Journal of a missionary tour in India [microform] : performed by the Rev. Messrs Read and Ramsey
In welke faak dewylfe door 't Voorbeeld van andere vermaand worden , datfe door de Voorfpraak der Je/kiten veel geholpen konnen worden j fo gcbeurd hct al dik- wils, datfe van lelfe , Ichoonfe Gefurperde , Vaders fyn , en niemand onderworpen, evenwel ganfch Nederig fig komenaange- ven by den Genera al, hem veel Belceft- heyd bewyfen , en alle Dienften aanwen- den , om' hem haar gunftig te maken. En dat is de Redcn, 't gene wy boven fcyden, P^g' 408. dat dc Kardwaalen naaft andere Gg f Gc- ^v •V- 474 Aanmerkinge over desen Gemeene Luyden de Societeyt dcr Jefmm fb neerftiglijk frequenteeren. Maar, Waarde LesERjals wyditgant-! Iche Leven {o eens infien , komt dat wel^ met fo cenen gepretendeerden Folmaahen CeefteUjken Sta at over een , daar de Jefmten. fo feer op roemen, datfe dien aileen verre bo- ven alleandere Geeftelijke befitten? Wilden wy hicr van een Ontlediginge gaan ma- ken 5 wat (bu er niet al op te feggen val- 1 len ? Ondertuflchen gaat het ook alio metl de Provincialen der ^^//f;/. ^ ^ !^ Mariana fpreekt'er van, Cap. XL J- j>hor.y8. 55 Allc de Provwcialen en Over' "^ 55 Jiens der Jefmten , fegc by 5 heerflbhcn ,5 op een Tyrannifche wyfe over de gene5clic 55 haar onder worpen fyn : Want een yege- ,5 lijk dbet, wac hem lull j en hoe wd 55 hy felfs Blind is, fo dwingt hydegene, ,5 die fien, dien Weg in te ilaan, ^die hy „ voor goed keurt. En alfo heerfcht by 5, over Onwillige. En Cap, XIV. u4fhor, po. „ De Tro-. 35 vincialen en Regeerders der Jefrnten^ fchoon 55 fy op het groffte fondigen met het over- •55 treden van den Regel en Statuyten, 55 met bouwen en weer afbrekcn fonder 55 eenigenNood, en met fonder yemand ., Raad te vragcn de Middelen der Socte- 1 / Jesuitischen Handel. 47^ „ tejt te vcrquiften, offe te geven aan ha- „ re Vriendebj fb wordenfe nogtans niet „ geftraft, als eyndelijk eens na veleja- 5, ren, maar met gcen andere Scraffe, als 5, dat baar de Bedieninge , die fy waar- „ genomcn hebben , ' word onttrokkcnj 5, wordende haar dikwils een beter gege- 55 ven. Dat 00k de Jefhiten van minder Rang , tot de Leeke-broeders toe , Gelegeniheyd' hebben om Geld te fourneeren , hebben wy in de volgende Plaatfen. Cap. VIIL jiphor, 71. 55 De Jejuiten Leeke-broeders- „ iyn moedig in Onkofteo te maken, niet 5, anders , dan of fe Grave-kiuderen wa« „ ren. 74. „ Ondcr de Jefmten plegen geen „ Rekenfchappen van het Geld, dat ter 5, goeder Trouw uytgegeven is , afge- „ eyfcht te worden 5 en fchoon men ge- „ woon was die af te eyfTchen , fo fou nog- 9, tans de Regeerder of Verforger , die on- 55 trouw was, grodteSonimen Gelds kon- 5, nen verquiften. Ex Epilogo. ^fhor. loi, 't Grootfte ge- 55 deelte dtxjefhiten^ die Geprofeffit (yn, M onderhouden h^re Belofte van Armoede 3) niet, dewylfe fodanig leven in de ColU^ 3) gien^ datfe de Inkomften door helpen. loj. ' t 47^ AaNMERKINGE OVER DESEN 10}. 9, Vele Gefcbenken worden*er 9) uyt de Collegien na Rom en aan den Ge- „ NERAAL der Je/uiten gefonden , fo dat 9, 'er Gevaar is, dat de Bedieningen eyn- „ delijk nog voor Geld te koop fullen io6. ,, Veel Jefuiten blyven vele ja- ), ren lang Eygenaars ( Propnetam ) en „ vele fyn 'er onder hun leedig , tot gecn 99 ding nut fynde. io8. 9, De Jefniten maken al te groote 99 Onkolten 9 Ty vcrquiften de Goedeien 99 Van *t Collegte , en helpen (e op. Daar ontbreeken de Jefmten ook nog geen andere Wegen om Geld by een te Ichrapen. ^phon/mo 101. Cap. 20. leell: men aldus: ^^De jfe/ktt en onder Schyn van 99 Godvrugtigheyd worden ingewikkeldin 9, veleBeefigheden5die vreemd 9 en mecr 99 Weereldfch . als Geeftelijk fyn. By 99 Voorbeeld : Sy verccnigen de Houwelij- 9, ken J (dat isjfy koppelen twee ongelijkc Pcrfoonen aan malkanderen : 'tZydandac de Leser hier verftaat , dat dit gefchied door Houwelijken , die voor hct Leven lank duuren jf 't zy datfe duuren voor een dag 2 a ^. daar fal niet veel aan gelegcn fyn. Want men verhaald opentlijk, ^'^"^ haren Pat^r Car, Scribanius ten tyde : van Jesuitischen Handei-. 477 van den Spaapfchcn Oorlog de Bclecft- heyd had , dat hy den Velci-overftcn Am- BRosius Spinola' met fo een Koppelaryc wonderlijk wel bediende , en hem nu en dan de H, Kamcr van fynen Tempel , dc Sacnftye genaamt , inruymde , om voor diea tijd te wefen als het Hoi van DiDo en Taoi A AN. ) „ fy maken Teftamenten voor „ de Weereldiijke 5 fy fpreeken goede „ Woorden voor de gene , die in Proces „ liggen, of die ecnige Gunft byde Groo* „ ten en by de Regters , hopen te verkry- 5, gen 5 fy voorficn haar van Lckkernyen 5, en Prelenten , en van Huys-noodwen- „ dighedenj opdat die Luyden fig inbcel- 5, den fouden , dat fy *t Quaadjc haaft fal- „ len te boven gekomen fyn, en in'tkort J, een vette Bedieninge krygen. Syn dit geen mooye Konften om Geld tc maken ? 