Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
N. A. Holmberg de Beckfelt, G. J. Eschauzier, allen te ‘s Gravenhage, Gualth. Kolff te Leiden, Professor J. J. P. Valeton te Groningen, mr. F. M. C. Pels Rijcken te Arnhem, en Joost van Vollenhoven te Rotterdam, houdende bericht dat zij de benoeming tot lid van het Instituut aannemen. Aanneming voor kennisgeving. 6. Van Commissarissen van het Teesmuseum te Amsterdam, te kennen gevende, dat het hun aangenaam zou zijn, indien hun in het vervolg een exemplaar kon worden uitgereikt van de Bijdragen door het Instituut uitgegeven. Dit verzoek wordt niet voor inwilliging vatbaar geoordeeld. Het reglement laat toch toe dat ook instellingen het lidmaat- schap aanvaarden, zovals het geval is met het Nederlandsch bijbelgenootschap en het Nederlandsch zendelinggenaotschap. Tet zou eenigermate onbillijk zijn tegenover die contribueerende instellingen, indien men andere instellingen kosteloos een ex. der Bijdragen verstrekte. Op grond hiervan besluit de vergadering aan Coinmissarissen mede te deelen, dat het Instituut gaarne, indien het wordt verlangd, het Jeesmuseum onder de contn- bueerende instellingen zal opnemen. c‚ Van Commissarissen van het Instituut te Batavia dd. 14 4 „en L47STF BESTUURSVERGADERING. XI Januari 1873, waarbij wordt overgezonden een wissel groot JS00- , zijnde het bedrag der goevernements-bijdrage over het over het 2e halfjaar 1872 ad / 800. - - en eene som van / 500. aan gende contributie. De ontvanygst van dezen wissel, die bereids in handen van den penningmeester is gesteld, zal aan Cominissarissen worden bericht. Rapport vver de opneming in de Bijdragen eener Engelsche vertaling van een Jupansch staatestuk, getiteld: The legacy of Jyéydx. De heer Hotfmann meent te kunnen verzekeren dat het stuk nog nergens is gedrakt. Toch ontraadt hij de opneming van het stuk in de Bijdragen, die daarvoor buitendien niet het geschikste orgaan zijn: 1e, omdat het stuk niet door of namens den vertaler aan het Instituut ter publicatie is aangeboden ; 20. omdat de vertaler, de heer Lowder, als Britsch ambtenaar , in Britsche organen het veld voor de uitgave van zijn letter- kundigen arbeid te zoeken heeft. Na kennisneming van dit rapport besluit de vergadering de vertaling terug te zenden aan den heer A. Bauduin, die het door tusschenkomst van den heer van Soest san het Instituut inzond, onder dankbetuiging voor de belangstelling, die het In- stitnut van de zijde des heeren Bauduin door de aanbieding der vertaling heeft mogen ondervinden. Rapport omtrent de uilgare van dr. (5. Schlegels werk, getsteld; Urunagraphie Chinoise. De heer Kern verklaart dat hij). vooral na het zoo gunstig advies van den heer Hoffmann, dat in de vorige vergadering werd uitgebracht, het voorstel tot uitgave van het werk ondersteunt. Ook de heer Biommendal is voor die uitgave gestemd. De vergadering besluit met algemeene stemmen, dat het Instituut zich met de witgave van het werk van den heer Schlegel zal belasten. Van dit besluit zal den auteur mededeeling worden gedaan. Met het vor op de kosten aan de uitgave verbonden, meent de versadermg, dat het weuschelijk zal zijn de oplage met al te geriug te stellen. Alvorens die oplage te bepalen, wordt het nuttig geacht aan de Ministers van Kolonien, van’ Binnen- en van Buitenlandsche Zaken mededeeling te doen van de aan- plaande verschijning van het werk, met het verzoek om, zou Kv 147ste BESTUURSVERG A DERING. voor rekening van genoemde departementen een eenigszins be- langrijk getal exx. van dit werk mocht worden verlangd , daarvan thans reeds opgave te willen doen, om daarop bij de bepaling der oplage te kunnen rekenen. Rapport omtrent de plaatsing in de Bijdragen van een opstel van den heer Leupe over Salomon Sweerts. De heer Meinema verklaart van dit opstel met belangstelling kennis te hebben genomen. Het bevat eenige tot nu toe minder bekende bijzon- derheden omtrent dezen persoon en zijne verhouding tot de overige Raden van Indië. Vooral belangrijk is de memorie van zijne hand, na zijne terugkomst in Holland aan bewindhebbers der Compagnie ingediend, waarin hij betoogt, dat, moge hij zich aan overtreding van de bevelen van bewindhebbers hebben schuldig gemaakt, dit in nog veel grooter mate het geval is met de overige machthebbende personen in Indië. Wij leeren daaruit welk eene uitgebreidheid toen reeds de misbruiken, die met de compagnie geboren, ja bijna als onafscheidelijk van het bestaan van zoodanig lichaam moeten worden beschouwd, hadden ver- kregen. Al is slechts de helft waar van al hetgeen Sweerts tegen zijne ambtgenooten in de Hooge Regeering van Ned. Indië in- brengt, dan kan de toestand toch niet anders dan treurig worden genoemd. Misschien verdient de memorie ook nog daarom de aandacht, dewijl zij kan hebben medegewerkt tot het wantrouwen dat’ de bewindhebbers van de compagnie bij menige gelegenheid jegeus van der Lijn te kennen gaven. Jammer slechts dat de stijl van den eerbaren Salomon Sweerts niet zeer nauwkeurig, is, zoodat zijne memorie wel wat vermoeiend is om te lezen. De heer Meinsma adviseert tot plaatsing van het opstel in de Bijdragen, onder voorwaarde evenwel dat de inleiding van den heer Teupe met eenige bekorting en de memorie zelve met eenige uitlatingen opgenomen worden. Overeenkomstig dit advies besluit de vergadering tot plaatsing van het opstel in de Bijdragen, met inachtneming evenwel der opmerkingen van den heer Meinsma. Transcriptie van Javaansch, Arabisch, Ndgart en ander letterschrift. De heer Kern zegt dat hij een concept-rapport heeft opge-. steld en dit aan de goedkeuring der verschillende leden van de commissie heeft onderworpen. Dat concept mocht evenwel de *£ 147STE RESTUURSVFROADRRISG. xv goedkeuring