None
Maar niet droevelijk ^wichten wijy majesteitelijke broeders^ Wij die verheven on%en tijd vervuld hebben; Met de berusting der Natuur %elvey met stille maar groote vreugde^ Roepen wij het welkom toe aan de toekomst die wtj door ons verleden gewrocht hebben y En ruimen haar de vlakte. Lang te voren werd haar komst voorspeld En met haar een heerlijk menschenraSy dat ook verheven lijn tijd ver- vullen \aly De\en menschen ruimen wij ons grondgebied in^ %ij worden nu als wij : boschkoningenl In hen de%e hemelen en luchten y de\e bergtoppen^ shasta^ NevadaSy 1 64 Natuürleven. Deie steile klippen, dit heerlijk land , de^e dalen y het verre Yosemitay Dit alles x.al tn hen opgaan en in hen leven. Dan, nog verhevener, Nog fierder, tot hooger extase rees het lied. Alsof de erfgenamen , de goden zelf van het Westen , Instemden met luistervollen klank. MV/ verbleekt in A^iatischen afgodendienst. Noch blowend voor Europa^ s oude, dynastieke marteltuigen, (Vrijplaats waar, van de tronen^ de gemoorde lijken werden heenge- worpen, met den stanknevel van het oorlogsbloed , een vistoen van schavotten,) Maar tot leven geroepen , wij, door de lange schuldeloo%e moederweeën der natuur en dan in vrede getogen, De^e maagden-landen, landen der Westerkust, Aan den nieuwen, opkomenden mensch, aan U, nieuw een tijdperk, U het lang'beloofde worden \ij als pand gegeven, wij dragen xe Uop, Gij diep verscholen occultische krachten. Gij algemeen en %ielvol man-^ijn, einddoel van alles, en ü-ielf ge- noeg, wetten gevend en met wetten gehoorzaam. Gij heilig vrouw-%ijn , heerscheresse en spnngbron van alles, begin van leven en liefde, en hemel en hel van leven en liefde. Gij ongeziene, %eaelijke essence van geheel het groote materieele Amerika (eeuwen na eeuwen werkzaam in den dood %po goed als in het leven ,) Gij die, soms openlijk, meestal verborgen, in waarheid de nieuwe Wereld schept en vervormt en in haar de harmonie legt van Tijd en Ruimte^ Gij schutte volkswil, die in uwe holen waakt, onzichtbaar maar altijd vaardig. Gij verleden en tegenwoordige streefdoelen hardnekkig nagejaagd, mis- schien onbewust van u-%elf. Onaangedaan door al de toevallige dwalingen, die slechts het opper* vlak beroeren. Gij levensvolle, alkrachtige doodvrije kiemen omlaag van credo's, kunsten, constitutiën , letteren. Bouwt hier uw leven als een onmetelijk huis , grondvest ü bier, neemt heel dit land der Westerkust, Wij geven het U in pand, wij dragen het U op. Gij mensch die U-ielf \ijt, Menschheid die U-^elf %ijt, Hier kunt gij heerlijk , hier kunt pij lieflijk itjn , hier reu^engroei ont- vangen , hier met de levenskracht der Natuur uwe torens bouwen. Verhef U bier in de grootsche, reine, onbegrensde ruimte, ongehinderd door muur noch dak, Lied van den roodstam-boom. 165 Dartel hier met storm en %pn , hier is vreugd , hier wordt gij gehard^ Hier moogt gij U-ielf gadeslaan, ü-^elf ontvouwen, Qiier gelden enkel de wetten uwer Ikheid), hier kunt gij uwen tijd vervullen. Tot ook gij valt, ook U een verhevener doel nog wordt geschonken en het leven de^er aarde niet meer geldt , Gij verdwijnt en dient. Aldus in het Noorden, Onder den weerklank van des sleeoers roep en het gerammel der kettingen en de muziek van des houtkappers bijlslagen, Terwijl de stam valt en de boomarmen vallen, het brijzelgeluid, de gedempte schreeuw, de zucht, Daalden deze zinvolle woorden neer uit den roodstam-boom, als extatische stemmen, verheven ruischend. Eeuwen waren heengegaan, ongeziene zingende boschgeesten gin- fen heen, ken weg uit hun schuil in bosch en berg, Van den Cascadeketen tot die van Wahsatch, of ver in Idaho en Utah , Uittrekkende voor de geesten des nieuwen levens, Het koor van dryaden zweeg voor de stemmen der toekomst , visi- oenen van de komende Menschheid werden gezien, de volk- plantingen en heel het nieuwe leven, Dit alles zag ik in de Mendocino-wouden. 