None
Oud- Holland, 1903., 6 42 AANTEEKENINGEN BETREFFENDE De vreemde handteckening van EGBERT, die zoo gebrekkig is en zoo afwijkt van de andere door hem gesteld, zou doen vermoeden dat hij ziek was olf wel zeer zenuwachtig toen hij deze acte onderteekende. Na deze verzoening schijnt THOMAS JANSZ de stad Delft te hebben verlaten, hetgeen ook verklaart de uitdrukking achter zijn naam in het Meesterboek „Is ut stadt’. Sedert het jaar 1612 tot het jaar 1617 treft men zijn naam in ‚de Delfsche archieven niet meer aan, Eerst uit eene acte van 20 Juni 1617 „zien wij dat THOMAS JANSZ, platielbacker, „oudt omtrent 29 jaren” bij rechterlijk vonnis was gedagvaard om de volgende getuigenis af te leggen ten verzoeke van JAN LOURISZ DE VOGEL, wonende te Hoorn. Hij deelde mede o. a. dat hij omstreeks Kerstmis 1616 bij den requirant het werk van LEENDERT JANSZ, platielbakkersknecht bij req., had nagezien en dit afgekurd; dat hij ondervonden had en ook aan den Requ, bewegen had ten tijde dat hij THOMAS voor mr knecht en voorn. LEENDERT voor knecht bij requ. werkte, dat de groene verw, die op de winkel gebruikt werd, vervalscht was, dat hij om die reden geen lust had om aldaar te werken; niet wetende of dit door vreemde lieden dan wel door de knechts gedaan was. Hij is dus na zijn verblijf te Delft te Hoorn als meesterknecht werkzaam geweest; hij vestigde zich nog in of vór het jaar 1617 als plateelbakker te Enkhuizen gelijk blijkt uit een acte van 18 Oct. 1617 *),.-waarbij een Delfsch burger een notaris te Enkhuizen machtigt tot ontvang van een schuldvordering door, THOMAS JANSZ VAN BOONEN, platielbakker aldaar, den 17n Oct. 1616 voor Schepenen van Rotterdam gepasseerd. Den 22 Nov. 1617) wordt een dergelijke procuratie gepasseerd op den Notaris PIETER VAN ROON te Delft, tot inning en ontvang van hetgeen N. N. competeert van THOMAS JANSZ VAN BOONEN, platielbakker wonende te Enkhuizen. De mededeelingen van den Heer HAVARD omtrent dezen plateelbakker zijn volgens mijne meening geheel en al onjuist. Wel is waar is in het Trouw- boek op den 2 Sept. 1599 het huwelijk vermeld van THOMAS JANSSEN, Engelsch soldaat, doch dit kan niet dezelfde persoon zijn als onze plateelbakker, die volgens de boven aangehaalde acten op dien datum eerst twaalf of dertien jaar oud moet geweest zijn. Alle gevolgtrekkingen, die hij uit die huwelijksacte trekt, zijn dus louter phantasiën. Hetzelfde is het geval met hetgeen de Heer HAVARD opmerkt ten aanzien van het onverklaarbare merk of monogram op een schotel in de Collectie Loudon, welke hij meent dat door THOMAS JANSZ vervaardigd is. 1) en 9) Prot. Not. PIETER DE Roon; 8) Prot. Not. JAN DE ROON. 4) Histoire de la Fame de Delft pg. 89 sqq. en 207. DE OUDSTE DELFSCHE PLATEELBAKKERS. 48 Eerstens het niet TOMES, doch THOMAS, ten tweede acht ik het onwarschijnlijk, dat een kunstenaar bij het merken van een kunstvoorwerp bij zijn monogram zou vermelden dat hij weduwnaar was, ten derde was hij geen Engelschman en alzoo de aanduiding van het woord Angelsman onmogelijk. Zeer zeker is het een vreemd merk, dat ik zelf niet kan verklaren, doch de uitlegging van den Fleer HAVARD acht ik geheel onaanneembaar. ABRAHAM DAVITSZ. In het Begrafenisboek der Oude Kerk te Delft vindt men aangekend dat begraven zijn: — den 15n April 1596 een kind van ABRAHAM DAVITSZ aan de Oude Delft, den 20n Mei 1602 een kind van ABRAHAM DAVITSZ aan de Corenmarct, den 6n Sept. 1604 een kind van ABRAHAM DAVITSZ in ’t Schild en den gn Febr. 1606 een kind van ABRAHAM DAVITSZ in ’t Schild in het Zuideinde. Daar de qualité van den vader niet is aangegeven is het wel waarschijnlijk doch niet zeker of de plateelbakker is. In een acte van 19 Jan. 1607 wordt genoemd ABRAHAM DAVITSZ, metselaar in het Oosteijnde ). Dan volgt in het Begrafenisboek der Nieuwe Kerk: den 19n Juni 1612: Een kind van ABRAHAM DAVITSZ, platielbakker, en den gn Dec. 1612: De huisvrouw van ABRAHAM DAVITSZ, platielbakker, op den hoek van de Nieuwe Langendijk. Uit een acte van 27 Febr. 1615) blijkt dat de laatste vrouw genaamd was JOPGEN THONISdr. In den legger op de verpondingen van het jaar 1620 is hij aangelagen voor een huis, zijnde het Eerste van de Nieuwe Langendijk aan de Oostzijde van het Oostzijde van de Oostzijde van de Oostzijde van de Oostzijde van de Nieuwe Langendijk, door hem indertijd gekocht, belast met 48 stuivers's jaars naar luid van den waarbrief voor Schepenen van Delft daarvan gepasseerd in dato 28 April 1609. Achteraf bleek het dat er nog een oude schuld op rustte van f 2170 oude custingen en nog f 700 ter weeskamer van Delft opgelicht, welke lasten gepresumeerd waren reeds lang voldaan te zijn, doch waarvan de bewijzen niet te vinden waren. Twee borgen beloven nu ABRAHAM DAVIDTSZ kosteloos en AANTEEKENINGEN BETREFFENDE schadeloos te zullen houden van alle schade daaruit voort te spruiten, De verwijzing naar de schepenbrief van 1609 doet vermoeden, dat hij in dat jaar eigenaar van dat pand, waarin zijne plateelbakkerij