der leden niet verwerven, zoodat hij meent wel te doen, ten einde de verschillende meeningen te leeren kennen. zoowel het concept als de schriftelijke adviezen der leden van de commissie, mede te deelen. Het door den heer Kern geleverd concept is van den vol- genden inhoud: „foo de commissie voor de transcriptie van Javaansch, Arabisch, Nagari en ander letterschrift lang gewacht heeft met haar verslag, dan is zulks niet zonder opzet geschied. Toen ruim een jaar geleden een stelsel van transcriptie voor ‘t tijd- schrift werd voorgesteld, was er eene uitnoodiging aan alle belangstellenden bijgevoegd om voorslagen ter verbetering of bedenkingen mede te deelen. Aan die uitnoodiging werd weinig gehoor gegeven. Alleen de heer Juynboll gaf in eene algemeene vergadering venige verbeteringen aan de hand, terwijl professor Roorda een schrijven inzond, waarin hij de opmerkzaamheid vestigde op in de tabel ingeslopen fouten, eu voorts verklaarde te moeten opkomen tegen den dwang die, door ‘t verbindend verklaren van één stelsel, den schrijvers werd opgelegd. In werkelijkheid lag het niet in de bedoeling der commissie de vrijheid der inzenders op ‘t stuk van spelling aan banden te legeen, en ‘t spijt haar dat enkele minder gelukkig gekozen aitdrukkingen in ‘t bij de tabel gevoegde verslag aanleiding tot eenige onjuiste veronderstellingen hebben gegeven. De hoofdzaak -- zoo meende de commissie — was: een stelsel voor tran- scriptie van grootere teksten te ontwerpen en daarvan eene proeve te geven, waaruit blijken kon, hoe men de aan het Romeinsche alfabet ontbrekende letterteekens met behulp van punten en auderzins vermocht uit te drukken. De commissie liet zich leiden door de gedachte dat door ‘t bezigen van de tn alle drukkerijen voortanden letters, vermeerderd met eenige weinige audere, voorzien van eenige diacritische punten, de kosten van ‘t druk- ken uanmerkelijk verminderen moesten, terwijl bij volslagen gebrek san typen ‘t mededeelen van een tekst in Nagari zelfs tet de onmogelijkheden behoorde. Wat uu de vrijheid der schrij- vers aangaat, kon er van den kant des Instituuts geen bezwaar bestaan, ale iemand zich bedienen wilde van eene transcriptie en «peliing. die niet in allen deele met de voorgestelde over- een) wanen, mits zoo iemand geen teekens bezigde, welke nog opzettelijk gegoten moesten worden. Behalve de heeren Juynboll es: Roorda hebben ach geene andere stemmen doen houren. Het XVI L47STE BESTiURSVERGADERING. is echter genoegzaam gebleken dat de behoefte aan een stelsel van transcriptie slechts door weinigen gevoeld, of de wensche- lijkheid er van erkend wordt, want ettelijke bijdragen ingezon- den na 't tijdstip, waarop de tabel verscheen, bevatten uit voerige teksten in oostersch letterschrift of wel in een in beginsel afwijkend stelsel van transcriptie. Nu gevoelt de commissie geene vrijheid aan ’t Bestuur voor te stellen dat een door haar ont- worpen stelsel voortaan streng verbindend worde verklaard voor. alle stukken in de Bijdragen en een nieuw, verbeterd stelsel met moeite en veel tijdverlies op te maken, heeft geen nut. In den boezem der commissie heerscht volkomen eeustemmigheid én in de hoofdbeginselen èn in de onderdeelen, en indien hare - leden de vraag te beantwoorden hadden of zij het onderling. eens waren over de doelmatigste transcriptie, zouden zij eem. toestemmend antwoord geven. Maar zij achten het in de gegeven omstandigheden doelloos, in plaats van de vroeger gedrukte tabel een nieuwe in te leveren, waarop wel is waar de ingeslopen fouten zouden verbeterd zijn, maar waarvan ‘t beginsel niet van de vorige zou verschillen. Deze overwegingen hebben de commissie geleid tot de slotsom welke zij aan het oordeel van het Bestuur onderwerpt: het blijve aan de keuze der inzenders van stukken overgelaten die transcriptie te bezigen welke hun ’t beste be- haagt, zooals dan ook in de practijk tot nu toe steeds 't geval is geweest. Naar aanleidiug van dit concept-rapport deelde de heer Meinsma mede: De ondergeteekende kan zich niet geheel vereenigen met het door den heer Kern ontworpen rapport der commissie voor de transcriptie. Hij wenscht wel ieder volkomen vrijheid te laten om zijn eigen systeem te gebruiken, maar is van meening dat de zaak nog een anderen kant ter overweging aanbiedt , waarom hij zich moet verklaren tegen de voorgestelde onthouding van het geven van een ontwerp. Nu eemmaul stappen gedaan zijn op den weg en een stelsel namens het Instituut in de Bijdragen het licht heeft gezien, waarop nog al aanmerkingen werden ge- maakt, acht de ondergeteekende het voor de eer van het Instituut wenschelijk , dat een nieuw ontwerp worde publiek gemaakt; natuurlijk moet dan overgelaten worden of men er zich van wil bedienen of niet. Hij zou daarom voorstellen het door de com- missie in het vorig jaar ontworpen stelsel, nevens dat van deu oogleeraar Roorda, waarvan inzage is verleend, eu welke beidg LL7STE BESTUURSVERGADERING. xvit stukken indertijd door hem aan professor Kern zijn terug- gezonden, het bestuur aan te bieden en daarvoor eene plaatsing in de Bijdragen te verzoeken en daarmede de zaak als afgedaan te beschouwen. » Het gevoelen van den heer Juynboll is aldus geformuleerd : „Even als de heer Meinsma neem ik de vrijheid om op 't concept van professor Kern, dat ik overigens in het algemeen goedkeur, eenige bedenkingen —- bijvoegsels — mee te deelen, die mij voorkomen zelfs in de bedoeling van den steller te zijn. Ik zou de zinsnede, aldus aanvangende: » Nu gevoelt de com- missie geene vrijheid enz.n willen lezen: «Nu gevoelt de com- missie, die laatst van ‘t Bestuur de opdracht ontving tot het maken van een nieuw transcriptie-systeem, geene vrijheid aau u voor te stellen enz.n En aau ’t