2. Het goudstralende, heerlijke schouwspel dat Californiê biedt, De snelle, verheven arbeid, de zonnige en wijde landen. De lange, afwisselende streek van den Pugentsont tot Colorado in 't Zuiden , Landen die zich baden in de liefelijkste, reinste, gezondste lucht, dalen en bergklippen. De natuurvelden lang reeds bereid ter ontvangenis, maagdelijk, de stille ontwikkeling der kiemlevens, Het langzame, maar gedurige zwoegen der eeuwen, dan het opper- vlak gerijpt maar ongebruikt, de rijke ertsen die zich zetten omlaag; Eindelijk de dageraad van het Nieuwe, het verleden wordt aanvaard, net heden wordt in bezit genomen. Een krielend en nijver geslacht grondvest zich en bouwt in 't rond , Schepen komen binnen van heel de ronde wereld en gaan uit naar heel de ronde wereld. Naar Indiê en China en Australië en de duizend Paradijseilanden van den Stillen Oceaan, Volkrijke steden, de nieuwste uitvindingen, de stoorabooten op de i66 Natüukleven. ^^^^«AA^ rivieren , de spoorwegen en daarnaast vele voorspoedige hof- steden, njk aan landwerktuigen , En wol en graan en druif en het goud- en zilverdelven. Maar gij hevat meer dan dit, landen der Westkust, (Dit aues zijn slechts middelen, werktuigen, de bouwgrond,) Ik zie in U — en ben van haar vervulling gewis — de belofte van duizenden jaren, tot nu uitgesteld. Een belofte die de vervulling zelve is, want die belofte is onze Menschheid, zijn wij-zelf. De samenleving der toekomst die zich aan de natuur zal paren, Haar Man is verhevener dan uwe bergtoppen, grootscher dan uwe geduchte hoornen, Haar Vrouw meer, o veel meer, dan al uw goud of wijngaarden of zelfs uw levenskrachtige lucht Als een lente komt zij in de dan inderdaad Nieuwe Wereld, toch zoolang reeds voorbereid. En ik zie haar, de bezieling van het Nieuwe, dochter van werke- lijkheid en ideaal. Zij ruimt de vlakte waar een grootsche Menschheid, het echte Amerika! erfgenaam van het grootsche verleden. Een nog grootscher toekomst zal bouwen. EEN LIED VOOR DEN ARBEID. I. Een lied voor den arbeid! In den arbeid van machines en in den handarbeid en in den arbeid op de velden vind ik de verklaring der godskrachten, Vind ik de godskracht zelf. Arbeiders en arbeidsters! Indien alle geleerdheid en haar nut en haar fraai mij omstraalde, zou dat dan veel zijn? Indien ik een geleerd professor, een liefdadig landheer, een wijs staatsman ware, zou dat dan veel zijn? Indien ik U was wat de patroon is die U in dienst neemt en be- taalt, zou U dat bevredigen? De geleerde, de brave, de weldadige en dan nog dit: de banaliteit, Een lied voor den arbeid. 167 */*/<rfWS^»#W Neem een man als ik : geleerd , braaf noch weldadig misschien , maar de banaliteit verre. Ik dienaar noch meester, Ik verlang niet eerder het vele dan het weinige, wie ook van mij geniet, ik verlang slechts wat mij toekomt. Ik wil uw gelijke zijn en gij zult mijn gelijke zijn. Indien gij aan de werkbank staat in de werkplaats , sta ik U zoo na als de naaste aan dezelfde bank, Indien gij uw broeder of liefsten vriend beschenkt vraag ik van U hetzelfde als gij aan broeder of liefsten vriend schenkt. Indien uw minnaar, man, vrouw u dag en nacht lief is, moet ik persoonlijk U even lief zijn, Indien gij geschandvlekt, misdadig, ongelukkig wordt, zal ik dat worden om uwentwil. Indien gij U uwe dwaze wetschennende daden herinnert, zult gij dan denken dat ik mij niet herinner mijne eigen dwaze, wet- schennende daden? Indien gij in het drinkgelag aan tafel zit, zit ik in het drinkgelag tegenover U aan die tafel. Indien gii een vreemde ontmoet in de straten en hem of haar uw liefde scnenkt , o ik ontmoet vele vreemden en schenk hun