None
Bij de oude Chineezen, de noordelijke buren van de vervaar- digei-s der trommen, was de kikvorsch niet minder zoowel aan- kondiger en zinnebeeld van den regen als regenbrenger. Lioe Ngan '), „de Wijsgeer van Hwai-nan" ^), die in de tweede eeuw voor onze jaartelling leefde, schreef: „De methode, door de „eerste vorsten in praktijk gebracht opdat de wolken uit de „zeeën aan de vier wereldzijden zouden opkomen en alles bin- „nen de grenzen des rijks in orde brengen, kwam hierop neder „dat zij, wanneer de vorsehen gingen kwaken en de zwalu- „wen kwamen neerstrijken, de paden openden en de wegen „vrijmaakten" ^), Volgens den commentator dier geschriften, Kao Yioe '^), die drie eeuwen later leefde, brak die periode aan na om- mekomst der eerste halve maand van het lentejaargetijde; en inderdaad is het iedereen, die in China heeft gewoond, bij onder- vinding bekend, dat dan de regenbrengende zuidmoesson met groote snelheid doorbreekt. Nog duidelijker spreekt de Yih lm ''^), „Het Bosch van Permutaties"', een wichelboek hetwelk, volgens heerschende meening, een eeuw voor onze jaartelling door een *) Aanhangsel, 81. ^) Ibid. 82. ') Ibid. 83. ") Ibid. 84. '') Ibid. 85. ( 375 ) zekeren Tsiao Yeu-sjioe *) geschreven werd ; het bestaat uit lange reeksen van voorspellingen, te trekken uit de bekende kwas, die naar regelen, in de Yih-kiug gesteld, gevormd worden, en een daarvan luidt als volgt : „In menigte komen de vorsehen bijeen „en smeeken den hemel om regen. Wolken en donder zullen „samentrekken en telkens het noodige geven,, alnaar de behoeften „der seizoenen; verkregen zal dus woorden: vervulling van wenschen'^-). Eindelijk leert de Tsjhoeu-tshioefan-loe^) of „Kroon- aanhangsels van de Tsjhoen-U1iioé\ een werk toegeschreven aan Toeng Tsjoeng-sjoe *), een geleerde uit de tweede eeuw voor Christus : „Wanneer men bij heerschende droogte in het lente- „jaargetijde om regen bidt, dan vangt men vijf kikkers in de „slooten buiten het dorp en plaatst ze op een afgelegen plek; „vervolgens maakt men een vijver gereed van acht voet in „het vierkant en twee voet diep, en doet daar water in, als- „ook de kikvorschen" ^). In de overige jaargetijden, verklaart hetzelfde werk, moet de vijver andere afmetingen hebben; doch dusdanige fijnheden kunnen ons minder schelen. Merkwaardig is ten slotte de volgende mededeeling, te vinden in de „Alge- meene Gedeïikschriften omtrent Ilonan'" ^) : „De Kikkerbeek „ligt buiten de Westpoort van Sjen-tsjioe, in het departement „Honan. Hare wateren ontspringen daar in zekere rotsopeningen, „waarbinnen paddon leven, die smeekgebeden om regen aan- „stonds verhooren" '). Dat op de trommen afbeeldsels van kik vorsehen werden aan- gebracht ter versterking van hunne regenbrengende kracht, zal zeker geene verwondering wekken bij hem die weet, dat in oud en jong China ook afbeeldsels van den draak, een nog veel gewichtiger \\ Aanhangsel 86. 2\ Ibid. 87. 3\ Ibid. 88. W\ Ibid. 89. ^) Ibid. 90. 6\ Ibid. 91. 