Corporate financial management
Toewankoe (Laboehan-), zie: Toe- wankoe, Toeweriy rivier op Java^ residentie Rem* bang, afdeeling Toeban, distrikt Djenoe. Z^ ontspringt uit eene grot en bevat veel goed water. Zij outlast zioh in zee. Aan deze rivier liggen twee dorpen van dien naam, onderschei- den in Koelon eu TV^tan; de omtrek van het laatste bestaat uit veengrond. Zie daarover: Onderzoek van Turf, door Dr. C. L. Ylaih- DBREV, Naiuurk, Tijdwhrift 0. NederL Indie, Deel 28, Serie 6, Deel 3, bl. 382 en 883. Toewi, heuvel op Sumatra, residentie Fa- dangsche £ovenlanden, die in het Ambatjang- gebergte overgaat, tussohen Fadang Fand^ang en Ka^oe Tanam. Toewi, dorp in Borneo's Zuid> en Ooster- afdeeling, distrikt Kahajan Oeloe. Toewing, berg en kaap op het eiland fiauka, aan de Oostzijde van het distrikt Bli- njoe. De berg bereikt eene hoogte yan ruim 700 Bijnlandsche voeten. Toewiriy zie: ToewerL Toewowo, dorp op Java, residentie Soe* rabaja, om de Oost der st^d, distrikt Djaba- kota, op een partikulier land, met SO inwo« ners (1857). Tofa, dorp op het eiland Timor, r^k Ama- rassi, landsehap Talba. Tofa, gehuoht op het eiland Boero, regent- sohap Loemaeteh, stam of fenna Boaai. Toffi, distrikt, dorp en rivier op Celebes* Oostkust, rijk Tomliodcoe. Van dit distrikt hebben zich de Tomori^rs meester gemaakt, zoodat het slechts in naam aan Tomboekoe toebehoort. De bevolking wordt op 1,115 zie- len geschat (1852), waarvan 411 in 00 huizen in het dorp van gelijken naam. TofonOy dorp op het eiland Manoei, dai aan Celebes' Oostkust ligt, met 373 inwoners (1862). Tofontoeko, hoofddorp van het landscbi^ Tomori, op Celebes' Ckwtkust, aan de rivier Tampoera. To£^n, ladanff op Sumatra, in de Batta* landen, aan de rivier Simpang Kanan. Togaten, dorp op Java, residentie en re- gentschap Madioen, distrikt Tjaroeban. Togawa, dorp op de Noord^Oostkust van het eiland Gilolo, distrikt Galela, met 100 inwoners (1855). Togeh) landhuis op Java, adsistent-resi- dentie Buitenzorg, distrikt Djasinga, op het land Bolang. Togian, een der Schildpad-^landen, in de golf van Tomini, op Celebes' Oostkust, ten Zuid- Westeuvan Gorontalo. Het is bewoond, en wel door Boeginezeni aan het Ooster strand in het 1108 TO. dorp Togian en aan het Zuider strand in het dorp Balabatang^ terwijl het binnenland oorspronke- lijke bewouers heeft. De Boegiuexen zijn af- komstig Tan Todjo, een Boegineesch landschap aan de Zaidzijde der bogt van Tomini gelegen. Zij leven Tan den handel en de iripanff-YW' Bcherij en etaan onder een KapUan, De bin- nenlandsche bevolking leeft van den landbouw en voedt zich met Bago en aardTmohten. Zq staat van ouds af onder het bestunr eener Trouw, met den titel van Olingsa, die te To- gian woont. De totale bevolking bedraagt 400 sielen, als: 100 Boeginezen, 200 Togianezen en een 40tal Alfoeren, afkomstig nit bet op de kuat van Celebes gel^en landschap Sa- loean (1861). De straat Slamaleni tusschen dit eiland en Boeboengko biedt een veiligen doortogt selfs voor schepen aan, zoo men slechts met voorzigtigbeid te werk gaat, we- gens de naanwte en de korte scherpe bogten van het vaarwater. Ook biedt straat Sallaba- toedaka, die om het Zuid-Westen voert, eene passage, dooh van weinig beteekenis aan. Het eenige riviorlje van de geheele groep vindt men op dit eiland en het draagt den naam van Jompi. De Tweeling8*berg nabij kampong Togian zal ongeveer 800 voeten hoogte berei- ken. Men vindt er goede hontsoorten en ver- der de kokos, sago, pinang, doerian^ lantai, ijampedak en enkele iitMui^-soorten. Verder levert het dierenrijk er vledermnizen, ratten en babi-roeta't en vele vi^els op. Schildpadden worden enkel nabij het eiland Sendiri gevon- den. De zee is arm aan visschen, doch daar- entegen des te rijker aan holothurifin, die een voornaam artikel voor handel en nitvoer op- lev eren. Zie over dit eiland C. B. H. ton EosENBBRO, ReUiogteH in de a/deeling Ooroniaio, Amsterdam 1865, bl. 118 -122. Langs deWest- kust is in 1859 een nitgestrekt rif ontdekt, dat op enkde plaatsen tpt op 2 Dnltsche mij- len In zee uitsteekt. Te Baiabatang vindt men een verdedigiugswerk tot weriug der zeeroovers, die Togian in 1862 voor het laatst bezochten. Togong Bedajongy zeven eilanden bij de Oostkust van Celebes, tusschen Bang^aai en Tomboekoe, onder den Sultan van Temate. Togong Exawang, zie: Tokong Kra- vang. . Togong Tioe, eilandje b^ Celebes' Oost- kust, op 1"" 38' Z. Br. Tohafak, zie: Offak. Tohaha, dorp op de Noordzijde van het eiland Saparoea, residentie Amboina, bewoond door Mohammedanen. TobQ pf Tehoengy bergketen in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, disirikt Moeroeng Sikamat, ten Znid-Oosten van den berg Bstoe Boendang, op 0* 23' N. Br. TohOy twee dorpen in Borneo's Wester- afdeeling, een in het rijk Landak, en eea in het rijkje Mampawa. Tohomogolo (Groot- en EXein-), tvee eilandjes bij Celebes' Oostkust, op ongerea 8* 11' Z. Br. en 122* 42' 0. L. Tohop, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Kahajan llir, aan de ririer Lemabahang. Het is versterkt do<ff eeoe scbus. Tohopy rivier en dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschq) Siang. Aan de rivier zijn veel steenkolen te vinden. TohtOy dorp op Celebes, rijk Gorontab, aau den linker oever der Tapa-rivier. ToikebOy eilandje aan de Noordknst tu het eiland Soembawa, in de baiu van SottDtawi. ToikoeneimOy berg op het eiland Timor, in het Westen van het landsohap Fialanng. Toimanoe, regentschap op de Noordknst van het Sanddhout-eiland. Toisa, dorp op Celebes' Oostkust, tqk Tomboekoe, waarbij eene veilige ligplaats voor schuiten is. Toja, dorp op Java, residentie Baiyoemus, regentschap eu distrikt Foerbolinggo, aan de rivier Djompo. Tojan, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, aan de rivier Kahajan. Tojaningy dorp op Java> residentie Eediii, afdecling Blitar. Het is bij de aitbarstiog tu den Kloet op 2 Januarij 1864 verwoest.. Tojasoko, dorp op Java, residentie I)jok- (iyokarta, afdeelihg Goenong Kidool« distrikt Awoe A woe, aan de Ojo. Tojau, zie: Toejan. Tojeao, rivier op Java, residentie Djok* dljokarta, afdeeling Mataram. Tojo Aniengy dorp op Java, residentie a regentschap Kediri, distrikt Soekorecyo. Tojogini, dorp op Java, residentie Sam** rang, afdeeling en distrikt Salatiga» met eea 330tal inwoners. Tojomain, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling. Goenong Kidool, district Awoe Awoe. Tojotemoerapangy dorp op Java, icsi- dentie Xadoe, regentschap Magelang, distiikt Foerbolinggo, aan de