Het Nieuwe Testament, of Alle de boeken des Nieuwen Verbonds van Onzen Heer Jezus Christus; op last van de Hoog-mog. heeren Staten-generaal der Vereenigde Nederlanden, en volgens het besluit van de Synode nationaal, gehouden te Dordrecht in de jaren 1618 en 1619, uit de oorspronkelijke (Grieksche) taal in onze Nederlandsche getrouwelijk overgezet
39 And they came and besought them^ and brought them out, and desired them to depart out of the city. 40 And they went out of the pri- son, and entered into the house of Lyaia: and when they had seen the brethren, they comforted them, and departed. CHAPTER XVII. NOW when they had passed through Amphipolis, and Ap- ollonia, they came to Thessalonica, where was a synagogue of the Jews. 2 And Paul, as his manner was, went in unto them, and three sab- bath-days reasoned with them out of the scriptures, 3 Opening and alleging, that Christ must needs have suffered, and risen again from the dead; and that this Jesus, whom I preach unto you, is Christ. ' 4 And some of them believed, and consorted with Paul and Silasi and of the devout Greeks a great multitude, and of the chief women not a few. 6 t But the Jews which believed not, moved with envy, took unto them certain lewd fellows of the baser sort, and gathered a compa- ny, and set all the city on an up- roar, and assaulted the house of Jason, and sought to bring them out to the people. " 6 And when they found them not, they drew Jason and certain bre- thren unto the rulers of the city, crying, These that have turned the world upside down, are come hi- ther also J 7 Whom Jason hath received: and these all do contrary to the de- HANDELINGEN, XVII. 379 gen de geboden des keizers^ zeg- gende, dat er een andere koning is, namelijk Jezus. 8^ En zij beroerden de schare, en de oversten der stad, die dit hoor- den. 9 Doch als zij van Jason en de anderen voldoeningontvangen had- den, lieten zij hen gaan. 10 En de broeders zonden ter- stond des nachts Paulus en Silas wegnaar Beréa: welke, daar ge- komen zijnde, henengingen naar de synagoge der Joden. 11 £n dezen waren edeler dan die te Thessaloni^a, ah die het woord ontvingen met alle toege- negenheid, onderzoekende dage- lijks de scnriften, of deze dingen alzoo waren. 12 Velen dan uit hengeloofden, en van de Grieksche aanzienlijke vrouwen en Tan dé mannen niet weinige. 13 Maar als de Joden van Thes- salonika verstonden, dat het woord Crods ook te Beréa van Paulus ver- kondigd werd, kwamen zij ook daar en bewogen de scharen. 14 Doch de broeders zonden toen van stonde aan Paulus weg, dat hij ging tot aan de zee ; maar Silas en Tiraotheüs bleven aldaar. 15 En die Paulus geleidden, brag- ten hem tot Athene toe; en als zij bevel gekregen hadden aan Silas en Timotheüs, dat zij op het spoe- digste tot hem zouden komen, ver- trokken zij. 1 6 En terwijl Paulud hen te Athe- ne verwachtede, werd zijn geest in hem ontstoken, ziende dat de stad zoo zeer afgodisch was. 17 Hij handelde dan in de syna- goge met de Jqden^ en met dege- nen, die godsdienstig waren, en op de markt alle dagen met degenen, die kern voorkwamen. 1 8 En dómitii^en van de Epikuri- sche en Stoïsche wijsgeeren stre- den met hem ; en sommigen zei- den: Wat wil toch deze klapper zeggen ? maar anderen zeiden : Hij crees of Cesar, saying, that there is another king, (me Jesus. 8 And they troubled the people, and the rulers ^f the city, wnen they heard these things. 9 And when they had taken se- curity of Jason and of the other, they let them go. 10 If And the brethren immedi- ately sent away Paul and Silas by night unto Berea : who coming thi- ther, went into the S3magogue of the Jews. 11 These were more noble than those in' 'fhessalonica, in that they received the word with all readi- ness of mind J and searched the scriptures daily, whether those things were so. 12 Therefore many of them be- lieved; also of honourable women which were Greeks, and of men not a few. 13 But when the Jews of Thes- saloniea had knowledge that the word of God was preached of Paul at Berea, they came thither also, and stirred up the people. 14 And then immediately the brethren sent away Paul, to go as it were to the sea : but Silas and Timotheus abode there still. 15 And they that conducted Paul brought him unto Athens : and re- ceiving a commandment unto Si- las and Timotheus for to come to him with all speed, they departed. 16 1" Now while Paul waited for them at Athens, his spirit was stirred in him, when he saw the city wholly given to idolatry. 17 Therefore disputed he in the sjrnagc^e with the Jews, and with the devout persons, and in the market daily with them that met with him. 18 Then certain philosophers of the Epicureans, and of the Stoics, encountered him. And some said. What will this babbler s^y ? other some, He seemeth to be a setter 380 HANDELINGEN, XVII. schijnt een rerkondieer te zijn van yreemde goden; omdat hij hun Je- zus en de opstanding verkondigde. 19 En zij namen hem, en bragten hem op de piaats^genaamd AreofMi- gus, zeggende: Kunneii wij niet weten^ welke deze nieuwe leer zij, daar gij van spreekt ? 20 Want gij brengt eenige vreem- de dingen tot onze ooren ^ wij wil- len dan weten, wat toch dit zijn wil 21 (Die van Athene nu allen, en de vreemdelingen, die zich aaar onthouden, besteden hunnen tijd tot niets anders, dan om wat nieuws te zeggen en te hooren.) 22 En PaoLüs, staande in het midden van de pkuüSj genaamd Are- opagus, zeide: Gij mannen van Athene ! ik bemerke, dat ^ij alle- zins als 'f ware overgodsdienstig zijt. 23 Wa^t de stad doorgaande, en uwe heiligdommen aanschouwen- de, heb ik ook een' altaar gevon- den, op welken het opschrift stond :. Pen ONBEKENDEN God. Dezen dan, dien gij niet kennende dient, ver- kondig ik ulieden. 