mijn liefde. Nu, wat denkt gij dan van U-zelf? Hebt gij gering gedacht van U-zelf? Hebt gij den President hooger gesteld dan U-zelf? Of den rijke er beter aan toe dan gij ? Of de geschoolde wijzer dan gij? (Omdat uw gezicht vuil of puistig is, of omdat gij eens dronken of een dief waart. Of omdat gij ziekelijk, of rheumatisch, of een lichtekooi zijt, Of omdat uw kracht gering is of gebroken, of omdat gij geen vat vol geleerdheid zijt en uw naam nooit gedrukt hebt gezien, Leidt gij daarvan af, dat gij iets minder onsterfelijk zijt?) 2. Zielen van mannen en vrouwen ! U noem ik niet onzichtbaar, onhoor- baar, ongevoelig en onvoelbaar, Ik zal mij niet bemoeien voor of tegen U te pleiten om uit te maken of gij al dan niet bestaat , Ik erken openlijk wie gij zijt, al erkent niemand anders dat. Volwassen, halfwassen, kind, van dit volk of elk ander volk, in huis of buitens huis , ik zie in den een dezelfde waarde als in den ander, 1 68 Natuurleven. ■^^^^^^^ En ik zie al het andere door hen heen en achter hen. Ik zie de vrouw en zij is geen zier minder dan haar man, Ik zie de dochter en zij is even goed als de zoon, Ik zie de moeder en zij is de volkomen gelijke van den vader. Kinderen van den onwetende en den behoeftige, knapen die opge- leid worden in een vak, Jonge mannen die bij den boer werken en oude mannen die bij den boer werken, Matrozen, sjouwers, kustvaarders , landverhuizers, Ik zie ze allen en zij zijn mij na, ik zie ver weg anderen en zij zijn mij na, Niet een ontgaat me, en niet een wenscht mij te ontgaan. Ik breng U wat gij 't meeste behoeft en toch steeds hebt bezeten , Het is geen geld, amours, kleed, eten, geleerdheid, maar het is even goed, Ik zend geen zaakwaarnemer of tusschenman, bied U geen wissel van de waarde aan, maar geef U de waarde zelf. Daar is iets dat den mensch invloeit nu en steeds. Niet in gedrukte woorden , noch in gepreekte of gepraten woorden kan men 't vinden, het ontsnapt aan die woorden, Niet in een boek , niet in dit boek is 't te vinden , Wie gij ook zijt het is 't uwe , het is niet verder van U dan uw gehoor of uw ffezicht, Wat U het naaste, het gewoonste, het gereedste is spreekt er U van en daaruit komt het U immer te gemoet Lees in vele talen, toch leest gij hierover niets, Lees de Boodschap van den President en gij leest ook daarin niets hier over, Niet in de rapporten van het Binnenlandsch Ministerie of van het Ministerie van Financien, niets in dagbladen of weekbladen, Niets in de belasting- of pensioenberichten , niets in de prijsnotee- ringen of de mededeelingen van de Beurs. De zon en de kringloopende sterren in het firmament, De appelvormige aarde en wij met ons leven van die aarde , het is grootsch in zijn eeuwig gedobber, Ik weet niet wdt het is behalve dat het grootsch is en dat het geluk is. En dat de beteekenis van ons leven niet ligt in een bespiegeling of een bon-mot of eenig onderzoek, Een lied voor den arbeid. 169 «^^^^'N^k^ En dat het niet iets is, dat bij geluk ten goede kan keeren en bij ongeluk ons kan ontgaan, En niet iets, dat wij door een of andere omstandigheid kunnen ver- liezen , Het licht en de schaduw, de wonderbare beteekenis van het lichaam en 2ijn indentiteit met de ziel, de tuk die met volkomen bereid- willigheid alle aardsche dingen verslindt, De alomvattende fierheid en het kunnen van den mensch, zijn on- uitsprekelijke vreugden en smarten. Het wonder dat iedereen ziet in iedereen dien hij ziet en de won- deren die elke minuut der komende tijden van zich zullen vervullen , Wat is het doel van dit alles, dacht gij, Camerado? Dacht gij dat het enkel was voor uw handwerk of landwerk? of voor de winsten van uw winkel? Of om U aan een of andere betrekking te helpen? Of voor een spelletje in het beuzeluur van dezen