Pabellan. Tojo Toban, dorp op Java, residentie Rembang, distrikt Djenoe, 22 palen van jRem- bang. £r liggen twee modderwelleu, waarna de eene 8 — 10 voeten in diameter heeft ; de andere is klein eu onbeduidend* TO. 1109 Toka, distrikt in het Goavernement van Celebes en Onderhoorigheden, afdeeling Sandjai of OosterdistrikteD, regeutschap Tondong. Toka, zie: Toewah (TandjoDg-). Tokala, distrikt, berg en rivier op Cele- bes* Oostkust, rijk Tomboekoe. De berg ligt aan dan noordelijkeu oever der golf van Tolo. Tokan, berg in Borneo's Znid- en Ooster* afdeeling, distrikt Doeson Oeloe. Toka Raba, zie: Tokka Raba. Tokarit, dorp in Boroeo's Westerafdeeling, rijk Laudak. Tokaya, eie: Am be lie (Hoog-). Toking, dorp op Celebes, resideotie Ikta- nado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang, distrikt Tompasso, met raim 200 inwoners. Tokka IfOhe, dorp in het Gouvernement van Celebes, afdeeling Sandjai, distrikt Lem- bang, met 20 huizen en 80 inwoners (1861). Tokka Baba, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landscbap Sampit, aan den regter oever der MeAtaja, die hier 200 voeten breed is. Er wonen 120 Dajtks (1853). In den omtrek komt stofgoud voor. Toko, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Demak, in het Oosten van het dis- trikt Mangar. Toko, dorp op Sumatra, residentie Palem- bang, landschap Redjang Moesi. Toko, berg in Borneo's Znid- en Ooster- afdeeling, distrikt Doeson Oeloe. Er worden vdc vogelnestjes gevonden. Tokoasolo, eiland in de Molnksche zee, bi} de Oostknst van Celebes, onder den Sul- tan van Ternate. Toko Baai, eiland je bij Celebes' Oostknst, in de golf van Tomori. Toko Beuroe, dorp op Sumatra, residen- tie Padaug, distrikt Poengasan. Toko ]^a, zie; Ambeli (Hoog-). Tokokema, eiland aan de Oostkust van BilHton. Tokon, heuvels en rivier in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, distrikt Kapoeas Oeloe. De heuvels liggen aan den linker oever der Kapoeas Moeroeng en zijn 150 Rijplandsche voeten hoog. Zij leveren ijzer- en lintanghout, henevens rolan en da*Har op. De rivier Tokon loopt in het midden van het land, tusschen de Kahajan- en Kapoeas-rivieren, en stort zich met eenen ongeveer 150 voeten breeden mond in den regter oever der Kapoeas Moeroeng. Deze rivier bevat stofgoud. Tokon Didi en -Oewa, twee dorpen op de Oostknst van (Celebes, rijk en distrikt Tom- 111. boekoe; het eerste heeft 12 huizen en 170 inwoners en het andere 50 huizen en 263 in- woners (1852). Tokong, een der Karimata-eilanden, ten Westen van Borneo. TokongBelajar (Zeilende klip), klip van rotsblokken onder de Groote Anambas- of Siantan-eilanden, op ongeveer 3 Engelsche mijlen buiten den noordelijken ingang der straat Mata. Tokong Erawang, een der Karimata* eilanden, ten Westen van Borneo, op 1^ 35' Z. Br. en 109° 20' O. L. Tokong Lemang, een der Karimata^ eilanden aan Borneo's Westkust. Tokong Perangin, eiland ten Westen van Borneo, tot de Karimata-eilanden behoo- rende, op 1' 40' Z. Br. en 109* 16' O. L. Toko Toko, eiland bij deNoord- Westkust van het eiland Elores, in de straat Mange- raai, op 8° 23' Z. Br. Tokou, zie: Tokon. Toko Zega, eiland in de Moluksche see, bij Celebes' Oostkust, onder Tomboekoe. Het is onbewoond, doch levert veel iripang, Tokrin, dorp op Java, residentie Soera- karta, afdeeling Soekawati W^tan, distrikt Kadoewang. Toksongo, rivier op Java, residentie Ka- doe, regentscbap Magelang, distrikt BalUk. Tola, berg op het eiland Amboina, op de Westzijde van het schiereiland Leitimor. Tola, zie: Tolak. Tola (Wai-), rivier op de Zuidkust van het eiland Ceram. Zij valt ten Westen van Hatoemeten in zee. Tolabola, zie: Toelabollo. Toladingke, zie: Toeladiugke. Tolagi, meer op Celebes, landstreek Posso. Tolai, zie: Till i. Tolak of Tola, landschap in Borneo's West erafd eel ing, rijk Matan, dat met Sidoeh d6n distrikt vormt, bewoond door een 150tal Dajaks (1852). Tolak, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Xatingau. In de nabij- held komen rijke ijzerertsen voor. Tolak, zie: Tilli. Tolakia, rivier op Sumatra, adsistent-resi- dentie Benkoelen, in het Noord-Oosten van de afdeeling Kroe. Zij komt van den berg Koekoesan. Tolakma, riviertje op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Angkolah. Tolako, eilandje bij Celebes' Oostkust, in de golf van Tomini, op O^* 23' Z. Br. Het 71 1110 TO. behoort tot de Togian-eilaadeiit onder de reei- dentie Manado. Tolalam, distrikt en rivier op Celebes' Oostkttst, rijk Tomboekoe. Tolangy dorp op Samatra, reaidentie Ta- panoeliy dktrikt Klein Mandaheliug, koeria Menombin. Nabij dit dorp ligt» op 9 palen van Kota Nopan, digt aan den linker oever der ririer Pougkoes, eene kokend heete bron, die zwavelwaterstofgaa houdende dampen uitwa- lemt. Tolang» dorp op Sumatrai residentie Ta- panoeli, afdeeling Angkolah, in bet Zuiden, aan de rivier van Angkolah. Tolanne, dorp op Celebes* snidwestelijk sobiereiiand, afdeeling Sandjai, regentschap TondoDg. Tolebangy dorp op Java, residentie Sa* marang, regentscbap Grobogan. Tolehoe, sie: Toeleboe. Tolendong, dorp op Celebes' zuidweste- lijk scbiereiland, afdeeling Sandjai, distrikt Kadjang, met 63 buizen en GZ^invoners (1861). Toletta, dorp op bet zuidwestelijk scbier- eiland van Celebes, afdeeling Sandjai, distrikt Lamatti, met 5 buizen en 39 inwoners (1861). Er groeit een weinig koffij. Tolgarita, staat op bet eiland Timor, on- derboorig aan bet rijk van Harnenno. TolhulBy dorp in Borneo's Westerafdeeling, adsistent- residentie Montrado, afdeeling Larah. Toll, rivier in Borneo's Zuld- en Ooster- afdeelingf distrikt Koebin. Zy valt in de Pern- boeang. Tolialoliek, dorp op de Noordkust van het eiland Loeang, een derZoid-Wester-eilanden, residentie Banda. Tolim, dorp op bet eiland Ceram, onder Saparoea, tussoben Laimoe en Atiaboe. Toling, kaap aan de Oostkust van bet eiland Banka, distrikt Blinjoe. Tolinggoela, dorp op Celebes' Noordkust, landscbap Soemalatta, met 12 buizen en 96 inwoners (1863). TolintoreBy dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, in bet Zuideu van bet land- scbap Tanab Laut. Tolipa, rivier op Celebes' Oostkust, rijk Laiwoei. Zij valt in de Yosmaer's-baai. Toll Toll, zie: Toutoli. ToUok, dorp op Celebes, residentie Mana* do, in de Minabassa, afdeeling Amoerang, dis- trikt Tompasso, met een 2'lOtal inwoners. Tolo, rivier en baai op de Oostzijde van bet eiland Lingga, op 0" 16' Z. Br. T0IO9 kaap aan de Oostkust van bet eiland Celebes, op 0' 15' 26'' N, Br. en 123' ^ 45" O. L. Tolo, dorp in bet GouYemement van Ce- lebes