Corporate financial management
In den regel geeft, zoo wij ons niet bedrie- gen^ bet braakliggen van gronden in meer ont- Trikkelde maatschappijen geene vrijstelling van belasting of hunr. Daargelaten nog, dat de landbouwkundige wetenscbap de noodzakelijk- beid er van, beboudens eene behoorlijke afwis- seling van kultuur en beroesting van den grond, meer en meer bc^int in twijfel te trekken, — is buitendien bet braakliggen niets anders dan eene tijdelijke derving van bet gebrnik van den grond, velke de landman zich, in zijn eigen be- lang, oplegt, ten einde daarvan in eenvolgend jaar des te meer partij te kunnen trekken. In eene maatscbappij evenvel als de Javaanscbe, onder welke de landbouw nog ver van bet in Europa bereikte standpunt vervijderd is en nog lang blijven zal, en buitendien de landbouwende klassd bijkans geheel van kapitaal veratoken is, en duB bezwaarJijk belasting of huur kan be- talen voor land, dat tijdelijk ongebruikt moet blijven liggen, en dus voor dien tijd ook niets opbrengt, zon eene beffing van braakliggende gronden vooreerst nog zeer drukkende en dus ook niet aan te raden zijn. Wanneer evenwel dat braakliggen gescbiedt, niet omdat dit in bet belang van den grond gevorderd wordt, maar uit zorgeloosbeid of onverscbiUigbeid Tan den bezitter, of wel om andere redenen van bijgeloovigen aard, boe- danige men bij den Javaanscben landbouwer niet weinige zal aantreffen, docb viraaraan bet zaak is zoo webig mogelijk toe te geven, in die gevallen zou eene tijdeUjke vrijstelling mis- sohien Terkeerd werken en slechts een onver* etandig toegeven zijn aan gebreken of zvrakbe- den, waarvan het tegengaan in bet velbegre- pen belang van den landbouwer zelven strekt. Misgewassen zouden, naar onze meening, in verbouding tot bunnen omvang, eene reden moeten zijn tot gebeele of gedeeltelijke vrij- steUing. Wat de beffing zelve aangaat^ zoo komt het ons voor, dat de biUijkbdd vordert, die voor den belastingschuldige zoo gemakk^jk moge- lijk te maken. Geeft de onbemiddelde landman aan den eenen kant weinig waarborg voor eeoe gere- gelde aanzuivering zijner schuld, — aan den anderen kant is bet niet minder waar, dat men bem, door de verpligting tot betaling der land- rente binnen den kortst mogelijken tijd na de inoogsting, meeslal in de noodzakelijkheid bren^t, om zijn produkt, of althans het voor de betaling benoodigde gedeelte er van, te ver- koopen juist in dien tijd van het jaar, waarin de prijzen, door overvloed betrekkelijk reecb lager dan anders, door eenen te sterken aan- voer van alle kanten op de markten nog meer gedrukt worden. Hij 20u daardoor in het ge- val komen van bij voorbeeld 9 of meer pikols rijst te moeten verkoopen, terwijl hij anders, bij termijnsgewijze betaling, nn en danverkoo- pende, met 6 pikols of minder zou kunnen volstaan. Het is waar, de Javaan is niet spaar- zaam en over de toekomst bekommert hij zich dikwijls maar al te weinig ; maar men moet het gevaar, dat daarin voor eene geregelde inning der landrente gelegen kan zijn, niet onnoodig vergrooten en ook niet gebeel ToorbijzieD het goede, dat in ieder menscb, dus ook in bem ligt, veel minder nog den krachtigen invloed op hem van hetgeen werkelijk billijk en regt- Taardig te achten is. En zou men dan te ver gaan in de Terwachting, dat» — nadat hij de waarde Tan het individueel grondbezit heefl leeren kennen, daardoor zijnen grond lief heeft gekregen en het gevaar, van zijn regt daarop door wanbetaling te kunnen verliezen, iets we- zenlijks voor bem is geworden, — wanbetaling ook minder te ducbteu zal zijn; — voorai in- dien, geUjk het zich laat aanzien, eene meer zorgvuldige behandeling zijner kultuur onder al die omstandigheden bem door eene ruimere opbrengst van den grond te beter totdekwij- ting zijner schuld zal hebben in staat gesteld? Wij gelooven het niet, omdat wij bij alle onze bescbouwingen uitgaan van bet denk- beeld, dat bet vertrouwen op deu Javaan, in- dien men hem slechts billijk en regtvaardig behandelt en hij daardoor tot de overtuigiog komt, dat men waarlijk zijn belang wil, niet beschaamd zal worden ; maar al dedde men iiiet in deze onze verwachting, nog zou ons de vraag overblijven, of er dan geene maatrc^e- len te nemen zouden zijn tot verzekeiing van 'b lands regten. Waarom bij voorbeeh!, — w^ geven dit Ul siflchta al& eene kne gedachie^ — waMroui zou de xegttiiig w^ in elke dessa aen of meer ^wifagyy kimnea Uten oprigten tot berging Tia eene zekere hoeyedheid padi, — zoo yeel als, of des noods lets meer dan voor de ver- schnldigde betaling noodig kan ujn, om daarin die pmdi te doen bewaren tot waarborg voor de kwijtingy behoudeus tero^aaf aan de eige- naren naar gdang y an of in yerbonding tot de aaozRiyering banner scbuld? Men zou dan die betgplaataen kunnen stellen onder bet toezigt en de yerantwoordelijkbeid der dorpsboofdeo, bgaidien dioze, gelijk bet yoornemen daartoe hfitait. Tan de inning der landiente ontaiagen vorden. Die inning door de dorpsboofden is eene der gniotate plagen toot de ongelukkige beyolking gew«c8t» en beeft» naast de kultuur-procenten, vd bet meest bijgedragen, om dat dessa- beitenr, hetwelk, gelijk men vemeemt, yroe- gcr aoo weldadig werkte, te doen ontaarden m eene iw*M^'"g tot onderdrukking yau den Het yo(»nemen derbalye^ waanran wij zoo evea ipraken« kan door ons, en zal waarscbijn- Igk door iederen onbeyooroordeelde niet anders in ten boogste io^ejuicbt worden. Wij gaan Terder. In yroe^^ere tijdeu droegen de t^en- woordige Controleurs yoor de landelijke in- kooulen en kultures den titel yan Collecteurs. Wij iouden ze daarmede weder bekleed villen seo niet alleen, maar ook wenscbeu kunnen, dai niei slecbts in elk regeutacbap, gelijk tbans, ^MMr selfe in elk distrikt een zoodanig Euro- peoeh Ambtenaar met een Jayaanzcben onder- Coflecteor neyena zicb werd geplaatst. — De Aeroiking zou er niet alecbter bij yareo en bet over de bandelingen der Hoofden er te en geatadiger door kunnen worden. D0 iegeawoordige werkkring der Controleurs is vnn ie