Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
'] De redactic neemt Ditanrlijk de TenDtwoordelgUiBid Tirar da ttukken (■ de JfMMMyiM ileehti toot cen leer gering gedeelte Op flch ; die lennl- wooideljikfaeid ii Tin de onderiMkening met af la icheiden. Kteowel •ordedt de redictie diemtig mede le deelen , dat de geachte iaht^*eT Tin boTeutDuid ■tnh hur geene Leoi ait ijjne Mnteakealngeii beett toegeiUan, mur ii big- Ten Modringen , dit het ttak in tgn geheel ion wordea opgenomen of g«irei- sdbvGoOglc (UuAK DK B. C. II. ui. 1 BR Ul. xm. 1. 183 Magno itinere slaat bier legen over iusto itinvre, welke wMt> den vij met ron/eclo oantreffen B, C. III. 76 : * Con facto iiutt iti- ■ iwre <tiM diei." Op bet einde ran datzelfde cap. leua'yn weder : tDupliealo eius diti ilinere octo miUiapaiiUUfn ab eo loco »proeedit" De eerstgenoemde plaats verscfailt daarin van deonderbavige, dat twee bandelingea als op elkander volgend wordea gedacbl; de laatstgenoemde komt hieriii oTereen , dat de eene daad wonlt ten eiade gebragt, lerwijl de andere geschiedt. Overigens even* wel is de legswljze in beide plaatsen dezelfde, ala die van n. 12. Ook komen dezelfde woorden id denzelfden sin D(^ bier ea daar blj Cabsab roor, b. v. B. C. Wt. B6: »Magmt iti-' tneribtu confectit -~ venit." VergeL B. A. 36 en 66. De Hetapbrast Kbijnt zich de zaak eTeneeitt te faebben ge< daebt , ala wlj ; bLJ legt naraelljk : naAA^ n QSv Aturat Hit xpii xixiv eeliTSv VwiiiouvUf KaAw/civtfv faftyiyifo." HiJ dtinkt , we hebben gcen reden , otn hier lels t« veranderM en UijTea daarom bij de gewone lezing, Db B. 6. III. XIII. 1. Bij gelegeobejd eener vergelijkende beMbouwing van detcbe- pen der Galliiri en der Romnnen zegt CkWKk : • Carinae a/i- qwmio planioret , quam nosirarum navium , quo faeiUui vada ae dccesBum atitut exdpere pouau" enz. Op deze pUata leekeode Oodehdobf reeds aan: iPetavlus praebet ad dictum aetlut t. cam aestai decedil. Recle quldem , ut vada sit nomiDatiTaa", wat verder eveowel schijnlhlj de hypallage, in bovengemelde woorden »navM exdpiunt vada" vervat, le willen verdedigen: altbans hij brengl geljjklaidende f^ataen bij. Ook HBBzoe, NippBRDBT en airderen behieldeo deze leziog: hetgeen ml) grootelQks Tenrondert. Want de plaats Mljft, al koa men ook de kypallagt rerdedigen , daarom niet minder vreeudeo moeyeli|k. De opeenvolgiog toob en verbinding der denkbeelden ea de vergelijking met bet Toorgaande Caput , doen , dankt my , duideiyk ultkomett , dat Camai niet hedt willen le keunen geven , dat de Mh^n zoo plat van bodem waren , oni. niet le Tee! ran de ebbe le lljden te bebben (want hoe sdbvGoogIc 184 Caksar db B. 6. Ill im. 1 bk III. xiii. 8. kan de afloep zelf van bet water zoo reel ^evaar veroorzaken?) ; maar liel gevaar kwam van de ondieplen: ze waren bang, dat de schepen op de klippen en rotspmrten zouden ^tooten of op bet drooge biyven zitteo , bljaldien ze zeer diep gingen. Nu koDden ze gemakkelijk in eeo ondiep vaarwater blyven, en al raakten ze vast, ze werden blj dbn eersten vloed den besten wefir vlot. Gn witlen wlj uu belgeea in hel vorige Caput uitgebreider is verbaald korleiyk zamenvatlen . dan komt de iDfaoud hierop neder. De echepea der Rameinen konden bij eb noch vloed aan wal komea, en in voUe zee waren ze tegen de groote golvenen de sLarmen nietbesland, terwijlhetomgekeerde biJ de Galliscbe Bcbepen plaats bad : de reden biervan wordt in Cap, 13 ge- geven. In de eerate plaats namelijk waren de bodems platter, cm , ala de ebbe kwam , beler op bet drooge te kannen blij- ven , en ten andere de voor- en achterstevens hoog , om de gol< Ten te beletten , dat ze over bet scbip aloegen enz. MlJ dunkt , zoo loopt de zin geleidelijk at en de woorden hebben eenen doidelijken zin, faetgeen we, naar mijn gevoelen, moeljeiyk kunnen zeggen van de lezing, die tegenwoordig in zwang iR. Want wat is vada ac deeeamm aettui exdpere anders dan on- zin i De griekBcbe vertaler scbljnt er al mede verlegen geweest te zijn : altbans blJ laat bet woord vada onverlaald en bepaalt zich biJ dezeuitdrukking: tux rtt* iftrcSiTiix f^m Hveuwn itvo- (pifsn, Aan plaalseo , om onze lezing ad decettum aettus te verde- digea , onlbreekt bet geenzins. Bij Livins VI. 27 lezen we : ad famam, by Sifbt. DomiL 7: ad tummam ufterfo/cm, hi) Nipos AlUc. \. 1: ad famam imperalorwn. Db B. 6. m, Hit. «. »Et eademde eauta minus commode scopults eontinebmtta:'* NipnapBT nam eene oude lezing weer op en sclireef in plaats TV) tcopulis, eopulit. Dit woord was reeds lang by ana uit de mode ; de conjectuur dapkle aan HoToiunR haren ooraprong maar Toor eenige jaren bewees Hirzog , naar mijn inzien Toldingend, dat we de vulgata moelen hebouden. |Iij zegt , dat nocb bet woord copulae bij de oud^ voorkomt sdbvGoogIc CUSAB H B.G. UI. xu. 8 u V. XII. 2. 