None
Men vindt bier zeven warme brounen, die tot badplaatsen ingerigt en onder den naam van Pantjoran Toedjoe bekend zijn. Yoor de ge- scbiedenis is deze plaats in bet oog van bet Maleiscbe volk van groot gewigt, daar de stam- moeder des volks Poetih Bokgso, na zicb op den berg die baren naam draagt gevestigd te bebben, toen zij bet land overstroomd vond, later bij bet teruggaan der wateren, bierbeen afdaalde en de sticbtster van'Menangkabo werd« waarvan Priangan Padang Pandjang deboofd- Ovx PR. plaats is geveest, tot aan de spUtaiag d«B rijks. Thans is deze plaata zeer iu yeival e& bevat een 60tal huieen, die een armoedig aan- sien hebben, waarop alleen bet biiis vaa den Datoe eenc gunstige uitzondering niaakt. Priatin, dorp op Java, resideutie Banjoe- maas, regeniscbap Poerbolinggo, distrikt Kerta Negara. Priedji^c, distrikt op Java, residentie Soe- rabaja, regentsohap Sidajoe, groot 127 vierkante palen, met 125 dorpen, en eene bevolking, in 1857j vai) 39^000 zielen, De grond levert rijst en tabak. Het boofddorp beet Warmgin Anom en ligt aan de Solo-rivier. Priedjik, dorp qp Java, residentie Rem* bang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Felem, aan de Solo-rivier. Friendoewaiiy dorp <^ bet eiland Madura, iu bet Zuiden van de afdeeling Soeoianap* Pri^aty kaap aan Java's Noordkust, in de straat van Madura. Prigiy distrikt en boofdplaats op Java, re- sidentie Kediri, regentscbap Tr^galek, met eene bevolking van 1,862 xielea. Het boofd- dorp ligt op 31 Vv P^ ^^ Toelong Ag^^ngen 517s ^^'^ Xediri, en bevat eene zeer goede steenen pasauggraban, vlak aan de baai van Prigi gelc^en. Over de branding is eeu boofd geslagen, waar de groote scbepen tot zeer nabij bet dorp kunnen ankeren. . De pakbuisen sijn digt aan het strand gel^en. De scboone baai van Prigi, op 110"* 47' O. L., biedt eene veilige ligplaats aan voor een groot awilal scbepen. Prigiy distrikt op Java, resLdentie Preanger Regentacbappen, afdeeling Soekapoera, met de onderdistrikten Prigi en Parakkan en de boofd- plaats Prigi gelegen bij de Dirk de Vries-baai, 7, paal van zee. Prigi) onderdistrikt op Java, residentie Preanger Regentscbappen in het Soekapoera- scbe dlatrikt Selatjaoe, met eene warme en eene zoute bron, beiden Tjigoenong gebeeteH. Het dorp Prigi is gdegen op 19Vt paal van Tjiandjor, 136 van Soemadang en 1517s van Bandong. Prigi, troep of onderdistrikt op Java, in de Preanger-landen, afdeeling en distrikt Soe- madang. Prigi, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Saktiga, distrikt Tengaron, met een 50tal JavMien. Prigi, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Demak, in bet Zuid-Westen yan het distrikt Singen Kidool. Prigi, westelijke boek der Dirk de Yries- baai, aan de Zmdkust van Java, xtaUeitie Preanger Regentscbappen. Prigi, berg op Java, residentie Bantam^ Zuider Regentscbap, die zicb 135 Rqnlandsdie voeten boven de oppervlakte der zee veriieft. Prigi, dorp op Java, residentie Balnia, in bet Westen van bet Zuider Kwartler, aaii de rivier Angk€, 2 pal^oi van Bnitenaorgs giens. Prigi, Buikar-^tablisaement bij Batayia, op Java. Prigi, dorp op Java, adsistent-resideatie Buitenzorg, distrikt Djasinga. Prigi, rivier op bet eiland Banka, in bet oostelijk gedeelte van bet Maras-gebergte, we&e in de Lajaug-rivier rait Prigi, dorp in Borneo*s Westerafdeeling; rijk Sangouw. Prigi, marga op Sumatra, adaistent-resi- dentie Benkoelen, distrikt Sdoema. Prigi, gebucbt op Sumatra, residentie Pa- lembang, aldeeling Lamatang Odk>e^ aen de Lamatang. Prigi, dorp in Borneo's WesteiafiieefiBg, rijk Sintang, aan de rivier Soekan. Prigi, distrikt in Borneo's WesteraSiediing, rijk Landak. Prigi, dorp op Celebes' Westfcust, ri]k Kajeli. Prigia, zie: Patigi. PrigiflObo, dorp op Java, residentie en re* gentscbap Samarang, distrikt GrogoL Prikambira, dorp op bet Sandelboat-eikfid, onder den Badja van Palmedo. Primboexif zie: Premboen. Prjmpoenang, gebucbt op Svunatea, resi- dentie Palembang, landscbap Ogan, bij het dorp Batoe Radja. Hier zijn de oevers der Ogan 50 a 60 voeten ho(^. Prindja, dorp op Sumatra, adsistent-resi- dentie Benkoelen, distrikt Moko Moko. Prindoewan, dorp op het eiland Madura, afdeeling Soemanap, distrikt Bacat Laut. Pring, Noocd-Westboek van bet eiland Bawean, residentie Soerabaja, Pring, dorp op Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, afdeeling Manna, op 4** 21' Z. Br., Yolgens HoRSBUBGH. Er is eene goede aaker- plaats in 12 vademen diq>en moddeigr<»d. Yro^er namen de Engelscbe Kompagnie^s- schepen bier somvrijlen peper in. Pring, kaap en rivier aan Billiton's Noord- kust, distrikt Boedeug, op 2"* 40' Z. Br. Pring, riviertje op Sumatra, op bet Ooster- strand der residentie Palembang. Pring, afdeeling op bet eiland Banka, distrikt Soengei Slan, met 7 dorpen en ruim 300 lidfia. PR. 846 ^Pling, beig op Java, residentie Kadoe, re- geatsohap Magelang, distrikt Probolinggo. Pring, dorp op Java, reaidentie Samarang, afdeeling Salatiga, IVi p&al van Kedong Botok, SS** snid-oofitwaarta van den berg Oengaran. Pringy waterleiding ter lengte van 1 paal nit de gc^jknamige rivier gegraven, op Java, residentie Bagelen, afdeeling Ledok. Pringa Qjodrong, dorp op de Oostkust van het eiland Lombok, bij het zoogenaamde groote meer. Pringan, dorp op Java, residentie en re- gentsehap itembang, distrikt