None
Goram. — Ein gut erhaltenes Stück, das von der typischen gracilis durch das Fehlen der rothen Färbung am Hinterleibe sich unterscheidet; letzterer ist vielmehr eintönig schwarz und zeigt nur an der Seite einige röthliche Pünktchen. Auch die Fühler- spitzen sind schwarz. Statt des bei gracilis vorhandenen nur einen Glaspunkts der Hinterflügel finden sich bei lugens zwei grössere glasige Flecke, 0 Glaucopis Irus Cr. Ceram, — Nur ein beschädigtes Pärchen. Nyctemera Evergista Cr. Goram. -— Zwei Stücke, Ich besitze diese Art auch von Ceram. Nyctemera Pellex L. Ceram. — Zwei Stücke. | Nyctemera Macklotti Sn. v. Voll. Ceram, Flores. — Das Flores-Stück zeigt viel hellere (hellgrau- braune) Grundfärbung, und dürfte deshalb mit einem besonderen Namen belegt werden dürfen; ich schlage vor, diese Form var. Palla zu benennen. Agarista Doleschalli Feld. » Pagenstecheri Rob. (Iris I, pag. 40,.Taf. 11, fig. 10). 326 BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Nyctemera maculosum Feld. Bonerate. — Drei Exemplare. Nyctemera Coleta Cr. Ceram. — Einige Stücke. Auch von Bangkei besitze ich ein Pärchen dieser Art; bei beiden Stücken ist die weisse Färbung auf den Vorder- und Hinterflügeln sehr reducirt; ich benenne diese Form var. Melas. Nyctemera latistriga Snellen, var. fasciata m. Timor Laut, Goram, Maumerie, Ceram. — Je ein Stück. — Die weisse Vorderflügel-Binde ist breiter als bei Gelebes-Stücken. Neochera Eugenia Cr. Ceram. — Zwei Stücke. — Herr Snellen bestimmte mir diese Art freundlichst mit dem Zusatze «fast var. Heliconides Moore ». Hypsa Albifera Feld. var. suffusa Snellen. Maumerie, — Ein Exemplar. Hypsa Dicta Butl. Goram. — Zwei Exemplare. — Ich kann nicht so viel Unter- schiede zwischen dieser Form und Sylvandra sowie lanceolata finden, dass ich diese drei Formen als drei selbstständige Arten be- trachten könnte. Glaucopis dubia Röb., Iris 1, p. 204, Taf. vr, fig. 12. — Butler, Trans. Ent. Soc. Lond. 1888, p. 111, n0, 10. — Rober, L c. p. 339. — In Dr. Staudinger’s Sammlung befinden sich 2 Stücke aus Amboina die meinem Ceram- (Ori- ginal-) Stücke völlig gleichen. » coelipennis Wik. var. Pagenstecheri Rob. IrisI, p. 201, Taf. vi, fig. 10. — Butler, 1. c. n®, 7. — Röber, I. c. p. 338. Cozistra membranacea Feld. Nyctemera Evergista Cr. INDO-AUSTRALISCHEN LEPIDOPTERENFAUNA. 327 Hypsa Vitessoides Snellen. Key. — In kleiner Anzahl, Den mir vorliegenden Stücken fehlt der weisse Fleck am Schlusse der Vorderflügel-Mittelzelle meist. Hypsa Caricae Fabr. Flores. — Ein Stück, das von zwei mir vorliegenden Celebes- Stücken durchaus nicht verschieden ist, Hypsa Australis Boisd. Goram. — Ein Exemplar, das ein wenig lichter gefarbt ist, als ein aus der Ribbe’schen Ausbeute stammendes Ceram-Stück. Hypsa egens Butl. Letti. — Ein Exemplar. — Ægéns scheint mir nur eine Local- form der folgenden Orbona zu sein. Hypsa Orbona Sn. v. Voll. Goram. — Ein Stück. Deiopeia pulchelia L. Flores, — In einer Anzahl Stücke erhalten, die sämmtlich kleiner als europäische (Wiener) Exemplare sind. Das männliche Duftorgan dieser Art besteht in einem Haarpinsel, der in eine zwischen Submediana und Innenrandsader der Hinterflügel gelegenen Hautfalte (Tasche) geborgen wird. Lymantria Lunata Cr. Ceram. — Ein d, Cossus Strix L. Ceram. — Ein defectes 2 von 122 mm. Fligelspannweite. Ophideres Fullonica L. Key. — Ein defectes Stück. Argina Astrea Dr. 328 . BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Patula Macrops Gr. Flores, Letti. — Von Flores in kleiner Anzahl, von Letti nur ein Stück (9), das keine Verschiedenheiten zeigt. Ein Maumerie-d von nur 90 mm. Flügelspannweite zeichnet sich ober- und unter- seits durch violette F arbung aus. Die dunklen Binden bestehen bei ihm nicht, wie bei den anderen Exemplaren, aus winkel- formigen, sondern aus halbmondförmigen Zeichnungen, auch fehlt die Schattirung zwischen der submarginalen und der den Augen- fleck nach aussen begrenzenden Binde. In der Anlage der Zeich- nung ist keine Differenz, nur ist das Auge auf den Vorderflügeln weniger länglich, sondern mehr kreisrund. Das Endglied der Palpen ist schwächer und kürzer. Ob diese Art mit Cyclops Feld. iden- tisch, oder noch unbeschrieben ist, kann ich leider nicht feststellen. Sollte sie neu sein, so mag sie P. violetta heissen. Nyctipao Ephesperis Gn. Key. — Ein defectes 2. Cyclodes spectans Snellen. Ceram. — Ein Exemplar. Ophiusa Joviana Cr. Key. — Ein defectes und verflogenes 9. Remigia Archesia Cr. Key. — Ein d, das viel heller ist als zwei mir vorliegende Stücke von Bangkei und auf der Unterseite der Hinterflügel keine Spur von dunklen Binden zeigt. | Remigia frugalis Fabr. | Key. — Ein gut erhaltenes Stück. Briarda praecedens Wik. (Br. praecedens Wik. 9, Remigia zylomiges Snellen à). Key. — In Anzahl, leider nur schlechten Stücken erhalten, INDO-AUSTRALISCHEN LEPIDOPTERENFAUNA. 329 und zwar von praceedens nur Weibchen, von zylomiges nur Männchen. Die Ansicht Dr. Pagenstecher’s, dass beide Formen die beiden Geschlechter einer Art darstellen (Heteroc. d. Aru-Ins. etc., p. 44), wird durch das mir vorliegende Material sehr gestülzt, Pinacia Molybdaenalis Hb. Letti, Timor Laut, Maumerie. — Von jeder Localität ein Stück. Alcidis Orontes L. Ceram. — Nur ein leidlich erhaltenes Pärchen dieser schönen Art. Diese beiden Stücke sind erheblich kleiner, als die seiner Zeit von: C. Ribbe gefangenen Exemplare. Dr. A. B. Meyer (in Kirsch, Beitrag zur Lepidopt.