18IE in de beteekenis raa enttrkaken , noch eontinere ooit gebruikt wordL ia den zin vao altigare of retmere, go dat dit dus tegeo eopulae pleit. By Toor zicb veriiiest fnintw incommode teopulit, omdat ico- jmlit in alle eodieei ^taat , en de Hetapfarast vertaalt iri rm <nori?ia» xxTiixom; terwiji incommode in sommige eodieei, at xIJd ze dan ook niet de beste , ^evonden wordt. Het acbijnt tiein , en met regt , beter ea Teiliger toe deze lezing te Tolgea , dan willekeurtg scopuhi te veranderen , dat genoegzaam gezag voor zicEi beeft. Eadem de eauta laat hi] slaan op firmtudo, helgeen een wei- nig vroeger staat: minui incommode staat blj hem gelijk met nne magno detrimenlo en eonttneri scopulit verklaart hij van de gchepen, die in de baaijen en kreken, door rotsen en klippen omgeven, veJlig konden ankeren. Tot bewijs hiervan voert bQ aande voorden quum te vento dettieient, die een wetnig verier Toorkomen, en waaruit biykt, dat vroeger van schepen moet gewaagd zijn , die voor anker lageo ; terwiJI daarenboveo nit de plaatsb^brlJviDg, Cbp. 12. waar van vele landlongen en Toorgebergten spraak ia, duidelijk wordt, dat de aangenomes lezing gebeel met den aard en den loestand der kusten van den westelijken oceaan in overeenstemming is. Continere toch b^teekeat zooveelaU angutto quodam tpatio conelusum tenere, xooals b. T. continere caitrie. Tot bevestiging knnnen ook nog dienen B. C. II. 25: »Hie locui duobus promontorOt eontinelur," en B. G. IV. 25 ; 'Cuiu$ loci haec erat naiwa alqtte iUt monti' but anguttit mare continebatur." Di B. G. V. in. 2. > Qui otmet fere 0$ nominibut eivitalum appeUmt^tr, quibui orH ex eivitaiibut eo pervenentnt el bello illato i&t rmnanterunt alque agroi colere coeperunt." De Metaphraiis geeft deze plaats zoo weder: oj tuv vihitiv, i^ Sv «^1 SvTft tlf r^v BptTTXviav xctpiyivavro jus) xiXifUv A^rf iifivtyx4me r<^q iyfo^t fifyititvrt , ri Svoft,* In xxt vtn txeon K *) Ik Tolg hier de nieiiw< oltpi^ nn B&qMtTUK, IBSi. Frtibwrg, sdbvGoOgIc 186 Cauu m B. G. V. 111. 2 m VIL u. 3. Uit deze verUding Uykl alUuns cooTed, dat de lalijnsche woorden boTen aaagehaald zoo gelezen werden in die codices , naar welke de grieksche vertaling gemaakt is ; daarby bestaan er, voor soorer my bekend is, geene Tariiutea op deze plaals ■na Giiui. Ook NimuMT keal er geene , maar scbrljft op pog. 80 vad zyne uilgare der Commenlarieo : iDubito, an scri- ■bendum sit .... ef bello sedalo Firmos enim aedee ponert >Be)gae et agros colere noD ilbto sed finito denmoi bello poterant." Ten bew^ze roert hlj aan B. G. II. xxix. 4, waar van de Adualid gezegd wordt, dat ze na menlg gevecbt vrede maak- teo en lich eene plaata ter woning uitkozen. Ik voor my ben overluigd , dat Nimt&ir bier wal te voor- bang is te jrtA gegaan en dat alles in de beste orde is. Want , al hebben de Adualiei vrede gemaakt ea eerst daaraa eene vaste woonplaala gekozen , zoo bewyst dit volstrekl nieCs tegen bet rerbaal van Ctiun aangaande de Btlgen ; zy koodfto immers zeer goed in Brilamnie bllJTen en de linden beboiv- iren, die ze in dea oorlog gewonnen baddeo. Juist daarait, dat ze na den oorlog te bebben aaogevangen (we nemen bier TOOT een oogeoblik betlo illaic eens letteriyk) bleven, moeten we opmaken , dat ze de orerfaand gehad bebben , en die lan- den hebben kunnen bebouwen , welke ze gewoonen hadden. Haar liefet neem ik bello illaUi Diet zoo woordeiyk , en zie er eene aanwyzing in , dat ze de landen , die zlj bezalen . door bet regt des onii^ii en niet door overeenkamst of door minne* lyke scbikkiDg verkregen badden. Da B. G. Vlf. XX. 3. Gewoonlijk leest men daar : ■•Pertuatum loci opporlunilale , •qui le ipsum mttUtione defenderet." > Hen ziet aanstonds . dat de ptaats bedorren is. Van daar zegt NippBBDBT: iHic nuum Titium aperuit Apitzias, qaod ante ■eum viderat fientleios, neceasario dicendum fuisse, ■qai se >ipM defenderet." >Sed ne •manitione" quidem ille loens se fdefendere poterat Nam neqne supra alia munitio eommemo* ■rata est, neque Gaiti eo tempore omnino castra maniebant: Certam eueodationeui non reperio." sdbvGoogIc Caisu 08 B. .G VU. XX. 5 in Vll. xlvi. 1.2. 167 HiJ dnnkt , dat er wel ieU aan le doeo is. De Codd. Bongars. 1 Leid. 3 gevea alsrariant que*, Ed. Ant. qud in plaats van qui, Ik ben — daardoor en omdat de ztn dezer woorden ongetwlj- fflld deze moet sijo , dat de plaals door de natnur als met eene borstwering voonien was — op het denkbeeld gebragt om t« Jezen: * PernuMon lod epporlumtate , qui le ipie , ut mwUtume, d»- tfmdtret." Hoe gemakkeUJk door do oalaligbffld der afKhrijvers en IilJ bet gflbraik van verkortlngea ail ipte ul, ipmm kon ODtstaao , ziet ieder en de griekaclie oversetting schL}nt ook daartieen te wijzcn ; dear lezen we : 'Oti V fyyiirtptv riSv 'Pufuituv H wfivitv i^lav , rsuTS (ncl r^f fsv Jc^fiou V^lu^TifT't; , 3r Ixureii Di B.6. VU. XLTi. 1. t. tOppidi mwui ab planilie afque initio adfcennu reela regime, trinuUut amft-actut accederet , MCC pamu aberat, Quidquid hide ■ctrrui/iu ad molliendum elivum acceiserat, id spatium ilinerii *augebat," In plaats ran Auicslaat Nimanr voor hue Le lezen. Want, zegt hlj: Nulla est vox, quo huia referri posait. Nam reclae rd^iomcircnilum accedere, ot Oudendorpina interi^etatur, ideo Don potest, quod notio reclae llneae omnem currationis cogita- tlonem auTert ; adicMitu aatem , quo Moms hide re^icere opi- natur, quia h. 1. idem est ac eelUt , non magis in censum ve- nit. Qui enim colHt breviore Tia niinui aut longiore angeri potest f Het is duidelLjk , Daar het mtj voorkomt , dat NirpniWT bier in twee opzigten dwaalt. Vooreerst in de uitlegging der plaats ulve ea ten andere in stjn oorded over Hoius. Want hue koo niet op numenit slaan , zoo als NipmniT wil, dew^l dit woord *) Tolgmu OnoMM. Ik ku da JuUUmU nn dil opfuS toot ImX I bevMligm. Ul hi. diu|t bj) OaiaaaM a* 4918, mnt dit ii hot ouButm nn iea Cilali>pii der Biiliolktea BMlnama wurait het hi. gekooht it. Thioi toert het n° 400 tui den IwUten Cilalagui tu hi*, der Akademiiche Bihlio- Oeek. I. J.K. sdbvGoOgIc 188 CUSAB DK B.G. VII. XLVt. 1.2 Uf DB B.C. III. LXXXI. 