heer en die dame? Hebt gi] gedacht dat het landschap leven, vorm en kleur had enkel om in een schilderij geschilderd te worden? En dat de menschen leefden enkel opdat men hun leven konde be- schrijven of bezingen. Of dat de zwaartekracht en de natuurwetten en de harmonieuze samenstelling van het Heelal en de luchtstroomingen enkel waren om aan schoolmeesters geleerdheid te verschaffen? Of dat het bruine land en de blauwe zee waren voor de atlassen en de landkaarten? Of de sterren om in sterrengroepen verdeeld te worden en dan aan- geduid bij fantasie-namen? Of dat de groei en ontluiking der zaden zijn voor landbouwkundige tabellen of den landbouw zelf? Oude instellingen, kunsten, boeken, verhalen en de vaardigheid in een beroep, zullen wij dit alles hoog stellen? Zullen wij ons eigendom , onzen handel hoog stellen ? Ik heb er niets tegen. Ik stel ikt alles even hoog als het hoogste — maar boven dit hoogste stel ik het kind dat geboren wordt van eene vrouw en een man. Wij waanden onze Unie grootsch en onze constitutie grootsch, Ik zeg niet, dat zij niet grootsch en goed zijn, want dat zijn ze, Op (fit oogenblik heb ik hen beiden even lief als ik U heb. Want ik heb U lief en al mijne medemenschen ter wereld. Wij achten bijbels en religiën goddelijk — ik zeg niet : ze zijn niet goddelijk, lyo Natüürleven. ^^^^^w^^ Ik zeg: dit alles is uit U gegroeid en groeit nog voortdurend uit U, Zij doen niet leven, gij doet leven, Niet eerder ontschieten de bladeren aan de boomen, niet eerder ontschieten de boomen aan de aarde dan dezen ontschieten aan U. 4. De som van al wat eerbied verdient tel ik op in U , wie gij ook zijt, De President bevindt zich in het Witte Huis om uwentwil, gij zijt niet hier ter wille van hem, De secretarissen arbeiden in hunne bureaux voor U, gij arbeidt niet voor hen, Het Congres vergadert elke Twaalfde Maand voor U, Wetten, noven, staatsconstituties , stedeUjke charters , het komen en trekken van handel en verkeer, dit alles is voor U. Luistert goed, lieve discipelen. Leer, staatkunde, beschaving vloeien uit U, Standbeelden en monumenten en alle roem-inschriften waar ook zijn gehouwen in U, De waarde van geschiedenis en statistiek, zoo ver als haar geest het verleden mag zijn doorgedrongen, bevindt zich dit uur in U en die van mythen en verhalen evenzoo. Indien gij op dit oogenblik geen adem haddet en geen kracht, wat zou er van hen allen zijn? Het heerlijkste epos zou niets zijn en oratiên en tragediên zouden ledig zijn. De paleizen zijn wat gij er van maakt als uw oog hen aanschouwt, (Dacht gij dat hun waarde lag in den witten of grijzen steen ? Of in de lijnen hunner bogen en kroonUjsten ?) De muziek is wat er uit uw ziel opvloeit als de instrumenten U aan uw werkelijk leven doen denken, Zij is niet de violen en cornetten, niet de hobo noch de trommen, noch de klanken van den bariton-zanger die zijn liefelijke romanza zingt, noch die van het mannenkoor, noch die van vrouwenkoor , Zij is dichter bij en verder dan dezen. Zal dan alles eenmaal zijn weg terug aflegden? Kan dan ieder de eeuwige schoonheid zien door een blik in den spiegel ? Is daar niets hoogers of beters ? Bevat gij alles, bevat de mystiek-onzichtbare ziel alles? Een lied voor den arbeid. 