Schetsen uit myne Javaansche portefeuille
- Het schiet mij te binnen, dat op onze togt oyer hsit Duizendgebergte ^ Wdiorh^ de heer blxjbie door . zijnen teekenaar, zijnde een Fransdiman^ latour genaamd , werd yergezeld ^ deze een paar malen op eene onaangename w^'ze^ door een Jehko werd yerschalkt. Hij had nisimelijk des ayonds, y66r hij zich ter ruste begaf , een' opengestoken haMpa (kokosnoot) op de tafel neyens zijn bed staapde^ gelegd, ten einde zich des nachts^ wanneer hij yaak door nadorst werd geplaagd, met het yer- koelende^ sap te goed te doen. De opening, der yrucht had hij met het uitgesnedene istuk der schaal zorgyuldig bedekt. Hoe groot was zijne yerbaasdheid en teleurstelling, toen hij wakker ^ewordeh ^^ijnde en zich met eene teiig ,haldpa melk willende yerfrisschen , de yrucht in efene schuinsche rigting zag liggen, yan deksel^ en •— gelijk bij nader onderzoek Ueek, yan de helft der yloeistof beroofd. Een gestreng onderzoek yolgde', dewijl LATOUR meende 9 dat een der bedienden A» yerregaande onbeschaamdheid had gehad, hem zoo yan den huig te ligten^ en dorst te doen lijden; . doch de onschuld waa op het gelaat der slaap-* droukene Jayanen te lezeiij geen^hunner was^ na 78 fart dapongaan tob den teelcenaar 9 in doBzelb tent gfliiireest; 00k wa« bet 'gemasina waartchijnljk^ dai aan bediamrfla zioh, om ssulk eene kleiniglieid^ aaoa hebben UootgeateU aan eene' rawe cassatse. Gelnkkig waren er nog kokosnooten yeoirlian- dan; men stak een^ nieawen open^ dien de toot*- axgttge hkTOURj om eene twMda teleorstdling yooor te^ komen^ haastig uitdronk. Den Tolgenden nacht gebenrde hem het ml£de grlipje^ en nu besloot hi^j yoor de derde mad naauwketirig acltt te* geyen, wie de dorstige guit waa^ die hem zuike tcekkon speelde* Hij leide zich dua den ;derd»i. nacht laat te hed^ en loerde met half geslotene oogen^ of de kokoanoot, die hij naar gewoonte op tafel had gezet^ werd aangeroejrd. Niet zeer lang had hij zoo gel^en^ toen faij^ bij hat licht der nachtlamp ,. een yeryaarlijk grooten Jetko bespearde^ die reeds op tafel naast de yracht post gerat^ en met ziin kop bet los dekseltje afge^ atotan had. Twee arglistige y els diamanten sdhit«* tmrende oogen rigtten zich naar den schijnbaar ahpenden, die zich een oi^enbUk bedwong, om het zaULzame sohou'vinBrpel yan een drxnkenden Jeiko niet te misseii* Nn rigtte zich het boyenlijf yan hat afiugtige dier tegen de hddpa op , en kop en hab drongen de opening in^ om den zoeten drank in te owelgen. Doch de yerbitterde j^toxtsl gaf den gukigaaxd geen tijd^ om zijn oogmwk tot te 79 iroetdny hit deed met %ijn> Golok f^) een 1kww# die den /i^fti^o seou dooi;]diefd bebbep, w&re dew niet te Y}uf geweest) doqli ee»e Ueine. beweging die. d*i l^rib; waekte^ tecwijl de. tuM dcto outUoo- t$n:^l«)&lt giyeep^ oathntfite den dorfltigen roover^ die baU owex kop de vlugt kooa:^ d^ kisddpa: rs^n taf el doeade rollen ; zoodaj: de hoow ^ .hoe. XM ook aangebragty wialukte. la de. bamboeaen woningein d^ bevgbewopera ^ houden aich oofc ecu aantal paddcsi op^ die men aomtijds mc^ gebeele. hoojien oTer deu Yocbtigiaiii pnbedekten bodem ziet z^werTeuv; eene yecbaaend groote soort van. Kakherlakken m^ dikke. . scbubr ben yan e^ie fraaije dookerbruine. glanzende kleiur bedekty is er aseei^ menigvuldigy.beneyens leeli^ke vnorsige krabben of kreeften. Mieren 2^n op bet Did%0ndgehergte. zoo tabr^k^ dat men ae oreraly bq gebeele legioenen ontwaart^ Tooral wanneer. bet g^ xegend heeft ^ en zi$ yan alomme komen aanmkk^i^ om drooge kwartieren te betrekben. Geen zoologisch work, bij de hand hebbende^ yalt het mij wat Hioeiielijky dea&e lastige gasten behoorlijk te dassii-* fieeren} ik. yesrdeel ze dna maar eenyoudig in witte> zwarte en gsroene. De zoogenaamde witte mieren zqn op geheel Java algemeen yerqxceid en oyerbekend door het groote nadeel ^ dat zij aan (*) Een JaTaanicli zijd^^eweer, met een* gerest Tan boom of kttnftig geweden hout en een breed regt lemmet. / 8o kleederefiiy huisraady dnz. reroorzaken , terwijl zij de hardflte yoorwerpen doorknagen en men kof— fers y kisten en kadten nannwelijks genoeg tegen liaar inyal kan beyeiligen. De zwarte of bruine mieren aijn de gewone Europesche; de groene ein«- delijk) waarvan ik gesproken heb, en die ik, te- gen den aard der mieren , nimmer bij geheele reijen y maar steeds bij enkelen yerstrooid heb waargeno- men 9 zijn yan eene buitengewone grootte^ zesmaal dikker dan eene andere mier, en yan eene fraai glinsterende groene kleur. Zij zijn yoor de menschen veel lastiger dan de andere mieren, dewijl zij zich op bedsteden tusschen de dekens nestelen en pijn- lijke steken toebrengen. Nergens heb ik deze groene soort aangetroffen, dan op het Duizendgebergte, Ten slotte zou ik hier eene korte beschrijying 9 laten yolgen yan de kleine iampongs der bergbe— woners, derzelyer leyenswija en zeden; doch het weinige wat yan* deze kinderen der natuur te zeggen yalt y heb ik naar xnijn gering yermogen aangetee- kend in mijne Ai^ondstonden aan bcord oi verhalen liit Indie. Wie mijner lezeren dus mogt yerlan- gen ieU meer dienaangaande te weten , die gelieye in het gemelde werkje op te slaan het yerhaal yan den heer damon, getiteld: Het dorp je op den berg*^ aVEM NOSTI , OF SE CLUB DER NABOBS. O noM profgcio miieros, ii ittat eorpu9 deUciat Aaher^t, am7nu9 deleetationt tiea orbaretur! EERSTE AVOND. De Heerien hvller, iieijer, shuts, tansbn, se WIT, DE GROOT, LA. TR^MOUILLB-KUllKHOU- WERy en meer anderen. HULLBR. Wei nu heeren! daar zitten wij! en het schijnt, dat het gezelschap zich begint te yer- yelen. Een algemeen stilzwijgen! Wat drommel^. zijn wij alien uitgepraat? SMITS. Wij zijn alien heden avond zoo luster- loos y mijnheer de President ! Tot kaartspelen heeft men geen^trek^ het zingen gaat niet yan harte^ Mij dankt, wij moesten iets anders bedenken, om den avond te korten. 