3. hier Diet slaal : bet zou op paamt kuiiaen terugzien , maar daQ zonden die pauut gezegd worden aliqmd circuilut accipere. Vervdgens zegl Mobub aiet , dal de berg self grooter of klei- ner werd, maar hij bedoell met adseentu* liier via, qua adieeo' dthalur de weg, langs weUea de berg besLegen werd, omdat men niet regtuit kon gaaa, maar helpad zicb rondomdea berg stingerde en slechls op die wLJze de top bereikt koD worden. Adtcentut kan nooil den berg ze/uen Jieteekeoen , maar.beduidt of de daad van 't beklimmea of den weg , waarlangs men opslijgt. De bedoeling van CUisab ligt voor oogea : hij wil zeggeo , dat de lengte van den wcig, indien men regluil ging, 1200 scbre- deu bedroeg, raaar eeoige booderd scbreden meer , als men -eeu omweg moeA makeo. En zoo verstond ook de grieksche vertaler de woorftn van Cabsar, wesfaalve bet mij zeer ver- wondert , dat 0DDniK>l0> bCm [en bewijze van zijne verklarlng ' aanbMlt. Be gridktehe woordea zljn ; Al I'k xpis ri (i^iev t^v Dk B. C. UI. lxxzi. S. Op dezeplaats teekent Nippbbdbt bet navolgende aan : (Gra- Titer Gorrupla sunt baec verba : Nulla Thettaliae fiiil dvitai praeler Larisaeos , qui magnit exeralibus Sdpianit lenebattlur , quin Caesari parerent atque imperata faeerent. Nam unns erat Scipioni exercitus. Idem tgttur bic raclum est, quod ho- ram eomm. I. 85. K. in classibus Hispaoicis accidisse demoo- Btranpag. US, ut exaggerandi studio genuina verba lihidinose a magistro commutarentur. Quid Gaisab scripserit, deGniri ne- qoitj cum vestigia antiquae scripturae servala esse nequaquam probabile siL" De woorden waarop Nippbbdbt doelt in I. lxxxv. S zijn deze: •Neque nunc se Hlorum humilitate neque aliqua lemporis oppor- Uautate poslular/e, quibua rebug opes augeatitur tuae, sed .eoa exercitut, qtioi contra le tnuttosjam annot aluerint, vetle dimitli. Neque enim lex legionex — fie^ue tot tantatque clattit para' las cet." NippBBDBT wil hier in plaals der laalsle woorden schrijven nc.,z.d.vCo(>t^lc Caisar di B. G. III. Lxxxi. 2. 189 lot lanlaque auxtUa parala , omdat er zoo groole Tloten in Spanje niet waren en daarentegen de hulpbendeu ntet worden genoemd, waaropi met veel meer regt de epitheta tot tantaque van toeftas- Aing zljn, Ook bier tieefl wefir een magirter mutandi libidine Toor auxilia in de plaats gezet clattis. Het verwondert mlj , dat eCQ overigeos zoo kundig en Ternuf- - tig man ats Nippbbdbt , vooral wat de eerstgenoemde vroorden betreft , zoo spreken kan , en op zoo losse gronden eene plaats verwerpt, die nog geheel niel behoefde te worden opgegereD. Wat de flM^fit exereiltu SdpioniM betreft, behoef ik Edleen te wijzen op eene andere ptaals van Gubab . waar dit woord in plurati numero voor een deel des legers gebruikt wordt, en die zoo duidelijk is en zoo vast staat. dat zij bet sterkste bewljs opterert, dat men rerlangeu kan: ik bedoel B.C. III. 2B, waar Gaisak , die reeda naar Griekenlamd yna orergestokni en reeds lang op de rest van zijn leger wachtte, de redenen opgeell, die hem noodzaaklen op den onverrrljlden orertogt der overige le> gioenen aan te driogen. Daar staat, dat de bevelhebbers van PoNPBius tcrebrit Pompeii litteria eattigabtmlar , gwmiam primo venimlem Caetarem non prohibuiitent , ul reUqms «i\u exerdtui impedirent." Ook bet oordeel over I. SS is te streng. De eodtcet geren geene variant : de latiniteit laat niets te wenscben -over ; de zin is op zich zelve good en laat zicb , mijns inziens, v/el ver- klaren , mits men zich van dien libidinotui magisler maar kan losmaken en de omstandigfaeden in aanmerking neemt. onder welke Gabsad sprak en handetde. Ik heb reeds vropger* ge- legenheid gebad , om opmerkzaam te maken op de groote rede- nen van ontevredeobeid , i!relke de Aristokralen aan Gabsar ge- geven badden en hoe zicb daaruit meer dan eene oitdrukkiog van hem laat verklaren. Daarover spreekt bij weder tot, Apba> RIDS, die als een anna zondaar voor faem staat en om de ge- nade Traagt . die ht] zeir (zie Cap. T& en 76) vroeger Diet be- vezen heeh. Gabsak wil evenwel goedertieren zlJn ; hij zai de troepen sparen, maar de gelegenheid is te scboon om eens ') Zie mgne AiuiBlatiimn Crilicae in Cmnn, dt B. C. lo de JVitctUatit ' PkiMaga TIB dit Jau, die eerltog bet liebl lullea lien. sdbvGoOgIc 190 Gaisar bi B. C. 111. Lxxxi. 