Soeiang. Pringapoes, tempelrnine op Java, resi- dentie Kadoe, regentscbap Temanggong, dis- trikt Kadoe, Zuid-West ten Zuiden van het hoofddorp Ngadiredjo. PringapoeSy dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Magelang, in het Noord- Oosten van het distrikt Bandougan. Pringapoes, dorp op Java, residentie Ka- doe, regentscbap Temanggong, distrikt Prapak. PringapoeSy rivier en dorp op Java, resi- dentie Pasoeroewan, afdeeling Malang, distrikt Gondanglegi. De rivier komt van den Sm^roe. Pnngapoes, dorp op Java, adsitftent-resi- dentie Patjitan, op de oosteliike grens van bet distrikt Pangool. PringapoeSy dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling en distrikt Salatiga, I5V4 paal van Salatiga en 84 van Samarang. Het is bewoond door rairn 400 Javanen. PringapoeSy rivier op Java, residentie Sa- marang, afdeelingen Demak en Salatiga. Pringapoes, dorp op Java, residentie DjokdjdEarta, afdeeling Qoenong Eidool, in het Zniden van het distrikt Semanoe. Pringapoes Kidool en -Lor, twee dor- pen op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa. Het eerste bevat een 560tal en het laatste een SSOtal inwoners. PringapooT, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Salatiga, distrikt Oengaran, nabij het perceel Klepoe. S^ring4jOWO, dorp op Java, residentie en r^ntsehap Pekalongan, distrikt Seragi. Pringgading, dorp op Java, residentie Banjoemaas, regentscbap Poerboliuggo, distrikt Kerta Negara. Pringgadjala, dorp op Java, residentie Cheribon, afdeeling Indramajoe, distrikt Karang Ampel. Pringien^ dorp op Java, residentie Soera- karta, afdeeling Soekawati Wetan, distrikt Laban. Plingien, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeiingy IS uren ten Noord-Oosten van Amoentai, aan de JBarengah-rivier. Er werd in Jamiarij 1860 cene sterke redonte voltooid, die-beide rivier-oevers bestrijkt. Pringking, dorp op Java, rqndentie Bt^ njoemaas, afdeeling Poerbolinggo, distrikt Da- joeloehoer, met eene warme bron van weinig beteekenis. Pringkoekoe, distrikt en dorp op Java, adsistent-residentie Patjitan, in het Zniden, met ruim 14,000 inwoners. Het dorp ligt 6 palen van Patjitan. De hoofdplaats beet Poe* noeng. In het distrikt vindt men vogelnest- klippen* PringkoelOB, dotp op Java, residentie Samarang, regentschap Kendal, distrikt Selo* katon. Prtngobojo, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, regentschap Sidajoe, distrikt Priedjik. Ptingombo, berg en dorp op Java, resi- dentie en regentschap Pekalongan, distrikt Ban- dar Goeiuwang, bij de grens van Tagal. Pringombo, dorp op Java, residentie en regentschap Pekalongan, op de westelijke grens van het dhrtrikt Sawangan. Pringombo, dorp op Java, residentie Soe- rakarta, afdeeling Soekawati W^n, distrikt Kadoewang, op den weg van Madioen over Fonorogo naar Soerakarta, 20 palen van Ka- doewang en 16 van Soerakarta. PiingombOi dorp op Java, residentie Ka« doe, regentscbap Magelang, in het Noorden van het distrikt Minoreh. Pringtombo, doip op Java, residentie Ba- njoemaas, afdeeling Bandjar Negara, distrikt Singomerto, op den berg Midangan. Pringoiilbo, dorp op Java, residentie Ba- njoemaas, i^fdeeling .Bandjar Negara, distrikt Bandjar. Pringondani, dorp op Java, residentie Bezoek), afdeeling Bondowosso, distrikt Soe- kokerto. Pringsoerat, poststation op Java, resi- dentie Kadoe, regentschap Temanggong, cbbtrikt Prapak, Oost van het hoofddorp Medono. Pringsoerat, dorp op Java, residentie en regentschap Pekalongan, distrikt Sawangan. Pringtali, dorp op Borneo's Oostknst, aan de rivier van Koetd. Pring^eli, dorp op Java, residentie Ja- para, distrikt Majong. Pringtoetoel, dorp op Java, residentie Bagelen, afdeeling Ambal, distrikt Karang Bol- long. Pringwoelongy dorp op Java, residentie Banjoemaas, afdeeling Bandjar Negara, op de oostelijke grens van het distrikt Karang Kobar^ 846 PK. Prinsen-eilaiid, of Fanitan, ook vel Pauaitan, elland aan den zuidelijkea ingang ran de straat Soenda, 1^/, mijl yan Java's WestktLsti Noordwest T%n de Meeuweiitbaai en ruim 6 mijlen van den wal van Sumatia. Het is van het Oosten tot bet Westen 4 en van het Noorden tot het Zuiden 3 mi)len lang, en door een rif omgeren, dat aan de Zniddjde wel IVs Qiijl in zee uitsteekt, en geyaarlijk is voor d^enen, die de zoogenaamde Behouden Passage willen nitraren. In het Zuid- Westen ligt de diepe Kaznaris-baai^ waariu ran 3 tot 30 vademen "water staat. De baai ligt open Yoor den vollen aanslag des oceaans. De nit- hoekeu der baai ziju ten Oosten Tandjong Sanghiang, ten Westen Tandjong Batoe Rin- dang. De Noord-Oostpunt beet Tandjong Batoe HadjL Aan de Zuid-Westzijde van het Prinsen- eiland zgn twee kleine zoetwater rivierljes. Aan de Zuid-Oost-zijde ligt een henvel, die 1,000 Yoeten boog en bij de seelieden onder den naam van den Hoogen Heurel bekend is. Dese is gelegen, volgens Hobsbuegh, op 6^ 35' Z. Br. en 105"* IS"" 0. L. Het eiland is boschrijk en levert verfhont, schildpad en tri- pang. In de laatste jaren zijn er kolen ge» Tondeu. In 1780 was hier het dorp Sama- dang, aan de Kaznaris-baai, met eene bevoi- king van 200 ziden, onder bet Hoofd Kiahi LoEBAH AupAN. Tot aan 1694 was hot Prin- sen-eiland onbewoond; later diende het, even als Poeloe Kalapa, tot een oord van balling* schap Toor Bantammers, die een ig misdiijf ge- ple^d hadden of bij den Snltan in