None
After about two hours Draa- ger began again to growl. I stopped him from barking, and at once fired around again, at which again fol- lowed the same sort of cry. I stopped up my loop-holes, loaded my harquebuses again and went to bed, leaving the watch and all to Draager. When day came, neither my dog nor I perceived any danger, and I went out in- tending to go to the Out- look, but dared not do so for fear of being surprised. I therefore stayed all day at and in the fort, keenly on the 214. "I was Bur- priz'd with seeing a light of some Fire upon the Shore . . . (215) step'd short within my Grove, not dar- ing to go out, lest I might be surpriz'd 94 Narrative of Sjauke Oahies Natives bnild fires at night. (179) alert and keeping watch with Draager. In the evening, after I had shut fast my gate and door, I made a fire and a light. In the early part of the night Draager growled as before. Looking out through my peep-holes, I saw a great many fires, yes, fires without number, as well at the river and along the strand, as everywhere in the wood, which disturbed me some- what, though I speedily be- came calm, thinking that be- cause God had protected me so many times. He would pro- tect me now as well. Having placed everything in readiness that could serve in an approaching battle, and standing two lint-stocks close at hand, I gave Draager only a little to eat, so that he would not become drowsy. I ate some rusks with a little wine and went to bed, and slept until Draager waked me by barking. Then I heard a good . . . Then I pre- par'd myself with- in .. . not for- getting to eom- mend myself to the Divine Protec- tion." Compared with Robinson Crusoe 95 deal of noise, yells and calls, and what sounded sometimes as if there were singing. When I looked out, I saw ^^^ the wreck in full flame, which so startled me that I could not stand. Creeping to my bunk I fainted away, but when I came to myself again, and realized the situation, I prayed to God, crying for help. After a few hours the fire reached the powder-room and caused a fearful blast, whereupon a terrible shout went up. The entire army was gathered near the wreck, dancing, jumping and sing- ing. In silence I awaited the outcome of it all, and placed myself entirely at ease, for I knew that I had food, drink, powder and lead, in a strong fort, where they could do nothing to me. When day came and there were no natives in sight, I stepped out well armed with Draager, went around my 96 Narrative of Sjouke Oabbes Qow to burnt wreck. (180) Outlook. While he is asleep at the Out- look, castle is cap- tured. castle and looked in every direction with a spy-glass, but saw nothing unusual. Towards midday I thought I would take a walk over to the wreck and see what con- dition it was in. After I had had my mid- day meal, I went thither with Draager. I had a loaded gun hanging by a rope from my shoulder, and a cutlass** by my side. On my arrival there, I found some pieces and frag- ments, some of them still burning; tears moistened my eyes at the sight. I went with a sorrowful heart up to the Outlook to see if from there I could discover any people still in the vicinity. I saw not a soul, and sitting down there, I fell asleep. When I awoke I saw people at my castle. I was completely alarmed. I went down and walked slowly towards it, considering the 28There is no mention of a scabbard anywhere in this narrative. 216. "I took two Guns upon my Shoulders, and two Pistols at my Gir- dle, and my great Sword by my Side, without a Scab- bard." [ Cf. p. 177. This was af- ter the first visita- tion of savages ac- tually witnessed by E.] Compared with Robinson Crusoe 97 while what I should do. As I neared the castle, I saw prob- ably thirty painted men, who had taken possession of it. Anybody can imagine my state of mind. I reflected ''delay is dangerous," and determined to die or win back my fort. My courage was greater than ever, and I looked upon these people as Approaches nothing better than dogs. As natives. I was walking right up to them, one of their number without his spear came to- Native j j ax j • squats. wards me and squatted, as in the former case, and I mo- tioned to him to stand up, which he did. While we were standing quietly together, an- other of the group came to- wards me with a spear. About half-way, he threw from him his spear, and coming to (181) the first man, squatted. I motioned him to rise, which he did. Then he pointed to his people, beat upon his breast, and made a sign that 98 Narrative of Sjouke Oabbes no harm should happen to me. While I stood thus, thinking what I should do, I was em- braced and seized from be- hind. The two that stood in Made prig, front of me also darted for- steipped? ward, and the six of them took away my gun, and pulled off