2. een kraehtig woord te zeggen over deo partijhaat dor aanban* gen Ttn Poiipnns en de onregtraardiglieid hem aaugejLaui. Het gold bier bovendies het vinnen veo de barten der soldatea vu FoMKiDi, die binnen het bereik zljner Blem waren. Ze moesten eens goed inzien , hoe Tergevensgezind bij was. Reeds bad hlj faea gespaard en' goed bejegend, tenvijl hunne eigene veldfaeerea ben badden misbandeld. Ook ou spaarde bij zijoe T^anden en deed hun wel, ofschoon hy in waarheid ze^en JLon, dat hi) zwaar beleedigd was. < ' Bij dat gevoel en onder die omstandigbeden zal Gusia wel eena wat oTerdreTeo hebben , en we aoudea daarom reeds die Ua iaalasque claina heel goed kunnen verdragen ; maar er is meer. Ik geloof zeker, dat Cabsih bier niel alleen toot zijn geest had, wat er in Spanje maar ook wat er b^ Maidlia gdieurd was en zich de beide ooriogen als i6a gebeel dachL Waarom bij alleen van legionei spreekt en niet ran auxilia is daidelljk : onder de legionet worden de atmlia mede begrepea en als laodleger tegenover de volgeode clattet gesteld. Behal- ve de scbepen dd. die in Spaty'e waren aitgerust en die door NiPPiBOST zijn opgegeren, worden B. C. I, lti. 17 groole scbepen vermeld en rele van minder caliber ea betzeIHe getal met vele booten B. C. II. 4.: voeg daarblj de 16 van NumiDs B. C. II. 6. en tel die bij da vtoot in Spanje uitgerast , en men zal ml) loegeven , dat Caesae zich niet aan grootspraak heeft scbaldig gemaakt. Wat mlj nog meer in dete opvalting verslerkt is , dat Cii* SAB bier blljkbaar zinspedt op de komst van DoHtntts B. C. I. 56 in Mattilia en de daarop gevolgdo sending van NAStDics B. C. U. 5 , blijkens de woorden mmmittoi duces , welk^ dade< lyk acbter M et tantai classes volgen , en op AnAiiios en Pa- Tsiius , die legatm waren , geen belrdLking kannen bebben , vitboofde van de beteekenis van dat verbum. Wanneer we ons de zaken zoo mogen voorstetlen , waaraan ik niet twijrel, dan geven we een beler grond voor het he- hondHi der vutgata, dan Nippbksbt voor zljne conjectuur, die geheel en al op subjective gronden steunt. Gouda, 6 Dec. 18B5. Dr. D. Tbrpstu- sdbvGoogIc AANTEEKENIN6EN OF DB WESPEN TAN ARISTOPHANES. (Vervolg van hi. 67). Vs. 654 vig. eSx * &tX lf:ifuet fti' oSrof f^lat rpay^uv. »»?£( ykp fSffiv (If h"^ Tfufry xpifiirrit t\iu. Zoo vs. 654 aan Philocuok toekomt, op wiens naam het stfuit, moet Datuurlijk eurot op BoEtTCLioN doelen. De tin is derhatve ongeveer deze: 'Neen (gij hebt nooit iemand zoo goed hooren spreken . als mij) , maar deze vriend (Bkltclior) faoopte op eeoe gemakkelljke zeg&zonder strijd." Het wheeltveel, dat dit ons gezood verstand zou fcnnneD voldoen. Bet spreekwoord Ipiiftxi Tpu-yiv is uit den aard der zaak alleen loepasselijk op den redenaar , die het eergt tpreekt ; want atleea deze is in de gelegenheid om zonder strijd regt te behouden , zoo zljn tegen- standv niet aatwoordL Niet Bdxltclboii , die wederieggen moet , maar Philoclbok , die bet cerst opireedt , kan diu iptifuit rpvyxv. De gevolglrekking ligt toot dehand; bet vera moet van Bdelt- CLMN nezen en deze bet spreekwoord op zijaen vader toepas- sen; alleen bet volgende vers verblijft aan Philocizor. Hier- mede is echter de zaak niet afgedaao ; want zoo men vs. 654 aan Bdbltclkon loescbrijfl, maar overigena de plaats onveran- dard laat, zai vooreerst Bbbltclboh den triombang van het koor: e£n£xo4' oStm xai»pS( oiistit iixo6vctfU9 06- sdbvGoO^^lc 192 Db Wssput tan Austopbarbe. beamen en met b3x erktaoen dat DJemand ooit met zoo reel doorzigl gesprokea heeft , als eijo tegensUoder ; eo ten tweede Philoclboh , die oogenlilikkelijk met deo lot Tan bet koor over zljne 'rede behoorde in te etemmen . met vs. 636 reel te laat komen. Men zelte derfaaWe de beide verzen om en scbr^ve: ♦lAOKAEaN.. KtctMi ykf ^"Setv u« iyii Ttahif KfArKrrii t'tfu. BAEATKAEAN. oSx' liAA' ifiiiutf cTftf' eurot f^lat rpuyiirsai. De nitlegging die ik aao bet tweede vers geef, brengt aa> luuriijk mede , dat ^tS' in een praesetu reranderd moet wof den. vs. 642 vlg. Svi* oSrot ^in cxofiivinn luirrh oux iv auroS. ^ fitiiv l<yii ire Tti/tepev ffxum (3>Jxtiv woiiifa, Deze twee verzen zijn evenmin beiden van Philoclbox als vs. 634 vlg. Hen oordeele slechts. Hel eerste vers past zeef goed voor Philoclboh , die op de overwinntng rekent en gelooft dat zijn zoon daarvan zoo goed overtuigd is , als hij ; van daar dat bij van deien zegt : ■ blj staat zich reeds te rekken en is ge- beel liuiten zicb zelven." Hierop is niels aan le mcrken. Bet tweede vers 18 minder passend, De man, die in het vorige vers ge' loofl de zege reeds bebaald te bebben , kan in bet volgende niet spreken , als ware de strijd nog niet beslist en moesl de beurt nog aan bem komen : ^ fiifv iyi ff£ rijiitpoy o-xuTq 0f^iirnv reoJA'tf. Ook is bet vreemd , dat Pbiloclkoh , die in bet vorige vers bet woord nog tot bet koor rigt en van Bobltclboh in den derden persoon spreekt , bier zonder aanleiding eensklaps zicb tot dezen wendt. Ik ben overtuigd dat hier , even als boven , aan vader en zoon ieder ^^n vers toekoml. Het eerste is van Phium cuton ; bet tweede is het antwoord van Boiltcuoh. vs. 6S6 vlg. tuu irpSrov /tlv fiiyirxi 0iiijhu^ , ftit ^q^f;, iM' aTh Xflp^fr riv <pipoy Hfuv diri rav iri?.tuv ffuAAi$/3Sifv tIv vpoaUvrx. Het artiket blJ irfovtirT» verbreekt bet verband, dat tus- schen dit woord en iri rSv ■jri>,tav noodzakelijk beslaan moet sdbvGoogIc vss. Que via. , 669 vlgo. , 684 VLO. 193 en bederft dien ten gevolge de eonstructie Tan hel gansche vers. Waarschijnlijk