einde zou ik dit slot wenschen , dat door den steller in der haast schijnt vergeten te zijn: «Opdat ieder in de gelegenheid gesteld zij, zoodanig te transcribeeren als ‘t hem behaagt, zou ‘t Bestuur dus slechts te zorgen hebben dat een genoegzaam aantal Romeiusche letters voorhanden kome, voorzien met die bijgevoegde teekens, welke volgens veler inzicht noodijz zijn ow kort en onbedriegelijk duidelijk de verschillende vreemde letterteekens weer te geven; zoo lang toch deze voor velen dringende behoefte niet vervuld is, heeft ’t Bestuur hun de gelegenheid niet opengesteld om op hunne wijs, — d. 1. ieder vrij naar eigen verkiezing en inzicht ten dezen opzichte te handelen. Wellicht kan ‘t Bestuur dan later aanleiding vinden om desverkiezende ‘t eenvoudigste systeem, als ‘t doelmatigste, aan de belangstellende inzenders van bijdragen aan te bevelen.s De heer Gongeryp heeft het volgende verklaard : e Ik vind de door den heer Juynboll gewenschte bijvoeging wel goed, alleen spijt het mij dat ik niet vroeger bekend ge- weest ben met een opstel van deu heer Holle over transcriptie van ‘t Soendasch, voorkomende in deel XX, afl. 2 van ’t Tijd- schnft voor Indische taal-, land- en volkenkunde, onder redactie van mr. Stortenbeker. « Nadat de heer Meinsma kennis genomen had van het schriftelijk advies des heeren Juynboll, heeft eerstgenoemde nog het volgende medegedeeld : „Ook na lezing van het advies van den heer Juyuboll, moet ik bij mijn voorstel blijven persisteeren, immers het aanmaken van diacritische punten zou weinig nut doen, wanneer men niet kent het systeem waarnaar zij moeten wordeu gebruikt. De door den heer Se \elgr VEIL, ui xvtit 1478TE BESTUURSVERGADERING. Juynboll voorgestelde bijvoeging aan het slot acht ik derhalve onnoodig, tenzij eerst gevolg worde gegeven aan mijn voorstel. « De heer Niemann, die miet in de gelegenheid is geweest, schriftelijk zijn gevoelen te doen kennen, verklaart dat het ook hem noodzakelijk voorkomt dat er iets gedaan worde, daar door de vergadering het besluit is genomen om voor de tabel, die in de Bijdragen is afgedrukt, eene andere in de plaats te stellen. Hij ondersteunt het gevoelen van den heer Meinsma om het door de Commissie ontworpen stelsel, benevens dat van den heer Roorda, in de Bijdragen te doen opnemen. De heer Kern was aanvankelijk ook van de meening des heeren Meinsma en Niemann, maar hij is daarvan teruggekomen, omdat wanneer in de Bijdragen twee stelsels, dat van de com- missie en dat van den heer Roorda, worden aanbevolen, men : alle andere, misschien even goede, stelsels uitsluit. De heer - Kern erkent eenigermate de juistheid van het gevoelen des | heeren Meinsma om nu eenmaal het Instituut die zaak onder- | | | nomen heeft, de behandeling voort te zetten, maar hij meent dat het werk, daaraan besteed, vergeefsch zal zijn. De Voorzitter meent dat de vergadering nu wel bekend is gemaakt met de individueele gevoelens van de leden der com- missie, maar dat de vergadering van haar geen voorstel ont- vangen heeft. Dit toch is wenschelijk, waut wanneer het voor de commissie moeilijk is tot een besluit te komen, die moeilijk- heid is nog grooter voor de vergadering. Op voorstel van den Voorzitter wordt de commissie diligent verklaard, met verzoek een bepaald voorstel aan het oordeel der vergadering te onderwerpen. De Secretaris doet voorlezing van het verslag van den staat en de werkzaamheden van het Instituut in 1872, dat namens het Bestuur op de aanstaande algemeene vergadering zal worden uitgebracht. Omtrent het concept-verslag worden eenige opmer- kingen in het midden gebracht, in welken geest het door den Secretaris zal worden gewijzigd. De Penningmeester legt over zijne rekening en verantwoote ding over 1872. Op uitnoodiging van den Voorzitter verklaren de heeren ‘sJacob en Dumontier zich bereid die rekening te onderzoeken en van hun bevinding verslag te doen vóór de aanstaande algemeene vergadering. 147STR RESTUURSVERGADERING. 1X De vergadering houdt zich thans onledig met het opmaken der kandidatenlijst voor de vervulling van drie vacatures in het Bestuur, ontstaande door de periodieke aftreding der heeren Bachiene, Dumontier en Hoffmann. Het drietal, ter vervanging van den heer Bachiene, zal be- staan uit de heeren: A. D. van der Gon Netscher, Corns. de Groot en Jhr. Mr. J. K. W. Quarles van Ufford. Het drietal, ter vervanging van den heer Dumontier, uit de heeren: Jhr. Mr. W. T. Gevers Geynoot, Robidé van der Aa en Mr. D. J. baron Mackay. [let drietal, ter vervanging van den heer Hoffmann, uit de heeren: dr. G. Schlegel, Dr. J. Pijnappel Gzn. en Dr. A. W. T. Juynboll. Op voorstel van den Voorzitter wordt besloten de algemeene vergadering te doen plaats hebben op Zaterdag 12 April. De vergadering wordt hierna gesloten. mn en ee OO 14Ssre BESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 12 Apri. 1873. Tegenwoordig de heeren Bleeker (Voorzitter), Blom- mendal, Dumontier, ‘s Jacob, Kern, Meinsma en Nie- mann. Afwezig de heeren Hoffmann, Millard, Sloet van de Beele, Bachiene en Wijnmalen, de beide laatsten met kennisgeving. De Adjunct Secretaris neemt het se- cretariaat waar. De notulen van het verhandelde in de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. De Voorzitter bericht de ontvangst van de volgende boek- werken : Van de Akademie van Wetenschappen, te Weenen: Sitzungsberichte. Philosophisch-Historische classe. Deel 70 afl 1. 3, deel 71 afl. 1— 4. Register voor de deelen 61— 70. Van de Akademie van Wetenschappen, te Berlijn: Monatsbericht Dec. 1672, XX 1488TE BESTUURSVERGADERING. Van de Akademie van Wetenschappen, te Brussel : Bulletin 2e Serie deel 31, 32, 38 en 34. Anuuaires 1872, 1878. Centiéme anniversaire de fondation, deel 1—2. ‘Van de Geographical Society, te Londen: Journal 1871. Classified catalogue of the library of the Royal geographical Society. Proceedings. Vol XVI no. 3—4. Van de Société de géographie, te Parijs: Bulletin, fevr. 1873. Van de Nederl. maatschappij tot bevordering van nijverheid: Handelingen en mededeelingen 1873. Tijdschrift 1873. 