171 «^^^^^^A^W En vreemd en zwaar zeker is mijn paradox: Het ruwste ter wereld en de onzichtbare ziel der wereld zijn één. Het bouwen van huizen, het meten, het zagen der planken, Grofsmeden , glasblazen , nagek^ieten , kuipen, vertinnen, spantdekken, Scheepsbouw , dokbouw , vischhaken , straatleggen door straatmjücers , De pomp, het heiblok, de dirk, de briauetoven, de steenoven, De kolenmijn en wat daar omlaag is, ae lampen in de duisternis, echo's , zangen, en het denken en de oneindige oer-gedachten die door de oogen dier bevuilde gezichten zien, De ijzer-gieterijen, de hoogovens in het gebergte of aan de rivier- boorden, en de mannen die met zware breekijzers den smelt onderzoeken, klompen erts, de samenstelling der ertsen, kalksteen, steenkool. De smeltoven en de gietoven, de wormklomp die onder den smelt ligt , de wentelende molen , de plompe staven ongesmeed ijzer, de stoere zuiver-gevormde T-rail voor de spoorwegen, Oliemolens, zijde- ververijen , loodwitfab rieken , suiker-raffinaderijen, de groote molens en pakhuizen. Steenhouwerijen, de beeldrijke versieringen van gevels, vensters en poorten, de houten hamer, de tandbeitel, het jib die den duim beschermt, Het kalfaalijzer, de ketel -kokend cement en het vuur onder den ketel , De katoenbaai, de stuwadoorshaak, de zaag en bok van den zager, de vorm van den vormer, het snijmes van den slachter, de ijszaag en al de arbeid met ijs, Het werk en de gereedschappen van den takelaar, de klompenma- ker, zeilmaker, blokmaker, Goederen van getha-percha , papier-maché , kleuren, borstels, het borstelmaken , de glazenmakers gereedschappen. De oplegger en delijmpot, desuikerbakkersversieringen,dekarafien en de glazen, de scharen en het strijkijzer. De els en de spanriem, de pint en de kwart, de leuning en de stoel, de vederen of stalen schrijfpen, het maken van alle scherpe werktuigen. De brouwerij, het brouwsel, de mout, de kuipen, alles wat door brouwers verricht wordt, wijnmakers, azijnmakers. Leerbereiding, wagenmaken, ketelmaken, touwslaan, distilleeren , uithangbordschilderen, lijm koken, katoen plukken, galva- nisch- verzilveren , electro-typeeren , stereo-typeeren, Duigzagen, schaafmachines , naaimachines, ploegwerktuigen , snoei- machines, stoomkarren, De wagen van den karreman, de omnibus , de zware sleeperswagen. Vuurwerk maken , het aansteken van kleurrijk vuurwerk 's nacTats , de vuurbeelden en vuurpeilen; 172 Natuurleven. ^^^^^^^f^ Het vleesch op de slachters toonbank, het slachthuis, de slager in zijn slachtkleeren , De hokken met levende varkens, de schrobhaak, de heetwaterkuip van den schrobber, de ontdarming, het snijders kapmes, de pakkers moker en hel drukke winterwerk bij het vleeschpakken, Meelmolens, het malen van tarwe, rogg^e, maïs, rijst, de vatenen de halve en verrels-vaten , de geladen barges , de hooge vaten aan de stijgers en veemen. De mannen en hun arbeid aan de veerbooten , spoorwegen , de kust- vaarders, vischvaartuigen , kanalen; Het dagelijksch sleurwerk van uw of anderer leven en winkel, erf, pakhuis of magazijn, Al wat gij bij dag en nacht rondom U kunt gadeslaan — arbeider! wie gij ook zijt, uw leven is schoon! In dat leven en in uw arbeid ligt de hefboom van het gewichtigste — veel meer dan gij waandet is er in en veel minder tevens, De werkelijkheid ligt er in voor U en voor mij , en heerlijke ge- dichten liggen er in voor U en voor mij. Maar niet gij-zelf — Gij en uw ziel omvatten alles, zonder onder- scheid van waardeering. De ontwikkeling der Mensenheid ligt er in — de nieuwe helden- dichten, verklaringen, krachten zijn er in verborgen. Ik wil niet beweren , dat wat gij buiten of boven uw arbeid ziet gering zij, ik raad U niet enkel bij uw arbeid te blijven. Ik zeg niet dat wat gij verheven waandet niet verheven is, Ik zeg enkel, dat niets zoo onmiddellijk het verhevene doet kennen als uw arbeid. 6. Wilt gij dan de zaligheid verre zoeken? Gij zult zeker op uwe schreden terugkomen. In de dingen uws dagelijkschen leven vindt gij het beste , of zoo goed als het beste, In de menschen uws dagelijkschen levens vindt gij de edelste, krach- tigste , liefdewaardigste ! Geluk, Kennis vindt gij niet elders maar hier, niet in de toekomst maar nu, In den man dien gij 't eerst ziet en aanraakt vindt gij altijd een vriend, een broeder, een naasten buur — in de vrouw een moeder, zuster, vrouw. De liefde en de arbeid der volken hebben de eerste plaats in poêmen en overal, Gij arbeidsters en arbeiders dezer Staten, gij bezit uw eigen god- delijk en krachtvol leven, Lied van de wentelende aarde. 