had Abistopharis geschreven: rhy epifcv ^fi7v iiri r&v v6\tait e-uAAi{/3^v vuv wpostinct, eveD als men in vs. 707 leesl: vs. 669 vigg. x^S" oStoi t^iv iiipoioxeuffiv xarx jrfVTiJKOVTX t<£a«v1-« ixi rav Wai av , IwecTtiyoums Teutvr) xavx^o^ouwraq • iaffere riv (pipov, )| pfovnjvxi tmv sr^Aiv u/tav dvarpl^mi Indien de volksmenners ea rpdenaars, die van de bondge- nooten geschenken wildeu ontvangen , om bun doel te beret- ken , in dier voege badden gesproken , zouden zij eea' dubbelen misslag begaan hebben, tegen hun eigeu belang ea tegen bet Ailitch taalgebruik. Want de elaat , wien de tpipoq toekwam , zou bet voordeel geooten bebben, terwiji de batelijkheid der bedreiging die van ben was nitgegaan voor bunne rekening bleer. En wat bet tweede punl betreft, de taal is ver van zuirer. De Athenert zeggen nimmer itidvxi, maar altijd (J)i* ptiv of irayeiv Toiii 06pgug , gelijk vele voorbeelden van Ahisto- FHiHKs, THncroiDBs, Dehostbenbs en anderen kunnen bewLJzen. Daarenboven was btj eene zoo krachtige bedreiging veeleer eea imperalivus, dan een fatummXe wachten, De woorden iifftn riv ipdpof zijn derhalve bedorven en moelen naar m^ne over- tuigjng plaats maken voor dea imperativua ixpoipepfTT' , die , daar hij uit dezelfde bestanddeelea is zameogesteld, mis&cbien door den afschrijver voor een compendium van iunrt riv 0ipov ge- bouden is. De lettergreep , die aan bet metrum ontbreekt , moet aangevald worden door iyii , dat bier gaoscli niet overtollig ia. Men scbrijve dus: iape0opt7T\ ij 'yii ^pavr^oi riiv vixiv iptSv avxTpi^a. In bet Torige vers leze men: irxpii rm vi^suv , want iupo^ iaiulv word! , zoo ik mij niet vergis , nimmer met iiri verbonden. vs. 664 vlg. De dativus eJs van Cod. R. , aan welken Bebok de voorkeuF sdbvGoogIc 194 Db Wispn TAH Abistophakk.. geert, voldoet mlj eveomio als de aeciuatmu ujq , dien men in audere uitgaven vindL De Daamval , die bier vereischt wordt , is de gmilivus parlitivm; Bdkltclbom wil zeggen, dat het volk van alles wat door zijn* moed en inspanniiig in de scbatkisi komt , alleen Aea triobolus werkelijk tu bezit krijgt. Hen leze das: a» uiirit l>.»ivav xri. De waarschijnILJkheid ilezer gissing wordt vertioogddoor liet volgeode tchoUum; riv cpipai (I. rciit 0if6Vi) h^it, i<p' S» vs. 700 Tigg. m« r6\euv tpx^ vJitlartiv dirif rev Hivrev ftixpi Zxpi^t , iix ihreKctitit xXipi tov6' S tpipeit, ixxpij' tuH zavr' ift^ vot hrrd^cwtv xxri ftixpiy ie) , xri. De aitlegging van rovV % <pipei^ , die de schoUatt geeft, rnjtf* 3 <piptig Iftirtev, is te belagchelljk om een oogenblik in aan> merking te kunnen konien. Het is echter niet gemakkelijk Toor die woorden eene belere verklaring te vinden. Bet ver- band eischt, dat men ze van bet geringe loon der regtere Ter> sla, dat op dezeirde wljze in vs. 661 vigg. en in vs. 684 vig. aan de rijke inkomsten van den staat tegenover^esteld wordt. Doch hoewel ft.iv6iv ^iptiv loon trekken beteekent, berinner ik mij niet ergens eene plaats gelezen le bebben, wanr (pipttv al- \hin zonder (uativ of een woord van soortgetljke beteekenig dien zin had ; buitendien kan de toehoorder niet raden , dat hier van het loon sprake is, betwelk in de laatste verzen niet genoemd wordt , en voegt de singulans niet wel bij Itet volgende sMtpy. De plaats is bedorven; AmsroraAnEs had waarschijniljk geschreren: 9VX fKn'oAffiiff; f TAqv fHffSo<Pope7i dxMpii' xx\ tkut" ipltfivoixri. De oinstandigbeid , dat tAijv bier zonder 2ti gebmikt werd , heeft tot de omscbrijving sta^v toW % itta9o0aptU en deze we- derom tot de corrnptie aanleiding kunnen geven. TS. 814. et^Tiu fiivcDV yip rifv ijlaxqv fo^^'optcu, Een zwak vers , dat als uillegging van bet voot^aande geheel overbodig is. leder Athene wist dat men den koortsachtigra zieke eene <paidi voorzetle, en kon dus den zin van xiy yip wvpiTTO) t6v yt (tiirSiv hti^o/tai , na de niededeeling van Bsklt- sdbvGoogIc Tss. 6S4VLOO. . 700 ncM., S14 . 819; 859 yls. 19t( CLBON, zonder verdere Twklariog zeer goed vatten. Misscbien is het geiDterpoIeerd. TS. 819. Id dit rers zija vooreerst de partikels t1 waf verdacbt, die zich met !v In xeiS niet laten verbinden, ea loch van een Toorafgaabd verbtim moeteD afbangen ; ToorU de vorm van den optatimt iKJUfilvMi in plaaU van imufitatien , en eindelijk de Bamenslelling van het verbum met Ik , daar toch Pbiloglbos wel niet verwacbt lal hebben. dat zljn icon de kapel van Liens nil huis made zoa brengen. In een fragment van Hbbo* DiAifDs (zie Dr. Kappitkitan db CoEPaLLo Obierv. Crit, p. 22] leeat men bet vera eenigzins anders: iip$6ii t1 x&q (101 KCfJ^xie rev AtiMv. De tekst is bier niet minder bedorven , maar het rerscbil van lezing kan ons misscbien op den reglen weg belpen. Ik ver* moed namelljk, dal AHisToraiHEs gescbreven bad: i^f$ov eu irA /loiixifuvni ri reu Aixtu. Het zamengestelde ixxofJvxii is eene corruptie van ixJfu* rttt; toen deze de overhand gekregen had, heeft men ftoi, dat Toor het melnim niet meer Doodig was , weggelalen. vs. 839 vig. raur' ipx xparo* TiUxtifue t$ x»Tp) tiaxKTiov (Ml' 7u U KXTiiyipti rxpdiv. Aristopbaubs Kad ongetwLjfeld bij jatntydpei een partidptum gevoegd, doch niet vxpiv , dat overl>odig is en alleen kon strek- ken om den lagchlust der hoarders op te -wekken Daar Edblt- CLBOH zegt , dat liel hem voorbeboudeo is , om als regterlgke overbeid de zaak biJ zijnen vader in te leiden {thMtrie*) , is het meer dan waarschijplijk dat blj den slaaf aanbeveelt, om de KUBii Toor iljoe rekening te nemen. Hisschien heeft do* d« dichter gescbreven : ail ii KXTttyipei Aax'^*'- In de codices worden , zoo als men weet , A eir t meermaten verwisseld. Het spijt mtj van barle dat ik van x <bi> ; bet- zelfde ni^ mag beweren. sdbvGoogIc 196 Da Wssnn var AristopbarbSi vs. 859 vlgg, BAEATKAEnN. tcvt' if* irpuTov TiUxtiftai t$ var^ t'tvxHriov fioi * ah ii xx-rtfyipei irxfiv, SANeiAZ , fiit Af ouie tytey", <£aa* &repi( (piiviv xt!