en Onderboorigbeden, afdeeling Toer&tea. Tolo of Goenong A pi, vnnrberg op het eiland Gilolo, bij Galela. £r stijgea gedoiig rookwolken uit op. Tolo, eiland in den Molukscben Archipel, tot de Obi-eilanden beboorende, residentie Tenate. Tolo, dorp op Sumatra, residentie Ftlem- bang, in bet Zuid-Westen van de afdeding Ogan Uir. Tolo (Bogt van-), onder desen uaam komt de bogt Tomori meermalen op de bar- ten voor. Zie dat woord. Toloa, dorp op de Westkost van bet eikud Tidore. Tolofaik, berg op bet eiland Timor, op Portugeescb grondgebied. Tolofoeo, distrikt op de Westku&t Tan bet noordelijk sobiereiland van Gilolo, met 260 inwoners. Tolog, dorp op Java, residentie Buj(»- maas, afdeeling Bandjar Negara. Toloh, plaats op Celebes, residentie Ma nado, in de Minabassa, afdeeling Amoeraog, distrikt Tompasso, met eene warme zwarel- acbtige bron. Tolohetela, rivier op de Noordkust t&d bet eiland Ceram. Zij vloeit ten Zuid-Oosta van kaap Pamali in zee. Het strand is kier met vaartuigen gemakkelijk te naderen. Tolohi, rivier op de Noordkust van het eiland Ceram, Zij outlast zicb ten Oosteo van kaap Alkama, nabij Sawaai, in zee. Tolok Angaana en -Boejong, bensffliag van twee laudgoederen op Java, in bet Oos ten der residentie Batavia. Tolok Tandjong, dorp in Borneo's ZiiU- en Oosterafdeeling, distrikt Kabajau TeDgak met 6 buizen en 120 inwoners (1853). Tololaie Wera, dorp op bet eiland Soeio- bawa, op de Noordkust van bet rijk Bima. Tolomari, eiland bij de Westkust van bet zuidelijk sobiereiland van Gilolo, onder des Sultan van Ternate. Tolonaen, eiland bij de Oostkost van tft noordelijk sobiereiland van Gilolo. Tolonbondo, een der Banggaai-eilsoda in de Moiukscbe zee, bij Celebes' Oostkust Tolonto, dorp op bet eiland Madura, af- deeling Soemanap, distrikt Barat Daja. Tolonto Axies, dorp op bet eiland Ma- dura, op de Noord-Westz^de van de afdeelifg Soemanap. Tomaehe, berg op bet eiknd Ceiam, tot TO. nil bet Centraal-gebergte behoorende. Hij rerheft zioh 2,200 Rijnlandsche voeten boYen de op- perrlakte der zee Tomah, dorp op bet Zuid-Ooster-eiland Nila, residestie Banda. Tomahoe, door de inboorliDgen Kapala Lemadang of wel Sauiane, en door de £DgeIschea Booroo-dome getieeteo, berg op bet eiland Boero, aan de Noord-Westkast, op 3* 12' Z. Br. en 126«' 8' O. L. Hij is, ▼olgens hoekmeting yan den Luitenant ter Zee A. Djignkeks, 8,281 Rijnlandsche voeten boog en bestaat uit versoheidene rotsen, zoodat by een bar aanzien heeft. Men kan dezen berg alleen van de Oostzijde beklimmen. Tomahoe, drie rotseilandjes aan de Noord- Westkost ?an bet eiland Boero. Tomahoe, wijk van de hoofdplaats Kajeli, op bet eiland Boero, bewoond door 22 Mo- faammedanen (1855). Tomahon, dorp op Ja\a, residentie Ma- dioen, afdeeling Ponorogo, distrikt Poeloeng. Tomba, dorp in Borneo's Westeiafdeeling, rijk Simpang. Tombariri, distrikt op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang. Tcmibassian, distrikt op Celebes, residentie Manado,' in de Minahassa, afdeeling Amoerang. Hot bevat de dorpen Tonibassian Atas, alwaar eene school is en eene bevolking van 600 inwonera, Tombassian Bawa Sandangan,^ met 950 inwoners, Tombassian Serani, met 230 inwoners (Christenen), en Tombassian Tali- koerang, met 240 inwoners. Tombatoe, dorp op Celebes, in de Mina- hassa van Manado, afdeeling Amoerang. Het ia de hoofdplaats van bet distrikt Totksawang en ligt ter hoogte van 1,248 Rijnlandsche yoeten boven de oppervlakte der zee. Men Tindt er eene school. De Christenen staan onder de leiding van den Zendeliug te Ratahan. Tomberah, dorp op het Zuid-Wester- eiland Letti, residentie Banda. Tombino, landschap op het eiland Timor, tusschen Fialarang en Sonebait. Tomboe, baai en dorp op Celebes' West- kust, in het Noorden van het rijk Kajeli. TomboekoOy Wel eens Taboenkoe ge- schreven, rijk op de Oostkust van Celebes. JBet is ten Oosten bepaald door da zee, ten Zuiden en Westen door de rijken Loewoe en Xiaiwoei, en ten Noorden door de bezittingen van Banggaai. Dit rijk wordt in de volgende diatrjkten verdeeid: Lanona, Batoei, Tokade, Topagawe, Toffi, Tokala, Tesocgan, Napoe, Tolalani Bahoe Solo en Laboeta, die alien door de rivieren van gelijken naam besproeid worden. £eue andere verdeeling geeft voor dit rijk de distrikten Tomboekoe, Bahoe Solo, Toe £ppee en Toffi. De eilandjes langs de kost behooren tot dit r\jk, hetwelk onder het gezag van den Sultan van Ternate staat. De kust is laag, maar het binnenland bergaohtig en zeer boscbr^k. Het land wordt door vele rivieren besproeid, die evenwel niet boog op bevaar- baar zijn. De dampkring is in het binnenland gezond. De bevolking van Tomboekoe en onderhoorige eilandjes wordt op 15,000 in- woners geschat (1859). Zij bondt zicb meest in het gebergte op ; alechts enkele dorpen zijn aan het strand gelegen, dat door de vele moe- rassen zeer ongezond is. De kustbewoners zijn afstammelingen van Boeginezen met Al- foereu, en belijden de Mohammedaansche gods- dienst, even als de Opperhoofden, terwijl de bergbew oners Heidenen zjjn. Het opperbe* stuar berust bij eenen Yorst en eenige Rijks- grooten; ook heeft de Sultan van Ternate er in 1826 een Stedehouder geplaatst, ten einde den handel te beschermen en voor.de belan* gen van het rijk te waken. De Yorst wordt door de R^ksgrooten gekozen en door den Sultan van Ternate, onder toestemming van het Nederlandsche Gonvemement, aangesteld. Die waardigheid gaat van vader op zoon over« en bij gebreke van dezen op de weduwe of dochter. De bodem levert ijzer en eene soort van staal ; het eerste voornamelijk in bet dis- trikt Toe Eppee. Yerdere voortbrengselen van den grond zijn : rijst, tabak, sago, indigo, ko- kosnoten, boomwol, suikerriet, palmsoorten en aardvruchten* Het gebergte is rijk aan timmerhout en was. Het diwenr^jk levert herten, hertzwijnen, buiSels, wilde koeyeu, var- kens, civetkatten, geiten, apen, ratten en mui- zen. Men treft er in het gebergte vele een- den aan, maar^ aan de stranden zijn zij even als kippen niet overvloedig en ganzen zgn hier ge- heel onbekend. Krokodiilen zijn aan de stranden menigvuldig en de wateren wemelen van viscb. De bevolking houdt zicb weinig met jagt en vischvangst bezig. De landbouw wordt alleen door de bergbewoners uitgeoefend, die de pro- dukteu van het land bij de strandvolkeren in- milen tegen lijnwaad, aardewerk, koper, koralen enz. Onder de strandbewoners, voornamelijk die van het distrikt Tomboekoe, worden zeer goede wapensmeden gevonden. De taal der Tomboe- koeers heeft bijna geene overeenkomst met de tot