-Fauna von Neu-Guinea, p. 102) bezeichnet diese Art (Nyctalemon Agathyreus Kirsch= Aleidis Aruus Feld.) als einen schwerfälligen Flieger, während C. Ribbe (Iris III) von Alcidis Orontes das Gegentheil behauptet. Nyctalemon Patroclus L. Goram. — Ein schönes Stück, bei dem die weisse V örderflügel- binde nicht, wie bei dem mir vorliegenden , auch bedeutend helleren Celebes-Stücke, in den Innenrand , sondern in den Innenwinkel verläuft. Amyna Selenampha Gn. Wetter. — Ein schlecht erhaltenes Exemplar. Siculodes (?) ignotalis n. sp. (Mit Abbildung). Bonerate. — Ein leidlich erhaltenes d von 29 mm. Flügel- spannweite. Grundfärbung oben und unter schmutzigweiss. Zeich- nung ober- und unterseits gleich, unterseits nur blässer; die hell- bräunliche Zeichnung besteht in einer schmalen Mittelbinde über die Vorderr und Hinterflügel, gleichen eckigen Flecken am Vorder- ‚rande der Vorderflügel, nahe der Spitze und unterhalb dieser am 330 BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Aussenrande; am Vorderwinkel der Hinterflügel befindet sich ein grosser (länglicher) und in der Nähe des Innenwinkels ein fast ebensolcher Fleck. Im Uebrigen haben die Flügel feine Strichelchen von der Färbung der Zeichnung. Fühler fast von Flügellänge ‚fein gewimpert, bräunlich; Palpen aufgerichtet, Endglied viel kleiner als Mittelglied und dünn, Mittelglied dick beschuppt; Beine?; Körper robust, hellbräunlich. Azazia Thermesioides Snellen. Flores. — Ein schlecht erhaltenes Stück. Herr Snellen be- stimmte mir freundlichst diese Art mit der Anmerkung « Siculide, keine Noctue >». Hyperythra limbolaria Gn. Ceram. — Zwei schlecht erhaltene Stücke. Boarmia inflexaria Snellen. Key. — Zwei Exemplare. Eumelia rosaliata Cr. Ceram, Flores, Key. — Mehrere schlecht erhaltene Stücke; je ein Stück von Key und Maumerie zeichnen sich durch bedeutende Ausbreitung der rothen Färbung aus. Zanclopteryx dentifera Moore. Key. — Ein schlecht erhaltenes Stück. Micronia caudata Fabr. Key. — Ein schön erhaltenes Stück. Micronia gannata Gn. - Flores, Wetter, Kisser. — In der Grösse sehr verschieden; die grössten Stücke, die ich besitze, sind zwei (4 2) von Bangkei. INDO-AUSTRALISCHEN LBPIDOPTERBNFAUNA. 331 Micronia simpliciata n. sp. (Mit Abbildung). Goram. — Ein leidlich erhaltenes Stück. Vorderflügel gestreckt; Flügel oben und unten weiss; Vorderflügel oberseits mit zwei ver- loschenen dunklen Binden, beide vom Innenrande ausgehend, die innere in die Flügelspitze, die äussere, der ersteren parallel laufende Binde in den Aussenrand mündend. Auf der Oberseite der Hinter- | flügel findet sich eine gleiche Binde, die sich an die äussere Vorder- flügelbinde anschliesst und in die Mitte des Innenrandes mündet. Flügelspannung: 38 mm. Macaria Eleonora Cr. Wetter. — Ein schlecht erhaltenes ¢. Macaria sufflata Gn. Flores, — Ein Pärchen. Macaria drepanata n. sp. (Mit Abbildung), Flores. — Ein d. Ober- und Unterseite schmutzigweiss mit dunklen Atomen; Aussenrand aller Flügel dunkeler, begrenzt durch eine scharfe, innen gelbliche, aussen schwärzliche schmale Binde, die im Vorderflügel in der Spitze beginnt und nahe des Innenwinkels in den Innenrand mündet; die Hinterflügelbinde bildet die Fortsetzung der Vorderflügelbinde und endet im Innen- winkel. In der Mitte der Vorderflügel zeigt sich eine doppelte dunkle Binde, die sich als einfache Binde auf den Hinterflügeln fortsetzt; auch an der Basis der Vorderflügel findet sich eine kurze gleichfarbige Binde. Flügelspannweite: 28 mm. Macaria Goramata n. sp. (Mit Abbildung). Goram. — Ein Stück von 22 mm. Flügelspannweite. Oberseite graubraun mit gelblichen Atomen, einer dunklen, gezähnten 332 BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Saumlinie, einer. aussen dunklen, innen gelblichen Mittelbinde, einer dunklen Subbasalbinde und auf den Vorderfligeln einer dunklen basalen Linie; ferner geht über alle Flügel eine submar- ginale Binde, die jedoch im vorderen Theile der Vorderflügel sehr undeutlich ist; in der Nähe des Innenwinkels der Vorder- und Hinterflügel befindet sich ein grosser, verwaschener, dunkler Fleck. Unterseite innen heller, vorderer äusserer Theil der Vorderflügel | gelblich, hinterer, sowie der ganze äussere -Theil der Hinterflügel dunkelbraun. | ne Milionia giauca Cr. Ceram, — Ein schlecht erhaltenes Pärchen. Hyposidra Janiaria Gn. Flores. — Sechs schlecht erhaltene Sticke. Euschema Cyane Cr. Ceram. — Einige schlecht erhaltene Stücke. Euschema Numana Cr. Ceram. — Einige schlecht erhaltene Stücke. Euschema Snelleni Pag. Key, Goram. — Von Key ein d, von Goram ein Pärchen. Das Goram-é hat gelbe Vorderflügel-Flecke wie Numana. Snelleni ‘scheint nur Localform der vorhergehenden Art zu sein, Euschema Bernsteini Feld. Ceram, — Einige schlecht erhaltene Stücke. Celerena Perithea Cr. Ceram. — Ein d. Cel. mutata Wilk. ist sicher nur Localform der Persthea, da die Bildung der Fühler und der Hinterbeine der Männchen beider Formen ganz gleich ist (cfr. Kirsch, Beitr. zur INDO-AUSTRALISCHEN LETIDOPTERÈNFAUNA. 833 Lepidopt.- Fauna von Neu-Guinea p. 132). Die Hinterbeine des 9 von Perithea zeigen normale Bildung. | Abraxas Hypsata Feld. Ceram. — Ein Stück. | Abraxas subhyalinata n. sp. (Mit Abbildung). Flores. — Zwei Stüeke. Grundfärbung gelblichweiss , halbdurch- sichtig. In der Mitte der Hinterflügel ein kleiner grauschwarzer Fleck; Vorder- und Hinterflügel am Vorder- und Aussenrande graubraun gerandet; vom Aussenrande der Vorderflügel zieht sich ein breiter gleichfarbiger Streifen (zwischen M2 und M3) an den Zellenschluss, sich hier mit einem grösseren gleichfarbigen Flecke verbindend. In der Spitze der Vorderflügel befindet sich ein weisser Fleck, der dem 9 fehlt. Flügelspannung: 34 mm. Botys incoioralis Gn. (ruficostalis Led.). Flores, — Ein Exemplar. Botys (Conogethes Meyr.) punctiferalis Gn. Key. — Zwei Exemplare. Botys trigalis Led. Key. — Ein schlecht erhaltenes Exemplar. Botys catasemalis n. sp. (Mit Abbildung). Key. Ein leidlich erhaltenes 4 von 27 mm. Flügelspannweite. Unterseite strohgelb und bis auf einen Schatten, der bei 2/3 der Vorderflügel beginnt und bis in die Flügelmitte reicht, zeichnungs- los. Grundfärbung der Oberseite beinahe ochergelb mit bräun- lichen Binden auf den Vorderflügeln und zwar einer subbasalen, einer