None
Verhandlungen des naturh. Vereines der preuss. Rheinlande und West- falens. Herausgegehen von Dr. C. J. Andrä. Jahrg. 38, 2te Hälfte (è). Zur Käfergattung Brwhus L. und besonders über Br. piswtrn L. ? xc ENTOM. INHOUD Y XN ONTV. TIJDSCHRIFTEN. von Cornelias. — Ueber das Aoflreten der Cephenomijia stimulator Clark bei Bonn, von Troschel. — Einiges aus der Lebens-, namentlich Fortpflanzungsgeächichte von Ixodes ricinus , von Bertkan. — Ueber Palingmia Umgicauda , von v. Roehl. Naturhistorische Hefte nebst deutsch redigirter Revue vom Ungar. Nation. -Museum in Budapest. Bd. V, Heft II — IV (a). Trochitium api forme, ein Hermaphrodit, von 0. Herman. — Beiträge zur Lepidopteren-Fauna Ungarns, von J. Pàvel. — Ueber die Bildung des Bedeguars, von «T. Paszlavsky. — Hemiptera nova vel minus cognita, descripsit Dr. G. Horvàth. — Eine neue Cheli fer- Ait , species aus dem Comitate Zemplén, beschrieben von Dr. E. Tömösväry. — Eine neue Myriopoden-Gattung und Art „ EdetUistoma octosulcata ”, beschrieben von E. Tömösväry. Entomologisk Tidskrift utgifven af J. Spängberg. Arg. III, Häft 1—3 (a). Résumé des Séances de la Société entomologique pendant Tannée 1881, par O. Th. Sandahl. — Nécrologie de Nicolas Westring, par O. Th. Sandahl. — Révision des Tipulides de la Scandinavie, par H. D. J. Wallengren. — Orchestes Popoli L. , comme insecte nuisible, par Chr. Aurivillius. — Hadena unanimis Tr. trouvé en Suède , par S. Lampa. — Sur le groupe Argus- Aegon du genre Lycaena , par W. M. Schôyen. — Communications hémiptérolo- giques , par 0. M. Reuter. — Hémiptères hétéroptères de la Finlande et de la Scandinavie, par 0. M. Reuter. — Sur Cidaria olivata W. V., par K. Fr. Thedenius. — Sur les antennes rétractiles d’une larve de diptère ( Tanypus ), par Fr. Meinert. — Quelques observations sur Simym albovenosa Goeze (de Geer) et sur un hyménoptère parasite de cette espèce, par A. E. Holmgren. — Fin8k entomologisk literator 1881. — Svensk-norsk entomologisk literator 1881. — Hémiptères hétéroptères de la Finlande et de la Scandinavie, par 0. M. Reuter. — Sur Trochitium melanoce- phalum Daim., par Chr. Aurivillius. — Séance du 29 Avril 1882, par 0. Th. Sandahl. — Liste des Fourmis suédoises (communi- cation préliminaire) , par H. Stolpe. — Sur Pamassius Mnemosyne L., par J. Spängberg. — Communications entomologiques des séances de la Societas pro fauna et flora fennica, pendant les années 1880 — 1881, par 0. M. Reuter. — Nécrologie d 1 August Wilhelm Malm, par J. Spängberg. HANDLEIDING VOOR HET VERZAMELEN, BEWAREN EN VERZENDEN VAN UITLANDSCHE INSECTEN. § 1. Inleiding. Voor eene wetenschappelijke studie der Entomologie is in de eerste plaats noodig het bezit van een goed materiaal, d. i. van gave voorwerpen, waaraan al de uitwendige kenmerken duidelijk te zien zijn. Voor hen, die zich voornamelijk of uitsluitend op de kennis der inlandsche soorten toeleggen, valt het niet moeijelijk, door eigen ervaring en door het voorbeeld van anderen, zich eene collectie te maken, die aan de eischen van een wetenschappelijk onderzoek voldoet; maar geheel anders is het in den regel met de insecten , die ons uit den vreemde en vooral uit tropische gewesten worden toegezonden. Dikwijls ontvangen wij die in een’ toestand, die de voorwerpen ter naauwernood geschikt doet zijn om in eene nette verzameling te worden geplaatst, en zelden slechts zijn ze zoo goed geconserveerd, dat zij voor een grondig onderzoek kun- nen dienen. Het is daarom van groot belang dat zij, die op hunne reizen of tijdens hun verblijf in verre gewesten insecten wenschen te verzamelen, een doelmatigen leiddraad hebben, om te weten hoe XCII HANDLEIDING VOOR HET VERZAMELEN, ENZ. zij daarbij te werk moeten gaan. Gewoonlijk staat hun het doel voor oogen, om in betrekkelijk korten tijd een groot aantal exem- plaren en tevens de meestmogelijke verscheidenheid van soorten bijeen te brengen. Dat hierbij geen sprake kan zijn van eene zorgvuldige preparatie van ieder voorwerp, zoodat het geheel ge- schikt is om in de collectie te worden geplaatst, spreekt wel van zelf: daartoe zullen verzamelaars in den vreemde veelal tijd noch gelegenheid hebben. Niettemin dient ook bij hen op den voorgrond te staan, de exemplaren zoo gaaf mogelijk te bewaren en over te zenden. § 2. Waarde van kleine en minder in ’toog vallende insecten. Over ’t algemeen worden ons, vooral uit tropische gewesten, bij voorkeur de grootere en door vorm , kleur en teekening in ’t oog loopende insecten overgezonden; maar de kleinere soorten of de zoodanigen, die meer op onze Europesche insecten gelijken , krijgen wij zelden en meestal slechts als bij toeval onder de oogen. Dit laat zich gemakkelijk verklaren uit den overvloed van groote en prachtige soorten, die in de keerkringslanden de aandacht trekken van den verzamelaar en hem de kleine , onaanzienlijke soorten alligt over ’t hoofd doen zien. Toch schuilen onder die kleinere en weinig in ’t oog vallende insecten dikwqls hoogst merkwaardige vormen, die, juist omdat zij tot dusver veel minder bekend zijn, voor de wetenschap soms veel meer waarde hebben dan geheele reeksen van rijk uitgedoste vlinders of kevers, die sints lang zijn beschreven en afgebeeld. Het kan daarom niet genoeg worden aan- • bevolen, ook de schijnbare nietigheden uit het rijk der insecten te verzamelen, zonder dat daarom de meer schitterende soorten geheel behoeven te worden verwaarloosd. § 3. Gereedschappen en benoodigdheden. Over de netten en verdere gereedschappen , die tot het vangen en bewaren van insecten dienen, behoeft hier niet in het breede VAK UITLAKD8CEE IKSECTBK. XGIII te worden uitgewijd. Het is aan te nemen , dat zij , die naar verre gewesten trekken met het voornemen om hun verblijf aldaar ook dienstbaar te maken aan het verzamelen van insecten , zich zullen uitrusten met al wat daartoe noodig is en zullen in acht nemen wat de ondervinding van degelijke entomologen daaromtrent aan de hand geeft. Eene korte opsomming van de meest noodwendige behoeften moge voldoende zqn. l ) 4. Een vlindernet, van genoegzamen omvang om ook voor de grootere tropische soorten te kunnen dienen; behalve voor vlinders kan het ook voor de grootere Libelluliden enz. worden gebezigd. 