8e reeks deel XIV, le stuk. Algemeene beschrijvende Catalogus der houtsoorten van : Ned. OI. Van den heer Quetelet. Notices extraites de l'annuaire de l'observatoire royal de | Bruxelles pour 1873. Van den heer A. de Gubernatis: La Rivista Europea, afl. April 1878. De heer Dumontier brengt namens de commissie, belast met het nazien der rekening van den penningmeester over 1872, | verslag uit en zegt dat de Commissie de rekening met de. daarbij behoorende justificntoire bescheiden in orde bevonden © heeft. Als bewijs van haar onderzoek heeft zij de rekening ge- | teekend en stelt voor die aan de goedkeuring van de algemeene | vergadering te onderwerpen. | Dienovercenkomstig wordt besloten. | De Voorzitter zegt, dat de Secretaris hem schriftelijk heeft medegedeeld dat de heer Sijthoff eene opgave heeft ingezonden | van drukkosten van het werk van den heer Schlegel, getiteld : Uranographie chinoise. De heer Sijthoff stelt de kosten van drukken en zetten op f 41.—, waarbij dan nog komen de kosten voor papier en houtsneegravurcs. Met het oog op deze zeer hoog gestelde kosten wenscht de Voorzitter den Secretaris de gelegen- - heid te geven ook nog van andere drukkerijen prijsopgave te vragen, zoodat eene beslissing omtrent. den druk van het werk tot eene volgende vergudering wordt uitgesteld. { ä L4S88TF BESTUURSVERGADERING. XxI De Voorzitter deelt met betrekking tot deze aangelegenheid nog mede dat de Minister van Koloniën, in antwoord op het door het Bestuur aan Zijne Excellentie gericht schrijven, heeft te kennen gegeven «dat de Minister voornemens is van het werk des heeren Schlegel niet meer dan twee ex. voor rekening van het Departement yan Koloniën te nemen. » De Voorzitter deelt verder mede : lo. dat de heer von Rosenberg verzocht heeft op den titel van zijn werk over Nieuw-Guinea, waarvan de uitgave door het Instituut zal plaats hebben, nog te vermelden dat hij hd is van het K. KN, Leopoldinisch-Carolinisch Genootschap van natuuronderzoekers te Dresden. 20, dat de heer H. C. Klinkert, thans te Westervoort, zijn ontslag genomen heeft als lid van het Instituut. De vergadering neemt met leedwezen Kennis van laatstbedoeld schrijven, en besluit den heer Klinkert uit te noodigen om te blijven voortgaan de Bijdragen met opstellen van zijne hand te verrijken. De Voorzitter zou het wenschelijk achten, dat het reglement gelegenheid gaf om, bijv. onder den titel van Correspondeerende leden, personen van wetenschappelijke verdiensten aan het In- stituut te verbinden, zonder dat zij tot betaling van contributie verplicht zouden zijn. Evenwel zoodanige bepaling in het regle- ment zou aanleiding kunnen geven dat te veel personen van contributie werden vrijgesteld. Daarom wordt besloten dit on- derwerp later opzettelijk in overweging te nemen. Tot leden van het Instituut worden benoemd de heeren A. H. Bisschop Grevelink , Oost-Indisch ambtenaar met verlof, te Delft en dr. A. Bauduin, le officier van gezondheid 2e klasse, te ’s Gravenhage. De Voorzitter zegt dat de heer Millard het Instituut eenige boekwerken ten geschenke heeft aangeboden, waarvoor hem den dank van het Bestuur zal worden betuigd. De heer Niemann zegt dat hij, naar aanleiding van eeue in eene vorige vergadering ontvangen opdracht, het gevoelen van den heer van der Tuuk heeft vernomen omtrent den herdruk van zijn Maleisch leesboek, waarvan de eerste druk geheel is XXII 1488TE BESTUURSVERGADERING. uitgeput. De heer van der Tuuk heeft verklaard dat een herdruk hem zeer aangenaam zal zijn, van welke gelegenheid hij wenscht. : gebruik te maken om enkele verbeteringen in den tekst aan | te brengen. De vergadering besluit, overeenkomstig het voorstel der voor : deze gelegenheid benoemde commissie, bestaande uit de heeren Meinsma en Niemann, tot den herdruk van het leesboek en den heer van der Tuuk daarvoor een honorarium aan te bieden - van f 50.—. De heer Blommendal zegt, dat thans aan het Departement _ van Koloniën de bestelde 100 ex. der kaart van Gilolo zijn afgeleverd, zoodat de declaratie kan worden opgemaakt. De vergadering wordt hterna gesloten. 149sre BESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 3 Mei 1878. Tegenwoordig de heeren Bleeker (Voorzitter), Wijn- malen (Secretaris), Robidé van der Aa, Blommendal, Kern, Meinsma, v. d. Gon Netscher, Niemann, en Schlegel. Afwezig de hh. Sloet van de Beele, Millard, en 's Jacob, de laatste met kennisgeving. De notulen van het verhandelde in de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Daarna worden gelezen de notulen van het verhandelde in de algemeene vergadering van 12 April jl., die insgelijks worden goedgekeurd. Deze notulen zullen thans in de Bijdragen worden afgedrukt. De Voorzitter heet de heeren Robidé van der Aa, van der. Gon Netscher en Schlegel, in de jongste algemeene vergadering tot leden van het Bestuur gekozen en thans tegenwoordig, welkom in de vergadering van het Bestuur, cu beveelt hun, nu zij voor J$90TE BESTUURSVERGADERING. XXuUI het eerst of bij vermeuwing met de functiën van bestuurders zijn belast, de belangen van het Instituut aan. De Voorzitter bericht de ontvangst van: lo De volgende boekwerken: Van het Departement van Koloniën: Statistiek van den handel, de scheepvaart enz. op Java en Madura over 187). Van de Kon. Akademie te Amsterdam: Jaarboek, 1872. Verslagen en mededeelingen, afd. letterkunde 3, dl, 2, stuk. Van het Bataviaasch genootschap van kunsten en wetenschappen : Veriandelingen , deel 34 en 35. Tijdschrift, deel IS, afl. 2, deel 20 aff. 1. Notulen, deel S. K. F. Holle, Het schrijven van Soendaasch. Van het Kon. Instituut van Ingenieurs: Tijdschrift, 1872 - 1878, 38, afl. Van de Ned. Maatschappij van Nijverheid: Tiydschrift, Se reeks, deel 14, Ze stuk. Van de Reale istituto Lombardo di scienze e lettere: Rendiconti, 2e Sene, vol. Vy afl. 8 17, Van de Keiz. Akad. te Weenen: Sitzungesberichte der math. naturw. Classe, 1873, no 7— 11. Van de Societe de Geographie : Bulletin, afl. Maart 1S73. Van den heer J. A. Uilkens, te Tjamies: Noendasche dongeng. Soeudasche spreekwoorden. 