vorn gabelig gespaltenen discoidalen und einer marginalen. Hinterflügel ohne Zeichnung. Fühler, Beine und Körper wie die 334 . INDO-AUSTRAL. LEPIDOPTERENFAUNA. Flügel gefärbt; Schienen der Mittelbeine verdickt, mit einer einen Haarpinsel (secund. Geschlechtscharacter) bergenden Falte. Margarodes glauculalis Gn. Ceram. — Zwet Exemplare. Enchoenemidia squamopedalis Gn. Key, Flores. — Von jeder Localität ein Exemplar. Pygospila Tyres Cr. Goram. — Ein Exemplar. Chloauges suralis Led. Goram. — Ein Exemplar. Het wijfje van Thestias flavipennis Grose-Smith, afgebeeld door H, N. SWIERSTBA, (PI. 46). met een bijschrift door P. C. T. SNELLEN. Het grillig toeval, dat bovenvermelde, zeer gekarakteriseerde soort van Thestias zoo lang verborgen had doen blijven, bewerkte ook, dat zij kort na hare bekendmaking door den heer Grose-Smith in Forbes, A Naturalist's Wanderings in Sumatra p. 275 (1885), opnieuw werd beschreven en afgebeeld door den heer G. Weymer, in de Stettiner Entom. Zeitung 1887 p. 13, Taf. I fig. 4, onder den naam van Jrias Pyritis. Daarna verscheen nog eene af beelding in het werk van de heeren Grose-Smith en Kirby, RAopalocera Erotica pl. 14 (Izias I) fig. 6, 7 (1888). Tot dusverre was echter alleen de man bekend, niet de zeer verschillende andere sexe, waarvan het Zoologisch genootschap Natura Artis Magistra te Am- sterdam in 1890 twee exemplaren ontving van den heer Morrees , die hen op Sumatra te Sindang (Palembang) had gevangen. Daar deze exemplaren tevens frisch en gaaf waren, besloot de heer Swierstra, Conservator bij genoemd genootschap, daarvan eene afbeelding het licht te doen zien. Deze afbeelding mocht hij nog voltooien, maar eene beschrijving, helaas! niet. De dood verraste hem, en dus nam ik de taak op mij om voor eenige toelichtende woorden te zorgen. Uithoofde van het groote verschil der beide sexen, maakte de heer Swierstra ook eene afbeelding naar een gaaf en frisch mannetje. Deze ziet hier mede het licht en men merkt | JH Up Dry 4x er, un, dader, Op Oezeer d 800 id beken Van et Nus wi, ite iy È | denke en zichte er Fodero. k Am a, | | Orn, > Ader 4 der "O0ry), s “Spring: Ui ze, | Midge “el, en de tan" er Pg, IS Yao Het, N den Man Zer Ve hilleng 7 CA Jeng. “ene ; Sp lachtig Witte, b Zw, Etang. Born. | Schuin Warta Teen Over d KR der Foor), den © n r “chterr, pende herin Der Fr so de doop Mij beke d Being, le Witte "aiety:, Van Pers, Cram, ( Veni, Fodare) Lig, 7 à, X Xvr EINE | p ‚210, DI, 11, ’ die q Mr. Piepers op ava i ar. De NOT is En wer bij de Der, > Ovens, be n, geh Zwar. ; Onde,. d e lekten Van Lenin, 7 | Var, en Warte free Ove, e ER Bereik; bij kit Enemy, Achter hiet De Ond © der ] 2, die al de ende Oor, Van Veen, Eene Broos kom > Ver dt latues be Hades, Wan, De tijd Zal | N of 22 het 8 van Viper Ook Cene liete; Me Sele &to er boy he Oo ko 74 Maw 18 fo Allee, kend Sum, > Vaz Waar ik ok a Onty; 8 (zie ZA 7 er, B. 227: Deze is OP de bo “Azijde Step donker besto,, dan de hier Upea. beelde, Over; Versch lende, ar iP wm ue Jer dn ar. "ee, PIERIS RAPAE var. 2 de n av FOOT »- afgebeeld door re zer H. N. SWIEBSTRA. "une: (Pl. 17, fig. 1 en 2). T € Inn 2121 arms ; me me De hierbij afgebeelde varieteit, of liever aberratie, toevallige af- ne wijking, van Pieris Rapae L., is dezelfde, die door den heer Swierstra hi le in 1890 op de zomervergadering der Nederl. Entom. Vereeniging “ZEE te Nijmegen werd vertoond (zie Verslag, blz. xx). Zij onderscheidt zich "Fe ial. door eene buitengewoon sterke zwarte bestuiving, vooral op de onder- fe dries zijde. Niemand der toen aanwezigen had ooit iets dergelijks gezien en dus gaf de heer Swierstra gehoor aan den uitgedrukten wensch, LELE om van dit merkwaardig voorwerp (een d, in Mei 1890 bij Naarden 1 het. raz gevangen) eene afbeelding te vervaardigen, die de Redactie van het leeren a: Tijdschrift hier publiceert. en gel: Van de verwante Pieris Napi L. is eene dergelijke zwart bestoven maar alleen vrouwelijke varieteit (Bryoniae Ochsenh.) uit de end Fa À Alpen en het Noorden van Scandinavie bekend, doch bij deze is ú IIC de donkere bestuiving niet zoo gelijkmatig verbreid, meer langs en da: de aderen opgehoopt. Ook komt zij standvastig op de genoemde plaatsen voor. Het orgineel der afbeelding is het eigendom van den heer J. R. H. Neervoort van de Poll te Amsterdam, in wiens verzame- ling het berust, Sn. Tüdschr, v. Entom. XXXIV. 22 EEN HERMAPHRODIET VAN ASPILATES STRIGILLARIA Hbn. afgebeeld door K. N. SWIERSTRA. (PI. 47, fig. 3). Ook dit voorwerp is hetzelfde dat op de bovenvermelde zomer- vergadering werd vertoond. Het is in Juni 1890 te Driebergen gevangen en wordt mede in de verzameling van den heer van de Poll bewaard. Of het een werkelijke, dan wel slechts een schijn- bare hermaphrodiet is, valt nu moeielijk meer uit te maken. Dit is zeker, dat de linker (kleinere) helft zeer duidelijk een vrouwe- lijk voorkomen heeft, evenzoo de linkerzijde van het achterlijf, dat rechts eene duidelijke staartklep vertoont. Het moet echter opge- merkt worden, dat de linkerspriet niet normaal vrouwelijk is, daar hij dan enkel gezaagtand moest zijn, terwijl hij integendeel baarden draagt, zij het dan ook veel kortere dan rechts, waar wij een regelmatig gevormden mannelijken spriet ontwaren. Ook zijn de vleugels links wel regelmatig vrouwelijk, maar rechts niet normaal mannelijk. Daarvoor is de punt, ofschoon stomper dan rechts, toch nog te spits en de achterrand der achtervleugels op ader 5 te sterk uitgesneden. De palpen en pooten, die bij sérigillaria d en 9 trouwens weinig verschillen, zijn links en rechts gelijk. Sn. EUPLOEA PERDITA BUTLER, var. SWIERSTRAE, BESCHREVEN DOOR P. C. T. SNELLEN. (PI. 17, fig. 4). In eene, waarschijnlijk geheel uit westelijk Nieuw-Guinea af- komstige verzameling Lepidoptera, voor eenigen tijd door het genootschap Natura Artis Magistra te Amsterdam