None
It was accordingly not until after eleven days of torture, which liad so sapped his strength that he could not stand upon his feet, that Meyer, in apprehension of the " more sharp measures " now employed against him, and consumed with anxiety cm behalf of his young wife, could so far be prevailed upon as to sign the minutes of his examination. In a subsequent paragraph the reader will see what incriminating truths Meyer lets fall even in the "Confession," truths which the Governor carefully omits in his " excerpt " from the " recan- tation." § 8. Pierre Rousseau was examined on the 26th August, and did not again appear before the Court. To judge by his answers, he was extremely terrified, and ready to grasp at any means of saving himself. The following day (the 27th), Starrcubnrg personally drew up a petition for pardon, couched in the most abject terms, and this Rousseau signed. The Lunddrost's treatment had proved eminently effective. Yet even so, Rousseau's answers, as in so many other instances, had still to be carefully mutilated before van der Stcl could publish them. § y. Stephen Vcrmey is represented in the Defence as having retracted at his original examination on the IGtli March. This is again untrue. He did not retract until his second examination on the 22nd March. Immediately after his release he informed a clerk in the Company's service that " by reason of the threats of the Governor how that he should thrust him, Vermey, into custody and ward, he had been obliged for to recant, and that this he had done from nought else but fear alone, lest otherwise he should be banished to Mauritius." § K). Jacob Pleunis declares upon oath that the declaration published under his name has been falsified, and enmnerates the points where his evidence has been incorrectly committed to writing. We have seen how Starrenl>urg falsilies the evidence openly, so that there is nothing impossible or improbable in Pleunis's statement. Accordingly both these " recantations " are, like the others, entirely valueless. § 11. Hans Conterman, familiar to us from the Diary, cuts a sorry figure on the occasion of his trial. The reader will recollect how Conterman, on being asked by the Landdrost to sign in favour of the Governor, at once consents, and then repents of his conduct, and gives Tas a dcchiration to the effect that he had been overcome by fear. He i 't Origiuocl iu C.P.S., 'OG. = Contra Dcd., IG. - Ibid., Hii. 260 DE KLACIITEN TEGEN W. A. VAN DER STEL IJij word later gevangcn genomen, ea (oonde zicli tocu even liifliartig. Bij zijn verlioor i gcvraagd, of hij niet aan Tas eeii \erklariiig gegcven heeft, dafc ,hij spijt had van zija tekenen voor dc Gouvcrnenr, erkcnt hij dat. J)aii komt deze vraag : " Of hij uict moet Ijckennen, dat sulx tegcn 't gcdragh van een Ecrlijk man strijdigh, en hij vervolgcns een schelm is ? Antw. : " Ja." Dat tekent de man zeer goed. Hij heeft later weer een verklaring gegevon, hoc hij een hele dag " zonder eeten of drinken," op 't Kasteel gehouden werd, en door de Landdrost bedreigd werd met hot ] )onker Gat, en dat hij daarop alleen uit vrees heeft herroepen.2 § 12. Christiaan Wynoch is een swakkeling van dezelfde soort. Hij herroept niet alleen, maar is onder de eersten, die (valse) vcr- klaringen geven, om dc onschuld van de Gouvcrnenr te bewijzen.^ Hoe zijn herroeping verkregen werd, welke dreigemeuten gebruikt werden, om hem te doen tekenen, weten wij niet, daar hij, in April 1711, toen Tas voor 't cerst het recht verkreeg beedigde verklaringen te doen aflcggcn, reeds overlcden was."* Had hij langer gelecfd, dan zon hij waarschijnlik, evcnals Conterman, zijn vroeger herroeping weer teruggctrokken liebben. § lo. De '' confessie " van Tas zelf is, wat dc vorm betreft, even onjuist als die van Mcyboom, Louw, e. a. m. Dc Gouvcrnenr laat hct voorkomen in dc Deductie, als zou Tas dc eerste dag van zijn verhoor alles teruggctrokken hcbben, — wat natuurlik een gewcldige indruk moet maken op de lezer. Wanneer hct hoofd van een " komplot " op dcze wijze, bij de allerecrste ondervraging, alles klakkeloos herroept, moet zijn zaak erg slecht gcwcest zijn. Dat is wat men onwillekeurig moet dcnkcn. Dat Tas dit werkelik deed, is niet waar. Zijn verhoor ^ begon op 8 Maart, werd voortgezet op 10 Maart, en eindigde pas op 22 Maart, toen hij 't Interrogatorium tckendc. Het heeft dus twee weken geduurd, niet een dag, zoals van der 8tel voorgecft ; en Tas heeft alleen gctckeud, nadat hij bijiia een maand gevaugen had gczeteu, en dc " scherpc middelen " geprocfd had, waarmec Starrenburg hem vol- gens opdracht van de Raad " tot obedientic " en herroeping zocht te " dwingen." Op verschillende punten heeft van der Stel zijn uittreksel uit 't verhoor van Tas verdraaid, wat de vorm betreft. Een lid van de Kaad van Justitie tekent, b.v., uls zijnde tegenwoordig geweest bij 't >■ C.P.S., '06. - Contra Dcd., 116. " Ded., 71, 156. THE CO:\rPLATNTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 2G1 was subsequently arrested, and proved himself upon this occasion no less cowardly minded. On being