grooten omyaog, dan dat z^, zelfs mtt den besiten wil, bunne pligten naar be- booRA kunncB vaNmemen en niet te dikwijls Biei de oogen yan anderen zien of met de in- fiebtbigen en informatien yan anderen zicb v«tgcooegen moetea ^). Tea beslvite yan ons artikel over den rijst- bonv, iraaibfj "vij teyens 's lands geldelijk be- iMig bij de kndrente bebben besproken, acbie- *) la bet algemeen zou bet wenscbel^k z^d, dat ieder lefpentschap eene residentie uitmaakte. Men soa, met afscludling der Adsistent-ResidenteD, de betoUigiog der Rcsidenten, wier getal het drie- roodige son bcdrtgen yan bet tegenwoordig c^fer, in yerboadiBg met hmmen yeel meer beperkten vttkkri^ aladan beboorea te yennindereiL ten nog een paar punten oyer, die wd yer- dienen, dat daaraan nag yoor eenige oogen- blikken de aandacbt worde . gewijd. Het eerste betreft de yraag : vat, in yerbaud tot onze meeniog, om den rijstbouw gaandeweg zicb meer en meer te doen bepalen bij eenen verbouw op sawah's, tot bereikiug yan dat dod op bet stuk der uitbreiding yan bet irri- gatie-stelsd zou dienen gedaan te worden. Het komt ons yoor, dat bet gescbiktste ant- woord of de beste oplossing op die yraag te yinden is in de yolgende becijfermg, waarbij wij ons zullen bepalen bij bet in ons onder - zoek begrepen gedeelte der bevolking yan Jaya. Volgens de tabd N*. 1 telde dat gedeelte op ultimo December 1860 10,046.836 zielen en op ultimo December 1856 8,865,718 r wesbalye in 4 jareu de yer- meerdering bad bedragen. . 1,181,118 zielen of 137,%. __= Dit wijst ons op eene jaarlijkscbe toeneming yan iets meer dan 3 ^/^ en, zonder niet te yoorziene buitengewone omstandigbeden of ram- pen yan wdken aard ook, bestaat er geen reden, waarom zij, zoo lang Java nog de noo- dige ruimte aanbiedt, niet zou aanbouden. — - De loop, dien de yermeerdering der beyolking beeft genom^, blijkens de sedert een yijftien- td jaren door de regering in bare yerslagen medegedeelde cijfers, maakt bet waarscbijnlijk, dat, zoo yoortgaande, dat is met eene jaar- lijkscbe toeneming van ongeveer 3 ^/,, de be- yolking, waaryan bier sprake is, op ultimo December 1875, dat is 15 jaren na bet door ons bebanddd tijdvak, tot ruim 157s millioen zielen zd zijn aangegrodd. Met eene consumtie van S.557t pikols ge. pdde rijst 's jaars per boofd, gdijk wj bier- boyen als zeer matig bebben berekeud, zd dsdan de beboefte aan gepelde rijst bedragen minstens 39,600,000 pikola, gelijk staande met 73,300,000 pikols pa(R. Werd nu die boeveelbeid gebed yerkregen door eenen yerbouw yan padi op sawab's — betgeen wegens de over bet algemeen onvol- doende en zeer onzekere resultaten yan eenen yerbouw op drooge gronden boogst wenscbe- lijk zou zijn — - zoo zou, bij eene gemiddelde produktie yan 30 pikols per bouw, eene uitge- strektbeid daarvoor geyorderd worden yan minstens 2,440,000 bouws. Yolgens de opgayen der regering bedroeg de uitgestrektbdd der sawab's op Jaya — Madura U2 BI. derhalve daaronder niet W grepen — op ultimo Be- cember 1860 1,235,454.25 bouws op ultimo Dec. 1866 was zij 1,141,599.50 , derhalre in 4 jareu toege- nomen met 93,854.75 bouws of ongeveer 874 7o» hetgeen wijst op eene jaarlijkscbe vermeerderiug van 2 */o* Wij mogen het er voor bouden, dat, zoo Yoorigaande, op bet einde van bet loopend jaar (1864) de uitgestrektbeid zal ziju gebragt op 1,340.000, — wesbalve, om den padi-houw iegen ultimo December 1875 te breugen op de door ons als wenscbelijk berekende hoogte, te beginuen met 1865, dus in 11 jareu, zou moeten worden voorzien in eeue yermeerde- ring der sawab's met ongeyeer 1,100,000 bouws, of 110,000 bouws 's jaars. Of dit geschieden kan en zal, bangt af in de eerste plaats yan de yraag, of de gesteld- beid yan deu grond biertoe genoegzame gele- genbeid aanbiedt, — yeryolgens yan de gezind- heid der regering, om krachtig tot de berei- king yau een zoo gewenscbt doel mede te werken; want op de regering rust, naar ons inzien, de yerpligting daartoe, niet aUeen en ook met zoo zeer als regering, gebouden tot de beyordering yan het belang der beyolkiug, maar ook, en wel bijzonder, in baar eigen be- lang, als Souyerein, in wien bet dominium emi- netu yan den grond geyestigd is, en yoor wien dus bet daarran te yerwacbten yoordeel eene gauscb niet onyerscbiUige zaak kan zijn. Wij willen dat yoordeel nog eens uit beide oogpunten nagaan. Op ultimo December 1860 telde de landbou- wende beyolking -— want het is alleen dit gedeelte der beyolking, hetwelk bier bij de zaak betrokken is. . . . 1,427,958 buisgezinnen en op ultimo Dec. 1856 1,246,886 , weshalye zij in 4 jaren yermeerderde met. . . 181,072 buisgezinnen of rulm 147s ^/o> hetgeen gelijk staat met eene jaarlijkscbe toeneming yan ongeyeer 37a 7o* In die yerhouding yoortgaande mogen wij het er yoor bouden, dat op ultimo December 1875 de landbouwende beyolking sterk zal kun- neu zijn 2,259,858 huisgezinneu, die, zoo de door ons als noodig yoorgestelde uitgestrektbeid werkelijk wordt yeikregeni aan sawab's gemid deld per huisgezin eullen hebben 1.080 bouw terwijl op ultimo December 1860 men gemiddeld bad 0.865 , of minder 0.915 bouw Die uitgestrektbeid, zoo de teelt yan padi zicb daarbij bepaalde, is wel* is waar geringer, dan de gemiddelde beplanting per huisgezin ia het door ons behandeld tijdyak, maar wij moe- ten daarbij niet uit het oog yerliezen, dat, ter- wijl de berekening yan die gemiddelde beplan- ting liep oyer sawab's en drooge gronden, er bier slechts kwestie is yan de eerstgenoemde kat^orie *). Het gunstige resuliaat yan de verwezaolij- king onzer denkbeelden yoor de landbouwende beyolking, komt eyenwel nog beter uit door de yolgende becijfering. Met eene produktie yan 30 pikols per bouw zou een landbouwend huisgezin, met eene ge- middelde beplanting yan 1.08 bouw sawah, krijgen 32.40 pikols padi. — Uit de tabel N°. 