gevestigd was, geworden is, De plateelbakkerij droeg onder latere eigenaars den naam van „de Porce- leinen Lampetkan’’. Volgens een acte van 5 Nov, 1621 ') zou ADRIAEN CORNELISZ DE KATER, plateelbakker te Delft, de compagnon van ABRAHAM DAVIDTSZ ge- weest zijn. Ten eerste is het een vergissing dat DE KATER plateelbakker was, hij was toch een der voornaamste pottenbakkerij aldaar; ook het woord compagnon zal men niet in den gewonen zin van mededeelhebber moeten opvatten, aangezien ABRAHAM zijn eigen plateelbakkerij had aan het Oosteinde, DE KATER zijn eigen pottenbakkerij aan de Zusterslaan. Daarenboven was deze voor zijn tijd een zeer vermogend man, o. a. was hij bij zijn overlijden in 1636 in het bezit van een pottenbakkerij met nieuw Gebouwd woonhuis, van 29 andere perceelen te Delft, en van een huis te Rotterdam; verder liet hij pa een som van f 1700 in contanten, veel zilverwerk en, Wanneer nu zulk een welgesteld man in relatie met ABRAHAM gestaan heeft, zal dit wel geweest zijn tengevolge van geldleeningen, daar de zaken van den plateelbakker niet voordeelig gingen en hij dikwijls geldgebrek had. Zoo werd hij den 24 Feb. 1611 té vergeefs tot betaling aangemaand door de huisvrouw van POUWELS BOURSETH. In een acte van 25 Maart 1639 *) is sprake van een schuldbekentenis van 200, door hem den 24 Sept. 1609 geteekend en nog niet afbetaald. Den 8n Dec. 1620*) vinden wij eene schuldbekentenis van ABRAHAM DAVIDTSZ groot f 476, waarvoor ARIEN CORNELIS CATER zich borg stelde, (get.) b;. Ws Nr aa Das +— Merk van ADR CORNELISZ. | x Den 132 April 1613 *) leest men dat hij op het boelhuis linnen en wollen kleederen verkoopt ; daarvoor heeft hij van den boelhuis f 167 te vorderen en verkoopt hij deze vordering aan Een ander nog op denzelfden datum, Den 192 Dec. 1618 *) machtigt hij drie personen, een metselaar, een serviet- 1) Prot Not. CRAEN te Leiden. 3) Zie aldaar, 3) Prot. Not. DE GRAEFF. 4) Prot. Not. DE HAEN. 5) Prot. Not. RIJSHOUOK. 6) Prot. Not. P. ne Roon. DE OUDSTE DELFSCHE PLATEELBAKKERS. 45 werker en een moutmaker, om, zoo het hun goed dunkt, al zijne zoo roerende als onroerende goederen te verkoopen, al zijne inschulden te ontvangen en zijne crediteuren daaruit te voldoen. (get.) 7. L; Vn (bre ham Dose z 7 _ Een contract met een leerling den 6n Maart 1611!) gesloten bevat de volgende bepalingen: ABRAHAM DAVIDTSzoon, Plattelbacker op den hoek van de Nieuwe Langendijk, neemt JAN BARTHOLOMEUSZ, jonggezel, oud omtrent 20 jaren, geassisteert met zijn om GOVERT JANSZ RYEMSEIJCK, bakker, aan om hem voor den tijd van vier jaren te leeren het ambacht van platielbakkerij, in voege als volgt: „dat JAN BARTH, sall moeten doen all te geene de voors, ABR. D. hem sal „hieten en gebieden en voorts leeren het draeijen, inzetten en stoocken ende „loot en tin te branden, o Ook helpen verru te geven ende oock couvaert stoocken, „aerde te treeden, vier aen te maecken ende verder nochte anders gheen wercken, werckende alle daghen soo vrouch ende laet alle andere knechts ordinaris doen, „mits genietende tot loon de eerste twee jaeren acht stuvers daechs.” ABRAHAM teekende: bij mij ABRAHAM DAVIDD soon. Omtrent dezen JAN BARTELMEESZ en ten zijnen verzoeke legden JAN Jorrsz, platielbakkerknecht in de Vlamingstraat, 34 jaren oud, en ESDRAS THIJSZ, mede platielbakkerknecht, oud omtrent 32 jaren, wonende in de Leenpoort, beide werkende op den winkel van ABRAHAM DAVIDTSZ in het Oosteijnde, eene verklaring af, dat hij mede platielbakkerknecht in de Leenpoort en werkende op genoemden winkel, door N. N. is uitgescholden voor dief.?) Merk van Espras THIJSZ “Dp 4 „ „ JAN JORISZ: N Op den 13n Aug. 1611") sloot ABRAHAM DAVIDTSZ een overreenkomst met MAGDALENA PHILIPSdr., huisvrouw van DANIEL DAVIDTSZ, plateelbakker te Haarlem, over de overdracht van een vat saffer wegende 1135 pond. Deze DANIEL was wellicht een broeder van ABRAHAM. 1) Prot. Not. MOLIJN. 2) Prot. Not. RiJSHOUOK ar Maart 1612. 8) Prot. Not. MOLIJN. 46 AANTEEKENINGEN BETREFFENDE Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteinde in of omtrent Tengevolge van den verkoop zijner plateelbakkerij aan het Oosteind Heute jaar 1620 moest hij eene andere oprichten en sloot daartoe het volgende contract op den 16n Sept. 1620": ROELAND VAN LEEMPUTTE, wonende in “’s Gravenhage, ter eenre, en ABRAHAM DAVITS VAN OOSTERHOUCK, plateelbakke, wonende te Delft, ter andere zijde, komen overeen, dat L. f 600 zal storten tot aankoop van gereedschappen en materialen „omme te doen de neringe „van de plateelbakkerije” voor zes jaren, aanvang genomen hebbende den 13n Maart jl.; L. zal van die som geen rente ontvangen, maar zullen de winsten door ieder half en half genoten worden, evenzoo alle schade en verlies. ABRAHAM  materialen en goederen met advies en kennis van hen beide zal geschieden. Komt een van hen vór de expiratie der zes jaren te overlijden, dan is dat contract ontbonden en zal L, alle gebakken goederen, materialen, gereed-schappen, uitstaande schulden enz. tot een waarde van f 600 tot zich mogen nemen en vooruit trekken. EVERY HARMANSZ, plateelbakkersknecht, was getuige. Zij teekenden : ne À Ab, Anne Ly 7% Sui srt harm 7 1) Prot. Not. DE HAEN. DE OUDSTE DELFSCHE PLATEELBAKKERS. Ik meen te mogen betwijfelen of deze nieuwe doch bescheiden onderneming succes gehad heeft en zij wel is uitgevoerd geworden, daar ik in de archieven geen verder spoor heb aangetroffen. Na het verlies zijner eerste vrouw trad ABRAHAM DAVIDTSz den 21n April 1613 voor de tweede maal in het huwelijk met MARITGEN CORSTIAENS VAN BIESELINGE. Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren: JUDITH in Dec. 1620 en DAVID in Febr, 1623. Ook stierven er drie kinderen in de jaren 1614, 1618 en 1624. Het laatst treffen wij den naam van ABR, DAVITSZ aan den 3n Nov. 16251), als getuige bij een testament, in welke acte hij nog plateelbakker genoemd wordt. Uit een acte dd. 13 Nov. 1657 %) blijkt dat hij-den 25 Dec. 1625 een testament maakte en aan twee dochters (waarschijnlijk uit zijn eerste huwelijk) ieder f 12 vermaakte, Deze zijnde GRIETJE ABRAHAMSdr, gehuwd met HENRICKARIENSZ DE JAGER, en R ACHEL ABRAHAMS, gehört met ADRIAEN JANSZ VERSCHUIJER, bekennen van MARITGEN CORSTIAENSdr VAN BIESELINGE, eertijds husvrouw van za, ABRAHAM DAVITSZ, plateelbakker, dit geld ontvangen te hebben. ABRAHAM DAVITSZ overleed in het St. Jeronimus Convent, waar hij wellicht gratis woende, gelijk zoovele behoeftige burgers van Delft aan wie in de gebouwen der opgeheven kloosters door Burgemeesteren een vrije woning werd toegestaan. Hij werd den 26 April 1627 in de Oude Kerk begraven. SYMON THOMAS, Den naam van dezen plateelbakker, die onder no, 8 op de lijst van het Meesterboek staat aangeteekend, heb ik op geen enkele plaats in de door mij doorzochte archieven aangetroffen, zoodat ik tot mijn leedwezen niet in staat ben eenige inlichting omtrent zijn werken en leven te verstrekken. Ik moet onder- stellen, dat hij slechts korten tijd te Delft werkzaam was en zijne woonplaats elders heeft overgebracht, hetgeen ook ís op te maken uit de achter zijn naam geplaatste woorden „uit stadt”. EGBERT JANSZ. Deze plateelbakker, de 9€ op de lijst, is de eerste, die zich, na de opricht ting van het St. Lucas Gilde, als meester op den 3n Juni 1613 heeft doen aan- teekenen, waarvoor hij, geen Delfsch burger zijnde, f 12 moest betalen ®). Op 1) Prot. Not. v. BEEST. 3) Prot. Not. v. D. BLOCK. 8) een burger betaalde / 6, de zoon van een meester slechts f 3. 48 AANTEEKENINGEN BETREFFENDE denzelfden datum legde hij den poorterseed af en blijkt uit deze acte, dat EGBERT JANSZ, platielbakker, af komstig was van Burchlee bij St, Trujen, in het land van Luik Als zijn woonplaats te Delft vinden wij vermeld in 't jaar 1621 het Zuideinde bij den Ham, in 1627 bij den Ham, in 1632 Oostzijde Pontmarkt, in 1634 Brabantsche Turfmarkt bij den Ham, in zijn begrafenisacte van 1636 „naast den Ham.” De vroegere brouwerij „den Ham’’ aan de Oostzijde van de Ponte- markt werd in 1639 tot plateelbakkerij ingericht en was volgens latere belen- dingen gelegen naast de plateelbakkerij „de Romein’, Daaruit valt met vrij groote zekerheid te concludeeren, dat de plateelbakkerij van EGBERT JANSZ dezelfde is, welke later den naam „de Romein’ droeg. Wel wordt deze laatste altijd beschreven als gelegen te zijn aan de Oostzijde van het Achterom, doch aangezien het Achterom het verlengde is van de Brabantsche Turfmarkt of Ponte- markt, kan dit geen Bezwärtsweise wegen vór 1640 werd het Achterom ook wel Brabanthe Turfmarkt genoemd. Den 16. Dec. 1618, trad hij als arbiter op in een kwestie over huishuur en teekende: Nest tite L Am In tegenstetling met deze nette en duidelijke handteekening vindt men een zeer gebrekkige onder een acte van 22 Juni 1625, waar hij als getuige bij een testament optreedt: Nast deze handteekening staat nog vermeld: „dit es bij EGBERT JANSZ „selffs aldus gestelt. Een even onduidelijke handteekening staat onder een acte vanden 29 Jan. 1627) was born in zijn Beschrijving van Delft zegt dat tijdens den grooten bloei der brouwerijeu de geheele gracht van de Rotterdamsche poort tot aan het einde der Brab. Turfmarkt tot ligplaats der turf-schepen of ponten was aangewezen, Daar beide gedeelten dezelfde bestemming hadden kan dit aanleiding gegeven hebben, dat men aan beide denzelfden naam gaf. Prot. Not. v. D. CEEL. 8) Prot. Not. INGELOO, 4) Prot. Not. v. ASSENDELFT. De OUDSTE DELFSCHE PLATEELBAKKERS. 