ongenade waren gev alien. Van tijd tot tijd vestigden zich hier inwoners van Tjiringin, als laiidbouwers, die het ook weder verlieten. Yoor de schild- padvangst komen er tegenwoordig in deOost- moesson eenige visschers, die er zich tijdelijk • ophouden. De doortogt tusschen dit eiland en den wal van Java draagt den naam van Be- honden Passage of Prinsen-straat, en die tus- schen het Prinsen-eiland en Sumatra wordt het Groote Gat genoemd. Prinsen-eiland, eiland gelegen bij de Westkust van Nieaw-Guinea, in de straat Gallowa. Prinsen-eilandy naam van een laag en vlak eilandje, gelegen in het Westen der straat Doeriau, in den Eiouw-Archipel. Men kan het vrij digt bij den wal naderen. Prinsenlaaiiy wijk op Java, in de stad Batavia. PriUBexi-^traatyEie: Behouden Passage. Prinses Marianne, zie: Marianne (P rinses). Prin0«flien-0Uaiid, »e: Yader Bsttk. Frinses van Oranje, bank ten Oosten van Java, in de straat Bali, op 8* 36^ Z. Br. en 114* 41' 0. L. * Prinfl Frederik Hendrik, 110: Fre- derik Hendrik (Prins). Frina Hendrik, zie: Hendrik (Prina> Frinlgong, dorp in Bc^neo'a Westerafdee- ling, aan de Melawi, met eene goudmipi. In deze mijn komen ook bruinkolen voor. Prio, dorp op Sumatra, residentie Padaug, distrikt Pan. Priobadan, dorp op Java, reaidentie Soera^ karta, bij paal 2 op den weg naarBojoklL Priok, kaap in de baai van Batavia, oost- waarts van den mond der Tjiliwoeng, aan Java's Noordkust, waarbij eene gelijknamige droogte ligt. Priok, dorp op Java, residentie Batavia, Wester Kwartier, 8 palen bewestea den 32^ paal op den weg naar Tandjong Kaik. Priok, meer in Borneo's Westerafdeeliiig, r^ Tajan. Aan dit meer bevindt zich op een berg het voor hdlig verklaard graf van eea Javaan. Priraag» doip in Borneo's WeatemMedng, rijk Sekadouw. Priei, baai aan Suniatta's Oostkost, kad- schap Langkat, waar zich vroeger secroovers ophielden. Prison, een der Kokos- of Keeling-eilanden, op 12* 6' 9" Z, Br. en 97** 8' 48" O. L. Het is niet meer dan eene 24 Rijnlandsefae voe- ten laage sandbank, waarop eene gevangenia staat. Prissen, dorp op Java, residentie ea af- deeling Probolinggo, distrikt Tongas. Priti, dorp op Java, residentie Banjoemaas, regeutschap en distrikt Tjilatjap. Prit Ireng, berg op Java, residentie Kc- diri, regentschap Treogalek, distrikt Kampak. Pritti, zie: Paritti. Proah, berg op Java, adsistent-resideniie Banjoewangi, op 8* 38' Z. Br. Proatin doewablaa di darai, marga op Sumatra, adsistent-residentie Bcnkodea, distrikt Soengei Item. De bevidking is ran den stam Boelang en heeft een eigefi tongval, geheel afw^kende, van de in Soengei Item ge- sproken wordende Lembahsche taaL Proatin-landen, beoaming der distrikten Bantal, Ipoe, Sablat en Kataoen, op Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, afdeciing Moko Moko. . Probian, rivier op Sumatra, in de Lam- pongsche distrikten, di9 in de Sep9etib valt. r PBL 847 ProbOlinggO, roBidentie op Java, grea- zende ten Noorden aan de straat van Madunt, ten Oosten aan Besoeki, ten Zuiden aan de Indische zee en ten Westen aan Paaoeroewan. Yroeger maakte z\) eene afdeeling vanBezoeki uit, doch is onlangs tot residentie yerheven. Het landschap bevat vele bergen, als een gedeelte van het Tengger-systeem^ op de grens van Fafloeroewan, een gedeelte van den Sm^roe, die zich daaracbter verheft, den vulkaan La- mongau, die aoms des nachta eene gloeijende vuurmassa doet oprijzen, en den Taroeb. In deze residentie komt slechts d^ne warme bron voor en wel in bet distrlkt Padjarakan. De grond is vrncbtbaar. De koffijkultnur levert redelijke lesultaten op en de rijstbouw slaagt beter dan in vele reeidentien op Java. Ook is de suikerteelt hier zeer gunstig. Achtenveertig bosaohen leveren grootendeels djali-howt op. Uet Noorder strand is er minder bellend dan In Bezoeki^ met zwart zand bedekt> meerendeela onb^groeidt en de ankergrond is goed op Z2 vademen. De Zuidknst is zandigj heeft geene ankerplaatsen, doch 5 vademen water. De oevei is klippig en onbezocht, en bedekt met bos- scben. Behalve den grooten poatweg telt men in deze residentie vele goede wegen. De opper- vlakte van Probolinggo wordt op 1,843 vier- kante palen gescbat. De visscherij is er van weinig belang. In deze atreken Louden zich vele tijgera op, zqo- dat de inlanders door ben menigmaal worden aangevallen. Yoorts vindt men in de bosschen wUde honden en katten, apen, eekhorens en wilde paauwen. Op de vuurbergen liggen koude en heete zwavelbronnen. De sterkte der totale bevolking van Probo- linggo bedroeg: in 1857 2H631 zielen , 1858 297,674 , , 1859 307.398 , w i860 315,097 r In drie jaren tijds ia dus die bevolking ver- meerderd met 80,218 zielen of. 6.92 Vo> ^et- geen gemiddeld een jaarliiksoh aoeres aanwijat van 2.31 ten honderd. ■. Onder die totale bevolking beliep het getal : a» der Europeanen: in 1857 427 zielen , 1858 444 , , 1859 ...««« 442 , », 1860 ...... 484 , b. dier Ghinezen: in 1857 1,237 zielen , 1868 1,311 , , 1859 ....'. 1,341 , , 1860 1,428 ^ e. der Arabieren en andere vreemde Ooater- lingen: in 185 r 808 zielen w 1868 858 , , 1859 818 M g 1860 808 if d» der inlanders ') : in 1857 292,159 zielen # 1858 296,061 , ' # 1869 804,797 , M I860 312,377 r Het getal landbouwende huisgezinnen met velden onder de inlandsche bevolkixig bedroeg: in 1857 39,570 # 1858 40,712 , 1859 40,769 ^ , 1860 ..... 