6 82 DB GROOT* Ik ben van gevoelen y dat wij niet beter kunnen doen, dan elkander beurtelings wat yertellen. Wij zijn alien reeds een poosje in Indie y en het kan ons aan geene stof onibreken ; indien wij ons orer dit ons tweede yaderland willen on- derhouden. De een heeft ligtelijk iets gezien^ op- gemerkt of onderronden, wat denander onbekend , , "is. Kom aan ! wie zal er beginnen ? LA TR^HOUHXE KURKHOiTWER. Als de heeren verkiezen , zal ik wel beginnen. Onze yriend de GROOT heeft wel gelijk , dat het hier in ons twee- de yaderland, zoo als hij het noemt, aan geene stof tot opmerken en yerhalen kan ontbreken. Ik heb ten minste hedeu nog eene ontmqeting gehad y gelijk men in Europa niet ligt eene hebben zaL Gijliedeu weet, dat ik in de Prinsenlaan , niet yer yan de Molenvlietsche bmg, mijn yerblijf heb. Des morgens sta ik gewooniijk reeds te yijf of half zes ure op , en doe , na mij gebaad te heb- « ben 9 een. wandelingje door de laan, Iwwijl ik om de frissche morgenlucht te b^t^ en ruimer' te: Icunnen genietetn , in de ligte en t^vens deftige huisdragt der oudgasten, aarong en kubaoi roud- riender, en een sigaartje rook* : Verbeeldt a uu eens , dat ik heden morgen, zoo als naav ouder gewoonte , de laan o|> en neder gaan- de^ eene gedaante, omtrent honderd schreden, yoor mij nit zag stappen y die ik aan kleeding y 85 gang) tengerheid en handing ^ vbor een men^ een aAvdig Ittlaiidscli im^sje Hield; Q^t lioofd was onbedekt en gitswaxte ldkkeni.^reidden eich adr^ ti^loos oyer hals-en schotfdereii liit; Eea iooAge^ Bloemd. kafaaaitje floddierdei om het skxike:ligcliaam'^ waarran • elke > bewegiDg met' • eeiie aekere deftige th^trale beyalligkeid vi^rgeEdd ging. j r ! > • Vol verlangen ) om nnqne. schtone .onbekende in te halen, staple ik Toorwaarts f aonder er eeni aan te' denken, dat ik mij vesder; yam^baiis t^ Wijderde, dan de wdyoegelijkfaieid mij'toriiet^ in mijne slaapjapoii te doeii« Door mijn haastig aaif>*' stappen', was- ik het daarepbpyen gestadig oneens met mijne sarong ^^ die mij elk otogehblik op de hielen ssakte, mqne schredenbekanmerde^ ^h deti efistand tassohen mij. en het doel ibgner. wenscken deed Vergrooten^. ». ^ ■. ^ -^. Evenwel had ik nog tegenwoordigheid yan geest genoeg, om onder het yoortgaan , mijne kabaai digt te slaan, en de asch yan mijn sigaartje te blazen, terwijl ik gelukkig door het geyreesde voor- werp niet yervolgd werd. Aan het einde der Prinsenlaan gekomen, zag ik ter regterzijde een paar kennissen naderen, en rigtte mijne schreden naar hen toe. Niet weinig stonden zij y^rbaasd, mij zoo yei* yan mijne woning, en de^habillS en 85 met de angst op het gelaat geschilderd, aan te treffen. Nu eerst waagde ik het om te zien : de oude Maleijer had een' anderen weg ingeslagen dan iky en was naauwelijks meer in' de terte zigtbaar* Ik yerhaalde mijn avontunr aan de Heeren, yan welken een.mij wist te zeggen, dat hij meerma- len yan dien ouden man had hooren spreken*, dat het een zinneloosse was, dien men, als niemand beleedigende , ongehinderd liet gaan, te meer daar hij , zoodra men het slechts in het minste op zijne yrijheid scheen gemunt te hebben^ tot de grootste razemij yeryiel en geyaarlijk werd. Zijne yrouw en- kinderen befaandelden hem met den meesten eer- bied en de grootste zorgyuldigheid, daar e^ stok«- oud grootje j die als eene waarzegster geeerd werd^ bij herhaling yoorspelde^ dat de arme krankziot nige^ eer iemand het yermoedde^ weder tot zijn yoUe yerstand zou teragkomen. Ik keerde nu zachtjes aan naar huis, en het was y alsof er «en zware last . yan ' mijn hart yiel , toen ik mij in mijne yier palen beyond en mijn nachtgewaad had afgeworpen. 7AN8EN. Ik kan mij uw angst yoorstellen, toen gij dien Idant onder de oogen zaagt, en yooral toen gij dat mes in zijne hand bespenrdet. Nu herinner ik mij ook, yan dien ongelukkigen te hebben hooren spreken. fiet * Is een klimmende' rank , onder de pepersoorten die op Java' menigruldig 2ijn^ behboreadft' 'Be bladerei^ zijn acherp- en spece- Hjachtig Tan smaaky en worden me^ e«tn mengsel van ongebluschte kalk, Japansche aarde, en de bittere donkergele vrucbt yan den Pinang {areca) gekaauwd. 88 onyermo^ideti ijver- dagen lang^. en yond^niets^ dan een oud verroest mes, hoedanig de Jayanen, gdbraiken, om hunne rijst- af te anijden. I>it is zeker het mes geweest, dat gij in zijne hand Jiebt gezien. Hij heeft het helder gepoeUt en gealepen^ en draagt^et gestadig bij zich. De pogingen, die men yoorzigtigheidshalye heeft aangewend^ool.hem.yan dit mes te berooyen^ zijn yruchteloos geweest^.^ men heeft 9 om. de razernij yan den armen mannietiten top te yoeren, hem in het gerust bezit yandien opge^r* dolven schat moeten laten. Ziet daar wat ik.yani^ien ongeluUdgeii/ gehoord heb^ die 9 ofschoon geen kind beleedigende., echter onzen yriend ul- tri^iiouiUiB zalk een geweldigen schrik op het lijf heeft. gejaagd^ HEUER. Het is . yrij wat min geyaarii>k j zoon danige krankzinnigen, die reeds een geruiihen'l^d yan hunne yerstandelijke yermogen^ zijn. be]XK>£d9, te ontmoeten, dan dezulken-, die door het oa*-. yoorzigtig gebruik yan opumi en andere bedwel^ mende middelen, of wel door eene- plotselijka.