49 Daar hij blijkens zijn eerste handteekening zeer goed kon schrijven, moet men dit wellicht aan ziekte of ouderdom toeschrijven, hoewel dit weer in strijd is met het feit dat hij in het jaar 1626 zijn derde huwelijk sloot. Eenige jaren later trok hij zich uit de zaken terug en verhuurde hij „EGBERT JANSZ VAN SWINNE”, platielbakker, wonende aan de Brabantsche Turfmarkt bij den Ham, te Delft, aan zijn zoon uit eerste huwelijk E VERY EGBERTSZ VAN SWINNE, mede platielbakker, zijn huis, erve en plateelbakkerij aan de Brabantheschurt, alwaar hij EGBERT toen woonde, met alle gereedschap daartoe behoorende, zulks van I Mei 1634 tot i Mei 1637, voor / 300 per jaar; alle reparatien, ook van het gereedschap, zullen komen ten laste van den huurder. Komt de vader te sterven, dan zal de zoon de bakkerij en het gereedschap voor f 3800 kunnen koopen. *) Een van de borgen was JAN LOOCKEVIER, platielbakker, wonende besijden de Nieuwe Kerk, EGBERT JANS: 9 47 Geteekend: Zijn eerste huisvrouw was LIJSBETH ROCHUSdr; ten tweede male huisvrouw was GEERTGEN BARENDSdr SCHIPBEEK, ten derde met GRIETGEN JANSdr. Hij overleed in het jaar 1636 en werd den 16n Maart in de Nieuwe Kerk begraven. Hoewel zijn zoon in bovengenoemde acte VAN SWINNEN teekende, zoo werd later zowel door dezen als door de andere familieleden de geslachtsnaam VAN SWENNEN gevoerd. | Ter verduidelijking voeg ik hierbij den volgenden stamboom : 1) Prot. Not. C. BROUWER 27 April 1634. Oud-Holland, 1903. 7 3 Jani 1613 mr. plateelbakker in 1, oo Lyseru Rochusp? EGBERT JANSZ VAN SWENNEN. de Plateelbakkerij „de Romein” op de Brabantsche Turfmarkt naast den Ham. euwe Kerk 16 Maart 1636. 2%. CO 22 Aug. 1626. GEERTGEN BARENDS? SCHIPBERK. Begraven in de Deere 0 Evert EGBERTSZ VAN SWENNEN geb. 1610, Plateelbakker in de Deere 0 Evert EGBERTSZ VAN SWENNEN geb. 1610, Plateelbakker in de Juli 1659. mm 1) Pieter EVERTSZ VAN SWENNEN, geb. Jan. 1630; eo 11 Sept. 1660. MAERTJ E. CLINCH. —m N TT #) Josiah geb. April 1661, gehört met PIETER VAN DER Dok. b) Evert geb. Febr. 1673. c) MAGDALENA CO. Joost COOK. d) ELISABETH GO JAN VAN COUWENHOVE. 2) JOHANNES EVERTS VAN SWENNEN geb. Juli 1635, oo 31 Maart 1668 MAYKEN VAN DER KORFF ere a) JosiJNTJE geb. Nov. 1669. b) Ipa geb. Maart 1679, nog 7 kinden, jong gestorven. à EGBERT EVERTSE VAN SWENNEN geb. Nov. 1637 koopman in dienst der O, I. Comp. overleden in O. Indie. rn u TI EVA VAN SWENNEN oo Dr. Garrit Hey. en eer TPE EGBERT Hey geb. 1696. 5 Oct. 1659 LEENDERTSdr, VAN der wede. Pr. VAN n 21 Jan. 1705, ENDÉRIES V. SWENNEN, . 7 Dec. 1623, Plätter aan de Turf- markt; later aan de Molsaan; daarna.o. a. in 1674 Binnenvader in het Gasthuis overl. Dec. 1677 eo 26 Juli 1648 MAERTIE J overl, Dec. 1677 CATARINA, Ist, die er aan besteht zahm meisten worden. Een vast systeem is evenmin bij voorbaat vast te stellen of aan te nemen, Voor de verzameling van gegevens hoop ik, hier, uit Italie, bijdragen te leveren. Dicht bij de bronnen: boeken en archieven, zie ik het als eenen aange- namen plicht, er nun en dan eenen „fiammingo pittore” uit te putten. Volgt een een een, uit Florence, en dan waarschijnlijk meer uit een grooter en rijker gebied, deze stad, welke lang leerschool en standplaats van Onze schilders geweest is, Rome, 7 Mei 1903. 52 ITALIAANSCHE GEGEVENS. I, FEDERIGO DI LAMBERTO SUSTRIS. NAGLER (Kiinstlerlexicon i.v. SUSTRIS) tracht de genealogie en de geschie- denis van de familie SUSTRIS, in de XVIe eeuw in Italie, uiteen te zetten. Er treden daar LAMBERTO en FEDERIGO, FEDERIGO DI LAMBERTO, LAMBERTO DI FEDERIGO en misschien LAMBERTO SUSTER(MANS) op. Ik waag mij vooralsnog niet aan het problemen (dat niet licht op te lossen zal zijn, vooral niet daar in den regel de Italiaansche bronnen enkel voornamen aan de, FIAMMINGHI” geven), en geet alleen enkele positieve data, die zich in den loop van andere studie als van zelf aanboden, in chronologische volgorde. 1563 (waarschijnlijk Maart). „FEDERIGHO DI LAMBERTO RUSTER” komt als tweede voor in een groep van schilders, die er zich in een verzoekschrift aan Cosimo over beklagen, dat bij de eerste keuze van leden der pas opgerichte Accademia del Disegno eenigen huns inziens onwettig en tegen de bepalingen der statuten verkozen zijn, terwijl anderen (een lijstje is ingelascht, waarop de naam van den Vlaamschen requestrant niet voorkomt) voorbijgegaan werden”), In dezelfde questie wordt hij nogmaals genoemd als : „FEDERIGO RUSTER FIAMMINGO” in een brief van VINCENZO BORGHINI (plaatsvervanger van den hertog in het presidium der Academie), wiens handelwijze in het verzoekschrift indirect geblaamd was ©). 1564. Hij werkt met de andere jongeren mee aan de katafalk voor de uitvaart van MICHEL ANGELO in San Lorenzo. VASARI vermeldt de bijdrage ausdrucken: „In dit schilderij was door FEDERIGO FIAMMINGO, gezegd „del Pado(v)ano,” geschilderd, zeer vaardig en bevallig: MICHEL ANGELO die den Paus het plan van genoemde Sactistij (van S. Lorenzo) toont; en daarachter werden, deels door cherubijntjes, deels door andere figuren, aangedragen de modellen van de librije, van de sacristij en van de beelden, die er nu gereed staan; dat alles was goed gecomponeerd en met toewijding uitgevoerd.’ Hetzelfde in de bron, die VASARI waarschijnlijk gebruikte, met de vol- 1) Het vaste gegeven over den vader LAMBERT SUSTRIS is te vinden bij VASARI, ed. MILANESI VII, pag. 586, onder de levens van „verscheidene Vlaamsche kunstenaars’: „Men waardeert ook als goed schilder LAMBERT VAN AMSTERDAM, die te Venetië vele jaren woende en uitnemend de Italiaansche manier had. Deze was de vader VAN FEDERIGO, van wien, daar bij tot onze Academie behoort, te zijner plaatse melding gemaakt zal worden." 