Corporate financial management
Salt, kaap aan de Oostkust van het eiland Boero. Saitang, kaap aan de Noordkust van het eiland Amboina, op 3*" 29' Z. Br. Saja, eilandje in den Lingga-Archipel, op 0** 45' 30" Z. Br. en 104'' 58' 0. L. De kus- ten zijn zuiver, zoodat men het digt kan na- deren. Bit eiland bestaat uit eene enkele rots van circa 670 Rijnlandsche voeten hoogte, vol* gens Smits. Sajan, rivier in Borneo's Zuid* en Ooster- afdeeling, landstreek Tanah Boemboe, die zich door de bogt van Sampamahau in de baai ran Pamoekan outlast. Sajan, hoek aan Sumatra's Westkust, aan de Noord- Westzijde van de afdeeling Kroe, adsistent-residentie Benkoelen. Sajangy rivier op Java's Zuidkust, welke, ten Noord-Noord-Westen van Noesa Baron, in de baai Dampar valt. Vddr de uitwatering ligt een zandbank met hevig» branding. Sajang Handjoeng, berg op Java, resi- dentie Preanger llegentschappen, afdeeling Ban- dong, distrikt Baloeboer Limbaugan. Sajang Hoesa, kaap aan Java's Zuidkust, ten Noord-Westen van de Wijnkoops-baai, op e** 50' 30" Z. Br. en 105' 56' 30" 0. L, Bajar, dorp op Java, residentie Bantam, Noorder Regentschap, bewesten Serang. Sajaranten, dorp op Java, residentie Pre- anger Regentschappen, afdeeling Tjiandj or, dis- trikt Djampang Teogah. Saje, eilandje in den Molukschen Archipel, bij de Oostkust van Gilolo, staande onder den Sultan van Tidore. Sajoan, eilandje bij het eiland Batjan, in de straat Patientie^ en rivier op de Oostkust van dat eiland, die slechts een klein eind op- 194 SA. vaarts beraarbaar is voor praauwen en vol tot eenen diepgang ran 3 Rijolandscbe voeten. Sajoe, riWer in Borneo's Zuid- eu Ooster- afdeeUng, welke in die van Pemboeang vloeit. Sajoe, dorp in Borneo's Westerafdeding, r^kje Taj an, aan de Kapoeas. Sajoe, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sangouw, met eene goudniijn, die door eenige Chinezen bewerkt wordt. Sajoeng, partikulier land en dorp met markt op Java, residentie en regentschap Sa- marang, distrikt Singen KoeloD. Sajoengy rivier op Java, residentie Probo- linggo, afdeeling en distrikt Lamadjang. Sajoesoe, zie: Sailoos. Sajonggo, dorp op Java, residentie en re- gentschap Samarang, distrikt Singen Koelon. Saka« rivier, berg en dorp op Borneo's Oostkusl^ aan de rivier van Koetei. Saka, eiland aan Sumatra's Zuidkust, bij de Lampongs, behoorende tot de Lagoendi- eilanden. Saka, dorp op Sumatra, in de Batta-landen, in welks omtrek den 28^ Junij 1835 de Noord- Amerikaansche Zendelingen Henst Lyman en Samuel Munson door eene gewapende bende Batta's werden overvsdlen, vermoord en op- gegeten. Saka, rivier op Sumatra, in de Lampong- sche distrikten. Haar bed, dat uit rots- en keisteen bestaat, is, hoewel breed, slechts wei- nig voeten diep. Zij ontspriogt op den Boekit Besar en valt in de Kommering. Saka, rivier op Sumatra, in de Lampoug- scbe distrikten, velke in het Zuid-Oosten van de afdeeling Sepoetih in de Pennat valt. Saka Besar, doesoen der Koeboc's op Su- matra, in de noord-westeiijke binnenlanden van Palembaug, aan de Bawas. Saka Djoengkoeloen, graf op Java, resi- dentie Bantam, afdeeling Lebak, dat aan de Ba- doeis behoort en door ken als heilig beschouwd wordt. Sakadouw, zie: Sekadonw. Sakai, dit is een der meest gebruikelijke namen door de Maleijers gegeven aan de ruwe Tolksstammen, die de Oostkust van Sumatra en bare eilanden bewouen eii oorspronkeiijk te JDjohor, op het schiereiland van Malakka, te huis behooren. Zij zijn van hetzelfde ras en waarschijnlijk ook van dezelfde natie als de Maleijers zelven, daar zij de Maleische taal in een ander dialekt spreken. Over het algemeen - zijn de Sakai een zachtzinnig, eenvoudig volk, dat zich met de jagt of wel met den aanplant van rijst en si^o bedg houdt. Men wachte zich do Sakai te verwarren met de Sekah's, die nimmer op het land, maar in praauwen langs de kusten en op zee wonen. Saka Kaljang, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan llir, met een 35tal inwoners. Sakalela, dorp op Dawera, een der Babber- eilanden. Sakalla, zie: Sakatta. Sakama, dorp op Sumatra, in de Lampoug- sche distrikten, aan den linkw oever der Sa* laboeng. Sakambau, ook Boedoe genaamd, rivier en dorp in Borneo's Westerafdeding, even be- zuiden de rivier van Sambas. Sakanak, vroegere goudmijn in Borneo's Westerafdeeling, VJ^ uur gaans van Mandhor. Nabij deze werd in October 1859 op twee plaatsen kopererts gevonden. Sakandis, kaap aan de Oostkust van Bor- neo, landstreek Tanah Boemboe, in de straat van Makassar. Saka no, zie: S^tan. Saka Parang, plaats in Boroeo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan llir, met 1 hnis en 6 inwoners (1853). Sakama, dorp op Sumatra, ia de Lam- pongsche distrikten, landschap Toelang Amman. Saka Tawang, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan llir, aan de Kahajan. Saka Tawang werd, daar het eene verblijfplaats voor opstandelingen was, deu L4« Mei 186Q door onze troe|>en verwoest. Saka Tiga, dorp op Sumatra, residentie Palembang, distrikt Pagagan llir. Saka Tiga, voornaam dorp op Sumatra, residentie Palembang, landschap Ogan llir, aan de rivier Ogan, met eene indigo-fobriek. Sakatoe, dorp op Sumatra, residentie Pa- dangsche Bovenlandcu, afdeeling Ban. Sakatta of Hasting's-eiland ligt ten Oosten van Madura, onder de Kangean-eilanden, gemiddeld op 6" 50' Z. Br. en 116' 18' 20" 0. L. Men kan dit eiland tot op eeneu af- stand van eene kleine mijl naderen. Sakerta, dorp op Java, residentie Cheriboni regentschap Koeningan, distrikt Kadoe Ged6. Sakete, rivier op het eiland Amboina, schier- eiland Hitoe, die met eene weatwaartsohe strek- king in zee vloeit. Saketei, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Katingan, boven de mon* ding der Senamang, op deu Unker oever der Katingan. Saketi, dorp op Java, residentie Soerabaja, I afdeeUng Sidho Ardjo, distrikt DjenggoUo 111. SA. 185 Sakha, sie: Saka. ! Saki, ririer in Borneo's Znid- en Ooster- iMeeling, distrikt KatLngan, welke in d^^mpa nit Sakil, dorp in Borneo's Westerafdeeling, r^e Mampawa. Sakio, dorp op Java, residentie Djokdjokar- ta, &fiieeliog Mataram W^tan, distrikt Sleman. Sakipaty berg op Sumatra, welks top als de grensBcheiding tnsschen de afdeeling Lus m, fienkoelen en het landschap Lebong be- sdioQwd vordt. Sakit (Poeloe*), zie: Pnrmerend. Sakita, dorp op het znidelijk schiereiland m Gilolo, met eene reede. Het behoort on- der dea Sultan van Teniate.' Sakita, eiland in den Molakschen Arcbipel, lij het eiland Morotai. Sakitap, rivier in Borneo's