dosverre bekende talen van dezen Arebi- pel. Het distrikt Tomboekoe omvat bgnahet geheele kostland van dit rijk| ten Noorden 71» Ills TO. van de greasen Tan Banggaai tot aan de kaap Tapoe Oelana. De bevolking telt 9,687 in- wooers, verdeeld ia 18 dorpen (1853). De hoofdplaats yan bet rijk is in 1856 verplaatst van Lanona naar Sabita, iets znidelijker aan de Oostkust. Het dorp Tomboekoe ligt.volgens MxLYiLL VAV Caxnbee, op 3* ZV Z. Br. en 120* 56' 20" 0. L. Te Nicuw-Tomboekoe, op 2* %%' 3(K^ Z. Br. gelegen, is eeno ankerplaats in 98 vademen. Tomboelak, distrikt op Peling, een der Banggaai- eilanden, met een 70tal inwoners. Tomboelan, derp op Celebes, residentift Manado, in de Minahassa, op den weg ran Tondano naar Manado. Tomboiy dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, aan de Boven*Katingan-rivier. Tombok, dorp in Borneo's Westerafdee- ling, in het Oosten ran het rijk Matan. Tombokalang, goudmijn op Celebes' Koordknst, residentie Manado, rijkje Limbotto, onder de afdeeling Qorontalo. Tomboli, kaap aan de Westz^de ?an het auid-oostelijk schiereiland van Celebes, in de golf van Boni, op 4* 8' Z. Br. TombolOy eUand in de Moluksche zee, aan de Oostkast van Celebes, onder den Sul- tan van Ternate. TombolOy twee dorpen op Celebes' znid- frestelijk schiereiland, afdeeling Sandjai, een in het distrikt Boelo Boelo, met 5 liuizen en 36 inwoners, en een in het distrikt Kadjang, met 5 huizen en 43 inwoners (1861). Dit katste is eene heilige of offerplaats. Tomboxiy dorp op Sumatra, residentie Pa- lembang, op den linker oever der Moesi. Tombong Tombong, dorp op Celebes' Euid-westelijk schiereiland, afdeeling Sandjai, distrikt Lembang, vassalland LaOcang, met 3 huiien en 35 inwoners (1861). Tombra, distrikt met gelijknamig hoofd- dorp op het Zuid-Wester-eiland Letti, resi- dentie Banda, met 1,633 inwoners (1863). Het dorp, alwaar 'de Orang Kaja woont, ligt, vol- gens D. H. Kolfp, op 8' 20' Z. Br. en 127" 46' O. L. Hier heerscht tamelijk veel wel- vaart door den handel. Men heeft er 140 goede houten huizen. V66r deze plaats is eene geul van 400 voeten breedte, met 6 — ^9 vademen and- en slijkgrond. Voor groote schepen is hier geene ruimte genoeg, daar zij nog vernaauwd wordt door aan wedrskauten afstekende riffen. Tombs (The), eilandje in den Lingga- Arehipeli aan de Znidzijde van Doerian ge- legen. Tomeila, eiland aan Celebes' Noordkost, nabij Pagoat. Tomesta, dorp op Java, residentie Eem- bang, afdeeling Toeban, distrikt RengeL Tometano, rivier op de Oostkust Tia Celebes, landschap Balante. Tomiano, rivier en doesoen of taingroul op het eiland Ceram. De rivier is een lijaim der Wai Sawani. De doesoen ligt sin de Noordzijde der Elpapoetih-baai en is beplut met sagopalmen en vruehtboomen« TomieuWy dorp op de Westkust van bei eiland Gilolo, onder den Sultan van Tidore. Tomilehoe, zie: Toemalehoe. Tominiy dorp op Celebes, residentie Mi- nado, rijkje Moeton. Tomini, rivier op Celebes, residentie Mi- nado, rijkje Gorontalo. Aan haren ooisprong ^^cn goudmijnen. Landwaarta in, 35 miiiii- ten van de monding, is een dorp van gelijken naam gelegen. Derwaarts leidt een sleebt onderhouden pad, midden door het bosdi a de wildernis been. Hetbevat ecu 12tal faai£eB, die elk door ouderscheidene gezinnen bewoond zyn. Men vindt er eene loods ab raadaal Tomini-baai, of Bogt van Goron- talo, beuaming van de groote golf, die bet noordelijk van het oostelijk schiereilaad no Celebes afsoheidt, en zich om de West 0Dg»> veer tot 120" O. L. uitstrekt, en ten Ooste bepaald wordt door kaap Talabo, op 0* iS' Z. Br. en 123'' 40^ O. L. Aan den ingug is zij ongeveer 13 mijlen wijd. Aaa but uiterste westelijk punt scheidt eene landioBg van niet meer dan 4 mijlen breedte haar vm de straat van Makassar. Gorontalo ligt tan haren noordelijken oever. De landen aan dete bogt gelegen worden menigmaal verontrut door Solloksche zeeroovers. Tommelan, dorp op de Zuid-OosUnst van het eiland Tidore. Tommongongan, zie: Tomongongao. Tomo, fort op Java, op de greuKn der residentien Cheribon en Preanger Regentaebp- pen, aan de rivier IJimanoek, niet ver teo den grooten postweg bij Karang Sambong. Het heeft eene kleine besetting. In de naiHJbeiJ staan eenige koffij- en «>u^)akhtti«n, op S6 palen van Soemadang en 65 van CheriboiL TomOy dorp op Java, residentie enr^t* schap Japara, distrikt Bandjaran. TomOy riviertje op het eiland Amboioi, bij de stad. Het levert uitmuntend water op. Tomoegoer, dorp op SomatiB, adsiatent- residentie Benkoelen, afdeeling Liai^ aao de rivier Pati. TO. 1113 Tomoeloentong, dorp op Celebes, rest- dentie Manado, in de Minahassa, distrikt Ton- sea. Men vindt er eene school. Tomofly dorp op Celebes' Oostkast, rijk Tomboekoe, distrikt Bahoe Solo, met 12 hoi- jEen en 57 inwonera (1852). Tomohon, distrikt op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, met 9 dorpen en ruim 5,000 invoners, als: 2,703 Christeneu en 2,524 Ueidenen (ultimo 1860). De boofdplaats Tomohon ligt, volgeus DE Langs, 3,484 EijnUndsche yoeten boven de oppenrlakte der zee. Hare bevolking be- droeg op ultimo 1860 2,974 inwoners, als: 1,402 Christenen en 1,572 Heidenen. Er is een Zendeling van her Nederlandsohe Zende- linggenootechap gevestigd, onder wiens leiding, behalre dit distrikt, ook de distrikten Kakas- kassen, Sarongsong en Sonder gesteld zijn, te zamen met 14,836 Inwoners, onder welke 5,469 Christenen (ultimo 1860). Op den 15 «» Februarij 1857 werd de nieuw gebouwde kerk ingewijd. Zij staat op een plein, midden in bet dorp, naast de woning van den Zendeling en bij de huizen der Volkshoofden. Het plein beslaat eene lengte van 258 en eene breedte van 256 voeten. Aan de vier zijden van het plein zijn wegen. De kerk is een stevig, doel- matig en voor de Minahassa fraai gebouw, rustende op steeuen pilaren, 5 voeten boven den grond, weshalve men haar met trappen bereikt. Aan drie zijden is zij van galerijen voorzien, waardoor de kerk SOiO^lOOO hoor- deis bevatten kan. Verder is te dezer plaatse eene school. Ook is er een KofiBjpakbuis* meester gevestigd. In het distrikt vindt men de laaawe en zwavelachtige bronnen van Sam- beroe, Waja, Mapate en Koejoe. Toinoltring, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling en distrikt Demak, nab^ den postweg. ToznojOy dorp in Borneo's Westerafdee- ling, rijk Landak, aan de rivier Djamboe. Tomonang, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Bekompai, in het Fat* tai-gebied, met een 50tal inwoners. Tomongo Loeang, dorp op Sumatra, re- sidentie Tapanoeli, aan de rivier