my clothes. Then I was as naked as they, and thought naught else than that they would kill me, the more be- cause those that were near the fort came up on the run with their spears, yelling; but one of those that had seized me made a sign to them, and they all threw aside their spears, came up to me, and all squatted. Compared with Robinson Crusoe 99 Katives dance and ElCLg around him. (182) And immediately standing up again, they took each other by the hand, and sang and danced thus round about me. I motioned towards my castle, thinking were I only in it, '*I would teach you a different kind of dance!" The six that had undressed me and stood by me, together laid hold of me and I too had to dance with them; whereupon the others clapped their hands and shouted as loud as they could. I danced in a sorrowful mood although I now perceived clearly that they did not wish to kill me. The dancing having ended, I again motioned them towards my castle, whereupon one shouted and some twenty more natives came out of it into view, who had concealed themselves there until now. When these joined us each man took up his wooden spear again. They placed me in their midst, and began to march along the strand. I kept looking at the fort, and as we passed it, I began to weep, over which they did not once con- cern themselves. We passed also the stake where I had dug up my chest et cetera, at the sight of which my heart became more and more op- TwLr^with pressed. Then, having walked along the strand prisoner, about six hours, they turned to the left into the forest, and after a half hour came to a halt, and got some fruit of which we all partook. They broke boughs from the trees, and placed them on the ground for their bedding with me in March 100 Narrative of Sjouke Oabhes (183) Small bas- kets for smiidges. HosquitMS and flies. their midst, and gave some to me, ' which I laid under a big tree, and la7 down upon them naked, and became as cold as ice. They lay round about me, sleeping quietly, except six that remained awake all the time and sang as they held watch over me, and periodically were re- lieved by others. On account of their singing and the cold I could not sleep. Noticing that, they made a fire, and laid me by it ; I recovered somewhat. I commended myself to God, and awaited patiently what should happen, thinking continually of my castle. In the morning we resumed our march, and after an hour came out of the forest at a pool where there were about a thousand little baskets, woven from thin twigs, of a fashion and size like a gunner's lantern. Of these each person took one, and they gave me one also. I examined it, and found that its bottom inside and halfway up was lined with clay or potter's earth, and that in it there was the bark of some kind of tree. I could not realize what this meant, but after an hour's walk, when the sun was somewhat higher, I saw millions of mosquitoes and flies come up out of the marsh, whereupon the people quickly set fire to the bark in their baskets, and made it smoke. This smoke had a pleasant odour, and kept all the mosquitoes and flies away from us. Having passed this morass, we came towards Compared with Robinson Crusoe 101 evening again into a wood, where they at once made fire, and proceeded to lie down around it, guarding me as before. In the morning we marched on again, and again came out on to the strand at a great bay. Proceeding along the strand about two hours, we encountered a river, and after having walked along it, we again entered a wood, where many fruits were growing. About midday we made a (184) halt, and another band joined us. The first all squatted. After that, they stood up and sang and danced like mad. The others had brought fruit with them, and after it had been distrib- uted, we went on again. After about two hours' march we found fioating in the river many rafts tied fast with ropes to trees that stood on the Use rafte bank. By means of these, we set ourselves across, '' '""" and went on till we came to another river, again doing with the rafts that lay there, as we had done before. Having in this manner passed about six or seven rivers, we came to a sandy fiat. We had now marched some seven or eight days. I was tired and dispirited, although they had done me every service they could. We crossed over this plain, and again entered the forest, when they all began to sing, some running ahead during the singing. I saw many people and huts afar ofif. When we approached them great num- bers of the people came towards us to see me. 102 Narrative of Sjouke Odbbes We still went on, and I came in front of a large hut, where an oldish man sat in the door, before fow*a ^ whom we all had to squat. After having looked chief. closely at me he made me come to him. He held a long