173 En alles daarbuiten heeft plaats voor mannen en vrouwen zooals gij. Wanneer de psalm gaat zingen in stee van den zanger, Wanneer de Schrift zal prediken in stee van den leeraar, Wanneer de kansel afdaalt en onder de menschen gaat in stee van den prediker, Wanneer ik bij dag of bij nacht het lichaam van boeken kan be- roeren en zij dan mijn lichaam beroeren in keer, Wanneer eens professors collegie zooveel bewijst als een sluime- rende vrouw of een slapend kind , Wanneer de goudstukken in de kelders glimlachen als de nacht- wakers dochter, Wanneer de gevolmachtigde bazelt in den presidentsstoel en ik zijn vriend hen en metgezel, Dan, en niet eerder, zal ik dezen de hand reiken en hen zoo hoog verheffen als ik U doe, mannen en vrouwen aan den arbeio! JEUGD, DAG, OUDERDOM EN NACHT. Jeugd, levensvol en lustenvol en liefdevol — Jeugd rijk aan gratie krachten en bekoring. Weet gij wel altijd, dat de grijsheid U volgt en gelijke gratie, kracht, bekoring hebben kan f Dag, bloeivol en rijk — dag van de overwinnende zon, de over- winnende daad, van eerzucht en gelach. Onmiddellijk volgt U de nacht die millioenen zonnen telt en slaap geeft en het verkwikkende duister. LIED VAN DE WENTELENDE AARDE. I. Een lied van de wentelende aarde, in woorden die met haar har- monieeren. Dacht gij dat dit de woorden zijn, deze rechtoppe-lijntjes , deze boogjes, hoekjes, en stipjes? Neen, dat zijn de woorden niet, de echte woorden zijn in de aarde en in de zee. Zij zijn in de lucht, zij zijn in U. Dacht gij dat deze woorden de liefelijke klanken zijn door den mond uw vriends gesproken? 174 Natüürleven. ^ws^^«^^w% Neen, de ware woorden zijn liefelijker dan deze. Menschenlijven zijn woorden, myriaden woorden, (In de beste gedichten ziet gij altijd het lijf, van man of vrouw, altijd welgevormd, natuurlijk, levensvol, En elk deel vol Kracht om te geven ofte ontvangen zonder schaamte of reden tot schaamte.) Lucht, aarde, water, vuur — de elementen zijn de woorden, Ik zelt ben een woord met dezen — mijne krachten vloeien samen met de hunne — mijn naam is voor hen een niets. Al wierd mijn naam ook genoemd in de drie duizend talen, wat zouden lucht, aarde, water, vuur weten van mijn naam? Een gezond gezicht, een vriendelijk bemoedigend gebaar zijn woor- den, en zij zijn welsprekendheid en wijsheid. De bekoring van den oogopslag van sommige mannen en vrouwen, ook zij is vol welsprekendheid en wijsheid. Het werk waaruit de ziel spreekt is het poëem dier onhoorbare woorden der aarde. De meesters kennen die aarde-woorden en zeggen daarin meer dan in hoorbare woorden. Vooruitgang is een dier aarde- woorden , De aarde draalt noch ijvert. Zij heeft alle eigenscnappen , groeikrachten , vermogens van den oer-bron zelf, Halve schoonheid kent zij niet, in gebreken en misvormigen is evenveel volmaaktheid als in al net andere. De aarde onthoudt niet, zij is mild en geeft. Hare waarheden blijven, en liggen open voor ieder. Zij zijn verheven en teeder, en laten zich niet in boeken verklaren. Alle dingen zijn in haar gedrenkt en bevatten haar kracht. Ik ben een ziel en een roepstem, beiden doe ik hooren. Ik spreek niet, en toch indien gij mij niet verstaat wat is dan het leven tusschen U en mij r Indien ik niet torsch en niet ophef wat is dan mijn leven? (Accouche! accouchez! ^oudt gij in U-zelf uw eigen vrucht willen verstikken?) De aarde houdt geen pleidooien. Zij is pathetisch noch gesierd, Zi| gilt niet, haast niet, overreedt niet, dreigt niet, noch belooft» Zi] maakt geen onderscheidingen, noch heen zij gebreken, Lied van de wentelende aarde. 