None
De Perliden worden aan de oevers van snelvlietende beeken en in ’t algemeen bij water aangetroffen. Meerendeels hebben zij aan het eind des ach ter lij fs lange en dunne, draadvormige ademhaling»- buizen , die zeer ligt af breken , zooals trouwens al hunne ledematen uiterst broos en zwak zijn. Ook voor deze is de verzending in papierhulzen het beste middel om ze gaaf te bewaren , tenzij men de gelegenheid hebbe ze dadelijk aan spelden te steken en de vleugels uit te zetten, in welk geval in ’t bijzonder de zeer teedere achter- vleugels voorzigtig dienen te worden behandeld. Het doorsteken met de speld moet bij deze dieren, gelijk in *t algemeen bij alle Neuroptera, midden door den thorax geschieden. Raphidien (die echter alleen in de gematigde luchtstreken voor- komen), Ascalaphiden (zeer verwant aan de Myrmeleoniden, en even als deze zandige streken bewonende, doch door de lange geknopte sprieten onderscheiden) , Nemopteriden (met korte en breede voor- vleugels en buitengewoon lange en smalle ondervleugels) , Panorpiden (met schorpioenachtig gevormd achterlijf), Mantispiden (wier lar- ven in spinnen- en wespennesten huizen) en Hemerobiden (de bekende goudoogige gaasvliegen) kunnen allen even als de Libel- ludiden in papillotten of papierhulzen worden bewaard en verzonden. Bij de Ascalaphiden en andere langsprietige groepen dient vooral gezorgd te worden , dat de sprieten gaaf blijven , bij de Nemopteriden , dat de lange, soms bijna lijnvormige achtervleugels niet breken. De Trichoptera of Phryganeiden eindelek zjjn overal, in de nabijheid van stilstaande of vlietende wateren, waarin de larven hunne kunstmatige woningen bouwen. Daar. zij krachtig vliegen, verwijderen z\j zich niet zelden van hunne geboorteplek. Naaldhout is vooral vruchtbaar voor den verzamelaar dezer insecten. Over dag zich verbergende, komen ze door het slaan tegen de takken te VAK tJÎTLÀNDSCHE IKSÜCTISK. CXIIÎ voorschijn, als wanneer zÿ schielijk en behendig dienen gevangen te worden , omdat zij door hunne sluipachtige bewegingen en snelle vlugt ligt ontsnappen, Sommige soorten evenwel vertoonen zich ook meer bq dag en hebben zelfs de gewoonte van in den zonneschijn te vliegen , doch verbergen zich onmiddellijk bij de geringste wind* vlaag of bij eene korstondige voorbijtrekkende schaduw; andere dansen in geheele zwermen, tegen de schemering, boven de op- pervlakte des waters. Ook deze dieren kunnen in papillotten worden gepakt of in papierhulzen worden geschoven. Het is van wetenschappelijk belang om zoo mogelijk ook de huisjes der Trichoptera-larven te verzamelen, vooral als men die soort voor soort met de imagines kan bijeenvoegen: V. Hymenoptera. Van deze insecten-orde behoeft hier weinig te worden vermeld. De daartoe behoorende insecten worden bijna overal aangetroffen. Wil men ze dadelijk aan spelden steken, dan geschiedt dit midden door den thorax. Zij kunnen echter zeer goed , na gedood en gedroogd te zÿn, tusschen watten worden gelegd, de zeer kleine soorten (sommige Ichneumoniden , Braconiden, Chalcididen, Proctotrupiden) uitgezonderd, die beter in papierhulzen zullen bewaard blijven, en nog beter, als zij, zoo daartoe gelegenheid bestaat, nog versch zijnde, aan platina- of zilverdraad worden gestoken. Bij de Tenthredinen , wier larven (op rupsen gelijkende) op be- paalde planten leven , is het van belang om , zoo mogelijk , aantee- kening te houden van de plant waarop zij voorkomen. Bij die famüien, waar, behalve de mannetjes en wijfjes, ook werksters, soldaten en geslachtloozen voorkomen (Anthophila of bijen , Diploptera of plooi vleugelige wespen en Formiciden of mieren), trachte men al deze vormen bijeen te krijgen. Dit gaat echter niet altijd gemakkelijk, vooral wat de wijfjes betreft, die soms schaars zijn vertegenwoordigd, gelqk wij dit b. v. zien bij onze gewone honigbijen , waar de z. g. koningin het eenige wijfje in de geheele 8 CXIY HANDLEIDING TOOK HET YEBZAMELEN, ENZ. kolonie is. Mieren , die niet in de verschillende sexen uit de nesten gevangen en bjj elkander bewaard worden , hebben weinig of geen waarde. Zeer gewenscht is het, ook de zoo kunstig gemaakte b\jen- en wespennesten te verzamelen; men verzuime niet er altijd eenige exemplaren der daarin gedoode voorwerpen bij te voegen , ten einde later de soort te kunnen determineren. Het spreekt van zelf dat de nesten des avonds, als de bewoneis tot rust gekomen z\jn en den omtrek van het nest niet meer onveilig maken, moeten be- magtigd worden. Nesten, onder den grond aangelegd, wordt men tamelijk gemakkelijk meester; men giet nl. petroleum door het vlieggat naar binnen en sluit daarna deze opening met eene graszode, die goed vastgetrapt moet worden; den volgenden morgen vroeg, om niet te zeer lastig gevallen te worden door bewoners, die den nacht buiten het nest hebben doorgebragt, en die men eerst met het kapellennet moet wegvangen, graaft men het nest met zjjne door den petroleum gedoode bewoners op. Nesten , aan boomtakken enz. bevestigd, moeten voorzigtig door een linnen zak omgeven worden , die daarna stevig toegebonden wordt. De bewoners moeten daarop spoedig (ten einde het vernielen van het nest te beletten) bv. door rook gedood worden. VI. L E P I D O P T E H A. Hoe en waar Lepidoptera kunnen worden bemagtigd in tropische landen , zijn punten waarover hier niet behoeft te worden uitgeweid. Alleen zjj aangestipt, dat voor het vangen van nachtvlinders stuk- ken van zoete, geurige, liefst eenigszins overrijpe of zelfs een weinig gistende vruchten, aan snoeren geregen en op geschikte plekken opgehangen , goede diensten doen. Ook is door Petersen als lokaas voor nachtvlinders aanbevolen het ophangen van half gedroogde stinkende visschen 1 ). Eene goede werking heeft ook het plaatsen van eene brandende lamp voor een open venster in een vertrek 1) Een verzamelaar