3) CavraLLucci, Notizie Storiche intorno alla R. Accademia delle Arti del Disegno in Firenze. Documento No. 1. pag. 45. 3) idem. idem. pag. 49. 4) VASARI ed. MILANESI VII, pag. 299. 5) Esequie del divino MICHELANGELO BUONARROTI, naar de uitgave der GIUNTI herdrukt in de: Nuova raccolta di operette piacevoli e istruttive. Aldaar pag. 39. Het werkje, dat tot nog toe als anoniem gold, moet aan VINCENZO BORGHINI toegeschreven worden. ITALIANANSCHE GEGEVENS. 58 La gende biografische notitie: „FEDERIGO, van natie Vlaming, die in deze stadgetrouwd en als in zijn vaderland leeft”, en aan het slot de lof door den tegen-stander van het vorig jaar, BORGHINI, toegedöld: „En van geenen ander had men het beter kunnen zien of verlangen.” In hetzelfde jaar, kort na de „Esequie”, worden al de 36 jongeren, die aan de katafalk meegewerkt hadden, tot leden der Academie verkennen, op voorstel van BORGHINI, die op deze wijze tevens eene minnelijke schikking met de onderteekenaars van het request vond. In het protocol der vergadering, waar de verkennen vlug plaats vond, treffen wij dan ook aan: „FEDERIGO DI LABERTO FIAMINGO', 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogelijke tapijtwinkels te Florence. Hij ma 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogelijke tapijtwinkels te Florence. Hij ma 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogelijke tapijtwinkels te Florence. Hij ma 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogelijke tapijtwinkels te Florence. Hij ma 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogelijke tapijtwinkels te Florence. Hij ma 1565. 13 Maart. „FEDERIGO DI LAMBERTO GUSTER pittore” is werkzaam voor de hertogel akt cartons voor tapijten, die „Storie Fiorentine” voorstellen en moeten dienen voor „eene kamer naast de voornaamste kapel in het paleis van den hertog’, d.w.z. in het appartement van ELEONORA VAN TOLEDO op de tweede verdieping van het Palazzo Vecchio. Evenals voor de andere vertrekken behandelen deze tapijten dezelfde onder-werpen als de schilderwerken aan de wanden of in het plafond. Van zelf vinden wij hier, dat ze bestemd waren voor de kamer waar STRADANUS in 1561 en 1562 de Florentijnsche geschiedenis van de Bella Gualdrada als zolderschildering aangebracht had. *) Voor de tapijten der andere vertrekken van dit appartement had STRADANUS zelf de cartons gemaakt, en nu misschien uit vriendelijkheid voor zijnen landgenoot en mede-academicus de laatste serie aan SUSTRIS overgelaten. —— 5 April, BORGHINI geeft in eenen langen brief aan COSIMO het plan voor de versiering van de stad bij den intocht van de bruid van’ den principe FRANCESCO, welke tegen het eind van hetzelfde jaar te Florencie verwacht werd. Onder de jongeren, die kunnen meewerken, noemt hij : „FEDERIGO FIAMINGHO” — 25 Augustus. In de boeken over de voorbereidselen dezer stadsversiering vond ik een post’): de „benoodigdheden voor het schilderen van de doeken, die M(aestr)o FEDERIGHO FIAMINGHO maakt voor de bruiloft.” Archivio di Stato. Florence. Accademia del Disegno No. 24, fol. 8vo. 3) idem idem. fol. ravo. 8) Conti, Ricerche Storiche sull’Arte degli Arazzi in Firenze. Sansoni. Firenze. 1875. pag, 52 seq. 4) J. A. F. ORBAAN, Stradanus te Florence. pag. 49 en 50. 6) Borrari, Raccolta di lettere sulla Pittura, Scultura ed Architettura. 1822, I pag. 195. 6) Archivio di Stato, Florence. Depositeria Generale No. 415 fol. 56: „addi 25 di Agosto. M (aestr)o FEDERIGHO fiammingho pictor a riceuto le sotto scripte robbe p(er) servitio delle tele che il detto di pinge (er) le nozze di S(ua) A(ltezza) Ilustrissi. ae me TT i 8 eee oe ur we oe et = oe RD Be en a vee a en eee — -, 54 ITALIANSCHE GEGEVENS. — 9 September. BORGHINI schrijft aan „M. FEDERIGO DEL PADOVANO” over den triumfboog, dien deze te beschilderen heeft, geeft aanwijzingen over symbolische figuren, historie en heraldiek. Dit slot: „Ik wil u aanbeveleh, uit toeneiging, die ik voor u gevoel, dat gij toewijding aan den dag legt en deze schilderwerken zdo maakt, dat zij u eer brengen en de anderen tevreden stellen; want het komt mij voor, dat men (niet ten onrechte) zegt, dat hetgeen gij voor de uitvaart in S. Lorenzo maaktet, beter en flinker was dan dit werk; dit alles zij gezegd tot uw voordeel en uit toegenegenheid.” Op de heraldische zaken, deviezen onder de wapenen der MEDICIS en dergelijke, komt hij later in eenen tweeden brief aan denzelfde) terug. — 22 September. VASARI schrijft aan BORGHINI® dat: „FEDERIGO nog tien dagen aan zijne schilderij te doen heeft. Hier kan evengoed SUSTRIS bedoeld zijn, als (FEDERICO) ZUCCARO (dezen neemt MILANESI in no ot t.a.p. aan). Eene uitvoerige beschrijving van den boog „del canto a Carnesecchi”, waarvoor SUSTRIS al het schilderwerk maakte, vindt men bij