7\ Ibid. 92. ( 376 ) zinnebeeld van regens en wolken, steeds met hetzelfde doel bij het verrichten van regeuceremoniën optraden. Dit werd reeds lang geleden door ons met tal van oorspronkelijke citaten toe- gelicht ') en kan dus hier onbesproken blijven. In weerwil van al het aangevoerde blijft voorzichtigheid streng gebieden, het vermoeden dat de ketel trommen instru- menten ter verwekking van regen zouden zijn, angstvallig te laten hetgeen het is, namelijk een bloot vermoeden. Het feit toch is ons wat al te machtig, dat alle Chineesche berichten over een zoodanige rol dier instrumenten zwijgen als een graf ^). Niets buitendien staat de veronderstelling in den weg, dat de kikkers geenszins als regenbrengers op de trommen figureeren, doch eenvoudig als zinnebeelden van het donderend geluid, door de trommen voortgebracht, of als gewaande middelen om dat geluid te versterken. Ten slotte eindelijk kunnen die dier- tjes zegeningen in het algemeen voorstellen, zegeningen, die men hoopte zich te zien toevloeien in ruil voor de offeranden aan geesten en goden, waarbij, zooals wij zagen, de trommen dienst deden; want waarom zouden de Mân^s, die toch een landbouwend volk waren, zegen niet met regen, en dus met den kikker, vereenzelvigd hebben? Yan of omtrent henzelven zijn wel geene berichten tot ons gekomen, die dit staven, maar bij hunne noordelijke buren, hunne overheerschers, was *) Les Fètes annuellement célébrées à Emoui, biz. 375 vlg. *) In de Pei-weii y oen foe., het bekende woordenboek van gecom- bineerde termen, vind ik een uittreksel uit de gedichten van Toe Moeh (Aanhangsel 93), die van 803 tot 852 van onze jaartelling leefde, het- welk de volgende vertaling toelaat: „In het paviljoen van (den prins „van) Theng worden in de middelste maand van de lente de los ge- „ we ven matten geopend, en regelen de Man'sche trommen voor de „eikendansen, bij helderen hemel, schoon weder en donder" (Aanh. 94). Dat gebouw was gelegen in het hedendaagsch Nan-tsjhang in Kiangsi, zuidwaarts van het Pohyang meer, derhalve binnen de voormalige Man'sche gewesten. Jammer echter, dat dit gedicht niets voor de rol der ketel trommen als instrumenten om donder te wekken bewijst, aan- gezien de tweede regel evengoed vertaalbaar is door: „die trommen doen zich hooren als donder bij helderen hemel". ( 377 ) identificatie van het hemelwater met geluk van oudsher een voldongen feit. Dezelfde regengod toch, waarvan wij zooeven spraken, voorgesteld als een draak zwevende over de wateren te midden van wolken en wolkachtige figuren, speelt in China als zinnebeeld van geluk in de ornamentiek een hoofdrol, en wordt als zoodanig ook op allerhande dingen aangebracht die niets rechtstreeks met regen of water hebben uit te staan ; zoo dragen priesters het op hun gestikt ambtsgewaad bij het ver- richten van godsdienstige plechtigheden, daar deze in het alge- meen ten doel hebben de menschheid zegeningen te bezorgen. Doch wat nog veel meer zegt: diezelfde draak is bij uitstek het zinnebeeld van de keizerlijke waardigheid, aangezien deze de theoretische hoofdbron van allen zegen is, die in het rijk met zijne onmetelijke onderhoorigheden wordt genoten. En ten slotte; als voorstellingen van zegen en geluk prijkten er reeds lange eeuwen voor onze jaartelling op voortbrengselen van Chineesche nijverheid zekere meander- en triquetrum