24 De €rod, die de wereld ge- maakt heeft en alles wat daarin is, deze, zijnde Heer des hemels èn der aarde, woont niet in tempelen met handen gemaakt, 25 En wordt ook van menschen- handen niet gediend, als iets be- hoevende^ alzoo hij zelf allen het het leven, en den adem, en alle dingen geeft. 26 En hij heeft uit éénen bloede het gansene geslacht der men- Bchen gemaakt,om op den geheelen aardbixLem te wonen, bestemd heb- bende de tijden te voren veror- dend, en de grenspalen vah hunne woning ; 27 Opdat zij den Heere zouden zoeken, of 2i] hem immers tasten en vinden mogten; hoewel hij niet verre is van een' iegelijk van ons. 28 Want in hem leven wijy en forth of strange gods : because he preached unto them Jesus, and the resurrection. 19 And they took him, and brought him unto Areopagus, say- ing. May we know what this new doctrine, whereof thou speakest, is ? ■ . ■ ■^ 20 For thou bringest certain strange things to our ears; we would know therefore what these things mean. 21 (For alt the Athenians and strangers which were there, spent their time in nothing else, but either to tell, or to hear some newthinff.) 22 f "flien Paul. stood in the midst of Mars-hill, and said. Ye men of Athens, I perceive that in all things ye are too superstitious. 23 For as I passed by, and beheld your devotions, I found an^ altar with this inscription, TO THE UNKNOWN GOD. Whom there- fore ye ignorantly worship, him declare I unto you. 24 God that made the world, and all thinffs therein, seeing that he is Lord of heaven and earth, dwelleth not in temples made with hands ; 25 Neither is worshipped with men's hands, as though he need- ed any thing, seeing he giveth to all life, and breath, and all things; 26 And hath made of one blood all nations of men for to dwell on all the face of the earth, and hath determined the times before ap- pointed, and the bounds of their nabitation ; 27 That they should seek the Lord, if haply they might feel after him, and find him, though he be not far from every one of us: 28 For in him we live, and move, HANDELINGEN, XVIU. 381 bewegen ons, en zijn wij ; gelijk ook eenigen van uwe dichters ge- zegd hebben : Want wij zijn ook zijn geslacht. 29 Wij dan, zijnde Gods geslacht, moeten niet meenen, dat de Grod- heid goud, of zilver, of steen ge- lijk zij, welke door menschen- kunst en bedenking gesneden zijn. 30 Grod dan, de tijden der onwe- tendheid overgezien hebbende, verkondigt nu allen menschen alom, dat zij zich bekeeren. 31 Daarom dat hij eenen dag ge- steld heeft, op welken hij den aard- bodem regtvaardig zal oordeelen, door eenen man, dien hij daartoe verordend heeft, verzekering daar- van doende aan allen, dewijl hij hem uit de dooden opgewekt heeft. 32 Als zij nu van de opstanding der dooden hoorden, spotteden sommigen daarmede;, en anderen zeiden: Wij zuDen u wederom hiervan hooren. 33 En alzoo is Paulus uit het midden van hen weggegaan. 34 Doch sommiige mannen hin- gen hem aan, en geloofden ; onder welke was ook Dionysius, de Areo- raglet, en eene vrouw, met name Damaris, en anderen met hen. HOOFDSTUK XVHI. EN na dezen scheidde. Paulus van Athene, en kwam te Ko- rinthe, 2 En vond er zekeren Jood, met name Ac|uila, van geboorte uit Pontus, die onlangs uit Italië geko- men was, en Priscilla zijne vrouw, (omdat Claudius bevolen had, dat alle de Jodeif uit Rome vertrekken zouden) en hij ging tot hen. 3 En omdat nii van hetzelfde handwerk was, bleef hij bij hen, en werkte; want zij waren ten- tenmakers van handwerk. 4 En hij handelde op eiken sab- t)at in de synagoge, en bewoog tot het geloof Joden en Grieken. 5 En als Silas en Timotheüs van and have our being; as certain also of your own poets have said, For we are also his offspring. 29 Forasmuch then as we are the offspring of Grod, we ought not to think that the Godhead is like unto gold, or silver, or stone, gra- ven by art and man's device. 30 And the times of this ignorance God winked at; but now com- mandeth all men everywhere _to repent : 31 Because he hath appointed a day, in the which he will judge the world in righteousness, by that man whom he hath ordained : whereof he hath given assurance unto all men, in that he hath rais- ed hiip from the dead. 32 T And when they heard of the resurrection of the dead, sopie mocked : and others said. We will hear thee again of this matter. 33 So Paul departed from among them. 34 Howbeit, certain men claye unto him, and believed: among the which was Pion3rsius the Are- opagite, and a woman named DaiQaris, and others with thepi. CHAPTER XVIII. AFTER these things, Paul de- parted from Athens, and came to Corinth ; 2 And found ^ certain Jew nam- ed Aquila, bom in Pontus, lateW come from Italy, with his wife Priscilla, (because that Claudius had commanded all Jews to de- part from Rome) and c^me unto them. 3 And because he was of the same craft he abode with them, and wrougnt, (for by their occupa- tion they were tent-makers.) 4 Aiid he reasoned in the syna- gogue every sabbath, and persuad- ed the Jews and the Greeks. 5 And when Silas and Timothe- 382 HANDELINGEN, XVIII. Macedonië afgekomen waren, werd Paulus door den Greest ge- drongen, betuigende den Joden, dat Jezus de Christus is. 6 Maar als zij wederstonden en lasterdeiK schudde hij zijne klee- deren afj en zeide tot nen: üw bloed zij op uw hoofd ^ ik ben rein ; en van nu af zal ik tot de heidenen henengaan. 7 En yan daar gegaan zijnde, kwam hij in het huis yan zekeren many met name Justus, die God diende, wiens huis paalae aan de synagoge. 8 En Crispus. de overste der syn- agoge, geloofae aan den Heere met geheel zijn huis; en velen yan de Korintmérs, ^m hoerende, geloofden, en werden gedoopt. 