asked at his trial whether he had not furnished Tas with a declaration in wliich he expressed his regret for having signed in favour of the Governor, he admits the truth of the charge. Then follows Question 12 : " Whether he be not obliged to acknowledge that such do conflict with the conduct of an honest mf^n, and that therefore he is a rogue ? — Answer : Yes." The admission is characteristic. He subsequently came forward with yet another declaration, in which he averred that he was kept within the Castle " without meat or drink " for a whole day, that he was threatened by the Landdrost with the " P>lack Hole," and that he thereupon recanted for no other reason than that he was afraid. § 12. Another weak-kneed individual of the same type is Christian Wynoch. He not only recants, but is among the first who supply (false) declarations with a view to establishing the Governor's innocence. How his recantation was obtained, and what measures were employed to secure his signature, we do not know. By April 1711, when Tas first obtained leave to have sworn declarations taken, he was already dead. Had he lived so long, he would in all probability, like Conterman, have withdrawn his previous recantation. §13. The "Confession" of Tas himself, so far as concerns its form, is no less misleading than those of Meyboom, Louw, and others. The Governor, in the Defence, represents Tas as having withdrawn every- thing the first (hiy of his trial — a circumstance bound to impress the reader as extremely significant. AVhen the leader of a "conspiracy," on the very first occasion that he appears for examination, feebly takes back everything, as Tas is made to do, the thought inevitably forces itself upon one that his case must have been more than usually bad. It is not true, however, that Tas behaved as van der Stel makes out ; his examination began on the Sth March, was resumed on the 10th, and did not conclude till the 22nd, when he signed the Interrogatory. It therefore occupied two weeks, not one day, as van der Stel pretends ; nor does Tas append his signature until he has been for nearly a month in prison, and has made the acquaintance of those "sharp measures" by which Starrenburg, acting under the Council's instructions, sought to " reduce " him to " obedience " and recantation. As regards the form of the "excerpt" from Tas's examination, van der Stel has been guilty of several distortions. One member of the Justiciary Council, for example, signs his name as having been present * Volgens 't Kaapse Begrafenis Register. (Een Yricndelike mcdedeliug van de beer C.G. Botha.) ^ 't Origineel in C.P.S., 'OG. 262 DE KLACHTEN TEGEN W. A. VAN DER STEL verhoor (als 6en der gecommitteerden), torwijl bij niet tegenwoordig was. Tas ontkent ook, dat zijn antwoorden korrekt iieergcschreven werden. In elk geval staat het vast, dat het bij zijn verhoor zeer on- regelmatig moct toegegaan zijn, daar er delen van 't oorspronkelike verhoor zijn, die niet getekend zijn door de gecommitteerden uit de Raad van Justitie. Hoe onjuist de inhond van 's Gonverneurs "uittreksel" verder is, wanneer men het naar de inlioud onderzoekt, zal de lezer later zien. § 14. Er blijft nog over het "getuigenis" van Dirk Pietersz. van Alblas, gegeven onder D l+.i Volgens deze verklaring zou Pietersz., in December 170G, door 19 onbekende boeren in Drakenstein gevraagd geworden zijn " voor hen te tekenea," en toen hij weigerde, zouden zij hem deerlik mishan- deld hebben. Verder zou hij, in Januarie 1707, door andere boeren gedwongen geworden zijn, iets (hij zegt niet wat) te tekenen. Zij zouden zelfs de pen in zijn hand gestopt hebben, en met geweld zijn handtekening verkregen hebben. Het hele verhaal is zo onzinnig, dat geen verstandig mens het voor een ogenbhk zou willen aannemeii. Pietersz. verklaart ook later zelf, dat het van begin tot einde een verdichtsel is, en dat de Gouvernenr, bij wien hij in dienst was, hem dwong die verklaring te tekenen.2 Daar het gemakkelik is, nit andere bronnen de valsheid van de eerste verklaring te bewijzen, hebben we deze tweede verklaring niet nodig. In alle geval heeft de verklaring door Pietersz. gegeven ab?o- luut niets te maken met 't tekenen van het Klachtschrift, dat, zoals de lezer weet, reeds 4 April 1706, met de retourvloot van de Kaap verzonden werd ; terwijl de voorvallen door Pietersz. genoemd, in December 1706, en Januarie 1707, zouden gebeurd zijn. Het is dan ook onverklaarbaar, waarom van der Stel die verklaring hier, onder de " confessien " van de ondertekenaren van 't Klacht- schrift, geeft. Hoe dit ook zij, deze verklaring heeft een wonderbaarlike uitwerk- ing gehad op 's Gouverneurs moderne verdedigers. Beiden, Colvin en Edgar, zien in deze verklaring van Pietersz. een sterk bewijs van de wijze waarop Tas, c. s., de arme, onschuldige kolo- nisten gedwongen hebben hun leugenachtig Klachtschrift te onderte- kenen ! Sprekende over het getuigenis van de veertien, onder D. gegeven, zegt Colvin (in de " Cape Times," ?,0 Sept. 1009), " The evidence of these 14 witnesses does not read as if it had been