discourse with those that had captured me, (185) but I could not understand what was said. When they had ended their discourse, I had to go into the big hut, where I saw four naked youths and six naked young females. These all came up to me, inspected me very closely, touched and felt my body all over. I stood there, stupidly, not knowing what they were going to do with me. After an hour all in the hut ** be- gan to sing and to dance around me, in which the master of the house also took part, and then one of the aforenamed females came and squatted before me. They motioned to me that I, too, must squat, and when I did so, the old man stood up and laying a hand on the head of each of us, began to shout so loud that I was Is married frightened. Then those that were outside the hut answered. Those inside again began to sing and to dance, and those outside the hut did the same. This having lasted by guess a half hour, the young woman stood up, took me by the hand and walked outside with me, followed by the others. She led me to a neighboring empty hut. 24<<Teiit" — STnonymoas with "hut. ft Compared with Robinson Crusoe 103 where this daughter and I went in. The others shut the door, after which they went away sing- ing and we two remained alone by ourselves in the hut. (186) I looked all through the hut, and saw in it a basket with roasted fish that was still warm. She took a herring out of it with her hand, opened it and offered it to me. I took time by the forelock, thinking I should recognize the opportunity and make use of it, and feast as much as I could. After this the door of our hut was opened, and I followed her out. She led me again into the big cabin, where roast meat, fish and eggs were set before me. Having eaten hurriedly, we went (187) to the river to catch fish. When evening came, I had to go to our hut again with my heathen, where we remained sleeping until morning. My greatest hardship was that I had to go naked.^^ Outcry. I had lived thus a month or two, when there arose one night a frightful outcry, which be- came more and more intense. My companion also cried and wept. I was frightened. She em- braced me all in tears, then releasing me she went and squatted, beating on her breast. I pushed open the door of our hut and saw in- numerable fires around as far as my vision could 26 B. "could not abide the thoughts of . . . going naked." 158. 104 Narrative of Sjouke Oabhea reach, but did not know what it all meant. She indicated to me that it was our enemies, who would kill us. I motioned in return that we should flee. She made a sigii that we were sur- rounded. "We went together to the big cabin. The old man sat there dejected and groaning. Taking a wooden spear, I asked for warriors to go to meet the enemy, but the old man, shaking his head, got a horn, went to the door of the cabin and blew as hard as he could; thereupon followed the sound of about a hundred horns. Not knowing what that meant, I went to my hut, taking a wooden spear with me with the inten- (188) tion of protecting myself, whoever might come against me. My female companion followed me, lamenting and weeping. In the course of time day came, and I saw afar off several groups of men, people clothed and armed — to my great amazement. I also heard shooting, which ap- peared still more strange. Taking my female by the hand, I motioned to her that she should go with me towards the place where the shooting was. It seemed to me they would not kill me. She was unwilling to do so, and I went alone to meet the enemy, and came to a troop of horse, and when the captain saw me, he halted. I fell on my knees and clasped my hands together. He motioned to me to come to him, which I did, and was narrowly inspected by him. He caused a Compared with Robinson Crusoe 105 Is clothed and mounts a hone. (18») Slanghter of lavages coat, breeches and a hat to be given me, also a horse onto which I climbed, but not having sat a horse much in my life, one can think how that went. I rode in the front rank. And so riding gently forward we came to our hut. I pointed out to the captain that this was the hut where I lived, and asked him with folded hands to spare it. He at once placed several horsemen before the door, among whom was myself. Now I saw different troops coming from all sides. A cannon was fired, at which signal there began a murder- ing that was pitiful to see. Not only men and women, but children willingly let themselves be killed, without defending themselves more than did the ancient Jews on their Sabbath. This moved me to cry out, when an under-officer look- ing at me sternly, rattled his sword, so I had to be silent, because he was in command of us who were in front of the hut. I asked him if I might go into the hut, which he with a sign permitted. I