^ onyerkiaarbare zielsaandoening , yan, .hunne /rede beroofd en door de zoogenaamde mata glap of yer- duistering der oogen beyangen zijn. Zoodanige beklagenswaardige yoorwerpen yertoonen zich ' nu en dan meestal wederom hier en daar het Dis«- trict Buitenzor^ , en op landgoederen van Euro- peanen in de yorstenlanden yan Javcu Deomme- gaande regter^ de heer y. B... heeft ^ omdemenig- 89' TuUigei moocden, sedert eraigea tijd, door zulLe^ razenden' ge^leegd , zoo yeel mogelijk te keer te gaany tot gestrenge maatregden! zijne toevlagt ge-- Homen y en yersoheiden > dier, hoogst ongeluUcige misdadigers met de glilg dden straffen. Hoogst on«. gelukkige misdadigmrs noem . ik ze^ want men is* genoodzaakt^ de moorden ^ . ; g^durende de jnata glap begaan, als onwillekeorig .te besch'odwen ). wanneer men ztet, dat de moordenaar', onmid-r dellijk . na iiet plengen yan bloed j tot zijne yol-* komene bezinning temgkeert en het diepste leed- 'wezen^ bet innigste bartzeer aan. deii dag legt^ oyer .de . begane daa;d9 .terwijl hij zelfaniet de ^<* rin^te ^ poging aanwendt y om zich aan * 4e straf , di6; bem< td waditen staat, dooi: ly^ixlediging oJ^ ylugt te onttrekken. • Geen baat Uoch ynrpk^-gee- ne.>.zdcht tot roof b^stnurt) den> arhades jOiigeluk-^ btj^, die: in: zijne yerhi^tering of krankzinmg-i> b-eid , . door"' de . mo/a ^&/i yeroorzaakt^ zioh aa^ ntoord' schttldig. maakt. : Gewooillijk. is bet slagt- ofibr een zijner nabestaanden ,of : yrieaden^) - ec^O: bemind of hooggescbat yooijfwerpi oiigelUkkig ofib^ der;!zijn beceik'kdibende. r;B|[enige .towbeeldoEn ya^ii dergelijke moorden zijn mij bekend; om niet lang- wijlig te worden, zal ik er u slecbts iin yerbalen, dat kortelings in ::de -Pfretmger regentschqppen ,U yborgevallen. Twee Jayanen , beide gehuwd , en door yriend- , \ go ^fifabp naiiuvt^ Terfaondiezi y . hegay^a Lzieh.. in. \ den* ' vroQgeu morgen .naalr. Tjandj(\er, elkj met .«ea goed^ . iimiirraa^ biei^en; . ' matten . en getloclaitfine batDfbk>eizeni korffes., -diB« zij aldaac met; Yoovdeel hooptton Tan.- de;liaiidvtd. a^tteiK'* Dit- gehikte iook eeni huiiner boven- verwachtixig , > iermjl daaren** tegeitv zijn makker^ gqensfeinfi zoo gelukkigiijnde^ niet iialfvzoo tee} 'vafi ^ijnekiwacen. maak^te* J>it TerooEzaakte echter geen iiet .mtinste iongeiloegeii bij den ongelulddg^ xTerkooper' teg^i zijn.kpiEieir' doov: de fortuin bia^iiatigdenvlnQdgiazeL, en beiden T^IiMen , ihitnne ' zsiken : afgedaan . .hebben4e>^. Jn TTddcp^^ft' irriebdscfa^p: de h9d£dplaaAjP, <6m hnis* waarts terug • te keeren^ Nil . heiincp^de;^ zich; de V6rb^tigd:e iMn ,' die ratqne -fra^en zoo yeovdeel% htuicjV-erkdeht,- da^*bijii*ifiie ♦^rottw ireedd Jypor la?bg '^en doekje- en e^' jwjjj^72^'(f);vbad: belaofd; doch^'idoor i^Br^k'sian geld, die'tbelofte'>tot Jied^ niet Aad kuimen -TcrvuIJeijy x^'wThans/'idabhti 3iij^ >rkan Tiet 'er':afy 6n>4k.riil.mijnivmttwtji:e«ii^ dWgen<sia^'^TerraBse»;^ njH^/treedt: idaarop, ican zj^ inedg62sel gerolgdy^ eeteiChineschdn Iwihkftl bintiefn ett-2»€fct e^en. Raai'doekje en eeii steyigeii) .■ r • ■ / • ',•:•'•' . • . ■• ,.' ~ ,-..■• - (*) Regen- en zbnnesche'rm*. De CBinezen vervaai-aigen . dc p4^mg^' van ^<^ne ielieire ',.s0dn'-:VaQ 'isezelacht% eiir Iwiiteiigemeeti taai papier, waaraaD zij door trernis eene duurzame sterkte geren. Het .fatsoen derzelve is yolmaakt gelijk aan dat van onze pa- rapluUs. payfrng u{t J • witarvdor • h^ deil firqs / be^ingt. en » t€U4>et) ' )We)gaciiQed ! gaftt> hi; imet'.zijti ipakkev wedeD op ; w^g f : en kirn zich oiider hei i^ootrUtap* pea*na&uweli|k8 Terzadigral^ met dis'giBikqchtie: yoorr werpen.tq ibek^hpuwen', :iMuaiiweUjJe8 ^e kiiidbf^ • liijke Treugde bfddwitigdnj die heni .bezi]^U Uj de gedachte j hoe . fraiai . hij : ssijne . . tcduw . ami opr fldhikken, en koezeer sg 9erblijd:zal 'vv:e2ea<»^ Min rrolijk 'ivmainatnurlijker wqiser de .axme.'kaniesflad^ • die 'ihogdJ9k ook.gaorne Bijn yrbuwtje wai:si;ede tbad :wiUe]|i brengeni. Geen'nijd ,c|f afg^inst ben vibUfii echter de^n man, enshij trtosdile ^t 'een 2Qp;:Tilel .mqgtlijkiojygev^imd ^elaat^i zl^.fuichab*^ den VriendE gdluk (^); iBtee ."vevflknik plots^jk in diepe gedachte^^idet yrbugde^ die biji nog. zeo ey)en bad geToeld/ maakAct plaata yioor> de. senderliiigsle met een nijdigi.ocsi do >g0sbhenkrfiLg:besicbocimie^ die / zljn ' goed geluk* /httai • had" in staat ^geaield , . ■ : /: " ' ,.:."• ••• -J ) ■' .. {^) De l&zer gellere in het oog te houden, dat hier Fan Java- nen uit do binnenlanden gesproken wordt. Tan menschen, die eeue bijnft ktndsche eetirotidigberd ran zeden laatf deii dagf^leggc'tf; E^n 4$iri-do(M; eci ^i^Mi^^^n afceiilb^Mop^py ;^l|tt voor «)ilVe kinr ' deren der natuur i|/cliiatten , die hen ten toppunt ran, genoegen voe- ren. De listige Ohioezen bebben van deze eenvoudigheid der Berg- jtftanen en viin huniie ' kindicb'e fcuicb't tot c^B^bik* steedi 'partij ir^lcii te trekl^en, Een 1i(j« ' Terboci .?aa den yporBiAUgen; R^iidient der Preanger regentscbappen, den Heer Baron R. tam der catbllbic. heeft dus slecbta lian een zeer klein geul Cbinezen bet yerblijf in die Reiideniie to^eitaan. 93 voor z^ne'yrbuw te koopen. Het komt hem Toor^ als £ag,lii} zijn yriend eene bewe^ng ixKdt de faand naar den kris maken, cm hem te doorstekeu' en yan zqn' geliefd eigendom te berooven. In desse bedwelfning van zinnen wil hij den gevreesden sianslag' Toorkomeny hij trekt zijn ponjaard, yalt met 'eene razende drift zijn yriend op het hjf ^ en doorboord zinkt deze ongelokkige aan de yoeteni yan zijnen nog ongelakkiger mimxlenaar. Oogenblikkelijk komt deze yan zijne yerstandsver* bijstering terug, in de uiterste wanhoop stort hif eich ' op het lijk yan > zijn yerslagenen yriend', wiens' bloed hij ye|^ee£i poogt te stelpeaa. Eenige yoorbijgangera yinden hem z66 half bewiisteloos uitgestrektV hij yeirhaalt de geheele toedragt der z^ak^en smeekt als ciene ganst, datlmen hbm geyangen neme en^ de doodstraf , - die .hij erkent yerdient. te - hebben , doe ondergaan. . J>it.geva}y' mijne heeren yoor'de waarheid yaii het welke ik u kan instaan, leyert stofs genoeg tot nadenken op, en is helaas