2. Een dergelÿk net van iets kleineren omvang, geschikt voor het vangen van andere vliegende insecten, als wespen, bijen , vliegen enz. 3. Een sleepnet, vervaardigd van steviger en minder doorschij- nende stof, bestemd om over lage planten te worden gesleept, en dat tevens gebruikt kan worden tot het visschen van water-insecten. 4. Eene vangschaar , waarmede in de rust zittende , gevleugelde insecten kunnen worden gevangen, die dan echter dadelijk aan de speld dienen te worden gestoken. 5. Een zeefloestel, bestaande uit een linnen zak van 4 decim. diepte, aan een stevigen, vertind ijzeren beugel van ongeveer 2 decim. middellijn; boven op dien beugel sluitende een dito zak, welke tot bodem heeft eene zeef uit stevig koperdraad gevlochten, waarvan de mazen niet grooter zijn dan 5 vierk. millim. Nadat de zeef op den beugel van den ondersten zak is bevestigd, vult men den bovensten zak met een hoop dorre bladeren of andere voorwerpen , waarin men vermoedt dat insecten huizen; door alsdan het toestel krachtig heen en wéér te schudden, vallen allerlei torretjes en andere dieren door de zeef in den ondersten zak. Aan dezen laatsten moeten een paar bandjes zqn gehecht, ten einde den zak te kun- nen digt maken. 6. Eene parapluie , liefst van witte of licht gekleurde stof ver- 1) De hier aangeduide benoodigdheden zijn bijna allen in ruime keuze te be- komen by den Naturalien-handelaar W. H. Dreessens, Oudebrugsteeg n°. 5 te Amsterdam. Prÿ a -couranten worden door hem , op franco aanvrage, toegezonden. ÏCIV HANDLEIDING VOOB HET VEBZAMILEN , ÈNZ. vaardigd , moetende dienen om H onderst boven te worden uitgespreid onder boomen of struiken, ten einde daarin de insecten op te vangen, die tengevolge van het af kloppen der takken naar beneden vallen. 7. Een zakje met een beugel van balein of rotting; dit wordt bij het afkrabben van boomschors of van groote boomzwammen tegen den stam aangedrukt, om er de insecten in op te vangen. 8. Een vertind ijzeren lepel, om langs oevers snel loopende insecten op te scheppen en schielijk in het hierboven beschreven zakje te werpen. 9. Eene of meer doozen, waarvan de bodem met kurk, turf- plaat of palmmerg is bekleed, ten einde daarin de insecten te bergen, welke dadelijk aan eene speld worden gestoken. 10. De noodige insectenspelden en zilver- of platinadraad. 11. Een of meer wijdmondige fleschjes, gesloten met eene kurk, doorboord met een glazen cylinderbuisje of pennenschacht, dat op zÿne beurt van boven ook weder met een kurkje is gesloten; om het mogelijk verliezen van dit kurkje te voorkomen, is het doel- matig het met een stevigen draad aan de kurk van dewqdmondige fïesch te bevestigen. *) 12. Cylinderfleschjes van onderscheidene grootte, allen met een kurkje gesloten. 13. Spiritus-fleschjes van verschillende grootte. 14. De noodige doozen voor het bewaren en verzenden van de gevangen insecten; voor zooveel deze aan spelden gestoken zijn, moet de bodem der doozen met kurk, turfplaat of palmmerg voorzien zjjn. 15. Een geschikt pincet om de spelden in den bodem der * doozen vast te steken. 1) In de plaats van zulke flesch, kan ook voor kevers en andere niet vlie- gende insecten eene ronde doos van karton of hout worden gebruikt, waarvan de rand van den deksel zoowel als van de doos met een corresponderend gaatje is doorboord; door het ronddraaijen van den deksel kan dit gaatje geopend en gesloten worden. Wijlen Snellen van Vollenhoven had zulk een doosje van palm- hout, dat zeer practisch bleek te zijn. YAK UITLAKD80UB INSSCTEK. XCV § 4. Dooden van insecten. In onzen tijd , waarin dierenbescherming nog al op den voorgrond treedt, worden de verzamelaars van insecten wel eens gerangschikt onder de gevoelloozen , die zich niet ontzien om dieren gruwelijke mishandelingen te doen ondergaan. Het is ook niet te ontkennen, dat het doorsteken van een levend insect met eene speld, waaraan het soms nog een geruimen tqd kan blijven leven, niet van eenige wreedheid is vrij te pleiten. Er is dus alle reden om te trachten de gevangen insecten spoedig en op de minst pijnlijke wijze te dooden. Vele en velerlei middelen zijn daarvoor aangegeven. Om insecten, die dadelijk aan de speld zijn gestoken, spoedig te dooden, is door den heer J. Mik eene zeer geschikte doos aan- bevolen 1 2 ). In den rand van den lossen deksel is eene vierkante uitsnijding aangebragt , die past op eene dergelijke uitsnijding in den rand van de doos zelve, zoodat bij het plaatsen van den deksel op de doos eene kleine opening overblijft. Door die opening wordt een brandend zwavelstokje gestoken, dat na 2 of 3 seconden er weder wordt uitgehaald, waarna de doos wordt digtgedrukt, zoodal de opening wordt gesloten en de zich in de doos bevindende in- secten door de zwaveldamp bijna onmiddellijk zijn gedood. Men zorge evenwel dat de doos korten tijd daarna weder geopend worde, omdat anders de dieren, wegens het zich vormende zwavelig zuur, schade kunnen lijden door het verbleeken der kleuren als anders- zins. Het ligt voor de hand, dat dezelfde methode kan worden toegepast op insecten, die nog niet aan spelden zijn gestoken. Vele entomologen dooden hunne vangsten door ze te werpen in een fïeschje , waarin een stukje cyankalium , in vloeipapier gewik- keld, op den bodem of wel aan de onderzijde van de kurk is bevestigd *). Het vloeipapier, dat tot omwikkeling dient, moet zoodra het blijkt vochtig te zijn, door droog worden vervangen, 1) J. Mik, Ueber das Prepariren der Dipteren, Verhandl. zool. bot G esel hek. trien 1880 (Holl. vertaling: Tijdsckr. v. Entom. XXY blz. xcv). 