got off the horse and went in. All in the hut began to shout, and squatted. I hem-hem 'd to them, whereupon they became silent. This I had learned from the old man, who did that when he wished to be heard. They knew me from my white face, and from seeing my hands and feet, and my female darted to me and embraced me in tears. Upon my saying * ' hem ! hem ! ' ' she be- came still. She gave me a roasted fish and some 106 Narrative of Sjouke Odbhes eggs, which I distributed among my. fellow horse- men in addition to some fruit, which they ac- cepted and ate. It was strange that all these people so willingly let themselves be put to death, without offering tiie least resistance, just (190) as if they all were doomed to a religious sacri- fice.2« The massacre being ended, I rode as a ne^ly captured horseman back with my troop, without knowing whither. After some days' march we came to an arm of the sea, where many rafts lay, some with two, others with three or four sails; by these we were all set over. Our company was a hundred men strong, rid- ing in ten ranks. Each rank had an o£3cer or corporal. On their standards was a golden sun in blue satin, in which the angel Baloka in a purple garment was seated, writing. This had more eyes than are ever represented on Argus. His appearance was very wonderful, because it consisted altogether of eyes, ears and hands, goes to which appeared strange to me. We were the first Eesmes company to return, of three thousand horsemen, being auxiliaries which this island, Krinke Kesmes, had loaned to her neighbors. Upon landing, I was placed in a peasant's house until an order came from Kesmes that I should go thither. On my arrival at Kesmes I was brought soAs described on page 83 of Krinke Kesmes. Compared with Robinson Crusoe 107 into a scholastic assembly where twenty-four very eminent men were sitting. The chairman made (191) me sit at a small table, on which were paper, pen and ink. They indicated to me that I mnst write, and after I had done so, my writing went around, writei out ^^^ ^ach of thcsc gentlemen inspected it in turn, his adven- until an illustrious looking man, receiving it into • his hand, read it aloud, and rising, asked me in good Dutch how I had come to the Kaskes nation (which word means ''stranders," or ** strand- dwellers " ) . In reply I recounted what had hap- pened to me; at which they all wondered. He bade me write out all this, which I readily did, because I knew it by heart, as well as I did my ABC's. After I had delivered up my paper, it was at once translated into the language of the country. In the afternoon ten lads came to me, greeted me in the Dutch tongue, which they could speak, read and write very well. After three days I was sent from the capital Kesmes to this city Taloujael to teach the Dutch language to young people here as my life work, which I am still doing. They give me very honorable maintenance, and my school is never larger than six young people, whom I instruct in the Dutch language and (192) teach them to understand, speak, read and write it Teaches Dutch to the fiouth' landers. 108 Narrative of Sjouke Oahbes These Southlanders think that the happiness of their country and their good and very excellent government alone depend upon the proper education of the youth, and therefore no rags of women may be school mistresses, nor drunken tipplers, nor ill-mannered men, school- masters here. Such are despised as much as those that lack natural intelligence, or are idlers and cants and not smooth-tongued. Tjjfiey believe here that all, or most faults that are peculiar to many people, are those received in their youth from their tutors and teachers, and that the same remain by them through force of habit. Therefore the schoolmasters here must be intelligent, very attentive, provident and courteous. I have subjected myself to their laws and still live in accordance therewith as honor- ably as I can. Therefore I have been presented with this red coat and this red cap, which are garments of honor here. The sign embroidered on my breast means, in the language of this country, El-ho, that is free- man. DE HISTORIE VAN DEN EL-HO DE HISTOEIE VAN DEN EL-HO (125) IK was een Jonge van twaalf jaaren, en kon leesen en sehryven als ik op Batavia voor Jonge in Eompagnies dienst aankwam, dit was in het jaar 1655. Daar drie maanden geweest zijnde, wierd my gelast om den aankomenden morgen, my met mijn kist te vervoegen op het Schip de Wakende Boeyy dat na 't Zuidland zou zeilen, om de Schipbreukelingen van het Schip de Goude Draaky welk daar vergaan was, van daar te haalen, en op Batavia te brengen. Wy daar komende, vonden het Wrak van 't Schip, schoten drie kanonschoten tot zein dat wy daar gekomen waren, maar niemand vertoon- den hem op 't strand ; wy niemand verneemende, voeren met de Boot en Sloep na Land, om het daar gebleven Volk van de Ooude Draak op te zoeken, dog dat alles was vergeefs, wy vonden geen leevend mensch of dier, maar een dor Land en naakte Strand, veel doomen en krenpel-bosch. Daar een dag vergeefs gezogt hebbende, zeil- den wy den tweeden dag de kust eenige uuren langs, elk glas een kanonschoot doende, zetten weer Yolk naa Land om te zoeken, maar vonden niemand, dog zaagen eenige drukkingen van bloote voeten in 't zand. (126) 112 Be Historie Den derden dag zeilden wederom by 't Wrak. Settend daar wat van daan voor anker, de Boot wierd geordineerd de Strand langs te ontdekken, op hoope of zy 't Volk van de Goude Draak mogten vinden ; de Boot was voor eenige daagen met waater, eeten en drinken voorsien, deese ging van Boord de Wal langs ; van haar weedervaaren weet ik niet, ook niet of zy 't Volk gevonden hebben of niet. Voort naa 't afgaan van de Boot, wierd de Sloep naa Land gesonden, met twaalf Man om weeder te gaan zoeken, ik raakten als jonge meede in de sloep, begeerig om ook eens op 't Land te treeden, op hoope van, eenige ververs- sing te vinden, want ik had al eenigen tyd in het Schip als opgesloten zonder ververssing geweest, in zulk een geleegendheid verlangd elk naa land en ververssing. Ik gelijk een jongen, was blijde dat ik meede aan land kwam, ik dagt weinig om te zoeken naa (127) 't Volk van de Ooude Draak, 't was my om ver- verssing te doen. Wy aan land treedende, gingen landwaard in, na gissing wel drie nuren gaans, als wanneer wy aan een Bosch kwamen. Hier dagt ik niet anders als om ververssing of eenige vrugten te zoeken. Ik als een jonge my van 't Volk stille afzonderende, zonder eens te denken als ik in 't Bosch was hoe daar weder uit te komen. Ik agter aan gaande, verbergde my vcm den EUho 113 agter wat kreupel-bosch, en raakten dus bosch- waard in, en was blijde dat ons Volk my uit het gesigt was, ik stak een pyp tabak aan, daar meede ging ik het Bosch in; dog naa ontrent een uur zoeken geen vrugten of ververssing vindende, wilde ik weeder keeren, en ons Volk of 't strand zoeken, ik ging wel twee uuren om uit het Bosch te komen, maar ik verdwaalden hoe langer hoe meer: ik riep, ik schreiden, ik kreet tot heesch wordens toe! ik was vol schrik en vrees, mijne benaudheid was onuitspreekeli jk ; nu zag ik eerst dat ik een jonge was, en jongens werk gedaan had, dat in my het aldersmertelijkste berouw baarde. Wat zoude ik doen? ik was moede geloopen, heesch gekreeten, benaud van herten, mismoedig van gedagten. Ik wierp my onder een Boom ter aarde, zugtende, kermende, en God biddende dat hy my wilde helpen; den avond (128) viel, en ik raakten door vermoeidheid in slaap. Ontwaakende, was ik door koud, en de duister- heid baarden in my zoodaanige schrik en vreese, dat my mijn hairen te berge reesen, ik beefden als een blad, en het geruisch der Boomen zoo wel als de zuisende wind, ontstelden my elk oogenblik, mijn beklemd gemoed was doodlijk benaud, jaa zoodaanig, dat niemand als die in de schrikkelijkste doods gevaren zijn geweest, dat kan denken, weeten of begrijpen. Ik zugten inwendig tot God om hulpe, tot dat den dag 114 De Historic begon op te komen, dat my vry wat verligte,- ik stond op, wist niet waar te gaan, wandelden om de wermte te krijgen wat been en weer, stak om de koude mijn handen in de sak, daarin voelden ik mijn mes, tabaks-doos, yuurslag, tonteldoos, en een Bischuit, dit verheugden my niet weinig; dieper tastende, vond ik een kluwentje touw met eenige hoeken, my van een Matroos in bewaring gegeven, daar ik, zoo ik op strand bleef, meede visscben zou; dit gezegde was nu al mijn rijkdom, mijn Scbeepsplunjen waren niet veel waard, gelijk elk Zeeman weet wat een Jonge op 't Scbip aan beeft. Ik peurden weer te gang om uit bet Boscb te raaken, altijd roepende, 6 Heere ! belpt my. Ik (129) wenscbten duisend maal dat ik een Berg mogt ontmoeten, van waar ik de Zee ontdekken kon, of een Riviere die my tot aan de Zee zoude brengen, maar boe ik meerder zogt, boe ik al meerder verdwaalde, niet eens om eeten of drinken denkende. Ik nam een besluit van altijd regt uit te gaan, waar my Gk)d ook brengen wilde; dus doende, kwam ik teegen den avond, wat voor Sonnen ondergang, by een moerassige Poel; waater ziende, dagt ik op drinken; dat proevende, bevond bet selve wat brak te zijn. Groef een weinig daar van daan met mijn banden een kuil, daar vers waater in kwam ; ik dronky en wierd verkwikt ; bet waater in de poel van den EUho 115 was drabbig, brain, en rood-agtig, als veen-poel- waater, of daar verrotte blaaden in zijn. Hier zat ik al weer zugtende, en schreijende, mijn droevig weenen had geen einde ! geduurig zugten ik ; zeggende, og ik arme Jonge ! wat zal ik doen t waar zal ik been f 6 God ! helpt my ! Ik at mijn