van Br. Staudinger bezigde in Peru, als aauloksel, vooral voor tieomctriden , zelfs menschelÿke uitwerpselen, en wel met goed gevolg. VAÎT TTÎTLÀfrDfcOHJS tKSBCTEK. CXX roet witte wanden, vooral met een’ spiegel er achter, of op open plaatsen, indien dit zonder gevaar voor roofdieren en (niet te ver- geten!) slangen kan geschieden, op een wit laken. De op deze wrijze aangelokte vlinders moeten in grootere of kleinere doozen met glazen bodems worden gevangen, zoo spoedig mogelijk met chloro- form of zwavel-ether bedwelmd en verder gedood , door ze te plaatsen in blikken doozen of groote stopflesschen , waarin zich een stuk kamfer bevindt, waarop wat chloroform of zwavel-ether wordt gedruppeld. Voor het vangen van Lepidoptera bij dag mogen de volgende opmerkingen van den heer Mr. M. G. Piepers hier eene plaats vinden, als van iemand, die op dit punt eene veeljarige ondervin- ding heeft opgedaan 1 ) : «Wanneer ik in Indie op de viinderjagt ga, ben ik steeds voor- zien van een net, eene groote blikken trommel, waarin twee of drie boeken papier, een stopfleschje met wijden hals, een ileschje met chloroform , een pincet , watten en kleinere en grootere doozen. «Vang ik een echten dagvlinder, dan druk ik hem de borst in en plaats hem daarna met toegeklapte vleugels tusschen de bladen papier in de blikken doos. Vang ik een’ nachtvlinder of Hesperide, dan doe ik twee of drie druppels chloroform op een watje en dit in de ilesch. Na twee minuten gewacht te hebben, cchuif ik de flesch onder het net , neem er de stop af en doe er den vlinder in, wat met zekere vlugheid moet geschieden; gewoonlijk valt de vlinder door de bedwelmende damp als door den bliksem getroffen, tei stond in de flesch, die daarop weder met de stop wordt gesloten. Wanneer ik den vlinder nu eene minuut onbewegelijk heb zien liggen, open ik de flesch weder, en stort er den vlinder uit; vervolgens klap ik met behulp van het pincet de vleugels op de wijze van die der dagvlinders achterwaarts te zamen, en plaats 1) Wat de dagvlinders aangaat, wordt ook zeer ter lezing aanbevolen bet onderhoudend geschreven , en zelfs in vreemde talen overgebragte opstel van den heer Piepers in Tijdschr. v. Entom. dl. XIX blz. xv enz., alsmede de mededee- lingen van den heer J. F. Snelleman, als inleiding tot Snellen’s bewerking der op Sumatra verzamelde Lepidoptera, in Midden- Sumatra. Seizen en ontdekkingen der Su mat ra-exf editie dl. IV. 1 blz. 1 — 9. CXVÎ HANDLEIDING VOOB It Et VEBZAMÊLBN, ENZ. hem dan met toegeklapte vleugels in de blikken doos, onder ver- scheidene lagen papier. « Wanneer de vlinders zoo tusschen het papier beklemd blijven , kunnen zij zich, ook al zijn ze nog levend, niet beschadigen. «Te huis gekomen, doe ik in de blikken doos een groot stuk kamfer en plaats dan de doos in de brandende zonnestralen. Na eenige uren zijn de vlinders dan zeker dood. Nu neem ik ze van tusschen de bladen papier uit en leg ze boven op het papier, omdat b\j het droogen anders de zwaarte van het papier de nog vochtige ligchamen te veel zou platdrukken. Zoo wordt de doos met de vlinders en de kamfer ongeveer eene week lang dagelijks zooveel mogelijk aan den brandenden zonneschijn blootgesteld, waarna de vlinders in papillotten gevouwen kunnen worden. Ik bewaar ze nu het best in goed sluitende groote stopflesschen met kamfer, welke ik in den droogen tijd een paar malen ’s weeks en in den regentijd zooveel mogelijk in de zon zet, de stop op een kiertje geopend, opdat alle waterdamp uit de flesch kunne ontsnappen. Ter venzending pak ik ze in blikken doozen, welke worden digt- gesoldeerd, waartoe ik liefst drooge en zonnige dagen uitkies. «Kleine vlindertjes doe ik in doosjes, waarin zij thuis gekomen door wat chloroform bedwelmd worden. Dan prik ik ze op en zet ze in daarvoor geschikte doozen met bijvoeging van kamfer, welke doozen vervolgens in den droogen tijd ongeveer viermaal ’s weeks en in den regentijd zoo dikwijls mogelijk aan de zonnestralen worden blootgesteld, en dit voortdurend tot op de verzending. «Alleen op deze wijze kan de groote vijand, de vocht, uit de doozen worden geweerd. Voor groote schadelijke insecten, als mieren, kakkerlakken enz. is de kamfer een voldoend behoedmiddel. Bemerk ik sporen van stofluisjes (Psociden) of dergelijke vijanden, dan doe ik in de doozen eenige druppels chloroform en sluit ze goed: spoedig zullen deze diertjes dan gedood zijn. «Ik verzend overigens zoo dikwijls en zoo spoedig mogelijk, doch nimmer dan goed gedroogde exemplaren. » Bij deze aanteekeningen van den heer Piepers kan nog worden gevoegd, dat hij in den laatsten tijd niet alleen Hesperiden, maar T15 riTLA5D9CHI I> civn o ok Lvaeula niet m bet net doodkneep, maar befst in doosjes met gbxm b o de ms daaruit Ting. Op de jagt toch ontbreekt bet dkrjjk aan ; > *gfab* id om met de noodige bedaardheid de» kleine iliji lindi ■ I Tocexçtig de borst in te drukken , tenqjl zjj gewoonljjk rustig htÿreu zitten in de dnozen , die echter ruim genoeg moeten zyn «an er ben in te laten rondwandelen. Wil men Lycæniden en Dependen niet in papillotten Yenenden, maar opsteken, dan is het Tan groo t belang, dat de speld regt door het midden Tan den thorax worde gestoken en Tooral dat men den Winder niet met opgeklapte Tleugels late sterven. Deze moeten on- geveer waterpas liggen en een weinig uitgespreid zqn; dit kan worden teweeggebragt door onder het ligchaam een stukje papier te steken, waarop de vleugels worden uitgespreid. Deze voorzorg venoime men ook niet bij Heterocera , en late als algemeene regel gelden, dat nooit een vlinder , die opgestoken maar niet dadelijk nitgeaet wordt en dus later weder zal moeten worden opgeweekt , in zijne natuurlijke rustende houding mag sterven. Zoo gestorven vlinders leverai bij latere opweeking en uitaetting de grootste moeijefijkheden op, ja zijn dikwijls