van Natal. Tomongongan, partiknlier land op Java, adsistent-residentie Buiteuzorg, distrikt Pa- rong, met ongeveer 30,000 bewoners. Het bevat een gelijknamig dorp, gelegen aan de Tjidani. Tomongongaxi, dorp op Java, adsistent- residentie en distrikt Banjoewangi. Tomora, dorp op Celebes' zuid-wesielgk sefaiereiland, afdeeling San^Jai, distrikt Boelo Boelo, met 10 huizen en 107 inwoners (1861). Tomoriy golf aan de Oostkust vau Cele- bes, die het oostelijke schiereiland van het zuid-oostelijke afscheidt. Ten onregte komt zij op vro^ere kaarten onder den naam van Tolo of Tomaiki voor. Deze bogt is gelegen tusschen 1"" 35' en 2® SO' Z. Br. Het vaar- water is er veilig. In haar ontlast zich de rivier Tomori of Tampika. De kust is door een onmetelijk groot en digt bosch beddct. Aan haar is in het rijk Tomboekoe het land- schap Tomori gelegen. Dit grenst ten Wes* ten aan Loewoe, ten Noorden en Zuiden aan de Tomboekoesche landen en wordt ten Oos- ten door genoemde bogt bepaald. Dit land* sohap besohouwt zioh als geheel onafhanke- lijk, zoowel van het Qouvernement als van Ternate. Het hoofddorp is Tofontoekoe ge- heeten. Tompalbiy dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, distrikt Sonder. Men heeft er eene school. Tompajong, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Warbgin. Zij is eeu arm der Plantikan. Tompakka, een der Banggaai-eiianden in de Moluksche zee, residentie Ternate. Tompaly zie: Bauwal. Tompang, heuvei op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa. Aan den voet vindt men eene warme waterwel. Tompasso, distrikt en dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang. Het distrikt bevat 18 dorpen en 3,846 inwoners, en men vindt er de twee warme zwavelachtige bronnen Ranepasso en Taloh. Het hoofddorp van gelijken naam ligt ter hoogte van 2,261 Bijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee en bevat eene redelijk fraaije loge. Tompegoenong, dorp op Java, residen- tie Japara, afdeeling Pati, distrikt IJengkal Sewoe. Tompo, dorp op het eiland Soembawa, in het Noord-Westen van het rijk Dompo, aan de baai van Soembawa. Tompo of Batoe^atoe, dorp op Ce- bes' zuid-westelijk schiereiland, leenvorstendom Barroe, met 5 huizen en 57 inwoners (1861). Tompoftn, dorp op Sumatra, residentie Palembang, landschap £nim. Tompoesoe, berg op Celebes, residentie Manado, op V 15' 48" N. Br. Hq is, vol- gens D£ Laijgb, 3,736 Rgnl. yoeten hoog bo- ven de oppervlakte der zee. IIU TO. Tomponabale, uitstekende hoek op het. eiland Boeton, in de straat van fioeton. Dezen kan men tot op 3 a 3 kabellengtea naderen, waar men goedoD aokergroad vindt. TenZiu* den van dezeu hoek liggeu droogten. Tompong, dorp op Celebes' zuidwestelijk schiereiland, landscbi^ Bonibain, met 200 in- woners. Tompo WonOy dorp op Java, residentie Pasoeroewan, op de belling van den berg Ar- I djoeno. Tonai, verkeerde schrijfw^ze voor Tonai, een landschap op het eiland Timor, met nage- Boeg 1300 inwonere. De Yorst woout omstreeks 1 uur van Koepang landwaarts in en was vroe- ger van Koepang afbankelijk. Tonang, dorp in Borneo's Westerafdee- ling, rijkje Mampawa* Tonang Banoewa, berg op Celebes' suidwestelijk schiereiland, leenvorstendom Ta- nette. Hg is 3,420 Rijnlandscbe iroeten boog. Tonapoen, riviertje op de Westkust van LautPoeloe, dat aan Borneo's Zuid-Oostkust ligt. Tonaray rivier op de Zuidkost van het eiland Ceram, tusschen de Elpapoetih- en Teloeti-baaijen. Tonastaloe, dorp op het eiland Gomm, residentie Banda, onder den Rac^ja van Amar, met 68 inwoners (1865). Tonawa, landsohap in heji bondgenoot- eobappelyk land Laiwoei, Gouvernemeut Cele- bes en onderhoorigheden. Tonay, zie: Tonai. TOQOea, zie: Tonsea. Tonda, eiland bij Java's Westkust, op 3 uren afstand van de kost van Bantam, ten Noorden van kaap Ponthang. Tondangoiiy dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeling Tondano, distrikt Sarougsong. In dit dorp, dat in 1852 bij 73 Christenen nog 146 Heidenen telde, zijn in 1868 de laatste Heidenen gedoopt. Op ul- timo 1860 bedroeg de bevolking 242 zielen, welke onder de leiding van den zendeling te Tomohon staan* Men vindt hier eene school. In de nabijheid dezer plaats ligt eene laauwe zwavelachtige bron, die aangewend wordt tot genezing van hoidziekten en wonden. TondanOy afdeeling op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, waarvan zij bet eentrale gedeelte beslaat. Zij bevat de dis- trikten Tondano Toelian, Tondano Toelimam- hot, Rombokken, Kakas, Langowang, Sarong- song, Tomohon en Kakaskassen. Er is een Controleur der S^^ klasse voor bet binuen- landsoh bestuur alsmede vier Koihjpakhuis^ meeaters, namelijk te Tomohon, Tonds&o, Kakas en Rembokkeu. De bevolking bediasgl ruim 33,000 zielen. De hoofdplaats, eveneens Tondano geheeteoi is aan beide oevers der ri?ier Tondano gel^ gen, welke haren oorsprong uit het meer Li- nong neemt, on deze plaats in twee deelen scheidt, zoodat zij gedeeltelijk tot Tondano Toelian en gedeeltelijk tot Tondano Toeli- mambot behoort. leder deel draagt dan ook den naam van het distrikt, waarin het gele- gen is, en waarvan zij tevens de hoofddorpen zijn, namelijk dat aan den westelijken oever van het meer: Tondano Toelian, en dat aan den oostelijken oever: Tondano ToelLmambot De huizen zijn goed gebouwd en de mime erven met vele vruchtboomen beplant, die het kenmerk van welvaren aan deze plaats geveiu De regtlijoige en breede straten zijn oveial met heggen van rozen afgezet, welke doox de geheele plaats eenen welriekenden gear ver- spreiden. De woniug van den Coutrolenr ligt op een eilandje in de rivier van Tondano, dat door eene brug aan elk der beide deelen dezer plaats is verbonden. De bevolking bedraagt ongeveer 6000 zielen, meest alien Christenen. Meestal wonen drie, vier of meer huisgeiinnen in deae wooing, en wel m de volmaaktste eeusgezindheid. Te Tondano is een zendeling gevestigd. Men heeft er eene verblijfplaats voor reizigers, eene school en twee kerken, de grootste onder Toelian, en eene kleinere ondei Toelimambot. Ouder de bevolking heerscht welvaart en groote zindelijkheid. De onatrek van Tondano is omgeven door rijstvelden en koffijtuinen. In 1807 had er een hevige op- stand plaats, die niet dan met de grootste moeite gcdempt werd. Het meer van Tondano b, volgens D£ Liax- GB, 2,204 Rijnlandscbe voeten boven de opper- vlakte der zee gelegen, en heeft eene diepts van 20 vademen, bij eene lengte vaa 12 palezi en eene breedte van 6 palen. Het water is zoet en goed van smaak. Dit dit meer heeft de rivier Tondano