't Is immcrs niet te denkcn , dat dit gefchied , fonder dat haar de Han- dcn gevuit worden : Sy en fuUcn fulke dingen voor eenengeringe Penning nietoni^ dcrneemen. , Ik fwygnu nog,watfy doorde Ko»flvzn -Mis'doen^en Biegi-hooren konncn krygeniDiC is tog de regte en gemakkelijkHc Wegom tot Heymelijke Dieverye te komen. Alledc Rooms'gejinde weeten , het eerfte Woord , datfe 478 Aanmerkinge over desem datfe van den Biegvader hooren , eer hy fe van hare Sonden ontflaan fal , is , volgens db VuLGATA hct Woord van Daniel tegen Nabucadnezer : Peccatama Eke^ mofynis redime , & Iniqmtates tuas Mifericor- dUs Patiferum. Dan. 4.14. Dat is : ,5Koopt 55 uw' Sonden af met Aalmpeflen , ende 5, uwe Ongeregtighcden met Barmhertig- 55 heden aan d*Arme. Yjz Bie^tvader verfekert fyn T^aw/Vm, dat hy goede Kennifle hecft en fekerweet, ofdat'er ergens een Vroome Wedawek met een Huys vol Kinderen , die Broods- honger lyden, en dat de Moeder fo eer- lijk van Herten is-, datfe liever met hare Kinderen van Honger fterven fal , als datfe haren Nood aan yemand ter Weereld fou klagenen openbarenj of dat 'er ergens een Eerlijke jonge Dogter is , Houbaar , en Sehoon van GedaantCjWicns Eerbaarheyd fekerlijk laft lyden fal 5 oradat 'er niets en is J of dat hy kehteen Jongman van een feer goed Verfland , daar men met 'er u]^ wel wat Goeds van verwagten fou 5 maar dat'er Geld ontbreekt, om Boekentekoo- pen, en de Studien te volbrengen. Nergens ter Weereld , fegt hy 5 1^^^ dat Geld beter on> Gods Wil befteed wor- den 5 als aan een van defe drie , die tog Jesuitischen Handel. 479 waerlijk maar Voorwerpen fyn van een hertgrondige Barmhertigheyd. Noyt flil^ de milde Gever, na d'Onderregtinge van den Biegtvader , eenig goed Werk konnen aanleggen, dat God aan^enamer, en fync eyge Ziel nuttiger en noodiger kan fyn. Wat voor Btegthind , die tog evenwel van Voornemen is een Aalmoefle uyt te deelen, falTo een gcringe Penning, die : maar een Aalmoeflc is , niet toevertrou- wcn aan fo een Hejlige^ fo een Geleerde Pater, die hem fyne Ziele-zaligheyd fb ;^ fmakelijk maakt, en de regte Middelen, cm fyne Sonden af te koopen (o trouwe- lijk aanwyft, en nan wien hy fo gerufte- lijk toevercrouwt alle de Geheymen van fyn Herte , en fyne gantfche Zaligheyd ? Ondertuflchen gebeurd bet den Pater al dikwils, bet gene de Poeet wel iegt : * Nonnnrnqtiam gravis <zre domtim Jha D extra „ Dat by teweeten meenigmaal nahuy$;' 5, keert met de banden vol Geld. W illen wy nu eens denNeus gaan fteeken in der ^afmten Keuke , en ruyken aan baar i Tatelj daar fuUen wy bet xt^ Lok-aas vindcn, uyt de Konft opgedilcbt en ^*e- bereyd, om jonge Borften te lokkep. Het Brood, dat fy'cr eeten , gaat in ' > . Wit. 480 Aanmerkinge over desekt Witheyd de HerlTenen van Jupiter verre te boven. De Wyn , die fy drinken, daar en kan geen Nectar ^ geen Goden-drank by balen. Wat foort van Vleefch , wat uytgelefe Vifch , wat koftelijke en konfte- lijke Toefpys, dat hare Tafels, hare Oo- gen, en. hare Buyken vervuUen, en is niet noodig tc befchryven 5 Apicius fclfs , of die Ryke Man , van welke gefchreven ftaat , dat hy die dagen P'roolijk en Pra^tii leefde^ Luc. 1(5. i p. indienhy nog in'tLe- ven was, fou geerne bekcnnen, dathyfyn Leven noyt Vroolijker geleeft , en noyt Pragtiger Maaltijden opgerecht heeft, als hier opgerecht worden by d'Eerwaardige Faters yefititen. Mariana fal het ons verder van ftuk tot ftuk beduydcn , en de Rekeningc wel opmakcn. Caf. V. ^fhorif. 46. „ De Nieuwelin- 5, gen, fegt hy , {Novitii) op die felvc 5, t i jd , dat hare God vrugtighey d op 't aldcr- 5, meefte brand, fo worden fe gevoed met „ hecrlijke Maaltyden,en uytgelefe Vrug- 5, ten , en gewennen fig aan verfchcyde 5, Lekkernyen , en feer veel Gemakke- „ ^lijkheden 5 waar van daan het komtj 5, dat de Gemoederen van een groot ge* 5, declte dcr Jefmtm gantfchclijk op de Lck- w ; Jesuitischen Handel. 48I 5, Lekkernyengefetfynj maar Arbcyd en „ Moeyelijkheyd in 't minde niet konnen 55 verdragen J en daarom geen Reys wil- 55 len te voet doen, en geen Koude, nog 5, Hittelyden. 48. 5, Vele Jefmten eeten lang en veel, 3, en fy doen nogcans ter Weereld geen „ Wcrk 5 tegen de Meyninge vanden „ Saligen Ignatius j en die faak overvalt 5, de 5(?aW^; met vrcemd Geld. Door dat 'yr<few^(jtfA5^verftaat Mariana hkv dc Schfilden ^ die dt Soaeteyt cm hare lekkere Tafel heeft moeten maken: Want alfo vcrklaart hy hem felven. Caf, 8. en klaagt 'er van met dt{c Woorden : „ De 55 Societeyt^ fegt hy,is met feer veel ^r^^/w^ 5, CFW^ overvallen : Want alleen in de 55 Provincie van Toledo fyn wy nieer als 3, twee bonder d en vyftig dttyfend Ducaten 55 fchuldig': Want wy en doen niet, 't 5, gene wy andere raden en gebieden, dat 5, wyonfelnkomften moeten afmeeten,en 5, niet meer uytgeven , als wy befitten. 