volstrekt niet meer uit te zetten, o. a. kleine Tineinen met lancet vormige langfristige vleugels. Alleen Geometriden maken hierop eene uitzondering, om* dat doe meest met vlak liggende, half uitgebreide vleugels rusten. Hier moet men echter weder voorkomen, dat de vleugels opklappen of geheel naar beneden slaan , waartoe zij groote neiging hebben. Voor kleine Pyraliden, Geometriden en Noctuinen kan men ook het opsteken nalaten, en de vlindertjes, steeds met uitgespreide vleugels gedroogd, losjes, maar zoo dat zij elkander niet kunnen beschadigen, tusschen lagen watten in blikken dooien leggen. Tot het opsteken van zeer kleine vlindertjes bezige men in de tropen platina-draad. Ijzeren spelden deugen niet, omdat z\j daar vooral te snel roesten en ook geene vertind koperen, omdat vele soorten, inzonderheid onder de Microlepidoptera , het metaal doen oxyderen door de vetzuren, die zich in het ligchaam bevinden. De heer Snellen, die in de laatste jaren uitnemend gave bezen- dingen Lepidoptera van den heer Piepers uit on?e Opst-Indische CXVIII HANDLEIDING VOOIt II ET VERZAMELEN, ESZ. bezittingen ontving, geeft nog de volgende punten aan, die daarbij worden in acht genomen. De bezendingen geschieden in cirkelronde, blikken, met zachten bodem bekleede doozen, 8 centim. hoog en waarvan de grootste 20 centim. middellijn hebben; zij sluiten op de wqze van eene gewone kartonnen doos en hebben aan de binnenzijde een met gaatjes doorboord blikken kokertje, dat aan den zijwand is gesoldeerd, tot boven aan den rand reikt en met kamfer wordt volgestopt. Vóór de verzending wordt over den naad eene reep papier geplakt, niet met stijfsel maar met vernis. Kamfer is bij ondervinding gebleken voldoende te zijn om roof-insecten af te weren. Door Kajapoeti-olie of karbol-zuur op de watten te laten druppelen, worden de vlin- ders ligt. bezoedeld of zelfs geheel bedorven. Voor de papillotten bezigt de heer Piepers niet den in Engeland gebruikelijken driekanten, maar een vierkanten vorm, als gewone poederpapiertjes ; deze is verreweg verkieslijk voor het gaaf bewaren van sprieten en vleugelpunten. Het is bekend, dat bijzonder gave exemplaren van vlinders vooral ook kunnen worden verkregen door kweeking uit de rupsen. Kweeking van insecten levert altijd eigenaardige moeijelijkheden op, en alleen bq eene hoogst zorgvuldige behandeling bestaat er kans op voldoende uitkomsten. Ten aanzien van dit punt is voorzeker de ondervinding de beste leermeesteres. Slechts eenige algemeene regelen kunnen hier worden aangegeven. Men gebruike voor het kweeken van rupsen ruime glazen, van boven met gaas bedekt, zoodat de dieren niet kunnen ontsnappen, en op den bodem belegd met eene tamelijk dikke laag aarde of zand. Het voedsel moet dikwijls , ten minste tweemaal (in de tropen liefst drie- of viermaal) daags worden ververscht, en altijd van dezelfde of van eene soortgelijke plant genomen, als waarop de rupsen gevonden zijn. Telkens moeten daarbij zooveel mogelÿk, tegelijk met de verdroogde bladeren, ook de uitwerpselen worden verwijderd. Men rake de rupsen 700 min mogelijk met de vingers aan, vooral niet als zjj in de periode van vervelling verkeeren. Pe kweekglazen moeten nimmer aan een sterken zonneschijn VAK ÜITLAND8CIÏK INSECTEN. CX1X worden blootgesteld, maar daarentegen de bodem en het voedsel nu en dan met eenige druppels water worden bevochtigd. Met uitzondering van enkele soorten , die gewoon zijn in groote koloniën te zamen te leven, plaatse men nimmer een groot aantal rupsen in hetzelfde kweek glas, noch ook rupsen van verschillende soort, ai voeden z ÿ zich soms met bladeren van dezelfde plant. Bÿ het kweeken is het van hoog wetenschappelijk belang, eene duidelijke en uitvoerige beschrijving te maken van de rupsen en poppen, alsmede aanteekeningen omtrent de levenswijze, de plant waarmede de rups zich voedt enz., alles met naauwkeurige ver- wijzing naar de vlindersoort waarop het betrekking heeft. Is men in de gelegenheid dit een en ander met getrouwe afbeeldingen op te helderen, dan wordt de waarde er van niet weinig verhoogd. Rupsen kunnen niet anders worden bewaard en verzonden dan in daartoe geschikte fleschjes met spiritus (alcohol van minstens 25 graden) ; evenzeer de poppen van dagvlinders ; alleen de meer hard- huidige poppen of poppenschalen van nachtvlinders , kunnen, na gedood en gedroogd te zqn , tusschen watten worden gelegd of bjj de uitgekomen vlinders gevoegd; ook de spinsels en poppenhulsels kunnen op laatstgemelde wqze worden ingepakt en overge- zonden. Dikwijls gebeurt het, dat uit de gekweekte rupsen of poppen, in plaats van den vlinder, sluipwespen of vliegen geboren worden, wier larven ten koste der rupsen hebben geleefd. Voor de kennis van deze parasieten is het kweeken, zelfs van overigens zeer ge- wone vlindersoorten , zeer aan te bevelen. Het bewaren en verzenden van zulke parasieten zal weinig moeite kosten, doch men verzuime daarbij niet, naauwkeurig aan te wÿzen van welke vlindersoort de parasieten afkomstig zijn. Nog wordt opgemerkt, dat gekweekte vlinders nimmer uit de kweekglazen moeten worden genomen , dan nadat hunne vleugels niet alleen volkomen zijn uitgegroeid, maar ook voldoende zqn opgestijfd, waarmede soms verscheidene uren verloopen. Dit geldt evenzeer voor de vliegen of sluipwespen, die uit hen zÿn voort- gekomen, cxx HANDLEIDING VOOR U KT VERZAMELEN, ENZ, VII. Diptera. Diptera zijn bqna overal te vinden. Inzonderheid zijn schaduw- achtige en boschrijke plaatsen, plekken waar een welige plantengroei bestaat en oevers van stilstaande of vlietende wateren rqk aan allerlei soorten. Zeer dikwijls vertoonen zij zich in onze woningen, tegen onze muren en onze vensterruiten. Een groot aantal vliegen (Syrphiden, Musciden enz.) beminnen den zonneschijn en zuigen honig uit de bloemen; schermbloemen vooral leveren meestal een ruimen oogst. De Oestriden, wier larven op en in grasetende zoog- dieren (voornamelijk onze huisdieren) leven , moet men in de nabij- heid van deze laatsten zoeken. Evenzoo dienen de Hippobosciden of luisvliegen, die parasietisch op paarden en vogels leven, en de Nycteribiden 1 ), die uitsluitend op vledermuizen wonen, op hunne voedsterdieren te worden gezocht. De Diptera behooren onder de minst geachte insecten; zeer in ’t oog vallende soorten zqn onder hen niet te vinden. Het is waar- schijnlijk hieraan toe te schrijven , dat uit de tropen betrekkelqk zoo weinig uit deze insecten-orde wordt overgezonden ; want dat ook daar een groote rijkdom zoowel van soorten als van individuen bestaat, is zeker. Diptera kunnen het meest geschikt gevangen worden met de vangschaar (zie hiervoren § 3 n°. 