9 En de Heere zeide tot raulus door een gezigt in den nacht : Zijt niet beyreesd, maar spreek en zwijg niet ; 10 Want ik ben met u, en nie- mand zal de hand aan u leggen om u kwaad te doen; want ik heb yeel yolks in deze stad. 11 En hij onthield zich aldaar een jaar en zes maanden, loerende onder hen het woord Gods. 12 Maar als Gallic stadhouder yan Aohaje was, stonden de Joden eendragtig tegen Paulus op,, en bragten hem voor den regterstoel, 13 Zeggende : Deze raadt den menschen aan. dat zij God zullen dienen tegen de wet. 14 En als Paulus zijnen mond zoude opendoen, zeide Gallio tot de Joden: Indien er eenig onge- lijk, of kwaad stuk begadn ware, o Joden! zoo zoude ik met reden ulieden verdragen ; 15 Maar indien er geschil is over een woord, en namen, en over de wet, die onder u is, zoo zult gij zelven toezien; want ik wil over deze dingen geen regter zijn. 16 En hij dreef ze weg van den regterstoel. 17 Maar alle de Grieken namen us were come from Macedonia. Paul was pressed in the spirit, ana testified to the Jews, that Jesus was Christ. 6 And when they opposed them- selves^ and blasphemed, he shook his raiment, and said unto them, Your blood be upon your own heads: I am clean: from hence- forth I will go unto the Gentiles. 7 T And he departed thence, and entered into a certain marijs house, named Justus, one that worshipped Grod, whose house joined hard to the s3mago^e. 8 And Crispus, the chief ruler of the synagogue, believed on the Lord with all his house : and ma- ny of the Corinthians hearing, be- lieved, and were baptized. 9 Then «pake the Lord to Paul in the night by a vision. Be not afraid, but speak, and hola not thy peace : 10 For I am with thee, and no man ^all set on thee, to hurt thee : for I have much people in this city. 1 1 And he continued there a year and six months, teaching the word of God among them. 12 1 And when Gallio was the de- puty of Achaia, the Jews made in- surrection with one accord against Paul, and brought him to the judg- ment-seat, 13 Saying, This^/eWowrpersuadeth men to worship God contrary to the law. 14 And when Paul was now about to open his mouth, Gallio said unto the Jews, If it were a matter of wrong, or wicked lewdness, 0 ye Jews, reason would that I should bear with you : 16 But if It be a question of words and names, and oj your law. look ye to it : for I will be no juage of such matters. 16 And he drave them from the judgmeht-seat. 17 Then all the Greeks took Sos- HANDELINGEN, XVIII. 383 Sosthenes, den overste der syna- goge^ en sloegen hem voor den regterstoel: en Gallio trok zich geen van deze dingen aan. 18 £n als Paiïlus daar nos vele dagen gebleven was, nam hij af- scheid van de broederen, en voer van daar naar Syrië ; en met hem Priscilla en Aquila, die zijn hoofd te Kenchreën gescnoren had, want hij had eene gelofte gedaan, 19 En hij kwam te Epheze aan, en liet hen aldaar ; maar hij zelf ging in de synagoge, en handelde met de Joden. 20 En als zij baden, dat. hij lan- ger bij hen blijven zoude, bewil- ligde hij het niet : 21 Maar hij nam afscheid van hen, zeggende : Ik móet allezins het toekomende feest te Jeruzalem houden ; doch ik zal tot u weder- keeVen, zoo God wil. En hij voer weg van Epheze. 22 En als hii te Cesarea was ge- komen, mng hij op Tiaar Jéruzor lenij en de gemeente gegroet heb- bende, ging hij af naar Antiochië. 23 En als hij aldaar eenigen tijd geweest was, ging hij weg, én doorreisde achtereenvolgens het land van Galatië en Phrygië, ver- sterkende alle de discipelen. 24 En een zekere Jood, met name Apollos, van geboorte een Alexandriër, een welsprekend man. kwam te Epheze, magtig zijna« in de schriften. 25 Deze was in 4en weg des Hoe- ren onderwezen ; en vurig^ zijnde van geest, sprak hij en leerde naar- stig de zaken des-Heeren, kennen- de alléén den doop van Johannes. 26 En deze begon vrijmoedig te spreken in de s^'nagoge. En als Aquila en Priscilla hem gehoord hadden, namen zij hem tot zich, en leiden hem den weg Gods naauw- keuriger uit. 27 En als hij naar Achaje wilde reizen, schreven de broeders, hem daartoe vermaand hebbende, aan de thenes, the chief ruler of the syna- ^^ue, and beat him before the judgment-seat. And GalUo cared for none of those things. 18 % And Paul after this tarried there yet a good while, and then took his leave of the brethren, and sailed thence into Syria, and with him Priscilla, and Aquila ; having shorn his head in Cenchrea: for he had a vow. 19 And he came to Ephesns, and left them there: bat ne himself entered into the synagogue, and reasoned with the Jews. 20 When they desired him to tarry longer time with them, he consented not: 21 But bade them farewell, sav- ing, I must by all means keep tms fea^t that cometh in Jerusalem: but I will return afi;ain unto you, if God will. . And he sailed fr(»n Ephesus. 22 And when he had landed at Cesarea, and gone up and saluted the church, he went down to Anti- och. 23 And after he had spent some time there, he departed and went over aU the country of Galatia and Phrygia in order, strengthening all the disciples. 24 IT Aiid a certain Jew, named Apollos, bom at Alexandria, aii eloquent man, and mighty in the scriptures, came to Ephesus. 25 This man was instructed in the wa}r of the Lord : and being fervent in the spirit, he spake and taught diligently the things of the Lord, knowing only the baptism of John. 26 And he began to speak boldly in the synagogue: Whom, when Aquila and Priscilla had heard, they took him unto them, and ex- pounded unto him the way of God moreperfectly. 27 And when he was disposed to pass into Achaia, the bTethren wrote, exhorting the disciples to 384 HANDELINGEN, XIX. discipelen, dat zij hem oatyan^n zouden: welke, daar gekomen zijn- de, veel heeft toegebragt aan dege- nen die geloofden door de genade. 