57,768 Waaraan de enorme vermeerdering van het cijfer van 1860 toe te schrijven is, kan niet bepaaldelqk vorden opgegeven. Waaraohijnlijk evenwel zal het verschil geiegen zijn in eene drukfoui of in eene fautive opgaaf; want het is te gioot, om het aan eene meer naauwkeu- rige telling te kunnen toeschnjveh. ' • < De uitgestrektheid der aan de landbouwende bevolking toebehoorende velden bedro^: in 1857 60,651 bouws # 1858 64^24 , 0 1869 64,825 , » 1860 66,465 , zoodat men per landbouwend gezin h6eft gehad'i in 1857 1.53 bouw , 1858 ..... 1.58* , , 1859 1.59 ^ - , 1860 1.15 * ^ De sterke vermindering in het laatste jaar, in weerwil van de vrij belangrijke "vermeerde- ring van het totaal der velden in 1860, staat '; In het cijfer der inlandsche bevolking in de jtren 1867 en 1858 zyn begrepeh 40 eii 41 sla^en. Voor de jaren 1859 en 1860'heefl men goene op- gaven van alaven meer. 848 PB, .^^ in Terband met de waarscbijn^jk fimtisve op* gaaf Tan het getal landbouwende huisgesinnea in dat jaar. Van het totaal der velden besloegen die, welke geirrigeerd kunnen worden, eene opperrlakte in 1857 van 39»843Vi bouwB of 65.80 7^ , 1858 , 39,880 , , 61.73 , , 1859 , 40,420 , , 68^5 , M 1860 , 40,835 , , 61,44 , Uit de hier gege^en volgende: bl^bet en mitsdien de velden, wier bevochtiging af- hankelijk is van de reg'ens, ebne oppervlakte in 1857 van 20,7087, bouws of 34.20 »/, , 1858 g 94,694 • , , 88.27 r g 1859 , 24,405 - ., , S7.65 , , 1860 g 25,630 , . , 88.56 , . Mill. Van het totaal van de velden der bevolking waren: l^ ten behoere van het Oouvernement be- -plant : in 1857 ... . 5,()01 bouws of 8.26 % g 1858 .... 5,Ck)l g , 7.75 , , 1859 .... 5,001 g g 7.7V , 0 1860 .... 4,693 , g 7.06 , 2**. voor eigen kultnur der bevolking ge- bezigd: in 1857 . . . 54^34 bouws of 90.06 '/^ , 1868 . . . 58,712 ^ , 90.99 , , 1859 . . . 59,819 , , 91.50* , , 1860 . . . 61,298 g , 92.22' , en daarvan beplant: a. met padi: in 1857 . . . 34,649 botiwfe of 57.22 7o , 1858 . . . 35,894' ; * ^ 66.63 , , 1859 . . . 34,914 , , 63.86 , g 1860 . . . 35,668 , , 53.66* , b. met andere gewassen: .. in 1857 . . . 19,885 bo-Qws of 32.84 Vp , 1858 • . . 22,818 , , 35.36 , , 1859 . . . 24,405 , , 37.64* , , 1860 . . . 25,630 , , 38.56 , 3**. onbeplant gebleven: in 1857 .... 1,016 bouws of 1.68 7o g 1858 .... 811 g g 1.26 g g 1859 .... 506 ^ IT 0.78 g , 1860 .... 474 ^ ^ 0.71* g y. De verhouding tusschen de vdden. die geirrigeerd kunnen worden, en die, wier be- vochtiging afhankelljk is van de regens, is hier vrij gunstig en boven het gemiddeMe over het overige van Java. In 1860 had men voor Probolinggo 61.44 7^^ aan zoogcnaamde sawah's en 38.66 '/^ aan on^nncn tegalgronden, ter- witpi over Java de veriiouding in dat jaar was 53.90* 7,^ voor de eerste en 46.09* 7, voor de tweede soort van gronden.- . 2". De voor de Gouvemements-kultuze, bepaaldelijk voor de suikertedt, a%esoudenle gronden beslaan niet het veertiende gedeelte van de velden der bevolking; terwijl daaren- t^en hetgeen sij voor eigen kultnres bezigt, ^er aanzienlijk is. In 1860 had de bevolking 92.22* 7« vail bare velden voor eig^ kultunr Replant, terwijl voor het overige Java dit maar 85.63 7o bedroeg. y. Van de 9f,22* 7^ van het voor eigeii kultunr beplante heeft eohter een .betrdckeiijk klein gedeelte gediend voor den rijstbouw, ie weten in 1860 sieohts 53,66*7,, terwijl dit voor het overige Java in dat jaar heefl be- dragcn 75.10 7^. 4**. Daarentegen is de teelt van andere ge- wassen zeer belangrijk en neemt die met elk jaar toe. In 1860 had de bevolking niet min- der dan 88.56 7o ^^i^ bare gronden daarfoor gebezigd, terwijl voor het overige Java dit slechte 10:08 7^ had bedtagen. 5^. Ook de verhoiiding van het onbeplaBt geblevene, dat in 1860 nog geea V* 7* van de velden dear bevolking bedroeg, is aeer gonatig, ofsokoon dit aioh eenigana laat vetklaieo uit de omstandigheid, dat zij niet mim van velden voorzien is. Voor het overige Java beiiep h^ onbeplante 13.35 7, van het totaal der rdden. Ook aijn de resultaten van den rijstboaw hier vrq gunstig te noemen; daaf de piodidrtie had bedragen aan padiz in 1857 .... pikols 1,023,787 g 1858 . . . , , 1,091,634 # 1859 .... g 1,006,121 1.103,630 1860 • . * • g g dat is per bouw: in 1857 .... pikols 29.60* g 1858 ....... 30.41 g 1869 , S8.81 g 1860 .,.,.*. 30.94 PR. Ui Berekend eveuwel over heiigeUtbkiidbouwQiide huiagezinneoy is de uitkomst niet zoo guostig, aangezien menperlandbouVeAdgezinheeftgehad: * ' . pikolB 86.87 , 26.81 94.90 19.10 in 1857 , 1858 , 1859 , 1860 0 • hetgeea trouweui neb seer geuudckelijk laat verklaren lut de.ometandOgheidy dat gemiddeld pec gezin met padi slechte bepkuit jas in 1857 ....... 0,875 bouw , 18&8 ...... .. 0,881 , , 1859 ..'.... 0,856 ^ , 1860 0,617 M In wedrvQ van deze Toor de voeding der beTolking zoo onioereikende produktie yunpaii, zijn even'wel de prijzes yr^ gematigd gebleven, daar zy per pikol hebben bedragen: . . tttsacben / 166 en / 2.9S ««..#, 2.5D r , d.dO • • 9 9 3.38 # 9 2.63 . • . 9 » ».76 9 9 3.— in 1857 , 1858 ^ 1859 , 1860 dat is gemiddeld- per pikol : in 1857 ....../ 2.45*/, , 1858 ,2.98 , 1869 .•••.■.•.. M 2.96 #1860 , 2.37^/, Wanneer vi] die prijeen beileiden tot bet- geen 66n pikol gepdde rijst kan hebben gekoet, daarbq aannemende een verlies van 46 ®/o bij de pelliDg, dan ▼eriurijgeii v^ de voSgende prijzea per pikol droi f^aba of ^6n8 gepekLe vqst: in 1857 • • / 4-55 , 1868 9 4.36 , 1859 • 9 6.46 , 1860 ..