8, tweede gedeelte, blijkt, dat in het tijd- yak yan 1856 — 1860 een landbouwend huisge- zin gemiddeld heeft gehad 24.60 pikols of 7.80 pikols minder. — De berekening yalt nog gun- stiger uit, wanneer wij er op letten, dat, yol- gens de aaugehaalde tabel, dat gemiddelde, met uitzondering yan het gunstige jaar 1858, jaar yoor jaar geregeld is achteruitg^aan en wel yan 26.34 pikols in 1856 tot 23.17 in 1860; zoodat, wanneer wij dit laatste djfer in reke- ning breugen, — en wij gelooyen, dat daar- mede de toestand yan het oogenblik beter wordt aangeduid, — de yermeerdering yan hetgeen een landbouwend huisgezin aan padi zou hebben, nagenoeg 974 pikols bedraagt. Met eene produktie yan 32.40 pikols padi zou een landbouwend huisgezin, gemiddeld be- staande uit 5 zielen, na aftrek yan 7t ^^^^ landrente, of 8.48 pikols in natura, nog 25.92 pikols o^erbouden yoor eigen yoeding. Wij hebben daaryoor hierboyen berekend eene be- hoefte yan 37, katti's daags, of 12.777, P^^o^ 's jaars, terwijl 25.92 pikols padi uiUeyeren 14 pikols gepelde rijst, of ongeyeer I74 pikol meer dan de behoefte. Dat de landbouwende beyolking — zonder nog te gewagen yan het yoordeel, dat baar ') Volgens de tabel N^. 7 bedroeg de gemiddelde beplanting over het geheele tgdvak 1.24 bouw; maar uit dat stak blgkt tevens, dat die beplantiug geregeld was afgenomen yan 1,306 bouw in 1856 tot 1,191 in I860. 153 de ieelt Tan aadere gewassen ten behoere TBn partikiiliere ondenwmen of c^koopera sou konnen bexoi^en — er by zou winneii» lijdt vd geeD twgfel; maar 's lands geldelijk belang sou er niet miader door berorderd worden. Bij de tabel N^. 32 hebben wij met eene gemidddde heffiog ran / 14.70 per bouw sawah e& van ^5.28 per bouw drooge grond, de mo- geli}kh<!id aaugetoond eener opbrengst aan land- le&te ad 197a millioen 's jaars, wel te verstaan beiH>iideaa opheffing van het kultuurstelsel : — maar met eene gelijke heffing sou men alleen Tan de sawah's, soo hare uitgestrektheid in 11 jaren kon worden yergroot tot het aladan be- noodigde ad 2,440,000 bouws, reeds kunnen rckenen op 357t millioen, of 16 millioen meer, oDgerekend het Taschnldigde van de drooge granden* £oa dus aan die uitbreiding gerolg worden gcgeren op den krachtigen voet, voor het be- lang der beyoUdng uit het oogpunt barer voe- ding soo noodsakelijky — * de uitgaven, daar- ▼oor Tan regeringswege te doen, zouden haar Biet meer dan woekerwinst terugbetaald wor- Wij sgn nu gekomen tot het laatste punt, dai ons, in verband tot onze omtrent de eigen knltuuT der bevolking en de daarop gebaseerde Aeffing van landrente ontwikkelde denkbeelden, nog te bebandeleii bl^ft, — de rraag, name- li^ welke in het door ons aangeprezen stel- sel de plaats sou zijn voor den partikulieren ondememingsgeest, — hoe dese in dat stelsel passen en sich zou kunnen doen gelden. Het antwoord op die vraag kan kort zijn. ladien de wenschelijkheid erkend wordt eener itr^king der Gouvernements-kultures in het bekog der beyolking, enindienhetyoordeel, het- irdk die knltnres aan 's lands kas bezorgen, ge- ]qk wij getoacht hebben aan te tooneu, op eene ▼oor hsi welzijn der bevolking meer wddadige en met de roeping eener regering meer waar- dige wijze kan gevonden worden, dan is er geen knltunr-wet meer noodig ter bescherming dkr Gouyemements-kultures tegen de iudriu- ging der partikuliere ondernemingen. Indieu met die ophefifing der Gouyemements- kuliores — behoudens eene strenge handha- Yibg yooralanog van het regt van den Sou- Yccein op den grond — te zamen gaat eene vitbreiding en b^tendiging onder de landbou- weade be?olklng van het iudividueel grondbe- nXf — eene aloude instelling der bevolking, diCy altbana in centraal Java, door het Mo- harf*^^^**"^ schgnt op sijde te zijn gezet, tbinfdf mei eene hersteUing in sijne vroegere weldadige working van het aloude dessa's- bestunr, met wegneming van aUe aanleiding en mogelijkheid tot het kuerelen en onder- drukken van den minderen man, door aan den eenen kant de dorpshoofden behoorlijk te be- zoldigen en aan den anderen kant over hunne baudelingen een streng en gestadig toezigt te doen houden^ dan ook is er geene kultuur- wet noodig, om de bevolking te beschermen tegen den partikulieren oiidernemingsgeest, die, zonder dat hij zijn -eigen voordeel behoeft uit het oog te verliezen, daarom niettemin de wel- vaart der bevolking krachtig kan en zal doen toenemen en voor haar, althans voor zoo veel aangaat het Europesche element, kan en zal wor- den een element van beschaving en vooruitgang. Indien, behoudens de zoo even bedoelde waarborgen voor de bevolking, aan den onder- nemingsgeest van den partikulieren Europeaan vergund wordt om zich op Java te doen gol- den, waar hij maar eenigzins wil of kan, dan ook is er evenmin eene kultuurwet ter gijner bescherming noodig. Uij verlangt niet alleen geene bescherming, maar kwijnt er onder, — - daarentegen is voor hem vrijheid van beweging en bovenal het beveiligd zijn tegen willekeur het leven. Het denkbeeld van eene kultuurwet is op zich zelve lets irrationeels, en dat er behoefte aan zoodanige wet wordt gevoeld, dit reeds verraadt eenen ongesonden toestand. Heft men dien op, dan vervalt ook van self de noodza- kelijkheid tot het nemen van maatregelen of het maken van bepalingen, waardoor hij be- houden meet blijven. Maar, — zoo vraagt men welligt, — meet dan die partikuliere ondernemingsgeest alleen er op uit zijn, om zijn voordeel te zoeken, zonder dat 's lands geldeUjk belang er door bevorderd wordt P Wij zouden daarop eenvoudig ten antwoord kunnen geven, dat ^s lands geldelijk belang zoo naauw met de welvaart der bevolking zamen- hangt, dat, waar welvaart bestaat^ het zelfs ondeukbaar is, dat het rijk er ge^ne vruchten in ruime mate van zou plukken. Wanneer dus die welvaart het work is van den partikulieren ondernemingsgeest, dan kan deze niet gezegd worden, tot 's lands geldelijk belang niet te hebben bijgedragen. Het is buitendien niet wel mogelijk, dat de partikuliere ondernemings- geest, al is hij schijubaar geheel in zijn eigeu belang werkzaam, dit doen kan, zonder op de eene of andere wijze, langs dezen of genen weg, al zij het indirectelijk, zijn offer tot stij- ving van 's lands inkomsten