28 Want hij overtuigde de Joden met groeten ernst in het openbaar, bewijzende door de schriften, dat Jezus 4e Christus was. HOOFDSTUK XIX. EN 't geschiedde, terwijl ApoUos te Korinthe was. dat raulus, de bovenste deelen des ïandg domreisd hebbende, te Epheze kwam; en eenige discipelen aldaar vindende, 2 Zeide hij tot hen : Hebt gij den Heiligen Geest ontvangen, toen gij feloofd hebtl En zij zeiden tot em: Wij hebben zelfs niet ge- hoord, of er een Heilige Geest is. 3 En hij zeide tot hen : Waarin zijt gij dan gedoopt? En zij zei- den : In den doop van Johannes. 4 Maar Paulus zeide : Johannes heeft wel gedoopt den doop der bekeerin^, zeggende tot het volk, dat zij gelooven zouden in denge- nen^ die na hem kwam, dat is, in Christus Jezus. 5 En die kern hoorden, werden gedoopt in den naam des Heeren Jezus. 6 En als Paulus hun de handen opgelegd had, kwam de Heilige Geest op hen ; en zij spraken met vreemde talen, en profeteerden. 7 En alle dezen waren omtrent twaalf mannen. 8 En hij ging in de synagoge, en sprak vrijmoedig, drie maanden lang met ken handelende, en hun aanradende de zaken van het ko" ningriik Grods. 9 Maar als sommigen veihard werden, en ongehoorzaam waren, kwaad sprekende van den weg des Heeren voor de menigte, week hij van hen, en scheidde de discipelen af, dagelijks handelende in de school van zekeren Tyrannns. 10 En dit geschiedde tw;ee jaren receive him : who, when he was come, helped them much which had believed through grace. 28 For he mightilv convinced the Jews, and that puolicly, shew- ing by tne scriptures, that Jesus was Christ. CHAPTER XIX. AND it came to pass, that while ApoUos was at Corinth, Paul having passed through the upper coasts, came to Ephesus; and finding certain disciples, 2 He said unto them, Have ye received the Holy Ghost since ye believed ? And they said unto him, We have not so much as heard whether there be any Holy Ghost. 3 And he said unto them. Unto what then were ye baptized ? And they said. Unto John's baptism. 4 Then said Paul, John verily baptized with the baptism of re- pentance, saying unto the people, that they should believe on him which should come after him, that is, on Christ Jesus. 5 When they heard this, they were baptized in the name of the Lord Jesus. 6 And when Paul had laid his hands upon them, the Jloly Ghost came on th^m; and they spake with tongues, and prophesied. 7 And au the men vteie about twelve. 8 And he went into the syna- gogue, and spake boldly for the space of three months, disputing and persuading the things concern- ing tne kingdom of God. 9 But when divers were harden- ed^ and believed not, but spake evil of that way before ,the multi- tude, he departed from them, and separated tne disciples, disputing daily in the school of one Tyran- nus. 10 And this continued by the HANDELINGEN, XIX. 385 lang, alzoo dat allen, die in Azië woonden, het woord van den Heere Jezus hoorden, beide Jodeh en Grieken. 11 En God deed ongewone krach- ten door de handen van Paiilus ; 12 Alzoo dat^xik van zijn iif op de kranken gelegd werden de zweet- doeken of gordeldoeken, en dat de ziekten van hen weken, en de booze geesten van hen uitvoe- ren. 13 En sommigen van de omzwe- vende Jjoden, zijnde duiveU be- zweerders^ onderwónden zich, den naam des Heeren Jezus te noemen over degenen, die booze geesten hadden, zeggende : Wij bezweren u bij Jezus, dien Paulus ][>redikt ! ' 14 Dezen nu waren zekere zeven zonen van Sceva, een' Joodschen overpriester, die dit deden. 15 Maar de booze seest antwoor- dende zeide : Jezus Ken ik^ en vfie Paulus isy weet ik : maar gijlieden, Wie znt gij f 16 En de mensch, in wien de booze geéfit was, sprong op hen, en hen meester geworden zijnde, kreeg hij de overhand tegen h^i, alZoo dat zij naakt en gewond uit dat huis ontvloden. 17 En dit werd allen bekend, bei- de Joden en Grieken, die te Epheze woonden ; en vreeze overviel hen allen, en de naam des Heeren Je- zus werd groot gemaakt. 18 En velen dergenen, die ge- loofden, kwamen, beHjdende en bekend makende hunne daden. 19 Velen ook dergenen, die ijdele kunsten gepldegd hadden, bragten de boeken bijeen, en verbrandden ze iii aller tegenwoordigheid ; en berekenden de waarde derzelve, en bevonden die vijftig duizena zilveren penningen. 20 Alzoo wies het woord des Heeren met magt, en nam de overhand. 21 En als deze dingen volbragt waren, nam Paulus vbor in den geest, Macedonië en Achaje door- 25 space of two years j so that all they which dwelt in Asia heard the word of the Lord Jesus, both Jews and Greeks. 1 1 And God wrought special mi- racles by the hands of Paul : 12 So that from his body were brought unto the sick handker^ chle^ or aprons, and the diseases departed from them, and the evil spirits went out of them< 13 IT Then certain of the vaga* bond Jews, exorcists, took upon them to call over them which had evil spirits^ the name of the Lord Jesus, saying. We adjure you by Jesus whom Paul preacheth. 14 And there were seven softs of one Sceva a Jew, and chief of the priests, which did so. 15 And the evil spirit answered and said, Jeenus I know, and Padl I know ; but who are ye ? 16 And the man in whom the evil spirit was. leaped on them, and overcame tnem^ and prevailea asainst them, so that they fled out of that house naked and wounded. 17 And this was known to all the Jews and Greeks also dwelling at Ephesus : and fear fell on them all, and the name of the Lord Je- sus was magnified. 18 And many that believed came, and confessed, and shewed their deeds. 19 Many of them also which us- ed curious arts, brought their books together, and Durnea them before all men; and they counted the price of them, and found tY fifty thousand pwces of silver. 