2e Missives van de heeren dr. A. Bauduin te ‘s Gravenhage , en A. HL Bisschop Grevelink te Delft, berichtende het hun aangeboden lidimaatschap van het Instituut te aanvaarden. l'itgare can het werk can dr. Schlegel, Uranographie chi- noise De Neeretarie zegt, dat hij voor de uitgave van dit werk ook opgave ontvangen heeft van de firma Brill te Leiden, die verklaart bereid te zijn 700 ex, van het werk te leveren tegen een obedrag van f 2858.60, ter voldoening van zet- en drak- loon. papier, steendrukwerk, titel, omslag, innaaien enz. De vergadering vereenigt zich met het voorstel van deu Secretaria XXIV 149STE BESTUURSVERGADERING. om den druk van het werk aan genoemde firma op te dragen. De ° oplage wordt echter bepaald op 750 ex., zoodat de berekening van kosten nog eenige wijziging zal ondergaan. Aan den Secre- taris wordt opgedragen met de firma Brill een contract voor het leveren van het werk te sluiten, waarin ook bepaald zal worden dat minstens één vel per week moet worden geleverd. De heer Schlegel geeft den wensch te kennen van het werk 50 present-exemplaren te mogen ontvangen, welk verzoek daor het. Bestuur volgaarne wordt toegestaan. De Voorzitter zegt, dat de heer Uilkens te Tjamies (Cheribon) een Soendaneesch opstel heeft ingezonden met verzoek dit in de Bijdragen op te nemen. Dit stuk wordt in handen gesteld van den heer Niemann, met verzoek het Bestuur omtrent de wenschelijkheid der opneming in de Bijdragen te willen adviseeren. De heer Uilkens verzoekt verder het oordeel van het Bestuur te vernemen over de uitgave van een Soendaneesch Woorden- boek. Uit de mededeelingen van de heeren Niemann en Kern blijkt dat men in Indië bezig is met de vervaardiging van een © woordenboek van de Soendaneesche taal, welke bijzonderheid den heer Uilkens zal worden medegedeeld. De Secretaris deelt mede dat de heer Matthes het Instituut ter opname in de Bijdragen heeft aangeboden een kort verslag van de in Europa aanwezige Makassaarsche en Boegineesche handschriften. De heer Matthes heeft verklaard dat de druk- kwestie thans geen bezwaar kan maken, want ook hij is tegen het drukken bij de firma Spin gestemd. Het opstel wordt in handen gesteld van de heeren Kern en Meinsma met verzoek het Bestuur omtrent de wenschelijkheid der plaatsing te adviseeren. De heer Niemann biedt, namens den heer Grashuis, privaat docent te Leiden, het Instituut aan een opstel over de verbale vormen in het Soendaneesch, met verzoek dit in de Bijdragen op te nemen. De heer Niemann adviseert ten gunste van de plaat- sing van dit opstel, waarmede de vergadering zich vereenigt. De heer Kern brengt namens de Commissie voor de tran- scriptie verslag uit. Dit stuk zal afzonderlijk in de Bijdragen worden opgenomen (zie bladz. 1 en vlg). De vergadering vereenigt zich met het voorstel der Com- T4A9STE BERATUURSVERGADERING. XXV inissie en machtigt den Secretaris om inet den heer Smits in overleg te treden over het aanmaken van de letters, die door de Commissie zijn aangegeven. De heer Kern biedt het Instituut aan een overzicht van de Vedanta-filosofie, vertaald door den heer Bruining. Dit stuk wordt in handen gesteld van den Secretaris met verzoek het Bestuur over de plaatsing in de Bijdragen te adviseeren. De heer Robidé van der Aa oppert het denkbeeld om dit stuk, dat nog al omvangrijk schijnt te zijn, afzonderlijk te doen drukken en uitgeven. De vergadering gaat thans over tot de verkiezing van een Penningmeester. Met meerderheid wordt gekozen de heer van “der Gon Netscher, die verklaart deze functie te aanvaarden. Tot hid van het Instituut wordt benoemd de heer Uilkens, te Tjamies. De heer Niemann stelt voor dat het Instituut zich in be- trekking stelle en ruiling van werken verzoeke met de Societas Geogratica Italica. Op voorstel van den Voorzitter wordt besloten hieromtrent in eene volgende vergadering cen’ besluit te nemen, wanneer de Secretaris eene voordracht zal doen om nog met andere genoot: schappen of instellingen zich in betrekking te stellen. De vergadering wordt hierna gesloten. ALGEMEENE VERGADERING, GEHOUDEN 12 Aprit 1878. (Voorloopig vastgesteld door het Bestuur.) Tegenwoordig de heeren Dr. P. Bleeker (Voorzitter), Robidé van der Aa, A. R. Blommendal, A. B. Cohen | Stuart, Dr. F. A. C. Dumontier, P. Is. de Gaay Fortman, Jhr. mr. W. T. Gevers Deynoot, Cornelis de Groot, mr. E. H. ’s Jacob, Dr. A. W. T. Juyuboll, Dr. H. Kern, G. R. Lucardie, J. J. Meinsma, G. K. Nie- mann, Martinus Nijhoff, J. M. Obreen, D. Scheltema en J. H. Tobias. De Voorzitter opent de vergadering, heet de leden welkom en deelt mede dat de Secretaris en Penningmeester verhinderd zijn de vergadering bij te wonen. De notulen van het verhandelde in de vergadering van 30 Maart 1872, welke notulen bereids voorloopig door het Bestuur vastgesteld en in de Bijdragen (zie 7e deel blz. X1— XIII) op- genomen werden, worden gelezen en thans definitief goedgekeurd. De Adjunct-Secretaris doet, bij afwezigheid van den Secretaris, voorlezing van het verslag omtrent den staat en de werkzaam- heden van het Instituut in 1872 (zie dit verslag op blz. XXVIII