2) Dit kan ook geschieden in het doosje, waarvan in de noot op de vorige biada* gesproken ia. XCVI HANDLEIDING VOOR HET VERZAMELEN, ENZ. omdat de insecten bedorven zouden worden, wanneer zij in aan- raking kwamen met de koolzure kali, waarin het cyankalium door vocht wordt omgezet. Het gebruik van cyankalium is echter te ontraden, niet alleen wegens het gevaarlijke van deze hoogst vergiftige stof, maar ook, omdat teedere insecten, als zjj wat lang in het fleschje blijven, te sterk uitdroogen en daardoor zeer breekbaar worden; terwijl bij kleinere voorwerpen de vliesachtige vleugels dikwijls door onder- linge aanraking geplooid worden en later niet meer glad zijn te strijken, waardoor het aderbeloop niet goed meer te zien is. Ook verandert cyankalium sommige kleuren : bÿ wespen b. v. wordt het geel rood. Een veel minder gevaarlijk middel om insecten te dooden, doch dat alleen op de grootere .soorten kan worden toegepast, bestaat in een sterk aftreksel van zware tabak. Vlinders b. v. ge- stoken aan eene speld , welker punt met zulk tabaksap is bevestigd , sterven binnen een kort tijdsverloop. Ook kan, wanneer men ze niet dadelijk aan de speld wil steken, hetzelfde resultaat worden verkregen door een paar prikken in de borst met eene aldus be- vochtigde speld. Overigens kunnen de gevangen insecten gemakkelijk worden bedwelmd door in het fleschje, waarin zij worden geworpen, een paar druppels chloroform , zwavel-ether of benzine te laten vloeijen. Kleinere insecten worden meestal daardoor reeds voor goed gedood. Voor zeer teedere dieren, als Aphiden, kleine muggen of vliegjes wordt reeds dezelfde uitwerking verkregen , door een mondvol tabaksrook in het fleschje te blazen, en het daarop voor een paar minuten te sluiten. § 5. Gebruik van spiritus. Een afdoend middel om insecten spoedig te bedwelmen en te dooden, is voorzeker ook om ze in spiritus te werpen. Menige insecten-verzamelaar in tropische streken is tot dusver van meening geweest , dat het voldoende is al zijne vangsten in eene (losch met spiritus te werpen ; hij rekent er op dat de voorwerpen daardoor TAK UITLANDSCHE IKSECTEK. XCTir volkomen zqn gevrijwaard tegen schimmel , motten , Anthreniden , mieren, termiten, mijten en wat al meer eene insecten-collectie kan verwoesten. Dit laatste moge waar zqn, maar niettemin is toch in verreweg de meeste gevallen het gebruik van spiritus af te keuren en de drooge weg aan te bevelen. Levendige kleuren worden in spiritus gewoonlijk sterk veranderd; haar- of schub- bekleeding wordt meestal geheel onkenbaar , zoodat b. v. vlinders , die in spiritus hebben gelegen , moeten worden weggeworpen ; hiiidachtige vleugels, vooral bq kleinere soorten, kleven bij het uitnemen uit het vocht, op het ligchaam of tegen elkander, zoodat het aderbeloop , zoo onmisbaar voor de bestemming der geslachten en soorten, onmogelijk meer te zien is. Alleen voor hardschalige , donkere en geheel naakte keversoorten enz. zqn deze nadeelen niet aan de trouwens zeer gemakkelijke spiritus-methode verbonden. Dikwerf zal het intusschen den verzamelaars in vreemde landen aan tijd en gelegenheid ontbreken , om eene andere dan de spiritus- inethode te volgen. In dat geval is het toch altqd beter, om de voorwerpen op deze wqze dan om in ’ t geheel niets over te zenden. Er zal dan in den regel nog wel wat bruikbaars onder te vinden zqn. Overigens is spiritus het eenige middel voor het bewaren van zeer weekhuidige dieren, als rupsen, spinnen enz., die langs den droegen weg hunnen natuurlijken vorm geheel verliezen, alsmede wanneer de verzamelde voorwerpen voor eenig bijzonder doel , b. v. voor anatomisch onderzoek zqn bestemd. Met dit laatste oogmerk kan het zqn nut hebben, om van soorten, die veelvuldig voor- komen, enkele exemplaren in spiritus te bewaren. Men zorge dan slechts voor' een goed conserva tie- vocht , en voorts dat de voor- werpen allen geheel in het vocht gedompeld en de flesschen lucht- digt gesloten zijn. Bijzonderheden omtrent deze punten worden hierna bq de Araneïden vermeld. § 6. Spelden en metaaldraad. Het is niet volstrekt noodig al de gevangen insecten dadelijk aan spelden te steken; voor vele, inzonderheid de grootere soorten, 7 XCVilI HANDLEIDING VOOS HET VEBZAMBLEN, ENE. is het zelfs wenschelqk dit niet te doen; voor andere, vooral kleinere insecten, en voor sommige groepen, die nader zullen worden aangeduid, is het daarentegen beter, dat zij dadelijk na de vangst of nadat zq gedood zijn , maar vóór zij hunne weekheid hebben verloren, aan eene speld of een stukje metaaldraad worden gestoken. Men gebruike daartoe liefst geene andere dan de bekende , lange en blanke insectenspelden, zooals die bq de meeste Nederlandsche entomologen in zwang zqn. Korte spelden , gelijk bq onze Engelsche naburen veelal gebezigd worden, zijn volstrekt ongeschikt, omdat de voorwerpen daardoor met hunne pooten en dikwqls ook met hunne uitgespreide vleugels den bodem der doos raken, waardoor zij ligt beschadigd worden en bovendien veel meer onderhevig zqn aan de aanvallen van Psociden en andere vernielers der insecten- collectien. Zwarte (verlakt ijzeren) spelden deugen evenmin, omdat zq minder veerkrachtig zqn en dus bq het insteken in den bodem , door spoedig krombuigen, aanleiding kunnen geven tot het breken der