20 So mightily grew the word of God, and prevailed. 21 t After these things were end- ed, Paul purposed in the spirit, when he had passed through Mace- 386 HANDELINGEN, XIX. gegaan hebbende, naar Jeruzalem te reizen, zeggende : Nadat ik al- daar zal geweest zijn, moet ik ook Rome zien. 22 £n als hij naar Macedonië fezonden had twee van degenen, ie hem dienden, namelijk Timo- theüs en Ërastus, bleef hij zelf eenen tijd lang in Azië. ' 23 Maar omtrent dien tijd ont- stond er geene kleine beroerte, van wege des Heeren. 24 Want een, met name Deme- trius, een zilversmid, die kleine zilveren tempelen van Diana maaktB, bragt aan die van deze kunst geen klein gewin toe ; 25 Welke zamenvergaderd heb- bende, met de handwerkers van dergelijke dingeui zeide hij : Man- nen ! gij weet, dat wij uit dit hand- werk onze welvaart nebben) 26 En gij ziet en hoort, dat deze Paulus veel volk, niet alleen van Epheze, maar ook bijna van geheel Azië, overreed en afgekeerd heeft, zeggende dat het geené goden zijn, die met handen gemaakt worden. 27 En wij zijn niet alleen in ge- vaar, dat dit 0715 vak in verachting kome, maar ook dat de tempel van de groote godin Diana als niets geacht zal worden, en dat ook hare majesteit zal te ondersaan, aan welke gansch Azië, en de geheele wereld godsdienstige eere bewijst. 28 Als zij nu dit hoorden, werden zij, vol van toomigheid, en rie^^en, zeggende : Groot is de Diana der Epnezeren ! 29 En de geheele stad werd vol verwarring ; en zij liepen met ge- druischeendragtignaar de schouw- plaats^ met zich trekkende Gajus en Ari8tarchus,Macedoniêrs, med- gezellen van Paulus op de reis. 30 En als Paulus tpt het volk wilde ingaan, lieten de discipelen het hem niet toe. 31 En sommigen ook der over- sten van Azië, die zijne vriendön waren, zonden tot hem^ en baden. donia, and Achaia, to g^ to Jeru- salem, saying. After I nave been there, I must also see Rome. 22 So he sent into Macedonia two o^them that ministered unto him, Timotheus and Erastus: hut he himself stayed in Asia for „a season. 23 And the same time there arose no email stir about that way. 24 For a certain man named De- metrius, a 8ilver^smith,^hich made silver sm'ineis for Diana, birought no small gain unto the craftsnien j 25 Whom he called together With the workmen of like ocoupation^ and said. Sirs, ye know that by this craft we have our wealth : 26 Moreover, ye see' and hear, that not alonis at Ephesus^ but al- most throughout all Asia, this Paul hath persuaded and turned away much people, saying, that they be no jgoos which are made with hands. 27 So that not only this^our craft is in danger to be set at nought ; but also that the temple of the great goddess Diana should be des- pised, and her magnificence èhóuld be destroyed, wb^ all Asia, and the world. wprihippeth. 28 And when they h^ard these sayingSj they were full:of wrath, and cried outj saying, Great is Di- ana of the Ephesi^ns. 29 And the whole city was filled with<;onfusiön : and having caiight Gaiusand Ari8tarchus,nien of Ma- cedonia, Paul's companions in trap- vel, they rushed ^ith <me accord into the theatre. 30 And when Paul would have entered in unto the people^ the disciples suffered him not. 31 And certain of thé chief of Asia, which were his friends, sent unto him desiring ^tm that he HANDELINGEN, XIX. 887 dat hij zich zelveoi op de Achouw- plaats niet zoude begeven. 32 Zij riepen dan de ééne dity de andere wat anders ; want de ver- gadering was verward; -en het meerder deel wi&t niet, om wat oorzaak zij zamengekomen wa- ren. 33 En zij deden Alexander nit de schare voortkomen) alzoo hem de Joden voortstieten. En Alexan- der^ gewenkt hebbende met de hand, wilde voor het tolk verant- woording doen. - 34 Maar als zij verstonden, dat hij een Jood was, werd er ééne stem van allen, roepende omtrent twee nrèn lang : Groot is de Diana der Ephezeren ! 35 En als de ^ods-schrijver de schare gestild had, 2eide hij : Gij mannen van Epheze ! wat mensen is er tochj die niet weet, dat de ÈitAd der Ej^ezeren de tempelbe- waarster zi] van de groote godin Diana, en van ^st heeld, dat uit den hemel gevallen is? 36 Dewijl dan deïe dingen ön- wedersprekelijk zijn, zoo is 't be- hoorlijk, dat gij stil zijt; ^i niets onbedachts doet. 37 Want gij hebt deze mannen kier^ gebragt, die nog tempelroo- ▼erd zijn, noch uwe godin lasteren. 38 Indien dan nli Demetrius, en die met hem van de kunst zijn, tegen iemand eenige zaak heb- ben, de regtdagén worden gehou- den, en er zijn stadhouders; laat hen malkander vetklagen. 39 En indien gij iets van andere dingen verzoekt; dslt 2É1I in eene wettelijke vergadering besHst wor- den. 40 Want wij staan in gevaar, dat wij van oproer zullen verklaagd worden om den dag van heden, alzóo er geene oorzaak is, waardoor wij reden zullen kunnen geven van dezen oploop. 41 En dit gezegd hebbende, liet hij de vergadering gaan. would not adventure himself into the theatre. 32 Some thetefore cried one thing, and some another : for the assem- bly was confused, and the more part knew not wherefore they were come together. 33 And they drew Alexander out of the multitude, the Jews putting him forward. And Alexander beck- oned with the hand, and would have made hiè defence iinto the people. 34 But when they knew that he was a Jew, all with one voice about the space of two hours cried out, Great is Diana of the Ephesians. 36 And when thé town-clerk had appeased the people, he said. Ye men of Epheènö, what man is Inere that knoweth not how that the city of the Ephedians is a worshipper of the great goddess Diana, and of the image Which fell down from Jupiter? 36 Seeing then that these things cannot be spoken against, ye ought to be quiet, and to do nothing rashly. 