haren oorsprong, die zieh omstreeks l^s uur lager in eenen heerlijke& waterval tusschen twee rotsen van eene hoogte van ongeveer 70 voeten afstort. lu dit meer en in de nabijheid outspringen talrijke 'vrelien. Het meer zelf is rljk aan visch. Tondano Toelian, distrikt op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeelis^ Tondano, met 6,058 inwoners. Het hoofddoip beet eveneens Tondano Toelian. Zie daarovcr het voorgaande artikeL la dit distrikt li^t La de rijstvelden, xuibij het hoofddorp, ter plaatse TO. 1115 Fasso, eene laauwe zoute bron. Dit water loopt met ander water over de rijstveideu eo wordt tot badplaats gebroikt. Ter plaatse Wa- roewoe ligt eene laauwe zoutwaterbroni die heilxaam ia yoor zieken en gewonden. Tondano Toelimambot, distrikt op Ce- lebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, met 81 dorpen en ^,071 inwoners. Het hoofddorp draagt denzelfden naam. Zie daarover bij Tondano. Tonde Biroe, dorp op Celebes' West- kust, hjk Kajeli. Tondegesan, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Amoeraug, distrikt Kawangkoang. Tondengaxiy zie: Tondangon. Tonderoekan, berg op Celebes, residen- tie Manado, in de Minahassa, afdeeling Amoe- raug, op 1** 9' N. Br. Tondingan, dorp op Sumatra, residentie Palembang, aan de Moesi. Tondjongy onderdistrikt en dorp op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, distrikt Palaboean, 43 palen van Tjiandjor. Tondjongy berg op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Xoeningan, ten Zoiden van Kadoe Ged6. Tondjong, dorp op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Koeningan» distrikt Tjiawi. De partikuliere suikerondernemiug Tondjong in deze residentie heeft een aanplant van 100 bouws en eene gemiddelde produktie van 13 pikols per bouw. Tondjong, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Krawang, in bet Westen van het dis- trikt Tagal Waroe, aan de Tjibehet. Tondo, eiland, tot de residentie Madura behoorende, ten Oosten van de afdeeling Soe- manap. Het is door riffen omgeven, Tondo, riviertje en dorp met nachtverhltjf voor reisigers in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Katingan, -op den regter oever der Katingan. Tondoewoelan, dorp op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Modjo Kerto, distrikt Kedjo. Tondok, dorp op Celebes' Westkust, rijk Kajeli, aan de baai van Palos. Tondok, zie: Tan do. Tondok Fandjang, dorp op Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, distrikt Moko MokOj aan de rivier Mendjoeto. Tondomolo, dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negoio, in het Zuiden van het distrikt Bowerno. ^ Tondong, vroeger een onderdeel van het distrikt Boelo Boelo, in het Gonvernement van Celebes en onderhoorigheden, afdeeling Sandjai, dooh tegeuwoordig een regentscbap, bestuurd door eenen Regent, onder den titel van Aroe Tondong, en zijn Soelewatang, als- mede dertien distriktshoofden met hunne on" derhoofden. De distrikten heeten Kolasa, To- ka, Seolohe, Kampala, Lengkes6, Tjaile, Ta- nette, Talabangi, Bongki, Baroetoeng, Pawo, Tanah-edja en Tjaropaga. Men vindt in dit regentscbap eene warme bron, op circa 6 pa- len afstands van Balangnipa, met eene tern- peratuur ven 40 graden Celsius aan de opper- vlakte en van 64 graden op 150 duimen diepte. In 1861 had Tondong 39 dorpen, 213 huizen, 2,549 inwoners,845 buffels, 211 paarden en 1,929 klapperboomen. Een gelijknamig dorp in dit landschap bevat 2 huizen en43inwoners(1661). In dezelfde afdeeling, distrikt Kadjang, ligt een dorp Tondong, met 4 huizen en 42 in* woners (1861). Tondong Karamboe, hoog gebergte op Celebes' Westkust, leenvorstendom Tanette, tusschen de grens van Gatarang en de bei^- regen tsohappeu. Tondong-ri-Attangy dorp op Celebes' Westkust, afdeeling San4jai, r^entschap Ton- dong, met 2 huizen en 45 inwoners (1861). Tone, rivier op de Zuidknst van het eiland Ceram, die zich met de Makariki vereenigt en door ondoordringbare bosschen omzoomd is, Tonellety twee dorpen op Celebes, resi- dentie .Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, een in het distrikt Langowang, met een 480tai inwoners, en een in het distrikt Kakas, met een 530tal inwoners. Tonellet, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang, distrikt Soader, met ongeveer 550 inwoners. Tong, rivier in Borneo's Westerafdeeling, rijk Tajan. Tongak, klip aan Java's Zuidkust, in de Segara Anakan-baai, West-Noord-West van het eiland Manoek. Tusschen deze klip, die bij laag water zigtbaar is, en het eiland Wr6 is geen doortogt, wegens de vele klippen. Tongang, dorp op Java, residentie Kediri, afdeeling Ngrowo, distrikt Wa4jak, aan de baai van Gemah. Tongang, dorp op Java, residentie Kediri, regentscbap Trengalek, distrikt Prigi. Tongara, dorp op Java, residentie en re- gentscbap Tagal, distrikt Gantoengan. Tongara (Karang-) of Zuid-Oost- klip, dropgte ten Koorden van Java, by de m« TO. reede vau Batavia, op S** 45^ 30^' Z. Br. Op het hoogste punt staat een kegelbaken. Tongaron, dorp op Java, residentie Feka- longan, regentschap fiatang, dbtrikt Kali Salak. Tongas, distrikt op Java, resitientie en afdee- ling Probolioggo, met eene gelijknamige hoofd- plaats. Het bevat 43 dorpen en 14,254 inwouers. Tongas, dorp op Java, residentie Pasoe- roewan, ten Westen van de hoofdplaats aan den grooten veg. Tongge, distrikt in het Gouvernement van Celebes en onderboorigbeden, afdeeling Sandjai, r^enteohap Toeroengan en Maoipi. Tonggoelo, dorp op Celebes, afdeeling Goroutalo, behoorende tot de hoofdplaats Lim- botto. Tonghl^ay een der Soelaeilanden in den Molukscben Archipel, ten Noorden van Talia* boe, op I'* 38' Z. Br. en 125« 7' O. L. Tonghin, tiumijn op het eiland Banka, aan de rivier van Soengei Leat. Tongingy dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling Demak, in het Oosten van het distrikt Mangar. Tongka, berg en dorp in Borneo's Znid* en Oosterafdeeling, aan de rivier Mantalat. Tongka, drie dorpen op Celebes' zuid- westelijk schiereiland, afdeeling Sandjai, dis- trikt Boelo Boelo, een met 11 huizen en 149 inwoners, een met 5 huizen en 68 inwoners, en een met 4 huisen en 53 inwoners (1861). . Tongkal, rivier op de Oostkost van Sa- matra, rijk Indragiri. Tasschen deze rivier en de meer noordelijke Keteh worden steenkolen gegraven. Tongkali, zie: Ton kali. Tongkal Laboe, kaap aaii Sumatra's Oostkust, landschap Reteh, op 0^ 50' Z. Br. en lOS** 30' O. L. Tongkar, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling L Kota's. TongkOy distrikt in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Tanah