en volg.) De Voorzitter brengt ter tafel de rekening van den penning- meester over 1872 en verzoekt de heeren Obreen en Cornelis de Groot die te willen nazien. Na schorsing der vergadering voor eenige oogenblikken zegt de heer Obreen, dat de commissie de rekening onderzocht en ALGEMEENE VERGADERING. XXVII met de justificatoire bescheiden vergeleken heeft, dat zij alles in behoorlijke orde gevonden heeft en dus voorstelt die goed te keuren onder dankbetuiging aan den Penningmeester voor zijn gehouden beheer. De vergadering vereenigt zich met dit voorstel. Thans wordt overgegaan tot de verkiezing van drie bestuurs- leden, ter vervanging van de heeren Ph. J. Bachiene, Dr. F. A. CG. Dumontier en professor J. Hoffmann, aan wie de beurt van aftreding 1s. Met Bestuur biedt de bij art. 6 gevorderde drietallen aan (zie blz. NIN), waarna met meerderheid van stemmen tot leden van het Bestuur worden benoemd de heeren: A. D. van der Cron Netecher, P. J. B, C. Robidé van der Aa en Dr. G. Schlegel. De heer Robideé van der Aa verklaart, onder dankbetuiging voor het vernieuwd bewijs van vertrouwen, het lidmaatschap van het Bestuur andermaal te aanvaarden. Aan de heeren van der Gon Netscher en Schlegel zal, als afwevie zijnde, van hunne benoeming worden keunis gegeven. Niemand verlangt verder het woord, waarna de vergadering wordt gesloten. VERSLAG VAN DEN STAAT EN DE WERKZAAMHEDEN VAN HET KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE TAAL-, LAND. EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH-INDIE OVER 1872. ~~ GEDE Mijne Heeren!. Weemoedige gedachten, aangename herinneringen, blijde vooruitzichten rijzen bij ons op, waar wij geroepen worden om U verslag te leveren van den staat en de werkzaamheden onzer instelling gedurende het afgeloopen jaar. Weemoedig worden wij gestemd waar wij denken aan het verlies dat wij, nog onlangs, geleden hebben door den dood van onzen vtalentvollen en mannelijken medestrijders, Mr. P. A. S. van Limburg Brouwer. Velen onder U , voor zoover gij onze vorige algemeene vergadering hebt bijgewoond, konden het den geleerde, toen hij- van deze plaats tot U sprak, reeds aanzien, dat hij, hoewel hij steeds rusteloos werkzaam was, zich krachtig van geest betoonde, echter gebukt ging onder eene kwaal, die velen deed vreezen, dat zij hem in de kracht zijner jaren aan het leven zou ontrukken. Die vrees bleek helaas! niet ijdel te zijn geweest. In den nacht van den 13en Februari ll. overleed de 43jarige geleerde , een dier zeldzame mannen , die enkel door leer- gierigheid, door liefde tot de wetenschap óm de wetenschap gedre- ven, het breede veld der menschelijke kennis zooveel mogelijk met hun geest plegen te omspannen, daarbij tevens beheerscht door eene groote waarheidsliefde, en die wat er ook het gevolg VERSIAG, ERIK van zij, in het toepassen der kritiek voor uiets terugdeinzen. Zoo wij ons al daartae bevoegd rekenden, gij vergt onge- twijfeld van ons met dat wij her ter plaatse U het leven van Brouwer schetsen, zijne maatschappelijke en letterkundige ver- diensten karakteriseeren, veel minder in eene waardeering daarvan treden. Meer dan eene vriendenhand heeft reeds, voornamelijk in de beide tijdschriften («de Gidee en de » Nederlandsche Spectator”), waarvan hij een getrouw mede- werker was, zeen woord van dankbare herinnering en eer- biedige waardeering” geplaatst, terwijl, naar wij ons mogen vleien, eene bevoegde pen eerlang in deu bundel #lseevensbe- richten», welke de Leidsche Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde telken jare uitgeeft, eenige bladzijden aan zijne nagedachtenis zal wijden. Ons voegt bij deze gelegenheid as- leen een woord van dankbare hulde. Met ‘t oog op zijne werkzaamheid in onzen kring, eerst als lid en bestuurder, het laatst als secretaris onzer instelling. In de gedrukte verslagen van menige bestuurs- en algemeene vergadering kunt gij het bewijs vinden, met welk een ijver en liefde hij den arbeid van ons genootschap ondersteunde en de belangstelling in zijn werk- zaamheden trachtte te vermeerderen. Schatte van Limburg Brouwer het Instituut hoog en verleende hij ons gaarne zijne medewerking, wederkeerig werden zijne adviezen, niet ‘t minst zijne belangrijke indologische bijdmgen en studiën gewaardeerd. Nog levendig herinneren wij ons, het genot, waar hy ons eene proeve gaf van de Stichtelijke Lectuur in Hindostan, van het Riinavana, van de Poëzie der Woestijn of ons de Avonturen van cen Tndiseh Edelman vertelde; een andere maal boeide hij ons door zijne studiën over het Oostersch Atheisme, de Maan der keune, de Veden en de Kabbala, of door zijne schets van den Vuurdienst, van het beeld van Boedha, het laatst nog van den Wize van ’t Hemelsche Rijk, om ons eindelijk, in zijn Akbar, de alleen bij geleerden bekende geschiedenis en letterkunde van een deel van het oosten te doen genieten, en niet enkel voor het beschaafd Nederlandsch publiek, maar, door de Engelsche en Duitsche vertaling, die van dien roman is aangekondigd, weidra ook voor den vreemdeling te ontsluiten. Het is terecht op- gemerkt. dat daarin vooral het eigenaardige van Brouwer's werk- zaamserd ligt, dat het hem minder te doen was om den vorm en de taal der Oustersche letterkunde. Niet omdat hij de studie van bal en oudheden laag stelde, Integendeel, hij waardeerde ze ate XXX VERSLAG. het materiaal, de steenen, die een goed bouwmeester niet licht mag en zal versmaden. Hoewel daartoe alleszins bevoegd en in staat, waagde hij het in den regel niet op zuiver taalkundig terrein te treden. De dorre, doch geenszins onvruchtbare taalstudie gaarne aan anderen overlatend, scheen hij meer geboeid door den inhoud, de denkbeelden, de wijsgeerige stelsels, de sociale toestanden van het oosten; het was