ontvangen, be- vonden zich ook eenige exemplaren eener Huploea , die mij toescheen eene onbeschreven soort uit te maken. Op mijn verzoek verkreeg ik van den altijd welwillenden Conservator bij het genootschap, den heer K. N. Swierstra, verlof, die exemplaren nader te onder- zoeken en de soort, indien zy werkelijk mocht blijken nieuw te zijn, te beschrijven. Na een nauwkeurig onderzoek, dat door do menigte der reeds gepubliceerde soorten van Zuploea nog al veel tijd vereischte, ben ik evenwel tot het besluit gekomen , hier slechts met eene, zij het dan ook opmerkelijke, varieteit van Zuploea Perdita Butler, Ann. and Mag. of Nat. Hist. Ser. V, vol. X, p. 39 (1882), te doen te hebben. Typische exemplaren van Perdita, waarop de beschrijving van den heer Butler zeer goed paste, waren mede in de collectie aanwezig en werden door twee overgangsexemplaren met de varieteit, die ik zoo vrij ben naar den heer Swierstra te benoemen, verbonden. Euploea Perdita Butler bezit in de mannelijke sexe op het midden der achtervleugels de bleeke, dikbeschubde, langwerpige vlek en in cel 45 der voorvleugels het kleine, langwerpige lichtblauwe vlekje, die beiden ook gevonden worden bij Zupl. Leucostictos Gmel., Violae Butl., Nemertes Hübn. en assimilata Feld., en deze ken- merken treft men ook bij de varieteit Swierstrae aan, terwijl grootte en vleugelvorm uitmuntend bij de twee vormen overeen- komen. Wat de varieteit Swierstrae onderscheidt, is dat het donkere omberbruine der voorvleugels van den type vervangen wordt door eene bleeke, sterk naar het grauwgele trekkende tabakskleur; de voor- en achterrand (de laatste breeder) blijven grauwbruin, in 340 EUPLOEA PBRDITA BUTLER. dezelfde tint als bij den type. Verder is de middencel der voorvleugels hij ce meeste exemplaren, met uitzondering van haren voorrand, die bruingeel blijft, bleek paarsblauw bestoven. Bi geen enkel exemplaar bepaalt die blauwe bestuiving zich strikt tot de middencel , maar kleurt ook, min of meer, de wortels der cellen 2—6, bij één ook de cellen 8—11 grootendeels, en bij een ander wordt zij mede gevonden aan beide zijden der wortelhelft van ader À en, met de grauwgele grondkleur vermengd, ook in de wortelhelft van cel 15. Wat de bovenzijde der achtervleugels aangaat, zoo is die op de binnenrandshelft ook meestal lichter dan bij den type, grauw- geel in plaats van grauwbruin. De onderzijde der vleugels levert geen verschil op. Zij is omberbruin op de achtervleugels , vrij gelijk- matig, alleen tegen den achterrand wat bleeker met eenige blauw- witte stippen tegen den wortel en verder ongeteekend of met een tot drie kleine grijsblauwe stippen in de cellen 5—7. De voor- vleugels zijn bij type en varieteit iets bleeker en grauwer bruin dan de achtervleugels, hunne cellen 14 en 15, behalve aan den achterrand, bleek grauwgeel, het blauwe vlekje der bovenzijde van cel 15 wordt hier door een bruin gerand grijs aangeduid en de vleugel is verder ongeteekend of met eene ronde paarswitte vlek op een derde van cel 2 versierd. Varieteit Swierstrae wordt met den type verbonden door twee voorwerpen , die wel op voor- en achtervleugels de bleeke tabaks- kleur van eerstgenoemde vertoonen, maar niet de bleekblauw ge- kleurde middencel. Bij een der twee voorwerpen zijn echter flauwe sporen dier blauwe bestuiving waar te nemen en het andere ver- toont op het midden van den vleugel eene gebogene donkerbruine bestuiving. | Euploea Perdita Butler is waarschijnlijk dezelfde als Euploca Herbst Boisduval, Voyage de l'Astrolabe p. 95 (1835), maar Boisduval’s beschrijving is zoo vluchtig, dat ik zijn naam niet boven dien van Butler zou willen verkiezen. | Al de door Natura Artis Magistra ontvangen voorwerpen van Perdita, type en varieteit, zijn mannelijk. AANTEEKENINGEN OVER Lepidoptera schadelijk voor het suikerriet, DOOR P. C. T. SNELLEN. (PI. 18 en 49). In het jaar 1889 richtte ons medelid, Mr. Th. F. Lucassen te Kemanglen (Java), de vraag tot mij of ik en andere leden der Nederl. Entomologische Vereeniging ook bereid zouden zijn om insecten, die op Java het suikerriet beschadigen, ten behoeve van het op dat eiland gevestigde Proefstation voor Suikerriet-cultuur te bestemmen, zoo noodig te beschrijven, inlichtingen te geven over hunne levenswijze en indien mogelijk, middelen aan de hand te doen tot hunne bestrijding. Natuurlijk aarzelde ik geen oogen- blik om, ook zonder mijne collega's te raadplegen, die vraag be- vestigend te beantwoorden. Medewerking te verleenen van zulk eenen aard als de verlangde, toch, ligt geheel binnen den werkkring van de leden der Entomologische Vereeniging, niet alleen om zuiver wetenschappelijke redenen, niet alleen omdat een rechtgeaard vaderlander steeds gaarne zijne landgenooten te hulp komt waar hij kan, maar ook omdat, krachtens de ondersteuning die de Regeering aan de Entomologische Vereeniging verleent, andere wetenschappelijke lichamen, in Nederland of in de Kolonien ge- vestigd, gerechtigd zijn, de adviezen onzer Vereeniging te vragen. Spoedig ontving ik eene vrij belangrijke verzameling insecten, tot verschillende orden behoorende, waarvan ik de Lepidoptera be- hield. Een aantal soorten daarvan waren als op suikerriet levende aangeduid en vier als bijzonder schadelijk gebrandmerkt. Rupsen en poppen op alcohol, zoo mede keurig nette, duidelijke, door hem 342 AANTEEKENINGEN OVER LEPIDOPTERA vervaardigde afbeeldingen zoowel van deze als van de volkomen dieren, had de heer Lucassen er bijgevoegd. Na onderzoek bleek het mij, dat al de vier gesignaleerde soorten als onbeschreven moesten worden aangemerkt, en ik vervaardigde dan ook de noodige beschrijvingen en aanteekeningen, welke, vergezeld van zeer goed uitgevoerde platen naar de bovenvermelde teekeningen , in den loop van 1890, het licht hebben gezien in de Mededeelingen van het Proefstation voor Suikerriet