Westerafdee- !is?, mgndiBtrikt Mandhor. Sakka, zie: Saka. Sakkal Soeloe, verlaten dorp op Sumatra, ia de Lampongs, aan de rivier Pangoeboewan. Sakmalang, dorp op Java, residentie en liistcikt Japaia. Sako, berg op Sumatra, residentie Fadang, nideli^e afdedlng, distrikt Tapan. SakOy dorp op Sumatra, in de noord-wes- telijke binnenknden van Palembang, aan de ri- vier Lalau, bewoond door Koeboe's. Sako, ririer op Sumatra, residentie Palem- bang, landschap Bo«d B,oendjoeng. Sako, bcsch op Java, adsbtent-residentie Botteozotg, op het land Tjibaroesa. Sakoeala, eiland in den Spermonde-Archi- pd, bij de kuat ran Maros. Sakoeban, dorp op het eiland Sollok, aan ^t strand. Sakoempang, 4,100 Rijnlandsche Toeteu ^e berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdee- m. afdeeling Sampit. Sakoempang, berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Tanah Laut, hoog rum 8,000 Bijnlandsche voeten. Sakoeroe, zie*. Tin dam Hantoeng. Sakoi, ririer en dorp in Borneo's Zuid- en Ooitcnfdeeling, distrikt Kapoeas Oeloe. Het ^ is t^n de aanyallen der naburige vijan- «a rerdedigd door eene schans. De huizen ^ Tan boomschors met sirappen gedekt. De ^ToOdng, ongereer 400 zielen sterk (1859), b^rt tot den stam der Ot Danom's. Zij zijn ^Rdeiierend van aard en rinden hun bestaan i& het goudwasschen. De gelijknamige rivier ^ioett even beneden deze phnts in de Kapoeas ^oeioeng, op den regter oever. De geheele omtrek bevat goudmijnen. Yerder groeit er veel ijzer-, lanang- en bankirei')iOMX, Sako Karangan, voomaam dorp op Su- matra, residentie Palembang, afdeeling Ban joe Asin, aan de Toengkal-iivier. Sakra, dorp op de Oostkust van het eiland Lonibok. Saksi, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Demak, distrikt Wedong. Sakti, dorp op Sumatra, adsistent-residentie Beukoelen, afdeeling Ommelanden, aan de An- dalas Besar. Salaan, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling en distrikt Salatiga, op Soerakarta's grondgebied. Salab, rivier op het uoordelijk gedeelte van het eiland Batjan. Salaban, dorp op Java, residentie Kadoe, r^entschap Magelang, distrikt ProboHnggo, op de westelijke grens. Salabantar, oud dorp op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, distrikt Djampaug Witan. Salabe, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, aan de rivier van Pasir. Salabenda, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Buiteuzorg, in het Oosten van het dis- trikt Parong. Bala Bintana, dorp op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, op de zuid-zuid- westelijke helling van den Ged6, 3,052 Rijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee. Sala Blntar, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Buiteuzorg, distrikt Paroi^, aan de Tji- dani. Sala Boelo, dorp op Celebes' Westkust, rijk Mandhor, aan het meer Karian Goen. Salaboeng, meer op Sumatra^ adsistent- residentie Benkoelen, aan den zuidelijken voet van den berg Dempo. Salaboeng, rivier op Sumatra, residentie Palembang, die een zijtak der Kommering is. De river heeft een sterken stroom, zoodat zij met moeite te doorwaden is. De bevolking aan deze rivier lijdt aan kropgezwellen, welke kwaal bij bejaarde personen en vooral bij de vrouwen bijkans algemeen is. Salabor, berg op den Zuid-Oosthoek van het eiland Ceram, op ongeveer 3"* 42^ Z. Br. en 130" 52' 0. L. Sala Dedang, dorp op Java, residentie Cheribou, afdeeling Madja Lengka, distrikt Radja Galoe. Sala Qjambi, dorp op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Koeningan, distrikt Kadoe Qed$. 180 8A. Sala Djoela, beek op Sumatra, in de \ Lampongsche distrikten, welke op den regter oe^er in de rivier Besai valt. Salagor, bergketen op den Oosthoek van het eiland Geram, residentie Banda, ten Wes- ten van het distrikt Kian, bewoond door Al- foeren, die oudergeschikt zijn aan Kian Darat en Kian Laut. Een gelijknamig dorp is in de afdeellDg Kian Laut gelegen. Salahan, dorp in Borneo's Westerafdeeling, distrikt Soekadana. Salahatomi, dorp op het eiland Ceram, aan de Zuidkust, onder Saparoea^ met eene Christengemeente en inlandache school. Salaih, zie: Saleih. Salajoe, dorp op Sumatra, residentie Pa- dangsche Bovenlanden, landschap der XIII Kota's, op 2 palen van Solok, met warme bronnen, waarvan de bevolking yeelvuldig ge- bruik maakt, vooral ter geneziug van huid- ziekten. Salak, kegelberg op Java, adsistent-resi- dentie Buitenzorg, aan de grens der Preanger Regentschappen, op 6*" 44' Z. Br. en 106*" 47' O. L. Deze berg wordt gewoonlijk metdezen algemeenen naam bestempeld, doch de bewo- ners van den omtrek hebben voor enkele dee- len afzonderlijke namen. De oostelijke rand wordt Salak of ook Tjisalak geheeten en de inwoners onderscheiden den noordelijken, te- vens laagst^ top van de rij, als de Tjisalak Lottek (Kleine Salak). De hoogste top van den eigenlijk Salak heet Gagak en verheft ztoh, volgens Junghuhn, 6,995, volgens Smits, 7,014, volgens ftEurwABDi, 6,963, en» volgens Melvill van Ca&nbee, 7,167 Eijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee. Het westelijk gedeelte wordt, naar de rivier aan den voet, Tjiapoes of Tjappoes genoemd. De berg wordt aan de Oostzijde begrensd door de Tjidani, ten Zuid-Westen door de Tjigamea. Zuid-oostwaarts vloeit de Tjikaiowong, die ha- ren oorsprOng tusschen de hoogste kroinen van den Saldc heeft en de solfieitara doorstroomt, welke aan de Westzijde van den beig ligt en door bosch is omgeven. De eenige bekende uitbarsting heeft plaats gehad in den nacht van den i^ op den 5^^ Januarij 1699. De Sa- lak is aan den Pangerauggo verbonden door een lagen tusscheniug, die eene hoogte van ongeveer 1,500 Bijnlandsche voeten moet heb- ben. De berg is van den voet tot aan den top met den weelderigsten planteugroei be- dekt. Tot hooger dan 2,000 Bijnlandsehe voe- ten wordt aan zijne hellingen rijst verbonwd; daama ontwaart men tot op 3,500 Bijnlaad- sche voeten kofl^jtuiuen en wouden, die zelfs de steilste toppen bedekken. Op den Salak is eene rlakte, waarop zich de graftombe be- vindt van eeneu kluizenaar, die er zich bij de religie-oorlogen op beeft t^niggetrokken. Salak, dorp op Java^ reaideatie Probo- linggo, afdeeliug Lamadjaug, distdkt Banoe Lamongau. Salaky eiland in de atraat van Malakka, ten Noord-Westen van Boekmg, residentie Eioav. Salak, dorp op Java, residentie en regeat- schap Madioen, distrikt Kanigoro. Salak, twee dorpen op Java, leaidentie Samarang, afdeeling Salatif^ een in het dis- trikt Oengaran en een in het Oosten van het distrikt