figu- . ren, die, zooals Dr. Hirth ') betoogt, volgens Chineesche schrijvers zelf niets anders dan vervormingen van oude hiero- gljphische voorstellingen van donderbuien en wolken zijn. „So bedeutet'', schrijft hij, „der Mäander als Symbol des „Donners und der Wolken, mit anderen Worten, des Gewit- „ters, in erster Linie das Geschenk des Himmels, das d,em „Menschen in Gestalt befruchtenden Regens zu Teil wird; in „zweiter Linie, Gunst und Gnade im allgemeinen . . . Yürtse ^), „des Regens Teuchtigkeif', steht für „Himmelsgunst"; chan-ên •'^), „lit. „mit Gunst angefeuchtet werden'', heisst „Wohlthaten „gemessen". Ueberhaupt ist es leicht zu verstehen, wie Ge- „witterwolken einem Ackerbau treibenden Volke, wie es die „alten Chinesen waren, zum Symbol reichlicher Spenden wer- „den könnten" *). ^) Chinesische Studien, I blz. 231. *) Aanhangsel, 95. *) Chinesische Studien, I blz. 241—242. { 378 ) Vau bijzondere beteekenis ziju zulke meander-figuren voor de vraair, die ous thans bezighoudt^ nog vanwege de omstan- digheid dat zij^ zooals de door Meyer en Toy geleverde il- lustraties tooneu, ook op verschillende keteltrommen prijken. A^enler is bij de bepaling of deze instrumenten al dan niet met regen en regenbezwering verband houden, het feit van belang, dat er onder hen enkele zijn, vermoedelijk na het binnendringen van Chineesche invloeden in de Manische landen vervaardigd, waarop draken prijken. Eindelijk nog vestigen Meyer en Foy er de aandacht op dat de pauw, die de Saleijersche trom op verschillende punten siert, in A'oor-Indië reclitstreeks met regen en donder in verband wordt gebracht. „The peacock", zegt nl. Balfour '), „is supj)osed to be particularly delighted by the „approach of the rainy season, and mistaking the deep sound „of the drum for the rolling of thunder indicative of a storm, „screams with delight". Het verband tusschen dien vogel en donderweer hebben wij in een Chineesch boek bevestigd ge- vonden, en wel in dé Yioe-yang f sah isoe '^), „Mengelingen saamgesteld op de zuidzijde der Yioe-bergen'', een belangrijke verzameling van aanteekeningen op het gebied van folklore en mythe, in de negende eeuw door den staatsdienaar Twan Tsjhing-sjih ^) saamgesteld. Eonduit staat daarin geschreven: „De boeken van het Boeddhisme zeggen, dat de pauw bevrucht „wordt tengevolge van het geluid des donders" **). Maar ook de olifant, die, zooals wij zagen, naast den pauw in het decoratief van sommige trommen op den voorgrond treedt, vooral op de Saleijersche, werd in vroegere eeuwen in VAihi'à met den donder in verband gebracht. In het zoojuist genoemde hoofdstuk der Yioe-ya7i.g isah hoe lezen wij nog: „De Boeddhistische geschriften leeren, dat olifanten ten „getale van zeven of negen de aarde schragen, en dat zij *) Cyclopedia of India and of Eastern and Southern Asia, art. Pea- fowl. *) Aanhangsel, 96. ') Ibid. 97. ") Ibid. 98. ( 379 ) ,,groote slagtanden bezitten, welker groei wis en zeker door „het ratelen des donders geregeld wordt"' *). Het schijnt ons toe, dat deze opvatting eenvoudigweg eensdeels verklaard moet worden uit het feit dat kruiden en gewassen, die, evengoed als olifantstanden, groei krachtige