in West-Java, Kagok-Tegal, uitgegeven in de Duitsche en Nederlandsche talen te Dresden bij G. Schönfeld en te ’sGravenhage bij Martinus Nijhoff. Intusschen kwam het mij voor, dat daardoor mijne taak nog niet ten volle was afgedaan. De bedoelde «Mededeelingen» toch, in hoofdzaak een landbouwkundig geschrift zijnde, zullen waarschijnlijk onder de entomologen slechts weinig verbreid en bekend worden; te minder, daar ik geene afdrukken mijner beschrijvingen ont- ving !). Zoodoende zouden zij gevaar loopen, het lot te deelen van andere entomologische opstellen in landbouwkundige werken ge- plaatst, en onbereikbaar voor mijne vakgenooten te worden , gelijk bij voorbeeld de toch waarschijnlijk zeer belangrijke verhandeling van Guilding over: Insects infesting the Sugarcane, gepubliceerd in de Transactions of the Society of arts, manufactures and commerce , deel 46 (1828). Deze verhandeling is zoo min door Lederer als door Guenée bestudeerd kunnen worden, hoewel daarin verschil- lende soorten en zelfs nieuwe genera van Lepidoptera zijn beschre- ven. Ook ik heb haar nooit onder de oogen gehad; de opgave van den titel ben ik aan Mr. Lucassen verschuldigd. Om deze reden meende ik wel te doen, mijne beschrijvingen in het Tijdschrift voor Entomologie te herhalen , ook, omdat de heer Lucassen mij verlof gaf om daartoe gebruik te maken van zijne teekeningen, welker uitmuntendheid reeds hierboven is besproken, zoodat zij dus wel verdienen om in wijder kring bekend te worden. Van de vier bedoelde soorten van Lepidoptera behooren drie tot de Pyralidina, een tot de Tortricina. Zij zijn de volgenden: 1) Later heb ik er twee ontvangen. SCHADELIJK VOOR HET SUIKERRIKT. 343 1. Scirpophaga intacta Snell. (Pl. 18, fig. 1—4). Mededeelingen van het Proefstation p. 94, pl. 1, f.1—4 1) (1890). Deze soort draagt geheel de kenmerken van het genus Scirpo- phaga Treitschke, gelijk dit nader beschreven is door Zeller, in zijne Chilonidarum et Crambidarum (senera et Species p. 1 (1863) en door von Heinemann, Schmett. Deutschlands u. d. Schweiz, II, Band I, 2 p. 110 (1865), zoodat over de plaats in het systeem niet verder behoeft te worden uitgeweid. Ik merk hierbij echter op, dat Treitschke, ten opzichte van dit genus, niet veel meer gedaan heeft dan den naam bedenken, want zijne beschrijving der kenmerken beteekent niets, volstrekt niets; geen enkel kenteeken van den vlinder wordt opgegeven; hij verwijst den weetgierigen lezer eenvoudig naar de specifieke beschrijving, waaruit men dan de generieke kenmerken zelf mag distilleeren. Zeller dient dus wel degelijk ook als auteur van het genus Scirpophaga vermeld te worden en Treitschke daarbij hoogstens uit piëteit %). Wat de reeds beschreven soorten aangaat, zoo is intucta duidelijk het naast verwant aan Apurima zanthogastrella Moore, Lepid. of Ceylon XII, p. 388, pl. 284, f. 14 (stellig ook eene Scirpo- phaga) doch, daar het achterlijf bij intacta niet wit maar geel- achtig is en de vrouwelijke staartpluim niet leemgeel (luteous) maar helder bloedrood, houd ik „unlhogustrells voor eene ver- schillende soort. De overige, ook min of meer verwante soorten, die eene zuiver wit gekleurde bovenzijde der vleugels verloonen (bij chrysorrhoa Zell., uurifluu Zell, gilviberbis Zell., sericea Snell., Zellers Möschl., ersanguis Meyr., ochroleuca Meyr. en cinerea Zell. is deze geelachtig of grauw) verschillen door de kleur van de staartpluim bij de wijfjes, die hetzij grauwgeel (praelata Scop., albinella Cram., leucalca Zeller) of goudgeel (longi- 1) Vergelijk aldaar ook p. 74, pl. III, f. la en 18 en p. 83. 2) Zoo is het met vele genera der oudere auteurs; bespiegelingen over het- geen al of niet type dier genera was, zijn dus doelloos. 344 AANTEEEENINGEN OVER LEPIDOPTERA cornis Möschl.) is, of ook wel door de zeer geringe grootte (virginea Zell., vestaliella Zell... — Scirpophaga monostigma Zell. heeft eene zwarte middenstip op de voorvleugels en bij de wellicht ook tot dit genus behoorende Apurima costalis Moore, Lep. of Ceylon, is de voorrand der voorvleugels smal bruin. Ik wil nog aanteekenen, dat uuriflua Zeller, waar het wit der vleugels slechts zeer weinig geel getint is, grooter is dan infacta, met spitsere, aan den achterrand rechtlijniger voorvleugels, welker wortelhelft op de onderzijde buitendien eene grijze bestuiving heeft. Vlucht van den d van infacla 29—30 mm., van het 9 36—38 mm. Mannelijke sprieten iets korter dan de helft van den voorrand der voorvleugels, op de onderzijde stomp gekerfd en met eene fijne, gelijkmatige bewimpering, die iets korter is dan de breedte der schaft. Zij zijn donkergrijs, hetzij geheel, of, op den rug, tegen den wortel , min of meer wit beschubd. Vrouwelijke sprieten een derde zoo lang als de voorrard der voorvleugels, dunner, - genoegzaam geheel draadvormig en geheel wit. Voorhoofd en aan- gezicht wit. Lipvoelers bij beide sexen twee en een halfmaal zoo lang als de kop, of bij de mannen met donker gekleurde sprieten, evenals de anders ook gcheel witte bijpalpen, buitenwaarts tegen den wortel grauw bestoven. Het eindlid der lipvoelers is spits, even als bij praelala, waar die organen niet meer: dan tweemaal de lengte van den kop hebben, terwijl zij bij albınella en leucatea nauwelijks zoo lang als deze zijn. Thorax en de bovenzijde der vleugels met franje sneeuwwit, glanzig. Achterlijf op de bovenzijde bruinachtig geelwit, de man- nelijke staartpluim helderder, bijna okergeel, de dikke vrouwe- lijke bloedrood, doch van deze de meeste haren, vooral aan de onderzijde, tegen de punt, meer bruingeel. Buik bij beide sexen wit. Onderzijde der vleugels niet zoo zuiver wit als de boven- zijde, vooral bij de mannen geelachtig getint en bij een paar exemplaren van die sexe tegen den voorrand der voorvleugels urauw bestoven. Alle tarsen zijn bij beide sexen grauw met zeer flauwe, grijs- witte ringen, de dijen en schenen wil, doch min of meer grauw SCHADELIJK VOOR HET SUIKERRIRT. 