4) , indien men ze althans dadelqk aan de speld wil steken, of anders door middel van het kleine net (1. c. n°. 2), terwql ook het slepen over gras en lage planten met het sleepnet (1. c. n°. 3) met voordeel is aan te wenden. Sommige overigens zeldzame soorten van muggen en vliegen * kunnen wel eens in aantal door kweeking worden verkregen. Er zijn er wier larven in het merg van rietstengels leven of tusschen de boven- en onderhuid van de bladeren van planten gangen maken 1) De insecten van deze in het systeem geheel aan het eind geplaatste familie der Diptera zijn ongevleugeld en gelijken op luizen met lange pooten. Ook onder de Hippobosciden komen soorten voor, die ongevleugeld zijn of slechts rudimen- taire vleugels bezitten. Zeer enkele voorbeelden yan dezen aard leveren ook gommige andere familien der Diptera- VAN UITLAND8CHK INSECTEN. CXXI en zich met het bladgroen voeden. Anderen , zooals de Cecidomyiden en sommige Trypetinen , veroorzaken ziekelqke uitwassen aan be* paalde plantendeelen ; deze uitwassen worden gallen genoemd en zijn van onderscheidene grootte en vormen. Door die gallen in geschikte kweekglazen te doen, zooals hiervoren blz. cxvm voor de Lepidoptera is vermeld , vooral tegen den tijjd dat de daarin wonende larven bqna volwassen zjjn, kost het dikwijls weinig moeite om de daaruit voortkomende vliegen of muggen meester te worden. Dit kweeken levert dan merkwaardige bijdragen tot de kennis van de levenswijze dezer dieren. Aanteekeningen , met verwijzing naar de verkregen soorten en van de planten waarop zij gevonden werden , zqn daarbij van hooge waarde. De larven dient men in spiritus te bewaren, terwijl de gallen, ook in gedroogden toestand veeltijds nog zeer kenbaar, bij de insecten zelven kunnen worden gevoegd. Wijl de Diptera over ’t algemeen eene minder stevige chiline- huid hebben dan de meeste andere insecten, vereischen zij bij het vangen en bewaren meer zorg. Men vermÿde daarom zooveel inogelijk ze met de vingers aan te vatten of op te nemen, en gebruike daartoe liever een pincet of bij kleine soorten de vochtig gemaakte punt van een penseel. De meeste kans, om zeer gave voorwerpen te verkrijgen, bestaat voorzeker, wanneer zij dadelijk reeds aan doelmatige spelden of de kleinere aan zilver* of platina* draad worden gestoken en daarna geheel geprepareerd worden over- gezonden. Dit kan te eer geschieden, omdat het prepareren van Diptera veel minder tijd en moeite kost dan b. v. van Lepidoptera, waarbij de vleugels behoorlijk moeten worden uitgespreid. Bij de Diptera moet de speld of het metaaldraad door den thorax worden gestoken, en wel eenigszins aan de regterzqde, len einde de borstels van den thorax, die in vele gevallen goede kenmerken opleveren, ten minste aan ééne zijde geheel gaaf te laten. Het verdere prepareren der voorwerpen, dat natuurlijk niet anders geschieden kan dan voor zoover deze nog versch en week zijn , behoeft slechts te bestaan in het schikken der verschillende ligchaams- deelen, zoodanig dat deze zoo duidelijk mogelijk in hun geheel te zien zqn; dit kan het best met de punt eener speld geschieden. CXXII UA.NDLEIDING VOO U IIBT VERZAMELEN, ENZ. De zuiger en palpen, als zij te veel in de mondholte zijn terug- getrokken, moeten wat naar voren worden gehaald; de pooten moeten zoo worden geplaatst, dat de scheenen niet tegen de dqen zijn gedrukt; en de mannelijke genitaliën, die bij vele vliegen en muggen sterk uitsteken en zeer zamengesteld zijn, moeten, waar ’t noodig is, van het achterlijf worden opgeheven. Als de vleugels op elkander of plat op het achterlqf liggen, wat niet zelden ge- beurt, dan moeten zq voorzigtig uit elkander worden gehaald, zoodat met de loupe gemakkelijk het aderbeloop kan worden gezien ; in geen geval echter moeten zq worden uitgespannen, want daar- door gaat de natuurlijke habitus van het dier geheel verloren. Bq de grootere Tipuliden, wier lange en dunne pooten zeer ligt af- breken , kan dit alles geschieden , wanneer zij , pas gedood en nog geheel week, in eene doos, wier bodem met eene dubbele laag turfplaat is bekleed, zoo diep worden gestoken, dat de pooten de oppervlakte van den bodem raken; door middel van spelden, die evenzeer in den bodem worden vastgestoken, kan men dan aan pooten en vleugels de gewenschte rigting geven *). Intusschen zal niet ieder in de gelegenheid zqn , om de verzamelde Diptera goed te prepareren. In dat geval zal men kunnen volstaan met de grootere soorten tusschen watten, de kleinere in papier- hulzen te leggen. Op die wqze althans zullen de voorwerpen altijd nog eenigszins kenbaar blijven, en kan de verdere preparatie, na opweeking , worden overgelaten aan degenen , die ze later ter weten- schappelijke bewerking ontvangt. Spiri tus-exemplaren en opgeplakte voorwerpen, — dit althans staat vast, — zijn in deze insecten- orde volstrekt onbruikbaar. Daar bij sommige vliegen de kleur en teekening van de oogen bijzonder merkwaardig zijn en zelfs tot kenmerken kunnen dienen, die echter alleen aan het levende dier te zien