«i> KXT>iyep4fftiv , ^v Tit e'lvi-yig ypxtpify. Vers 842 is niet van Abistophasbs. Het is vooreerst oreriio- dtg; waDt wdk toehoorder of lexer zal Diet aanslonds b^rij- pen , dat men blj (^no-Zv hetzelfde verbum denkea moet als 1^ tyuft , namelijk xantyofiiiireiw , zonder dal bet daarora tMmdig is het woord zelf er blJ te voegen f De scbrlj ver heeft daaren- boven in de volgende woorden getoond , dat hij met de taal der Auiseho regtspleging volkomen onbekend is. Bdbltcleoit, die voor thesmotheel speetl, is voornemeas de zaak van dea bond voor de regtbank van z^nen vader in te leiden {thaxriev fui); daar htj echter zulks niet doen kan , ten zij eerst iemand «ene bescbuldiging ingesteld beeft, verzoekt bfj XiHTBiAs deze taak op zich te nemen («-& 3^ xa-myiptt Kxpin). De bescbuldiging moet dus hier , even aU in alle andere ge- vallen de tyayay^ voOTargaan. Ondertusschen zou de bond "volgens dezen scbrijver, gezegd hebben, dat hij bereid was om te beschuldigen , ^v t« tiviyjs ypMpiiv ; als- ware-de verhouding onigekeerd en moest de tirxyay^ vMr de bescbuldiging plaals vinden. De interpolator beefl vs. 840 verkeerd begrepen en ge^ meend dat elaiytiv aldaar beteekende het inttellen van de b&- schuldiging en K»-niyepttv het houden van de rede door den aan- klager; van daar zijne vergissing. vs. 868—873 m vs. 88lt— 890. Het gezang van bet koor btj'gelegenheid van bet plengoffer en het gebed van Bdbltclbok, beslaat nit twee gedeelten, de itraphe en de anlistrophe , waarvan de eerste op bet plengoffer, de tweede op bet gebed volgt. Het koor zelf geeft dit te ken- nen in vs. 863 vlgg. K«) T»l( tux»'ii 0iilAtiv iyctSkv A^$o/wv uftTv. Deze opmerking geeft ons aanleiding lot eene vraag. De 3dbvGoog[c TSS. 839 TLea. 866—875, SSli— 890. 197 overMokomst tusscheb het aanlal Terzen raa de strophe en de anliifrophe vorderl , dat wLJ vs. 868 > tietwelk door Bdiltglbon uilgesprokeD wordt , mede blj de atr<h pke tellea; want zoo meo aanneemt dat de strophe eerst met het volgende vers begint , zai men bevindeo , dat zij eeoen tri- meter miader heeft dan de anlittraphe, Haar laat de aard laa bel vers wel loe , dat wij het aU een deel vao den koorzaog beschouwen f Ik geloof het nieL Bbkltclrok is iia der iooneelspders, maar Diet medelid van het koor eQ een vera nit zijoen moad kon dus niet tot de ilrophe van eeaea koonang bebooren, tenzij op dezelfde plaats in de antUtrophe weder een vers van hem of vaa een der andere tooneelspelers gevonden werd , en dus de koorzang levena een beurtzang ware. Wij weteu ecbter dat hier aan zoo iets niet te denken valL Daareoboven is immers Bdutcuoh zelf de man > die bel pleng.- «ffer doet , en zal nu een gezang dat door bet koor ter zlj- ner eere na het offer aangeheven meet wordea , beginnea uiel een vers van hem zelven , van eenen gebeel anderen ia- boud en dat het offer vooraCgaatF Hier Uljft, dunkt mij. gfen plaals voor twijfel meer over; bet vers kaa niet tot de $lraphe b^ooren. Het evenwigt tusschen de beide gedeelten van den koorzang , dal alleen door vs. 868 gered werd, is nu verbroken; de stro- phe heft aan met idnea iambieui; de anlittrophe daarentegen met twee. De tekal kan z6i) niet uit de banden des dichters gckomen zijn. Men moot aannemen dat Un, van beidea,.or de $trephe ^n vers verloren beeft, of de aniittrophe geinterpo- leerd is. Wij bebben geene reden om in de ilrophe aan eene leemle te denken ; de taal is' luiver en de zin en het verband zoo duidelijk eo eenvoudjg , dat men hier geene corruptie van welken aard ook onderstellen mag. In de anliitrophe is de zaak zoo gaaf niet. De Iweede iambicvs van den aanbef: ^vvivxifti<ri^ [rxuri] voi xiir^SQfuv vixinf dfxitU tvtxx rav rpoMMyfiivmi. geelt stof tot eenige bedenkiogen. Het koor dat door den korten zang na het plengoffer en bet gebed zijne btijdscbap over de verzoeuiog van vader ea sdbvGoogIc 198 Di Wbsfih van Aftinwuitis. ' soon zoa te kennen gewa (vs. 863 vigg.) , wordt in de woor* deo Ix^iofttv vixiifiv AfX'^Ts eensltlaps eenzijdig en begiut de zaak bepaaldettjk toe te juirhen , in zoo ver als zij dea zoon verhefl en hem de heerscbapplj over zijneu tader verze- kert, Deze zienswijze past evenmin bij de geroelens waarvan bet koor eldera laat blijken (vs. 725— 73S, vs. 743—749, vs. 863 — 867) als btj den aard der OTercenkoaist. Deze waa van den kant van Philoclbon ntel minder vrljwillig dan van dien van Bdbltclboh , en eien ^volg van de overtuiging dal de raad van den laatsten nuUiger