175 i/N/WN^^k^ Zij verbiedt niets, sluit niets af, sluit niets uit, Zi) neemt de krachten, voorwerpen, toestanden waar, en allen zijn haar gelijk. De aarde ontbloot haar schoonheid niet doch weigert ook niet haar schoonheid te ontblooten, niettemin is haar onzichtbaar leven het schoonste, Dring in haar door en gij verneemt luid-hoorbare klanken, het ver- heven koorgezang der helden, de weeklachten der slaven. De eeden der lieide, vervloekingen, doodsnikken van stervenden, gelach van jongelieden, geschreeuw van markters, Dring m haar door om de sleutelwoorden te kennen die nooit missen. De woorden der welsprekende, stomme eeuwe-moeder tot hare kinderen missen nooit, De echte woorden missen nooit, want de slag mist nooit en de terugslag mist nooit, Aldus ook missen nimmer de dag en de nacht, evenmin als onze reis door de eeuwigheid mist. Van de eindeloos vele zusteren. Van de eeuwige beurtdansen der zusteren, Van de middelpunt-zoekende en middelpunt-vliedende zusteren, de oudere en de jongere zusteren, De liefelijke zuster onze danst met de anderen mede. Met haar breeden rug gekeerd naar iederen aanschouwer. Schoon door de liefelijkheid der jeugd en tegelijk door die der oudheid, Zit zij, die ik liefheb als de anderen, zit zij onverstoorbaar, En zij heft met de hand iets op, dat een spiegel moet zijn omdat het haar oogenlicht weerkaatst naar ons toe^ En daar zittende glimlacht ze en roept noch verwijst iemand, Maar onvermoeid noudt ze dag en nacnt een spiegel voor eigen gelaat. Nu, zoowel als in de verste tijden. De vierentwintigen verschijnen geregeld iederen dag. Zij naderen en trekken met hare gezelfén of haar gezel geregeld voorbij, Zi] zien het leven niet aan met eigen oogen maar met de oogen van hen die haar vergezellen. Met de oogen van kinderen of vrouwen of met mannenoogen, Met de oprechte oogen der dieren , ook uit onbezielde dingen zien zij , Zij zien uit het landschap en zijne wateren of uit den prachtigen hemel , Zij zien het leven aan met onze oogen, de mijnen, de uwen, en zeggen ons alles wat zij zien. Zij verschijnen ons geregeld iederen dag zonder mis, maar nooit tweemaal met oezelfde gezellen. 176 Natüürleven. ^^^^^*>t Zij omarmen den mensch, zij omarmen alles, de driehonderd vijf- enzestigen, die onverhinderbaar hun baan om de zon volgen; Alles omarmende, bevredigende, schragende volgen onmiddellijk op dezen hun driehonderd vijfenzestig donkere zonen, zeker en noodwendig als de vaders zelven. Het Godsschip bevaart de Godszee, Rondwentelend , staag, om nimmer te vergaan, Zonneschijn, storm , KOude, hitte voor altijd weerstaat, voorbij snelt, draagt het dezen. De waarheid en de bestemming der ziel bevat het, Het vloeiende ledig in 't rond en vooruit klieft en doordringt het. En steeds voort, door geen tegenspoed opgehouden, door geen anker vastgehouden, door geen klip geraakt, Vlug, vroolijk, voldaan, niets dervende mets verliezende. Elk oogenblik in staat en bereid het logboek open te slaan, Het Godsschip bevaart de Godszee. 2. Wie gij ook zijt ! Slag en terugslag zijn bepaaldelijk voor U , Het Godsschip bevaart de Godszee voor U. Wie gij zijt! Gij zijt de man of de vrouw voor wie de aarde vast en vloeibaar is, Gij zijt de man of de vrouw voor wie zon en maan daar zijn in het firmament, Voor niemand eerder dan voor U is het heden en het verleden. Voor niemand zekerder dan voor U is de onsterfelijkheid. Ieder man is voor zich en iedere vrouw is voor zich het sleutel- woord van verleden en heden en dat der onsterfelijkheid ; Niet een kan daar verwerven voor den ander — niet een, Niet een daar leven voor den ander — niet een. Het gezang is voor den zanger en komt tot hem terug. Het onderwijs is voor den onderwijzer en komt tot hem terug, De moord is voor den moordenaar en komt tot hem terug, De diefstal is voor den dief en komt tot hem terug. De liefde is voor hem die liefde geeft en komt tot hem terug, De gift is voor den gever en komt tot hem terug — het kan niet missen, De redevoering is voor den redenaar, het spel is voor den tooneel- speler en speelster niet voor het gehoor. En geen mensch verstaat grootheid en goedheid dan de zijne of die door de zijne wordt verklaard. Lied van de wentelende aarde. 