Sidatiga. Salak, beuvel op Java, residentie Bantam, 2574 paal van Tjiringin. Salak (Kota-), dorp op Sumatra, resi- dentie Padangsche BovenJanden, landschap Yil Loerah's. Salakan, rivier in Borneo's WesteraCdee- ling, rijk Sambas, bezuiden de rivier Sakambau. Salakan, dorp op Java, reaideniie Soera- karta, afdeeling Padjang. Salak Edan, dorp op Java, adsisteal-resi- dentie Krawang, distrikt P^^adeog, 3 palen ten Zuiden van Kamarong. Salakoi, dorp op Celebes' Westkust, leen* vorstendom Barroe, met 11 huizen, 119 zielen en 106 klapperboomen (1861). Salak Panden, berg op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Bandong, distrikt Rongga. Salakrea Koelon en -W^tan, dorp op Java, residentie Cheribon, regentachap Galoe, bij de westelijke grens van bet distrikt Bantja. Salak Tater, dorp op Java, residentie Bantam, Zuider Regentschap, aan de ririer Soemadang Larang, op 825 Rijnlandscbe voe- ten boven de zee. De gemiddelde thermome- terstand is' er 79° 16' Pahrehheit. Salam, zie: Salem. Salam, dorp op Java, residentie Soerakarta, 11 Vi paal van de hoofdplaats. Salam, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, distrikt Awoe Awoe, bij de westelijke grens. Salam, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Mataram W^tan, distrikt Ka- lasan. Salam, dorp op Java, residentie Soerakartai in het Westen van het distrikt Soekawati Koe- lon Beugawan. Salam, dorp, op Java, adsistent-resideatie Patjitan. SA. 187 Salam, bcog op Jaya^ resideatie Preanger R«.'entscha|>peD, afdeeling Soekapoera^ distrikt Salam, dorp op Java, roBidentie Bagelen, legente^ap Poerworedjo, distnkt Djenar. Salam, rdwa (moeras) op Java, residentie CJieribon, partikulier land Kandang Hawor, distnkt Loewoeng MalaDg. Salam, dorp op Java, residentio Cheribon, afiieeliog en distrikt Xoeningau. Salam, dorp op Java, residmitie en regent- scbp Ch^bon, distrikt Beber. Salam, benaming van vijf dorpen op Java, re- suie&tie Kadoe, regentschap Magelang, gelegen : eea in het Zuid-Oosten van het distrikt Ban- lioBgan, een tweede in Ballak, een derde op de oQstelijke grens van het distrikt Froboliuggo, ea vierde in Ngasinan en eindelijk een in Be- umineh, aan den grooten weg naar Djokdjokarta. Salam (Toem.ba3ig-), dorp in Borneo's Zaid- en Oosterafdeeling, distnkt Kahajan Ilir, i&et 8 Iniizen en 840 inwoners (1853). Salamadon^a, berg op Celebes' Noord- ^ost, lesidentie Manado, nabij Bodan. Salaman, dorp op Sumatra, residentie Pa- Icfflbang, afdeeling Kommering llir. Salaman, dorp op Java, residentie en dis- tnkt Samantng, aan den poetweg. Salamsn, hoofdplaats van het distrikt Mi- 2ordi, op Java« residentie Kadoe, regentschap Magelang. SftliiTTiftn^ dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling Goenong Kidool, distrikt Avoc Awoe. Balamaa, dorp in Borneo's Westerafdee- iitg. rijk Pontianak, distrikt Mandhor, met eeoen Ohineschen KapUan. Salamat, zie: Slamat. Salamba, berg op Sumatra, residentie Pa- f^scgsche Bovenlanden, op de zuidelijke grens ^^ het landschap Tanah Datar. Balambatoe of Sol ok, een der hoofd- Booden van de Kajan, op Borneo's Oostkust, ^sadsehap Bodoengan. Salambou of Sarambou (op de kaarten '^ onregte Poeloe Babi), een der Banjak- oiaiulen, ten Westen van Sumatra* Het is abewoond. BalamJti rivier in Borneo's Wesierafdee- iii^ in het Noorden van het rijk Siutang, vdke in de Malo valt. Salamoe, berg en dorp op het eiland Ti- >^r, rijk Koepang, aan de baai van Koepang. De beig 18 gelegen op 9^ 57' Z. Br. en 123'' tt; 42" 0. L. en naar gissing, 3,000 of 4,000 Rijnhoidsche voeteu hoog boven de oppervlakte ' der zee. De daken der huizen te Salamoe sijn nagenoeg gelijk met den grond, uithoofde der hevige ruk- en valwinden, die men daar in de Zuid-Oostmoesson 'heeft. Salamoeka, dorp op Sumatra's Oostkust, landschap Pangkalan Djambi. Salamon, dorp op het eiland Groot Banda. Salamparang, naam door de inboorlingen van Lombok aan hun eiland gegeven, Zie: L o m b o k. SaJLasL, eilandje in de rivier Sebauwang, op Borneo's I^oord-Oostkust, landstreek Tidoeng. Salan, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, afdeeling Sampit, distrikt Koehin, weike in de Pemboeang vloeit. Salan, rivier op Sumatra, in de Lampong- sche distrikten, welke in het Zuid-Oosten van de afdeeling Sekampong, in de Sekampong- rivier valt. Sala Nama, rivier op het eiland Banka, distrikt Blinjoe, Sala Nama, eilandje in de rivier Moesi, op Sumatra, residentie Palembang, afdeeling Banjoe Asin. Sala ITama, eilandje aan Borneo's West- kust, op V 20^ Z. Br., onderhoorig aan Pon- tianak. Benoorden dit eilandje ligt op ge- ringen afstand de groote klip Batoe Mandi. Achter Sala Nama vinden kleine praauwen in de Westmoesson eene veilige ligplaats. Er komt hier een metamorfisch geateente voor. Sala ITaina of Zuid Brooder, eilandje aan Sumatra's Oostkust, op S"" 20" N. Br. Het kanaal tusschen de kust en dit eiland is slechts 3 of 4 Engelfiche mijlen vijd en wordt niet bevaren. Salang, rivier op Sumatra's Oostkust, land- schap Paneih, met een lOOtal bewoners aan hare oevers. Salang, rivier op het eiland Banka, die met eene westwaartsche rigting in de straat Banka uitloopt. Salang, dorp op Java, adsistent-residentie Krawang, distrikt Pegadeng. Salangadi, groep van zes eilauden in den Molukschen Archipel, aan de Westzijde van den Noordhoek van Gilolo. Salangies, rivier op Sumatra, residentie Palembang, landschap Moelak Oeloe. Zij ont- spriugt op den Dempo, bij welken zij eenen waterval vormt, en doorstroomt het geheele Pasoemah Lebar in noord-oostelgke rigting, om zich nabij Lamatang in de rivier van Palem- bang te ontlasten. Salangketa, rivier, kaap en dorp op Ce- lebes, aan de Oostzijde van het rijk Boni. 188 SA. Salangoer, zie: Salagor. Salanig, dorp op Java, adsisteut-residentie Banjoewangi, aan het strand. Er ligt een iDoeras van 1 paal in omtrek en ongeveer 4 Rijnlandsche voeten diep. Salanken, baai aan de Zuid-Westzijde van Celebes, in de bogt van Boni. Salaoe, dorp op het Aroe-eiland Jamboeaai, in 1850 met 29 huizcn, bewoond door 119 Alfoeren. Salaoe, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, landschap Femboeang, die in de Moenggoel valt en langs welke gondsteen voorkomt. Salapadjang, snikertuin op Java, resi- dentie Batavia, Wester Kwartier. Salapan, dorp op het eiland Madura, in het Noorden der afdeeling Soemanap. Salapi, berg op het eiland Soembawa, rijk Dompo. Salarangan, rif ten Oosten van Paleat, onder de Kangean-eilanden, residentie Madara, op 6* 68' Z. Br. Salareumahi dorp op Java, residentie