37 For ye have brought hither these men, which are neither rob- bers of churches, nor yet blasphe- mers of your goddess. 38 Wherefore, if Demetrius, arid the craftsmen which are with him, have a iriatter against akiy man, the law is open, and there aris de- puties: let them implead one an- other. ' 39 But if yé inquire any thing concerning other matters, it shall be determined in a lawful assem- bly. 40 For we are in danger to be caHed in question for 'this day's uproar, there being no cause where- by we may give an account of this concourse. 4 1 And when he had thus spoken, he dismissed the assembly. 388 HANDELINGEN, XX. HOOFDSTUK XX. NADAT nu het oproer gestild was, ging Paulus, de discipe- len tot zich geroepen en gecroet hebbende, uit om naar Macedonië te reizen. 2 En als hij die deelen doorge- reisd, en hen met vele redenen vermaand had, kwaiü hij in Grie- kenland. 3 En als bij aldaar drie maanden doorgebragt had, en hem van de Joden eene lage gelegd werd, als hij n^iar Syrië zoude varen, zoo werd hij van zin, weder te keeren naar Macedonië. 4 En hem vergezelschapte tot in Azië Sopater van Beréa; én van de Thessalonipensen Aristarchus, en Secundus ; en Gajus van Derbe, en Timotheüs; en van die van Azië Tychicus en Trophimus. 5 Dezen, vooruitgegaan zijnde, wachtten ons^e Troas. 6 Wij nu voeren af van Philippi na de dagen der ongezuurde broih den, en kwamen in vijf dagen bij hen te Troas, alwaar wij ons zeven dagen onthielden. 7 En op den eersten dag , der week, als de discipelen bijeenge- komen waren om brood te breken, handelde Paulus met hen, zullende des anderen daags verreizen j en hij strekte zijne rede uit tot mid- dernacht. 8 En er waren vele lampen in de opperzaal, waar zij vergaderd wa- ren. 9 En een zeker jongeling, met name Eutychus, zat in het venster, en van eenen diepen slaap overval- len zijnde, alzoo Paulus lang tot hen sprak, viel hij, door den slaap nederstortende, van de derde zol- dering nederwaarts, en wetd dood opgenomen. 10 Doch Paulus^ afkomen zijn- de, viel op hem, en hem omvan- gende, zeide hij : Weest niet be- roerd, want zijne ziel is in hem. 1 1 En ais hij weder naar boven CHAPTER XX. AND after the uproar was ceas- ed, Paul called unto him the disciples, and embraced them, and departed for to go into Macedonia. 2 And when he had gone over those parts, and had given them much exhortation, he came into Greece, 3 And there abode three months; And when the Jews laid wait for him, as he was about to sail into Sy- ria, ne purposed to return through Macedonia. 4 And there acconjpanied him in- to Asia, Sopater of Ëerea ; and of • the Thessalonians, Aristarchus and Secundus; and Gdiusof Derbe, and Timotheus; and of Asia, Tychicus and Trophimus. 5 These going before, tarried for us at Troas. € And we sailed away from Phi- lippi, after the days of unleavened bread, and came unto them to Tro- as in five days; where we abode seven days. 7 And upon the first day of the weekj when the disciples came to- getlier to break bread, Paul preach- ed unto them, (ready to depart on the morrow) and continued his speech until midnight. 8 And there were many lights in the upper chamber, where they were gathered togetner. 9 And there sat in a window a certain young man named Euty- chus, being fallen into a deep sleep : and as Paul i?i^s long preach- ing, ne «unk down with sleep, and fell down from the third lott, and was taken up dead. 10 And Paul went down, and fell on him, and embracing him, said. Trouble not yóuröelves; for his life is in him. 1 1 When he therefore was come HANDELINGEN, XX. 389 gegaan was, en brood gebroken en wat gegeten had, en lang tot den dageraad toe met hen gesproken han, vertrok hij alzoo. 12 En zij bragten den knecht levende, en waren boven mate vertroost. - 13 Maar wij^ vooruit paar het schip gegaan zijnde, voeren af naar Assus, waar wij Pauius zouden in- nemen; want hij had het alzoo be- volen, en hij zelf zoude te voet gaan. 14 En als hij zich te Assus bij ons gevoegd had, namen wij hem in, en kwamen te Mitylene. 15 En van daar afgevaren zijtide, kwamen wij den volenden dag tegen over Chios, en des anderen daags leiden wij aan te Samos, en bleven te TrogyUion, en den dag <laaraan kwaïnen wij te Milete. 16 Want Pauius had voorgeno- men, Epheze voorbij te varen, op- dat hij m Azië den tijd niet zoude verslijten ; want hij spoedde zich, om (zoo het hem mogelijk ware) op den pinksterdag te Jeruzalem te zijn. 17 Maar hij zond van Milete naar Epheze, en ontbood de ou- derlingen der gemeente. 18 En als zij tot hem gekomen waren, zeide hij tot hen : Gijlieden weet, van clan eersten dag af, dat ik in Azië ben aangekomen^ hoe ik bij u den ipnschen tiy\ geweest ben, 19 Dienende den Heere met alle ootmoedigheid, en vele tranen, en verzoekingen, die mij overgeko- men zijn door de lagen der Joden; 20 Hoe ik niets achtergehouden heb van 't gene nuttig was, dat ik u niet zoude verkondigd en u ge- leerd hebben in 't openbaar en bij de huizen, 21 Betuigende beide Joden en Orieken de bekeering tot God en het geloof in onzen Heere Jezus Christus. 22 En nu ziet, gebonden zijmie door den Geest, reis ik naar Jeru- up again, and had broken bread, and eaten, and talked a long while, even till break of day, so he de- parted. i2 And they brought the young man aliv^, and were not a little comforted. 13 1" And we went before to ship, and sailed unto Asaos, thero intend* ing to take in Paul: for so had h® appointed, minding himself to go atbot. 14 And when he met with us at Aflsos, we took him in, and came to Mitylene. 15 And we sailed thence, and came the next day over against Chios ; and the next day we arriv- ed at Saifios, and tarried at Trogyl- lium; and the tiext day we came to Miletus. 