zijn, is het zeer wenschelijk daaromtrent aanteekeningen te maken, ’t zij op een etiquetje bij ieder voorwerp of op eene afzonderlijke nummerlijst 1) Het reeds vroeger op blz. xcv aangehaalde opstel van Dr. J. Mik bevat voor het prepareren van Diptera vele nuttige wenken, waarvan het voornaamste hier korteljjk is zamengevat. VAN U1TLAND8CUE INSECTEN. CXXItl met verwijzing naar de exemplaren. Evenzeer is hel van belang * bij de parasitische soorten het voedsterdier op te geven. VIII. Araneïden. Om met goed gevolg spinnen te verzamelen, moet men ten minste eenigszins met hare levenswijze bekend zijn. Het is volstrekt niet voldoende, zooals sommigen plegen, ze in de webben op te sporen. Vooreerst vindt men deze dikwerf ledig en zjjn de bewoners in den omtrek daarvan tusschen bladeren of reten verscholen; ten anderen bestaan er talrijke soorten, die geen ware webben ver- vaardigen, maar, min of meer verborgen, buisvormige nesten in hoeken en gaten op en in den grond maken; vele soorten eindelijk uit de familien der Krab-, Loop- en Springspinnen maken noch webben noch eigenlijke nesten, maar voeren hare eqercocons in de kaken of aan het achterlijf mede. Men moet dus niet slechts op spinnen jagt maken aan boomen, heggen of struiken, maar ook tegen wanden en muren, en vooral ook op en zelfs in den grond, — hier soms met behulp eener spade of troffel, — in greppels, onder afgevallen bladeren, achter boomschors , onder steenen, onder mos, in kelders, grotten enz. enz. Enkele malen zoeke men ook aan de waterkanten, tusschen het riet, op het kroos en zelfs in het water (ofschoon daarin, — in Europa, — slechts eene enkele soort, Argyroneta aquatica, leeft). Ook kan men spinnen, in het voor- en najaar, zelfs in de lucht zoeken, daar verscheidene zeer kleine, veelal nog slechts jonge spinnetjes alsdan op lange rag- draden door de lucht zweven. Om de onder mos en afgevallen bladeren huizende spinnen te verzamelen, kan met goed gevolg gebruik worden gemaakt van het zeeftoestel , hiervoren § 3 n°. 5 en op blz. cv voor de Coleoptera vermeld. Bij het uitstorten van kleine hoeveelheden zeefsel op een wit laken zal menige zeldzame soort worden bemagtigd. Over ’t algemeen is het opsporen van spinnen , als men het goed wil doen , geen gemakkelijke taak , bepaaldelijk niet voor de menig- vuldige kleinere en zeldzame soorten, die op den grond, vooral op CXXIV HANDLEIDING YOOB HET VERZAMELEN , ENZ. heidevelden en min of meer begroeide zandbodems voorkomen en waarvan er zoo velen tot de micro’s onder de spinnen behooren. Men moet daartoe, op de knieën, liggende en met gebukt hoofd, werkzaam zijn. Op den grond zoekende, bij sterken zonneschijn, * doet men voorzigtig een hoofddeksel met zoogenaamde « couvrenuque » op te zetten; in plaats daarvan kan men ook een witten zakdoek onder den hoed vastmaken en over den nek laten afhangen. Als men van lieverlede de goede plaatsen, waar vermoedelijk iets te vangen is, leert onderscheiden, zeer dikwijls op meer of min be- schaduwde en vooral eenigszins vochtige plekjes, dan is het zoeken op den grond meestal bijzonder vruchtbaar. B\j het vangen van spinnen dient, behoudens nader te vermel- den uitzondering, als regel te gelden, dat zij niet met de vingers moeten worden aangevat, niet zoozeer of alleen uit voorzorg om niet gebeten te worden, maar vooral om de dieren niet aan de pooten te beschadigen of op het ligchaam af te wrijven, waarvoor zij uiterst vatbaar zijn. Het best is ze te laten loopen in kleine kartonnen, zoogenaamde pillendoosjes, liefst met glazen dekseltjes, waarvan men een aantal van verschillende grootte in eene tasch bij zich dient te dragen. Het deksel moet daarbij snel worden gesloten, doch zonder het voorwerp te beleedigen , wanneer dit tracht te ontvlugten. Er mag echter, in den regel, slechts ééne levende spin in ieder doosje worden geborgen, omdat anders de zwakste meestal verslonden wordt. Sommigen hebben, de gewoonte, in plaats van doosjes, glazen buisjes met kurken stopjes te bezigen, in welke zij , door de monding op het spinnetje te plaatsen of behendig vóór het kopstuk der spin te brengen, deze er letterlqk « laat inloopen De glazen buisjes hebben dit voordeel , dat men zijne vangst terstond goed kan bezigtigen. Tot het medevoeren der buisjes, om die niet te breken of te verliezen, gebruike men kleine zakportefeuilles met lederen oogjes, in den vorm van instrument-trousses. *) 1) Deze „trousses de tubes" zijn te verkrijgen bij Emile Deyrolle, 23, rue de la Monnaie te Parijs. Zij zÿn voorhanden in twee vormen: „en boite" met 12 buisjes voor / 3. — , en „en portefeuille" met 12 buisjes voor / 3.50 of met 24 buisjes voor ƒ 4.50. VAN UITLAND8CHE INSECTEN. cxxr Op een der boven aangegeven wijzen vangt men de spinnen, een voor een, onmiddellijk op de vindplaatsen zelve of wel verza- melt men haar, b\j verscheidenen te gelijk, in de gewone vlinder- of sleepnetten , uit eene omgekeerde parapluie of een onder boom of struik uitgespreiden witten doek, waarin zij, ten gevolge van het afkloppen der takken, naar beneden vallen. Zeer kleine, op den grond of tegen andere voorwerpen snel loopende spinnetjes kunnen met een even bevochtigden vingertop worden c opgepikt » en dan dadelijk in een fleschje met spiritus worden geworpen. Dit laatste geschiedt ook voor de geheele vangst, wanneer men tehuis of op eene daartoe geschikte rustplaats aan- gekomen is, ofschoon sommigen dit reeds dadelijk gedurende de excursie doen , ten einde niet zoo vele doosjes of buisjes te behoeven mede te nemen. Bij het openen der doosjes of buisjes en het overstorten der spinnen in den spiritus, zijn voorzorgen noodig, om het ontsnappen en tevens om onderlinge beschadiging te voor- komen. Voor het eerste kan eene handenwaschkom of bij gebreke daarvan, een soepbord worden gebezigd, welker bodem vooraf met eene