forced upon them. On the contrary some of them go into details, which are also mentioned by THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 263 at the examination (as one of the commissioners), whereas he was not so present. Tas also disputes the accuracy of his replies as committed to writing. In any event it is beyond question that the proceedings at his examination must have been extremely iiTegalar, as there are parts of the original minutes that are not signed by the commissioners of the Justiciary Council. As for the contents of the Governor's " excerpt," the reader will see for himself, upon subsequent investigation, how entirely misleading they are. § 14. There still remains the " evidence " of Dirk Pietersz. of Alblas, given under D 14. This deposition represents Pietersz. as having been approached at Drakenstein in December 1700, by nineteen strange farmers with the request that he should " sign for them " ; on his refusal they brutally maltreated him. Further, in January 1707, he was compelled by other farmers to sign something, he does not say what. The whole story is so nonsensical that no reasonable human being can feel disposed to credit it for a single instant. Pietersz. him- self subsequently declares that it is a fiction from beginning to end, and that the Governor, in whose service he was, forced him to sign the declaration. This second declaration is not, indeed, required, as it is not difficult to demonstrate from other sources the fictitious character of the first. But in any event the deposition furnished by Pietersz. has nothing whatsoever to do with the signing of the Memorial. The !^^eraorial, as the reader is aware, had left the Cape with the return fleet as far back as the 4th April 1706, whereas the occurrences described by Pietersz. are represented as having taken place in December 1 70G, and January 1707. How van der Stel came to include the deposition of Pietersz. amongst the " Confessions " of the signatories to the Memorial is a matter which baffles any attempt at explanation. But be that as it may, the document in question has cast a veritable spell over the modern champions of the Governor. Both Colvin and Edgar regard this deposition of Pietersz. as a striking proof of the manner in which Tas and his fellow conspirators compelled the simple and innocent settlers to sign their false and lying Memorial. Speaking of the evidence of the fourteen, given under D, Colvin says (" Cape Times," .^Oth September, 1900): "The evidence of these fourteen witnesses does not read as if it had been forced upon them. On the contrary, some of them go into details which arc also mentioned by ' Ded., 75. - Contra Ded., 235. 204 DE KLACHTEN TEGEN W. A. VAN DER STEL others, and Dirk Pietersz. (!) 14) gives a vivid description of bow he was knocked down and threatened first with a knife and then witli a cutlass, and how a pen was forced into his hand and he was compelled to sign " (d. w. z., het Klachtschrift !). Zo ook Edgar, in zijn brief aan de "Cape Times," van 18 Augustus lfl09. Sprekende van de wijze, waarop van der Heiden en Tas de ondertekening van het Klachtschrift bewerkten, zegt hij : " One even went so far as to explain that he signed it because two of the con- spirators " then seized him, and forcibly putting his right hand on the paper with a pen in it, they managed to get his signature." (Hij citeert uit het getuigenis van Pietersz., bl. 10-3 van de " Defence.") Edgar gaat dan voort : " After these damaging admissions, it is hardly worth while examining the document " (het Klachtschrift). Dit wordt afgeleid uit denkbeeldige voorvallen, die, volgens de uitdrukkelike verklaring van Pietersz., plaats gegrepen zouden hebben in December 170G, en Januarie 1707,^ toen 't Klachtschrift reeds enige maanden in handen van de XVII was ! § 15. Samenvatting 0ns onderzoek naar de vorm van de " confession " heeft lang geduurd, maar tevens ook belangrijke uitkomsten geleverd. De Gouverneur verzekert, dat de burgers " op een wettige, sollenele, en ordentelicke maniere " over hun beschuldigingen tegen hem " voor den Raat van de . . . Cabo waeren geinterrogeert," en dat zij daarop " haere beschuldigingen hadden herroepeu." - Wij hebben wel gezien, dat enkelen hunne beschuldigingen hebben herroepen, maar ook, dat geen enkele burger op een " wettige, sollenele, of ordentelicke maniere " ondervraagd werd. Integendeel : dat die " confessien " verkregen waren voor een recht- bank, die volstrekt onbevoegd was de gevangenen in verhoor te nemen, zozeer, dat zelfs de G-ouverneur haar onbevoegdheid erkende ; dat die rechters alien, als partijen, bij de zaak betrokken waren, en hun uiterste best deden, de gevangenen met geweld tot herroeping te dwingen ; dat de Gouverneur, de hoofdbeschuldigde, niet aarzelde, zich onophou- delik in de verrichtingen van de rechtbank te mengen, dat hij zelfs van achter een deur de hele loop van het verhoor regelde ; dat de rechtbank dus eenvoudig een wassen neus was ; dat de interrogatoria geenszins wettig verkregen, maar door dwang en geweld afgeperst werden