voorwerpen, en omdat zij, niet het minst in warme landen, gaan roesten en dan niet meer geschikt zqn om in den bodem te worden gestoken, ja somtijds zelfs het aangehechte voorwerp geheel onbruikbaar kunnen maken. Blanke spelden hebben al deze nadeelen niet, ofschoon hier tegenoverstaat, dat zq, althans bq sommige insectengroepen , door den invloed van zuren, uit de aangehechte dieren voortkomende, aanleiding geven tot het ontwikkelen van kopergroen 1 ) , een kwaad dat evenwel bq lange na niet opweegt tegen de veel ernstiger nadeelen van zwarte spelden. De dikte der speld moet geëvenredigd zijn aan de grootte van het dier; de speld moet vooral niet te dik zqn, om gelegenheid te geven het insect later, na opweeking , aan eene nieuwe speld te steken. De knop der speld moet minstens 1 centim. boven den rug van het insect uitkomen, om de speld van boven met de vingers te kunnen aanvatten, zonder gevaar van het voorwerp te 1) Br. Katter (Bntom. Nachrichten 1879 p. 99) geeft als een afdoend middel hiertegen aan, de blanke spelden te doen vergulden, wat volgens hem den prijs slechts weinig zou verhoogen. VAK UÎTIAKDÔCHE ÎK SEC T EK. KCIl beschadigen. Voorts drage men zorg de spelden stevig in den bodem vast te steken (waartoe een geschikt pincet noodig is); want een enkel voorwerp, dat in de doos is losgeraakt, vooral wanneer het eene groote soort is, kan eene geheelen voorraad kleinere insecten bederven, inzonderheid als er eene verre reis meé gemoeid is. Voor zeer kleine of teedere insecten moeten geene insectenspelden worden gebruikt, maar kleine stukjes zilver- of platina-draad , die met eene. scherpe schaar schuinweg worden afgeknipt en als de diertjes er aan gehecht zijn, in een stukje plantenmerg worden gestoken, dat op zqne beurt weder met eene stevige speld in de doos wordt vastgestoken. Bij ons wordt daarvoor het merg van vliertakken of van de stengels van zonnebloemen gebruikt. § 7. Watten, papillotten en papierhulzen. Voor zooveel de insecten niet aan spelden worden gestoken, is bet veelal voldoende , die , nadat zij gedood zijn , eenvoudig tusschen een paar lagen watten (op de gegomde zijde) te ieggen ; men zorge daarbij evenwel, dat de voorwerpen vooraf goed gedroogd zgn. Bij gebrek aan watten kan men zich ook bedienen van goed droog uitgewasschen zaagsel, niet al te grof, maar ook liefst niet zoo fijn als poeder. Zoowel op de watten als op het zaagsel late men enkele druppels creosoot of carbol-(phenyl-)zuur vloeijen, als voorzorg tegen schimmel. Insecten kunnen ook zeer goed , luchtig in papier gepakt , worden bewaard en verzonden; vlinders in papillotten, andere insecten in daartoe vooraf gereed gemaakte papieren hulzen, dit laatste vooral voor kleine en teedere voorwerpen. Reeds gedurende of dadelijk na de excursie, terwijl de insecten nog in weeken toestand zijn, kan die inpakking in papier geschieden. De papieren hulzen vervaardigt men door een stukje gewoon post- of schrijfpapier om een rond staafje, b. v. een potlood, te rollen, vervolgens aan het eene einde digt te vouwen en dan het staafje er uit te trekken. Zij dienen geevenredigd te zijn aan het dier, opdat het niet te zeer gedrukt wordt en tevens er niet zoo c HANDLEID TU G TOOK HET VERZAMELEN, ENZ. ruim in ligt, dat het veel heen en weêr kan schudden. Het insect moet met den kop naar voren in de huls worden geschoven, op- dat de sprieten en pooten zich plat tegen het ligchaam voegen, waarna ook het andere eind der huls wordt digtgevouwen. Het komt er nu maar op aan, om de ingepakte voorwerpen goed te droogen. Voor de meesten zal dit geen bezwaar opleveren, en zal een goed droog lokaal of anders de zonnewarmte daarvoor geheel voldoende zjjn. Voor zeer groote soorten alleen is het droogen in of bij een oven aan te raden, waarbij — dit spreekt van zelf — moet gezorgd worden dat er geen de minste verschroeijing kan plaats vinden. § 8. Aantal exemplaren van dezelfde soort. Menig entomoloog zal bij de studie onzer inlandsche insecten hebben bemerkt, dat het verzamelen van een groot aantal exem- plaren eener gewone soort soms verrassende uitkomsten geeft. Niet alleen komen daardoor vroeger onbekende verscheidenheden voor den dag , maar dikwijls ook gebeurt het , dat onder de vele bjjeen- gebragte voorwerpen nog eene andere, zeer verwante en zeldzamer soort schuilt , die eerst bij later naauwkeurig onderzoek als zoodanig wordt herkend. Bovendien zijn onder de insecten vele groepen, waarvan de soorten , oppervlakkig gezien , zoo op elkander gelqken , dat zjj allen dezelfde schenen te zijn , terwijl eene aandachtige beschouwing met de loupe toch duidelijke soortverschillen aan het licht brengt. Ook leveren de insecten tallooze voorbeelden van mimicry, d. i. van soorten, die in uiterbjjken vorm, kleur en tee- kening overeenstemmen, maar niettemin door bepaalde kenmerken zoo onderscheiden zijn, dat zij zelfs in zeer uiteenloopende groepen thuis behooren. Uit dit alles volgt, dat het verzamelen van een groot aantal exemplaren van dezelfde soort in vele gevallen zeer wenschelijk kan zÿn. Men raadplege daarbij echter z\jn gezond verstand, en de ondervinding, die ook in deze de beste leermeesteres is, zal hier wel den weg wÿzen. VAX UITLAND8CIIE JNSJ5CTE1Ï. CI § 9. Resultaten van specialisten. Het is gebleken, dat bÿ het verzamelen van insecten steeds de beste uitkomsten worden verkregen door de specialisten d. i. door hen, die zich slechts tot eene enkele insecten-orde of zelfs tot eene enkele familie bepalen; hun oog ziet veel scherper en hunne ervaring weet dadelijk de zeldzame en daardoor meer belangrijke voorwerpen te onderscheiden. Daarentegen brengen zÿ , die alles te gelijk willen omvatten, gewoonlijk niet veel