Cheribon, distrikt Tjiawi. Salasi, dorp op het eiland Amblaauw, met 189 zielen (1855). Balasi, sie: So el a si. Salata, rivier op Borneo's. Oostkust, welke in het Noord-Wcsten van Koetei in de rivier van Koetei valt. Salatan, zie: Selatan. Sala1>Bantan, zuidelijke mond der Ka- poeas-rivier, in Borneo's Westerafdeeling. Salate, dorp aan den Zuid-Westhoek van het eiland Amblaauw, met 69 zielen (1855). Salatiga, adsisteut-residentie en regent- schap op Java, residentie Samarang, ten Noor- den van Kadoe en Soerakarta, ten Oosten van Kadoe en ten Westen van Soerakarta. Zij be- vat de distrikt en Oeiigaran, Ambarawa, Sala* tiga en Tengaron, te zamen met 140,000 zielen. Het bestuur is in hauden van eenen Adsistent- Resident, een Ambtenaar belast met de policie te Ambarawa, een Regent en een Kommies belast met de adminiatratie van 's lands kas. In deze afdeeling zijn drie partikuliere scholen aanwezig. De landstreek vertoout er een be- vonderenswaardigen rijkdom van plantengroei. De koffijteelt is hier zoo aanzienlijk, dat schier overal de grond met koffijtuinen bedekt is. De rijst is er mede een hoofdprodukt. Men vindt er bijna alle Earopesche vruchten eu groenten. De kodjen en ander vee zien er goed nit; melk en boter zijn er nitmuntcud. Het klimaat is er koel en aangenaam en der- halve zeer gezond. Men heeft er vclc goed onderhonden wegen. Het distrikt Salatiga, in eene vlakte gelegen, behoort tot de verrukkelijkste oorden van Java en bevat eene bevolking van 48,000 zielen. Salatiga, hoofdplaats van de afdeeling en het distrikt Salatiga, op Java, 81 palen vao Samarang, 73 van Poerwodadi. Zij ligt op den noord*oostelijken voet van den Merbaboe, ter hoogte van 1,877 Rijnlandsche voeten bovcn de zee, volgens Junohthk (het fort namelijk). Het is een lief plaatsje, dat door den landweg in twee deelen gesplitst wordt, aan welken \reg de huizen met tuintjes liggen. Men vindt er een groot plein, waaraan vele goede huizen staan, waarvan het Gouvemementshuis cenige verraelding verdient. Het strekt tot verblijf van den Adsistent-Resident, is een fraai ge- bouw en heeft uit de achtergalerij een prachtig gezigt op den Merbaboe. Het fort de Her- steller ligt in het midden der plaats op het plein ; het is steeds van allerlei oorlogabehoeften voorzien. V6<5r hetzelve staan twee kanonnen. De bezetting van een bataillon ligt gekampeerd in bamboezen kazernen. Op het midden Tan het plein staan een kruidhuis en een vlagge- stok op 7' 17' Z. Br. en 110* 31' 0. L. Voorts heeft men er eene gevangenis, eeo garnizoenshospitaal, eene regtbank van omgang en een landraad. Salatiga strekt tot verblijf, behalve aan den Adsistent-Resident, aan den R^ent, en verder personed. Ook is hier een Zoutverkooper gevestigd. De Samarangsche wees- en boedelkamer heeft hier een agent- schap. Den Olficier van Gezondheid is de bargerlijke geueeskundige dienst en het opzigt over de vaccine o[^edragen. Salatiga heeft eene partikuliere school en verder eene parti- kuliere onderwijzeres voor de Pransche taal. De te Salatiga bestaande Javaansche geroeente telt (1857) 46 leden en staat onder de leiding van den zendeliug te Samarang. De naam Salatiga, eigenlijk S^o-tigo, be- teekent drie sieenen, naar drie steenen tempels, welke volgens de overlevering even buiten deze plaats aan eene bron gestaan hebbeu eu van welker steenen het fort de Hersteller ge- bouwd is. De bron, door de Ja\anen Kali Tamau ge- noemd, biedt eene g&sonde badplaats aan. Bo- ven deze bron, welke In een met bloemeu be- dekt dal ligt, vindt men een grooten bioneu- vijver, die uit onderscheidene bronwellen out- staat. Deze vijver, Benojo genaamd, aan welJcs oevcr steenbakkerijen staan, ontlast zijn waiter door onderscheidene leidingen in de Indro, SJu 189 naniereDS men eeae aadere bron aantreft, in rdie Boh de mindere klasse der inwoners baadt. Hei Uimaat is te Salatiga koel en 's nachts dikverf koud, doch zeer gesond. De thermo- ceter teekeni er 's moigens 68^, op den na- iiiddag, te 2 nren, 83*", en na zonaondergang Te Salatiga was het^ dat de Gourerneur- GeDCcaal Jasssess, den 18 September 1811, k ci|Htu]atie teekende, waarbq Java en onder- yxuigbeden aan de Engebchen overging. Sala^aoe, Toormalig distiikt op Java, re- iiatie Preanger A^ntachappen, dat bij een ^er is ingedeeld geworden. Salatjaoe, dorp op Java, residentie Pre- ^ Eegentscbappen, afdeelmg Soekapoera, 15 ptlen van So^adang^ 907s ^^^ Bandong a 1307, Tan Tjiandjor, Salatoengo I en 11, twee dorpen op Ce- ^ Westkust, afdeeling Sandjai, distrikt I<aB)atti, vaaaaal Paroeboe. Het eerste bevat S kttiieii, 50 aielen en 10 klapperboomen, en ^ tveede 10 buisen en 70 aielen (1861). SalatPandjangyzie: Brouwera-straat. Salat Binggit, zie: Binggit. Salattai, meer in Borneo's Westerafdeeling, f^ Tajtn, dat zich door bet riviertje D}im- ^u in de Kapoeas ontlaat. Salatti, voorjnalig dorp op bet eiland K6- ^, aan de Oostsijde op eenen berg gelegen. IHt vas het vermogendaie dorp des eUands, Lviar ceoe vastigheid beatond, waarop de be- >Qlbog in tgden van oorlog hare sohatten P>agt te bergen, rerzekerd, dat die berg, als laea bet van boven wilde beletten, niet dan set uiterst gevaar kon beklommen worden. ^ Nederlandera bebben dien ecbter onder den I^Toogd DxMMEiL beategen en aldaar toeu c« Testing afgebrand» Salatti, ae: Salate. SoUuty distrikt op Somatxa's Westkust, Wdschap Indrapo«ra. Salaut, zie: Tap an. Salawai, grootste rivier van bet eiland ''€fUD, die haren oorcprong uit eenen hoogen ^g^eten neemt, en zich aldaar door eeue rots- ^f loodr^t tot eene diepte van ongeveer M fiijnlandscbe voeten in eene kom neder- stoit Naar bet Noorden voortetroomende, I'Xpt aj door eene groote vlakte en stort zich, J* anige liviertjes te hebbeu opgenoraen, by ^m m zee. Jaarlijks treedt zij buiten hare oeTeis ea overatroomt dan geheele streken. Z; bcrat good drinkwater. Een gelijknamig wajtfije ligt digt onder de Oostziide der Sa- Vtti-baal Salawati, eigenlijk Soroeakkee, eiland ten Westen van Nieuw -Guinea, welks Oost- pont, volgens Melvill van Caekbee, is ge- l^en op O"' 59' Z. Br. en ISC'* 35' 0. L. Het eiland heeft, volgens denzelfden, eene opper*- vlakte van 36,5 vierkante geographische mijlen. De bevolking bedraagt 8,000 k 10,000 zielen, woeaie volksstammen, en een 80tal Mohamme- danen, die aan de stranden wonen. Het eiland wordt bestuurd door eenen Radja, die ter hoofdplaata Samateis of Samate, op de Ziiid- kufit, verblijf boudt en in zijn bestnnr bijge- staan wordt door een