te brengen. IM SL Maar algmeheidea hiervui haeft de Staat het regt. Tan iedereu burger te vorderen, dat hij, direct zoowel als indirect, de staatslasten helpe dragen, naar zija Termogen of inkomen, en de bescherming, welke de Staat bem verleent voor de veiligheid van zijn persoon, — voor de be- hoorlijke ontwikkeliog en aanwending tot zijn onderhoud van de hem geschonken krachten en vermogens, — en voor het rustig genot van bet- geen hij zich vervorven heeft en het zijne noe- men kan. — Heeft tot dusver -de Europeaan in indie, omdat hij d6&r steeds geacht werd tot eene bevoorregte kaste te behooren, met opzigt tot het helpcn dragen van 's rijks las- ten, immuniteiten genoten, welke aan zijnen landgenoot in Earopa werden ontzegd, zoo vordt het tijd dat aan alle fictien, die tot zulk eene, naar ous inzien, scheve zienswijze mogten geleid hebben, een einde kome. Men spreekt veel van het prestige van den Enropeaan tegenover de inlandsche bevolking in Indie, — Dat prestige zal er waarlijk niet onder lijden, wanneer hij d^, even zoo goed als bier, in alle opzigten, dus ook in het dra- gen der Bijks lasten, als bntger van den Staat wordt beschoawd ; want heeft dat tooverwoord eenige beteekenis, dan zal die te zoeken zijn — zelfB niet in eene weinig beduidende omgeving of omtuining door privilegieu *- maar in eene ho(^re godsdienstige, zedelijke en intellectuele ontwikk^ng. -— Doch wij zijn tot het einde gekomen. Eens werden in 's lands vergaderzaal de woorden gehoord: rNederland en Indie zjjn d6n." Ligt het in het plan van Hem, die het lot van volken, niet minder dan dat van den individueien mensch, regelt en bestuurt, dat Indie aan Nederland verbonden blijve, dan znl- len die woorden langs den hier voor onze staatkunde aangewezen weg — maar daarop alleen, daarop ook zeker — eenmaal bewaarheid worden on ophouden iets meer dan holle klan- ken te zijn; want dan zal om de beide vol- ken een band gelegd zijn, die sterker vast- houdt, dan kultuurstelsels of overwigt van wapenen dit doen kunnen. — Bieek het even- wel later, dat door het hemelsbreed verschil in landaard, in kleur, in taal, in godsdienst, in zeden, ja in alles, eeue zamensmelting der beide volken toch eene onmogelijkheid was, zoo zon bij eene scheiding op het daarvoor door eene Hoogere Magt bepaalde uur, die scheiding kun- nen plaats hebben, — aan de zijde van Neder- land met het bewustzijn van aan zijne roeping eindelijk gehoor te hebben gegeven en veel te hebben hersteid van hetgeen in den loop van eeuwen was miadreven en verzuimd, — aan de lijde van Indie met de dankbare erkentenis, dat het zijn ontwaken uit een langen slaap en z^n komen tot een zelfbewust, maatscfaappe- lijk leven aan Nederland te danken heeft — Misschien wel rijdt de Javaan dan over de na in het belang van slechts enkele bevoorregte Europeanen of wel tot het beter in toom bou- den van hemzelven aan te leggen spoorwegen met voile wagens ter belading der schepen van zijne Nederlandsche weldoeners en vrien- den, om alzoo daarvan de rente tevergoedeoi welke de r^erlng, in afwachting dat er vat op te transporteren zal vallen, zich nn getroost voorloopig te waarborgen. BIjst-eiland of Poeloe Toewan, een der Kokos- of Keeling-eilanden, op 13** ^ N. Br. en W V 40" 0. L. Het is het hoog- ste en tevens het kleinste dezer eilandengroep, en bestaat uit een zandheuvel, 20 Bijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee gelegen, en beplant met een 25tal kokoeboomen. De omtrek beslaat 250 Bijnlandsohe voeten. B^sthoek (De drooge), door de iabooi- lingen Sihel genoemd, kaap op heteilandCe- ram, en wel de zuidelijkste pant van het schier- eiland Hoewamohel, op V" 32' m' Z. Br. en 127* 56' 39" 0. L. B4i8tketel-lioek, zie: Prick. B\jBWJjk, eilandje aan Celebes' Noordkust, bij de Stroomen-kaap. B^BwIjk, eene der 25 wijken van de stad Batavia op Java, met het h6tel van den Gouverneur-Generaal, het societeitsgebouw # ^ Harmonie*' en het gebouw van het gBaimia- sche Oenootsekap*\ Ook was hier vroeger eene in 1S56 iugetrokken bewaarschooL Zie vjerder het artikel Batavia, hooMplaats. Bikir, heuvel op Sumate, residentie Pa* dangsche Bovenlanden, landschap Bondjol. Bikiriki, berg op Sumatra, residentie Pa- dangsche Bovenlanden, afdeeling XX Kota*s, waarop zich weleer bosschen bevonden, die thans verdwenen zijn. Bi-lauty landschap op Celebes, afdeeling Noor- der-distrikten of Maros, onder eenen R^ent. Bimang, berg op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Soemadang, op de zuideiijke grens van het distrikt Mehunbong. Bimau, het noordelijkste en grootste der Zutphensche eilanden aan Sumatra's Zuidkust. Het ligt ongeveer 400 voeten bdven de opper- vlakte der zee. Digt bij den Noord-Oosthoek vindt men het kleine, hooge, rotsige Fatal- eiland, waarvan een rif aliiteekt, dat zich aan BL 155 de NoodL- ea Neord- Wotiijde tad BioiMi het Tcnie vitslrtikt. Aaa de Nooidsijde van dit fliland vindt mea 23 — 30 Tademen diepte, waar men dw noods zou kunnen ankeren. Langs de Znidkost loopt het Boompjes-rif. BaxnaUy eiland in de rivier van Banjoe Am, op Snmatia, residentie Palembang, bij den mond. Sambagoleh., dorp op Sumatra, reaidentie Tapanoeli, landschap Tobah Tobah. Bimbaroe (Kota-), koeria op Sumatra, lendentie Tapanoeli, afdeeling Angkolah, dis- trikt Angkolab Djoeloe. Bimbaroe (Kota-), ladang op Sumatra, m de Batta-landen, op den linker*oeTer der fiimpang Sinoendang. Bimbetap, dorp op Java, residentie Hem- ^Bag, afdeeling Toeban, bij het Noorderstrand. Bimbo, dorp op Sumatra, adsistent-resi- dBotie fienkodeo, in het Westen van de Om- ■Mboden. Bimboe Fandjang, bergketen op Suma- tia, rendcBtie Padangache BoTenJanden, aan de rivier Soekam. Over dese leidt de w^ uit gCDoemde reaidentie naar Djambi. Biindai, dorp op de Noord-Ooatzijde van het Zttid-WeBter*eiland Nila, reaidentie Banda. Bimo, hoek aan de Weatkust van het Batoe- eOaod PinL Bimouw, zie: Bimau. Bimpang, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- ieiafileding, welke in de Barito vloeit, afdee- ling