anders bijeen dan de meest gewone en bekende soorten. Aan de zucht om van alles te verzamelen, is het voorzeker toe te schrijven, dat wij zoo vaak uit verre gewesten collectien ontvangen, die de insecten-fauna der streek slechts zeer oppervlakkig leeren kennen. Voor het geval dat een specialist in een of ander deel der ento- mologie in den vreemde mögt wenschen werkzaam te zijn, dan zij hem den raad gegeven specialist te blijven: hij zal er zich wel bij bevinden en der wetenschap grootere diensten kunnen be- wijzen dan wanneer hij zich van zijne meer beperkte studie afwendt en zich op een meer algemeen terrein gaat bewegen. Dit sluit evenwel niet geheel uit, dat hij zich niet nu of dan zou kunnen bezig houden met het bijeenbrengen van andere insecten dan die waarvan hij eene bepaalde studie maakt. Somtijds zelfs zal hem dit niet moegelijk vallen; een Lepidopteroloog b. v. zal alligt ook Libelluliden in zijn net kunnen vangen; iemand, die zich enkel met Coleoptera bemoeit, zal onder het zoeken vrij gemakkelijk ook spinnen en wantsen kunnen medenemen, enz. In den regel evenwel zÿn degenen, die insecten uit verre ge- westen overzenden, geen specialisten. Zij zullen er op uit zijn, om van alles te gelijk te verzamelen, waartoe vooral in tropische landen aanleiding bestaat door den grooten insecten-rijkdom dien zÿ er ontmoeten. Hun zÿ aanbevolen zich ook eenigszins te be- perken en liever, naar tÿd en gelegenheid, nu op het eene, dan op het andere uit te gaan ; zÿ behoeven zich dan op hunne excursien niet te overladen met de meest verschillende gereedschappen en benoodigdheden , die toch ónmogelijk allen te gelijk kunnen worden GII HANDLEIDING VOOB HET VERZAMELEN , ENZ. in het werk gesteld. Door zich telkens een tqd lang meer uitslui- tend bezig te houden met eene enkele insecten-orde of eene bijzondere groep, waaraan zij dan meer bepaalde aandacht kunnen wijden, bestaat er de meeste kans om voorwerpen van wetenschappelijke waarde bijeen te brengen. §. 10. Aanteekening van vindplaats, tijd enz. Voor de wetenschappelijke bearbeiding van eene insecten-collectie is de kennis der vindplaatsen van veel belang. In verband tot de geographische verspreiding der soorten , is het b. v. niet onverschillig of de exemplaren zijn gevangen op Java dan wel op een der andere eilanden van den Oost-lndischen archipel, zelfs in welk gedeelte dier eilanden, en voor zoover zq uit bergachtige streken afkomstig zqn, op welke hoogte boven de oppervlakte der zee zq zijn aangetroffen. Hoe naauwkeuriger dit alles wordt aangeduid, des te meer zal de collectie voor de wetenschap van waarde zqn. Ook kan het van nut zijn , bij de over te zenden insecten den dag of althans de maand der vangst aan te teekenen, alsmede, waar dit te pas komt, of de soort zich in vele exemplaren voor- deed, ten einde daaruit een en ander omtrent tijd en wijze van verschonen te kunnen afleiden. Overigens zqn aanteekeningen omtrent de leefwqze, metamor- phose enz. altqd welkom , zoo ook omtrent punten , die alleen aan het levende dier te zien zqn, als b. v. de kleur en teekening, daar waar deze zeer vergank elqk zijn; men denke hier aan Ortho- ptera, Libelluliden , de oogen van sommige vliegen enz. § 11. Inpakking en verzending. Hieromtrent zq nog het volgende opgemerkt. Voor zoover de dieren reeds aan spelden zijn gestoken, moeten deze niet anders dan in doozen met een’ bodem van kurk, turf- piaat of soortgelqke weeke stof, stevig worden vastgestoken , en wel zoodanig dat nergens de voorwerpen elkander aanraken. Een zeer VAN UITLANDSCHB INSECTEN. CHI voornaam vereischte is, dat de insecten, als z g worden ingepakt en verzonden, volkomen droog zijn en geheel vrij van alle motten, Anthreniden, Psociden en dergelÿken. Een stukje kamfer in elke doos is daartegen nog het beste behoedmiddel, maar het dient op eene of andere vrçjze daarin zóó te worden bevestigd, dat het niet heen en weder kan rollen. Overigens moeten de doozen goed ge- sloten zqn, *t zg door de randen digt te plakken of althans door de doozen in papier te wikkelen. Is de collectie gereed voor de verzending , dan zÿn nog voorzorgen noodig, om haar voor stooten te bewaren, waardoor de voorwerpen op de reis zouden losraken en breken. Daartoe moeten de doozen in eene andere grootere doos of kistje worden geplaatst, en de aan alle z ij d e n o verblijvende ruimten met eene veerkrachtige zelfstandigheid, zooals zeegras, watten of desnoods papiersnippers worden aangevuld, doch zonder die te vast aan te drukken. In- zonderheid wordt deze voorzorg vereischt voor de aan spelden gestoken insecten. Na al hetgeen hiervoren meer in ’ t algemeen is gezegd, mogen nu eenige aanwijzingen volgen met betrekking tot de verschillende insecten-orden ieder op zich zelve. I. COLEOPTERA. Het is niet voldoende de kevers te verzamelen, die toevallig op wegen of planten in ’t oog vallen, maar zooveel mogelijk dienen zij in hunne schuilhoeken en gewoon verbluf te worden opgezocht. Het afkloppen van struiken en heesters met een’ stok boven eene omgekeerde parapluie, zoowel als het opligten van steenen, geef! meestal goede resultaten. Met een stevig mes kan boomschors worden afgepeld en kunnen de dan voor den dag komende dieren in een daaronder gehouden zak (§ 3 n°. 