uitspruitsels zijn, zich bij het ratelen des voorjaarsdonders beginnen te ontwikkelen, en ten andere uit het toeval, dat nieuwe looten en shigtanden door eenzelfde woord en schriftteeken, namelijk ja ^), worden aan- geduid. Evenals planten, nemen dus de tanden van den olifant de groeikracht-verleenende invloeden des donders in zich op \ en vandaar dat, volgens dezelfde Yioe-yan(j isah fsofi, Thao Tsjing-poh of Thao Hoeng-kiug ^'), een groot kenner van geneeskrachtige kruiden en andere medicijnen, die nog altijd bijzonder vermaard is vanwege een werk, dat hij op dit gebied heeft nagelaten *), leerde : „Wanneer men in de zomermaanden „geneesmiddelen mengt, dient men een olifantstand ter zijde „daarvan te plaatsen", want dan — dus verklaren sommige schrijvers — worden de verschrikkende geluiden des donders, die het procédé kunnen doen mislukken, door den tand afgeleid. „En tegen het fornuis, waarop men een levenselixir „bereidt'' — dus gaat onze knappe dokter voort — „plaatse „men een olifantstand; neemt deze dan het geluid des donders „in zich op, dan geeft hij licht van zich'' ^J. In het eerste gedeelte der zestiende eeuw schreef ook Li Sji-tsjin ^) in zijn groot standaardwerk over medicijnen uit het dieren-, planten- en delfstoffenrijk : „Volgens de Gedenkschriften van zuidelijk „Yueh (verg. blz. 334) ontspruiten de slagtanden des olifants „waimeer het dier het geluid des donders hoort, en verdwijnen „zij wederom als hij, wanneer de grootste hitte is gekomen, „gaat ronddolen in de eenzaamheid. Een oud gezegde luidt: *') Aanhangsel, 99. =') Ibid. 100. ') Ibid. 101. ') Ibid. 102. ^j Ibid. 103. "") Ibid. 104. ( 880 ) „De rhinoceros krijgt zijn horen door naar de maan te kijken, „de olifant zijne slagtanden doordien de wasdomgevende kracht „des donders zijne ooren treft^^ ^). Professor Hirth, die als ambtenaar b^ de Chinese Customs Service het grootste gedeelte zijns levens in China heeft gesleten en zich door vele publicaties over dat rgk voor de wetenschap verdienstelijk heeft gemaakt, is de eenige, die ons met pogingen om uit Chineesche ge- schriften inlichtingen omtrent de keteltrommen te putten is voor geweest. Wat wg in de eerste plaats noodig hebben, namelijk een stelsel- matig compendium van hetgeen die bronnen opleveren, geeft hij echter niet, en de gevolgtrekkingen, waaraan hy zich schuldig maakt, kunnen dan ook moeilijk anders dan van onbeteekenenden aard en uiterst zwak gehalte wezen. In 1890 gaf hij in de Thoung-pao (I, blz. 137) eenige by zonderheden ten beste omtrent Ma Yueu's krijgstochten ter verove- ring van het Zuiden, bijzonderheden, aan zekere geheimzinnige onge- noemde, en dus verdachte Chineesche bronnen ontleend, die daaren- boven niets met de trommen hebben uit te staan. Zelfs het citaat uit de biographie diens veldheers, door ons op blz. 334 weergegeven, wordt ons onthouden, en slechts de povere verzekering geschonken, dat de keteltrommen in verband met Ma Yuen „worden genoemd". Dan nog krijgen wij van een tweetal der citaten uit het tijdperk der Soeng dy- nastie even te hooren wat er zoowat in staat, zonder dat daarby van oord of tijd wordt gerept, en dus bevat het artikel feitelgk