Doeaon en Bekompai. Bina Bepahian, dorp op Sumatra, reai- Palembang, diatrikt Ampat Lawang. Bin4ia, dland aan de Ooatkust van het cOand Elofea, in de atraat van Mangeraai, op 8* 40^ Z. Br. en 119° 40' 0. L. Het is door de Tde klippen en eilandjea die het omiiugen Mocqdijk te genaken. BindQai, dorp op Samatra» reaidentie Pa- leoibang, aan de Moesi Oeloe. HiD4jaiii, hoogate vulkaaa van den Ar- dkipel, in het noord-ooatelijk gedeelte van het etlaod Lombok, ho<^, volgena Melyill yak Cabsbeb, 13,378, en, volgena Smiis, 11,490 BxJBlandaehe voeten. Dese berg ia door den Hear ZaiUHam beklommen. Op het midden TLJX den Noord*Ooattop ligt een meer, door da inboorlingen Banoe of Segara Anakan ge* faaetea ea 7,800 Bijnlandache voeten boven de oppervlakte der zee verheven. De hoogate beig- toppea zqn: de Wajang, de Sangkar^, de Bandeica en de Bin4)Ani of piek van Lombok, velke laatate sich in de gedaante eens k^eLs, aehatting, niet minder dan 4|,000 Bijn- j landaehe voeten boven het genoemde meer of wel 11,800 boven de oppervlakte der zeeverheft. De apita ia geheel onb^oeid, daar het hoogste ge> deelte van den berg met vulkanischzand bedekt ia. Bindjo Modjo, theetuin op Java, reai- dentie Kadoe, regentachap Temanggong, Zuid- Oost van den Soembing, volgena Jumghuhv, 3,311 KijnlaDdache voeten boven de opper- vlakte der zee. Bindoe Hati, voornaam dorp en rivier op Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, afdee- ling OnuneUmden, aan den voet van het Ba- risan-gebergte. De brug, die over de rivier sedert kort was gelegd, is in September 1859 door eene zware overstrooming verniehL Ben der toppen van het Bariaan-gebergte heet ook Bindoe Hati. Hij is moeijelijk te beklimmen. Van dezen heeft men een fraai gezigt op het Batten-eiland. Bindoe Wangi, dorp op Java, reaidentie Gheribon, regentachap Galoe, diatrikt Pendjaloe. Bingan, dorp op het eiland Banka, dia- trikt Toboali, aan de rivier Kapo. Bingan, rivlertje in Borneo's Westerafdee- ling, rijk Salimbouw, op Vt ^^ ^^^ ^^ hoofd- plaats. Aan dit riviertje ligt, op de helling van een lagen heuvel, eene kolenlaag, welker kolen van zeer goede hoedanigheid zijn. Bingas, dorp in Borneo's Westerafdeeling, in het Noord-Oosten van het r^k Matan. Bingati eilandje in den Biouw-Archipel, ten Noord- Westen van Sabon, in de straat Glam. Bingatf hoofdplaats van het r^k Indragiri, op Sumatra's Ooatkust, aan beide oevers der rivier van Indragiri, op O** 2V Z. Br. en lOS"" 43' O. L. Zij was in de 17« eeuw nog eene zeehaven, en is thans door aanslibbing 15 k 16 Duitsche mijlen van het strand verwijderd. Bingat is de verbUjfplaats van den Sultan en van den Adsistent-Besident, die den Beaident van Biouw ondergeschikt is en onze belangen ook in het rijk Kwantan behartigt. I^ze plaata bestaat uit de dorpen Besar, Poeloe, Dagan, Kerip, Bendara en Toemenggong, die te zamen 200 huizen en ongeveer 2,000 in- wonera bevatten. De Yorat, Grooten en vreem- delingen wonen aan den regter-oever der ri- vier, terwijl de landbouwera en geringe lie- den langs den llnker-oever gevestigd zijn. De huizen staan op palen en achter hen zijn de rystvelden gelegen. Langs de rivier staan ter wederzijde kokosboomen, die de plaata een lief aanzien geven. Bingau Batan, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distnkt Bekompai, in het Karrau-gebied, met 50 inwonera. 1S6 Bl. Bingauw, ae: Rengauv. Bingawan, eiland aan Sumatraffl West- kust, tec Westell van de afdeeliug Natal. Bingdikit, dorp op het eilaud Bali, rijk Boleling. Bingging, top van het Ajang-gebergte op Java, residentie fiezoeki, op de grenzen der regentscbappen Bondowosso en Bezoeki. Bingging, dorp op Java, residentie en dis- trikt Japara. Binggit, bij de inlanders A gong gehee> ten, berg op Java, residentie Bezoeki, op de grenzen der regentscbappen Fanaroekan en Be- zoeki. Hij verheft zicb, volgens Mblvill van Cabnb££, 3,823 fiijnlandscbe voeten boven de oppervlakte der zee, ^n is een uitgebrande vnl- kaan, wiens gekartelde, hoornachtige kruin de kenmerken van zijne uitbarstingen draagt. In 1586 is deze berg na eene hevige uitbarsting ingestort. Langs den voet, die tot aan zee reikt en met stmikgewas bedekt is, loopt de groote landwcg. De kaap Ringgit ligt op r 42' 3(K' Z. Br. en US'* 51' 16" 0. L. In hare nabijheid staan 24 vademen water. Binggit, berg op Java, residentie en re- gentschap Frobolinggo, distrikt Tongas. Binggit, berg op Java, residentie en re- gentschap Japara, distrikt Majong, behoorende tot het Moerja-gebergte. Hij is 5,201 Rijn- landsche voeten hoog. Binggit^ dorp op Java, residentie Soera- baja, afdeeling Modjo Kerto, distrikt Modjo Sa^i Lor. Binggit, dorp op Java, residentie Bagelen, regentschap Foerworedjo, distrikt Djeuar. Binggit, strrat tnsschen de eilanden Ban- tan en Padang, aan Sumatra's Oostkust. Zij kan alleen door praauwen bevaren worden. Van de Westzijde van Bantau af neemt deze straat eene oostwaartsche rigting aan, met diepten van 10 — 15 vademen, tot aan een in haar midden gelegen ellandje, waar het vaar- water aan beide zijden vrij goed is, hoewel men zorg moet dragen den stroom van dat eilandje te vermijden, wijl zich van zijne Westzijde eene modderbank uitstrekt. Yan daar af heeft de Binggit-straat een zuid-oost- waartsche rigting. Binggit, rivier op Sumatra, residentie Pa- lembang, landschap Banjoe Asin. Zij valt in de Pankakn Bali. Binggit, berg op Sumatra, residentie Pa- lembang, landschap Pasoemah Lebar. Binggit, eilandje bij de Westkust van Bil- litoui tusschen dat eiland en Mendanau. Binggit, eilandje aan de Westkust van het eiland Lombok) in het Zuiden der straat van Lombok, omringd door koraabriffen. Binggit, tak der Koemai-rivier in Bor- neo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Wa- ringin. Binggit, rivier in het noordelijk gededte van het eiland Batjan. Bingin (Kota-), zie: Kota Waringin. Binging, rivier in Borneo's WesteraMee- ling, distrikt Melawi, op den regter-oever der Melawi. Bingkareh, rivier