zijn streven deze te doorgronden, ze voor het denkend publiek te vertolken en te ontvouwen: en heeft hij voor ons de historische ontwikkeling van het indo-germaansche denken en godvereeren gepopulariseerd, hij werd er toe geleid door de begeerte, om ons aanschouwelijk voor te stellen welk deel van den aanvang af der mythe, en welk deel het intellect behoort.» Die richting verdient. ongetwijfeld billijke waardeering; en, óns aangaande, wij kunnen zeker gee gepaster hulde aan de nagedachtenis van wijlen ons geleerd medelid brengen, dan waar wij den op- rechten wensch uitspreken, dat die richting niet met hem ten grave moge dalen. In de stad onzer inwoning zal intusschen zijn naam tn dankbare herinnering blijven , ook waar hij zich zelven in de Koninklijke Bibliotheek een monument heeft gesticht. Bij zijn uitersten wil heeft hij aan die rijke verzameling al zijne werken, die het oosten betreffen, vermaakt. Meer dan iemand gevoelt het Bestuur, dat het voor den Secretaris verre van gemakkelijk is als opvolger van van Lim- burg Brouwer op te treden. Zag hij zich in het voorjaar van 1872 met die taak belast, niet zonder aarzeling heeft hij haar aanvaard. Met ‘toog zoowel op de hem toevertrouwde redactie van de Bijdragen als op de overige werkzaamheden van dit genootschap. Wat de redactie der Bijdragen betreft, het Bestuur behoeft U ongetwijfeld niet te verzekeren, dat zij, even als in het vorige jaar, ook nu weder het voorwerp is geweest. en blijven zal van de aauhoudende en bijzondere zorg van den Secretaris in overleg met het Bestuur. Met voldoening kan er op gewezen worden, dat weder verscheidene en belangrijke stukken ter opname zijn ingezonden, andere toegezegd, o. a. door den zendeling te Boe- leleng, van Eck, van enkele Balineesche gedichten , omtrent wier inhoud wij U naar de notulen van ouze bestuursvergadering van den Len Oct. 1. 1. verwijzen , evenals naar die van den 15en Juni, waarin besloten is in den regel elke maand eene bijeenkomst VFRRIAG. XXX! te honden: een maatregel, waartoe men overgegaan is ten einde zooveel mogelijk te gemoet te komen aan de bezwaren, welke zieh voornamelijk bij de redactie der Bijdragen voordeden. Tot het verlichten dier taak, ook door voortdurende krachtige on- dersteuning van onderscheidene medewerkers, blijft het Bestuur bij vernieuwing en met aandrang zich aanbevolen houden , gelijk het hun welwillenden bijstand in het afgeloopen jaar heeft mogen genieten, waarvan zoowel de aanteekeningen van enkele zijner vergaderingen, als de reeds verschenen afleveringen met die welke eerlang het licht zal zien, getuigen kunnen. Van de uitgave der Bijdragen tot die van grootere werken overgaande, welke het Instituut zich blijft voorbehouden, voor zooveel de geldmiddelen toelaten, te ondersteunen, zij het vol- gende anngeteekend, met verwijzing overigens, wat de bijzon- derheden aangaat, tot de reeds gedrukte aanteekeningen der hestuurs vergaderingen. Met het betrekkelijk minder omvangrijke aanvangend, zij U medegedeeld, dat van het eerste stuk der Bloemlezing uit Malersche geschriften door onzen medebestuurder G. K. Nie- mann bezorgd, bereids een tweede druk verschenen is. Ook ix door het Bestuur in overweging genomen van der Tuuk's Muleisch leesboek, waarvan de voorraad is uitgeput, te doen herdrukken. Ken bepauld besluit is echter daaromtrent nog niet gevallen. Tot de categorie van werken, die zonder de matericele ondersteumng van het Enstitunt wellicht ongedrukt zouden blijven, behoort ongetwijfeld het voor de Javaansehe taal en ge sehriesdenis belangrijk geschrift + Babad Tanah Djawi », omtrent de uitwzave waarvan herhaaldelijk in onze bestanrsvergaderingen is gesproken. Met gevole onzer onderhandelingen met het De- portement van Kolonien is geweest, dat blijkens uit Indië ont- vangen inbiehtingen net werk niet geschikt werd geacht voor het onderwijs op de inlandsche scholen, maar wel voor ver- spreiding onder de inlandsche bevolking, mits ontdaan van de aantekeningen van den heer Meinama, welke, terwijl zij voor den inkander onverstaanbaar zijn, den prijs van het werk noode- loos vertoog. Bene bestelling van 500 exemplaren zonder de be- doelde aanterkeningen tegen den prijs van /S is daarop gevolgd. ekhaar voor die welwillende ondersteuning heeft het Be- XXXII VERSLAG. stuur onverwijld last gegeven met den druk van het werk een aanvang te maken. Het is ons tevens aangenaam U te kunnen berichten, dat het omvangrijke werk tegen het einde van dit of het begin van het volgende jaar in Uwe handen zal zijn. Herder dan de uitgaaf dezer Javaansche kroniek, althans, naar wij ous mogen vleien, tegen den aanstaanden winter, hopen wij U het reisverhaal des heeren von Rosenberg te kunnen aan- bieden. Kort na de vorige algemeene vergadering werd het ons vanwege het Ministerie van Koloniën toegezonden en door ons in handen gesteld van den hoogleeraar H. Schlegel, te Leiden, en den heer Robidé van der Aa. Nadat beiden overeenkomstig den wensch en de bedoeling van den geleerden reiziger het hand- schrift hebben nagezien en voor den druk gereed gemaakt, heeft het Bestuur tot de uitgave daarvan in kwarto-formaat besloten, onder bepaling dat het drukwerk door den heer Smits en de platen en kaarten (deze laatste zijn nog door de welwil- lendheid van ons medelid Blommendal verbeterd) door den heer Trap, te Leiden, zullen geleverd worden. De hh. Schlegel en van der Aa hebben de goedheid den Secretaris bij de bezorging der uitgave met raad en daad bij te staan. Door de noodzakelijke verbeteringen, veranderingen, toevoegingen en aanteekeningen, vooral door den heer Robidé van der Aa gemaakt, mag men zich vleien iets te hebben bij- gedragen tot veraangenaming van den vorm en verhooging der wetenschappelijke