16 For Paul had determined to sail by Ephesus, because he would not spend the time in Asia : for he hasted, if it were possible for him, to be at Jerusalem the day of Pen- tecost. 17 T And from, Miletus he sent to Ephesus, and called the elders of the church. 18 And when they were coihe to him, he said unto them. Ye know, from the first day that I came into Asia, after what manner I have been with you at all seasons, 19 Serving the Lord with all hu- mility of mind, and with many tears and temptations, which be- fell me by the lying in wait of the Jews: 20 And how I kept back nothing that was profitable tmto you, but have shewed you, and have taught vou publicly^ and from house to house, 21 Testifying both to the Jews, and also to the Greeks, repentance toward God, and faith toward our Lord Jesus Christ. 22 And now behold, I go bound in the Fpirit unto Jerusalem, not 390 HANDELINGEN, 3^ zalem, niet wetende wat mij daar ontmoeten zal ; 23 Dan dat de Heilige Geest van stad tot stad betuigt, zeggende dat mij banden en yerarnkkingen aan- staande zijn. 24 Maar ik acht op geen ding, noch houde mijn leven dierbaar voor mij zehren, opdat ik mijnen loop met blijdschap volbrengen moge, en de bediening, welke ik van den Heerè Jezus ontvangen heb, om te betuigen het evangelie der genade Grods. 25 En nu ziet, ik weet dat gij al- len, bij welke ik doorgereisd ben, predikende het koningrijk Gods, mijn aangezigt niet meer zien zult. 26 Dalrom betuig ik ulieden op dezen huidigen dag, dat ik rein ben Van het bloed van u allen. 27 Want ik heb niets achterge- houden, dat ik u niet zoude ver- kondigü hebben den ganschen raad Grods! 28 Zoo hebt dan acht op u zel- ven, en op de geheele kudde, over welke de Heilige öeest u tot op- zieners gesteld heeft, om de ge- meente Gods te weiden, welke hij verkregen heeft door zijn eigen bloed. 29 Want dit weet ik, dat na mijn vertrek zware wolven tot u inko- men zullen, die de kudde niet spa- ren. 30 En uit u zelven zullen man- nen opstaan, sprekende verkeerde dingen, om de discipelen af te trekken achter zich» 31 Daarom v/aakt, en gedenkt, dat ik drie jaren tong, naoht en dag niet opgehouden heb, een' iegelijk met tranen te vermanen. 32 En nu, broedere ! ik bevele u Gode^ en den woorde zijner gena- de, die magtig is u op te bouwen, en u een erfdeel te geven onder alle de geheiligden. 33 Ik heb niemands zilver, of goud. of kleeding begeerd. 34 En gij zélve weet, dat deze knowing the things that shall be- fall me there : 23 Save that the Holy Ghoet wit- nesseth in eVerjr city, saying, that bonds and afflictions abide me. 24 But none of these things move me, neither count I my life dear unto myself, so that I inight finish my course with joy, and the mi- nistry which I have received of the Lord Jesus, to testify the gospel of the grace of *€rod. 25 And now behold, I know that ye all, among whom I have gone preaching the kingdom of God, diall see^y face no more. 26 Wherefore I take you to re- cord this day, that I am pure from the blood of all men^ ' 27 For I have not shuimed to declare unto you aU the counsel of God. 28 1 Take heed therefore unto yourselves, and to al) the flock over the which the Holy Ghost hath made you overseers, to feed the church of God, which he hath purchased with his own blood. 29 For I know this, that after my departing shall grievous wolves enter in among you, not sparing the flock. 30 Also of your own selves shall jaew arise, speaking perverse things^ to draw aw|iy disciples af- ter them. 31 Therefore watch, and remem- ber, that by the space of three years I leased not to warn every one night and day with tears. 32 And npw, brethren, I commend you to Grod, and to the word Hi his grace, which is able to build "you up, and to give yon an inheritance among all them which are sancti- fied. 33 I have coveted no man'iS sil v«r, or gold, or apparel. 34 Yea, ye yourselves know, that HANDELINGEN, XXL 391 handen tot mijne nooddruft, en dergenen, die met mij waren, ge- diend hebben. 35 Ik heb u in alles getoond, dat men, alzoo arbeidende, de zwak- ken moet opnemen, en gedenken aan de woorden van den Heere Jezusj dat hij gezegd he^ft: Het is zaliger te geven, dan te ontvan- gen. 36 En als hij dit gezegd had, heeft hli nederknielende met hén allen gebeden. 37 En daar werd een groot ge- ween van allen ; en Paulüs om den hals vallende, kusten zij hem, 38 Zeer bedroefd zijnde, aller- meest over het woord dat hij ge- segd had, dat zij zijn aangezigt niet meer zien zouden ; en zij ge- leidden hem naar het schip. HOOFDSTUK XXI. EN als het geschied was, dat wij van hen gescheiden en afge- varen waren, zoo liepen wij regt uit en kwamen te Cos, en den dag daaraan te Rhodu% en van daar te Pitara. 2 En een schip gevonden heb- bende, dat naar Phenicië overvoer, gingen wij er in, en voeren af. 3 En als wij Cvprus in het gezigt gekregen, en dat aan de linker- hand gelaten hadden, voeren wij naar Syrië, -en kwamen aan te Ty- rus ; want het schip zoude ^daar den last ontladen. . -* 4 En de discipelen gevonden heb- bende, bleven wij daar zeven da- fen; dié tot Paulus zeiden dodr en Geest, dat hij niet zoude op- gaan naar Jeruzalem. 5 Toen het nu geschied was, dat wij deze dagen doorgebragt had- den, gingen wij uit, en reisden voort ; en zij geleidden ons allen met vrouwen en kinderen tot bui- ten de stad : en aan den oever ne- deriaiielenae hebbeu wij gebe- den. 6 En als wij malkander gegroet these hands have ministered unto my necessities, and to them that were with me. 35 I have shewed you all things, how that so labouring ye ought to support the weak, and to remem* ber the words of the Lord Jesu% how he said. It is more blessed to give than to receive. 