55 Wanneer onfe Middelen nogfeerkleyn 55 waren , toen hadden wy nicts van Freemd 55 Geld^y maar nu als wy ryker geworden 35 fyn, worden wy heel en al met SchuU ), ^^» overvallen. l^Q Bijjchof s^n Angelopolis, hierbo- Hh vea 4SJ2, Aanmerkinge over desen ven 5 Pag. f. klaagt 00k van haar , datfe in de Stad van Seviljen alleen een Schuld van viermi^al bonder d day fend Ducat en geroaakt, en alleen met een fchandelijke Banquerom betaald hebben. Denk eens Leser ^ hoe fterk dat het in de Keuken der Jefmten moet ruyken en rooken , daar fo veel Geld in doorgebrogt word. ; 7 ^ r Immer$ dat'er wat veel toe van doen is 5 fcgt ons Mariana in het volgen- de Cajj, V. A'fhorifmo. fo, 5, De Je^ ^^ fniten , fegt hy , en fyn niet fiek, „ en llerven ook niet , omdatfe te veel 5, gearbeyd hebben , maar omdatfe feer „ onmatiglijk haar felven opgevultheb- 5, ben met Spy fen , en al te lekker ge- 55 Iceft hebben. -// .\ V Ex Cap, VII. ^ptoor, 6f. ^^ De Jefmten, ,5 gelijk als op dc helft gerekent, fyn wel 55 Leeke-hoeders^ wan welke.twee meer 55 door helpen, als drie PrieJIers : Want 5, fy ccten veel, fy drinken veel, fy bree- 55 ken, en fy kraken veel.v i- ^ 67. 5, d'Al te groote meenigte van X?^- 55 ke^broeders verderft de Societeyt : "Want 5, fy willen de Niemvelingen tn de Studen- 5, ten in al te groote Leedigheyd op bren- „ gen , en in 't geheel aan geen Werk 55 ftellen. ; .. <; . ;=* - Jesuitischen Handel. 48} Cap, Y III, ^fJ30r,jo. 5, Dt Jefftiten „ fyn-al te heerlijk in maaltyden, en te „ koflelijk in Kleederen , en in anderc „ Noodfakelijkheden. Wat nu haar Plaifierig Leven aangaat, hec gene fy de Jongelingen in 'tHooft plan- ten 5 dat hebben wy Cap. IX. ^fhor. y6, „ Der Jefmten Land-goederen , fegt Ma- 55 RiANA 5 fyn oorfaak , dat het Hert in ,, haar, die Ijare vier B e loft en ged^zxi heb- 55 ben , gemaakt word wey nig Nederig , en 5, wey nig Geeftelijk. Ex Epilogo Afhor, 104. „ Vcltjejuiten 55 reyfen, en dat met meet Pragt , als het 55 wel paft de gene, die Armoede belooft „ hebben. Allewillenfe op een Wagen 5) rydcn 5 en niet tc voet hare Reys af- 55 doen. -■ ^:-^-■^■: ^-^y-r-^y-:^^::^:., :.<■--. lOf . 5, Vele fyn de Vermakelijkheden „ der Jefmten , die elders vele Maanden ), lang duuren. loj, ,5 De Plaifiercn der Jefmten iyn 55 alteveel, en fyn haar fchadelijk. En willen wy het Oog laten vallen op hare Zeedigheyd en goedc Chriftelijke en Deiigdfame Maniei-en 5 die fy in de Socie- teyt leeren , Mariana , die oudbejaarde*' envroome Man, die overtollige Btiyten- Ipoorigheden niet konncnde verdragen, Hh 2 fal 484 Aanmerkinge over desen fal feggcn , C^y . V. Afhor. f i , „ De Je- '' y^ fhiten leeren de Nederigheyd , Liefde, 5, Lydfaamheyd , en andere Deugden meer 55 befchouwen, ( fpeculeeren , ofoverden- 55 ken j als defelve met'er daat oefFenen. f2. 5, Dejefiit en leeren noyt Menfchen 55 te fyn, en daarom moeten le noodfakc-^ 55 li)k van andere maar gehouden worden 55 voor Beesten. ^ ^ ; Syn nu de(e dingen 5 mijn Waarde Le- ' SER 5 nice regt bequaam , en 00k noodig, om de Jefniten , die tog alleen willei^LH^j- % fyn, en met alle haren Handel en Wan- del, met alle haar Schryven en Wryven, onbefchaamdelijk tot alle d'andere dur- ven feggen : W'^h van my^ , want ik ben Heyltger^ dan gy.. Jefai. 6f.Y. niet alleen daar medeop den Mond te kfoppen, maar 00k die vaft toe. te iloppen , opdatfe van lafteren mogen ophouden , en op haar fel- ven fien? -^:■-^^y-;v>:^^.;^:^r::::V^y-,-^^■;,;;:.. ru:-^.-' Is 't met haar niet 5 even gelijk den J- fofiel Paulus fegt van de Cretensen? IVant daar fyn 00k vele , £^t hy 5 Ongere- gelde 5 Tdelheyd-fpreekers , ^nde Ferleyders van Sinnen , welke men moet den Mond ftof' pen : Die gehecle Hnyfen verkeeren 5 leerends dat niet en hehoord , om vnyl Gewins wills* En let wei , hoe eygentlijk. dit op^e Jesuitischen Handel. 485* Jefkiten pafl 5 E^n uyt haar , fegt hy , ( dat is hicr Mariana) fjnde haar ejge Frofeety heeft gefegt ; De Cretenfen ( de Jefmten ) yy» ^//-^'^ lettgenagtig , quade Beesten 5 /^f/zv^ Buyken, - ' En dan voegt Jiy 'er by : Bit Getfiyg€m£e' isWaar, ^ ' !■ . .^ . ■ En fiet eens, wat hy hebben wil , dat- men met hun doen fal : Daarom heflraftfe fcherfdijk , fegt hy , op dat fy gefond mogm fjn in V Gdoof, Tit. I . i o- 1 3. Verwondcrd u dan niet , Leser , dat myn Pen wat fcherp gevallen is. Haar fcherpelijk te beftrafFen was het Infigt van haren eygen Profeet Mariana : Daarom fteld hy haar voor 't laatft voor Oogen den di^ndigen Scaat van hare io- cieteyt. Cap. XII. ^fhor, 84. „ Daar en is niet 55 een Gcfelfchap van Moordenaren, fegt 55 hy, in wclk de Regtveerdigheyd niet 55 meer plaats en heeft , als in onfe 5^- ,5 cieteyt 5 dewijl daar in niet onderhouden 55 word de Wej^ deiv Natuur5 welke Pry- 55 fen en Eer-impten gebied uyt^te deelen 35 na een ygeHjk fyn Verdienfte : NJ^anc n weynige Mannen , die jong , en met 55 geen Geleerdheyd, nog met eenige lof- 55 fehjke Hoedanigheyd begaaftfyn, wor- Hh 3 . „den 486 Aanmerkinge over desen ,5 den daar in met Eer