rivier. Widoro, dorp op Java, residentie Beso^i, afdeeling en dbtrikt Bondowoeso. Widoro, dorp op Java, residentie Kediri, regentschap Trengalek, distrikt Pakkies. Widoro, dorp op Java, adsistent-rcaide&iie Patjitan, distrikt Pringkoekoe. Widoro, dorp op Java, residentie Rembapg, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Temajang. Widoro, dorp op Java, residentie DJokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, distrikt Avoe Awoe, in het Noord-Oosten. Widoro, dorp op Java, residentie Sama- rang, regentschap Kendal, distrikt Kali Woe- ngoe, aan de rivier Tjankring en aan den poatw^. Widoro, dorp op Java, residentie Sama- rang, regentschap Grobogan, distrikt PoerwodadL Wiei, berg op het Papoesche eiland MiaooL Wien, eilandje ten Westen van Kienw* Guinea en ten Noorden van het dland Misool, in de Pitt-passage. Wi3n, hoek aan de Oostkust van het Pa- poesche eiland Misool. Wieplo, dorp op het zoidelijk schiercilasd van Gilolo, onder het gesag van Temate. W^f (Het oude), zie: Wolfsklip. Wijnkoopsbaai, bg de inlanders Pa la- WL 1169 bae^tn Ratoe of Yorstelijke anker- plaata^ is gdegen aan de Wtttagde der JPreanger Begentacbappen op Jara, tuBSchan de monding der Tjibarenoh ba den hoek 80- dong Parat. De iiigang tusschen de hoeken Bagat en Tjirare is ruim 2^4 ^niijl vijd en de grootste diepte der baai bedraagt ruim SVb ^v\' ^y atrekt zich in de rigting ran liet Znid-Westen naar het Noord-Ooaten zee- waarts nit, loopt IV4 zeemijl landwaarts in, en is van voren geheel open. Haar anidelijk en noordelijk strand is steil; aldaar verheffen zicli rotsen onmiddellijk tegen de see, waar- tegen hevige branding staat, terwql aij yan boren in bergruggen uitloopen, die met welig houtgewas bedekt zjjn. De beste ankerplaats Toor scbepen is in de reede Palaboean Radja, waar men eene regelmatige diepte langa de knst beeft. Verder beeft men ankeigrond tnsscben de kapen Kambang en Tjipennaiy en aan de Noord* en Noord-Westeijde der baai, ten Westen van Karang Pamalang tot nabq de Tjibarenoh onder de knst. De Tjimandiri is de Toornaamste ririer, velke in deze baai idtwatert. Aan den noordelijken hoek der Wijnkoope- baai, op eenen afstimd van 30 ellen, heeft ons GonTemement een ^tablissement ran kofi^- en soutpakhuizen opgerigt. In eenen inham aan de Noordkust is eene grot, waarin zich eene menigte yledermuizen ophoudt. Deze grot beeft drie voorname afdeelingen, van welke de middelste ruim 18 ellen boog is. In deze laatste bouwen de zwaluwen hare eetbare nesten. Tusachen de W^nkoopsbaai en de ri- Tier Tjiaiki worden steenkolen gevonden. De ▼kggestok staat op d"" 59^ SO'' Z. Br. en 106'' 29' b7" 0. L. In den omtrek dezer baai wordt veel wiedjiM verbonwd, welke plant de wedjieH' of M«aM»M-olie opleveit,weikprodakt door de inlanders naar Buitenzorg wordt gebragt. W^inkoopspunty zie: Anjol. - Wilade, dorp op Celebes, in het Noorden Tan het rijk Boni. Wilahan, dorp op Java, residentie en re- gentsohap Japara, distrikt Majong. WilaJian, dorp op Java^ residentie en re* gentschap Ba^joemaas, aan de rivier Serajoe. Wilahan, dorp op Java, residentie Tagal, afdeeling Brebes, distrikt Boemi Ajoe. Wili^ae, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Ooenong Eidool, bij de weate- lijke grens Tan het distrikt Semanoe. Wilaloeng, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Demak, distrikt Sambong, aan de rivior Tangoelangin. Wilanagarai dorp op Java, residentie Gheribon, afdeeling Koeningan, distrikt Loerah Agong. Wilangan, dorp op Java, residentie Sa^ marang, alwaar een Opziener der recherche geplaatst is. Wilangan, postatation en dorp op Java, residentie Kediri, regentsohap Berbek, distrikt Gemenggeng. Wilangan, rivier en dorp op Java, resi- dentia Madioen, afdeeling Ponorogo, distrikt Ardjowinangoen. Wilangan, dorp en poetstation op Java, residentie en regentschap Madioen, distrikt Tjaroeban. Het ligt op den w^ van Madioen over l^aroeban naar Kediri, bij de rivier Qem- pol, op de grens van Kediri, 10 palen van Tjaroeban, 27 van Madioen en 28 van Kediri* Wilerang, rivier op Java, residentie en regentschap Pasoeroewan. Wil6rie, rivier en poststation op Java, residentie Samarang, regentschap Kendal, dis- trikt Troeko. Het bosoh van gelijken naam is gedeeltelijk uitgekapt. De weg die door dit bosch leidt is moeijelijk, vooral wanneer het geregend heeft. Nab^ Wil^rie ligt de minerale bron Gebangan. Wilet, dorp op Java, residentie Gheribon, op de oosteljjke grens van het distrikt Kan* dang Hawor. Wilhelmina, eilandje bg de Oostkust van Borneo, op 2« 8' N. Br. WilhelmoB-baai. Deze is gdegen aande Noordkust van het Zuid-Weater-eila&d Dam- ma, residentie Banda. £r ligt aan deze een gelijkuamig dorp met eene kerk en schooL Het verlaten fortje ligt op nagenoeg 7** Z. Br. en 128^ 30' O. L. De baai is voor noorde* l^ke winden geheel open, doch biedt in de Westmoeson eene geschikte ankerplaats aan. Wilhelmuaburg, fort op het Zuid* Wester- eiland Damma, residentie Banda, dat in 1646 gebouwd, later vernieuwd en in 1834 verla- ten is. Wilis, zie: Willis. Wilkens- of Wilksen-eiland, zie: Katang. WiUa, gebergte op Sumatra, koningrqk Achin, bij het dorp Analaboe, alwaar veel goud wordt uitgegraven. Willein I, fort met militair hospitaal en militair huis van arrest op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, te Ambarawa. Op ultimo 1864 waren hier 253 gedetineevdeii, ab 207 Europeanen, 9 Afrikanen, 1 Amboi- nees en 38 inlanders. In den tgd van 6611 jaar 1170 WL xijn door dit hnis ran arrest afgelererd: 65,919 Biuks kleeding en 11,149 paar schoe- nen. Het fort ligt ter hoogte van 1,516 Eijnlandache voeten boven de oppervlakte der zee. Hier bevindt sich eene Gouvernements lagere school. Het water uit den artesiscben put alhier, net eene diepte Tan 81,5 tot 38,3 Nederland- ache ellen, uit lagen Tan zand, oonglomeraat en kleiaarde komende, heeft eene tenperataur Tan26V4*C., bq eene luohtwarmte Tan 21V,«C. 