niets dat ons eenig wetenschappelyk houvast verleent. Uitvoeriger kwam Hirth in 1896 op het onderwerp terug, en wel in het „Festschrift für Bastian zu seinem siebzigsten Geburtstage". Ditmaal krijgen wij een schat van theorieën en bespiegelingen te lezen, doch, helaas, alweer geen enkelen tekst die ze schraagt; het artikel is dus een zeepbel, een kaartenhuis. Bevreemdend is het, daarby de verklaring des schrijvers te lezen, dat hij „so ziemlich Alles gelesen hat was die Chinesen über den Gegenstand geschrieben haben": maar waarom ons dan zelfs den geringsten kruimel van dit brood onthouden en louter steenen daarvoor in de plaats gegeven ? Na een woord te hebben gewyd aan de geleidelyke onderwerping der Man's aan de Chineesche opperheerschappij en hunne aanneming der Chineesche beschaving, ver- *) Aanhangsel, 105. ( 381 ) klaart Hirth de eerste periode van het ,,ontstaaii^^ der trommen te zoeken in het tgdperk waarin Ma Yuen de zuidelijke provincies onderwierp; deze veldheer zou toen in het bezit van een grooten buit aan bronzen wapenen zgn geraakt, want, verklaart Hirth, de Män^s streden destyds met brons; en om nu te verhoeden dat dit krijgsgery voor de Chineezen opnieuw onheil zou stichten, liet hg het omgieten in tropheeën, die hg bg de Man's als eeuwig Memento achterliet ; dus ontstonden bronzen kolommen, die de veldheer aan de Tongking- sche grenzen deed opstellen ter eeuwige kenschetsing van het eindpunt van China's heerschappg. Die theorie zou schoon zgn, stonden er maar grondslagen onder. Want dat de Man's toen met bronzen wapenen voch- ten, en zulks terwijl zij Indië en China, waar men wèl van oudsher ijzer kende, tot buren hadden, is in de eerste plaats te bewgzen. En klinkt het buitendien niet wat zonderling, dat een veroveraar zgnen onderworpelingen het hun ontwrongen gevaarlgke metaal maar zoo dadelijk teruggaf, met de stellige kans dat zg het weer zoo snel mo- gelgk onder den hamer hunner bekwame smeden zijne oorspronkelijke gedaanten zouden hergeven? Waarheid is het, dat in Ma Yuen's biogra- phie (f* 10) bij wgze van noot een uittreksel uit de oude Kwang-tsjioe ki voorkomt, luidende dat hg, ter aanduiding van de grenzen van China's gezagssfeer, in het Tongkingsche een of meer bronzen zuilen deed oprichten. Maar, nog daargelaten of men in dit bericht het woord brons niet moet opvatten in den zin van „met brons versierd", gaat het stellig niet aan, die zuilen te doen ontstaan uit veroverde bronzen wapenen waarvan het bestaan nog moet bewezen worden, des te minder wgl zelfs Chineesche schrijvers, voor zoover wg weten, nim- mer den heer Hirth in het bouwen van zulk een phantasie op een e theorie zijn voorgegaan. In elk geval kon deze die zuilen hebben laten rusten, daar uit niets big kt dat zg iets met ketel trommen hadden uit te staan. Nog zou, gaat Hirth voort. Ma uit het veroverde brons schepen hebben laten maken, vaartuigen die vermoedelijk al even legendarisch als die bronzen grenspalen zgn en waarmede wg ons dus evenmin hebben in te laten, en eindelijk, ^mehrere hundert Bronze- Pauken^ die „in den verschiedenen Engpässen des Landes untergebracht wurden um „den Man als Prunkgeräth zu