aangedaan, en in „ de Bedieningen den tijd van tvvintig of 5, dertig jaren na malkanderen gehoudcn , 55 omdatfe weeten te vleyen , en fig in te ,5 wikkelenj maar fcer veel meer andere, 35 die met Verfland , Geleerdheyd en 55 Deugd uvtfteekende fyn , worden voor 55 altijd van*&e Bedieningen uytgefloten. En Cap. XIV. ^p'hor. 87589, en pi. 55 Geen Gefelfchap is'er , fegt hy 5 in welk 5, fo gantfch geen Pry fen voor de Deugd, 35 en voor de Geleerdheyd fyn, alsin'ton- 5, fe : Alwaar de Weetenfchap en Onwee- 55 tenfchap niet alleen gelijk fyn 5 maar 00k 55 de Weetenfchap tot BelctfeJ is , waar 5, door yemand min verkrygen kan dcPry- 55 fen, die men hem na 't Menfchelijk, ea 55 na 't Goddelijk Regt fchuldig is. 55 t'ls feker , dat men in onfe Societejt 35 nict gewoon en is yemand om feergroo- 55 ve Mifdaden te ftrafFen , als maardege- 5, ne die gefondigt heeft , Gramfchap en 3, Kioekmocdighey d opvat van hct Schelm- 55 ftuk 5 en hy fig ftout toont , en gereed , om 3, fig te konnen fuyveren. So worden dan 55 de Schelmftukken door den Vinger gc- 55 fien5 onder dat Voorgeven , datfe niet 5, genoegfaam bewefen konnen worden ? 5, en dat men niet en moet Gerugten ver- 5, iwek" Jesuitischen Handel. 487 „ wekken, dat het mogt bekent worden aan „ de genediebuytenfynjwat'er in de So-- \ 5, cietejt gefchied is. „ Ohfe geheele Rcgeeringe fchynt daar ^ 5, op uyt te fyn , om het Quaad-doen met ,9 Aardedaarop te werpen te bedekken, „ en het de Kennifle der Menfchen t'ont- ,9 trekken. „ tls beklagelijk om tefeggen, datde 3j Vroome , en die God dienen , in onfe 9) Societeyt , of fonder eenige Reden , of 55 om feer ligte Oorfaken, onregtveerdig- 99 lijk geftraft , en geplaagt , en 00k aan 99 de Doodovergegeven worden 9 oradatfe 95 fchynenopde Lafteringen te fiillenver- 59 ftommen, en fig niette fullendaar te- 99 gen ftellen ; Maar de Godloofe worden 9j gedult, omdatfe van d'Oz;tfr/?f;;/ worden 59 gevreeft. Caf, XVII. u4phor. p^r „ De Regee- 53 ringe van onfe Societeyt , fegt hy 9 is te- 95 gendeNatuur, dewyl'er de Vroome, .39 Geleerde, Oiide, enJEedele onderwor- 3) pen fyn J en de min Vroome 9 Botterik? 35 ken, Jongens, On-eedele , en die met 35 geen Gavcn uytblinken , tot Overflens 35 gefteld fyn, en alles na haarluitbeheer- 55 ichen. ■ ...:*;;-.-;■.,. -s^..^ 'a :.^■;.^ ■■- '-^■^rr': En ex Eftlogo, uifhor. py. „ Niemand, Hh 4 „fo 488 Aanmerktnge over desen 9, fo blind als hy is , kan ontkennen, dat jj onfe Societejt afdwaald van de regte Re- 5, den,, en datfe daarom eer laog tot den 5, grond toe vergaan fal j ten zy dat God 5, te hiilpe komt 5 dat is,, ten zy dat hy „ d'onfe een Hert inblaaft , datfe de gene, ,, die haar te recht vermanen , willen gc- „ hoorfamen , en haar felven hervormen. Caf.W. ^phor. 2,8. „ InonCeSdcietejt 5, fyn over^eenige jarcn veel Oprocrighe- „ den of Muyteryen ontftaan , uyt welke 5, groote en , langdurige Misnoegens , of 5, Verbitteringen der Gemoederen voon- 5, ge{proten fyn. . .^ .'' Cap. IX. Afhor.jf, ^^ In onCe. Societejt 5, fyn vele en fware Mis-flagen gefchied, 55 die bekent fyn j hoewel fe met veel Sorg- 55 vuldigheyd bedekt worden. Caf, XI. ^fhor, 80. „ d'Overfiens van onfe Societeyt fyn Manncn geenfinrs Waardig 5 datfe de Bedieninge van 0- i/^r/?tf bekleeden 5 dewyl de Generaal vreefl5 envankant wil hebben die ge- ne, welker Deugden uytmuntende lyn. De Goede fyn by hem meer verdagt j als de Quade. ! V ^fhor. 81. 55 Veie Schelmflukkengod^ loos en fchandelijk worden 'er in de So- cteteyt bedreven , wclke ongeflraft bly- 55 55 55 m 55 55 35 „ven, Jesuitischen Handel. 489 5, ven 5 en in een Stilfwygen ingedompeld 55 worden, enz. Siet Waarde Leser , Jit is nu die groo- te, diefo Heylige, en Welberugte 5(?a>- tqt der Jefmten^ die alles veragcen , met Voeten vertrappen , en met lafterlij- kc Tongen en Pennen verbrylTel^ 9 wat fig aan haar niet en onderwerpc. Is nu dat boven gemelde getal van Tien niet een Teeken van Volmaaktheyd? Is 'c geen Volmaaktheyd van Godioosheyd ? Heeft Ignatius met fyne tien Medege- fcllen fyne Socteteyt niet tot een Hoogc en NJC^onderbaarlijke Staat opgevyfelt? Een St A AT voorwaar 5 gelijk wy daar gefien heb- ben, daarnietde vnin^c Geeftelijkheyd^ maar wel alderhande GroHwel-ftMen in tc vinden Is het dan wel te verwonderen , dat men over al \dXiAcFredtkftoekn hoord , en in de uytgegevene en nog dagelijks Uytkomende Boeken leell fo veel Klagten^ fo veel Arref- ten en Cenfftren van Biffchofpen^ FacuUeyteriy Paflooren^ en Leer ar en van 2\\q G ejimheden ^ niet alleen tegen hare Leeringen , maar 00k tegen dat dertcl , ongebonden , en over- dadigZez;>«, datfe onder Schyn van Ar- moede leydcn ? Is dat de Weereld niet be- driegen? Hh j- Moe- 4P0 Aanmerkinge over desen Moeten alle de Regtfinnige Leeraren over al niet [uchten en uytroefen over alle die Growwelen ^ dte'^er in '/ midden van de 5o- cieteyt Atx Jefuiten onder Schyn van Hey- \\^t^^ gedaanworden'i Ezechielp.4. Moetenfe niet uytroepen met de Woor- den van IVIrleachi : Juda, datis, de Societeyt der Juda'iten (die Naam is haar mecr eygen) handeld trouwlooslijk , ende daar word ^een Gronwel gedaan in hare Col- legien : Want Juda ontheyligt de Heylighejd des Heeren : Want hj heeft de Dogter eenes Vreemden Gods getrottwt ? Maleachi 2. 