op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Angkolah. Bingkasep, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Krawaog, distrikt Ijiasem, aan de l^i- djengkoL Bingouw, rivier in Borneo's Zuid> en Oosterafdeeling, landschap Sampit. Binjawan, eiland aan Sumatra's West- kust, in de Indische zee, op 0® 46' N. Br. Binjoeng, berg op Sumatra, adaistent-resi- dentie Benkoelen, distrikt Moko Moko. Bintaban, dorp in Borneo's Westerafdee- ling, rijk Sekadouv. Binljag, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeding Goenong Kidool, in het Zuid- Oosteu'van het distrikt Semonoe. Bintjie, dorp op Sumatra, in de afdeeling Ommelanden van Benkoelen, aan de Exoe. Bio, riviertje op Sumatra's Oostkust, rijk Siak, landschap Kapas. Bioe, dorp op het Sandelhout-eiland. Bioeng, baai, dorp en kaap op het midden der Noordkust van het eiland Flores, op on- geveer 121* lO' 0. L. Rioeng, dat altijd een rooversnest was, is den 9^ Julij 1858 door onze troepen, onder bevel van den Luitenant ter Zee der eerste klasse J. G. H. van db Yeldb, geheel vernield en verbrand. De baai is omzet met vele koraalriffen en rotsige eilan- den. Achter Rioeng wordt loodglans gevonden, waarraede het aanwezeu van edeler metalen meermalen vergezeld gaat. Biong, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Doeson llir, bewoond door een 160tal Dajaks. Biouw, residentie bestaande uit den Riouv- Archipel, de Lingga-groep, de Tambilan-, Anai.i- bas- en Natoena-eilanden, benevens de landen van Kampar, Siak en Indragiri op Sumatra's Oostkust. Deze residentie strekt zich alzoo uit over dat gedeelte van den Indischen Archipel^ dat gelegeu is tusschen het Maleische schier- eiland, Sumatra, Banka en Borneo, en beslaat^ volgens MxLViLL van Cajblnbee, 148.^ vier- BL 157 hate geogiifihiadie iiujlen» Traarcmder evenwel de landcD op Sumatra's Oostkost niet gere- kend scbijnen. De beTolking wordt opgegeven ongeveer 90,000 ziekn te bedragen, als Toor den Ar- ckipel 50,000, Toor de Tambilan-, Natoena- en Anambas-eiknden 20,000 en voor deOostkuat Tin Somatia 20,000 zielen. De Resident lioudt TerUijf te fUoaw, op den Noord-Westhoek Tan Tan^joug Finang. Ik menigte eilanden, rotsen en banken, ▼elke gelegen zijn tusschen Sumatra en Bor- neo, met uitsoudering van de Anambas-, Na- toena- en Tambilan-eilanden, sijn t^enwoordig seest bekend onder den naam ran Riouw- Lingga-Archipel. De Maleijers noemen diea Tanah Sal at, dat #land der straten" beteekent. Dese Archipel wordt in twee hoofd- groepen Terdeeld: de Riouw-groep en deLingga- groep, welke ieder weder door eene meuigte straten in kleinere groepen yerdeeld wordeu. De Riouw*groep, ook Riouw-Archipel ge- loemd, bealaat het noordelijkst gedeeite, terwijl de IiBgga*groep of Lingga- Archipel in het Zui- dea onder de linie ligt. Eerstgenoemde groep strdLt Bch uit van O"" 18' tot V W N. Br. en na 103' tot 104*" 46' O. L. en bestaat Tooma- mdijk uit de eilanden : Bintang met Tandjong Pinaag of Riouw, Battam, Mars of Penjingat, Los, Tongong Sebauw, Senggarang, Pandjang, Gioot en Klein Earimon, Sogee, Doerian of Drioen, Galang, Gampang, Boelang, Tjoembol, Segoepong benevens vele kleinere eilanden. De Lingga- Archipel bestaat uit de eilanden : LiQgga» Singkep, Yarella, en meerdere op het tftikel Lingga vermelde eilanden. De Riouw-Linggasche Archipel staat, behalve bet aan Nederland afgestane gedeeite Tan Bin- tang, en met inachtneming van het bij kon- tnkt met ons Gouvemement bepaalde, onder Ittt beheer van den Sultan Mahmoed Moe- SHAVAJL Sjah, die op het eUand Lingga zijn ze- td heeft en onder wiens onmiddellijk bestuur op het eiland Bintang een Onderkoning ge- ^tat is, die Tan het Nederlandsch Gouver- nement een jaarlijksch inkomen ontTangt. De kleine eilanden van dezen archipel zijn luet bewoond en worden slechts enkele malen door viaschers bezocht. De beTolkmg Tan de OTerige eiknden bedraagt 53,000 ^ 54,000 zie- K ala: 37,000 Maleijers, 16,000 Chinezen, 100 Jaranen, 100 Mooren Tan de kust Tan CoiQinandel en eenige Boeginezen. Onder de ^f&lcgen telt men ongeTeer 15,000 Orang Ra- )•< en een l,000tal Orang Benoea; -Baroei en ^^■•WrVWW% De Riouw-eilauden, dus zonder inbegrip Tan den Lingga- Archipel, telden op ultimo 1854 eene boTolking Tan 23,334 zielen, als: 65 Eu- ropeanen, 16,034 Chinezen, 7,235 inlanders, slsTen, pandelingen en Treemde Oosterlingen. Op het einde Tan 1858 bedroeg de beTolking 94 Europeanen, 17,541 Chinezen, 94 andere Treemde Oosterlingen en 7,184 inlanders, te zamen 24,913 zielen. De opperTlakte Tan den Riouw-Linggasohen Archipel beslaat, Tolgens Meltill sls Cabn- BEE, 92.4 Tierkante geographisohe mijlen. De meeste eilanden Tan dezen archipel zijn middelmatig hoog en heuTelachtig. Eenigen hebben bergen, als : de pick Tan Lingga op het eiland Lingga, hoog 3,604, de berg Laujoet op het eiland Singkap, hoog 1,552, en de Zadelberg op Bintang, hoog 1,340 Rijnlandsche Toeten. BehalTC de menigte zeeengten, welke alleen Toor booten beTaarbaar zijn, heeft deze archipel negen Toomame straten, waarTan die Tan Riouw de belangrijkste en meest bezochte is. De moessons zijn Teel minder geregeld dan op JaTa; de meeste regens Tallen in NoTcm- ber, December, Julij en Augustus. Het klimaat is in het algemeen gunstig, hoewel de hitt« dikwijls ondragelijk is, waartoe de zandachtige gesteldheid Tan den bodem Teel bijbrengt. De bossohen en rivieren geven aan den dampkring eene Tochtigheid, welke, indien er minder zee- wiuden waaiden, der gezondheid schadelijk zou- de zijn. In den regentijd heerschen er Tele Tcr- koudheden en koortsen onder de menschen en de zoogeuoemde pest {sampar) onder de dieren. De geologische gesteldheid Tan de eilanden is weinig bdieud. Zij bestaan, zoo het schijnt, Toornamelijk uit graniet en zandsteen. Al de eilanden zyn, met uitzondering Tan slechts wei- nige, nog woest en bedekt met zware wouden, die moeijelijk te doordringen zgn en waar het land laag en moerassig is. De grond is niet bijzonder Truchtbaar, be- halTC iu sommige Toortbrengselen, die in dezen archipel te hula behooren, zoo als : gambir, da- mar, Tele