VASARI) en bij MELLINI®). Bij dezen laatste met de gunstige vermelding : „al het schilderwerk leverde FEDERIGO LAMBERTO FIAMMINGO, die zoo voor den dag gekommen is, dat hij allen lof verdient en onder de besten gerekend moet worden.” ®) 1567. M. FEDERIGO FIAMINGO is „consigliere van de Accademia del Disegno 6)” 1568. Tweede uitgave van VASARI, vermeerderd o. a. met de „Accademic’’ en daar de volgende plaats over SUSTRIS®): „Ook heeft zeer veel tot den roem van onze Academie bijgedragen FEDERIGO DI LAMBERTO d’ Amsterdam, Vlaming, schoonzoon van KARTARUS VAN PADUA, bij gelegenheid van genoemde uitvaart en van de versiering voor de bruiloft van den prins, Bovendien heeft hij in olieverfchilderijen, en verstand getoond, En wanne Er hij alreede lof heft genoten, zal hij daarvan nog meer krijgen in de toekomst, daar hij met profijt voortdurend bezig is hier in Florence, dat hij zich tot vaderstad aange- nomen schijnt te hebben en waar de prikkel der concurrentie den jongeren zeer dienstig is.” BOTTARI, Lc. pag. 216 seqq. 2) idem pag. 226. 3) VASARI ed. MILANESI VIII, pag. 397- Descrizione dell'Apparato per le Nozze di FRANOEScO DE’ ME pici (VASARI ed. Milan Est VII, pag. 544 seqq.) Descrizione dell'entrata della Serenissima Reina GIOVANNA d’AUSTRIA Scritta da DOMENICO MELLIN. (Ristampa) Giunti. MDLXVI, pag. 131. Archivio di Stato. Florence. Accademia del Disegno No. 24 fol. 18. VASARI ed. MILANESI VIII, pag. 614. Met noet van MILANESI VIII, pag. 614. Met noet van MILANESI VIII, en stierf te Florence den eersten October 1591. ITALIANANSCHE GEGEVENS. 55 1588. 1589. Bij de stadsversiering van den intocht van CHRISTINA VAN LOTHARINGEN komt een „LAMBERTO DI FEDERIGHO SUSTRATEDESCHEDSCHEDS” in de boeken van Inkomsten en Uitgaven (thans in het Staatsarchief) voor „). De naam wordt niet opgegeven in de beschrijving dezer stadsversiering door GUALTEROTTI in hetzelfde jaar opgesteld. *) Het zou desnoods, gezien de onnauwkeurigheid van boekhouden van die dagen op het stuk van voornamen, vooral van vreemdelingen, eene verschrijving of omwisseling kunnen zijn. Waarschijnlijk is het echter. zoo, dat wij hier bij de derde generatie der SUSTRIS in de XVIe eeuw zijn aan-gekomen en in dien LAMBERT, (als het jong schilder niet nader in bovenaange-haalde beschrijving vermeld) den kleinzoon van LAMBERT van Amsterdam en KARTARUS VAN PADUA moeten zien. 1) Beteekent: Lamming; zie bijv. van MANDER, B childerboeck. fol. 198v0. Archivio di Stato. Florence. Depositeria Generale No. 416 fol. 77: LAMBERTO DI FEDERIGHO SuSTRI edescho pittore. acconto della tela che fa plerla a Prato.” idem. idem. No, 14193 fol. 47: „adi 5 di Gennaio 1589. A LAMBERTI DI FEDERIGHO Sustri Pittore.” Descririone del regale apparato per le Nozze della Serenissima madame Cristisa DI LORENO descritte da RAFFAELLO GUALTEROTTI, Firenze 1589. NADERE BERICHTEN OVER DE FAMILIE VAN EVERDINGEN DOOR C. W. BRUINVIS. IETER VAN EVERDINGEN, de vader der schilders CESAR en ALLERT, was niet, zooals vermoed werd (Oud- Holland XVII, 217) een zoon van den te Egmond ad. Hoef wonenden JAN VAN E. — wellicht zijn broeder — maar van een CORNELIS VAN E, Immers zijn zoon, die weder CORNELIS PIETERSZ, hette, vermaakte den 23 August 1623, ziek liggende aan boord van het jacht Tholen, waarop hij onderbarbier was, aan het arme gasthuis te Alkmaar f 6 en aan zijn vader PIETER CORNELISZ, daar woonachtig, van een onder dezen berustende obligatie van f 350 f 50 in eigendom en de rest in vruchtgebruik, eenig porcelein, damast en satijn, wordende na zijns vaders overlijden erfgenamen de kinderen van MARGARETHA BUEKENTOP, en aan gezegde kinderen zijn verdiende maand geld en zijn tegoed in Indië. Mi Wij leeren hieruit tevens kennen den naam van P. v. E.’s eerste vrouw, die een dochter was van mr. HENDRICK BUEKENTOP en ELISABETH HENDRICKS, de eerste licentiaat in de  werden uit het eerste huwelijk van v. E., die den ro Februar 1598 te Alkmaar den eed als taalman gedaan en den 5 Me d. a, v. aldaar poorter geworden was, geboren: MARTIJE, gehuwd met SIJMON STELLINGWERF te Alkmaar, MAARTJE (O. 7. bl. 218), gehuwd met HARMEN JACOBSZ. SCHOONVELT, schoenmaker te Alkmaar, roomsch-katholiek, begreven 10 December 1676, ANNETJE, gehuwd met JORIS WILLEMSZ V. D. LAAN te Edam, en voorts drie kinderen, begraven 17 November 1602, 4 October 1610 en 14  te zijn, daar er rentebrieven, huizen te ’s Hertogenbosch en landgoederen te Vucht waren, en MARGARETHA’s zusters bij haar huwelijk ieder f 1300 genoten hadden, De bedongen betaling geschiedde bovendien niet ten volle, en MARGARETHA trok zich de zaak zoo aan, dat zij tijdelijk in haar verstand gekrenkt werd. VAN EVERDINGEN daagde nu in 1610, daar zijn zwager BUEKENTOP inmiddels overleden was, diens weduwe ANNA BRINGOLLA voor schepenen van Alkmaar, om inventaris te leveren en rekening te doen van de nalatenschap zijner schoonouders, hem eerst uit te betalen wat de zusters genoten hadden met de sedert verloopen rente, en vervolgens over te gaan tot scheiding en deeling. Vreezende, dat de gedaegde zich berepen zou op den gedanen uitkoop, „welcke uytcoop alhoewel naer recht niet en mach bestaen oock mede bij het tractaet van treffes [het Twaalfjarig Bestand] wert gederogeert”, verzocht hij de hooge overheid ') hem te stellen in den staat als vóor dien. De Hooge Raad stelde 1) In zijn verzoek noemt v. E. als zijne gedaagden ook zijne behuwdbroeders Vv. D. STEGEN en SO MMENS, maar uit de arrest-rolle van Alkmaar blijkt dit niet. Oud- Holland, 1903. 