11. Namentlijk de Dertelhieyd , Ydelhcyd, en alle Ongcbondentheyd , die van dien Geefie- lijken Staat^ daar fy fo feer op roemen , moet vreemt fyn. >■: ■^^... .-K^r Moetenfe niet uytroepen met de Woor- den van Mi oh a , en feggen : Wee dien^ die Ongeregtigheyd bedenken , ende Quaad werken op hare Legeren^ in hare Binne-ka- meren, inhareCollegien! Micha 2.1. I Konnenfe fo ccn dertel en overdadig/-?- ven wel leyden , als wy daar fo even ge- fien hebben , of fy moeten de heele Wee- reld overtuygcn, dat fyhetfyn, vanwelke de Pro FEET fegt : Sy hegeeren Akkeren-^ ende roovenfe ^ ende Huj fen ^ ende nemenfewe^j alfo doen fy G ewe Id aan den Man , ende I Jesuitischen Handel, ^pi fjn Huys ^ja aan eenjegelijky ende Jyne Erffe^ Sy en konnen fb vcel Weelden niet ge- nieten, fo veel Overvloed niet befittenjcn fo veel Dertelheyd niet bedryven , of fy moeten het Volk over al door hare lymige Tonge aan hare Societejt weeten vail te naa- ken, en dan te roQven hare Huyt vanhaar af^ ende haar Vleefch van hare Beenderen. Ja fegt de Heere ^ fy fyn't^ die het Vleefch mjns Folks eeten , ende hare Huyt afflroopn ende hare Beenderen verbreeken^ endevaneen Hi^^-i gelijk alsineenen Pot^ ende ah Vleefch tn V midden eenes Ketels. Cap. 5. ^. z, 2. Datfe aan alle defe GroHwel-ftukkenichxA- digfyn, fal de gunftige Leser , fo hy *c nog niet vatten en kan , middag-klaar in onfe volgende Aanmerhngen aangewefen worden. ■ ;/^ ;■.:::■•■ .:r. v. :>:/■.■:-.;-,' ^-^^^^^^^^^^ Souden dan de Leeraren over al volKragts van den Geeft des Heeren , ende vol van 6V- rigte ende Dafferhejd de Judaifche Jefmten niet verkondigen hare Overtredingen , ende hare Sonden? f.%, Soudenfe met denPROFEET niet roepen: Hoort nn dit , gy Hoof den des Ha^es van Ignatius , engy Overfle des Hnyfes van Loyo- la, die van 'ti^erigte eenen Grouwel hebt fnde al wat Recht is ^ verkeen? f,^. Wane 49^ Aanmerkinge over desen fy en willen tog niemand Rekenfchap van > haren Handel geven, niemand onderwor- 1 pen fyn, en gantfch geen Biflchoppelijke i Vifitatie aanneemen , gelijk de Heer Kar- % DiNAAL de TouRNON, en de Bijfchop van CoNoN dat in China volkomentlijk heb- ben ondervonden. ^ Sy willen wel gchoudenwordenvoorde gene, die Sion^ de Kerk quanfuys , met al- ; le hare kragten bouwen : Maar het en mag niet geweeten worden , dat (y dat doen \. met Bloed^ en met alderhande Wraak-roe- pende Onrecht. f\io. Men maghaar niet overtuygen, dat hare Hoofderj\ haren GeNERAALjen hare Pro- viNciALEN de gantfche Manier van leven in de Societeyt^X^o befchikt hebben, dat al- les moet gefchieden om Gefchenken , gelijk | wy dat daarna.duydelijk fien (iillen : Men ' mag haar niet aantoonen, dat hare Priefters 0 leer en om Loon , ende dat hare Profeeten waar- feggen om Geld^ en duyfend andere Gromve- len bedryven. En evenwel dit alles niet tegenftaande, '{o fieunenfe nog op denlrlEEKBj enheteerfte datfe in den Mond hebben, is, datfe feg- gen : En is de Heere niet in '/ midden van ons? Syn wy geen Jefmen , dat is , Medegefel- - Un van Jesus? O .' ja, wy fyn \^ons enfd J E S U LT I S C HE N H A N D E L. 4P5 ceen Qtiaad overkomen, "^ll. De Leffe van haren Patroon Judas Isca- RioTH moeft met hen in 't werk gefteld worden. Wanneer hy gcwaar wierd, ^at hct Huys, daar Maria met die feer kofie- lijke Nardm de Voeten Jesu gefalft had , -z/^r- <vult wierd van den reuk der Zalve^ fofeyde hy : Waar toe dit Verlies f Waarom en is defe Zalve niet verkogt voor drie hondert Pen-' ningen^ ende den jirmen gegevenl Matth. 26.8. Johan. 12. 5-f. En voor waarjCn is het niet jammer^en met bloedige Tranen te beklagen , dat 'er fo een kofielijke Nardus^ fo een welriekende Zalve ^ fo veel Rykdommen en Schatten verflonden moeten worden van die dercele en brood- dronke Judaifchi Soldaten , die Loyoliten^ die het onbefchaamdclijk over al wecten by te halen , en hct de Menfchen weeten af te perffen, en fo ftoutelijk te vragen, dat fy het niet en durven weygeren j omdatfc in der daat meynen, dat die Paters waarlijk arm fyn , gfeH jk hare Profejfie mede brengt, en dat fy 't van noode hebben , om haar Leven t'onderhouden , en hare Kerkehjke Dienflen bequameiijk te konnen uytvoeren? Ohttrekkenfe fo doende d'Arme Men- fchen de Aalmoejfen niet , als fy haar over al denwegaffnyden^endeBrokken felfsinflik- i ken? i04 Aanmerkinge over.desen ken ? Het Brood der Behoeftige , fegt Si rack is het Leven der Arme^ wte haar van V felvt berooft^ die is een Doodjlager^ Cap. 34. zz. En dan durven fe fig nog nu ge. belgt houden en klagen , en