van mensen, die door mishandeling, door dreigementen van in scherper gevangenis op water en brood gezet, en van verbannen te zullen ' De datum van de verklaring wordt twee keer herhaald in 't stuk. THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 205 otliers, and Dirk Pietersz. (D 14) gives a vivid description of how he was knocked down and threatened first with a knife and then with a cutlass, and how a pen was forced into his hand and he was compelled to sign," namely, the Memorial ! So too Edgar, in his letter to the " Cape Times " of the 18th August 11)09. Speaking of the manner in which the signatures to the Memorial were procured by van der Heideu and Tas, he says : " One even went so far as to explain that he signed it because two of the conspirators ' then seized him, and forcibly putting his right hand on the paper with a pen in it, they managed to get his signature.' " (He is quoting from the evidence of Pietersz., Defence, p. 10?,.) Edgar then continues, " After these damaging admissions, it is hardly worth while examining the document " (the Memorial). This is a deduction from (fictitious) occurrences which, according to the express statement of Pietersz., purported to have taken place in December 170G, and January 1707, when the Memorial had been in the hands of the Seven- teen for several months past ! § IT). SUM3[ARY Oar examination of the confessions in their formal aspect has been no brief affair, but it has furnished at the same time no inconsiderable results. 260 T)E KLACHTEN TEGEN W. A. YAN DER STEL worden, in dodelike angst verkeerden ; dat zelfs de pijnbank ge- bruikt werd als middel om vrees aan te jagen, en tot herroeping te " dwingen." Het is voortsgebleken, dat de gevangenen niet op het eerste verhoor alles erkend en teruggetrokken hebben, zoals van der Stel voorgeeft in de " Confessien," in zijn Deductie gedrukt ; dat integendeel, de Inirgers dikwels weken en maanden in de gevangenis " the slow torture of delay " moesten ondergaan, voor en aleer zij zover gebracht konden worden om te antwoorden op de vragen van een rechtbank, die zij als ten enenmale niet competent beschouwden om hen te verhoren. Laatstelik is nog bewezen, wanneer de gevangenen uiteindelik inwilligden, en uit vrees antwoord gaven op de vragen, dat dan die antwoorden meer dan eens onder hunne ogen vervalst werden. Wij hebben die " confessien " nog maar alleen naar hun uiterlike vorm onderzocht, en zij bewijzen' reeds, met verpletterende kracht, dat van der Stel in de vervolging van de vrijburgers gehandeld hecft als een gewetenloos tiran. Wei mocht Zevenhoven uitroepen : " Is dit naar recht handelen ? Het lijkt beter naar Inqnisitie." T). De " Confessien " : Hun Inhoud Wij willen nn de inhoud van de herroepingen nagaan, en de " uittreksels " eruit, door van der Stel gegeven, vergelijken met de oorspronkelike, volledige Interrogatoria uit 't Archief. Hier zal de lezer de Deductie ter vergelijking weer nodig hebben. De Gouverneur beweert, dat liij van die Interrogatoria, en de antwoorden daarop, " om kortheyts wille, maar extracten " geeft, '• voor soo verre deselve hare relatie hebben tot enige van de beschnldigingen " in 't Klachtschrift.i Wij mogen dns verwachten, dat een vergelijking van zijn " extracten " met de volledige oorspronkelike stukken niets nieuws zal opleveren, niets, dat de waarheid of onwaarheid van de klachten tegen hem verder zou kunnen bewijzen. Want indien hij zijn " extracten " niet oprecht en cerlik gemaakt heeft, maar zaken, die wel enige "relatie" hebben tot de klachten, onderdrukt heeft, dan heeft hij zich schuldig gemaakt aan suppressio veri, dan heeft hij die stukken, ook naar hun inhoud, vervalst. De lezer oordele zelf : § 1. Het eerste van die Interrogatoria is dat van Adam Tas.2 De Landdrost stelt Tas 118 vragen, waarvan het Extract van de Gouverneur 1 Ded„ 4. * Ibid., 5S. THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 2G7 abject terror ; and that the rack itself had uot been forgotten as a means of inspiring fear and " compelling]: " withdrawal. It has further become plain that the prisoners did not, as van der Stel has represented in the Confessions published in his Defence, acknowledge and retract everything upon their first appearance in court ; but that, on the contrary, the settlers had in many instances to lie in prison foi" weeks and months, suffering " the slow torture of delay," before they could be induced to answer the questions of a court which they declined to regard as in any sense competent to try them. Finally, it has also been proved that when the prisoners did evenjm- ally yield to fear and answer the questions put to them, their answers were on more than one occasion falsified before their very eyes. "We have thus far confined our examination of the Confessions strictly to their outward form, but even at this early stage they demonstrate with crushing force that van der Stel's conduct in his proceedings against the settlers was that of an unscrupulous tyrant. Well might Zevenhoven exclaim, " Call you this law ? It do more resemble