een treurig bew^s te meer yan de brposheid yan het menschehjk yerstand) zoodra de eene of andere hartstogt zich yan de zielsvermogens meester maakt, DE WIT. Voorzeker geyoelt elk het diepste me- delijden met zoodanige ongelukkigen , die in eene onwillekeurige yerstandsverbijstering, zoo als de mata glap inag genoemd worden^ hunnen eyen- 95 mensch, ja somtijdd hunne dierbaarste betrekkin- ^en ..yaa liet leven .berooren. De menaeblidvende regter zal dus ook steeds^ hi) het yonniayelleii oyer zulk eene daad, alle yerschoonende oni^tan- digbeden, waaronder een bestendig goed leyenfl- gedrag door den dader, yoor den moordgehouden^ de yoornaamste is , in de scbaal der geregtigbeid ^ tegeu de misdaad opwegen. Een onmiskenbaar yerschil bestaat er . loch tusscben een' ongelukkir gen, die, onyoorbedacbt^ in eene yerbijsterin^ yan Einnen een moord begaat, en een zoogenaamden omoArlooper^ die, uit wraakzncht zich zelyen, tot bet begaan yau eenen manslag aanyaurt, en door het opasettelijk misbruik yan opium of arak, zijner woede nieaw yoedsel geeft en aan dezelre paal nocb perk meer stelt. Het woord amok be* teekeut , gelijk gij lieden weetj geweldadige opstandy opr6er , smx> als b. y. yan eenen dienaar tegen zijnen meester, yan eenen onderdaan tegen zijnen yorst, enz« Dergelijke Amoks badden> in yroegere jaren, maar al te dikwijis plaats , waartoe de onmenscbelijke. bandelwijze , die de slaf en somtijds yan hunne Euro~ peaansche meesters moesten ondergaan, eene der yoornaamste aanleidingen gaf. In e^n oud hand- schrift of zakboek yan mijn grootyader, die yoor meer dan yijftig jaren Resident yan /^am was, heb ik een geval aangeteekend geyonden, dat tij<- dens zijne ambtsbetrekking aldaar plaats had. 9^^ Eentfijfc koopmaii, van sloetbn genaamd, die Tele . tiedienden en lij&igenen Jiad', .nioesbr/zidb , wegens negotiiezakeoi, .naar Jodna begeren.. Eem goed ruiter zijnde, -irerkbos H^ den weg . ta paard af te leggen, textieer daar de groote baan', door aanhoudende stx>rtregen8, voor rijtnigen onbruiJ^-: baar geworden was. Twee zijner Vrije bedienden hadden hem reed^ eenige dagea te Vdren , 'toeU' hij yan zijn Y6orgenomen> reisje, bij bet.geven van eenige i oi^ders*^ gewaagde , yerzocht en gesmeekt ^ hem te mogen yergezellen , dbwijl hunne bloed^ yerwianten te Joana woonden, e;n zij dezen iaedert lang tiiet hadden gszien, btun meester, die in dk geral den weg niet zonder geyolg kon afleggen ^ had znlks beloofd, doch die . belofte ongelukkig yergeten.^ Hij gelastte,. in den yroegen morgea yan den dag, die yoor de reis be^temd was^ eenen slaaf, yan wien hij yeel werks maakte^ zijn be3te rijpaard op te zadelen. De slaaf moest . zelf ook ^pzitten en met eeh manielzak belast, zijnen heer yolgen; hij begeeft zich dus liaar den »talj om voor het opzadelen der paarden te ior- gen* Een • oogenblik daarna treden de twee be- dienden ,' waar yan ik izoo eyen gesprbk'en heb^ het yertrek yan hunnen mee^ter in en yragen hem , met leedwezen en ' ongenoegeii^ op het gelaat ge— schildeifd, of ^het waar is'^ dat zlj niet mede rij-' den, gehjk men han kwam zeggen^ De koopman 95 belooft hnn, dat zij bij eene volgende gelflgttnkeid aan de beart zallen zqn, doch dat hij than&aadarci bezigheden voor Jiun.beidea had,» em hfoi'' niefc xnede kon hemeii. Welligt ware hij ' van gedach- te'n yeranderd, en hadde aian het' verlangen dier lieden en* aan eijne gedane belofte Toldaan , indxen de twee' t^leargesteldci tnapen niet dpor hiin ge^ mor en betoonde ontevredenheid de saak ei^r geinaakt en de gramschap ran hunnen keer^^di^ Wat haastig' yan geatel waa,Jhfidden oatvteken; Dease greep in Terybering yan dnft,: zijn'e kar* ym^ts, gaf , onder yeraederende schimpwoordeH^ den morrenden eenige duchtige slagen daarmede en* joeg hen de deur ait. • De paaiden wwdeh yoorgebragt. De heer van. 8LOETEN geeft in haast n^g eenige order;S^ om--' hekt zijne yrouw e^ kinderen, 3tijgt op, en xijdt langzaam weg , dpor zijn getrouwea slaaf kapada geyolgd, wiens gelaat yan. genoegeA schitlerde oyer de hem te beurt yallende eer. Helaasj wei- nig dacht die arme man, dat hij die eer zoo duur ^ond te bietalen, en dat zijti einde, en dat yan zijn meester zoo nabij was. Een ontzettend treurspel opende zich ten htiize yan den heer van sloeten, toen hij naauwelifks eeA kwartier nur* Wtis yertrokken> en leverde een schrikbaar hewijs op yan de bloeddoratige wraakzndit, wffartoe zicli de anders zoo zachtzin- 96 nige Javaan kan latefi Teryoeren, wanneer men hoonende uitdrukkihgen tegen hem gebezigd en hem door slagen mishandeld heeftt De twee verotigelijkte bedienden , hun 'meester hebbende zien vertrekken , gaven zich aan de nit- gelatenste woede over, die zij tot eene Tolslagene razernij bragten , door het inzwelgen eener groote hoeveelheid sterken drank, welken zij zich wisten te versdiafien. Onder een yeryaarlijk geschreeuw Tan ajnoh stoveh zij de kamer in 9 waar meyronw VAN SLOETkN zich met hare twee jonge kinderen^ en eenige slavinnen beyond* Met yerdubbelde dolksteken doorboord valt de arme yrouw ontzield ter aarde, het ondste kind^ een jongetje yan acht jaren , ondergaat hetzelfde lot, De slayinnen had- den d\ giUende de ylugt genomen; eene derzelyen die juist het jongste tweejarige zoontje op den arm had, bragt hetzelve eyen gelukkig als zorg— yuldig, in yeiltgheid. Het geschreeuw en gekerm dier yrouwen, die hare goede meesteres bemind en geeerbiedigd hadden, yetyulde de lucht. Eea ongelukkig toeyal wilde, dat deze jammertoonen- gehoord werden door KAFADA, die op eenen mer-r kelijken afstand yan zijnen heer was achtergeble- yen, en zich met het slecht opgetoomde paard bezig hield, terwijl VAN sloetsn langzaam yoort- reed. Spoorslags rende de getrouwe slaaf ^ den toom in haast hersteld hebbende > naar zijnen heer 97 eh gaf hein kennis yan de drbeyige klanken., die hij uit de cigting yan desaselfs^ hub had yernbmen. IJlIngs keerden beiden terug, Nabi^ het yoorplem gekomen zijnde, bejegenden zi^ een paar slayin- nen^ die in gebrokene uitdrukkingen haren mees-- ter van het droevige yoorval kennis gayen. Wie schetst de wanhoop yan den armen huisheen Hij springt yan zijn paard, en snelt door den ge- trouwen kafada geyolgd, naar de kamer zijner gemalin. Nabij dezelve ontmoet hij de. bo<>8doe- nevky wier bloeddorst nog niet gekoeld was. Ab razenden yallen zij den ongelukkigen , op wien zij het hoofdzakelijk gemunt hadden, met hunne krissen aan. Yruchteloos was de tegenweer y die deze, door kapada moedig ondersteund, aan de rampzah'ge moordenaars bood. Hij yiel als eeH slagtoffer der bngehoordste wraakzucht^ en ook de arme slaaf boette de gehechtheid aan zijn' mees* ten, met zijn leyen. Na deze griiwelijke moorden scheen de woede der monsters te bedaren; men maakte zich weldra yan hen. meester., ketende hen, en eene schrikkelijke dood^traf, die zij ^ wei-^" nige dagen daarna, zonder het minste berouw te tbonen , bndergingen , was slechts eene ge^ ringe yerzoening yoor het bloed der ongelukkigd ■ slagloffers, wier' rampspoedig einde algemeen be-' treurd werd; UEIXBR. Een treurig geyal inderdaad. Men 7 98 < \^rdt hniyerig ^ mctei 000 iets hoort yethalen. GthMdft zfjn de voorbeeld^n ran amok hoogst oeldzaam gelvorden, sedert het wijs ^n men^ch-*- liarend beatuor vau den GouT^meur-Generaal van DEa CAPSLLEK 9 die elke mishandeliDg Van Inlan- dkra tea afcerkste faeeft beteugeld, en geleerd^ dat men door zachtmoedigheid en beleid xneer indruk op het hart van den Jav^n maakt, dan door ver«- achting en wreedheid* MULLXa. Ifieta 13 nuttiger voor jonge lieden^ die pas uit Europa komen ^ dan zich onyerwijld toe ie leggen y om den aard en de zeden te leeren ken^- nen van het volk# waaronder zij hun toekomatig Terblijf xeatigi^m Een hemelsbreed onderscheid ia er toch> in dit opzigt, tuaschen den Europeaanen den bewoner yan den Jndischen Archipel. Wat bij genen b. v. ala eene beleefdheid of ab een bewijs van Triendschap wordt aangemerkt, ia vaak btj dezen eene gevoelige beleedigml^) een'. onyerdragelijken boon. Onder ona Nederlandera steekt er bijzonder weinig in , wanneer men aan een lief daxnetje een kuaje geeft, en al wederstreeft zij ona 00k wel- ataanahalye een weinig, wordt de daad toch zel-* den zoo kwalijk genomen, Maar bier, — hier *al zich iemand, die voorzigtig is, wel wachten^ yai) een Inlandaoh yrouwtje g(»neenzaam aan te spreken, yeel min aan te raken, wanneer hij haar niet van teet nabij kent , en dan nog zou 99 het als'een groot afiVont Mrordeii beschouwd, i«i^ Aien sniks in tegenwoordigheld Tiin aiidiBreil g^ fichiedde. De z^den der kiboorlingen hebben se- dertde tijden van den goeden talektiik, ook te dez^i opzigte , geene rerandering ondergftan. Ik herinn^ mij y hi] dien yadisrlaildsbheli schrijyer y die zoo Tele jaren in Indie heeft doorgebragt, en alles sKoo buitengeineen naauwkeurig te boek ge^- steld y verscheidene gevallen te bebben gelezen ten bewijze dienende, dat de Indianen van alle g^ meenzaamheid in het openbaar y bijzonder ten aafi^ zien hunner vronwen en dodrt^srs, den grootsten afkeer hebben^ en zelfs niet gaarne de nrinste aanrakingy Tooral yan het hoofd^ dulden* Ya- LEiiTiiK rerhaalt, dat in den jare i^iS^^e HoI« landers hunne bescfaerming hadden yerleend aaFn een zefcer vorst van Madura^ die door zijnen broeder onwettig van de regering was beroof3 ge*^ worden. sjffiTs; Een paar jaren geleden had een mijner yrienden, een koddige snaak, des ayonds een be-' zoek afgelegdy bij een zeker oudgast^ die toenmaals nabij MOLENyuET woonde. Het gesprek der hee- ren was onder ai^deren ook geyallen op het on- derwerp yan ons tegenwoordig discoors j het amok loopen. De oudgast lachte er mede, en zeide dat al die praatjes yan amok sprookjes uit den ouden tijd, Inalligheden waren, dat zulk#. reeds lang niet meer plaats had , * en dat oyerigens hij oudgast , al ri^pen al zijne bediende9 amok^ geen yoet zou yerzetten, yeel min zijn glaasje yerlaten. Hij ioi had echter wat diep in liet glaasje gekeken en dit deed hem 200 pogchen. ' Den* yoIgenden> morgen vroeg zat de dappere ondgast in voile gloria het ontbijt te gebruiken , in een prieeltje yah zijn tuin. De geurige mocca stond Yoor hem te dampen, en hij had zijne vin-^ gers ^ reeds om den fraai yergulden kop geslagen , toen een aanyal van luiheid hem de oogen half deed sluiten en den mond wgd open spalken* Plotselijk roept eene akelige stem achter het pri- eeltje , amoky en wip, is de ouclgast op, luiheid en ontbijt yergetende, en werpt in zijn' Snellen ylugt bijna de tafel omver. Hoe ver hij liep, • weet *ik niet ; maar toen hij eindelijk , min of meer yan zijn' angst bekomen, met voorzigtige schre- den naar het prieeltje terugkieerde , zag hij een bekend gelaat aan de ontbijttafel zitten. Het was de yriend yan den vorigen ayond , die juidt de laatste hand aan het dSjeuner leide , en wiens spotachtige wezenstrekken de duidelijkste yerkla- ring yan het grapje gaven. uiXLLER. Het yerheugt mij , dat onze yriend smTS het onderwerp dat ons heeft bezig gehou- den, en dat wat al te ernstig yoor een yrolijk gezelschap is, met eene klucht heeft besloten. Wij zuUen het er maar bij laten. Ook hebben wij dp Jayanen thans yan de donkerste zijde be- schouwd, en gijlieden zult alien met mij toestem- m^n^ dat er vai^ dit y^U: cfp iffqrre w met zoo^ veel kwaads .te zeggen valt als goeds. De l)ei|iiii*- uelijkste deugden zija bij }i€izelve te Jhuis. Wij alien zijn er vaak getuigeu van gew^est^ hoe eer^* }i}kheid^ opregUieid en trouw in den eenvoudtgea Javaaii uitblinkeii. ^ dVEBI NOSTI, OF DE CLUB DER NABOJBS. TWEEDE AVOND. De Heeren mulleb.