8 58 NADERE BERICHTEN OVER DE FAMILIE VAN EVERDINGEN. dat verzoek den 23 Maart in handen van het gerecht van Alkmaar, dat den rechtdag op den 27 November bepaald had; en schepenen veroordeelden 22 Maart 1611 de.gedaagde, die drie maal behoorlijk geciteerd maar niet verschenen was, overeenkomstig den eisch van V. EVERDINGEN. Deze verwierf van den Hoogen Raad in Holland ook een schrijven aan de gerechte te Boxtel, om het vonnis tot uitvoering te brengen, hetgeen daar echter gewe 63 Eigerd werd. VAN EVERDINGEN richtete zich ook tot de Ärtshertogen, met verzoek om de erven te mogen dagen voor wethouders van ’s Hertogenbosch, ten einde van hen te eischen vernietiging van den uitkoop, inventaris, rekening en scheiding. Den 2 Mei 1611 werd hierop te Brussel gunstig beschikt, en aan wethouders het doen van uitspraak opgedragen; „Ende soo verre sij dien materie van relieveren bevinden gedisponeert te zijn indien gevalle hebben wij den voors, suppliant inde voors, qualitéyt voor als nu gereleverend ende releveeren uyt onser sonderlinge gratie bij desen”. De bode van Brussel bracht het stuk te ’s Hertogenbosch, maar wist niet waar hij het moest bestellen, VAN EVERDINGEN, niets vernemende, schreef om inlichting aan JACQUES DELLA FAILLE en deze, 7 November den bode sprekende, verwees dien naar den procureur THIERMANS, — die de vijf stuivers port weigerde, DE LA FAILLE betaalde toen en zocht den procureur op, die verklaarde dat v. E, moest overkomen om hem nader te informeeren en geld voor kosten en vacatiën te verstrekken, aleer hij iets voor hem verrichtte, Hij had den zomer met jicht te bed gelegen, „zoodat — schrijft DELLA FAILLE — mij dunckt die bequaemste man niet te sijn om syn inpotentie”. Dat het proces met zoodanige tegenwerking en laksheid niet opschoot is te denken; hoe het verder verliep is ons bij gebreke van bescheiden onbekend: slechts waren wij, dat het den 17 November 1620 tusschen v. E., wiens eerste vrouw in September 1614 (begraven den 27) overleden was, en JAN ORIGO BUEKENTOP, koopman te Antwerpen, zoon en procuratie hebbende van zijne te ’s Hertogenbosch wonende moeder, weduwe van JOHAN BUEKENTOP, de schikking werden getroffen, dat v. E., boven hetgeen hij tot dien dag eenigszins mocht ge- noten hebben, binnen 14 dagen zou ontvangen f 375, mits hij ten koste van de weduwe en verdere erfgenamen voor notaris of schepenen van Alkmaar zou passeeren acte van cessie van actie. Uit een geschrift van niet vroeger dan 1623, wijl de naam van CORNELIS v. E. onder de afstammelingen van MARGARETHA BUEKENTOP ontbreekt en in de plaats daarvan een kruisje is gesteld, blijkt, dat de f 375 niet betaald, en dat te Alkmaar, ’s Hertogenbosch of Vucht geen afstand van de nagelaten goe- d Ern gedaan was. Waren nun nog geen 30 jaren sedert het verkoopen dier NADERE BERICHTEN OVER DE FAMILIE VAN EVERDINGEN. 59 goederen verloopen, dan zou Vv. E. (het geschrift schijnt een advies) met den advocaat VAN AMBEL te ’s Gravenhage kunnen overleggen hoe men den verkoop te niet zou kunnen doen, om vervolgens tegen ANNA BRINGGILLA, te Antwerpen of te Duinkerken wonende, relievement te lichten, met clausule van edict als uitlandige en arrest op hare goederen, ten haren name verhuurd door haar rent-. meester te ’s Hertogenbosch, met interdict van verkoop; en daarna te procedeeren tot inventaris, deeling en uitkeering van '/, der nalatenschap, of anders tot be- taling der f 375 met de daarop verloopen rente tegen den penning 16. Bij het outbreu van het trouw register over de jaren 1612—1618 en van de namen der moeders in de doopregisters van dezen tijd, is langs dien weg niet na te gaan hoe de tweede vrouw van V. E. heette. Maar als mede-eigen naren van een graf in den zuidergang der Groote kerk worden genoemd, AECHTE CLAESd. huysvrou van PR. VAN EVERDINGEN en haar zoon CLAES JERONIMUSZ., waaruit te besluiten is, dat v. E. hertrouwde met een weduwe, In de aantee-kening harer begrafenis, 21 December 1640, heet zij ; AECHTIE moer de vrou van V. EVERDINGEN. Deze zelf, in 1644 nogmaals gehuwd, werd eerst den 23 December 1662, en dus na een hoogen ouderdom bereikt te hebben, te ruste gelegd. Rijk was hij door zijne practijk als procureur en notaris of zijne drie huwelijken niet geworden, want niemand zijner kinderen wilde zijne nalatenschap met de lusten en lasten aanvaarden, CESAR verwierf van de hooge overheid mandement om het onder beneficie van inventaris te doen, en hierop, met instemming