laag spiritus wordt bevochtigd, en waarboven dan de over- stort ing geschiedt. Voor het tweede neme men niet één , maai* een drietal wqdmonds-stopfleschjes , waarin men, langzaam aan, de spinnen opvolgend vallen laat , beurtelings eene in flesch 1 , 2 en 3, en zulks omdat, als in dezelfde flesch terstond eene tweede levende spin wordt geworpep, zij zich in haren doodstrijd te zeer beschadigen, ’t geen minder of niet plaats grijpt, wanneer enkele minuten of soms slechts seconden zijn voorbijgegaan, voldoende om haar eerst voor goed te bedwelmen. Ook is het nuttig, zelfs noodig, voor de grootere soorten tot na hare volledige bedwelming te wachten of voor deze telkens een afzonderlijk fleschje van voldoenden om- vang te bestemmen. Aanteekeningen , met behoorlijke verwijzing naar de gevangen exemplaren, zijn hoog noodig, zoowel omtrent de vindplaats, als omtrent het verblijf waar en den tijd wanneer de spinnen zÿn buit gemaakt. Met den meesten nadruk worde hier nog aanbevolen het bezigen CXXVI HANDLEIDING VOOE HET YEEZAMELEN, ENZ. van een geschikt conservatie-vocht , opdat niet soms alle aangewende moeite te vergeefs zij. Honderde , ja duizende individuen , en daar- onder zelfs uiterst belangrijke , zijn, door het niet opvolgen hier- van, voor de wetenschap verloren gegaan. In vocht van ongenoeg- zamen sterk tegraad verweeken de spinnen zeer spoedig en laten het achterlijf en de pooten weldra van het kopborststuk los, zoodat men soms een, voor bestemming en bewaring ten eenenmale on- bruikbaar mengelmoes van verminkte en halfrottende spinnen- fragmenten « ten geschenke » ontvangt ! Velerlei proeven zjjn genomen met verschillende bewaarvochten, die werden aanbevolen en geprezen , ook om de kleuren te bewaren , die, helaas 1 dikwijls voor een groot deel verloren gaan; doch geen daarvan heeft volkomen aan het doel beantwoord. Het best heeft men zich nog bevonden bij den reeds door Walckenaer verkozen, zuiveren wijngeest of alcohol van 25 à 30 graden. Het gebruik daarvan is voor spinnenverzamelaars, inzonderheid in de tropen, eene conditio sine qua non. Daarenboven moet worden zorg gedragen , de zoo snelle verdamping van dit vocht steeds zooveel mogelijk tegen te gaan, door het bezigen van goed sluitende stoppen, die, vóór de verzending, verder tegen alle evaporatie moeten beveiligd worden, dooi* nat opgelegde, stevig toegebonden varkensblazen, alsmede door het digtsmeren der stopranden met eene dunne gips- brei , of bij gebreke daarvan , met eene dikke laag Arabische gomslijm, en zulks nadat de hals der flesch zoo droog mogelijk is afgewreven. Bij alle zorg om het vervliegen van den wijngeest te beletten, heeft dit meermalen toch plaats langs soms onzigtbare tusschen- ruimteri aan den hals der flesch. Bij eene lange reis kan daardoor de spiritus derwijze verslappen, dat ontbinding of ook verdrooging der voorwerpen intreedt. Ten einde hierin eenigermate te voorzien, is het nuttig gebleken , den alcohol in iedere flesch met een scheutje zuivere glycerine te bedeelen. Ook wanneer de spiritus bijna geheel vervlogen is, blijven de spinnen dan meermalen nog in het laagje glycerine op den bodem in goeden staat. Ten slotte mogen nog de volgende bijzondere wenken hier hare plaats vinden : VAK UITliAKDflCHB ÎN SEC TEN. CXXYII 4°. De zeer groote spinnen der tropen, zooals de bekende ruigharige boschspinnen , de zoogenaamde kakkerlak- of muurspinnen , de groote langwerpige, langpootige, fraai gekleurde radspinnen, in circulaire webben tusschen de boomen ( Nephilae ) enz. kunnen niet in doosjes of buisjes, maar moeten onmiddellqk met de hand worden gevangen. Men vatte ze daartoe, desverkiezende met hand- schoenen, wel stevig, doch onder matigen druk, aan de rugvlakte , niet aan den kop of de pooten aan, en verdrinke ze dadelijk in eene daarvoor geschikte flesch met spiritus. 2°. De mannetjes der laatstgenoemde spinnen zijn nog weinig bekend. Zÿ zÿn buitengemeen veel kleiner en bevinden zich soms op het ligchaam der vrouwtjes of in de nabijheid van deze, in of bij het web. 3°. Even zeldzaam zqn ook de mannetjes der fraai gekleurde doorn- of schulpspinnen (Gasteracanthae) ; men zoeke dus vlijtig naar met de vrouwtjes overeenkomende kleinere vormen met geknopte palpen, in de nabijheid van hare ook cirkel vormige webben. IX. Acarina. Acarinen of mÿten zijn op alle plaatsen van organischen oor- sprong te vinden. Onze eetwaren, liefst gedroogde of gerookte, bevatten er gewoonlqk een aantal. Een stuk vochtige oude kaas, oud rookvleesch of ham, vunzig geworden meel, krenten, rozijnen, gedroogde of bedorven vruchten, rottende aardappelen, te lang bewaarde brei van rijst of vruchtenmoes, vogeltjeszaad enz. enz. dit alles zal hem, die naar mijten zoekt, zelden onbevredigd laten. Deze mijten behooren allen tot de familie der Tyroglyphulae , an del's genoemd Sarcophidae detricicolae. Op haar maken andere mijten jagt , die tot de familien der Cheyletidae en der Gamasidae behooren. Men treft deze dan ook vrij dikwijls onder de soorten der Tyro- glyphidae aan, doch zjj leven niet van de vermelde spijzen, maar azen op hunne natuurgenooten. Wie vogels in kooijen houdt en bemerkt dat de vroljjke zangers, vooral ’s avonds, teekenen van onrust geven, hÿ vervange het stokje waarop zij zitten, door een cxxvm HANDLEIDING VOOtt HÉT VERZAMELEN , ENÉ. uitgehold vliertakje of een stukje riet of bamboes, en kloppe dit den volgenden moigen op een schoteltje uit, dan zal hij hoogst- waarschijnlijk mijten aantreffen van het geslacht Dermanyssus (fam. der Gamasidae). Wie in de gelegenheid is eene doode muis te onderzoeken , zal in de meeste gevallen zijne moeite beloond vinden; want op muizen leven dikwijls individuen van de geslachten Myobia , Myocoptis en Dermanyssus. In de talkkliertjes van het gelaat, vooral b\j vette menschen, woont de overigens ons geheel