345 bestoven; een man met geheel donkergrijze sprieten heeft ook de — donkerst gekleurde pooten, waarvan alleen de buitenzijde der achterschenen wit is. In het aderbeloop komt intacta met praelata overeen, doch bij eerstgenoemde vereenigt zich het uiteinde van ader 11 der voor- vleugels met ader 12, terwijl het bij praelata geheel vrij in den voorrand uitloopt, zooals bij albinella, alwaar evenwel weder niet de aderen 8 en 9 maar 8, 9 en 10 gesteeld zijn. Aderen 4 en 5 der voorvleugels gescheiden, bij longicornis volgens Möschler kort gesteeld, De binnenrand van de middencel der achtervleugels is op de bovenzijde onbehaard. In de aanteekeningen over de rups en hare leefwijze, welke ge- publiceerd zijn in de «Mededeelingen», wordt op p. 83 gezegd, dat het ei, hetwelk tot dusverre niet in de vrije natuur gevonden is, hoogst waarschijnlijk geïsoleerd gelegd wordt op de grenzen van bladeren en bladscheeden, of wel, dat het wijfje in de jonge op- gerolde bladeren kruipt en het daar bergt. In eene noot vinden wij verder nog aangeteekend, dat door gevangen wijfjes ver- scheidene eieren bij elkander worden gelegd, bedekt met gele wol. Dergelijke hoopjes vond men ook aan rietbladeren in de vrije natuur. Met het oog op de (in hare jeugd) «zeer zwakke rups «kunnen wij — zeggen de waarnemers — deze wijze van eieren «leggen niet in overeenstemming brengen met het later afgezonderd «voorkomen van dezen boorder, zelfs daar waar zich verscheidene cin eene beperkte ruimte bevinden». Toch ben ik overtuigd dat de eieren niet anders dan in schooltjes gelegd worden, bedekt door de haren die zich aan het eind van het vrouwelijke achterlijf be- vinden. Scirpophaga praelata Scop. (phantasmella Treits.) doet volgens de waarnemingen der Europeesche entomologen evenzoo, en stellig kan het afgezonderde voorkomen, reeds der zeer jonge rupsen, best verklaard worden door te wijzen op hetgeen bij tal van andere soorten voorkomt, waar men, hoewel de eieren ook op hoopjes worden gelegd, ziet dat de rupsen zich dadelijk na het uitkomen verstrooien. Bij nog andere soorten waar de eieren in scholen gelegd worden, blijven de rupsen bijeen, b. v. die van 846 AANTEEKENINGEN OVER LEPIDOPTBRA Phalera bucephala L., gelijk dit zeer duidelijk is afgebeeld in Sepp, Nederl. Insecten, 1, 4e Stuk, Pl. 14. In hare jeugd is, volgens de beschrijving der Indische waar- nemers, de rups zeer zwak, wit, iets geelachtig, met donker ruggevat en geelbruinen kop en nekschild. Later, wanneer zij volwassen is geworden, gaat de kleur der rups meer in het gele over, gelijk uit de afbeelding (fig. 1), die naar levende voorwerpen is gemaakt, en ook uit de voorwerpen op spiritus, door Mr. Lucas- sen overgezonden, blijkt. De pop (fig. 2), die weinig kleur bezit (zij is bleekgeel) wordt in het onderste deel van den boorgang ge- vonden, welke aldaar door de rups geheel met wit spinsel bekleed is en, evenals, volgens Treitschke, bij praelata plaats heeft, knaagt de rups vooraf op de plaats waar de vlinder moet uitkomen, den stengel door tot op een dun huidje. In de « Mededeelingen » wordt gezegd, dat de rups een gat in den stengel bijt en dit met een dun vliesje sluit, maar denkelijk zal zij wel niet anders handelen dan de Europeesche, in stengels of halmen levende verwanten. Wat nu middelen tot bestrijding dezer soort aangaat, zoo worden deze door hare natuurlijke geschiedenis aangeduid. Zij kunnen wel niet anders bestaan dan in het opzoeken en vernietigen der eier- hoopjes, want de rups, die geïsoleerd voorkomt en blijkens de beschrijving op p. 74 en de afbeelding op pl. III fig. 1a en 14 der « Mededeelingen », in hare jengd , wanneer hare aanwezigheid nauwe- ‘ lijks merkbaar zal zijn, eerst door de topbladeren, later door den stengel, naar beneden voortvreet, kan moeielijk worden opgezocht , zonder meer schade en kosten te veroorzaken dan hare vernietiging waard is. Hier late men de zaak over aan hare natuurlijke vijanden. Het dooden der vlinders, overal waar men die ziet, mag echter volstrekt niet verzuimd worden. Scirpophaga intacta komt, volgens de «Mededeelingen», behalve op Java, ook op Borneo en bij Singapore voor. Hoevele generatien zij in een jaar heeft, wordt niet gezegd, maar ik veronderstel! dat het meer dan eene zal zijn. Treitschke teekent van praelata aan : « Man findet Raupe, Puppe und Schmetterling zugleich ». SCHADBBIJK VOOR HET SUIKERRIET, 347 2. Chilo infuscatellus Snell. (Pl. 18, fig. 5—8). Mededeelingen van het Proefstation, p. 97, pl. I, f. 5—8 1) (1890). Behoort tot de typische soorten van Chilo Zincken, Zeller, Cil, et Cramb. p. 6, na afscheiding van de later door Zeller onder den naam Diatraea vereenigde, doch heeft, vergeleken met den algemeen bekenden Europeeschen péragmilellus, kortere palpen, daar deze organen, van de basis tot de spits gemeten, maar juist zoo lang zijn als kop en thorax te zamen. Bij phragmitellus zijn zij duidelijk langer en ook spitser. Bijoogen zijn aanwezig en het aderstelsel is als bij pAragmitellus. Ader 11 der voorvleugels is steil en loopt in ader 12 uit. Een zuiger — bij péragmitellus nog aanwezig maar zeer kort — ontbreekt bij sn/fuscatellus geheel, Vlucht van den d 24—22 mm., van het spitsvleugeliger 2 22—34 mm. Sprieten bij beide sexen zoo lang als de helft van den voorrand der voorvleugels, bij den ¢ vrij dik, plat, bij het g rond, bi beiden naakt. Voorhoofd met eene stompe spits. Lipvoelers buiten- waarts zeer donker gekleurd, bijna vaalzwart; hunne bovenzijde, de bijpalpen, de schedel en het midden van den thoraxrug donker, grauwachtig geel (onzuiver donker stroogeel), bij den d het donkerst. Schouderdeksels zwartachtig grauwbruin. Voor- vleugels eveneens gekleurd als het midden van den thorax, dof, bij beide sexen met eene dunne, zwarte bestuiving en met eene vervloeide, zwartgrijze lanysschaduw, die iets boven het midden van den vleugelwortel begint en zich bijna tot aan den achterrand uitstrekt. Tegen den binnenrand blijft bijna de halve vleugel geel, tegen den voorrand nauwelijks een vierde der vleugelbreedte Wat de teekening aangaat, deze bestaat bij de drie wijfjes, die ik voor mij heb, uit twee zwarte stippen op de helft en eene op de dwars- ader, welke echter allen zeer onduidelijk worden gemaakt door de — 1) Vergelijk aldaar ook p. 78 pl. III, f. 3 en p. 87. 