halve Besehuit op, rookten een halve pijp Tabak, en dronk uit mijn kuil; dit alles verkwikten my kragtig. Ik bedagt my wat ik doen zoude in zulk een uitterste nood; Mensschen hulp ontbrak my, dies ging ik nit nood tot Gk>d ; ik maakte mijn koussen los, viel op mijn (130) bloote knien neder, en riep tot God om hulpe; bad het Avond-gebed, en bet Yader Onse. Ik wierde zelf zoo beweegd onder het bidden, dat ik neer viel, en wierd flaauw en als van mijn zelve. Dit duurden tot het duister was; en ik moede zynde, leide my needer, en raakte al schreijende in slaap. Ik sliep den geheelen nagt door, en wierd wakker als de Son op was, dat my verbli jde. Nu begost ik op myn behoudenis te denken; ik zat bij mijn waaterknil, en verheugden my in 't vers waater, en dagt, dit is nog beeter als het stinkend waater te Seheep. Met seheen het my of ik aangestoten wierd, ik omsiende, zag niemand, en Bosch<waard in ziende, zag een zeer dikken hogen Boom, die zeer kenbaar om sijn dikte was ; opstaande, ging daar naa toe ; by den 116 De Historie zelven komende, gaf God my in, dat ik Boomen zou teikenen, om mijn waater niet te verliesen; ik mijn mes van leer, en schilden hem zoo wat of; ik maakten met mijn mes een houten beiteltjen tot het boom schillen, om mijn mes wat te sparen. Ik maakten ook een klein houten schupje, en nam een brave tak die ik voor aan scherp sneed, en agter aan een braven knobbel had, dit was mijn geweer. Ik wierd hoe langer hoe geruster, en ik begon onder dien Boom, daar (131) 't wat hoog was, een Hutje van takken op te regten ; onder mijn werken kwam het my weer voor als of ik gestoten wierd; omsiende, zag weeder niemand, maar verre van my ook zulken dikken Boom ; ik laatende de begonnen hut staan, stapten naa dien Boom toe, welke ook rondom ontbast hebbende, en doen weeder naa een die verder stond, dit zoo .vervolgende, raakten wel een uir of anderhalf van den poel. Ik zogt al voort, en dat op een linie regt uit, om metter tijd uit dit eensaam Bosch te raaken ; in 't gaan vond ik een Appel ! 6 Heer ! wat was ik blijde. Ik zag op, en was onder een wilden Appel-boom; mijn kodde-spiets en schupje van my werpende, klom ik met groote vreugde den Boom op, at mijn buikje vol, en plukten zoo veel, die ik onder den boom in 't gras smeet, dat ik afkomende, mijn hoed en beide koussen vulde, en nog eenige liet leggen. van den El-ho 117 Ik van boom tot boom die geteikend had weder te rug, en by mi jn eersten dikken boom komende, die als op een kleine hoogte stond, groef ik een kuil, welke onder met blaaden beleide, daar mijn appels op ley, die weeder met blaaden dekte, en boven met sand oversmeeten hebbende, had ik een modhol. (132) Ik stak eenige takken in de grond, die boven wat vlegtende, en dagt, dat mijn takken niet dekken, moet den Heemel dekken. Nu wandelden ik naa mijn waater, dan naa mijn hut, om al wandelende to overdenken wat ik doen zou ; mijn droef heid en benaudheid ver- minderde hand over hand. In mijn hut sittende, en een appel eetende, dagt ik lieve God, wat is des menschen leven, hoe swerf t men van 't eene Land in 't ander om geld en goed, ik heb maar Waater en Appels, en ben nu wel te vreeden als ik die maar krijgen kan, dat ik mijn Appelen nu voor goud ver- ruilen kon, ik zou dat waarlik niet doen. Wanneer den avond viel, bad ik God, en lei my in mijn hut op wat takken en blaaden ter neer, slaapende veel geruster als te vooren; des morgens ontwaakende, begon ik bedaarder op mijn behoud te denken, jaa zoodaanig, als of ik in 't bosch mijn leven zou moeten einden, dat ik te vooren door al te grooten droef heid en angst niet doen kon. 118 De Historic My dagt dat ik eerst eens zou drinken, dan naa mi jn appel-boom gaan, en die daar nog onder leggende appelen bergen; daar naa de boomen zoo als ik begonnen had al voort te teekenen of (133) t'ontbasten; en dat op een regte lijn, om zoo eindelijk uit het bosch te geraaken, en agt op alle Fruit-boomen te nemen ; zoo gedagt, zoo gedaan. Ik peurden na myn appel-boom, met myn kodde-spies gewaapend; daar komende, vulden ik mijn sakken met die daar onder geleegen ap- pelen; en al regt uit voortgaande, ontschilde ik de boomen op zoodaanigen verheid, dat ik die makkelijk kon sien, nu en dan eenige vragt- boomen vindende, die bysonder teekende, tot ik naa eenigen tijd zoo ver kwam, dat een klein soet Riviertje vond, waar ontrent zig ook verscheiden en meer Vrugt-boomen vertoonden, welke ik niet en kende; maar at daar van in Godsnaam ; zy bekwamen my wel. Nu vergat ik mijn Mod-hol, Poel en Appel- boom; ik volgden de Bivier, welke my naa eenigen tijd uit het Bosch geleide, tot aan een Berg, aan wiens voet een groote kom van brak Waater was, daar hem deese Bivier in ontlaste, en die kom outlaste haar weeder door een smalle sleuf in Zee, zoo als ik daar naa bevond. Ik rusten