onschadelijke Demodex folliculorum Owen. Tyroglyphidax en Gamasidae vindt men verder in alle collection van insecten en opgezette dieren, waar niet goed voor hunne verdrijving wordt gezorgd. Op stoffige plaatsen ziet men dikwijls kleine, op spinnetjes gelijkende, vuurroode mijten, die verbazend snel loopen; zij be- hooren tot de familie der Erythraeidae. Ook buiten onze woning, in de vrije natuur, zijn vele mijten te vinden. Tusschen het gras treft men de helroode, bruine ot zwarte, fluweelachtige, zich vrij langzaam bewegende Trombidiidae aan, waarvan sommigen in tropische streken wel de grootte eener erwt bereiken. In humus en onder rottende planten kan men zeker zijn, niet te vergeefs naar mijten te zoeken. Op boomen, heesters en kruiden zijn aan den onderkant der bladeren dikwijls eenige Gamasidae en Tetranychidae , en onder de schors eenige Orilaüdae te vinden. In het water of in het slib treft men evenzeer Acarinen aan, meestal spoedig kenbaar aan hunne levendig roode, groene of paarsche kleur; het zijn Ilydrachnidae, die vrij rondzwemmen, Limnocharidae , die in het slib kruipen, of Oribalidae , die op de oppervlakte des waters loopen. Parasitisch op allerlei soorten van zoogdieren en vogels, soms ook op beschubde kruipende dieren en niet zelden op insecten , leven de Ixodidae en eenige soorten van Gamasidae en Sarcoptidae. Bij zoogdieren treft men ze tusschen de onderste of huidgedeelten der haren aan, vooral achter de ooren, in den nek, den hals en de oksels, op de borst- en buik vlakte en tusschen de pooten; men behoeft daartoe slechts zacht door een buisje te blazen, om de haren vaneen te doen wijken. Bij vogels zjjn ze gemakkelqk te VAN UITLANDBCHE INSECTEN. CXXIX vinden; als een doode vogel op eene zwarte tafel of een stuk zwart papier is gelegd, loopen na verloop van een of twee dagen alle mijten van het voorwerp weg en kunnen met de bevochtigde punt eener speld worden opgenomen. Bij kruipende dieren ziet men ze op de schubben zitten of verraden zij zich als eene kleine ver- hevenheid onder de schubben. Bij insecten vallen zij door de lichtgele, bruine of roode kleur terstond in het oog. Vele parasieten onder de Acarinen boren zich met hun zuig- werktuig, dat van een groot aantal weerhaakjes is voorzien, zoo vast in de huid van het voedsterdier , dat men ze bjj het ruw aftrekken zou beschadigen en zelfs de mond van het ligchaam kan worden gescheiden. Een middel om ze terstond te doen loslaten, bestaat daarin, dat men een drupje sla-olie op hen late vallen. Oin die olie weder te verwijderen, dompele men het diertje in ether. Verzamelaars van Acarinen moeten daarom altijd een fleschje met olie en een met ether bÜ de hand hebben. Voor het verzamelen van Acarinen kunnen de buisjes dienen, hiervoren op blz. cxxiv voor de Araneiden vermeld. Voordeeliger is het echter zich losse reageer-buisjes ! ) aan te schaffen, die men, van goed sluitende kurkjes voorzien, in gewone apothekers-schuif- doosjes tusschen watten legt. Op ieder buisje plakke men een ge- nummerd stukje papier. Onder het vangen kan men dan, met verwijzing naar het nummer, aanteekenen waar, waarop of waarin ile voorwerpen zqn gevonden. De buisjes moeten gevuld zqn met alcohol van 25 à 30 graden, tiaar het hier voor een groot deel uiterst kleine wezens geldt, die later niet anders dan voor den microscoop moeten worden gepre- pareerd, dient de vloeistof te worden ververscht, zoodra zij eenigs- zins troebel is geworden, hetgeen voor het laatst nog eenmaal, vóór eie verzending, moet geschieden, waarbij dan tevens de sluiting 1 ) Deze reageer-buisjes zijn o. a. te verkrijgen bij H. A. M. de Liefde, amanuensis aan het Botanisch Laboratorium te Utrecht (als Agent van W. P. Stender te Leipzig). Buisjes van 4 centim. lengte en 6 millim. wijdte kosten ƒ 1.90 de 100 stuks , van 5 centim. lengte en 1 centim. wjjdte f 1.20 de 100 stnks. 9 CXXX HANDLEIDING YOOB HET YBBZAMELEN , ENZ. der buisjes met gipsbrei of Arabische gom moet worden vèrzekerd, ten einde alle evaporatie gedurende de reis te voorkomen. Bij het ververschen van den spiritus moet worden gezorgd, — dat spreekt van zelf, — dat de nummers der buisjes steeds in overeenstemming blijven met de lijst der gemaakte aanteekeningen. De grootere en stevige Acarinen, zooals Teeken en Garnasiden, kunnen, zonder gevaar van ze te beschadigen, met een pincet worden aangevat. Anderen, die kleiner en weeker zijn of zeer snel loopen, moeten met de bevochtigde punt eener speld of met de punt van een vochtig gemaakt penseel worden opgenomen, om ze in de buisjes over te brengen. Vangt men eên kever of ander insect, met vele mijten bezet, dan is het beter, om dit in zijn geheel, met al zijne parasieten, in spiritus te werpen, om zoo spoedig mogeljjk tot verdere vangst gereed te zijn en later alles op zijn gemak te kunnen onderzoeken. VERSLAG TAS DS ZESTIEIDE WIITE&YE&GAIE&IIG DER EEDElLillDSClIE ENTOMOLOGISCHE VEEEBIlIflINfl, GEHOUDEN TE LEIDEN, op 14 Jaxruax*U 18Ô3 des morgens ten 10^ ure. Voorzitter: Dr. A. W. M. van Hasselt. Met den Voorzitter tegenwoordig de heeren : Mr. W. Albarda , A. A. van Bemmelen, Mr. R. Th. Bqleveld, H. Bos, Jhr. Dr. Ed. J. G. Everts, A. J. F. Fokker, G. M. de Graaf, Mr. H. W. de Graaf, Dirk ter Haar, Mr. H. Hartogh Heys van Zouteveen, J. Jaspers Jr., Dr. F. A. Jentink, J. Kinker, Mr. A. F. A. Leesberg, Dr. J. van Leeuwen Jr., J. W. Lodeesen, A. C. Oudemans Jsz., Dr. E. Piaget, C. Ritsema Cz., P. C. T. Snellen, K. N. Swierstra, Prof. P. J. Veth, Dr. H. J. Veth en F. M. van der Wulp. Van de heeren Mr. A. Brants, Henri W. de Graaf, F. J. M. Heylaerts en K. Bisschop van Tuinen is berigt ontvangen, dat zq verhinderd zijn de vergadering bij te wonen. De Voorzitter opent de vergadering met eene korte toespraak, waarin hij de aanwezigen welkom heet en den wensch uit , dat deze bijeenkomst vruchtbaar moge