houtsoorten, die uitmunt«nd timmer- en masthout leTcren, en op 80 soorten begroot worden, bamboe, houtolie, getak pertja, sirih, peper, boomwol, Truchten, 0bC8 en groenten. In de Tcrschillende distrikten Tan de Riouw- sche eilanden bevinden zich ruim 700 gambir' fitbrieken. De kultuur der gambir Terscbaft aan ruim 6,000 Chinezen een middel Tan bestaan, en is, CTen als die Tan peper, ten geyolge der gunstige marktprijzen in 1853 en 1854 toege- nomen. De prijzell Tan de gambir waren Tan 1837 tot 1853 afwisselend Tan / 6 tot / 13 166 RL per pikol. In 1858 gold rij / 13. Yolgens de registers ran het havenkantoor zoudeii in 1854 97,927*'/,«, pikols gambir en 15,168"/ioo pi^^ols peper, dat is, yan het eerste prodnkt niim 7,000 pikols en van het laatste ruim 3,000 pi- kols meer dan in 1863 uitgeroerd zijn. Yan de gambir ging eene hoeveelheid van 62,047^^/ioo pikols naar Java, 30,878*^/ioo pikols naar Sin- gapoera en het oyerige naar de yerschillende eilanden yan den archipel. De peper werd, op omstreeks 1,000 pikols na, gehed naar Binga- poera uitgeyoerd. Europesche tuingewassen, met uitzondering yui augurken, komen er niet yoor, doch er groeit eene soort yan boouen, die meer dan een Eijnlandsohen yoet lang vorden en goed yan smaak zijn. Men hceft er ook eene soort yan waterknoUen, die den smaak yan radijzen hebben. De wijnstok vil er niet groeijen, doch de roos tiert er welig. Rijst komt er niet yoor, zoodat er jaarlijks ongeyeer 1,500 kojang's yan 40 pikols de kojang worden ingeyoerd. Rijst yan Bengalen is hier yolstrekt idet gewild. De yoortbrengselen yan het delfstoffenrijk zijn : steensoorten, steenkolen en tin, dit laatste yoornamelijk op de Karimon-eilanden en op Singkep. Buiten de gewone haisdieren, als: eenige paarden, buffels, zwijnen, honden, katten en geyogelte, leyea er in de bosschen wilde zwij- nen, ciyetkatten, kanijiFs, apen, eekhorens en marters. Yoorts heeft men er nog krokodillen, leguanen, eenige slangensoorten, miereneters, die door de inboorlingen gegeten wordt, ka- meleons en yele hagedissen. Onder de schade- lijke insekten tolt men er den witten schorpioen en duizendpoot. Onder de menigyuldige yoge- len onderscheiden zich de wilde duiyen in yer- schillende kleuren en grootten. Yerder treft men er de torteldnif, snip, neushoornyogel, yalk, arend en reiger aan, alsmede papegaaijen in soorten, en den kwartel, die echter in stem en kleur yan dien in Enropa yerschilt. De yele wateren yan dezen archipel leveren yeel yisch, agar-agar en iripang op, die in netten of zeroes (yisschersstokken) gevangen wordt. De oorspronkelijke bewoners yan den Riouw- Lingga-Archipel z^n Maleijers. Tot de yreem- delingen behooren Europeanen, die yan wege het Gouyernement bezoldigd of gepensioneerd zijn ; Chinezen, die handwerkslieden, handelaars en landbouwers z^n ; Mooren, die zich nitslui- tend met den handel bezig houden; Boegine- zen, die insgdijks yan den handel leyen, en Ja- yanen, die zich met handenarbeid generen. De Male^exs zijn bij nitstek een zeeyarend en han- deldrijyend yolk. De Chinezen zijn deels Gan- tenners, deels Emoyers. Die yan Canton zijn twistziek yan aard en yerslaafd aan het dobbel- spel, het amfioensohniyen en andere ondeugden. De Emoy-Chinezen zijn rnstiger en arbeidza- mer. Boyen alle andere bewoners mmiten de Boeginezen in arbeidzaamheid en eerlijkheid uit. Te Riouw is een Predikant geyestigd, die teyens de daaronder behoorende eilanden be- zoekt en onder wiens werkkring ook Banka en Palembang behooren. Het is den Badja Hoxsm yan Poeloe Trong mogen gelukken in het b^in yan 1860 den Maleijer Abok geyangen te nemen> die sedert jaren berucht was om zijne in de Rionwsche wateren gepleegde roovcrijen. De eenige reeden, die bezpeht worden, ajn die yan Rionw en Lingga, daar de oyerige plaatsen yan te weinig belang zijn, om er met yaartuigen handel te drijyen. De aityoer be- staat, behalye in boyengemelde gambir en pe- per, in scheepstimmer- en masthout, hoatolie en damar. Er bestaan in den Rionw-Lingga-Archipel ^tfM^fV-fabrieken, arakstokerijen, zijdeweyerijen, kalkbranderijen, scheepsbouw, houtyelling, pan* nen- en steenbakkerijen, en langs de kusten yeel yisscherij. De straat yan Rioaw scbeidt de eilanden Bintang en Battam yan elkander en is gelegen op ongeyeer V N. Br. en 100" 4' 12" O. L. Literatuur over den RiouW'Lingga^ Archipel, [NB. Afzonderlijke stukken oyer de deelen yan Sumatra's Oostknst, die tot de residentie Riouw behooren, zoeke men op de Literaiunr over Sumaira.'\ J. J, DB HoLLAinDSB, De retideniie Riofno em onderAoorigheden {HandUiding bij de beoefemng der land- en volkenkunde van NederL Indie, Dl. I (Breda. 1861),. bl. 651—670). Temminck, Coup d^oeU. Yol. II, p. 105—114. RoTTGEE, Berigien omtreni Indie (Deyenter. 1846), bl. 1^4—274. C. W. M. VAK DB Ybldb, OeeigUn nU NeSr- lands Indie, bl 70—74. J. PiJNAFPEL OzN., Oeographie van Nederlandech Indie ('s Grayenhage. 1863), { 130—133. P. P. RooBBA yAK Etsihoa, Ajardrijkabeeehrij- ving van Nederlandsch Indie, bl. 51 — 54. CKAynpTJBD, Descriptive DicUonary, art, JRhio* Lingga-JrcAipelago en yerder de artt. Anam" has, BaUm, Bintang, Carimon-islands, Bu- rian, Lingin, Natuna, Rhio, Sinkep^ TimbeUan, Bi. 1S9 ]L F. JLlubt, ne pUjfmeal Oeoprti^ of ike Sea, hgamder de Bijiragf achter de Neder- duitacbe Tertaling gevo^ door den Lnite- naat ter Zee M. H. Jajtssv. 6. F. OB Bkittv Xops, iS'^triitf/^ van den Biouw Lu^gs-JreA^ {Nakmrk. Tijdwir. v. N, I. DL lY, bL 41—90, 303—392). (Vertaaid in Jommai of ike Ind. JreMp. Vol yUl, p. 386—402; Vol. IX, p. 96—108.) K NnscHiB, BeaeArijving van een gededie der rmienik Bumw (Tiji^ehr. v. h. Bai. Oen. DL II, bl 108—270). I KsiacHBB, TogtJ€9 in ket ^edied van Biomo a mtderkoorigkeden {T^dsckr* v, k. Bai. Gen. DL ni, bL 23a— 264, 367—379. (L Eei eiiand Linffga. 11. SoemgH Boehe (op Singkip). III. De baai van Sekana (op Singkip), [IV. Reteh. V. Het rijk Siak (B(»igkali8). VI. Boekit Batoe. VII. Siak Sri Indrapoera. VIII. Pekan Baroe (Sumatra's Ooaikust)]. IX. De Karimon- eUaaden, — Het rerrolg in Deel XIV Tan bet Tijdtckr. v. h. Bai. Oen., 7ol- gens mededeeling in bet TijdscAr. v. N. /. Jaatg. 