by deese kom, en sag een Visch springen, kreeg een hoek met mijn tou, bragt die met mijn kodde-spies te waater, aan de hoek van den EUha 119 een stukje appel doende, en ving voort een goede (184) Baars, dien ik schoon maakte, en van desselfs ingewand weeder aanslaande, ving ik nog vijf a ses schone Baarsen, die schoon maakende, bried ik die aan houte speeten, zy smaakten lekker en goed. Mijn Tondel was weinig, dies tornden ik een mouw uit mijn hembd, daar de brand in steekende, doofden dat tussehen mijn beide Schoenen uit ; nu was mijn Tondel-doos weer vol, en ik van alles klaar. Wei gegeten en gedronken hebbende, klom ik den Berg op, van wiens top ik de Zee kon zien, naar gissing een groot uur gaans ver; dien Berg was maar een hogen heuvel, als alleen in het vlakke land staande. Ik had wel gegeeten, als gezegt heb, en wan- delden naa de Zee, op hoope of ons Schip of Volk daar nog was ; maar vond niemand. De Strand dus langs wandelende, zag ik geduurig om, dat den Berg niet uit mijn gesigt raakte ; ik al voort- gaande, dagt my dat ik een Mast zag agter een Duin, en met sijn top daar boven over uitsteek- ende ; my dagt ook dat ik voetstappen zag, doeh deeze verdweenen weeder. Op de Duin komende, zag ik een opgeregte Staak, daar een Tinnen plaat aan was gespijkerd, daar de naam van de Schipper en het Schip op (185) stond, daar ik meede gekomen was. Dit ont- stelden my weeder op 't nieuw, en egter was my 120 De Historic deese staak of paal en bord, als half geselschap- agtig; ik was een Jongen, en kusten de Staak verscheiden maal met betraande oogen. Ik setten my neder met de rug tegen den paal, het hoofd in de hand, en zag bedroefd te Zee- waard in. Ik rees weder op, heen en weder voorby die staak wandelende, en dikwils het bord leesende, besloot ik de Paal met mijn handen los te graven, alzoo die in duin-sand stond, om dat ik de spijkers daar uit dagt te krijgen ; dit den- kende, trad agter de staak om daar naa te sien, en zoo als ik na de spijkers en de paal van agteren zag, wierd ik een Brief je en een tinnen plaatje daarboven gewaar, welke daar gespijkerd waaren ; vindende daar op, Jongen, graaft agier deese Staak; dit ontstelden my nog meer, als eerst de staak had gedaan; een koude grilling reed mij door de leeden, mijn hairen reesen my te berg, ik wierd benaud, en vreesden zeer, ik beef den, en wist niet waarom. Ik zetten my weer needer tegen den paal, tot dat ik bedaarde. Doen nam ik mijn kodde-spiets, en begon te peilen in 't zand, en vond iets hards, omtrent een vadem agter de staak ; ik trok met mijn handen aan 't (136) krabben, tot ik op een plank kwam, en al voort arbeidende, bevond het mijn Seheeps-kistje te zijn. Ik riep, o goede Gk)d ! ik danke u, 6 Heere ! helpt my dog voortaan; ik huilden van blijd- schap, en al schreijende arbeiden ik mijn Kistjen van den El-ho 121 daar uit. Op het deksel was een Presenninge gelegt, en om de Sleutel die in 't slot stak, was doek omgewonden, om dat het zand het slot niet beschaadigen zouw. Ik sloot met groote vreugde mijn kistje op, en vond het volgende op een Brief: Jongen, alzoo wy naa neegen daagen zoekens en wagtens, nog Volk van de GOUDE DRAAK, nog U hehben konnen vinden, is goed gevonden te vertrekken, (alzoo 't op deese Kust kwaad leggen is) en u Kistjen en goed hier te begraaven, ten einde, indien gy Kiev koomt, u daar van te dienen. Begt boven op dit Duintjen\ is een kleyn paaltjen ingeslaagen, daar onder zijn nog eenige nood- zakelijkheden voor ii begraven. Vaart wel, Ik viel op mijn knien, dankten God voor sijn goedheid, en bad voor de behouden Reis van mijn Schipper en Schip. Opstaande, stopten ik een voUe Pijp, dat 'er nu op staan kon, ik mijn Kist doorsiende, vond daar in dit volgende goed. 3 Hembden, 2 Linnen Hembdrokken, 2 Linnen Onderbroeken, 4 Da^sen, 2 Paar Koussen, 1 Paar ^^^^^ Schoenen, 1 Laakense Broek en Wambais, zijnde dit mijn landganger, 1 Engelsche Muts, omtrent 1 Pond Tabak, elf Pijpen, 1 Tinnen Kopje, 2 Tinnen Leepels, 3 Messen , 8 a 10 Veeters, wat Naalden en Gaaren, 2 Kammen, 1 Stoops Boutelje met wat Arak, 12 Vel Papier, wat Pennen en Inkt, 1 Psalmboek. 