was dan z^ne oude levenswijze ; eene ipxi van den zoon over den vader kon dur niet uit voortsprui- ten. De omslandigheid dat bet adieetivum viaian bIJ dfjiidlf ge- voegd i8 , niaakt de zaak ntet beter ; men moet daaruit opma- len, dat eene nieuwe regering in de plaats getrcden is cener oude , die vroeger bet bestunr in banden had. De nitdrukking zou b. v. gepast zljn, zoo in bet begin van tiet blljspel Pbilo* cxiON nag meester ware, maar nu door eene omwenteling de teugels aan zljn* zoon bad moelen afstaan : bier evenvrel, waar na de verzoening in bet geheel aan geene upxii , en (ninsl van alien aan eene via ipzii le denken valt, mogen wij bet er niet voor houden dat Abistoph&mes zteh zM zai bebben uitgela- ten. De volgende woorden ?vex» tuv jrpe\tif.tyfUvav, die, naar faet schljnt, doelen op vs. 666 vtg. , zijn wat den zin betreft, onberispelljk: doch welke lezer zat niet met bevreemding mid- den in een' zang eene danbating aantrefien , welker vorm ons aan de dorre taal van de scholia herinnert ? Het komt mlj vqot dat wiJ biJ dil alles reden hebben om de ecbtheid van vs. 886 >n twijfel te trekken en gerust mogen aannemen, dat het even- wigt lusschen de ttrophe en aniistrophe werkelijk door de t'n* lerpolatie van dat vera verbroken is. Men leze derbalve: tuvot yap ifffttv i^ eu, xtL VS. 893. r/f tip' i ipeuyuv euro; ; Sirev iX&ffiTcci ' Dr. HiRRCHio in zijne Objervaltones Critieae p, 73 en Bbrgic in de laatste uitgave van Aristopbahbs hi] Teubnir verdeelen dil vers op de volgende wijze lusschen PniLocLBon en Bdeltclbok : sdbvGoogIc Ts. 868 BD 88S VLGG., 693. 902vl<:g. 199 ♦lAOKAEAN. t/$ »f' i tptuyuv ; BAEATKAEnN. oSrof. «IAOKA£nN. Ik heb hierlegen A&ue bedenking. Bobltclkoh kan de vraag vaa Philoclion niet beanlwoorden mel sSrof , zoo de besoliul- digde bond niet reeds op het tooneel t^enwoordig is; en dat is by DieL HiJ komt niet voor vs. 899 voor dea dag; waar Ubui CLMON CDS met de woorden : mi liih* i (psvyww ourev) Ai0tif xipx, op ztjae verqchyaing opmerkzaam maakt. Vers 895 mag der< halve niel (usscbea de beide sprekers verdeeld worden , maar tnoel , zoo als vaa oods aaa Pbiloglion verbHJven. Bdbliclbda bad in vs. 848 de acivtUq of borden gebragt, waarop de aaa- klagl ta lezea stond, en dit bad Philoclboh loen reeds aanlei- diag gegeven tot de vraag (vs. 861),' t/c outoo) \ i wpSrig ia- riv. Hier beteekent i trfurot den aanklager, wiens oaam op bet bord bet eerst te lezen stood. Philoclbon voegt daar aiiroal bij , omdat hij den naam met dea vinger of den stok op het bord aanwijst. De vraag, die wlj bier lezen. r/f Sp" S ^ti' yuv evTOf ; moet tnsg^Jks van den naaoi op het bord ver- slaao worden. vs. 902vlgg. «IA0KA££1N. KTrtN. BAEATKAEHN. xiftrrn. *IAOKAEnN. la de oudere uitgaven van Ahistophanbs beeft men vs. 903 vlg., van rdftffTiy af , gebeel aan Bdbltcliom toegeschreven ; later heed men echter begrepen , dat alleen Trxptrnv aan Bkltclbon toekwam, iu antwoord op de Vraag van PmiocLBON, tervvijl sdbvGoogIc too Ds Wgbpkn van Abistopbanks. - betgeen volgt weder eene aaomerking van den laatsten was. De sin beell bierbij wel iets gewonaen ; doch wij hebben nog altijd redea om aan de zuiverheid van den tekst te twijCeleo. Eene opieltende bescboawing van de plaats zai ons hiervan overtuigen. De woorden trefo^ ovn^ aZ Ai0tig beleekenen , ■dit is weder een aodere of een tweede Labbs," en onderstel- len derbalve, dat de bond, die Toor aaDklager apeelt. even als de besfihuldigde , door den dicbter Luss genoemd is. Zoo de scbrljver van bet merkwaardig $cholium op vs. 836 > geltjk had en Labbs Diet op Lacbbs doelde , maar eenvoudig gemaakt was van ^xffth zooder toespeting op een' bepaalden persooo , zou ik eveawel niet gelooven, dat de dicbter, wieu een rLjke Toorraad van woorden ten gebode stond , als nit armoede aaa beide bonden denzelfden naam geschonken en z66 doende tot misverstand * aanleiding gegeven zou hebben. Docb de teho- liast heefl zich in dit geval deerlijk bedrogen ; bet tijdt geen twijfel of de dicbter beeft bier blende personen- en een be- rucbt regtsgeding van die dagen op bet oog ; de aanklager is Cleoh , de bescbaldigde Lachbg. De scholien verzekeren bet bij meer dan eene gelegenheid, b. v. bij vs. ^40, 836, 89S, 909, S24 en anderen ; de buurlea of i^ftet , waartoe de twee bonden bebooren, nemen alien twijrel weg; want Clbokis een KuixSii- vMsus even als de eerste bond, en Lachbs behoort tot de Al{«- tiift, even als bier Labbs. Zie, wat Clboh betreft, DmosTBBins p.10I6.2. en BoBCKH C. l.G. I. p. 344 , en voor Lachbs, Plato in den Lachet p. 197 c. Verder loest men in de beschuldiging gedarig toespelingen op een' logt van den aangeklaagde naat^ • voSre SI atftypiv laitt , oi nirv Si atuittr (I, itais tlrut) tfoft, iifil mip jtaftS^lttBtr aiti (De teholiatt kanl derhilre di S^/ttt no Cliob bq hAaa» niel). ' ^^^' 'uko i Jtafiif^ ^n/tajaTrtitBi^aOat AnXlfi , ta&ixtf i ^dx^t f nofd T^ltultlSjf Ir nfvrdrtam ') Set publiek ion b. t. aimiDeT faebben kuDoen radea , loar welken lam BmLTciMf in ti, 887 de getuigea oproept; nant dat hlj deo bcschuldi^e bedoelt komt «eT(( ia ti. 863 un den dag. sdbvGoOgIc vs. 90S VUG. 301 5ici^i« . die hem ile gelegenheid