^ heueb, sMixs^ jansen^ DS WIT y DE OEOOT , LA TBi»10VlIXE-^KUBK- HOirwER^ en eenige figuranten. iccouwR^. Ixet is eea heel poosje geleden^ m^^ lie heeren i dat wij de kaUte maal in 44fik Triendschappelijken kring bqeeu asaten* De heer MBiJER heeft iiitusschen^ xiaar Ik yernomen heb^ een reisje naat , TjUcao gemaaku Ik stel zijne ge^ asondheid ia met eeit rol glaadje en hoop y dat wij de eene of andere bij20nderheid tot dien togt b^ trekkelijk^ zHSLm mogeti rememen. lAJXEN. De gezondfaeid van den heer KsnERl M£i3BR« 'Gratiasy heereii en vrienden^ Gra^ fiaal — Ja preBidiexitl wat asal ik u reel Tan die tw naar Tjikao yeirtellen. De slotsdm er yan io4 is, dat iky in gezelscliap ran twee yrienden, na drie weken geleden, met eene ko£Sjpraauw naar die piaals ben vertrokken, dat wij ons aldaar een dag tien of elf hebben opgehouden, vervolgens qver land weder naar £atavia zijn gekeerd, en gisteren avond behouden te huis gekomen. MULLER. Kom ! kom ! wij moeten er meer van weten. Ik ben nooit die koers uitgeweest, en zeer nieawsgierig , wat gij al ' zoo gezien en on«- dervonden hebt. Ik wil u geen kompliment ma- ken^ maar wij weten alien, dat gij een yeel te good opmerker zijt^ om niets aangaande uw toer- tj6 te kunnen berigten. DiEiJE'a. Zonder mij den lof toe te eigenen, dien mijnbeer de president mij wel ' geliefde te gey en, durf ik niet langer weigerachtig zijn, om eene korte ' schets van mijne reisayonturei^ mede te deelen , daar eenige omstandigheden derzelven. de aandacht y^n het gezelschap zouden kunnen yerdienen, en door mij . zelyen ten- minste niet spoedig znllea worden . yergeten. In bet grootste letensgeyaar heb ik yerkeerd^ zionder. zulks te yermoeden; en -heb eene wandeling geinaakt, die alleen door .de berucbte promenade Van wijkn den heer haafner op. Ceilon kan worden oyer- troffen. Ik yrees maar, dat ik, in we^rw.il mij- ner waarheidaliefde en opregtheid, door.sommigeu uwer nog yoor een leugenaar , of ten minste yoor io5 een opsmiikker ran niets bediiidende zaken zal worden gehoi^den. i D£ GROOT* Welk eene ylPeesselijk omslagtige inleidingl Ter. zake, vriend joeijeBi! ter zake! LA TRiMOUiLLE-KURKHOUWBR. Wij branden van nieuwsgieriglieid. Santd, heeren! — •MEiiBR. ^Luistert. -^ Mijne^Trienden, die zich wegens aangelegenheden naar Tjikao molten be- geren , waar zij meermalen waren ge^eest, had- den tot dat einde, zoo als reeda bij eene vroegere MIS, de helft eener pipaaow ingehuurd, die in de groote ii?ier te Batavia naar die destinatie gereed lag.* Deze praanw, van gedaante niet on*- gelijk aan eene acik^ werd door den eigenaar, eeneu Arahier^ gevoerd, en had eene lading ko£Bj y 4iit bet Gouvernements pakbuiste Tjikao y. -oaAv •de fa'opfdstad overgebragt. De Arabter bad ver- -tiolgens. zlya vaartiug, dat niettegenstaande de laagte van bet dek, nog al wat rufmte inbield, bagt^noeg voor de belft met Bataviascbe waren ^leTracbt, en bet vak, dat tasscben deks ledig bleef 9 aan mijne vrienden verbuurd. Dezen. n(kK digden mij, mede van bet partijtje. te. zijn , bet- geen ik, na een kort beraad, aannancL, dawijl. ik altijd een groot liefhebber ben geweest van. vraem- de plaatsen te bezoeken, en mij daarenboven van zulk een reisje te water , in gezelsidiap van, ti^ee io6 trolQke en guU6 laoicbliedeB , hot inee$te Tormaak beloofde. Wij scheepten ons in. De afstand yam Batavia naar Tjikao mag > oyer land y Ixonderd en twintig palen (^) bedragen^ wij hadden didn^ met xzjtuig en postpaardan j in twee of drie dagen kunnen afleggen; — thans konden wij> yolgeni de berekening yan onzen gri>zen en stetnm^en schippear^ . ana er op spitsen^ am, ten misste acht dagen a^ den blaauwen plaa te dobberen- » Het »aBij zQoR^ riepen w^^ d wat awarigheidi wij heb^ »ben de noodige prorisien b$ on»; een' goed glaaa- Y je wijn en een yroli|k gesprek zulkin ona de. reia » yeraangenamen.^^ Ik yleide xnij daarenboyen met het vbarnitKigt eeoer lageb^de afwisseling yan groene yelden^ yrnch^bare tuinen en nette lande^ lijke woniingen^ \taarop ons de oeyer9 de? groote riyicr souden yiergaaCen^ Mijne reisgenooten lietW sicb omtreni de gezigten) die de oeyeca opley^^ den J niet nit, zij wilden jnij bet naast^^ niet 2Se§- gen^ uit yreea^ dat ik mogelijk, nog niet aadi boord zijnde ^ met. mijne proyisi^n ^ die niet alecht waren^ regts ,om keert mogt maken^ en {ten yex** laten. / Re^ds de uUwendige beschouwing yan ons yaar*- tuig was .mij niet te best beyallen; — het. dek waa zoo laag^ dat ik niet begreep, hoe w^^ ixmr (*) ycertig uren. der oAs hoofd te fltooten, in eene'xittmde him^ ding plaats ssoudeu kuniiQiii iiemen^ -^ door eea luik ziende^ xnerlte ik dat achter* eene verschanr-. aiug yaa kisten^ manden^ faaku ien trommeb ^ een paar ' oud^gediende matarassen met dito Isxlb^ sem war^n.iiitgespreid^ mh. aaii dia heeren pasaa^ giers tot rastplaats te Yerstrekken y ik merkte een paar laandjes op, die e^ue: der matrassen dmhain^* den; hun verkwikkelijke inhoud was mij bekend^ en ik besloot, mij in hniine nftbijbcid en.gemak- kelijk berdk, te l^eren. Het lange platte yaartuig was voorzien meteena* tengeret en hiet al te vast :slaaiid6 8ooi;t yan ihalst, en een paar Jaraansclie sdi^epsliedbu waren voor ep bezig met de re|)aratie van bet eenige zcUy dat men aah den Iwxnd te Tertronwen had*, en Wi^axTan de talr^ke lappen eene aardige Teirsoheir denheid Tan brnine, -witte en graaiLWd klenr tea toon spreidden. Het aohterste ^eelte Van d&'praddanr was bestemd roor de kenken j wif hadden uametr lijk niet yei^eten een' kok mede te nemen^ die ^a diezEst verstond^ en met cdne yohaUiger hai^ ierie