7) worden opgevangen. Insnijdingen in boomstammen, — vele kevers toch azen op het dan uitvloeiende sap , — kunnen dikwijls wat goeds ople- veren ; evenzoo het doorzoeken van vogelnesten en vooral van CIY HANDLEIDING VOOB HK T VEBZAMELEN, ENZ. paddestoelen. Door meststoffen met een’ stok om te keeren en de zich daaronder bevindende aarde na te zien, zullen vele Copro- phagen voor den dag komen, die anders niet ligt kunnen worden bcmagtigd. Als de gelegenheid zich daartoe aanbiedt, kan het zoeken ■ aan doode vogels of kleinere zoogdieren enz. vele daarin huizende kevers opleveren; een dooden vogel schudt men het best uit boven een linnen zak. Het nazien van omgewaaide of gevelde, • half vergane boomstammen bezorgt meestal een rijken buit. Onge- twijfeld zal die, vooral in de tropen, ook worden verkregen, door flesschen met dierlijke overblijfselen gevuld, aan boomtakken op te hangen of gedeeltelik in den grond te begraven; na korten t\jd zullen zich daarin een aantal insecten bevinden, die van rottende • * dierlijke stoffen leven. Als een eenvoudig middel om Microcoleoptera te verzamelen is aan te bevelen om een tot een bal ineengefrom- meld stuk papier tusschen gras en struiken neder te leggen en dit later weder na te zien; het bljjkt dan dat soms zeldzame soorten tusschen de plooijen en reten zijn gekropen. Vooral dient ook niet verzuimd te worden het zoeken in water, hetzq door met het net daarin te visschen of door het uithalen van wier en allerlei drijvende planten. Bekend is het, dat ’s avonds in openstaande huizen vele nachtclijke insecten op het lamplicht komen aanvliegen. Daaronder bevinden zich niet zelden ook Coleoptera en soms soorten, die men overdag en buiten te vergeefs zou zoeken. Een wit tafelkleed is daarbij zeer dienstig om de voorwerpen te onderscheiden en de bruikbare exemplaren uit te zoeken. Vele Coleoptera laten zich vangen met het sleepnet (zie hiervoren § 3 n°. 3). Om met dat net te werken, moet het met de opening naar voren in verticalen stand over de planten worden gesleept , alsof men aan het maaijen ware. De slagen moeten vrÿ krachtig zijn , opdat de insecten van de planten loslaten en in den zak vallen. Er dient niet te lang achtereen te worden gesleept, omdat anders de massa te groot wordt om het bruikbare er uit te nemen en op te bergen. Het sleepen over doornige planten moet worden vermeden , omdat daardoor het net blijft haken en gevaar loopt van te scheuren. TAK UITLAK D8CI1 JS IN8ECTEK. CV Vooral voor het verzamelen van kleinere Coleoptera kan gebruik worden gemaakt van de zeef (§ 3 n°. 5). Nadat men, door het zeefloestel goed te schudden, een aantal insecten in den daaronder geplaatsten zak heeft opgevangen, of wel den aldus gevulden zak stijf digt gebonden meè naar huis heeft genomen, kan men dien ledigen in eene groote glazen bokaal, die weder met papier of op andere wqze tjjdelyk wordt afgesloten. Het uitzoeken dient met kleine hoeveelheden te gelijk te geschieden, welke op een blad papier worden nedergelegd. Door daarop een mondvol tabaksrook te blazen, vertoonen zich allerlei kleine insecten en niet het minst torretjes, die trachten weg te loopen, maar met een vochtigen vinger of met de punt van een vochtig penseel gemakkelqk worden opgenomen en in cylindertleschjes of het wijdmondige fleschje (§ 3 n°. 11 en 12) kunnen worden opgeborgen. Door het gebruik van het zeefloestel kunnen ook mierennesten worden onderzocht. Dit is zelfs zeer aan te bevelen , om de daarin levende myrmecophilen te bemagtigen; het zijn bijna allen soorten, die zich uitsluitend daarin bevinden en van elders nooit verkregen worden. Wil men op eene excursie sommige gevangen Coleoptera dadelijk aan de speld steken, dan dient daarvoor de doos van Mik (zie blz. xcv). De speld moet altijd door het regter dekschild worden gestoken. Verdere preparatie is geheel overbodig. Voor Coleoptera, die in den vreemde worden verzameld met het doel om ze naar Europa te zenden, is het evenwel volstrekt geen vereischte ze aan spelden te steken. Zij kunnen, na gedood en gedroogd te zijn, eenvoudig tusschen watten worden gelegd. Tot dat einde worden zij reeds op de wandeling in de hierboven bedoelde üeschjes geborgen. Daarbij dienen echter de grootere soorten van de kleinere afgescheiden te blijven, omdat andere deze laatsten gevaar loopen van te worden vernield. IL O R T H O P T E R A. Daar onder de Orthoptera, vooral in tropische gewesten, vele evi HANDLEIDING VOOB HET VERZAMELEN, ENZ. groole soorten voorkomen, is het niet aan te raden deze insecten aan spelden te steken. Zij nemen dan in de doozen te veel ruimte in, terwijl bovendien, als soms een voorwerp losraakt, ongetwijfeld eene groote verwoesting in de doos zou worden aangerigt. Wil men echter dadelijk overgaan tot het gebruik van spelden, dan moeten deze midden door den thorax worden gestoken, en dient er goed voor gezorgd te worden, dat zq stevig in den bodem » worden gestoken. Op de excursie is het welligt het gemakkelqkst deze dieren in eene flesch met spiritus te werpen, doch alleen als een middel om ze te dooden^ geenszins om ze daarin te bewaren. Thuis gekomen, hale men ze er spoedig weer uit, om ze, na goed ge- droogd te zqn, even als hiervoren voor de Coleoptera is aange- geven, eenvoudig tusschen watten te leggen. Ofschoon onder de exotische Orthoptera vele groote soorten voor- komen , moeten zq toch met de meeste voorzigtigheid worden behan- deld, omdat de pooten en bq de langsprietigen (Blattidae, Locustidae enz.) ook de sprieten zeer breekbaar zijn. Greene insecten zqn in gedroogden staat meer onderhevig aan vernieling door Anthreniden en andere roof-insecten , dan juist de Orthoptera; het is dus hier inzonderheid zaak, bq tqdelqke bewaring, ze in goed gesloten doozen te plaatsen, en door bijvoeging van carbol-zuur of iets dergelqks, al wat ten hunnen koste leeft te dooden. Bq de Orthoptera gebeurt het zeer dikwijls , dat, niettegenstaande alle voorzorgen, de teekening en kleuren na den dood sterk ont- aarden, ja geheel onkenbaar worden. Om die reden zqn aan- teekeningen deswege, aan de levende dieren ontleend, altqd zeer welkom. III. Hemiptera. In