Laut. Tongkoe, ztft: Toengkoe. Tongkop, rivier op het eiland Banka, distrikt Bliigoe. Zij bevat tinerts. TongOy eilandje ten Westen van Sumatra, aan de Westzijde van Noord-Pagei* eiland. Tongo-ai, eiland aan de Westkust van het noordelijk schiereiland van Gilolo, in den Molukschen Archipel. Tongoh, dorp op het eiland Madura, dis- trikt Sampang. Tongol, riviertje in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling. Het valt in de Kahajan. Tongong Sobauw, eiland in den Eiouw- Archipel, ten Noorden van Loz, bewoond door vele Maleijers en Boeginezen. Tongo's, volksstam op oost^jk Flores, tusschen Rokka en Endeh, ouderscheidea in Tongo's aan de kust, die Mohammedanen zija, en Tongo's in het gebergte. De kustbewooera spreken een weinig Maleisch en Makassaarsch en aohten zich in beschaving boyeu de Tongo's I van het gebergte verheven, met wdke s^ doorgaans in oorlog zijn en die jaarlijks am zekeren Makassaarscben anakoda eene subsidie van slaven moeten leveren. Deze anahda keeit zich aan het strand gevestigd eo gaat met deze slaven jaarlijks naar Pidjjoe, waar luj u verkoopt en voor de opbreugst rijst ioneemt, die liij te Singapoera ter markt brengt TongBemba, meertje in Borneo's Wester- afdeeling, r^k Tajan, langs den legter oerer der Tjirapedeh. Tongtong of Aing-Tongtong, dorp op het eiland Madura, afdeeling Soeoianap, distrikt Timor Laut, met eene minerale bron. Tongtong en -Koera, twee dorpen op Celebes' Westkust, in het Oosten van k Noorder-distrikten. Tonier, zie: Tijger •eiland. Toniga^ dorp op Celebes* zaid-westelijk schiereiland, afdeeling Sandjai, distrikt Od Boelekomba, met 5 huizen en 41 inwoners (1861). Tony n-eilanden, groep eilandea ten Zaid- Westen van Celebes. Het noordelijksteder West- Tonijn-eilanden of Dewakkan Itgt op 5^ S3' Z. Br. en 1L8'' 31' O. L. en het ztudelijkste op 5« 32' 20" Z. Br. en 118* 3^ O. L. Van dit laatste steekt een koraal- en steenrif lii Het Cost. Tonijn eiland ligt op 5** 32' Z.Br, en IW 38' 30" O. L. Horsbvrgh plaatst de Tonijn-eilanden ten onregte op 6^ 41' en 7" Z.^. en 120** 14' en 128' 28' O. L. Tonika, dorp op het noordelijk schierdlaDd van Gilolo, aan de baai Dodinga. Toninai, zijtak der rivier Roeatan, op di Zuidkust van het eiland Ceram. Tonjong, heuvel op Java, residentie Fr^ anger Regentschappen, op den w^ yan Garoet naar Manoendjaja, 17 pal en van eerstgemelde plaats, ter hoogte van 2,067 Kijulandscfae vo^ ten boven de oppervlakte der zee. Tonkaliy eiland aan de Zuidknst vn Sumatra, in de Samangka-baaL Tonkalla, dorp op Celebes' Oostkast, rijk en distrikt Tomboekoe. Tonkan, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Dajoe, in de afdeeling I>oe- son en Bekompai, ruim 3 uren gaans van Da* joe, met 100 Da^jaks (1857). TO. 1117 Tonkejna, dorp op Celebes, residentle Manado, in de Minahasaay afdeeiing Manado, distrikt Negri Baroe, met een 240tal inwoners. Tonkil, eilaud in den Sollok-Archipei, ten Oosten van Balangigni, gelegen op onge- veer 6** N, fir. Het is laag en bewoond door een SOOtal seeroovers. Tonkoko, berg op Celebes, residentle Mana- do, in de jUiuahassa, afdeeiing Kema, gedeelte- lijk fiatoe Angoes geheeteu, na zijne uiibarsting in ISOl. De kraier ligt op den hoogsteu top en keeft eene diepte van ongeveer 600 yoeten. Tonlanboh, plaats op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeiing Tondano, distrikt fi^mboken. £r is eene laauwe zwavel* achtige bron, waarvan het water wordt ge< bruikt om te drinken en ook tot baden. Tonobakely dorp op Java, residentie Djokdjokarta, 3 palen van Saw on, 7 van Se< manggih, 22 van Poerworedjo en iB van Ujokdjokarta. TonobojOy dorp op Java, residentie Kadoe, r^entachap Magelang, distrikt Bandongan. TonoeiDy twee dorpen in Borneo's Wester- afdecling, rijk Sintang, een ten Zuid-Westen van de hoofdplaats Sintang, en een in bet landsohap Sapauk, aau de rivier Tapoengan. Tonona, baai aan Celebes' Oostkost, rijk Tomboekoe, op 3^ 9' Z. Br. en 122^ 30' 0. L. Tonra, dorp op Celebes' zuid-westelijk BcMereiland, afdeeiing Sandjai, distrikt Boelo Boelo, met 5 huizen en 62 inwoners (1861). Tonray dorp op Celebes, rijk Boni, palili of vassalland Lili-ri-Laoe, landscbap Talloen liimpa-ri-Awang. Tonrokassi, dorp in het Gouvernement Ce- lebes en ouderhoorigheden, afdeeiing Toeratea. Tonsarongsong, dorp op ( Celebes, resi- dentie Manado, in de Minabassa, afdeeiing Amoerang, distrikt Kawangkoang, met 200 inwoners. Deze plaats ligt ter hoogte van 2,353 Bijnlandsche voeten boven de opper- vlakte der zee. Tonsawang, distrikt met gcl^knamig meor op Celebes, residentie Manado, in de Mina- bassa, afdeeiing Amoerang, met 11 dorpen en S,410 inwoners. Het hoofddorp beet Tombatoe en is gelegen ter hoogte van 1,243 Biinland- Bche voeten boven de zee. Dit distrikt bevat de laauwe bronnen van Kembes, Boloembahoe, Dangoesan, Poniki en Sapoetan. Tonsea, distrikt op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minabassa, afdeeiing Kema, met 10,880 inwoners. In 1857 en 1858 heeft het Christendom zich hier bijzonder uitgebreid. De hoofdplaats van Tonsea is Kema. In dit dis- trikt liggen nabij Ooenong Watoe Winingkilan. twee bronnen, namelijk eene zeer heete en eene laauwe swavelbron. Tonsea Lama, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeiing Kema, distrikt Tonsea, met ruim 500 inwoners. Er is eene dorpsschool. In 1864 zou er eene kcrk gebouwd worden. De Christenen staan ou- der de leiding van den zendeling van Tonsea. Tontaletey dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeiing Manado, distrikt Kema, met een 80tal inwoners. Tontanna, eilaud ten Noord- Oosten van Borneo, in den Sollok-Archipel. Tontoeolan, rivier op Celebes' Noordkust, rijkje Bolang Mongondo. Tontoeriy dorp op Java, residentie en regentschap Soerabaja. Tontoli of T 0 1 i T o 1 i, rijkje op de Noord- Oostkust van Celebes, aan eene goede baai, die echter geheel open voor de Weste winden is, op l"" N. Br. en 121^ 0. L. De Sultan leverde in de 18de eeuw het gond zijner mijnen te Manado, doch later hield die goudwassobing op en achtte de Suitan het voordeeliger met de zeeroovers in goede verstandhouding te btaan en hun eene veiiige schuilplaats te ver- leenen. In September 1822 ging de Kapitein ter zee Ds Man met eenige vaartuigen der* waarts, vermeesterde de batterijen, vernielde Tontoli en stak meer dan 30 rooyer.