«....# 4.40 Uet is daaroit UijkbMur, of dat er een sterke inToer van rijst moet hebben plaats gehad, hi dat een niet gering gedeelte der met andere ge- wassen beplante grondenis betedd gevorden met djttgong en andere surrogaten Toor de voeding. De aaaslag in de landrente heeft bedragen van de velden, door  . . . 9 607,963.13 II. ==^= dat is gsmidddd: per landbouwend gezin: in 1857 / 17.42 , 1858 , 14.74 9 1859 9 14.38 9 I860. , 10.52 >) Wanneer wij dien aanslag berekenen over hetgeen per bouv is betaaid, dan verkrijgen W^ de Tolgende uitkomsten: • a. bq berekenmg over het totaal van het door de bevolking voor eigen kultnor beplante: in 1887 per bouw . . / 12.64 ,M 1W8 ., 9 . . , 10.22 r 1869 M 9 . . 9 9.88 r 1860 r , . . 9 9.92 • • « b. bij berek(BniMg.allee9 qver het metjNiii beteelde: » in 1867 per bouw . . / 19.89 r 1858 M 9 * * 9 16.71V8 9 1869 , , . . ^ 16.79 r. I860 t, 9 . . 9 17.047, Indien men de berel^ening . maalct over de ^raarde der geproduceerde . jpoitt, . die, Tolgens de hierboven opgegeren middeDprijzen, kan gesteld worden: in 1857 op ... / 2,513,397.— , 1858 9 ... 9 2,666,339.90 , 1859 9 ... 9 2,968,056.96 , 1860 , • . . , 2,621,121.25 dan heeft de aanslag bedragen: in 1857 ...... 27.43 7^ 9 ISW .*.... 28.39 , 9 1869 19.76 , 9 I860 33.19 M TJit het Tooraigaande blijkt, dat de aanshig der landrente in Frobolinggo hooger is dan in de meeste ander^ resi4eniiei\ van Java. Met betrekking tot de klapperteelt behoort Frobolinggo niet tot die gewesten van Java, waar zij de beste resultaten heeft opgeleverd. Ter aanyuUing van hetgeen daaromtrent voor- <) De sterke vermmderiBg in 1860 vau deoaan- alag, berekead per geziir, staat in verbaDd met de enorme vermeerderiog van het cgfer der landbou- wende gezinDen in dat jaar, waarvan wg de opgaaf ala fautief hebben beschonwd. 64 S60 PR. komt in het claarto« betrekkelijk ariikel ^), hetweik niet verder dan tot en met het ja&r 1858 loopt, kunnen wij nog mededeelen: 1°. dat de vruchtSiragende* aanplant, welke op primo Januarij 1859' 227,^52 boomen telde, bedroeg: » • • op ultimo December 1859 . 252,727 boomen # r M I860 . 256,937 # 2**. dat de jonge aanplant, van 357,284 boo- men op primo January] 1859, is gebragt: op ultimo December 1859 tot 360,8M boomen 0 , B I860 , 368,776 r De stijgende pfijs* der noteu, die per 100 stuks heeft bedrag'en: ■ in 1859 / 4.65 g 1860 -r 5.— maakt het vaarschijnlijk, dat de bestaande vruchtdragende aanplant niet voldoende in de behoefte voorziet; terwijl in verband tot de prijzen der klapperolie, die per pikol hebben bedrbgen : in 1859 / 27.50 M I860 , 25.— de bereiding van klapperolie hier niet van eenige beteekenis kan zijn, maar in de behoefte daaraan vermoedelijk door invoer van elders wordt Toorzien. In verhonding tot de sterkte der bevolking zijn de cijfers, die ons omtrent den yeesti^ in dit gewest wprden medegedeeld, niet on- aanzienlijk. Men had:. .. a. aau buffels: * in 1857 manneljes. . . , 3,184 wijQes 4,794 I, 1858 mannetjes. . 3,269 wijfjes. . • . . • M 1859 mannetjes. , 3,159 wijijes t 1860 mannetjes. « 3,089 wijQes. ..... l,via 4,823 8,092 8,112 8,465 4,953 5,376 _ *) Te yinden op pag. 246 vau dlt Deel. 6. aan runderen: in 1857 stieren. . . 43,459 koeijen. ; . • . • 38^818 , 1858 stieren. . • 45,073 koeijen 39,327 , 1859 stieren. . . 48,289 koeijen 39,431 r I860 stieren. . . 48,329 koeijen. . • • . . 41,514 82,277 84,400 87,7a) 89,843 e, aan paarden: in 1857 hengsten. . 9,573 merrien. 9,314 , 1858 hengsten. . 10,076 merrien 9,621 , 1859 hengsten. . 10,104 merrien. 9,970 M I860 hengsten. . 10,432 merrien 10,331 18,887 19,697 S0,074 20,S13 Daaruit blijkt^ dat in drie jaren t^da Tcr- meerderd is*. 1°. het getal buflbls met 487 sinks of 6 % op het cijfer van 1857; 2^ het getal runderen met 7,566 staks of mim 9 7o op ^'^ ^'^^^ ^^<^ 1857; 3°. het getal paarden met 1,936 stoks of roim 10 ^/^ op het cijfer van 1857. In weerwil van die viij aanzienlgke cglets schijnt de voorziening in de behoefte aan trdt- vee, vooral ten behoeve der sniker &bri^en in deze residentie, nog veel te vrenschen over te laten. De kultures ten behoeve van bet Goaver- nement bepalen zich tot de teelt van koiEj ea suiker. Met verwijzing tot hetgeen omtrent de Pro- bolinggosche koffijproduktie ia gesegd ia bet artikel over de Koffij '), dat sledits tot gi *) Zie dat artikel, te . vinden in dit Decl» ep pag. 167; tenr^'I over de JcotQ vao Pioboli&ggo meer bgzonder faandelt het.voorkomende op 196 en volgg. ?K. «51 m et het jaar 1858 loopt, knimeB wij voor de jaien 1859 ea 1860 nog het volgende mededeelen: Bij de teelt zijn ingedeeld geweest: in 1859 • 1860 15,217 huisgezinnen 15,862 , De prodnktie heeft bedragen: in 1859 pikols 0 I860 / 28,788.10 35,835.30 Daarvoor heeft men geplukt: in 1859 . . 3,874^^482 yrDchtdragende boomen M I860 . . 4,037,716 , , waarvan: in 1859 in tuinen. :..'... 2,556,698 , de bosachen 1,047,735 , paggere. ..:... 270,049 r 1860 M tuinen 2,637,117 , de bosachen 1,033,261 , paggera. 367,338 De totale aanplant beatond: op ultimo Maart 1860 aan vruchtdragende boomen: in tuinen. # de bosachen. , paggers.. • • • 2,676,700 ' 1,047,700 373,600 en aan jonge boomen: in tuinen. . . • # de bosachen. " P*ggc™- • • • 956,900 384,700 . 