deze insecten-orde zijn dieren vereenigd, die in habitus zeer uiteenloopen en daarom ook eene verschillende behandeling ver- eischen. De Hemiptera omvatten twee groote afdeelingen : l°..de Hemiptera Heteroptera, de land- en waterwantsen bevattende; T Air tirUlBSCRE nrSBCTRN. CVÌI en 2°. de Hemiptera Homoptera, die weder onderscheiden worden in de Auchenorhyncha of Cicaden-^chtigen (K v, onze schninidioiljiv* % de Lantaarndragers en de etgenlqke Cicaden) en de Sternoehyncha* waartoe de Psylliden , Aphiden en Cocciden hehooren. Op de Hemiptera Heteroptera is in de hoofdmak toepasselijk al wat hiervoröi omtrent het vennieten van Coleoptera is getegd. Voor het vangen van wantsen kan niet goed gevolg van liet zoof- toestel worden gebruik gemaakt; en ook hier sai het doortoekon van mierennesten van groot nut zijn, om verscheidene zeldzame en merkwaardige myrmecophilen onder de w&ntsjcs te loeren kennen. Onder boomschors vindt men, althans bq ons, de platgedrukte Aradiden en verscheidene kleine Anthocoriden. Het afkloppcm van takken en struiken boven eene omgekeerde parapluie en het gebruik van het sleepnet zijn voor het vangen van Hemiptera niet minder geschikt dan voor Coleoptera. Evenzeer zqn niet het waternet ver- scheidene in het water levende wantsen ( Kanaka , Corica , Notmfcta) te bemagtigen , zoomede de op de watervlakte als schaatsen rijd ende Hydrodromicae. Door Dr. G. von Horvath 1 ) wordt als eene doel- matige jagt-methode voor Hemiptera aangegeven het uitspreiden, op grasrijke plekken , van een linnen doek van ongeveer een vier- kanten meter. Door op den daaromheen liggen den )>odem ie slaan , springen en vliegen vele Capsiden en andere wantsjes op het witte kleed, waar zq dan gemakkelijk niet de hand, of als tiet kleine teedere soorten zqn, door middel van een cylinderfleschje worden gevangen. De gevangen wantsen kannen in den regel worden behandeld ab de Coleoptera. Over ’t algemeen zqn zq echter zwakker gebouwd; zq moeten daarom, en vooral rie kleinere soorten, veel omzigfiger worden aangevat, ten einde de pooten en sprieten niet te breken of het hgchaazn niet op eeniger bande wijs te beschadigen. Spiritus-eaemp laren T inzonderheid van licht gekleurde fgefe of groene) soorten, zijn meestal geheet onbruik haar ; ook behaarde en beschnhde wanben worden in spiritus bedorven ; alleen voor groofe 1. External. S<uskr^Mte-.t . {V ItfT* hl». 100. 07I1I HANDLEIDING VOOR HET TERZA HELEN , ENZ. en donker gekleurde soorten is de spiritus minder schadelik, ofschoon ook voor deze de drooge methode altijd de voorkeur verdient. Wil men de gevangen wantsen dadelijk aan de speld steken, dan moet dit niet geschieden door den thorax en nog minder door het schildje, maar in de achterhelft van den regtervleugel , zoodat de speld even voor of achter de inwrichting der achterpooten uit- komt. Eene collectie wantsen is evenwel veel gemakkelijker en beknopter te bewaren en te verzenden, wanneer de voorwerpen nog niet aan spelden zijn gestoken. De grootere soorten kunnen dan tusschen watten worden gelegd ; de kleinere worden beter be- waard in papieren buizen. Eene zorgvuldige drooging is hier vooral aan te bevelen, omdat Hemiptera meestal vele vochtdeelen bevat- ten; het is daarom ook zaak niet te veel exemplaren in de vang- flesschen te leggen en vooraf eenige smalle strookjes vloeipapier daarin te doen. Wat de Hemiptera Homoptera betreft, deze zijn meerendeels aan bepaalde planten verbonden; zij dienen dus daarop te worden gezocht, en voor zoover dit mogelijk is, houde men zorgvuldige aanteekening van de plant, waarop zij wonen. Bÿ het uitspreiden van een doek en het slaan op den bodem , zooals hierboven is aangegeven , komen veeltijds ook kleinere Cicadinen voor den dag. Voor het verzamelen van bladluizen (Aphiden) zÿn door J. Lich- tenstein , die daarin van ondervinding kan spreken , zeer doeltreffende aanwijzingen gegeven. Voor zoover deze diertjes gallen aan de planten veroorzaken, laten zij zich vrÿ gemakkelÿk vinden, maar andere soorten, die dit niet doen, ontsnappen aan het oog door hare kleinheid en door hare kleur, die veeltijds overeenkomt met de plant waarop zij leven. Deze kunnen evenwel spoedig ontdekt worden, als men op eenige plant mieren ziet loopen, die zich dan bijna altijd naar eene plek zullen begeven, welke door bladluizen is bezet, omdat zÿ ui tere t begeerig zijn naar het honigsap, dat de bladluizen bevatten en rondom zich verspreiden. Evenzoo kunnen de soorten van het vliegengeslacht Si/rphus , die in larvenstaat op VAN ITI T LANDS CHE INS BOTEN. Cil bladluizen azen, den weg wijzen, om zelfs de kleinste soorten in hare verborgen schuilhoeken op lage planten op te sporen 1 ). Bjj de Hemiptera Homoptera geschiedt het doorsteken met de speld midden door den thorax; de zeer kleine soorten, zooals Aphiden en Cocciden, kunnen wel niet anders dan met zilver- of platina-draad worden doorstoken. Voor deze diertjes is het zelfs aan te raden, om dit dadelijk te doen, ten einde gave exemplaren te verkregen ; want het doorsteken van teedere voorwerpen , als z\j gedroogd z\jn , ook al worden zÿ naderhand weer opgeweekt , levert eigenaardige moeijelqkheden op. Uitspannen der vleugels behoeft daarbij echter niet te geschieden, mits slechts gezorgd worde, de vleugels zoo te plaatsen, dat het aderbeloop gemakkelqk met de loupe kan worden gezien. De grootere Cicaden alsmede de Fulgoriden of Lantaarndragers kunnen echter zeer goed tusschen watten wor- den gelegd, terwijl de kleinere, als ze niet aanstonds aan metaal- draad worden gestoken , in papierhulzen kunnen worden geschoven. Wat hierboven voor de wantsen omtrent het droogen is gezegd , geldt niet minder voor de Homoptera. IV. Neuroptera *). Ook hier zÿn zeer verschillende dieren in ééne orde bij elkander gevoegd. De grootere Libelluliden zijn in den regel wel niet anders dan in het vlindernet te vangen. Zij zijn , omdat de larven in het water leven, het meest in waterrijke streken te vinden; doch bij hunne krachtige vlugt maken z\j dikwijls verre togten, waardoor zÿ soms ook op grooten afstand van eenig water voorkomen. Schaduwrijke bosschen en rotswanden zijn voor de grootere soorten, welige gras- plekken voor de kleinere (de Agrioniden) gewoonlijk goede jagt- velden. Grootere Libelluliden hebben de gewoonte dikwijls op 1) Zie voor verdere bijzonderheden : J. Lichtenstein , Chasse et Collection des Pucerons, in Tijdschr. r. Entomol . XXIII blz. 152. 