122 De Historie Ik dronk een soopje op mijn pijpje als een Heer. Nu wierd ik weer gerust en vrolijk. Ik besloot den aankomenden nagt bi j deese staak te campeereen, om mijn goed te bewaaren, daar nog Mensch nog Dier was die my beroven kon; Jongens werk! Ik mij beraadende, ging op de duin, en zag bet paalt je, peilden daar met mijn spiets, op twee voet diep was het hard, ik weer aan 't krabben, dog was nauw een voet in de aarde, of vond een Schop, bloed wat was ik blijde ! ik aan 't graaven, dat beeter spoet maakte als 't krabben met mijn handen. Ik ontdekten eeriang een Plank, en daar onder mijn Kooy, deese was nog met een brave Presenninge om- wonden ; ik dit alles boven op hebbende, vond in 't openen den volgenden Brief. Jongen, nadien gy moogelijk u leeven hier ztUi eindigen, is. verstaa/n u dit goed te vereeren. De Meester geeft u sijn Brand-glas, om by gebrek van Tontel vuir te maaken, neevens een stuk (138) Swaavel tot Swaavel-atokken. Vaart wel. Ik was yverig alles door te zien, en vond dit volgende goed; 1 Plank, 1 Brave Presenning, mijn Hangmat, Bultzak, Kombaars, Hoofdkus- sen, 1 Sloop, 1 Bijl, 1 Kort-roer, 2 Kardoesen Kruit, 100 Kogels, 1 stuk Platlood, 1 Scheeps- houwer met zijn riem, 1 vaatje Brandewijn, 2 Stoops Botteljes Spaanse Wijn, 100 Beschuyten, 1 Kooperen Pannetje van een Mingelen, 1 van den El-ho 123 Keulsche Pot met Tabdk, nog een Prik, weegende wel 2 a 3 pond, 1 Blase met Kruit, nag 1 Kardoes met Kogels, 2 lAjnen Vis-want, 1 Doosje met Hoekken, 12 Vuirsteenen, 1 bosje Swaavelstok, 1 hos Pennen, 1 Pennemesje, 2 Boek Papier, 1 Looden Inktpot, met 1 kamtnetje Inkt, het Nieuwe Testament, de Beise van W. Y. Bontekoe, en die van P. van den Broeke, nog een rond Spiegeltje in een blikken doosje, Nu veranderden. ik van voomeemen om by de Staak te blijven. De Weg van de Berg of heuvel tot hier toe, had ik als een winkelhaak gegaan, dat nu regt toe regt aan veel naader was; dies dagt ik dus mijn weg te neemen. Ik maakten mijn Kist leedig, die weer vullende met de Beschuit, Bussekruit, Tabak, Papier, Boeken &c. Ik trok drie Hemden aan, met nog ^^^^^ een onderkleed, en hong de Houwer op de zijd, de Bijl en Schop op de nek, en 2 Boutteljes met een tou om den hals ; dus ging ik naa mijn Bivier toe; en alzoo het warm was, sweeten ik niet weinig, dat ik met een frissen dronk weer herstelde. Terwijl als ik rusten, dagt ik wat ik doen zou; ik groef een groot gat op een hoogte, dat bestrooiden ik onder in met blaaden, daar takken over heen ley, daar op bergden ik myn goed, dit dekten ik met takken en zooden; des agtermiddags haalden ik mijn kooije, met het 124 De Historie roer, een blaase met busse-kruit, kogels en byschuit [sic] in mijn zak. By de Rivier komende, sloeg op de hoogte by mijn Kelder vier paaltjes in de grond, daar mijn hangmat aan vast maakten. Ik deed nog een togt, haalden de pressennige, bouttelje met arak, vis-wand, en hoekken, met wat kogels; by mijn kooy koomende, sliep ik gerust, tot den dag aan kwam ; deesen dag keeeg [kreeg] ik al mijn goed by de rivier ; nu was ik een ri jk man ! Ik kreeg pen, papier, en inkt, en schreef dit voorgaande op. Ik sprak een Gebedt, zong een Psahn zoo goed als ik kon. Nu moest ik een goede plaats voor mijn hut zoeken; rondom ziende, zag niet verre van my (140) een braven hogen en groenen heuvel, digt aan de rivier; ik ging derwaarts, die besiende, be- haagden my wel. Mijn Bijl en Schop gehaald hebbende, kapten ik zoo veele groote en kleine takken, als ruim noodig had^ die in de grond graavende en steekende, boven en rondom door een vlegtende, zoo digt als mogelijk was, en maakten in korten ti jd een digte hut. Die dus verre voltooid hebbende, haalden ik mijn Wand, dat ik in de zoute kom geset had, op, waar aan verseheiden Baarsen waaren; hier van kookten ik in mijn Pannetje. Wel gegeeten, en een koelen dronk genomen hebbende, haalden ik mijn hang- van den EUho 125 mat in mijn hut, die wel ophangende, bragt ik daar mijn kooy in, met mijn meeste goed. Nu wilde ik de Kom eens aan deese zijde om- wandelen, en zien wat daar te doen was. Daar de rivier in de kom valt is 't waater zeer rood, als ook de strand daar ik groef , was het als leem, kleeverig en glad ; ik smeet een schop vol wat ver op 't land, om te zien wat het was, een quartier- uur voortgaande, vond een roode Hippige oever, met veele kuilen; dit duurden wel een groot quartier, als ik weerom wandelde, om de roode leem te ondersoeken, die wat dun uitbreidende, ging naa mijn hut ; ook haalden ik wat vrugten. (141) My schoot in, dat indien de Leem goed was, ik een schoone Hut zou konnen bouwen. Naa de leem gaande, bevond ik dat die droog, herd en sterk waar, daar over ik my zeer verblijde. By myn hut komende, practiseerden onder een pijp tabak wat my te doen stond. Ik hieu een party dikke en steevige Takken, die van alle zijd- takken gekort hebbende, groef die vry diep en digt by malkander in de grond, als een ronde kring; zijnde dit rond agtien van mijn voeten wijt, dit begon ik van onder op te vlegten, als een Boeren-tuin, en alzoo ik daar aan byna / geduurig arbeide, had ik dit in weinig daagen zoo hoog, als van de grond maaken kon. Niet hooger konnende koomen, moest ik een ladder maaken, waar toe twee brave regte takken 126 De Historic bereide, elk lang negen van mijne voeten. Maar alzoo geen boor nog beitel had, moest ik met mijn mes de gaten maaken, 't welk my zoo hard viel, dat blaren in mijn handen kreeg, mijn arbeid moest staaken, en ligter werk doen, of stilzitten. 