254,300 4,098,000 te zamen. 1,594,900 ■^69p00 op ultimo Maart 1861 aan vruchtdragende boomen: in tuinen. . .. , de boaschen. .. ' pftgSfora- • • • 2,803,469 1,071,600 370,580 i en aan jonge boomen: in tiunen. • • • . t de bosachen. » # paggtu^B. • . • 1,468,026 362,437 263,144 4,245,649 2,093,607 te zamen* • • . 6,339,256 De betaling, door de bevoUung voor hare koffijproduktie geooten, .beliep: in 1859 .... M 1860 .... 284,538.66 374,125.07 Uit het Yoorafgaande blijkt: 1^ dat de produktie per gezin is geweest: in 1859 pikols 1.89 1860 2.26 en gemiddeld over de beide jaren 2.08 pikols. 2°. dat men per gezin heeft geplukt: . . . 255 vruchtdragende boomen • . 255 jr w in 1859 , 1860 3^. dat voor den pluk van 6^n pikol koffij benoodigd zijn geweest: in 1859 . \ . 135 vruchtdragende boomen „ 1860 ... 118 r # en gemiddeld over de beide jaren ruim 122 vruchtdragende boomen. 4**. dat, berekend per gezin, .de totale aan^ plant heeft bedragen: in 1859 ... . • . 374 boomen I, 1860 399 , In vergelijking met het vierjarig tijdvak van 1855 — ^1858 is de koffijteelt in Probolinggo nog al verbeterd. Toen bedroeg de produktie per gezin gemiddeld ' 2 pikols en het getal vruchtdragende boomen, ' voor' den pluk van ^n pikol koffij benoodigd, ruim 146. Wij schrijven dit toe eensdeels aan het kleiner getal boomen, dat men nu gemiddeld per gezin te plukken heeft gehad, anderdeels aan de be- tere betaling, die bedragen heeft :. in 1859 -per pikol . .' / " 9.88V, ^ 1860 0 M . . g 10.41 zoodat gemiddeld per gezin is ontvangen: in 1859 . . . , . • . / 18.70 1860 23.59 Het is te hopen, dat die aanvankelijke ver- betering niet vorde tegengewerkt door over- matige uitbreiding, ofechoon daarvoor wel eenige vrees bestaat, wantfeei' men nagaat, dat de jonge aanplant van 443,471 boomen op ultimo Maart 1857, is geategen op hetzelfde tijdatip: 54» OV9 P&. in 1858 tot . . • 771»116 boomea , 1859 , . . . 926,909 , ^ 1860 ^. r 1861 ,. 996,909 . 1,594,900 . 2,095,607 in we^wil, dat ook de rrachtdngeiide asn- plant was to^geuomen, soodat hier niet kan w(»tlen gedaeht aan inboetiDg, om den aan- plant op d6 eenmaal bereikte hoogte te houden, maar bepaaldelijk aan uitbreiding. Met betrekking tot de suikerteelt behoort Frobolinggo tot die gewesten, waar nj de beste resiQtaten heeft opgdeverd. filqkana den Almanak wm Nedtrlandtek Iniie vaor 1862 had men bier lOsuikerondemenungen, te weten: Bajoeman . . . meteenaanpIantYanSlS bouws SoemberKareng Oembool . .. Wonolangin .. Gending .... Fedjarakan .. Kandang-Djati I>}aboong . . • Paiton Lamadjang .. a w jr W # w M If 9  250 te zanen. .. .• 4^973 bouws Het Bchqut etenwel, dat de aanpkuit niet altiid eren nitgeatrekt is, went, Tolf^s de kdoniale Terslagen, bad bij bediagen: in 1857—1859 . . . 5,001 bouws 9 I860 4,693 9 ^ Bij de teelt zijn ingedeeld geweest: in 1857 • • . • 15,888 biiisgea'nnen , 1858 .... 16,664 , , 1859 .... 16,970 , , 1860 .... 15,954 , «oodat men per bonw beeft gehad: in 1857 3.17 buisgezinnen , 1858 3.13 ,. , 1859 . .' ." .* . 3:39 9 9 1860 ..... 3.40 9 De produk^e beeft bedragea: m 1857 . . . pikols 218,374.53 . , g 230,649.62 . . r 225,174.83 . . 9 235,247.56 , 1858 9 1859 , 1860 dat 18 per bouw: in 1857 .. 1858 .. 1859 . , 1860 .. 9 9 9 pikols 43.66Vs 46.12 45.03 50.127, 9 9 9 Het door de bevolking aan plantloon geso- tene beliep: in 1857 ...../ 565,195.W/, 9 1858 ...::; 583,534.57*/, 9 1859 , 583,614.71 9 I860 , 568,173.97 dat is gemiddeld: a. per pikol: 1111857 .. , 1858 , 1859 1860 9 • 9 • 9 2.59 2.53 8.69 2.41V, b» per bouw: • - in 1857 ....../ 113.— 9 1858 M 116.68 ^ 1859 g 116.70 M 1860 121.07 tf. per huisgezin: in 1857 ...-.../ 36.75 9 1858 , 37.26 9 1859 , 34J9 9 1860 • ^ 35.61 De landrente, geberen ▼an de TOor de an&er- teelt afgeeonderde gronden, beeft bedngeB: in 1857 . . . i . / 81,609.10 9 1858 , 82,391 J 2Va 9 1859 , 82,930.— 9 1860 i 78,280.87 dat is gemiddeld: 0. per bouw: in 1857 / XOOO • • a *•• . §f 1859 , 1860 ...... ^ 16.51V, 16.477, 16.58 16.68 b. per buisgeun: in 1857  der gdijluiamigd reaidentie op JaTa, met de distriktea Probo- linggo (met 50 dorpen en ongeveer 28,000 inwoners), Soember Kareng, Dringo, Tongas en Tengger. Probolinggo, hoofdplaats van de reaiden- tie^ de a£deellng en bet distrikt Frobolinggo, op Java, gelegen 40 palen van Bexoeki, 133 van Banjoewangi en 641 van Batavia, op 7^ 23' 22" Z, Br. en 109« 21' 45'' 0. L. Zij wordt door de tnlanden Banger genaamd en ligt aan see, langB den grooten postweg. Deze atad is uitgestrekt en Yolkrijk, beeft breede, elkander regtboekig kntisende straten, welke ongepla^ ▼eid, docb good onderhonden tijiL. ProboUnggo kan gesegd worden Terdeeld ie eijn in eene binnen- en boitenstad. De eerste bevat de in- landiche wijken langs den grooten weg, be- ooaten een ririertje, velks monding tot Wen dient. AMaar ligt bet buis yan den Resident, een fnud gebouw, ran betvelk eene ongeveer 100 Bijnlandsebe Toeten breede laau naar een groot plein loopt, aan welka Oostmjde de woning Tan den B^gent, eene moskee, de in 1838 gebouwde geyangenis, eenige steenen ge* bonwen en bet kleine Enropeacbe kerkbof ge** legen zqn. Verder zal er te Probolinggo eene ^jseren keik nit de fabriek van de Heeren EiiiHOTXN & C*. te 's Gravenbage geplaatst worden. In de bnitenstad, aan bet strand, be- vindt ucb een groot