waarde van een werk, dat de kennis van het uitgestrekte Nieuw-Guinea aanmerkelijk uitbreidt. Met den heer van der Aa wenschen wij voorts, dat het hem alsnog gegeven zij gevolg te geven aan zijn voornemen om aan den arbeid van den geleerden reiziger eene Inleiding toe te voegen, waarin met het oog op veelvuldige miskenning in het buitenland kortelijk herinnerd wordt wat Nederland tot uitbrei- ding der kennis van Nieuw-Guinea heeft gedaan. Van eeu anderen niet minder kostbaren arbeid moet het. Bestuur U in de laatste plaats mededeeling doen. Door onzen Onder- Voorzitter, den heer Sloet van de Beele, werd ons namens onzen verdienstelijken tolk der Chineesche taal te Batavia, thans met verlof alhier, den heer Schlegel, het handschrift aangeboden van een door hem bewerkte » Uranographie Chie hoise, ou preuves directes, nouvelles ct nombreuses, que l'ag- VERSLAG. XXXIN tronomie Chinoise est la plus ancienne et que l'astronomie des anciens peuples occidentaux a été empruntée à celle des Chinois.» Eene nota omtrent het eigenaardige van dit werk is opgenomen in de aanteekeningen van onze bestuursvergadering van den 2isten December ÌÌ., waarnaar wij U verwijzen. Het Bestuur behoeft zeker nauwelijks te verklaren, dat het inet levendige belangstelling van het aanbod heeft kennis genomen en met nauwgezetheid de vraag overwogen, of en in hoever het op den weg van het Instituut ligt zich het lot van dit omvangrijke, ongeveer 50 vellen druks bevattende, hoogst belangwekkende handschrift aan te trekken. Na ernstige over- weging en gehoord het rapport van de hh. Hoffmann, Kem en Blommendal (vgl. omtrent beide de gedrukte Notulen) heeft het Bestuur niet geaarzeld, overeenkomstig het voorstel van zijn Onder- Voorzitter, tot de uitgave daarvan te besluiten. Iet Bestuur vleit zich met de hoop dat zoowel deze als de andere uitgaven, welke het voorbereidt, Uwe goedkeuring zullen wegdragen. Middelerwijl is het ons een voorrecht U te kunnen mede- deelen dat de finauciëele toestand van het Instituut geen be- zwaar heeft opgeleverd bij de beslissing omtrent de evengenoemde wetenschappelijke ondernemingen. Het Bestuur gevoelt zich ver- plicit hier ter plaatse zijn dank te betuigen aan den Penning- meester, den heer P. J. Bachiene, voor het door hem gevoerd beheer der kas, dat thans in andere handen moet overgaan , daar aan hem tegelijk met twee zijner medebestuurders, de hh. Dr. F. A. C. Dumoutier en Prof, J. Hoffmann de beurt tot aftreding ligt. Ook aan deze laatsten zij onze erkentelijkheid betuigd. Zal de financiéele toestand van het Instituut nader in de bijzonderheden uit de rekening van den Penningmeester blijken , hier zij alleen aangeteekend dat de ontvangsten in het afge- loopen jaar bedroegen f 6272.185 en de uitgaven / 5914.53, zoodat op ulto. December 1872 een voordeelig saldo werd be- vonden van f£ 457.655. Die gunstige toestand ouzer financiën is, voor een deel althans, toe te schrijven aan het niet verminderd bedrag der contributiën. Tegenover het verlies van enkele leden, ’t zij door den dood, ‘t zij dat ze om persoonlijke redenen hun ontslag hebben genomen, hebben anderen zich eene benoeming laten wel- Se \oulgr. VIII. 1 XXXIV VERSLAG. gevallen, zoodat het getal der gewone leden zoowel hier als m ~ Indië vrij gelijk is gebleven aan dat van het vorige jaar. De namen van hen, die wij van onze ledenlijst moesten afvoeren of daarop plaatsen, vindt gij in onze gedrukte notulen opgetes- kend. Daaruit zal evenzeer blijken dat tot onzen Commissans in West-Indië, ter vervanging van den heer Carstairs, de heer van Dissel bengemd werd. De heer Dr. J. J. Van Limburg Brouwer, naar Padang vertrokken, werd vervangen door Mr. W. B. Bergsma, te Batavia; de heer de Roo bleef het Commissariaat vervullen, aan wien gelijk ook aan den heer Van Juimburg Brouwer, het Bestuur voor hunne vele diensten bij dezen dank zegt. Behalve met de Koninklijke Bibliotheek, heeft het Instituut geene nieuwe betrekkingen met binnen- en buitenlandsche ge- nootschappen of vereenigingen aangeknoopt. Omstandigheden van verschillenden aard hebben onze mede- bestuurders, de hh. Bleeker en Sloet van de Beele verhinderd het Instituut op het internationaal statistisch congres te St. Pe- tersburg te vertegenwoordigen. Vanwege het Bestuur van het Congrès international des aciences géographiques, cosinographiques et commerciales, te Antwerpen gehouden, is aan ons genootschap eene herinnerings- medaille met diploma toegekend, met dankzegging voor het zenden van een vertegenwoordiger en aanbieding van het verslag der vergaderingen en den catalogus der gehouden tentoonstelling. Hiermede, Mijne Heeren, zouden wij ons jaarverslag kunnen eindigen, ware het niet dat alsnog een tweetal punten onder Uwe aandacht moeten worden gebracht. Het vraagstuk allereerst der transcriptie, dat herhaaldelijk een onderwerp van onze beraadslagingen uitmaakte. Op onze uitnoodiging is het opnieuw onderzocht door eene commissie bestaande uit de hh. Kern, Meinsma, Niemann, Juyuboll en Gonggrijp. In onze bestuursvergadering van den 16en Maart heeft zij haar rapport uitgebracht. Met het oog evenwel op het verschil van meening, dat zich in den boezem der commissie geopeubaard had, is er geen besluit genomen, doch de com- missie vooralsnog diligent verklaard. Het tweede punt, dat meer bepaald door den Secretaris aan VERSLAG. XXXV onze overweging is aanbevolen, betreft onze boek- en hand- schriftenverzameling. De verschillende aanwinsten gedurende het verloopen jaar, hetzij door geschenken, hetzij door aankoop, zijn telkens in ouze notulen vermeld. Het is evenwel niet daarop dat de Secretaris ons in het bijzonder heeft gewezen. Meer be- puaid heeft hij het oog op de verzameling zelve, in haar ge- heel beschouwd. 