Inquisition." D, The " Confessions " : their Content "We shall now examine tlie contents of the recantations and com- pare the "excerpts" from them, as given by van der Stel, with the original unabridged Interrogatories preserved in the Archives. Here again tlie reader will require the Defence for purposes of comparison. The Governor asserts that " in order to brevity " he gives the questions and answers " in extracts, in so far as the same do have their relation to any of the charges" contained in the Memorial. We are accordingly entitled to presume that a comparison of his " extracts " with the unabridged originals will yield nothing new, nothing that may serve as additional proof of the truth or falsity of the charges against him. Because, if he has been other than honest and straight- forward in his method of selection, if he has omitted points which have any essential bearing upon the charges against him, then he stands convicted of suppressio veri, he has falsified the documents in respect of their content as well as of their form. The reader shall judge for himself. § 1. The first of the Interrogatories is that of Adam Tas. The Landdrost addresses to 'l\as 118 questions, only 31 of which are given in van der Stel's excerpt. This is ostensibly for the sake of brevity. 268 DE KLACHTEN TEGEN W. A. VAN DER STEL sleclits ?>4 geeft, kovtheidslialve, zoals liij voorgeeft. . . . Eigenaardig is echter, dat in 't geval van geheel onbednidendc lieden, zoals Steven Vermey, Cliristiaan Wynoch, e.a.m., die van niets weten, (en ook niets doen uitkomen in hnn getuigenis,) het gehele verhoor, van 60 tot 80 vragen, in den breede weergegeven wordt. Men zou verwacht hebben, dat dat van Tas, als zijnde do voornaamste der rebellen, in exfenso zou zijn gegeven. Wanneer echter de oorspronkelike minute van 't Interrogatorium op 't Archief nagezien wordt, begrijpt men dadelik waarom van der Stel een zo eenzijdige liefde voor kortlieid openbaart. Vraag 19, b. v., die toch zeer zekcr met de beschuldigingen tegen de Gouverneur te doen heeft, wordt niet gegeven. Hier is ze : " "Wat door deze t'samen Rotting hunne Intentie is geweest, en waarop het ijnde zijn doel had ? " Antw. : " Segt datse met malkanderen tegemoet siende dat d' ingezetenen alhier tot armoede stonden te vervallen, sij te samen uijt liefde tot welstand van de gemeente geteek(en)t hebben." Hier hebben we dus de belangrijkste vraag vnn alle, de spil waar alles om draait, waarom de samenspanning gesmeed werd, met het autwoord van Tas, de leider der samenzwering. En — van der Stel vindt het geraden, die " kortheidshalve " te supprimeren, terwij] liij bijna 100 bladzijden van veel minder ter zake dienstige stof breedvoerig afdrukt ! Even merkwaardig is vraag 33, die ook weggelaten wordt. " Waarin hem geinterrogeerde dunkt dat het gemeene beste ofte d' Ingeseetenen deses Ijands benadeelt, ofte hunne voorregten verkort zijn ? Antw. : dat hem geinterrogde. dunkt hier in te bcstaan, dat de grootste Comps. dienaren het meeste land en de grootste wijngaarden hebben, en dat sulx tot verval van armoede, en groot nadeel van d' ingezeetenen is." Ook vraag 35 wordt te onbelangrijk geacht, om gegeven teworden. Het is vooral onbillik, deze vraag met 't antwoord erop weg te laten, daar zij onafscheidbaar in verband staan met de voorafgaande, die wel gegeven worden. Hier is de vraag : "Waarom sulx (d. w. z. klagen) niet gedaan hebben, wijl d' Ed. Hr. Gouvr. en Raad, de geene zijn aan wien men sulx doen, en Redress versoeken moet ? " Antw. : " Segt, sulx voor hem g'interroge. nooyt te hebben durven ondernemen of van anderen daar toe aangeleyd te zijn." Deze vragen waren de 8ste Maart gesteld, waarna Tas teruggebracht was naar de gevangenis. Intussen had de Gouverneur blijkbaar de antwoorden nagezien, want 't verhoor van 10 !Maart begint dadelik met een zaak, die de Gouverneur zeer na aanging en weer voor de klachten hoogst belangrijk is, " Wat de oorsaak was en waarin datse tegemoet THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 2H1) but it is singula,!' that in the case of such conspicuously iusignificaut individuals as Steven Vermey, Christian \Yynoch, and others, who know nothing, and whose evidence discloses nothing, practically the whole of the examination, between 60 and 8ii (juestions, is reproduced. We should have expected the evidence of Tas, as being the most promi- nent of the rebels, to be given in extenso. "When we examine, how- ever, the original minutes of the Interrogatory in the Archives, we reahse at once why van der Stel discovers so one-sided a love of brevity. Question 19, for example, which surely has a very definite bearing upon the charges against the Governor, is omitted in the Defence. It reads as follows : " Wiiat intention they did have in the conspiracy, and unto what end they did aim ? — A. : Says that they, foreseeing one with another how that the settlers in this place was like to be reduced unto poverty, did sign together from love unto the well-being of the community." Here we have the most important question of all, the cardinal point