177 »»^>w^N/%»« 3- Ik zweer de aarde zal gewis hem of haar volkomen zijn die zelf volkomen is, En de aarde zal gehavend en gebroken blijven hem of haar die zelf gehavend en gebroken blijft. Ik zweer daar is grootheid noch vermogen die wedijvert met de grootheid en net vermogen der aarde, Daar kan geen leer welke ook zijn, tenzij zij worde bevestigd door die der aarde. Geen staatkunde, poëzie, religie, zede of wat ook, tenzij ge- grondvest in de aarde, Tenzij oog in oog met de stiptheid, levenskracht, onpartijdigheid, rechtschapenheid dezer aarde. Ik zweer ik zie in de liefde lieflijker krampen dan die de liefde oproept , Het is zelf-bezit dat nooit lokt of afwijst. Ik zweer ik zie weinig of niets meer in hoorbare woorden, 't Vloeit alles opwaarts tot de ongezcjgde waarheden dezer aarde, Tot hem die zingt de zangen des \i]ü en zegt de waarheden der aarde , Tot hem die woordenboeken maakt van de woorden die aan den druk ontsnappen. Ik zweer ik zie wat daar beter is dan het beste te noemen, Het is het beste altijd en immer ongenoemd te laten. Zoodra ik mij ondersta het beste te noemen merk ik mijnkracbte- loosheid. Dan ligt mijn tong verlamd onder mijn verhemelte, Dan weigert mijn adem mijne longen te vullen. Ik word met stomheid geslagen. Het beste der aarde kan niet, kan nooit genoemd worden, alles en ieder is het beste ^ Dat beste is niet wat gij vermoeddet, het is veiler, lichter, nader, Niets behoeft er voor uit zijne natuurlijke voegen te worden gelicht. De aarde is even zeker en direct nu als zij was voorheen, Feiten, religiën, vooruitgang, beleid, handel en wandel zijn nu zoo reëel als voorheen, En ook de ziel is reëel, ook zij is zeker en direct, Geen preek of proef heeft haar bewezen. Onloochenbare vooruitgang bewijst haar. 178 Natüürleven. ^^^^^«N/% 4. Dat dan in deze zangen weergalmen de klanken der ziel en de melo- dieën der ziel, (Indien zij niet den weergalm bevatten van de melodieën der ziel, wat zouden zij dan zijn? Indien zij niet leven waren direct van uw leven, wat zouden zij dan zijn?) Ik zweer voortaan zal ik niets meer gemeen hebben met den gods- dienst die het beste noemt, Ik wil enkel gemeen hebben met den godsdienst die het beste on- genoemd laat. Spreekt sprekers, zingt zangers! Delft diep , vormt groot , stapelt hoog de woorden der aarde ! Arbeidt, eeuwen na eeuwen, want mets zal verloren gaan. Misschien zal uw arbeid lang hebben te wachten, maar zeker zult gij er de wei-daad van zien. Wanneer de bouwstoffen allen bereid en gereed zijn, zullen de bouwmeesters verschijnen. Ik zweer U, de bouwmeesters zullen verschijnen onafwijsbaar, Ik zweer U, dat zij U zullen verstaan en rechtvaardigen. De verhevenste onder hen zal hij zijn die U het beste van allen verstaat, en die allen verklaart en allen getrouw is. Hij en zijne makkers zullen U niet vergeten, zij zullen inzien, dat gij niet een jota minder zijt dan zij-zelven, In hen en door hen zult gij volkomen verheerlijkt worden. Bij de Uitgevers de^es is mede verschenen: Maria van MéLgdala DOOR MAURITS WAGENVOORT. Prijs f 3.75 ; gebonden ƒ4.25. ■^\ I IT F » THE NEW BEF This book » tak YORK PUBLIC LIBRARY BHENCB DEPARTMENT under no oircums ca from the BuUd tsDces lo be in« '""•» r. 