Djoegoegoe, Majoor, Sc- ngadji, Kapit^in, Itnam en Hoekom. Het tweede dorp, aan de Zuid-Westkust gelegen, heetSai- loloh en staat onder een KapHein-Laui, die den jRadfa ondergescbikt is en bijgestaan wordt door eenen Djoegoegoe en Imam. Yerder is er ook een dorp SalawatL De Badfa van Salawati wordt door den Saltan van Tidore bevestigd. Hij voert ook gezag over Batanta en eene menigte in de nabijheid gelegene eilandjes, benevens over een gedeelte des West- en NoordktLsten van Nieuw- Guinea, bekend onder den naam van lijk van Salawati, bet- welk zich van de Mac Cluer's bogt af, west-, noord- en noord-westwaarts tot omstreeks de kaap de Goede Hoop uitstrekt, en de land- streken Asi en Megga omvat. De bergvolkeren zijn onafbankelijk en breu- gen geene schatting aan den Badja op. Sala- wati moet als gewone schatting aan den Sul- tan van Tidore jaarlijks 100 paradijsvogels en 100 pakken sago . opbrengen. Er wordt handel met de genoemde landstreken gedreven, alamede vrij aanzienlijke met het eiland Wageoe. Jaar- lijks komen er gewoonlijk 8 ^ 10 vaartoigen van Makassar, Mandhar en Coram, die door elkander 400 pikols tripang en 50 kati's schild- pad innemen. Bdialve deze artikelen levert Salawati veel sago op, die meast naar Ti- dore, Ternate en Ceram wordt uitgevoerd, welke uitvoer begroot wordt op 200 kojanga 'sjaars. De Noordkust, die de Zuidzijde der Pitt- straat bepaalt, heeft steQe kusten en ongeHjke en groote diepten. Ook de Westkust kan niet van nabij genaderd worden, wegens de vele eilandeu en ondiepteu. Het eiland Salawati werd iu 1764 ontdekt. Salawati, zie: Pandjang. Salawehy Noord-Oosthoek van het noord- oostelijk schler eiland van Gilolo, welks top eene natuurlijke vesting is, met huizen en tuineo. Hij ligt op V 27' N. Br. en 12S' 42' 0. L. Er steekt een rif van af. 190 SA. Salaweh, dorp op 8amatra, rendentie Pa- lembaisg, afdeeling Lamatang Oeloe. Salaweh, dorp op Sumatra, residentie Fa- dangsche Bovenlanden, landschap der IX KoWs. Salaweh, dorp op Java, residentie Pre- anger Kegentschappen, afdeeling Soekapoera, distrikt Djanggala, aan de Tjitandoei, 16 uren van de Zuidkust verwijderd. Van dit dorp af wordt de rivier bevawbaar. Salaweh, twee dorpen op Java, adslstent* residentie Krawang, distrikt Kali Djati, in het Zuid-Westen, en distrikt Segala Herang in het Noorden. Salayoe, sie: Salajoe. Salboli, bergje op het eiland Boero, re- gentschap Waisama. Sale, kaap aan Borneo's Westkust, aau het Westerstrand van het distrikt Pontianak. Salebar, zie: Silebar. Salee, straat die het eiland Mojo van de INoordkust van Soembawa scheidt. De naam ▼an Salee wordt ook wel aan de baai van Soembawa gegeven. Yolgens Gbbgoey is Salee eigenlijk eene baai ten Oosten van de Soem- bawa-baai, die sich ongeveer 10 mijlen om de Zuid-Oost sou uitstrekken. Saleh, dorp op Java, residentie en regent- schap Bembang, distrikt Sedan, in het Zuid- Oosten. Saleh, aie: Saleih. Saleian, distrikt op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling Agam. Het is scluiars bevolkt, daar de bodem niet zeer geschikt is voor den rijstbouw, weshalve hier voomamelijk de teelt van pataten, Turksche tarwe, enz. plaats vindt. Saleih, rivier op Sumatra, residentie Pa- lembang, afdeeling Kommering Uir, die uit de vereeniging der Padang- en Kambang-rivieren ontstaat en sich ten Westen van de Vierde Punt in straat Banka outlast. Zij is eene breede en diepe rivier, waariu een groot schip kan binnenvaren. Vd6r den mond ligt eene bank, die bij laag water nog 2, 3 en 4 vade- men diepte heeft. De oevers der Saleih zijn moerassig en onvruchtbaar. De bevolking is er schaars. Saleih, rivier op Sumatra, residentie Tapa* noeli, afdeeling Angkolah. Zij ontspringt uit den berg Tindoah, in. het distrikt Angkolah Dj oeloe, vloeit zuid-oostwaarts door de koeria Kampong Baroe en outlast zich in de rivier Gadis, afdeeling Natal. Saleih, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, aan de oevers der Pemboeang. Er komt zandsteen voor. Saleih is bewoond door 180 Dajak's, velke ^Onoig Bdoh** genoemd worden (1853). Saleih, zie: N a gar a. Saleih Ketoeiriiig, dorp op Borneo's Oostkust, landstreek Berou, aan de rivier Kalai. Saleih Taboean, naam eener in 1866, tijdens de expeditie, versterkte |^ts op Su- matra, in de Lampongaohe distrikten, op den berg Badja Baasa. Saleqer (juiater Si 1 ajar), eilanden^gioep ten Zttiden van Celebes gelegen, besiaande uit de eilanden Saleijer of Groot Saleijer, en de daaronder behooreude en meest zuid^lijk daar- van gelegen en onbewoonde eilanden: Babi of Passi, Malimbo, Goewang, Baoelawang, Tambo- longang, Polassi of Lassi, Djaa Lamoe, Eoesa, Mamalaki, Sisir, Tauah Djampeja, Bembe, Babi, Opa, Tapaja, Pandjang, Klajoe Adi, Kasoe- wari, Badja, Xompa, Groot en Klein Latonda, Kajoe Pangang, Kalatoa, Groot en Klein Karompa, Madoe, Zuid-eiland, EjMwna, Baars- eiland en de Tijger-eilanden. De opperTlakte dezer eilanden-groep wordt geschat op 38 vier- kante mijlen. Het eiland Saleijer is van den hoek Lassoa of Bira, het auidelgke punt van Celebes, gescheiden door de straat Saleijer, die ruim 2 Duitsohe mijlen breed is en in de West- moesson bevaren wordt door scbepen naar de Molukko's, de Philippqnen of China bestemd. Deze straat bevat de drie kleine, onbewoonde eilandjes de BoegenMies. De stroomen zijn er seer sterk ; in de Westmoeeson gaat de sterbte stroom tuaschen de genoemde eilaaden om de Oost-Noord-Oost naar de bogt van Boni. Aan de Westzijde wordt door Poeloe Babi eene straat gevormd, die voor schepeo van 12 fiijn- landsche voeten diepgang bevaarbaar is. Ten Westen van Saleijer ia in 1859 een koiaalrlf ontdekt, op 6^ 17' Z. Br. en 120'' 27' 30" 0. L., volgens de inlanders met 2 vademen water. Saleijer is een langwerpig eiland, beslaande 20 uren gaans in de lengte en 3 uren in de breed tc. Het Nederlandsche fortje Defensie, op de Westkust, is gelegen (volgens Mxlviu v^ Cabubee) op e** 6' Z. Br. en 120" 23' 0. L., het middenpunt van het eiland op 5' 40' N. Br. en 120* 28' O. L, en deZuidpuDt op e*' 26' Z. Br. en 120'' 37' 0. L. Van dcxe laatate steekt een rif nagenoeg Vs ^^^ ^^.