van alle crediteuren, vonnis van schepen En, met uitslufting van andere erfängen. Nadat hij, een luttel bedrag uit den boedel ontvangen hebbende, bet viervoud daarvan aan de schuldeischers betaald had, verzocht hij, door andere „met spijtige woorden” aangeproken wordende, also hij vele penningen tot zijn profit onder zich hield, den gerechte, om van de weeskamer te mogen lichten de daarbij berustende gelden, effecten, stukken en papieren tot den boedel zijns vaders behoorende, om ‘daarmede, voor zooverre het strekken mocht, de onbetaalde crediteuren te volden; op welk verzoek weesmeesters den 8 December 1668 tot de afgifte werden gemachtig. Terwijl de dooptijd van ALLERT, DIEUWERTJE en SCHIEPPEJA bekend is, bleven wij steeds onkundig van dien van JAN en CESAR. Zou die misschien aangeteekend zijn in een niet meer voorhanden doopboek der doleerende ge- meente, welke te Alkmaar, toen de remonstrantschgezinde partij de overhand had, gedurende eenige jaren bestaan heeft? Eén kind is nog begraven den 6 September 1621, hetwelk de den 18 Juní van dat jaar gedoopte DIEUWERTJE kan zijn geweest. | Van MAARTJE, hiervoor genoemd, is een kind ter aarde besteld den . oo ge 60 NADERE BERICHTEN OMTRENT DE FAMILIE VAN EVERDINGEN. 1 December 1629, en ANNETJE, weduwe geworden en weder te Alkmaar wonende, zag zich den 20 Juli 1655 door schepenen veroordeeld tot betaling van f 117:13:8 aan VECHTER JANSZ. OPDAM, waarvoor zich den 27 Augustus borg stelde de stadsbode JAN AELBERTSZ, SCHILDER, die den 4 Juli van het volgende jaar hiervan betaalde f 49, spruitende uit een rentebrief van ANNETJE en eene door den bode verkochte partij garen. JAN VAN EVERDINGEN, den 28 Februari 1641 door burgemeesteren als procureur toegelaten en den 13 April als zoodanig beëedigd, werd begraven den 11 December 1656, zijn eerste zoontje PIETER den 19 Januari 1644, zijn doch- tertje AAGJE den 22 Mei 1654, zijn zoon DAVID den 12 September 1673 en zijn eerste kleindochter MARIA den 8 September 1678. Van: ALLERTS zoon PIETER werd in O, H. bl, 220 geen goeds gezegd, en het is te denken dat hij de VAN EVERDINGEN was, die den 1 December 1682 van burgemeesteren van Alkmaar, omdat zijne inwoning schadelijk werd geacht, den last ontving om f 25 boete voor de armen te betalen en vór ’s middags 12 uur van den volgenden dag de stad te verlaten, op poene van gijseling en betaling der kosten van sluiten en ontsluiten. Bij dit besluit is aangeteekend, dat v. E. de boete voldeed en in tijds vertrok. EN FRANS WILLEMSZ. V. E., dien wij geen plaats in de familie weten te geben, is den 7 Mei 1607 begraven. LAURENS VAN OOSTHOORN (0. H. bl. 221) werd den 31 Januari 1658 door schout, burgemeesteren en schepenen in de plaats van JAN v.E. toegelaten als procureur en deed den 2 Februari den eed, Behalve deze betrekking heeft hij het baljuwschap bekleed van Harencarspel, Oudcarspel en Bergen. SCHILDERIJEN UIT EEN UTRECHTSCHEN INVENTARIS VAN 1693 MEDEGEDEELD DOOR Dr. W MARTIN. 4 P den z older der „Altreformirten Kirche” te Emden werd eenige Jaren geleden onder allerlei rommel de inventaris gevonden van den boedel van „JOHAN VAN SCHOONHOVEN, vendu off erffhuysmr. en borger der stadt Utrecht en van Joe BARBARA Li ESR VAN KERCKRAAD”, zijn weduwe, opgemaakt 1 Juli 1693 door en notaris A. HOUTMAN. Ik schrijf alle in dien inventaris genoemde schilderijen, bijna uitsluitend door Utrechtsche meesters vervaardigd, met de taxatie at en geef slechts commentaar bij de namen van die minder bekende meesters, die niet in den catalogus van het Museum „Kunstliefde” of in dien der Utrechtsche Tentoonstelling van 1894 zijn genoemd. Een schilderije sind een copie nae BOTH...... 6— o—, Dr. F. RITTER, secretaris der „Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer” te Emden, was zoo welwillend, mij bij een bezeichnete dat ik aan het museum dier stad bracht, op dezen inventaris Opmerkzaam te maken en te bewerken, dat deze mi} door genoemde Gesellschaft, wier eigendom hij is, ter Publicatie werd afgestaan, 62 SCHILDERIJEN UIT EEN UTRECHTSCHEN VERZAMELING VAN 1693. Een schilderije sijnde blomflesjens van LINGELBACH. 10— O—., Twee schilderijkens sijnde blomflesjens van UFFELEN.. 1— O—., Twee schilderijkens sijnde blomflesjens van DREUCHSLOOT..... 12— O—, Een stuckje, met de doot van DREUCHSLOOT..... 12— O—, Een stuckje, van Pauli bekeeringe van ELSEVIER?) 5— O—. Twee teyckenir gen van WITHOOS......... 4— 0 — Twee lantschapjens van BEUSICHEM en een. Garnael Wijffje.. 2.. 0 ne rennen Twee schilderijkens sijnde historiestuckjens van CLAUDI. DE JONGH.. 2 2 2 © © © ew ee we ew + 4A— Om, Opte achtercaemer. Een schilderijke van Democritus ende Heraclitus.... 2— o— Een musiecq slaagster van MARIENHOFF,...... 3— O— Een schilderijken van COCSEIJUS en een lantschapje... 1— O—. Een schilderijken van FERGUSON... ee + + + + 2—10— Op het Comptoirtje, Een batalighje (bataille) en lantschapgen....... 4— O0 Drie printbordekens in lijsten,.......... 1—10— Op de solderkaemer. 