zijn voor den bloei der entomologie. De reeks der wetenschappelijke mededeelingen wordt geopend door den Voorzitter, Dr. A. W. M. van Hasselt, die — naar 10 CXXXII V F B S L A G. aanleiding van een fraai exemplaar van Oaleodes ( Rhax ) melanu s Oliv., hem door ons geacht medelid Ritsema, ter determinatie voor het Leidsch museum, toegezonden, — eene voordragt houdt over de Arachniden-orde der Solifugae of Galeodidae. Na hunne soort- bepaling, biologie, anatomie en physiologie in breede trekken te hebben besproken, onder verwijzing naar het genoemde en twee andere Oaleodes - of &^i^a-exemplaren uit het museum, licht hij dit onderwerp verder toe door eenige vlugtige schetsteekeningen en een paar loupe- en handmicroscoop-preparaten. Meer in het bijzonder vestigt hij de aandacht der Leden op den bouw en de functie van de merkwaardige poot-aanhangsels dezer dieren in betrekking tot hunne copulatie. Bg deze studie heeft hg voornamelijk gebruik gemaakt van de klassieke verhandeling met platen, door Léon Dufour in 1862 in de Mémoires de F Institut de France uitgegeven, en dien geleerde als een buitengewoon vurigen bewonderaar der verscheidene merk- waardigheden van deze Arachniden leeren kennen. Wat de histologie der gezegde aanhangsels betreft, door Dufour als craquettes coxales» beschreven, deelt Spreker het resultaat mede van een door hem, onder welwillende medehulp van ons geacht medelid, den Hoogleeraar Hoffmann, voorloopig in ’t werk gesteld microscopisch onderzoek. Hieruit bleek reeds dadelgk , ten duidelijkste, het bestaan van eene bepaald vezelachtige struc- tuur en fraajje huid-textuur dezer orgaantjes, waarvan de eerste door Dufour betwijfeld, de laatste ontkend was geworden, terwijl in den steel der raket het voorkomen van dwarsgestreept spier- weefsel, door Dufour vermoed, onmiskenbaar werd geconstateerd. Omtrent hunne verrigting gaat Spreker een stap verder dan deze Schrijver. Waar Dufour in de raketten hoofdzakelijk min of meer erectiele (?) « organes de volupté ou de titillation» ziet, slechts dienende bg het voorspel der copulatie, oppert Spreker het vermoeden, dat zg welligt verder, door tg delg ke vastere aaneenstrengeling bg & en $, ook durante coitu , strekken kunnen, om bg deze dieren, bg welke het 9 geen spoor van penis bezit, eene meer directe aanraking te weeg te brengen van de, bg beide sexen geheel Y B B 8 L A 8« CXXXIII overeenkomstige en vlakke of horizontale, uitwendige genitaal - spleten, aan het voorste buik-segment , juist in de onmiddellijke nabijheid der raketten, geplaatst. Spreker stelt zich voor, het laatste onderwerp weldra meer uitvoerig in het Tijdschrift zelf te behandelen, waarom hier niet in eene breedvoerige uiteenzetting van het gesprokene behoeft te worden getreden. Alleen zq er nog bij gevoegd , dat hij er op wees, hoe b ij de Araneïden of ware Spinnen de mannetjes door hunne zamengestelde palpen dadelijk van de wijfjes te onderscheiden zijn; terwijl daarentegen bÿ de meeste andere Arachnidengroepen het verschil tusschen de beide sexen niet aan de uitwendige ge- slachtsopeningen te zien is, bij de Galeodes evenmin als bq de Scorpione*. De heer Hartogh Heys vraagt, of bij deze Arachniden ook de mannelijke palp niet bij de copulatie zou kunnen medewerken, naar analogie met die der ware Spinnen, volgens de voor deze door Menge ontdekte wijze van « overdraging van het sperma * ? Dr. van Hasselt antwoordt, dat hij bij de vele schrijvers over Galeodes , door hem geraadpleegd, hieromtrent niets heeft aange- troffen, doch daarop bij zijne nadere studie de opmerkzaamheid zal vestigen. Daar echter de mannelijke palp hier, — in sterke tegen- stelling met die der Araneïden, — volmaakt denzelfden ontleed- kundigen bouw vertoont als de palp der vrouwelijke voorwerpen, meent hij, reeds a priori, de geopperde nevenwerking van de Galeodes - palp te mogen betwijfelen. De heer Snellen brengt aan de vergadering de groete over van den heer Heylaerts te Breda, en brengt, namens dat Lid, ter tafel eene « 8me Liste supplémentaire des Macrolépidoptères des environs de Breda » , opgaven behelzende omtrent nader aldaar waargenomen vlinders , alsmede verschillende synonymische en andere opmerkingen over onderscheidene soorten 1 ). 1) De lgst enz. is als bglage achter dit verslag gedrukt. t OX XXI T ▼ B R S L A G. Verder deelt Spreker roede, aansluitende bij zijne aanteekening over Prodenia littoralis Boisd. en Pr. testaceoide s Guen. (zie Tijdschr. V. Ent . XXV blz. 50) *), dat hq, overeenkomstig zqn voornemen, aan Mr. Piepers over beide dieren heeft geschreven en van dezen ten antwoord ontving : « Het gelukte mq , door kweeking uit het ei, op twee der door U gestelde vragen een voldoend antwoord te kunnen geven. Blijkens de aan de exemplaren gestoken nummers zqn inderdaad Pr. littoraliê en testaceoides de beide sexen van dezelfde soort. Reeds lang had ik dit om de rupsen vermoed, doch nu is het, als boven gezegd, door kweeking uit eqeren, eene zekerheid voor mq geworden ». De tweede vraag, waarop de heer Piepers doelt, had betrekking op een vermoeden van Spreker, dat de door hem in het Tijdschr . v. Ent. dl. XX blz. 9, pl. 1 f. 2, beschreven en afgebeelde Euproctis , — waaraan hq den op ’s Rijks museum te Leiden door hem gevonden naam van incoiata de Haan in litt, had laten behouden, — de man was van Eupr. flavata Cram. IV pl. 307 C. Ook dit vermoeden werd door den heer Piepers, mede na kweeking uit het ei beves- tigd, zoodat incorata Sn. uit de rij der soorten moet vervallen. Voorts laat Spreker ter bezigtiging rondgaan een zeer fraai wijfje van Cidaria f uriata Hbn., door Mr. H. W. de Graaf op 28 October 1882 bij den Haag gevangen. Deze soort, nog niet lang als inlandsch bekend, was tot dusver slechts in Limburg gevangen (zie Snellen, Vlinders van Nederland, Microlepidoptera , Aanhangsel blz. 1180). 