dienen". Maar hoe zou een legerhoofd- man, dus vrage men zich af, die met al zgne krijgers uit gewesten kwam waar men nooit ketel trommen had gekend, het zoo plotseling in het hoofd hebben kunnen krijgen er speciaal voor die gelegenheid te doen ( 3S2 ) vervaardigen, en dat als cadeaux voor een volk hetwelk, volgeus Hi rth, er tot toen evenmin had gekend? Te veel eer, voorwaar, voor Ma's inventief vernuft! „Die Bronze-Trommel", zoo gaat Hirth verder, „wurde „vörmuthlich dem Häuptling eines jeden den Chinesen unterworfenen ,. Stammes ühergeben, dem sie als Symbol der ihm von den chinesischen „Schutzherren verliehenen Autorität galt. Später mag sich dieser Ge- „danke verloren haben, so dass sie überhaupt nur Symbol der Führer- „schaft blieb". Alweer een bespiegeling, die van vernuft moge getuigen, maar waarin wij niet veel anders kunnen zien dan een zeepbel. Evenmin is het ons mogelijk iets te voelen voor de redeneering, door Hirth ten rechte of ten onrechte den Chineeschen archaeologen toege- schreven en door hemzelf beaamd, dat de Man's niet in staat waren bronzen trommen te maken omdat de kunst van bronsgieten in Oost-Azië eerst werd uitgeoefend tusschen de achttiende en de derde eeuw vóór onze jaartelling, en wel ter vervaardiging van de klassieke bronzen der dynastiën van Sjang en Tsjeoe. Hoe deze redeneering zou te rymen wezen met het feit dat diezelfde Man's dan toch — altijd volgens Hirth — wèl bronzen wapenen wisten te smeden, vatten wij nog minder; en wat te denken van de verklaring, door dien schrijver hiervoor gegeven, nl. dat wapenen gemakkelijker te vervaardigen waren? Niet alleen is zij te gezocht om indruk te maken, maar vermoedelijk nog onjuist buitendien. Over Hirth's bewering, dat in de ornamentiek der trommen symbolen van den Baktrischen Dionysos-dienst zouden te herkennen zijn, mogen wij het stilzwijgen bewaren, daar Meyer en Foy, die de ornamentatie van al de voorhanden exemplaren tot in de fijnste bijzonderheden heb- ben bestudeerd en uitgeplozen, niets daarvan hebben ontdekt. Op den- zelfden grond moeten wy op nadere bevestiging wachten van zijn uit- gesproken vermoeden, dat zekere dieren, die hij op een der trommen, nevens de kikkers, op het trommelvlak heeft gezien, paarden zouden wezen, en daarbij ronduit zijne bewering wraken, dat in de passage in Ma's biographie, door ons op blz. 334 vertaald, moet gelezen worden, dat „den in Tungking gewonnenen Bronze-Trommeln Pferdegestalten aufgegossen wurden"; want dit staat er niet in. Eenmaal uitgegaan van de stelling dat Ma Yuen de uito'mder der keteltrommen was, komt Hirth er toe daarnevens aan te nemen, dat zulke voorwerpen nog eens, en wel een drietal eeuwen later, in het zuiden op groote schaal vervaardigd werden en onder de onderworpen barbarenhoofden uitgedeeld, met name door Tsjoe-koh Liang, ter gelegen- ( 383 ). heid van zijne krijgstochten op blz. 349 besproken. Op die wijze zou zegt hij, een ander gebied der trommen zijn ontstaan, nl. dat van Sze- tsjhwen, Yoennan, Noord Burma, enz. Ter verdediging van deze hypo- these kan Hirth zich slechts beroepen op eene overlevering, eerst 1300 jaren na Tsjoe-koh Liang neergelegd in