^° zee uit. Dit eiland is zeer berg- en rotaacbtig ; aan de Oostkust rijzen de bergen steii uit zee op. Hunne hoogte is echter niet aanmerkeiijk, daar de voornaamste, waaronder de llaroe, naauwelijks 3,000 BJjnlandsche' voeten berei- ken. Uit het gebecgte komen kleine sprniten en .beken te voorschgn, welke den naam van Sk. 191 ririer miei rerdisnen en zdfs niet Toor praau* wen beraaTfaaar aip. In de boasehen houden Tele wilde sv^nen en herten en eene » menigte giijze eekhorens op. Onder de wilde Yogden heeft men er boaohduiven, wilde eenden en snippen. De huisdieren, die op Sale^jer gevonden worden, zijn: paardeu, baff(ds» geiten, achapen en hoenders. De paar- den, aehoon sterk en bijzonder geschikt voor de wcgeoy weike OTor de bergen leiden, zijn kloA en bereiken idden de lengte van 4 R^nlmdsche Toeten. Koeijen zijn op dit eiland Bui aanwesig. De zee is rijk aan Terscbil- knde wiscfaaoorten en aan de stranden ziet men meermalen krokodillen. Men vindt er goede houtaoorten, geadiikt tot den aanbouw van pcaauwen. Ook op .bet eiland Passi vindt men zwaar timmerbont en terens eenig ebben- bonty hoewel van geringe dikte. In de regent- aefaappen Layolo, Bonto Baros, Balla Boeloe en BoneA zijn ^o/t-bosscben aanweag, die ge- zehst vorden 70,000 boomen te bevatten. £qpQi>boomen en bamboe zijn er tevens menig- voJdig. X>e geheele strook vlak land langs de Wesikuat ia met kokospalmen bedekt, die m 1854 een getal nitmaakten van 339,000. Vooxia vindt men er eene groote hoeveelbeid kaaan-boomen en overvloed van trojHScbe vrachtea, ala de ma$igga, doman, pitanff, djam- Aar, pmamgp tamarinde en oranje-appel. Al deze vnieliteii lEJa er goedkopp. De sirik (betel) is er aehaaTs en moet grootendeels van elders warden eangevoerd. In bet regentsobap Gan- tarang groeit eesige koffij. Ook wordt op en- kde plnataen tabak en indigo verbouwd, ala- nede de mostaardplant, waarvan bet zaad, even ala de kaoasi-Tracbt, naar Celebes wordt uit- gevoenL £r bestaaa geene geschikte gronden voor aawah's; in enkele regentscbappen wordt in klcine boeveelbeid zoogenaamde iuin-padi auigepknt. Er wordt rijst van Makassar, Soonbawa en Boni aangebragt. De grond is over bet algemeen vnicbtbaar en vooral voor vekimiehten geaebikt. De landbouw bepaalt zieb dan ook, bijna nitsluitend, tot den aan- ^ani van gierat, mals, ob^St aardvrucfiten en den katoenbeester. ^ Saleqer is berocbt wegens de aanboudende kooriaen, die er, vooral in de Oostmoesson (van Met tot Jalij of Augustus, wanneer de Kwaante regenbuijen vallen), beerscheiL De berolking van Saleger bedraagt, volgens een der lastste verslagen van den Nederland- sebea Ambtenaar van bet eiland, 47,000 zielen, wMtbq eeht« werd opgemerkt, dat dit getal faq eene aaaawkeurige telling wel tot 60,000 I zou klimmen. De bevolking is van gemengd las, meerendeels van Makassaren, Boniers en Loewoeers afkomstig. De Saleijerees komt in uiterlijk voorkomen zeer veel met den Makas- saar overeeo, hoewel eenigzins donkerder van kleur. Op Saleijer wordt Makassaarsch gespro- ken, boewel vermengd met BoegiDeeseb, Boe- toneescb en Loewoesoh. Het sebrift is gebed gelijk aan dat der Makassaren. Lezen en schrij- ven ia op het eiland geenszins algemeen; men berekent dat slechts 6^n van de honderd men- schen deze kunde bezitten. De Saleijerezen worden afgescbilderd als valsch, lafhartig, nijdig, afgnnstig, minder on- dernemend en minder krijgshaftig, maar daaren- tegen meer buig- en lijdzaam dan de Makas- saren en Bo^inezen. Er worden vele beime- lijke moorden gepleegd, waarvan de daders meerendeels onbekend bUjven. In 1855 badden er zeven en n^entig moorden plaats. De Sa- leijerezen zijn bartstogtelijke liefhebbers van hanengevechten, waarbij zij aanzienl^jke wed- dingschappen aangaan; hetgeen even wel, uit- boofde van de daaraan verbondeu gevolgen, niet dan met speciale vergnnning mag plaats grijpen. Bij feestelijke gelegenheden worden er twee soorten van dansen uitgevoerd, de eene door kinderen en de andere door jongelingen en jonge meisjes. Beide soorten van dansen gaan vergezeld van een eentoonig gezang en even langwijlige muzijk. Te oordeelen naar de opbrengst der opiompacht scbijnen de Saleije- rezen niet erg aan het verbruik van opium ver- slaafd te zijn, althans minder dan de bevolking van de op Celebes gelegeii distrikten Bonthain en Boelekomba, alwaar die pacht over eeno minder talrijke bevolking in 1867 / 5,000 op-- bragt, tegen / 1,500 k / 2,000 op Saleijer. Deze maatstaf kan evenwel alleen voorwaar- delijk gelden, voor zoover het bewezen zou kunnen worden, dat in geen der beide gewes- ten frauduleuse invoer plaats vindt. — Op Sa- leijer heeft men, even als op Celebes en elders, het pandelingscbap, een gewijzigden vorm van slavemij, waarbij vrije mensohen wegens schuld tot de dienst van den schuldeischer verbouden worden. Saleijer en onderhoorigheden wordt door veertien Begenten # Oepoi^' bestuurd, die ieder een minder Hoofd w^o^gawa^* onder zich bebben, welke hunne bevelen aan de dorps- boofden overbrengt en by ziekte of ontstentenis van den Oe^^oe zijne plaats vervangt. De veer- tien regentscbappen zijn : Tanette, Batang Mata, Onto^ Boekit, Mare Mare, Bonea; in het Zui- deu Bonto Bangoeng, Laiolo, Bonto Boroesoe 199 SA. of Bon to Bares, Balla Boeloe» Barang Barang; in bet Oosten Gantarang, Tabang of Opa Opa, Poeta Bangoeng. De Regent van Bonto Ba- ' ngoeng is de eerste in rang en wordt als zoo- danig ook door bet Nederlandscli bestuur er- kend. Het bui^erlijk gezag over dit eiland be* rust bij eeuen Nederlandscben Gezagbebber, die aan den GouTerneur te Makassar ondergeschikt is. Verder bestaat bet ciyiel personeel nit een fungerend Havenmeester, een fungerend Ont- yanger, terens Vendumeester en Ambtenaar van den burgerlijken stand, een klerk, tevens tolk, een inlandscben fiskaal en een paar politiedie- naren. De Gezaghebber is belast met de strand- vonderij. Er is een landraad gevestigd, waarbij de Gezaghebber voorzitter is, en waarbij de straffen, na verkregen approbatie van den raad van justitie te Makassar, voltrokken worden. Men telde in 1853 op Saleijer 47 Europeanen, die uitsluitend ter hoofdplaats Panggiliyang, in het middengedeelte des eilands wonen, alien afstammelingen van Europeanen zijn, en in de grootste onkunde en zedeloosheid voortleven, hetgeen ook niet te verwouderen is, daar er volstrekt geen schoolonderwijs gegeven wordt en bet eiland maar zeer zelden door den Pre- dikant te Makassar wordt bczocht, op wien de verpligting daartoe rust, aangezien de Chris- tengemeente kerkelijk oj^der Makassar behoort. Yoor 't overige wordt Saleijer te zamen met Bonthain en Boelekomba door eenen Zendeling bediend. De inlandscbe bevolkiug belijdt bet Mobammedaausche geloof. Elke boofdkampong bevat eene moskee, benevens een geestelijke, terwijl ter woonplaats van den Gezaghebber een boofdpriester g Ooeroebaka** b aangesteld, die in den landraad zittirg heeft en door den