upon which everything turns, the (juestion as to the why and wherefore of the whole conspiracy. Yet this question, together with the reply of Tas, the moving spirit amongst the conspirators, van der Stel, in the interests of brevity, finds it i>roper to omit, whilst printing at length close upon lUO pages of infinitely less relevant matter ! Not less significant is Question oo, which is likewise omitted. "Wherein do seem to him that the community or the inhabitants of this country do suffer prejudice, or straitening in their piivilcges ? — A. : It do seem to him to lie in this, that the highest servants of the Company do possess the most land and the largest vineyards, the which do tend unto ruination and poverty, and to the great prejudice of the inhabitants." Another question too insignificant for him to quote is No. 35. To omit this question, with the corresponding answer, is particularly dis- ingenuous, the two being inseparably connected with the question and answer which precede, and which are not so omitted. They read thus : " Why the same (/.c. the lodging of a complaint) was not done, the Hon. the Lord Governor and the Council being the persons to approach therein, and of whom to require redress ? — A. : Declares never to have durst essay it of himself, nor ever to have been moved thereto by others." These questions belong to the examination of the Sth March. Tas was then conveyed back to prison and recalled upon the 10th March. In the interval van der Stel had obviously been studying the prisoner's replies, for the second examination commences at once with a matter which touched the Governor very closely, and which 270 DE KLACHTEN TEGEN W. A. VAN DER STEL zagen omme tot armoede te sullen moeten moeten vervallcn, geli jk op art. 2'J geantwoord is ? Antw. : omclat se sagen dat 's Comps. dienarcn land hadden, en daai- door hunne armoede tc gemoed waren ziende." Wat kan nicer pertinent zijn dan deze vraag en 't antwoord erop ? Toch viiidt V. d. Stel, dat het geen " relatie " lieeft tot enige der beschuldigingen ! Er is echter nog veel meer. Vraag 48 wordt niet gegeven in de Deductie. Zij luidt als volgt : " Of hij (Tas) kan aantoonen, dat d' Ed. Hr. Gouvr. 60 's Comps. dienaren, zoo officieren, inatrosen als Soldaten, die 's Comps. gagie, kostgeld en Randsoen trecken, mitsgaders wel honderd stux van 's Comps. Beste Slaaven, in zijn particuliere dienst gebruijkt ? Autw. : " niet anders als volgens een verclaringh door Cornells AVillemsz. in de wandeling Kromme Kees, Albert Gerritsz. van Emmenes en een knegt van Jacob van der Heijden, die bij d' Hr. Gouverneur gewoond heef t, daar van afgegeven." Tas noemt dus zijn zegsmaunen, die de waarheid van de beschuldiging tegen van der Stel kunuen staven. Van der Stel onderdrukt beide, vraag en antwoord. Hij kon niet anders ; hij wist, dat hij schuldig was. Hetzelfde gebeurtmet de volgende twee vragen, 4'J en 60, " . . . dat hij Heer Gouverneur van 's Comps. ijser, etc.,alle zijn bouwgereedschap laat maken ? En," dat er van de Gouverneur " over den Bergh nogh IT) Veeposten zijn die door 's Comps. dienaren en slaven werden bewaard ? " Hierop antwoordt Tas, dat hij dit niet persoonlik weet, maar dat de oiidertekenaren hem dit opgegeven hebben. Zo ook 56, 59, die weer punten aanroeren, die voor de Gouverneur Bchadelik zijn — punten, (let wel) die alle in 't Klachtschrift opgenomen zijn, en dus wel degelik " relatie hebben " met de beschuldigingen ! Vrag 60 is ook onderdrukt geworden. " Van wien hij heer Gouvr. slaven in zijn dienst gebruikt of deselve hunne meesters afkneveld ? xVntw. : 't is hem gezegt dat sulx van Jurrien Kervel is geschied." (Men zal zich het geval in 't Dagboek herinneren.) ' Verdere voorbeelden van onderdrukking : Vraag 69 : " Welke de twee burgerraden zijn wieus goederen de Ed. Hr. Gouvr. met greetighyd heeft zoeken in te slocken en te ontfutselen ? Antw. : Monsr. Husing en Rotterdam.'" (Dit is volkomen waar, en wordt door de stukken bewezen.) i Zoo ook Vraag 73 over de aantijging, dat een Landdrost, in naam van de Gouvr. de buitenlieden " met harde bedrijgingen ooyt gedwongen heeft, Riet en andere materialen voor de Hr. Gouvr. te Rijden." Tas > De vraag wordt steeds gegeven iu de Ded., wanneer de ondervraagde uiets weet van deze zaak. Zodra echter blijkt, dat bij ervan gehoord heeft, wordt zij onderdrukt. THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 271 has again a very important bearing upon the charges against him. "AVhat Avas and wlierein did lie the cause that they did look to be be reduced to poverty, as answered under Question 29 ? — A. : For that they saw the Company's servants owning land, and for that cause were looking to become impoverished." Both question aud answer are par- ticularly in point, but van der Stel is of opinion that they bear no "relation " to any of the charges against him ! There are, however, still more singular omissions. No. -18, omitted in the Defence, reads as follows : " Whether he can^how that the Hon. the Lord Governor do employ in his personal service 60 servants of the Company, both