de cuidne gerw&pend was^ De oyerloop. of stoar* ea bakboordzijde ^zs ait drie of yier aaii elkander |;«heditte lian»boezen^ stammea zameHgeh i^d, en kryexde yoor de passagiers bijzonder wei^ mg gemak of gd^enlmd ter yerandef ing op. Deee oyerloop naanwel^ks an^rhalven yoef breed , io8 strekte sieh ab een buitensingely aan we&rakanten der praanw uit, dag en nacht, wanneet men yoer door de vaste voeten der Inlandsche scheepslieden betreden wordendey die met lange haken het yaartuig yoortstuwden. Wij waren^ diep bak«* kende^ ons kajuitje binnen getreden^ en wisten niet y hoe wij spoedig genoeg ons capitoUum in T^iligbeid zouden stellen^ door ons op de matras^ sen neder te yleijen* Het was yier uren na den middag, toen wij aan boord kwamen, en eerst te acht ure^ toen de geheele natnur reeds met eenen zwarten sluijer bedekt vtasj wekte ons het onwelluidend getier der matrozen^ die het arme zeil boyen onze hoof- den opheschen ^ uit eene. zachte slnimering , waar-* in een paar bottels rooden baai ait den yader-- landschen - kelder yan Suermondt^ en de mangel aail stof tot langer onderhoud ons hadden gedom-* peld. Ejloh! Ejlohl juichten de moedige Jaya-t nen^ die 0|is na enophoudelijk langs den oyerloop yoorbij :stapten^ de praauw^ die onwillig scheen^ d^n marsch aan te nenien, met kracht yoortstu- wende*. De rust^ die wij tot op dit ^oogenblik hadden - gesmaakt y werd.nu door> eene lastige on- rust gevolgd, want plotselijk decide zich. de. be^-* weging .yan het yaartuig aan onze yer^chajising yan kisten en mandeni mede , waaryau' er eei^ge met den stormmarsch op ons;aanyieleny oyer, otis log heen rolden, en onze neuzen op eene givoelig^ wijze in de pers namen. Licht, licht! riepeh yrif tot do bedienden, die zich achtecop bevonden. Wij zagen iniusschen onzen scheepsroogdniet, •n wisteu maar niet te raden^ waar de man zich mogt ophouden. Yoor noch achter op de praauw was zljne peraoon te zien* In onze kajuit was htj ook niet y waar mogt hij steken ? — Ofschoon wij hem niets bijzonders te zeggen hadden y ver^ namen- wij echter bij de matrozen naar hunneii heer^ en na geleidde ons een hunner langs.den overloopy waarvan wij de gladde ronde bamboe- zen met huwering en omzigtigheid betraden , naar dat gedeelte van het riiim, waar de lading ope^n gestapeld lag. - — Hier wees hij ons een bijna on- merkbaar plekje, zijnde eene opening tusschen Idstenai balen, door welke ons het uitzigt werd Terleend op eene bolte^ waarin men bezwaarlijk e#n mensch zou gezoeht hebben. Bit was echter het verblijf van den',goeden kapitein; wij zagen hem daar zitten^ op zulk eene zonderlinge wijze sn elkander gezakt^ dat wij niet konden raden op welk eene wijze hij zijn uittogt zneende te be*^ werkstelligen. Hij scheen zich den tijd te ver* k<;»eten met het znigen aan een ^orme pruim Ill iabaky die hem ter helft nit de Toorwaarta 8te- kende lippen stak. Zijne oogen waien half ge- filoten y en hi) sluimerde of was in diepe gepein* zen Tersonken. Tuwan panggU (^) riep de matrcNJs^ aan wien wij <mze yerwohdering te kennen gaven, hoe de kapitein zidh den weg in ' en uit zijne kooi wist te banen. Wij zagen spoedig, dat de code yos zich ter degen wel met zijn hoi wist te beheld pen^ want in een oogwenk was hij op de been^ wipte behendig uit het gat en schoof zijn rank ligchaam met de meeste ylngheid door den toe- gang heenidien de kiaten hem lieten* Indien men deze bij* elkander had geschoven^ zoo ware de kooi den man tot een donkwen kerker gemaakt« ' Wij wenschten den kapitein een yriendelijken goeden morgen, en yroegen hem, of hij nog b$ zijne meening bleef , dat wij binnen acht dagen te Jjikao konden zijn? ^ Binnen zeren dagen ^ heeren, — ^ antwoordde .hij y ien *nacht is reeds Toorbij. -^ Daarop raakten wij met hem in een onverschillig gesprek gewikkeld, hetgeen onveiv* wachts werd afgebroken door het geroep van een der matrozen; Een krokodil! een krokodiU w$ Tolgden met onze oogen de rigting, die de ma- troos ons wees , en zagen een grooten laaiman of ' (^ Mijnheer! men roept u. 113 krbkodil^ op den verst ran ons afgelegene oeVet in het door de zon yerwarmde zand liggen. Het monster scheen zich regt naar genoegen te koe&- teren, doch werd schielijk in zijne rust gestoord, door een gewe^rschot, dat een inijner reisgenooten ^ die zoodanige ontmoetingen yoorzien had^ op hem lostte; Er waren echter reeds te veel oogenblik- ken verloopen, eer de' knecht het g.eweer ^ebragt had en hetzelre geladen was^ de afstand was , door het voortdrijven der praauw te groot gewor- den 9 en zulks deed het schot missen* Wij zagen den yerschrikten hadiman met eeii paar yeryaarlijke sprongen zijn toevlugt in de ri- yier nemen^ waar hij zich al duikende aan onze oogen onttrok. Op dezen en yolgende dagen na-^ men wij nog yerscheidene krokodillen waar , en flchoten ook op een paar derzelren^ doch yruch- teloos y wegens de groote onzekerheid yan het schot* De kapitein yerhaalde ons^ dat op zijne reis yan Tfikao naar Ratdpia,' een der schepelingen ^ die zich des avonds tusschen licht en dpnker, al te onvDorzigtig op den rand der praauw had gewaagd, door een krokodil was in hist water gerukt, en* dat men den ongelukkigen , niettegenstaande zijne hartverscheurende jammerkreten, aan zijn noodlot had moeteii oyerlaten. Treurig en kngzaam yersti:eek de eene dag na den anderen , wij hadden hoegenaaind geen wind ; ii5 mbt slakkenschredeii ging do priBiauSr Toorwdart^^ wij hielden 6ns b^a aanhoudend i& oiis kajuilje opy .Mooit bniteii' heUelye komende, warexi'wii teuf'ptQoi aan eehe brandende 2ozi, en onze oogeii werdenop de onaangenaamste wijze getroffen door ket bar en woest '■ nitzigt op beide oevers. Slechts ^Hlderhissen , moerassen^ Ulppen en dorre