36 IT And when he had thus spoken, he kneeled down, and prayed with them all. 37 And they all w^pt sore, and fell on Paul's neck, and kissed him, 38 Sorrowing most of all for the words which he spake, that they should see his face no more. Ana they accompanied him unto the ship. CHAPTER XXL AND it x^ame to pass, that after we were gotten from them, and had launched, we came with a straight course unto Coos, and the dav following unto Rhodes^ and from thence unto Patara: 2 And finding a ship sailing over unto Phenicia, we went aboard, and set forth. 3 Now when we had discovered Cyprus^ we left it on the left hand, and sailed into Syria, and landea at Tyre : for there the ship was to unlade her burden. 4 And finding disciples, we tar- ried there seven days: who said to Paul through the Spirit, that he «hould not go up to Jerusalem. 5 And when we had accomplish- ed those days, we departed, and went our way ; and they all bro^ight us on our way, with wires and children, till tre wire out of the ci- ty : and we kneeled down on th« dnore, and prayed. 6 And when we had taken our 392 HANDELINGEN, XXI. hadden, gingen wij in het schip, maar zijheden keerden wederom, elk naar het zijne. 7 Wij nu, de scheepvaart vol- bragt hebbende van Tyrus, kwa- men aan te Ptolemais, en de broe- ders gegroet hebbende, bleven éénen dag bij hen. 8 En des anderen daags gingen Paulus en wij, die met hem ^a- ren, van daar en kwamen te CO- sarea ; en gegaan zijnde in het huis van Philippus, den evangelist, die één was van de zeven, bleven wij bij hem. 9 Deze nu had vier dochters, maagden, die profeteerden. 10 En als wij daar vele dagen febleven waren, kwam er een ze- er profeet af van Judea, met name Agabus ; 1 1 £n hij kwam tot ons, en nam den gordel van Paulus, en zich zelven handen en voeten gebon- den hebbende, zeide hij : Dit zegt de Heilige Geest : Den man, wiens deze gordel is, zuilen de Joden, al- zoo te Jeruzalem binden en over- leveren in de handen der heidenen. 12 Als wij nu dit hoorden, baden beide wij en die van die plaats waren, dat hij niet zoude opgaan naar Jeruzalem. 13 Maar Paulus antwoordde: Wat doet gij, dat gij weent, en mijn hart week maakt? want ik ben bereid^ niet allen gebonden te worden, maar ook te sterven te Jeruzalem voor den naam van den Heere Jezus. 14 En als hij zich niet liet afra- den, hielden wil ons tevreden, zeg- eende : De wil des Heeren geschie- de. 15 En na die dagen maakten wij ons sereed, en gingen op naar Je- ruzalem. 16 En met ons gingen ook 5om- misen der discipelen van Cesarea, leidende met zich zekeren'Mnason, van Cjrprus^ een^ ouden discipel, bij wien wij zouden t' huis liggen. leave one of another, we took «hip; and they returned home again. 7 And when we had finished our course from Tyre, we came to Ptolemais, and sainted the bre- thren, and abode with them od9 day. 8 And the next day we that were of Paul's company departed, and came unto Cesarea ; and we enter- ed into the . house of Philip the evangelist, which was one of the seven ; and abode with him. 9 And the same man. had four daughters, virgins, which did pro- phesy. 19 And as we tarried there many days, there came down from Ju- dea a certain prophet, named Aga- bus. 1 1 And when he was come unto us, he took PauPs girdle, and bound his own hands and feet, and said, Thus saith the Holy Ghost. So shall the Jews at Jerusalem oind the man that owneth this girdle, and shall deliver him into the hands of the Gentiles. 12 And when we heard these things, both we, and they of that place, besought him not to go up to Jerusalem. 13 Then Paul answered. What mean ye to weep, and to, break mine heart? for I am ready not to be bound only, but also to die at Jerusalem for the name of the Lord Jesus. 14 And when he would not be persuaded, we ceased, saying, The will of the Lord be done. 15 And after those days we took up our carriages, and went up to Jerusalem. 16 There went with us also cer'- tain of the disciples of Cesarea, and brought with them one Mnason of C3rprus, an old disciple, with whom we should lodge. HANDELINGEN, XXI. 393 17 En als wij te Jeruzalem ge- komen waren, ontvingen de broe- ders ons gaarne. .18 En den volgenden dag ging Paulus met ons in tot Jakobus; en alle de puderlingen waren daar ge^ komen. 19 En als hij hen gegroet had, verhaalde hij van stuk tot stuk, watGrod onder de heidenen door zijne dienst gedaan had^ 20 En zij, dat gehoord hebbende, loofden den Heere, en zeiden tot hem : Gij ziet, broeder ! hoe vele duizenden van Joden er zijn, die geloeven ; en zij zijn allen ijveraars van de wet. 21 En hun is aangaande u be- rigt, dat gij alle de Joden, die on- der de heidenen zijn, leert van Mbzes afvallen, > zeggende dat zij de kinderen niet zouden besnijden, noch naar de wijzen der wet wan- delen. 22 Wat is er dan te doen f Het is allezins noodig,- dat de menigte, zameiikome ; want zij zullen hoe- ren, dat gii gekomen zijt. 23 Doe dan 't gene wij u zeg- gen : Wij hebben vier n^mnen, die eene gelofte gedaan hebben. 24 Neem dezen tot u, ^n heilig u met hen, en doe.de onkosten voor hen, opdat zij het hoofd bescheren mogen ; en alle mogen weten, dat er niets is aan hetgeen wj^rvan hun, aangaande u, berigt is ^ maar dat gij ^zoo wandelt, dat gij ook zelf de weti)ndejrhouat. 25 Doch van de heidenen, die gelooven, hebben wij. geschreven en goedgevonden, dat zij niets der- gelijks zouden onderhouden, dan dat zij zich wachten vau 't gene den afgoden geofferd is, en van het bloed, en van het verstikte, en van hoererij. 26 Toenaam Paulus de mannen met zich, en den dag daaraan met hen geheiligd zijnde, ging hij in den tempel, en verkondigde, dat 17 And when we were come to Jerusalem, the brethren received us gladly. 18 And the day following Paul went in with us unto James : and all the elders were present. 