yierkant fort met steenen wallen, 2 stokken gescbut en eene besetting van 30 maoy onder eenen Offlcier. Bebalve dese besetting liggen er nog 50 prad;oerita» Te ProboMuggo, alwaar jaarUjks eene be- langrijke boeveelbeid van 'a lands produkten naar Nederland woidt ingeeobeept, bestaat een groot yierkant bassin, omringd met pak- bnisen met gemetselde kadeh, waarin treden sijn aangebragt. Dit bassin biedt den yaartuigen eene goede ligplaats aan, en yan bier loopt een gegrayen kanaal, ter lengte yan mm dan 1 paaly naar see, aan wedrssijden goed oedijkt of bescboeid en aan de niteinden in see yan paalwerk yoorzien, dat bestemd is om den golf- slag en de branding nabij de kust te keeren. Tegenwoordig (1858) sgn dit bassin en kanaal, bij gemis aan uitdieping, zoodanig door tnodder aangeboogd, dat alleen bij boog getij yan bet bas^ gebruik kan gemaakt worden. De open- stelling der bayen op 1 Mei 1859 yoor den algemeenen bandel is, yoor bet in werkiug tre- den, weder ingetrokken. De bloei der suikerkultuur beeft veroorzaakt dat sicb te Probolinggo meerdere Europeanen yestigden^ die er 100 in getal sullen zijn, ennette steenen bnizen bebben. Yerder wontti er 200 Gbinezen, 260 Arabieren« Maleijers en Boegi- nezen en oyerigens Maduresen. Men beeft er eene regtbaak yan omgang en enen landraad. Yoorts is er eene Gonyemements lagere scbool, die doorgaans mim een 50tal leerlingen telt. De geneeskonde wordt uitgeoefend door een Offioier yaa Geaondbeid en eenen eiyielen Ge- neesheer. Yerder wonen te Probolinggo de Resident* de Regent, de Seoretaris d^ lesi- dentie, de Kommies-Ontvanger der inkomende en uitgaande r^ten, tevens Hayenmeester, die ook belast is met de strandyonderij, een Pak- buismeester, een Notaris, een Yendumeester en Ambtenaar van den burgerlijken stand. Ook sijn bier gerestigd een Hoofd-I^^ViiMi, een Adjunct-Hoofd-D^'oibiv, een Fam§hoeUe en een Kapitein der Cbinesen. Yoorts sijn nog te Probolinggo gevestigd een Agentsobap der Soerabajascbe Wees- en Boedelkamer en een postkantoor. De riyier yan Probolinggo, eigenlijk Banger gebeeten, is smal en klein, aan de monding yoor booten beyaarbaar, 40 Rqnlandscbe yoeten breed en 13 palen lang. Y<5<5r de monding ligt op de reede bet eiland Katapang. Probollxiggo, distrikt op Jaya, residentie Kadoe, regentscbap Magelang, in bet Oosten, Het bevat 446 dotpen en 69,711 inwoners. Het hedt Montilan tot boofdpkats. Probo XoleO) dorp mg Sumatra, residence Palembang, aan de Moesi, 1 unr 16 minuten roeijens yan de monding der T^^tftfi Het bevat 42 wouingen. Frobo Molee Toewa, dorp' op Sumatra, residentie Palembang, aan de rivier Moesi, b\j de monding der Lakitan. Het telt slecbts 9 woningen. f!ro4jat» dorp op Jaya, residentie en re- gentscbap Tagal, distrikt Gantoengan. FrodjoditOy doip op Jaya, residentie Sa- marang^ distrikt Salatiga^ op Soerakarta'sgrond- gebied, Proeangy agriyier der Batoe Api, in Bor- neo's Zuid- en Oosterafdeeling, yoormalig rijk Baudjermasin. Froeang, dorp in Borneo's Westeiafdeeling, rijk Simpang. Froeang, riyier in Borneo's WesieraMee- ling, r^ Tajan. Froeboh, beig in Borneo's Westetafdeeling, rijk Tajan. Froedongy oud gebouw op Jaya» residentie Kediri, 8 palen Zuid-West yan Sentoel, ten Gosten yan de boofdplaats Kediri. Het beetaat gebeel uit steen e|i o?ertreft in grootte alle 864 PIL andere gebouweu, welke op Java van deseboaw* stof opgetrokken zijn. Ter zijde van bet roor- naamste reftrek berat het ten Noorden en Zuiden klemere yertrekken geiijkvlo^s. Het vooniitstek, waarin de trappen geweest zijn, is vervallen. Men klimt door middel van eene ladder naar bet bionenste van dit gebouw. Het beeldbouwwerk moet bijzonder soboon zijn. Froehor Besar, riyier in Borneo's Weater- afdeeling, rijk Pontianak. De oeyers zijn door Cbinesche landbonwers bewoond. Proejakan, dorp op Jaya, residentie en distrikt Samarang. Proemangan, uitgebrande ynlkaan op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, distrikt Tomobon, op 1* 21' 30" N. Br., boog, yolgens BxnnyABPT, ^,197 Bijnlandscbe yoeten. Hq wordt ten onregte Mababoe (brandesde berg) genoend. Proemboiiy bergstroom op Jaya, residen- tie Bagelen, regentscbap Poerworedjo, distrikt Loano. Proemboxiy dorp op Jaya, residentie en regentscbap Madioen, distrikt Oeteran. Froengan, dorp op Jaya, residentie Djok- djokarta, 10 palen yan de boofdplaats. Proepitan, dorp op Sumatra, residentie Palembang, afdeeling Kommeriog IHr, aan de Pladjoe. Proepoe, riyier in Borneo's Znid- en Ooster- afdeeling, op bet Zniderstrand yan bet rijk Eota Waringiu. Proepoe, dorp op Sumatra, residentie Pa- dang, distrikt Kola Tengab, aan zee. Proepoe, dorp in Borneo's Znid- en Ooster- afdeeling, distrikt Sjitingan, bevoond door 400 Dajaks (1853). Proepoe, meer op Sumatra, in de Lam- pongscbe distrikten, in bet Noord-Westen^ Proepoekhalaiigaii, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, aan de riyier Nagara. ProeBon, dorp op Sumatra, in de Batta- landen, landscbap Simpang Kanan, aan den linker-oeyer der Simpang Kanan. Proet, eOandjes aan de Westzijde yan bet eiland Billiton, een aan de uitwatering der riyier Uoedat, en een aan den Zuid-Westboek, benoorden kaap Kravang. Proeto, eilandje aan de Noord-Westkust yan bet eiland Banka, in de straat Banka. Proewangy riyier op de Oostkust yan bet eiland Banka. ProewOy dorp op Jaya, resid^itie