<tpraauwen in brand. Het Hoofd van Kalongkangan werd er als Regent gelaten, doch in het volgend jaar werd den Sultan vergiffenis geschonken en het gezag hem weder in handen gegeven. In 1858 is Tontoli bij het Gouvernement van Celebes en onderhoorigheden getrokken, ter beteugeliug der zeeroovers, die de eilanden in den omtrek tot schuilplaatseu kiezen; het be- hoort thans tot de afdeeiing Makassar. Er is een Fosthouder, tevens Fakhuismeester, ge« plaatst. Het land is rijk aan sago en massooi. Langs het strand wordt karet en iripang gevischt. De bevolking bedraagt een 560tal zielen. Tontoli (Nieuw-) ofBinontonan, dorp op Celebes, in het rijkje Tontoli, met goudmij- nen in den omtrek. Het staat onder direct be- beer van denoivielen QezaghebberteGorontalo. Toojik, rivier en dorp op Sumatra, resi- dentie Fadaug, distrikt Batang Kapas. Toojongy rivier op Java, residentie Banjoe- maas. Toonkoo, dorp op Java, residentie Feka- longan, regentschap Batang, distrikt Keboe* men. Toot, spruit in Borneo's Zuid- en Ooster- 1118 TO. afdeeling, rijkje KoU Waringin. Aan de Toot ' wordt goud gedoWen. Topa, rivier op het eiland Saleqer, regent- schap Bonto Bangoeng. Topaga, rivier op Celebes' Oostkust, rijk Tomboekoe, in een gelijknamis^ distrikt. Topah, riviertje op de Noord-Westkast ~van het eiland Batjan. TopaaOy plaats op Borneo's Noord- Oost- kust, in het gebied van Soilok. De bewoners sijn met de zeeroovers bevriend, die hier water innemen. Topatten, kampong op Java, residentie Soerabaja, tot de hoofdplaats behoorende. TopMjawa^ eiland ten Zuiden van Celebes' znidwestelijke landtong, tusscfaen de kust en het eiland Tanahkeke. Top6djawa is tevens de naam van een regentschap op den vasten wal van Celebes, in de Zuider-distrikten, bij de grens van Sanraboni. £r zijn een Gesaghebber en Ont- ▼anger gevestigd. De Gezaghebber is tevens belast met de strandvonderij. Topekko, dorp op Celebes' zuid-westelijk schiereiland, afdeeling Sandjai, distrikt Boelo Boelo, met 2 huisen en 31 inwoners (1861). Topengy dorp op Java, residentie Soera- karia, afdeeling Padjang, distrikt Klatten, aan de Djebel. Topies of Yijf eiland en. Dese zijn ge- legeu in de straat van Rionir, aan de Oost- zijde van den ingang, West-Noord- West van Lang-eUand. Aan de West- en Zoid-Westzijde liggen banken en ondiepien. Topo, rivier in Borneo's Zoid* en Ooster- afdeeling^ afdeeling Doeson en Bekompai. Zij valt in de Lanoeng. Topo Boies, dorp op Celebes' Oostkost, r^k Tomi)oekoe, distrikt Toe £pp^, met 47 huizen en 380 inwoners (1852). Topo Garoo, dorp op Celebes' Oostkust, r^k en distrikt Tomboekoe, met 379 inwoners (1853). Topoi, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Kajbingan. Zij is een zijtak van de Katingan. Topolawara, berg op Celebes' Westkust, leenvorstendom Tanette, tusschen de rivieren Poenranga en Gatarang. Topperahoedje, eiland in den Molukschen Archipel, op 5*» 6' Z. Br. en 132* 16' 0. L., tusschen Lawin en Kekik. Het is geheel met boomen b^roeid. Topperahoedje, zie: Tampoerang. ToppOy rivier op het eiland Bawean^ dis* trikt Koelon Negeri, die eenen water val vormt. Toppo ToppOi eiland in den Molukschen Archipel, bij de Oostkust ran het noordel^k schiereiland van Oilolo. Toradja, groot landschap op Gelebea, in het binnenland, ten Noorden ran Mssenreng Boeloe, ten Oosten van Mandhar, ten Westeo van Loewoe en Tomboekoe en ten Zuiden van het Alfoersche gebergte. Het behoort tegenwoor- dig tot het Gouvernement Celebes en onder- hoorigheden. De bewoners zijn heidenen m worden voor het oorspronkelijk ras van Ce* lebes gehouden. Zij zijn schoon ran gestalte, doch nog woest en barbaarseb, en willen eick met geene andere volken vermengen, wiardoor het moeijelijk is met hen in aanraking te kornen. Toradja is eigenlijk de naam, dien de Boed- nezen aan alle bergvolken van de Westkust van Celebes geven. Toradja, goswng of ondiepte bij Glebes' Westkust, aan de Zuid-Oostzijde van Mandfair, op 119" 20' O. L. Torak, rivier en dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Tengah. De rivier ontlast zich in de Kahajan, aan den regter oever. De rivier Kahajan wordt bij dit dorp gedurende den Oostmoesou zoo droog, dit men haar kan doorwaden. De bewoners ran Torak, ten getale van ongOTeer 70, houdei zich met den handel in goud, toiam en iomat bezig. Toratha, dorp op Sumatra, residentie Fft* dang, distrikt Troesan, op ongeveer 30 paiei ten Zuiden van Padang. £r komt eene ffliB^ rale bron voor, wier water zoutachtig slka- lisoh is. Torbl^a, partikulier land, dorp en suiker* fabriek op Java, residentie Samarang, aan de Toentang-rivier, 1 paal ten Noord-Oostec vaa de stad. Op het land staan 1,983 huizen. £: is in 1852 onderzoek gedaan naar kwik, die daar zou voorkomen, doch van te weinig be- lang is gebleken, om t« exploiteren. Te Torbaja is een Opziener der lecherclx geplaatst. Torbaja of Gaw6, rivier op Java, resi- dentie Saraarang, welke uit de oostelijke bd- ling van den Oengarau ontspringt, aanTank^ lijk zuid-, daarna noordoost- en oostwaarts stroomt tot op eenigen afstand van de zee, waarna zij zich in verscheidene takken splitst, die alien bij de uitwatering voor kleine va&r- tuigen geschikt zijn. De loop bcdraagt 20 pa* len in eene regte lijn. Torbang, dorp op het eiland Madura, s^- deeling en distrikt Soemanap. Tordjoen, dorp op het eiland Madura, distrikt Sampang, aan den postw^. TO. 1119 Tore, eiland la den Moluk8cheii-A.rchipe], aan den Zuidkant Tan bet eiland Gebeh. Het beschut de baai van Gebeb. Toren-eiland of Poeloe Tengab, een der Karimon Djava-eilanden, ten Noorden van Java. Toren-eiland of Klein Endeb is gele- gen aan de Zuidkust van het eiland PloreB, op 8' 62' Z. Br. en 120^ 12' 62" O. L. Het is rotsig en beeft vele spiisen. Toren-eilaud Terbeft zicb, volgens Melvill van Caknb£b, 2,230 Bijalandsobe voeten boven de oppervlakte der zee. Op Vt ^j^ ^^^ ^^ Zaidzijde kan men bet passeren. Toring, dorp op Sumatra^ residentie Ta- panoeli, afdeeling Angkolab. Toriresah, plaats op Celebes, residentie ManadOy in de Minabassa, afdeeling Tondano, distrikt Kembokken, met eene laauwe zwavel- acbiige bron, waarvan bet water gedronken wordt en ook aangewend tot baden. Torloko, zie: Terlokko. TornJull, bank ten Zuiden Tan bet eiland Nias, in de Indiscbe zee. TorOy dorp op Java, resideatie Madioen, regentscbap Magettan, distrikt Gorang Gareng. Toroe (Batang-), juistere sobrijfwijze voor Batang Tarob, zie: Taroh (Bat an g-). Toroesa of Oendalam, rivier op Bor- neo's Oostkust, in bet Zuid-Westen van bet lijk KoeteL Torokpahoe, rivier op Borneo's Oostkust^ in bet Zuid-Westen van bet rijk Koetei. Torong, zie: Sampanmangio. Toro Nipa Nipa, punt aan Celebes' Oost^ kust, volgens Yoshasa op S** 64' 58" Z. Br. 