dan weder- om ftoiiteijjk roemen , datfe fekerlijk Salig fyn , omdat quanfuys de Mew fchen h^2iX fmaden , en vervolgen om der Geregtigheyd wille , en liegende alle Qttaad tegen haar Jfreeken om Christ us iville^ Matth. f. 1O5I1. daar nogtansde Vroome en Godvreefende fo droevig geergert maar fuchten, en feer regtveerdiglijkuytroepen tegen haren onverdragelijken Hoogmoeden Eerfugt onder fchyn van Nederighejd^ en tegen hare onverfadelijke Geldgierigheyd, Overdaat en Verquiftinge onder Schynvan Armoede > ik laat ftaan , tegen hare verfoeye- lijke Land-en Kerk-verderfFelijke Leerin- gen : "Welke dingen van geen Menfch ter Weer^ld konncn verfchoont , ten goede geduyd, en fonder tegen-fpreekenvoorby gegaan worden , als allecn van die gene, die fy den Geejt van hare Societeyt door hare Dujvelfche boven gemelde Konflen hebben weeten in te blafen. Immersdat het cm defe Reden, en met om der Geregtigheyd<i of oil) Christus wUl^ is, datfe veel Opfpraak tnoeten lyden, en van Jesuitischen Handel. 4pf van de Regtfinnigfte Leeraren der R. Kerk felfs met den Nek aangefien worden , ge- cuygt ons haren eygen Mede-broeder , die wy nu meermaals gehoord hebben, Ma- riana felf 5 met defe nytdrukkelijke Woorden , Cap. ip. „ De Menfchen , „ fegt hy, worden geergert 5 murmuree- „ rcn en vervolgen ons , om geen andere „ Reden, alsomdatfe fien, dat wy fb af- 5, gefondert op ons felven , en fo feer gein- 55 terefleert fyn. Vele Geeflelijke Ordres 55 fyn 'er voor het onfe , of weynig te vo- 55 rengeftigt ge worden J nog tans alle tc 55 faraen en lyden fe fo veel Vervolgingc 55 niet, als onfe iSoc/^/^j^alleenmoet lyden. Hy bekent rond uyt, dat het enkelijk en alleen is , omdatfe met al haar doen niet anders bcoogen , als alles tebrengen en met geweld te trekken tot haar Voordeel en tot haar Eer 5 fynde alfo en in hare Manicr van leven, en in hare Kloofterlijke Kegels al te veel verfchillende van alle d'andere Geeftelijke. ^ ; :' > De Jefaiten uyt de Proviiicie van Mentz. fchreeven eens een Brief aan 't Hofvanden Keyfer^ waar in onder'andere, rakende ha- re Ver volginge 5 defe Woorden flaan: „Ik 55 weet feer wel , dat onfe Hejkge Societeyt 35 veelenmagtigeBetwifters, Nydigcrs, 53 en 4P<5 Aanmehkinge over desen 5, en Tegenftryders heeft > ik en wil haar 5, evenwel geen Quaad toewenfchen: Maar 5, nogtansikvoorfegge haar (nam elijk met dien Profeetifchen Geeft, daar de Societejt van vol is) „ dat het gefchieden fal , dat ,5 fy 5 en hare Nakomelingen gevoelen ful- 5, len, dat God een Wrecker der Quaad- „ doenders is : En och of fy nict en moeften 55 ondervinden met Verlies van hare eeu- 5, wige Zaligheyd , datfe gequetft hebben 55 den Appel van Gods Oog. En dien i uiffel is de Societejt der Jejhiten, Siet eens , waar dit henen loopt. So I wie de Jefmten hare Mis-flagen aanwyfen, | en van de Waarheyd overtuygen wilj % fo wie haar niet en wil toellaan al watfe , willen hebben (bnder haar in 't rtiinfte tegen i teCpreekenjdie twift met haar over haren J Eygendom , die benyd haar, en die is ha- j ren Tegenpartyder j ja fy veroordeelen hem van fo een grouwelijke Sonde , om welke ^ hy verdiend hier5enookhier namaalsmetdc ' eemvige Dood geftraft te word eh 5 omdat ^ hy quanfuys Gods Oog-appel gequetft heefc. " -^.^ -v.^v-^:\^:;--p :■■;-■'.-■ v;^ ^ | De Jefmten uyi Aforavien o^ Mahr^n^ in | 't Koninkrijkvan Boheemen:^ fchreevenook ^ 'eens aan een Bijfchopv^ivx. grooten Naam en Verdienften, een Brief vol Klagien , dat ■I ■■ 3 Jesuitischen Handel. 497 fy aan 't Hof van Romen de Gunft des Paus, en die van d'andere Roomfche Prin- CEN niet na haar Sin konden krygen ; Daar^op druktenfe tiefe Woorden uyt: 5, De ure komt , dat een ygelijk meynt 5, God eenen Dienft te doen, als hy van 5, de Jefmten alle Quaad denkt 5 en ge- 55 voelt, eh fpreekt. En daar en is byna „ niet een Geefleltjk Perfoon ^niet eenScaat-r 5, kundige o£ Politijk, niet eeti Ketter^ die 5, van de Jefmten tiiet en oordeeld , of datfe „ niet Godsdienftiglijk en leven, of datfe „ de Waarheyd niet en fpreeken. Daar fien wy , hoe ligtveerdiglijk datfe veroordeelen al wie fy na haar hand niet konnen fetten , fonder yemand te verfchoo- nen. '. De Liefde^ diewyinalkandcren fchuldig fyn, en die in de Jefmten immers meer als gemeen , volgcns haren ydeldn Roem, uytblinken moell , die en denh geen Quaady fegt Paulus z. Cor. 1 3. f . En deWysheydj die van boven is^ die fy alleen pretendeeren te hebben 5 is vol van Barmhertighejd^ en niet fartjdeltjk oordeelende , fegt Jacobus Cap. 3.17. ♦ Maar na 't Oordeel der Jefmten fo en is'er naauwelijksecncenig GeefiehjkPerJbon^ (waar onder 00k de Paus fekedijk begrc- li pea 4p8 AaNMEICKINGE OVER DESEN pen is) of Rooms-gefitide Polhjkj die niet tTamen triet de Ketter J het eeuwige Vuur en verdiendj omdat by fo een flegt Oor- decl ftrykt over de Societeyt der yefmen: Want die van fyn Broeder Quaad denkt, en hem veroordeeld , die en heeft hem niet lief. Die fyn en Broeder niet lief en heeft ^ hlyft in de Dood, Een yegelijk die fynen Broe^ der haat ^ ts een Doodflager, Ende gy ii/eet^ fegt .Johannes , dat geen Doodflager het eeuwiger Leven en heeftinhemMjvende, l.Joh. 3. 