geschriften, die naderhand in de Historieboeken der Ming dynastie een plaats vonden en die in den vorm, waarin zij daarin voorkomt, door ons op blz. 348 in een Hollandsch kleed werd weergegeven. Zonder gewetensbezwaar mag men dus deze zaak, als geheel verstoken van geschiedkundigen ondergrond, ter zijde leggen. De slotsom is, dat ook Hirth's tweede artikel ons niets anders dan een reeks van wilde bespiegelingen, en geene feiten te lezen geeft. Aandacht verdient echter zijne mededeeling, dat Tsjao Zju-kwah ^), een Chineesche grootheid die in de twaalfde en dertiende eeuw verschillende berichten omtrent overzeesche volkeren verzamelde, welke thans nog onder den titel van „Gedenkschriften over de Barbaren" *) in twee boeken in omloop zyn, daarin zoogoed als woordelyk uit de Boeken der Soei-dynastie het uittreksel, hierboven op blz. 338 te vinden, overnam als op de inboorlingen van Hainan toepasselgk. Tenzij men hier met domme naschrijver^ heeft te doen, kan dit feit bewijzen, dat destyds ook over het bestaan van keteltrommen in dat eiland geruchten liepen. Trouwens zou, de ligging van Hainan vlak onder de kust der Man 'sehe landen in aanmerking genomen, hierin niets bevreemdends gelegen zgn ; ook kan de daar inheemsche bevolking zeer wel ethnogra- phisch met de Man's vermaagschapt geweest zijn. De belangstelling, die de bronzen keteltrommen als middelen tot oplossing van sommige oud-historische vraagstukken be- treffende onzen Oost-Indischen Archipel wekken, wordt nog aanmerkelijk verhoogd door de omstandigheid, dat zij slechts een onderdeel vormen van een gansche categorie van aldaar ontdekte oudheden, evenzeer door de bevolking als kostbaar en heilig geschat of vereerd, en ongetwijfeld, zooals hun deco- ratief bewijst, uit het zuidoostelijk of oostelijk vasteland van Azië afkomstig. Wij behoeven hier slechts zekere bronzen *) Aanhangsel, 106. *) ld. 107. VERSL. EN MED. AFD. LETTERK. 4*» REEKS. DEEL II. 24a ( 8S4 ) gongs te noemen, met draken versierd, die op Borneo onder de Dajaks zijn ontdekt ') en op een waarvan zelfs kikkers prijken, en verder de overbekende, "doch even geheimzinnige Dajaksche potten, waarover reeds veel geschreven is, zonder dat men nog het land hnnner herkomst nanwkenrig heeft weten te bepalen, of het volk, dat ze aanbracht kannen aan- wijzen. Allerlei aardewerk vormt een vierde artikel op de lijst. Wel verre dat de verscheidenheid dier oudheden het onderzoek naar de handelsbetrekkingen, op welker bestaan zij wijzen, tot dusver vergemakkelijkt heeft, plaatst zij ons voor een verward kluwen van raadsels. Moge de hand spoedig verschijnen, die de kunst verstaat dit op bevredigende wijze af te wikkelen. ') Bronzepauken, blz. 11, en Tafel XI; — Schmeltz, Bronzepanken im Indischen Archipel. ( 385 ) AANHANGSEL. 1- mM' 2. II fê- m^M^^^Mo Zie ^M#,hst. 54, foiO der Paleis-editie van 1739. 7. ^S. 10. M ^ IB- mt^WA^n^itT^^mmfrm mm. mAM^^^nAm^if^o ^M^M. «(I#i^p. Historieboeken der YEKSL. £N MED. AFD. LETTEBK. 4<^^ R££KS. DEEL II. ( 386 ) Tsin-dynastie, ^ ^ , hst. 26, f ° 19 der Paleis-editie van 1739. Boeken Tan de Tsjhen-dynaatie, ^ ^ , hst. 9, i° 5 der Paleis-editie. Ook de Historieboeken van het Zaiden, ^^, hst, 66, f° 16. 