aangeboden had lot de pluode- ringen en den roof, wRarvoor hi] du' teregtstond (zie vs. 838, 896 , 91 1 , 924 vig.) ; en weet raen van Lachbs door Tbdctdidu eD aoderen, dat hij vier jar«Q geledeo met eeoe vlool naar S- dlie gezonden was, en tevens dat hij niet voor uitermate eer- lijk gehouden werd. Dkhosthbhes kent in de rede tegen Two* GRATIS , die zeveatig jaren later uitgesproken is , de geruchten nog over roof en onlrreemding van staatsgelden , die ten na- deele van Laches liepen , en het lehoUum dat eene toespding op Lacbis niet waarschijnlijk oordeelt, erkent zelf dat hij ie »ev(pirTiK Koi uri ix/^v xa/n^itTTxi. Het schljnt, dat Clsdh werketijk eene ypx<pii xastv; tegen Lackbs ingeateld bad , waaiv over eersldaags iritspraak gedaan zou worden; zie vs. 340 Ttgg.: <iAA* fyxomiitv, aviptq , if Irrat Aix>r" m»l, tfiii^kov 3J <p«,vi xplfi^Tuv txeiy ixatvrt^ ctvriv. iv" Kuriv (}( KoXanirauf m ^S/xqm' xri. Ik ben geneigd om te gelooveo, dat ARisTOFBAns het regt»« geding der beide honden met opzet io dit stuk ingevlocbten heeft, om zoo mogelijk de gemoederen gunstig voor Lachxs te stemmen; hij krijgt daardoor gelegenheid om de ware drljrvee- ren van den aanklager, zljn' nljd en bebzucht. Moot te leggen en in de apologia wel niet Lacbxs gebeel vrij te pleiten , maar ten minste de deugden die hy bezat, Icgenover de nietswaar- digheid van den aanklager te laten uitkomen. Hoe de zaak a^eioopen is , weten wij niet ; maar Lachsb heell althaos het vertrouweD der Alheners niet verloren; hij is vier jaren later, Olymp. 90. 3 , als veldheer hi) Mmtinea gesneuvetd. Aristophahis beefl dan, dit mc^en wiJ als zeker 8teUen,toeD hi] voor den aangeklaagden hond den naam Labis koos , zoo- wel eene jtartmomime van Lacbis , als een van Aa/3<7v afgeleid nomen gewild ; btj is ongetwljfeld btj den anderen bond op go- lijke wijze te werk gegaan , en heeft ook hem e«t' naam ge< scbonken , die bij den aard van Clbos paste en den klank van xijn' naam nabij kwam. In het vers, dat ons bezig houdt, draagt hij, zooals wij welen, den naam Labis, even als de andere bond. Ik heb de redeaen, waarom die naam Diij niet gescbikt .dbvGoogIc SOS Db Wbsfkm.vah Aristopbanbs. Toorkwani, ^edeeUellJk bov«n reeds oDtwikk^; doch toen kon bet nog twijfelachlig schijnen of wel een persoon bedoetd werd ; Da dit uitgeniaakt is en tereos dat die persoon niemand anders M als Clbon , mogen wij de zaak ais afgedaan i>eschouwen. Want LiBBS isniet, geUjk bet zijn mbest, eeae paronomasie yan Glbor, en is afgdeid van een verbum, dat de zijde van Clbons karakter, diehieria aanmerking komt , niet in bet liebt stelt. ])e bond heeft das Diet Labbs geheeten , en tocfa kan Labbs id dit vers niet bedorren ziJn , want de schrtjver noemt hem uit- drukkeltjk eenentmeedenLiBK, trefoq e^ref m; A,i0nt. Doch het vers, waarin men dit leest, is naar mijn oordeel geinter^ pcrieerd ; met uitzondering van de tvree eerste lettergrepen , die het geblaf van den bond nabootsen. Dit dier beantwoordt (^ deze wijze zelfde vraag van Pbiloclson en zegt, gelijk de tcho- Uast teregt aanmerkt, als het tvare Sii tlni. Dit is genoeg om zfjDe tegenwobrdigbeid aan te daiden ; liet riptrnv van BsRLTCLBoif, met het orerige gedeelte van bet vers, is overtol- Ug. Men beboude das alleen bet su , aJ van den hond , dat buiten het meirvm ataal en tot geen vers beboort, even als xttt not in vs. 760 van de Aehamtfri. Het verband wint er bij; want Philoclbon zegt nu onmidddlljk, op bet hooren van het geblaf: T8. 914 vigg. KTftN. xoi fiPriiaK' oJtcSvtI fui. xxhoi rlf ifiif eS iraieiv ivvifatTM, ■ «IAOKA£nN. aiiiv fUTii»Kt»i KTUN. cSa 7$ xoiffi y' iftel. Het is mij niet geUdten, dat iemand in vs. 91S rig. iels aanstootelljks gevonden heeft : men beeft bet genomen , zoo als het daar slond, en den inboud voor zicb zdven goed gemaakt met de opmerking, dat bet zeer wd in den aard van deo als hwd vermomden* volksmenner liggen kon, niet le dolden, dat '} Ik Teremlg miJ net het sevoelen im Bin , d«l in dc uitgive vaa sdbvGoOgIc VBs. 90tVL6Q., 914 ?LO0. 203 femand bet volk wel deed, ten tij htj eeret ook jegens hem zich edelraoedig betoood hsd. Op zich zelf heb ik daar niets tegen ; raaar bet verband bewljst , dat bier Tan iets andera sprake zijn meet. Liches was aangeklaagd, omdat bt] zieb aan onlTreemdiog van sUatsgoederen scbuldig gemaaki bad; dit was' yoorzeker niet eene weldaad aan bet volk; niets is derfaalve ongerljmder dan dat zlJn aanklager salks met deien naam bestempelen zon en toch is men verpb'gt u^«« ejS xoi^t daarvan le verstaan : men beboeft de laatstvoorgaande woorden van den bond (vs. 910 vlg.) slechts te lezen en met dit vers in verband te brengen , om zich daarvan te overtuigen. Aristofbi- KB8 kan nalunrlijk dezen onzin niet gesuhreven bebben; bij gerolg meet vs. OIK door de afschrijrers bedorveu ziJn. Gelukkfg kost bet niet veet moeite om den zin , die bier vereischt wordt , te- nig te vinden. ' In de apologie van Labbb, vs. 971 vig. , leest men dat de aanklager van ieder , die met een sommetje te huis knot, zyn deeWerlangt, en zoo men hem dat weigert, toebljt: t^ou itlvm ykf Stt' Av eirm Ttf tpipi) , Toirav fUTXiTti ri fdfoq * t\ H nii , idtxvti. 