Eembang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Padangan, in bet Noorden. Progo, riyier op Java, residentie Kadoe^ ▼^e in bet regentscbap TeiBaiiggoiig, daiMki Lempoejang, nit bet bol Djombret ontspringt, betwelk aan de noord-oostelijkd belling Tan dea Sindoro, yolgens db Laitos, op SdSBiJBkndadie yoeten boyen de opperylakte der zee ligt. Doch de Progo ontstaat eigenlijk uit twee groote riyiertakkeu, waaryan de westel^ke wederom twee boofdtakken bezit. De noorddyke ont" yangt al de bergstroomen, die yan de znidetgke belling yan den Oengaran en de ooetel^e af- deelingen yan den Sindoro af komen. Zij wordt Anggrek genoemd. De andere tak, die in de boyengenoemde grot ontspringt, wordt bg ^it- nemendbdd Progo gebeeten; zij neemt ham loop noordwaarts, wendt zich dan om de Oost naar het Zuiden en neemt eerst de An^rek* later de Tjengkring en Merio tfp, stroomt dan yoorbli het dorp Prapak, yeryolgoia zuidwaarts langs Magelang, acheidende de distriktm Ban- dongan en Ma^gelang, loopt yerder doortotdat zq bij bet dorp Moendoet de £Uo of Ngello, yolgens JTraeHUHN, op 788 Bijnlandache yoeten boyen de opperylakte der zee, alsmede de Pa- beUan, aan baren linker-oeyer, opneemt, terwip zij, bierdoor aangewassen, baren zuid>oo8telijken loop zuid-westwaarts wendt en Kadoe yerlaat om in Djokdjoktfrta de'^^Oandjoran en Bedok aan baren linker-oeyer op te nemen. Op IKT 5^ O. L. stort de Progo zich, beweskn de Oepak-riyier, in het distrikt Bantool Kscang, met ontzettend geraas door de enge klippige mending in de Indische zee. Aan de uitwa- tering beeft zij* eene sowt yan meer of kmis- bogt. Y66r den mond liggen geene eihnideB, maar het strand is hellend, en op '/, mijl uit den wal worden 9 yademen water geyonden. De Progo is door den sterken stroom, de on- diepten en rotaen niet bevaarbaar. Oyer dese riyier llgt bij Tempoeran erae kapitale bnig, alsmede eene kleiuere bij Temanggong. Prohoe, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeelipg, afdeeling Doeson en BekompaL Zij yalt in de Labei. Promasaiiy dorp op Jaya, resideutie Sa- marang, afdeeling en distrikt Salatiga, met eea 340tal inwoners. Promatan, yischrijke baai en riyiertje op het eiland Bawean, residentie Soerabi^a. Het riyiertje is geyormd door de af watering van het meer Kastobo. Prompongy dorp op Jaya^ residentie Banjoe- maas, regentscbap en distrikt Poerwc^erto. Pronghai, dorp op Sumatra's Westkust, afdeeling Ajer Bangies, yolgens Eluote, ter hoogte yan 1,705 Bijidandsdie yoeten bona de opperylakte der zee. PR-JPT. 855 Prongo, dorp op de Wesikast yan Nieuw- Guinea, distnkt Koiwai. Frongpangy dorp op Java, residentie Tagal, regentschap Pamalang, distrikt Tjiomal Lor. PronoBoetan, dorp op Java, residentie Bjokdjokarta, afdeeling Mataram Eoelon» dis- trikt NangocJaiL Fropen, dorp op Java, residentie Fasoe- roevan, regentschap Baogil, in het Noorden yan het distrikt Pandahan. FropOy kaap aan de Noordkust yan het eiland Lepar. Fropo Garoet, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, yoormalig rijk van Bandjer- masin, boven Kalowa gelegen. Froai, dorp op Jaya, residentie Tagal, re- gentschap Brebes, distrikt Salem. • Froljot, dorp met suikerplantaadje op Jaya, residentie en regentschap Tagal, distrikt Doekoe Wringin. Frotong, dorp op Jaya, residentie Pasoe- roewan^ afdeeling Midang, 16 palen yan Pa- soeroewan en 17 yan Malang. Men ziet er een wateryal yan 20 Bijnlandsohe yoeten hoog en 20 yoeten breed. Frotoag) dorp en poststation op Jaya, residentie en regentschap Pasoeroewan, op het partikuliere land Alkmaar. Frovidential, bank ten Westen yan Nieuw- Guinea, op S'^ 38' Z. Br. en 137* 55' 0. L. Frowata, dorp op Jaya» residentie Japara, regentschap Koedoes. Frowata, berg op Java, residentie Japara, afdeeling Pati, op de grens yan Samarang. Frowata, dorp op< Jaya» ,jresidentie Sa- marang, regentschap Kendal, distrikt Kali Woengoe. Fruisen's droogte, benaming yan eene ondiepte, wier bestaan nog onzeker is. Zij zon moeten liggen aan Jaya's Noordkust, West- Noord-West yan de Brewers-droogte, op 5* 17' Z. Br. en IOC* 47' O. L. en bij laag water droog zijn. Men zou haar yan beide zijden yoorbij knnnen yaren, ujnde de dieptentusschen beide genoemde droogten yan 15 tot 22 ya- demon en tusschen Pruisen's droogte en de Dnizend Eilanden yan 15 tot 22 yademen, Fugniataxiy zie: Engano. Fuisala, 2de: Paisala. Furmerendy bij de inlanders Poeloe Sakit (Zieken-eiland), ligt in de Jaya-zee, op de reede yan Batayia, Vt ^^^ Zuid-Oost yan. Engelsch Onrust, op 6* 2' Z.Br. en 106* 49' 0. L. Weleer stond er een lazaru»-hnis, waamaar het den inLuidschen naam yerkreeg. Aan de Oostzijde steekt een rif tot IVs Engelsche mijl yer oostwaarts en ongeveer 7s mijl naar het Zuiden af, bekend onder den naam yan rif yan Purmerend, vaarop een k^dbaken staat, in 9 Bijnlandsche yoeten diepte bij den laagsten waterstand. Pit eiland behoort, yolgens besluit yan dea Gouyerneur- Generaal, tot het etablissement Onrust. Fnrmerend (Wapen van), zie: W ape n yan Purmerend. Fylades, klip en rif yan dien naam aan de Westkust yan Sumatra, het rif op ongeyeer 3,400 ellen ten Zuiden yan het eiland Sikan- dang, beiden ten Westen yan de afdeeling Singkel. Q. Quitie, zie : K w i t i e. Eveneens zoeke men alle andare icoorden, elders met Q ffesehreven, op Kw. EINDE VAN HET TWEEBE BEEL. 1 •. 