3^. Boeken der Soei-dynastie, ^ ^, hst. 31, f° 15 der Paleis-editie. m^^mr^^^m^mmzi^mi^ ^^.mzm^.^Tmm.ÂTt^m ^ ^ W W lïfc i^ ifeio Zie de »Uitvoerige Geschrif- ten der periode Thai-phing" "^ ^ ]^ ^ > «en groote encyclopedie voor mythologie, folklore en legende, waar- voor de bouwstoffen in de laatste helft der tiende eeaw werden b:yeengebracht. ( 387 ) 19. ^#|it. 20. ^M7lc^^5iÄ^^M#ll!)Äo PI mM^miào^±m^^^m^^z 22. %mm^^^mmm. ftitcT^iW Hst. 493, f» 3 '^^7C#'^OÄ3tÄ f-^Ä^^::i + . ^i^H®.Hst. 494, f^ 14. 23. ^1^. 24. ^ j$£|. 25. ^m^^M^nm^. ^->^a+. ^!b&. îi^^^.Hst. 110. 26. ^ 1^. 27. mB7t^^mm> mmnmmmm' 493, f° 3. 28. mmmmm.'^mmmmi^m.Bm ijl. Hst. 496, f° 1. ( 388 ) 29. l^^iK- mmi^^^hm^. m Ann. m^m Zo m^^nwi- M — . Hst. 66, f' 2. 33. 35. ^U' 36. ^^^^iß. ^ ^m. ^M'M m m. ^ m znk^n ^^^r^jin-^^.n^-^mmmzMo 38. sjta^. 39. m:^n- 41. 43. ^^. 42. m^$^mw,o it^^^m\<x^±. ^ ( 389 ) Jlë . ^ ^ ^ • Zie de Pei-wen yoen-foe, iR ^ ^ jßp , hst. 37, I, onder ^^. 47. mm- ^:$^MlJ#)i^^- Hst. 212, f' 20. 49. mm- 50. ^. 51. /Sa?i kwoh tsji, ^ ^ ^. 52. ^^. 53. ^. 54. ^:^m^M- 55. ^ a^ ^ lat ® M if ^ Ä ^ • Zie de P«n.<Ä,«o kang-moeh '^'^^ § » liet groote standaardwerk over geneesmiddelen verkrggbaar uit het planten-, dieren- en del&tofifenr^k, hst. 49. 56. at p m- 57. m<^^- 58. mmwLjW'\^^mm.mzm^mm' ( 390 ) 62. ^ g i&. 55 JH 2p , 66. m>ffcif âiii#^uj#^sm. M A ^ iér^ i*o m t ^ ^. H«t- 287. no. 67. ^^-b^^^^mitW^i^o:^!^ M^Wto-^lZ^^ Hst. 66, r 16. 68. :^ ^. ^^ Boeken der Soeng-dynastie, ^fc ^, hst. 28, T 11. 70.^^. 71. l<|l|-f- — #a^;^^Ä^g. Boeken van de Zuidelgke Tshi-dynastie, ^ ^ ^ « hst. 18, f*^ 7. 72. Mm- mmz. m^-i-^^^nnmmmmz. ( 391 ) :(bc n # 3l # >^ m ê s :^ ß»- h«*- ««' f» 14. 74 SS ^i* 75. ^^^#>^mA^#^EA^^.« a^^Jl^Hst. 1, f»16. pedie Koe-làn thoe-sjoe Uik tsjhing "^ '^ H W 7^ ÜE « sectie > Politieke Indeelingen" f^-^ ^, hst. 1314. 78. ^^mM^MM^^ Z- ^' <^^- 79. Ä#^ii. mm^mm-\^:^mmm^ Loc. cit. 81. ^^. 82. mm^- 84- ^Ä.. 85. ^ ^' 86. ^^#. 87. üigiiam.^^ii^.ss^^.üi^ P(Sl||>#Ä^;fliHst. 2, §28. 88. mw(.nM- 89. Ä#^- 90. m^^m.iikm^zmMm.mm.m M.m^. m:*r AM. 'a!êzi;i, M;!lc!iü lil. Hst. 16. 91. M^M^>- 92. mMM^mmm^^mf^^o ^ê ^mm\^. ^^m^^ mmmm- ( 392 ) 98. ^!^. Pei'wen yoen-foe, hst. 37, eerste gedeelte, f° 85. 95. Pgjf. 97. 19:^^. 98. n^mm .^mn^nn^-^i- 16. 100. ^. 101- l^^â of 1^^^. 102. Ming i piëh loeh ^ ^ ^l] ^, »Boek ter onderschei- (ÜB^ Tan geneesmiddelen van beteekenis". 105. m^^>^.#|^l"tM^^.#li|^ ^M^W^^^' Pen-tshao kang-moeh, hst. 51. 107.^ #^.. INHOUD VAN DEEL II. — STUK III. Bladz. Gewone vergadering, gehenden 18 April 1898 271. W. Galand. Een indogermaansch lustratie-gebrnik 275. Gewone vergadering, gebonden 9 Mei 1898 326. J. J. M. DE Groot. De antieke keteltrommen in den Oost-Indischen Archipel en op het vasteland van Znidoost- Azië 331. Aanhangsel 385. ^^<f"Üi ifj^lHJ* ^jümMmiSMSMssm^ SSSMMSSS ^ Gedrukt bij Johannes Enschedé en Zonen, Haarlem. SSS\M\SSSmSSSMm THE BORROWER WILL BE CHARGED AN OVERDUE FEE IF THIS BOOK IS NOT RETURNED TO THE LIBRARY ON OR BEFORE THE LAST DATE STAMPED BELOW. NON-RECEIPT OF OVERDUE NOTICES DOES NOT EXEMPT THE BORROWER FROM OVERDUE FEES. Harvard College Widener Library Cambridge, MA 021. 