2) Het meeste van hetgeen omtrent deze orde wordt gezegd, is ontleend aan een werkje van R. Mac Lachlan, Instructions for the collection and preservation of Neuropterous Insects . London 1873. CX HANDLEIDING TOO B HET VERZAMELEN, ENZ. dezelfde plek terug te keeren; men vermoeije zich daarom niet met deze dieren na te jagen, wat bg hunne snelle vlugt toch meestal te vergeefs zal zijn. Daar vele soorten een geruimen tgd (soms verscheidene dagen) na het uitkomen uit de pop noodig hebben om in volle kleurenpracht te verschijnen, dient men zich toe te leggen om geheel rgpe exemplaren te verkrggen; de nog niet volkomen gekleurde voorwerpen laten zich meestal aan hunne zwakkere vlugt herkennen. Op de excursie kunnen de gevangen Libelluliden gemakkelgk wor- den opgeborgen , zonder dat ze reeds dadelgk met eene speld worden doorstoken , door de vleugels plat op den bodem der doos te leggen en met een of twee papierstrookjes te bedekken, wier uiteinden stevig met spelden worden bevestigd. Alleen moeten de dieren elkander niet met den mond of de pooten kunnen bereiken, het- geen beschadiging kan ten gevolge hebben. Bg deze buitengewoon slanklgvige insecten is het abdomen zeer onderhevig aan gedeeltelijke afbreking; terwijl ook de kop slechts door eene korte en zeer dunne buis aan den thorax is verbonden, waardoor hg gemakkelgk ronddraait en bg gedroogde exemplaren ligt af breekt. Als de kop scheef staat of het onderstboven is gekeerd, kan hg alleen bg nog weeke exemplaren, — en dan nog met de meeste voorzigtigheid , — worden regt gezet. Om het breken van het achterlgf te voorkomen, kan, voor zoover het Agrioniden betreft, een stukje van een stevig paardenhaar in het onderste gedeelte van den thorax worden gestoken en behendig midden door het achterlgf worden voortgestuwd tot aan of digt bg het einde, doch zonder daar naar buiten te worden gebragt; het uitstekende eindje paardenhaar aan den thorax wordt daarna met een fijn schaartje afgeknipt. Bij grootere soorten kan het paardenhaar worden vervangen dooi* een stukje van een gedroogden grasstengel, dat tevens dienen kan, door het heen en weder te schuiven, om het lgf min of meer van de ingewanden te zuiveren, waardoor het behoud der natuurlijke kleur wordt bevorderd; het spreekt van zelf dat daarna een nieuw en droog stukje grashalm in het achterlgf moet worden gebragt om er in te blijven. Voor TAK UITlAKDSGHE HCSEOTEK. CXI zeer groote en breedlqvige Libelluliden is het, ter bewaring der kleuren , aan te raden om zooveel mogelqk de ingewanden te ver- wijderen; dit kan geschieden door met een fijn schaartje eene insnijding te maken langs de huidachtige ondervlakte van het achter- lijf, en dan de inwendige deelen met een dotje watten weg te nemen en een nieuw dotje watten (liefst witte) daarvoor in de plaats te stellen , dit laatste echter in geringe hoeveelheid , om het achterlijf niet onnatuurlijk te doen uitzetten. Bij al deze bewer- kingen dient te worden zorg gedragen , dat het uiteinde des achterlij fs en de genitaal-deelen onaangeroerd blijven, omdat hieraan goede kenmerken voor de geslachten en soorten worden ontleend. Dat de bewerking niet anders dan aan pas gedoode en dus nog geheel weeke exemplaren kan geschieden, behoeft wel niet te worden gezegd. De Libelluliden kunnen overigens het best worden overgezonden in papillotten, op de wqze zooals hierna voor de Lepidoptera wordt vermeld, mits worde zorg gedragen dat zq goed droog zqn. Dezelfde wijze van behandeling, ook wat betreft de toebereiding van het achterlijf, kan worden toegepast op Myrmeleoniden , wier larven echter niet in het water leven, maar in het zand kuilen graven , waarin zq op de daarin vallende mieren en andere kleine insecten azen. Het is bekend, dat bq de Termi tiden of witte mieren, behalve de gewone sexuéle verschillen, nog bqzondere vormen voorkomen, als soldaten, arbeiders enz. Het is daarom van belang om al deze vormen uit hetzelfde nest bqeen te zamelen. Deze dieren kunnen, na gedroogd te zqn, tusschen watten of in papierhulzen worden verzonden. Gevleugelde exemplaren moeten met veel voorzigtigheid worden behandeld , omdat de vleugels zeer ligt afvallen. De bevruchte wqfjes, wier achterlijf op verbazende wqze is opgezwollen, kunnen niet wel anders dan in spiritus worden bewaard. De meestal zeer kleine Psociden, waarvan velen ongevleugeld (nog in larventoestand?) zijn, worden vooral op boomstammen of in half vermolmd hout gevonden ; door de boomtakken, inzonderheid van den- nen en ander naaldhout., te slaan boven eene omgekeerde parapluie CXII HANDLEIDING VOOR HET VERZAMELEN , ENZ. of een groot net, kan men zeker z\jn er in overvloed te vinden. De exotische soorten dezer familie zijn nog zeer weinig bekend en daarom bÿ zonder gewenscht. Wanneer z\j niet aan spelden ot metaaldraad worden gestoken, hetgeen voor deze diertjes wel het meest is aan te bevelen, kunnen zij in kleine papierhulzen worden verzonden. 