ofHcers, sailors, and soldiers, drawing Com- pany's wage, maintenance and ration, likewise a good hundred of the Company's best slaves ? — A. : Not otherwise than in accord with a deposition furnished in the matter by Cornells Willemsz, commonly called Crooked Kees, Albert Gerritsz of Emmenes, and a servant of Jacob van der Heijden, that hath dwelt with his Lordship the Governor." Tas accordingly gives the names of his informants, who can bear out the truth of the charges against van der Stel. But van der Stel suppresses both (juestion and answer ; conscious as he was of his own guilt, it was impossible for him to do otherwise. Similarly in the case of the questions which follow, Nos. iO and 5U, "... that his Lordship the Governor do have all his implements made of the Company's iron, etc.," and that the Governor "do have across the mountains 15 cattle stations beside, the wliich are minded by the Company's servants," Tas replies that he has no lirst-hand knowledge, but that his information is derived from his co-signatories. Questions 06 and 59 have also been suppressed, since, as before, they both deal with points wliich incriminate the Governor, although each point, Ix; it observed, is definitely raised in the Memorial, and must accordingly bear some real " relation to the charges." So with Question GU : "Whose slaves his Lordship the Governor hath employed in his service, or hath extorted the same from their masters ? — A. : It was told him this was happened to Jurrien Kervel." The reader will recollect the incident in the Diary. Further notable instances of suppression are Questions 69 and 7o. No. 69 reads thus : "Which are the two burgher councillors whose possessions the Hon. the Lord Governor hath endeavoured greedily to swallow up and steal ? — A. : Messrs. Husing and Rotterdam." (This is strictly true, and is borne out by documentary evidence.) No. 73 deals with the question aa to whether the country population were ever forced Ijy the Landdrost " with grievous threatenings for to transport reeds aud other materials for his Lordship the Governor." 272 UE KLACIITEN TEGEN W. A. VAN DER STEL antwoordt, dat die Landdrost Jiobberts was, die hem liet weten, dat hij twee vrachteu riet voor de Gouverneur moest rijden, hetwelk hij ook gedaan had. Vi'iiag 77 is weer leerzaam voor de oprechtheid van van der 8tel. Vragen 75 tot 77 vormen een geheel, en 76 gaat zo nauw samen met 77, dat deze (77) niet eens afgescheiden is, maar met " en " begint. 70 wordt gegeven, 77 weggelaten. 77 handelt over de beschuldiging tegen van der Stel, dat hij zich liet omkopen, en luidt : " En dewelke hun Land onder de naam van Grifte, Rijkelik hebben moeten betalen ? " Antw. : " segt, na sijn onthoud dattet van der Heyden volgens sijn seggen is." Vraag 106 is weer gevaarlik en daarom weggelaten. Het loopt over een lijst van 's Compagnies wcrkvolk, door de Gouverneur in ziju particuliere dienst gebruikt, welke de klcrk, Kina, aan Tas gezonden had. " Wanneer hem Quina (d.i. Ellas Kina ; v. Dagboek^ bl. 4) de Lijste van het volk (hem in Judicio vertoont) dat in dienst van den Hr. Gouvr. sonde sijn, overgesonden heef t ? " Antw. : " deselve hem door een onbekende hand geschreven door Monsr. Husing toegezonden te zijn." 108 vraagt door wic hem " aan de hand gegeven, en gesegt is dat op de plaats van den Gouvr. ,50 Boeren de kost konnen winnen ? Antw. : dat gelooft, dat "VVessel Pretorius hem sulx gezegt heeft, maar dat de posten over de berg meede daar onder heeft gerekend." Een laatste voorbeeld (vraag 111) : " Waarmcde hij kanaantoonen, dat de Hr. Gouvr. de burgerraden Henning Husing en Jan Rotterdam hunne goederen met gretigheyt heeft soeken in te sleeken en te ontfutselen ? Antw. : " dat sullense selvs seggen." Dat was de gouvr. weer te machtig ! Daarom maar weglaten 1 Men ziet dus, dat de Gouverneur eenvoudig alles onderdrukt, wat hem eenigszins tot schade kan zijn. Hij biedt dokumenten aan, die voorgeven zijn onschuld te bewijzen, terwijl die dokumenten in der waarheid zijn schuld duidelik doen zien. Daarom moet hij ze mutileren, vervalsen. § 2. Het volgende Interrogatorium is dat van Pierre Rousseau. Hier ook is het zeer leerzaam na te gaan, welke vragen de Gouverneur het afdrukken niet waard acht. Op vraag 19, of het tekenen van dit Lasterschrift, waarin hij zoekt de Hr. Gouverneur "met Valsche loQO'enen te bederven," met de eed overeenkomt, die Rousseau, als heemraad, aan de Hoog Mogende Staten Generaal gezworen had, antwoordt Rousseau, " dat hij niet en weet datter eenige lasteringe in de briev hebben gestaan. Indien hij d' E. Hr. Gouvt. door sijn teekening mogt g' injurieert of benadeelt hebben, segt dat hem sulx van THE COMPLAINTS AGAINST W. A. VAN DER STEL 273 Tas rejoins that the Tiaiidilrost in (juestioii was Robberts, and that Robberts had notified Tas himself that he must take out two loads of reeds for the Governor, a commission which he had duly executed. Question 77 is also instructive as regards van der Stel's bona fidef^. Questions 7;") to 77 form one whole, and so close is the connection between 