Gezaghebber in zaken van godsdienst geraad- pleegd wordt. Overigens zijn de geestelijken aan de Regenten onderworpen, door welken zg aangesteld en afgezet worden. Het Mohamme* danisme gaat gepaard met vele bggeloovighe- den^ nog overblijfselen van het voormalige hei- dendom. De bevolking vindt voornamelijk haar be- staan in den landbouw. De klapperboom is bet meest winstgevend produkt van bet land, en er beeft aanzienlijke uitvoer van kokosolie plaats. Eenige strandbewoners generen zich met de vischvangst. De Beadjoe's, die ter kustpiaats Padang gevestigd zijn, gaan twee malen 'sjaars, in January en Junij, met eene vrij talrijke vloot ter irijpan^' en karei-YKogpi uit, waartoe zij zich meeatal begeven naar de Patemoster-eilanden, Tenimber, Boneratta, Boe* tpn en de Noordkust van Nieuw-Holland. De vroQwen op Saleger zijn bijsonder ervaren ia het weven van geroite en gestreepte katoenen stoffen. De Saleijeresche saran^i ajn alom in den Archipel^ wegens fijnheid en sterkte, be- roemd en gezocbt. Het daartoe benoodigde garen wordt gedeeltelijk op bet eiland zelf vervaardigd en gedeeltettjk van Enropa en Makassar aangevoerd. Ook worden er nit- nemende matrassen van kapok gemaakt. De Saleijerezen honden veel van weelde in ma- trassen, kuasens, gordijnen, enz. Enkele slaap- plaatsen ziet men met satijnen gordijnen prij- ken. Sommige Regenten bezitten ^els, stoe- len, thee- en eetserviezen, zilveren lepds eu vorken. Echter wordt bjj de Saleijerezen wei- nig zindelijkheid opgemerkt. Sedert eenige jaren hebben de bewoners van het eiland zich mede toegelegd op het aauma- ken van zout, zoodat er, bebalve voor de con- sum tie op het eiland zelve, nog genoeg sout voorhanden is voor den uitvoer naar Boni. Handel en scbeepvaart bepalen zich hoofdnke- lijk tot dc Westkust van Saleijer, waar men de voorname handelplaataen : Bataag Mats, Boeko, Bonto Bangoeng, long, Panggiliyang en Padang heeft, in welke drie laatste dorpen marktplaatsen worden gevondeii. De handel wordt gedreven met vaartuigen van 80 tot 30 kojangs, op Makassar, de plaatsen in de bogt van Boni gelegen, Soembawa, Bali, Borneo, Java en Singapoera. Sedert de haven van Ma- kassar is vrqgesteld, mogen, uitgenomen oor- logscbepen, op Saleger geene zeescbepen ten anker komen; daarentegen zijn de goedereu, welke van Makassar uit- of daarbenen inge-. voerd worden, vrij van inkomende en uitgaaode regten. De uitvoer bestaat vooroamelgk in klapper-noten en klapper-oUe^ ruw en geweveu katoen. Er is invoer van eene groote hoeveel- heid rijst, gavUdfy tabak» Europesche garens, lijnwaden, ijzer- en koperwaren en krameigen. De naam Saleijer is ontleendaanzekerea visch, die lang en smal van gedaante is oi in de wa« teren langs dit eiland in overvloed voorkomt, Weleer stond Saleijer onder BonL In het begin der 16e eeuw is het aan het koning- rijk Qpa schatpligtig geworden. Later scbijnt het weder onaf bankelijk te zijn geweest, maar werd toch weer spoedig veroverd door den Yorst van Temate, Babox 'llah, die het op nieuw aan de Makassaren afstond, als een be- wijs zijner vriendschap voor dit volk. Toen de Makassaren door SpEBUCaH wftren over- wonnen, hebben zij Saleijer, bij kontrakt van 18 November 1667, a^estaan ten behoeve van den Koning van Temate. De bevolking kon 41 m SA. 193 » met dan door kncht Tan vapenen )t onderwerping gebragt worden, waarbij hiaar L, : :.r iKr SFKKUiAir werd opgel^d, cm jaarlijks den Vont van Temate cen bcfpaald getal djeresefae kleedjes als achatting te betalen, ijl rij teTens Toortaan als der Oost-Indi* Kompagnk onderhoorig verd beschonwd. hunne yerpligting ten aanzien yan den sg Tan Temate, werden de Saleijerezen ^fri op veizoek bunner Regenten, ontslagen ket dland regtstreeks onder bet Neder- bestnnr te Makassar gebragt, waar- bet tot beden behoort. f i\ ^iieraiuur over SaUijer. H. DoysRTiAAR, Aanteeketdngen over hei SMjer {MededeeUmffen van wege het ifA ZeHMimffgeHOot9chap, Dl. I, bl. ^jes^V— 338). ^;4o£LDi6SBy VeTMULQ voH Bdns reu naar BifM j I Soembawa em naar eenige plaaiten op Oe- ^ "^pt, SMfer en Floris, in 1847. (Ferkandd. Ift^^^^l^Jai. Qen. Dl. XXIU). j.;i;ilOver Saleijer wordt gehuideld, bl. 8 — 12.) ^ Iwx's Zeemamagidi, 1853, bl. 32—36. IIW. EooBDA TAH ETsnieA, Aardrijkibesehrij' rV vm Nedet^andeek Indie, bl. 116 en 117. C. J. ToaoiiGK, Coup d'oeil iur VInde Arehi- pfiepque. Vol. II, p. 38—41. Cbawtoxb, ]>e9eripiive DietUmaryy art. Salayar, SktUmdiife veriondtng van Saleijer ioi het Ne- ierioMduie G<mvememeni {Tijdsekr. v. N. L, Jang. X, bl. 75—77 ; Jaarg, 1864, Dl. II, bl 834). Saleio Tanah, dorp op Sumatra, residentie PadugscbeBoveDlanden, landsohap XIII Kota*s. Saleira, soma Kobben-eiland en op onde Garten ook Notendop gebeeten, eilandje uu JtTa's Weatknst, in de baai van Bantam, Vii iD$ Oost ten Zoiden van St. Nicolaas-punt. SftUliary dorp op Java, residentie Batavia, tester Kmrtier^ aan de Tjidoenan, 67s P^ niTjikandi. Salek, sie: Salak. Salekat of Ramaoe> baai aan de West- ^ T«B Sumatra. SaldkOy diepe rivier op het eiland fioero, ia den ontrek van KajelL Stiola, naauv vaarwater, dat het eiland Qroot Keflbg van den Zoid-Oosthoek van Ce- au adiekit. Salem, diatrikt op Java, residentie Tagal, n^tiefaap Brebea, met een gelijknamig hoofd- dorp, dat 437, paal van 1>gal en 60 van Che- ^^ is gdegen. Het diatrikt bevat ongeveer ICMHK) iawoaers. ill. Salem, dorp op Java, residentie pjokdjo- karta, afdeeling Mataram Koelon, distrikt Sentolo. Salemba, dorp en bnnrt op Java, resi- dentie Batavia, 57s P^^ boven de stad, aan den grootcn weg. Salembaran, ^orp op Java, residentie Ba- tavia, Wester Kwartier, 17s P^ beoosten de Tjidani, 374 paal ten Westen van de aee. Salerno, eiland bij Celebes' Westknst, in de straat van Makassar, tot de Spermonde- eilanden behoorende, ten Noorden van den hoek Labakang. Balemparang; sie: Lombok. Salempouwe, zie: Salimpawang. Salenketa, tie: Salangketa. Salepak, berg op Java, residentie Pre- anger Regentschappen, afdeeling Bandong, op de westelijke grens van het distrikt Madjalaja. Salette of Mas, eilandje aan den Noord- Oosthoek van Florea, op 8* 8' Z. Br. en 123* O. L. Salewaaa, dorp op Celebes* Westknst, rijk Mandhar. Saley, zie: Saleih. Saleyra, zie: Salira. Sal Hoetoe, hoogste berg van het eiland Amboina, in het noord-oostelijk gedeelte van het schiereiland Hitoe. De hoogste top ver- beft zich, volgens Dr. Fobsten, 3,890 Rijn- landsche voeten boven de oppervlakte der zee. Sail, zie: Saleih. Sail, berg op Java, residentie en regent- schap Pekalongan, distrikt Bandar Ooeniwang, op de grens van Tagal. Saliy dorp op Java, residentie en regent- schap Rembang. Salia, kaap aan de Znidkust van het eiland Boero, op 3'* 47' Z. Br. en 127** 2' 0. L. Saltan, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang, distrikt Tonsawang, met 333 zielen (1852). Saliano, zie: Sebiano. Salibabo, een der Talautsche eilanden, resi- dentie Manado, met een gelijknamig dorp op 3** 58' N. Br. De aukerplaats wordt door wal- vischvaarders aangedaan. Naar dlt eiland beet de geheele groep ook wel Salibabo-groep. Salioe, kleine eilanden groep, bij de Oost- knst van Celebes, behoorende onder de resi- dentie Manado. Salida, distrikt op Sumatra, residentie Fadang, met 2,000 inwoners. Het grenst ten Westen aan de Indische zee, ten Zuiden aan Painan, ten Oosten aan Tambang, ten Noord- Oosten en Noorden aan Loempoe. Salida heeft eene gelijknamige hoofdplaats, baai en rivier. 