zand*- banken yertoondmi! zich alom^ en geen enkel vruchtbaiar yeld^ geene enkele nette waning ^tdde voor* oHze yermoeide blikken eene aangenante.af-r MTiaseling: daac. Wie waa^ bij dit alles het* mismoedigste?. Ik^ arme drommel^ die mij yerbeeld had^ een yeiv makelijk reisje te zullen doion y te anidden- van be- kooirl^ke landsd9uwen^ zoo als de bixinenlanden van /avaaanbieden,. en die daarenboven ook.nieC; had gedpooindy dat ikin een.hok met zulk eene lage 'yerdieping mijn hoofdkwartier zou moeten^ opslaanl Mijn geduld raakte ten einde; ik werd somber y knorrig , nog knorriger y omdat mijiie loam^aden y die alles yoornit hadden ^ geweten > geene teleurstelling gevoelende^ bij een glaasje wijn een yrolijk liedje, zongen, etx mij hartelijk nit- lachten^ - nadat zij gemerkt hadden ^ dat hunne trpostgronden niets baatten. Den yieiden en vijfden dag onzer reis bragt ik al slapende door, den zesden ging er eene straal yan. yreugde in mij^ nen. geest 6p y daar de kapitein y die ,met het ge- 8 Ll4 4bU TaB ten StCKicms Ae , ]ange< dftgeii in stijnte zeld* same kool doorislmmerde ^of djodrpeinsdoy'dn zfbli 9l€clits zeor ^Iden Tertoondd^ ons oiiiTiertvaQhta.de heod&ei^ke tiding kwam mededeelen^ AMb^ivriy^ bq eene kleine gmistige Tecandcrin^ ymufimA^ biniten de Tier en twintig uren ter plaataacbiunr hettsmming konden ainlandem Dau helaas !; die klMUs 'gumiig9 perandering had gedn. plaats ^ en wij bcrronden ons daarentesgeny na yeidodp. j van den bepaaldea tifd eoo bitter weinig gevordeni^ dat wij een klein atmoedig dorpje^ in de^insbiy^ beid Van heiweUae die beassdadr ons* z^n sprodkje WB* kcmen cp' de mouw speldeUy nog-.kiet.nit het gezigt irerloreil hadden. i Do eerende dag onsoer iatale reis was di{r9 ik kon het niet langer in 6ns Taartuig mthoudeiil W^ ▼oeren Tomrbij eenige Jraiien, I en leidenei? aiinf^ onf ttX) xoogelifk eenige kleine noodweddighed^u te koopen* Ik yexnmta. bij de inwoners, hoe Ter wij nog ran Tjikao waren ^ en hoorde yst inipi ^wrgroot genoegen^ dat de of stand over land niel meer dan -rier ixr^n bedroeg , ; tel:i^l ituernrme^ Tarsn^ wegens de laagte der riyler ' driemaal soo Teel tijds kon besteden. Het k^am mij yocr^dat eene wandeling yan yier nurtj^ siechtfi een^ cbea<* seling was yoor iemand, die eene weiek' lang liri en bijna onbeweegl^k in eene praaqiy bad geIo«^ gen. Terwijl iknog bieroyer nadacht^ nap^erden in tie praauw ti ^tappeii^Wn eiiidbviteder-ti^teE^ wm' "^keM Maat lif , Ik W^uiieh J6 «et»» vobxvpo^ » <l%d rdU> ttiaMir ik.di^kk- i^et^metr' in 4id bttt-tt nktuip^i. Mi^'tt bealuit. Mtjne , TFienden wenkten mi^ met aandrang , om ioch ierog te keeren^, doch ik gaf hnn een, atel- ligen tegeiiwenky maakie. e^fte-. diepe baiging en verrolgde mijne eenssame wandeling* £enige oog^ir Uikken diarna weder onlksiende^ bemerkte^ ikd^ het yanrinig zichf yan .den . oeyer yerwijdeid en sijn tragen koera hemomen bad, liuatig yeryqlgde ik mijnen weg ^ die eerst yoorbj> eenige bamboe* S5»i bttizen en -ervisn ^ en yeryolgens bijna een half unr yer langa amalfe paadjes oyer onbebonwd ^i ylak land liep. Het was bijna midden op den dag en de zon gloeide in bare yoUe y^zeiigcpde kracht. Ik Voelde dit in den amyang naauwe^ lijksy zoo HBrheugd wa» ik^ yaU iliij. weder in de ruime . lucbt onbelemmerd te kiiimei^ . bewegen* W^ldra echter begon mij het zweet yan alle kan- ten uit te'breken, en mijn hoofdxeen^ Wapdend^ hitte te geyoelen. Dit de^ mj^eagi, piped lyet weinig yerflaauwen^ dqch gelalc;kig ir^a^cte ik mi, 117 van het opetf yeM in oen bosch ran vrij hooge boomen, die oyor onderscheidfine paadjes, ymlke zich; aap, mijn oog« opdeden^ ^een yerkwikkelijk lommer yevspt^idden. Ik koos, op goed gelukj^^ want wegmi^TB Wen h«inde en verre niet te bespeureQ, hat» -scbadawrijkste yan deze^Miadj^i dat teyeds het meestie gemak aan den wandelaar bij yoortdurjng schi^en te zolleu bieden. Het liep nagenoeg piidd^u. door bet boscb ^ en ik^ yleide mi] met i^n b^ten uitslag^ indien ik mij naai^ de spveuk rigtte : Medio tutiaaimua ubis. De gew.en9elMie scbaduw bereikt hebbende^ y^- poosde ik tnij een oogenbllk en wischte mij bet zweet yai| het: yoorhoofd. Eene diepe rust kg oyer de geheeie natuur yer^eid, geen -windje deed zich hooren^ eh de bladeren yan het hooge yeelsoortige geboomte yerroerden zith niet. In eene onbewegelijke rust , gelijk de schaduwen yan een geschilderd landschap, spreidden zich die der oyerhangende takken yoor mijne schredea uit* Het bosch wilde maar geen dnde hem^n, ik had reeds piqer dan een uur in het^elyjela^ele^^ en zag .iiog ge^ne uitgang;, nooh ei^en&ihet min-* ste spoor yan hu)^en»> Ye^^ietigt sukkelde ik yoo^^t, toen niijn .gang .plotseUng werd gestuit 4oor .een brec^en ptes^. die.h^t bQachJn:i,weeen scheen te yerdeelen;. immers aan de oyerzijde iR^n denzelyejn werd het uitzigt wi^er door hoog ge- \ ii8 bpomta beperkt y te niddeii ran 1ietwett« aiett nssmre ilJBgecpaid^eB Tertobnden. ^ Se jplaa, die m^'nen voortgaog zte onann^aam ttttitte^ en die bet TocMrkomeii had vftn'o^erge- kopen land) werd Toorzigtig dooi:' mi^ gepeild en wa0 Mn den kant drie k Tier yoeten dkp. De breedte sal wel raim twintig Toet liebben Ibedra- geflu Ik wiat maar in ket geked niet^ koe ik doMO QCeaan paaseren ix»nde> wie weet^ dadit ik, koe diep het midden is} zwinnmen kan Ik niet^ en er door been ta waden, sBoa eene vrilchtelooKe en gevaarlqke ondememing kunnen 2i}n. Aan temgkeeren was ook niet te denken , dit irare een ellendig redmiddel' geweest, tx>orwaarta wie da wag , en yporwaarU sioest ik > bet mbgt gaan boa het wilde* Rondxiende^ bemerkte ik eeue . aoert Tan klein bamboeien Tlot ^ dat zijde- linga Taipi mij af op het water lag en waarscb^n-^ lyk aan de inlanders tot den oTertogt diende. 