7C and 77 that the latter is not even divided off, but begins with the word "and." No. 70 is given, No. 77 omitted. The latter, whicli deals with the charge of venality levelled at van der Stel, reads thus : " And who under the name of gifts must pay heavy for their land ? — A. : Says, so far as his memory do serve, it was van der Heijden, tliat himself was his informant." xinother question of an incriminating character and therefore omitted is No. loG. It treats of a list of Company's servants employed by the Governor in his private service, which had been sent to Tas by the clerk, Kina : " At what date had (^uina sent him the list (shown him in Court) of the people said to be in service with his Lordship the Governor ? — A. : The same was writ in a hand not familiar to him, and had been sent forward by Monsr. Husing." Question 108 inquires, "Who did suggest to him and say that upon the Governor his demesne fifty farmers might earn their living ? — A. : He do believe it was Wessel Pretorius did say this to him, but that the stations across the mountains was reckoned therein." Question 1 1 1 will serve as a final instance : " By what means he can show that his Lordship the Governor hath endeavoured greedily to swallow up and steal the possessions of the burgher councillors Henning Husing and Jan Ptotterdam .^ — A. : As to that, they shall speak foi- them- selves." This is again too strong for the Governor and is consequently omitted. We see accordingly that van der Stel's method is simplicity itself ; everything that can in any way prejudice his case he suppresses. He adduces documents which purport to demonstrate his innocence, where- as in point of fact they serve to reveal his guilt only too clearly. Hence the necessity for mutilation and falsification. § 2. The next Interrogatory is that of Pierre Rousseau, and here again it is most instructive to examine which questions the Governor does not feel deserve publication. In reply to Question I'J, whether his signature of this Libel, in which he seeks " to undo with lying calumnies " his Lordship the Governor, can be reconciled with tlR' oath whicli he took as Heemraad to their High ^lightinesses the States General, Rousseau declares, "That indeed he is ignorant there was any calunmies in the letter. So being with his signature he may have done injury or prejudice to the Hon. the Lord Governor, says he is heartily sorry fur the same, but did sign for to have freedom in order to the selling of T 274 DE KLACHTEN TEGEN W. A. VAN DER STEL hcrten leet is, raaar dat geteekent beeft, oin de vrijheyt te bebben van haar wijneu en waren als voorlieen te moogen verkoopen." Vraag 20 : " Hoe hij dan sulke eer- en faamrovende gescbriften heeft derven tekenen ? " Antw. : " segt, datse hem gezegt hebben, dat de pagt in vier parten weeder sonde verpagt worden en de vrijheyt krijgen om alles vrij te mogen verkoopen en leeveren, en dat daarom geteekent heeft." Vraag 25 : " Wat reedenen hem tot dese oproer gemoveerd hebben ? " Antw. : " weegens de pagt," (d. i. de wijnpacht). Vraag 88 : " Wat het toeleg van dese samenrotting was," enz. Antw. : " tot den vrijen handel." 34 : " Waarin de welstand aan de gemeente sonde bestaan ? " Antw. : " als boven (in den vrijen handel)." Hier onderdrukt van der Stel eenvoudig weer alles, dat hem zou kunneu beschadigen. § 8. Zoo ook in 't geval van Jakob Louw. Wij geven hier enige voorbeelden van onderdrnkking : Vraag 81 : " Of hij, of iemand sijner zoogenaamde broederschap bij reqneste of mondeling, ooijt hunne klagtens aan den Hr. Gouvernenr ofte den Raad gedaan hebben ? " Antw. : " Segt, hij niet, maar dat Husingh hem gezegt heeft, dat hij sulx mondelingh aan d' Ed. Hr. Gonverneur gedaan heeft." In antwoord op vraag 85, " Waarin den welstand van den gemeente sonde bestaan ? " zegt Louw, " Naar zijn ordeel " dat het is, " dat het pagten en slagten weeder op d' oude voet haar voortgangh mogt hebben," Verdere vragen : " Waarom hij sig hun (d, i, de Gouvernenr en Raad) goedvinden over het pagten en slagten niet als een onderdaan laat welgevallen ? " " Segt, omdat het een verdrukking voor 't geheele land was, en datse haar wijnen niet aan de man sonde konnen brengen." " Waarom dan sulx niet behoorlik aan den Hr. Gonverneur en den Raad voorgedragen is ? " " Segt omdatse meenden aldaar geen regt te sullen krijgen." " Waarmede of waarin hij kan doen blijken dat den Hr. Gonverneur en den Raad ijmand Regt, of gehoor geweygerd heeft ? " Louw antwoordt, dat Husing en van der Heiden dat gezegd hebben. Op de vraag, of hij dit persoonlik ondervonden heeft, zegt hij neen. "Waarom hij dan het zeggen van Husing tegen zijn eigen ondervinding gelooft ? " " Segt, dat hij hem gelooft heeft uyt de gevolgen van 't pagten en 't slagten." " Of het dan beeter voor de gemeente was, dat Henning Husing alleen de slagtery had, gelijk te vooren ? " Antw. : " Ja, om datse doenmaals de vrijheyt hadden om haar schaapen te laaten slagten." i Deze vragen en antwoorden alleen waren genoeg de Gouvernenr te veroordelen. Daarom worden zij " kortheidshalve " onderdrukt. 