13 194 8A. Salida Keljll, dorp op Sumatra, restdentie ' Padang, distrikt Tambiuig. Salidong Toelong, zie: Salindong Toelang. Salienta, heuvel op het eiland Banka, dis- trikt Pangkid Pinang. Hij t^vat tinerts. Saligoendiy dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, distrikt Sipirok, in het Zniden, 3,029 Bijnlandsche Toeten boTen de opper- ▼lakte der zee gelegen. Balihoe, gehucht op het eiland Amblaauv, behoorende tot bet dorp Oelima. Salila, landschap en kiQip op de noorde- lijkste pant yan het eiland Gilolo. SalimajongaDy dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeiing, rijkje Kota Waringin, aan de rivier Kawa, alwaar magneet-ijzer wordt uit- gesmolten. Het is bewoond door 80 Dajaks (1853). Salimbo, eilandje bij de Oostkust ran Gi- lolo, in de baai yan Bitjoli. SalimbouWy landschap in Borneo's Wes- terafdeeiing, rijk Sin tang, bewoond door 1,300 Dajaks en 600 Maleijers. De Vorst yoert den titel yan Fangeran. Salimbouw staat met de Boyen-Kapoeas onder een Controleur* Dat ge- gedeelte yan het landschap, hetwelk zich langs den linker oever der Kapoeas uttstrekt, is ge- deeltelijk zoo laag, dat het, zelfs gedurende de drooge moesson, onder water staat, en gedeeltelijk met heayelen bezet, die, land- waarts in, zich tot eene aanzienlijke hoogte yer- heffen. De grond bestaat uit afwisselend^a- gen yan zand en klei. £r zijn steenkolenlagen, die gunstig beoordeeld worden. De riyier Sa- limbouw is niet belangrijk en heeft beneden de hoofdplaats yan gelijken naam hare uitwatering. Deze plaats beyat 50 huizen en is 70 Duitsche mqlen yan de zee yerwijderd. Salimoeron* riyier en dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeiing, kndstreek Tanah Boemboe, rijkje Pagatan. Balimommoe, eilandje in den Moluksohen Archipel, bij Batjan. Salimpati dorp op Sumatra, residentie Pa- dangsche Bovenlanden, aan de Zuidzijde yan den berg Talang, in welks nabijheid drie groote meren liggen. Salimpawang, dorp op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, landschap Tanah Datar. Hier woiden wapeus yeryaardigd. Salimpoera, dorp op Celebes' Westkust, rijkje Masanra Boeloe, aan de rivier Sadang. Salindong Toelang, in de landtaal Boe- kit Sikke genoemd, berg op Sumatra, resi- dentie Padangsche Boyenlanden, afdeeling XX Eota's, hoog minstens 5,500 Rijnlandsche voe- ten boven de oppervlakte der zee. Baling, rivier op Sumatra, residentie Fa- lembang, afdeeling Moesi Oeloe. Zij yalt in de Bliti. Aan haren mond ligt het groote dorp Moewara Saling. Sallngan, dorp op Java, residentie Ban- tam, op de zuideUjke grena yan de afdeeliBg Seraug. Balingan, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeiing, kndachap Meatangi, die in de Ka- poeaa Moeroeng vloeit. Salingara, dorp op Jaya» residentie Ban- tam, afdeeling Pandeglang. Balinsing, plaats waar diamanten voorko- men, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeiing, voor- malig rijk Bandjermasin, aan de Banjoelnmg. Balinta, zie: Salienta. SalintOFO, dorp op Celebes' Westkust^ in het Noorden van het rijk Wadjo. 'Ballon, berg en dorp in Borneo's Wester- afdeeling, rijk Pontianak, op de Westzijdevan het mijndistrikt Mandhor. Balipogat, eiland in den Molukncben Ar- chipel, tot de Batjan-eiUnden b^ooreude. Balipong, laag eiland in den Sollok-Arcbi- pel, op korten afstand ten Oosten van Tapean- tana. Aan de Westzijde is ankergrond en aan den Zuidhoek een klein eilandje. Ballra, kleine zandige baai aan Java's Noord- kust, gelegen aan de Zuid-Oostzijde van de St. Nicolaas-punt. Zij bevat bet eilandje Saiira, dat laag en boschrijk is, met zandigen oever. Aan den buitenkant van het eilandje vindt men 88 vademen diepte. Balira, dorp op Jaya» residentie Bantaoii Noorder Regentschap, in het Noorden van het distrikt Tjiligon, aan zee. Balisa, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Landaky aan de rivier Djamboe. Baliwan, rijkje op Celebes, residentie Ma- nado, aan het Zuiden der Tomini-baai. De be- woners staan onder het gezag van het Hoofd van Tod jo. Baliwang Bata, dorp op Celebes' West- kust, lecnvorstendom Tanette, distrikt Lompo Ri Laoe, met 1 huis en 12 zielen (1861). Baliwej, berg in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, bij de rivier Mantalat. Balla, rivier op het eiland Ceiam, schier- eiland Hoewamohel, die met eene westwaartschc rigting in het Nassausohe Gat loopt Ballat, dorp op de Oostkust van het Zuid- Wester-eiland Damma, dat weleer bloeide, ^oc)i thans slechts een 80tal huizen telt. Ballau, rivier en dorp in Borneo's Zuid* SA.. 198 ing, diBirikt Eoelua, afdeeiing eD Suopit. Sallay, ste: Saleih. Salleh, zie: Salee. SBUeniy zie: Salem. SalUon, Kie: 8&lioii. Sallo, kns op Sumatray residentia Padang- 9k Boreakiiden, Oost-Noord-Oosfc Tan Fort deXoek. 8allo» dorp qp Snmatra, rijk Siak, l^d- Kkap d€r Y Kota% aan de riyier Kampar. Sallo, dorp op de Zoid-WeBtkuat van het SiadeUiout-eiljIod. Salloaw, aie: SallaiL SalmiOy rivier op Celebe8» aijnde eene grens- rmer ran bet rijk Boni. Saloe, drie dorpen op Celebea' Westkust, afdeding Sandjai, een in bet distrikt Boelo Bvk, m^ S bnizen, 15 sdelen en 40 klapper- boomeiiy en twee in Kadjang, namelijk een met 3 huiKD, 36 neien en 54 Idapperboomen, en ea met 4 huizen, 44 zielen en 35 klapper- boomen (1861). Saloe, berg op bet eiland Ceram, op de Oosbgde van liet scbiereilAnd Hoewamobel, & zicfay van uit zee gezien, als eene borst- vcring van rotaen voordoet. flaloettH, zie: Saloewan. Saloei, rivier in Bomeo'a Zuid- en Ooater- a£deeiiDgv op de Oostzijde van bet landsobap IWiabLaot. Saloeka, dorp op Sumatra, rijk Kwantan, aaa de rivier Kvantan. 