1863, DL II, bL 122). S. fiuDDDTGH, Neerlandi Oosi Indie. SMzenge- daoM gedmrende hei iijdvak van 1862— ] 857. DL UI, bL 1—22. J* F. 0. BBUxnin), Scheieen eener MaU-reize tn Baiavia naar MaatiricJU (Amst. 1862), hL 7-15. J- T. Thoiisoh, J glance ai Bhio {Journal of He Ind. JreJdjp. VoL I, p. 64). I. H. Tobias, Venlag van eenen iogl naar J^ga, Beiek en Manda {TijdteAr. v. k. Bai. GtH. DL X, bl. 81—103). C. Tab Abgelbexk, Scheit van ket eiiand lAngga n deteelft bewonen {Feriandd. v. A, Bat. Gen. DL X, bL 1-62), ^ KariauM-eUanden {TijdeeAr. v, N. I, Jaarg. 1855, DL I, bL 146—159, 238—252). Ik AjumlHU'y NatoenO' en Tambelan»eilanden {TifdicAr, V N. I. Jaarg. 1863, DL I[, bL 122 T.) ;UittrdbeI nit bet reryolg van E. Nbt- acHEB, Togtjee in Aet gebied van Jiiouw en onderAoorigAeden {TijdecAr. v-. A. Bai. Gen. DL XIV, le Aflevcring).) Vgl. ook orer de Natoena-eUanden : P. J. Vbih, Borneo's JTester-Afd, DL II, bl. 366, 367, en over de Anambas-eilanden : G. Wr Earl, in Journal of iAe Ind. dreUp, VoL IV, p. 484. Fragmenten uit eene Maleiacbe Kronijk van Biouw in Meubsibob's MaleiseA Leedtoek. 3e Stuk (Leijden. 1847), bl. 62—91. (I. Oorsprong der Boeginescbe yestiging op Bionw. II. Regeling ran bet be- wind tusscben de Maleiscbe en Boegi- nescbe Vorsten op Kiouw. III. Verhaal van den oorlog der Hollanders met de Vorsten van Kionw en Silangor, gedu- rende de jaren 1783 en 1784.) Bijdragen toi de kennie der resideniie Bio (TijdscAr. V. N. L Jaarg. 1863, DL I, bL 381—430). (I. Traktaten van 1784. II. Traktaat yan 1818. III. Traktaat yan 1830. IV. De toestand der residentie Bio in 1849). Tke Sultan ofJoAore {Journal oftAe Ind. JrcAip. New Series. VoL U, p. 46*— 67). (Dit stnk bey at eenige bijdragen tot de geschiedenis yan bet rijk yau'Lingga.) Bijdragen tot de gescAiedenit van Aet rijk van Lingga en Biauie {TijdscAr. v. A, Bat. Gen. DL IV, bl. 411—422). (I. Stamboom der Onderkoningen yan Eiouw. II. De Vorsten yan Djobor onder bet £ugelscb bewind). J. C. Baane, Bets in Oost-Indie (Amst. 1826), bL 125—189, 293—338. J. C. DB JoNGE, GeseAiedenis van Aet Neder* ktndscAe zeewezen. DL VI, Stuk I (der eerste uitgave, 1845), bL 185—226, 260—254. P. I. Beobie, TAe Malayan Peninsula (Vepery Mission Press, 1834). passim. T. J. NewboIiD, BritisA settlements in IAe straits of Malacca. 2 VoL London. 1839. passim. Btjdrage tot de gescAiedenis der Karimon-eilanden {TijdscAr. V. ^. L Jaarg. 1862, DL n, bl. 225—241). Onlusten in de residentie Eio. TijdscAr. v. N. I. Jaarg. 1856, DL II, bL 137 y.; Jaarg. 1867, DL I, bL 233; DL II, bl, 259—261. FrijAaven van Bio {Nederl. Hermes, 3e Jaarg. 1828, N^ 7, bL 70—75). De vrij haven van Biouw in 1833 {TijdscAr. v. A, • Bat. Gen. DL UI, bl. 48—57). Revenue, expenses and trade of Bhio {Journal of tAe Ind. ArcAip. VoL III, p. 385). Handel op Biouw in 1830—1832 {IndiscA Ma- gazijn, 2c Twaalftal. St VI, bl. 196—202). JFaarom Aeeft Bio als vrtjAaven niet met Singa- poera kunnen mededingenf {TijdscAr. v. N, /. Jaarg. 1852, DL I, bl. 411—424; VgL de Faria in Jaarg. 1855, DL II, bL 351.) J. R. LooAK, TAe etAnologg of tAe JoAore Ar* ISO RI. chipeloffo {Journal of ike Ind, Jrckip, Vol. 1, p. 336). 0. VAN OvERBEEK DB MsuBB, Qeneeskundige topofffaphU van den RiouiO'Lingga'Arehipel {Qenee^k, Tijdschr, v, H, /.). (Zie ook in hetzelfde Tijdschrift, vaaryan tot 1863 tien deelen het licht zagen, die echter in het moederland schaars zijn te yinden, de Summiere ziekenrap" porten van den Chef der geneeskondige dienst in Oost-Indie, in yerschilleude deelen geplaatst, en in de Verhandelin- gen en Berigten beireffende het zeetcezen, onder redactie van J. Swart, enz , de Rapporten omtrent de geneetkundige dienst bij het 0. I. eskader.) G. F. DE Beutn Kops, Fauna der residentie Biomc met inbegrip der Oottkuit van Sumatra en omliggende landen {Tijdschr. v, h. Bat. Oen, Dl. II, bl. 480-490). P. Blbekeb, Ichthgologische Fauna van Riouw (Natuurk. Tijdschr. v. N. I. Dl. II, bl. 469—497; DL X, bl. 345—366. Vgl. Dl. XVI, bl. 45; Dl. XX, bl. 87). Eeptilien van Bintang. Natuurk. Tijdschr. v. N. I. Dl. XVI, bl. 16, 46, 47; Dl. XX, bl. 86 v. G. F. DE BBtJYN Kops, Lijst van boomen en planten gevonden wordende in de reUdentie Miouuf, op de Oostkust van Sumatra en om- liggende landen (Tijdschr. v. h. Bat. Oen. Dl. II, bl. 271—317). Houtsoorten van Biouw. Natuurk, Tijdschr, v. N. 1. Dl. Ill, bl. 346—348. Over de gambir- en peperkultuur op Biouw {Tijdschr. v. Nijverheid in N. I. Dl. I. Oorspronkelijke Bijdragen, bl. 136 — 144). W. L. DE Stubleb, Handboek voor den landbouw in Nederlandsch Oost-Indie. Ley den. 1863. (Gambir, bl. 988—996. Peper, bl. 802— S16.) H. D. A. Shits, lets over de gambier-kultuur {Natuurk. Tijdschr. v. N. /. Dl. Ill, bl. 485—487). De gambir-kultuur en fabrikaiie in de resideniie Bio {Tijdschr. v. N. I. Jaarg. 1852, Dl. II, bl. 64—68). K. W. VAN GoBKUM, De gambier en eenige an- dere hoistoffen van den Nederlandsch-Indischen Archipel {Tijdschr. v. Nijverheid in N. I. DL y, bL 325—358). Aard- en harssoorten en ertsen van Lingga en de Xarimon-eilanden. Natuurk. Tijdschr. v. N. L Dl. XX, bL 143, 178—181, 373 v.; Dl. XXIII, bl. 540. A. A. Backeb Ovebbeek, Scheikundig onder- zoek van ijzererts van Riouw {Natuurk, Tijdschr, r. N. I. Dl. XXIV, bl. 269). De tinmijnen van Sinkep {Tijdschr. v, Nijverheid in N, I. Dl. II. Oorspronkelgke Bgdragcji, bL 45 v.). Aanteekeningen betreffende de tin-exploitatie op het eiland Groot-Karimon Tijdschr. t. N. I. Jaarg. 1853, Dl. I, bl. 71—73, 456 v.; Jaarg. 1855, Dl. I, bL 66—58; DL U, bl. 279 v.; Jaarg. 1857, Dl. I, bL 83 v.; Jaarg. 1863, DL II, bl. 59 v., 188 v. KoUmide Jaarboeken, DL III, bl. 324). Kaarten van den Bionw-Lingga-Archipel, in den Moniteur des Indes, Vol. 1847—1848, in Fijnafpel's Jtlas van de Nederlandseke Beeittingen in Oost-Indie en in den Jlge- meenen Atlas van Nederlandech Indie van Melvill van Cabubee en Vebsteeg, Dl. n, N^ 11. 