348 AANTERKENINGEN OVER LEPIDOPTRRA langsschaduw, terwijl men op vier vijfden der vleugellengte, even- wijdig met den achterrand loopende doch iets bochtiger , eene flauwe zwarte dwarslijn ziet, die evenwel zoomin den voor- al: den binnenrand bereikt. Bi den ¢ zijn de zwarte middenpunten dikker, de bovenste der beide eersten ontbreekt by twee mijner vier stukken, terwijl de stippen bij één exemplaar neiging ver- toonen om ineen te vloeien en zich naar onder en boven tot een dwarslijntje te verlengen. Ook de zwarte dwarslijn vóór den achter- vand is bij dat stuk dikker. Franjelijn met zwarte stippen; franje bij den d grijs, potloodkleurig en een weinig glanzig, bj het 9 grijswit, bij beide sexen met eene donkere deelingslijn. Achtervieugels bij de wijfjes en een der mannen geheel wit, bij de drie anderen is het puntderde in verschillende mate donker- grijs bestoven. Binnenrand der middencel op de bovenzijde behaard. Ondersijde der voorvleugels grijs. met vuilwitten binnenrand, die der achtervleugels wit, bij de mannen grijs bestoven. Achterlijf vuil grijswit, tegen den wortel der rugzijde bruin- achtig en met een paar zwartgrijze vlekjes. Pooten bruingrijs, buitenwaarts donkerder, de tarsen met flauwe lichte ringen. Rups (fig. 5) grauwgeel met vijf bleek purperroode langsstrepen , zwarte luchtgaten en korte, zwartbruine haartjes op de donker grauwbruine stippen. Kop donkerbruin, evenzoo het licht gedeelde halsschild. Pop (fig. 6) geelbruin. glanzig. Het ei dezer soort is nog onbekend gebleven, maar hier wordt door het, evenals by wÂrugmstel/us, spitse vrouwelijke achterlijf aangeduid, dat de eteren door de moeder enkelvoudig op de ge- schikte plaatsen worden tfgezet. Uit de mededeelingen over de leefwijze der rups blijkt verder (sie 1. c. p. 78), dat zij zich meer in de tops of harthladen blijft ophouden en niet of althans niet ver in den «teugel doordringt. De verpopping heeft dan ook aan den oorsprong der hartbladen of boven in den stengel plaats; in de verblijfplaats der pop is waarschijnlijk ook een vlieggat, door het buitenste stengelhuidje gesloten, wat door de, zij het dan ook stompe, voorhoofdspunt wordt aangeduid. Deze leefwijze der rups verschilt van die van pAragmitellus, SCHADELIJK VOOR HRT SUIKERRIET. 849 welke zich hoofdzakelijk in den stengel ophoudt, de wanden af- knagende; doch alles wel beschouwende, komt het mij voor, dat infuscatellus niet bijzonder schadelijk kan zijn, alleen in geval van buitengemeene vermenigvuldiging. Zijne leefwijze geeft niet veel vat op hem en de bestrijding, behalve door het wegsnijden der scheuten ‚die door een verflenst voorkomen aanduiden dat zij door eene rups bewoond worden, dient aan de natuurlijke vijanden , vooral onder de insecten en in het bijzonder de sluipwespen, de rupsenvliegen en de Hemiptera, te worden overgelaten. Ook de spechien, die op p. 57 wel ten onrechte beschuldigd worden van het suikerriet aan te tasten om zich met sap te voeden — ik ge- loof dat zij er nooit anders in pikken dan om er eene rups, die zij hebben hooren vreten, uit te halen, — kunnen veel nut doen. Op dezelfde wijze pikken in Europa de waterhoenders het riet en de biezen open om de rupsen of poppen te bekomen, maar zij laten de plant verder volkomen onaangeroerd. 3. Diatraea striatalis Snell. (PI. 19, fig. 1—4). Mededeelingen van het Proefstation, p. 98, pl. II, fig. 1—4. 1) (Borer Saccharellus Guenée, in Maillard, Notes sur l'ile de la Réunion, Annexe G p. 70). Het is zeker, dat de hieronder beschreven vlinder de aange- haalde soort van Guenée is, doch even stellig, hoewel de Fransche entomoloog het als ontwijfelbaar aanneemt, maar niettemin zonder eenige gegronde reden den naam verandert, niet de Pyralis sac- charalie van Fabricius, Ænt. Syst. III, 2 p. 238, n°. 41. Zoomin de beschrijving van den vlinder als die der rups passen op onzen vlinder. Veeleer zou men in Zeller's Diatraea obliteratella , Horae 1) Vergelijk aldaar ook p. 79 pl. III, flg. 4 en p. 88. 350 AANTEEKENINGEN OVER LEPIDOPTERA Soc. Ent. Ross. 1881 p. 163 pl. 11 fig. 5, a, è, de soort van Fabricius kunnen vermoeden, doch het komt mij voor, dat de Deensche Professor ook nog eene andere Diutraea, de culmicolella (neuricella) van Zeller daarmede vermengt, en dus zal het veiliger zijn den nıam saccharalis maar te laten rusten, even als andere ongeveer gelijkluidende namen, en een geheel verschillenden voor deze soort te kiezen om alle verwarring te voorkomen. Met be- schrijvingen als die van Fabricius is niets aan te vangen. Over den generieken naam zie men Zeller. Waarschijnlijk dateert hij van 1828 1). Ik kan verder ten opzichte der generieke ken- merken bevestigen, dat vok bij striatali de bijoogen ontbreken en de aderen 8 en 9 in den voorrand der voorvleugels uitloopen. Ook de overige gemeenschappelijke kenteekenen zijn dezelfde als bij de Amerikaansche, hierboven genoemde soorten (Zeller's Diatraca pinosa ken ik alleen uit de beschrijving en afbeelding), doch het voorhoofd is bij sériatalis geheel vlak, wat in overeenstemming is met de door Guenée beschreven wijze van verpopping. De binnen- rand der middenoel is op de bovenzijde der achtervleugels behaard, ader 11 der voorvleugels loopt in ader 12 uit en hunne ader 7 komt uit de dwarsader. Vlucht van den d 26—28 mm., van het g 36—38 