14,. If ■"'"''''■^ ■■■''." So fyn het dan de Jefmten alleen, die waardige Difcipulen van Christus fyn, en ly alleen hebben de Liefde toteenPand dcs Eeuwigen Levens : Maar de Ketters^ de Rooms-gelinde Staatkundige (teweeten, die na de Jefmten tog niet en willen luyfte- ren 5 en niet Jeffntifch willen worden} byna alle de Gee'flehjke en Romejnen^ wey- nige uytgenomen 5 jadefen tegenwoordigc Pans Clemens XI.^ daar by , die tog nu genoeg getoont heeft, dat hy voor de "Je- fuiten niet veel Liefde mcer over en heeft 5 gelijk ook de Kardinalen en Biffchopfen^ die tog van hun niet als Qnaad meer kon- nendenken, (yn^W^gixdiX Doodflngers y uyt den Vader den Duyvel^ en fulien ver'vloekt hcnen iveg-gaan moeten in hn eenwige FHt^r^ Jesuitischen Handel. 499 to welk den Dftjvel en fynen Engelen hereyd i/, Matth.2f.4i. f;"^^^^^ ^ ^ ^^^^^^^^ ; Sietdaarnu, WaardeljESRViy dit is de Geefl van die fo Heylige Societeyt der Jefm- ten, Dit is die Societeyt of Maatfchappye, van welke de Jefuit P. ValderAma , in Canoniz.atione Ignatii, Fag, 10. getuygt, datfe „ gegrondveft is op dien felven Oo- ^ 5, genblik van hare Ontfenkenifle , wan- 5, neerfe hare Menfchelijkheyd incenPcr-' „ foon vereenigt heeft met de eeijwige 55 Godheyd. ^ ^ ^^^^^^^^e ^ ' En van welke haren Pater Arturus Jah, f. de Ecclef. fegt, dat(e „ nietnieu- 5, welijk ingefteld is, gelijk haar verwee- ,5 ten word , maar datfe al geweeft is ten „ tyde der lAfoflelen^ omdat Paulus daar 35 van gewag maakt , feggende : God is 55 getromv'y door welken gy geroefen Jjt tot d^ 55 Gemeynschap (Datis, tot dc Socie'^ 5, teyt) fynsSoons Jesu Christi onfes Hee^ 55 ren. 1, Cor. I. p. En omdat Johannes 55 fegt : Het gene wy dangejien ende gehoord 55 hebhen^ dat verkondigen ivy h ^ ofdat ook 55 gy met om Gemeynschap fotid hebben , 55 ende defe onfe Gemeynschap ook %jy met 5) den Vader 5 ende met jynen Soon JesU 35 Christo. i.Johan. 1.5. Indien ik nu den Geeft en Vrymoedig- ' ,\ li i heyd 5*00 Aanmerkinge over desen heyd van Komyig David had jikfoumogen roepen tot de Koningen der Aardenjen feggen: ISIh dangy Koningen , loan de Id verftandt^tjk^ laat u tMgtigen , of ohdcrwyfenjlaat u van de^f- fmten tog niet langer verleyden en bedriegen, ^^RiCHTERS derAarden, Pfalm. 2.10. Engy, Lezer, wie , ofvanwat (7(?- Jtntheyd gy 00k mcugt wefen , doet uw' Oogen open, eer gy vcrder gaac, en fier, hoe verre gy tot nog toe van den Weg^^f geweeftfyt, om een regt Begryp te kry- gen van de Hcyligheyd van defe fo wyd- beroemde Societeyt dcr Jefmten. - Leerd hier uyt, indien gy het ergens ' uyt wilt leeren 5 dat de Weereld crbarme- lijk, en op een onbegrypelijke wyfe in de Jefmten tog wil bedrogcn (y^n, God gave, dat eens geopent wierden d 'Oogen van foveel MillioencnMenfchen, die fo elendig gelmeert fyn uyt dien aan- kleevenden ^efmtifchen Lym-fot^ of bcter Toover-pot : Want het fchynt tog, daifc waarlijk Betoovert {yn. Indien ik met Paulus eens uytriep tot alle dat gruufaam Volk : O gy uytjimi^e Chriftenen , wte heeft n betoovert^ dat 1^ de Waarheyd met en fond gehoQrfaamfi]^ den welken Jesus Christ us voor de Oo^en u voren gefchildert ts geweefi , onder h ge- Jesuttischen Handel., for KKVYST Jfjnde ? Gal. 5. I. Soudenfe alle- gaar niet moeten bekennen , dat het de Jefmten fyn, die haar fo kragtig betoovert hebben, datfe in dtSocieteyts-Broeders o^t^n quciad konnen fien, en fchoon de gantiche Weereld daar tegen op fchreeuwt , geen quaad daar van willen hooren, maar wei voor haar vegtcn , en voor haar Iterven? Souden de Chine efiri'mti feggen , dat de Jeffiiten haar fodanig betoovert hebben, datfe noyt eenen Gekruycigden Chris- Tus hebbcn kopnen fien, jadaar vanniets en hebben konnen hooren , en dat meer is , datfe tot nog toe ganfch geen onder- fcheyd tuflchen het Chriftendom , en het Heydendom hebben konnen maken ? Synfe dan alle niet genoegfaam betoovert ? Immers Millioenen van Menfchen fo in EuRopA, als in China, Japan, en in andere Landen^ fitten vaft aan den Stuik, die haar van de Jefmten gelegt is. Een SxRiKvoorwaar, van welkc geen Menfch kan vry fyn, nog gereddet worden, als die fig van haar affondert , fyn Toevlugt necmt tot God , fitten gaat in de Schuylplaats des ^Iderhoogflen^ en verndgten in de Schadmve des Almagtigen, Pfalm. ip. i,z. Want t'is een regt verderfelijke Pefti/entie, f,^, Om hier toe le helpen, en die erbarme- li 3 lijkc I'd Aanmerkinge over desen lijke Mcenigte der verftrikte Menfchende VerderfFelijkheyd van d'len Jefftittfihen Strik aan te wyfen , en 't Gevaar^ daar van duydelijk, en niet bekrompen, voor Oo- gcn te ftcllen, mocft een yegelijk Chris- ten alle fyne Kragten infpanncn , en na de Mate der Gaven , hem van God ge- gcvcn 5 onverrpoedelijk arbeyden. De Leerdren van de R. Kerk , die 't Gevaar van dcfen Strik genoeg bekent is , genoeg daar tegen fchrecuwen en fchry- ven , durvcn even wel het Volk daar voor fo duydelijk niet waarfchouwen, omnietaan- ftonds voorXf/z^rJuytgekreetente worden. Souden Wy dan fwygen en ftil fitten, Wy , feg ik , die geen Jefaiten mcer te vrecfeii en hebben ? Wy mogen nu bly- moedig met David fingen , en met een vry- en los-gemaakt Hcrte tot den Hemel onfe Stemmen ophefFen , feggende : Be Heere %.j gelooft , die ons tn hare Tanden met en heeft overgegeven tot eenen Roof, Ori' fe Ziele is ontkomen , als een Vogel up den Strik der Vogelv angers : De Strik // ^^- broken ^ ende wjjtjn ontkomen, Onfe Balf is in den Name des Heeren , die Hemel en ^arde gemaaht heejt, Pfalm . 1 24. d, 7, 8. Om in dit groot Werk na myn kleyn Vermoeen yets toe te brengen > is my^i ■.^i»-,V ■ Jesuitischen Handel, foj Pen ditmaal wederom op 't Pampier gc- komen , ovci met Sagtmoedigkeyd^j fo veel bee de Chrifielijken Yver tpelaten wil, t*onderwjfen de gene , die tegen ftaan^ na- melijlc die tot nog toe voor die gewaande Heyligheyd en Onnofelheyd der Jefkiten fp yinnig ftrydcn, al fchoon <iat fy van hun-' nen hoofen Handel fo volkomentlijk over- Xuygtiyn3rofkiaar God ieeniger tijd Bekee^ ringe gave tot erkenteiiijfe der Waarheyd, §n fy wederom ontwaken mogten uytden Strik des Duyvels , onder welken fy gevangen wil- len blyven totjijne JVdle. z, Tim. 2. Zf^z6, tewee'ten uyt den Strik , die de Jefmen met hare Duyvelfche Konften , diewy boven Pag. 405*. hebben aangewefen , op fo cen tooveragtige wyfc hebben weeten te fpan- nen, om haar te vangen. God g^ve 5 dat wy dien dag nog mog^ ten leven^ dat wy eens met Waarheyd k^ gen mogten ) het gene ons Salomon fo feer verlekert : Sekerlijk^ fegt hy, het Net word te vergeefs gefpreyd voor de Oogen van allerley Gevogelte, Prov. lilj. "Want dan Touden wy die valfche bedriegelijke Ftf- fchers fien treuren , en die haren Angel o- ver al inde Stroomen der Volkercn werjen^ fouden wy fien Rouw maken^ Jefai. ip.8. gelijk wy dat in haar genoeg geiien heb- li 4 ben. f04 Aanmerkinge over desen ben , wannecrfe hier te Lande , quanfuys fo onregtveerdiglijk , en tegcn alle Re- den , hare liftigc Vifch-korveh hebbcn mjc- ten verlaten Ondertuflchen mogcn wy ons wel ver^ ^ fekeren, dat de Satan voortaan gcen nieu- V7C Paftjpitjke Setie xncer in de Weereld brengen fal, dewyl hy wel weet, en wy nu genoeg gefien hebben , dat hydit Ge- broedfel , het welk fo lang na alle d'andere Geeftelijke Ordres en Vergaderingen in de weereld gekomen is , fo laag in fyne fo vjcyniggekende Dieptens^ Apoc. 2.14. ge- dompeld , en door hulp van Ignatius, en fyne tien Markers met fo veelgod- loofe Bedriegelijkheden , en ald^rhande Ongeregtighcden opgcvult hecft, dat het in - dcr daat tot een GeneraalVerderf en Onder- gank vanLAND en Kerk 5 fo hier ^als elders in EuROFA , fchynt uy tgebroed . te wefen. ^^^^^^* V C A PIT TEL. Be Jefuiten , geltjk aan Simsons Voflen, \ loofen door de Weereld na verre Landen 9 ^^ JlekenLAi!iD en Kerk over al in Brand. H Et vyfde en het laatfte Hooftfluk, daair wy 'c Oog ^x Ignatius op lie- ■ ;■■■:-■-'■■-■->■ --:': I' -r '--:■:'■ tcn Jesuitischen Handel, fof ten vallcn, is gieweeft, dac hy een Kren- fele Rejfiger Was, en met fyne hen -^tf^- kers al vry wat veel Landcn , en een groot gedeeke des Wcerelds doorkruyit heefc. Een beimettelijke Siekte, of anders een Pest , en is fo befmettclijk en quaadaar- dig niet , wanneerfe grallcert en fig op- houd in een Landftreck alleen , dan wan- neerfe als een loopendc V uur doorbreekt tot andere Landen en Gewellenj en van daar wederom al verdcr loopt, a41cs ont- lleekt 5 en duyfende van Menfchen met fig ileypt. Ik geloof 5 myn Waarde Leser , gy merkt wel, waar ik henen wil. Ik wil wel bekennen , t'is wat hard gefproken: Maar evenwel 5 dewyl de Leere der y^- fuiten nu in onfe dagen fo verdorven , (o quaadaardig, fogevaarlijk voorde Vroome en Godvreefende, en in'cgcneraal, fobe- fraettelijk is voor Land en Kerk , datfe van de Roomfche Leeraren felfs een Jefuitt' fihe Pest genoemd, en een yegelijk defel- ve 5 als een Pest te vlieden , gewaar- fchouwtword, To als in alle die Cenfitrer?^ ^rreflen , en Proceduren v^n BiJfchuPpen ^ Paflooren^ en Factilteytentc (ien is, fodunkt J^y, dat de Waarheyd wel opentlijk mag gefeyd worden. li r Im- fo6 Aanmerkinge over desen Immers Ignatius is met fynen fchorle Voet, vergefclfchapt van fyne tien Me- degefellen , na verloop van tren jaren , dat hy te Par YS op d'Academie fyne Stfidien volbrocht had 5 voortgereyil vanP'ARYs na Spaignien, uyt Spaignien na Romen, van daar na Jerusalem, en eyndelijk na ■ VeNETIEN. . -V-' -V-:,,. v. ^^.^.^.:v. ;.---...■;;,: ' ' Niemand moet denken , dat dit alfo fonder grootc Reden gelchied is.. 