mm. Lipvoelers — door Guenée verkeerdelijk «palpes maxillaires» ge- noemd — bij den d nauwelijks zoo lang als kop en thorax te zamen, bij het 9 ruimschoots zoo lang, ook iets smaller en spitser, Bijpalpen driekant. Alle palpen zijn even als kop en thorax, bij den d donker, bij het 9 licht grauwgeel. Sprieten bij den & vrij dik, plat en bijna naakt, iets langer dan de helft van den voor- 1) Zie Guilding, Insects infesting the Sugarcane, in Transactions of the Society of arts, manufactures and commerce, deel 46 (1828) p. 148. Hij beschrijft het geslacht Diafrasa (dsargew = perforo) en geeft van Diatraea Sacchari op plaat II eene afbeelding. In het Asnual Report of the Commissioner of Agricul- ture for the year 1880 beschrijft J. Henry Comstock op p. 240 Diatraea saccharalis Fabr. en geeft daarvan op pl. II eene teekening. (Noot van den heer Lucassen.) Ik kan de meening van den heer Comstock, dat hij de echte sacckaralis zou kennen, niet anders dan voor eene lichtvaardige gissing houden. SOHADBLIJK VOOR HET SUIKERRIET. 351 rand der voorvleugels, bij het 2 iets korter, dunner en geheel haarvormig, bij beiden bruingrijs. De voorvleugels — zooals uit de afbeelding (fig. 4) blijkt — bij het 2 iets smaller en merkbaar spitser, met schuiner achterrand dan bij den d, zijn even als kop en thorax grauwachtig geel , bij den 4 don- kerder, grauwer dan bij het 9, waar de kleur meer aan die van dor met herinnert. Alle cellen vertoonen smalle, duidelijke donkere langsstrepen, gevormd door donkere grauwbruine schubben ; alleen het binnenrandsderde der middencel, die overigens eene tweemaal gevorkte donkere lijn in het bovengedeelte vertoont, en cel 4 zijn er geheel of nagenoeg vrij van, zoomede de wortelhelft van cel 14, zoodat vooral de mannelijke voorvleugels op twee slecht begrensde langsstrepen lichter zijn, wat des te meer uitkomt, omdat de dubbele donkere langsstrepen van cel 15 en de enkel- voudige daarboven van cel 2 wel de sterkst uitgedrukte van den geheelen vleugel mogen heeten. Men ziet twee donkere midden- punten, het eerste zwartgrijze meest wortelwaartsche, op het midden der dwarsader, het tweede zwarte en vooral bij de mannen zeer scherpe, daaronder, op den wortel der aderen 4 en 5, Fran- jelijn met donkere stippen; niet alle wijfjes hebben die zoo scherp als het afgebeelde en bij de mannen komen zij op de donkerder voorvleugels bovendien steeds minder uit. Franje gekleurd als de vleugel, bi) het 9 met één, bij den ¢ met twee zeer flauwe donkere deelingslijnen. Achtervleugels bij den & vrij donker grijs met lichtere, grauw- gele franje, bij het 9 wit, dun grijs bestoven. De franjelijn is grijs, dun, afgebroken , soms met neiging tot stipvorming, Onderzijde bij den ¢ donkergrijs, bij het ¢ ongeveer wit, on- geteekend. Achterlijf bij den 4 donkergrijs, bij het 9 grijswit, bij beide sexen de eerste ringen op den rug bruinachtig en de buik lichter. Pooten bruingrijs (¢) of witgrijs (2), vooral de voorpooten bui- tenwaarts donkerder. Zij zijn overigens vrij stevig, beschubd, ge- woon gespoord, De rups (fig. 1) is vuilwit met smalle paarse langsstrepen en groote 352 AANTBEKENINGEN OVBR. LBPIDOPTBRA donkerbruine stippen op langsrijen. Drie dezer rijen ziet men op zijde van het lijf en de stippen der bovenste zijn de grootste; op den rug van iederen ring bevinden zich twee zeer groote stippen en daarachter mede twee bruine dwarsstreepjes, terwijl het begin en einde des lichaams op zijde nog eenige groote stippen ver- toonen. De kop is bruin. Pop (fig. 2) lichtbruin. Uit de bovenstaande beschrijving der rups blijkt eene groote overeenkomst met die van onzen Europeeschen Chilo pAragmitellus, op welke soort ook het volkomen insect gelijkt. Ook in de leefwijze en de manier waarop de rups van sfriafali het suikerriet aantast , door, volgens de waarnemingen op Java (zie «Mededeelingen» p. 79 en 88, pl. III, fig. 4), onder in den stengel de zijwanden ge- deeltelijk af te knagen, openbaart zich eene overeenkomst met phragmitellus. Evenals deze, verwisselt de rups van striatalis van tijd tot tijd hare woning en zoodoende komt zij mij voor inderdaad de schadeljkste der vier rietboorders te zijn , want het door haar aangetaste riet breekt door den wind of zijne zwaarte lichtelijk af en valt om. Guenée deelt ter aangehaalde plaatse nog mede (ook de waar- nemers op Java vermelden het), dat de jonge rups eenigen tijd leeft van de bovenhuid der jonge rietbladen, die zij een weinig bijeen spint, en zich later in den stengel inboort. Het volwassen dier verlaat dien, spint eenige dorre rietbladen bijeen en verpopt daar. Deze wijze van verandering verklaart waarom het voorhoofd van den vlinder vlak is en niet met eene punt uitsteekt zooals bij de in den stengel verpoppende. Het dier heeft niet noodig een buitenhuidje door te stooten. Guenée geeft nog op, dat 60 dagen toereikende zijn voor den geheelen levens- loop, van het leggen van het ei af tot de paring. Indien de voortteling geregeld voortgaat, kunnen er dus 6 generatien per jaar voorkomen, doch dit is misschien niet het geval. Het ei wordt denkelijk enkelvoudig gelegd. De bestrijding dezer soort komt mij voor niet gemakkelijker te zijn dan die der beide andere, voorgaande. De eieren toch worden SCHADELIJK VOOR HET SUIKERRIET. 353 niet op hoopjes gelegd en de eenzaam levende in hare jeugd weinig merkbare rups boort zich spoedig in den stengel en wel in het onderste. Het weghalen en verbranden der dorre bladeren waar- tusschen de rups zich inspint, zal wel het beste middel zijn om Diatraca striatalis te keer te gaan. Verder late men ook hier hare natuur- lijke vijanden handelen. Bij de verwarring welke nog ten opzichte der soorten van Diatraea schijnt te heerschen, is het niet wel mogelijk , veel over de ver- breiding van striafalis te zeggen. 4 Grapholitha schistaceana Snell. (PL 19, f. 5—7). 