Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
Dit boek is zu oud dat het auteursrecht erop is verlopen, zodat het boek nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een boek dat tot het publieke domein behoort, is een boek dat noort onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijke auteursrecht termijn is verlopen. Het kan per land verschillen of een boek tot het publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn een stem uit het verleden. Ze vormen een bron van geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. Aanstekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand, als herinnering aan de lange reis die het boek heeft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. Richtlijnen voor gebruik Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken uteil het publieke domein behoort. Dit is echter een kostbaar proces. Om de ze dienst te kunnen blijven leveren, heben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op automatisch zoeken. Verder vragen we u het volgende: + Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruik du niet-commercië le doleinden. + Voor geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelhe-den tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien hiermee van dienst zijn. Laat de eigendomsverklaring staan Het “watermerk” van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. Houd u aan de wet Wat u ook doet, houd er rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor bent dat alles wat u doet legaal is. U kunt er niet van uitgaan dat wanneer een werk beschikbar lijkt te zijn voor het publiek domein in de Verenigde Staten, het ook publiek domein is voor gebruikers in andere landen. Of er nog auteursrecht op een boek rust, verschilt per land. We kunnen u niet vertellen wat u in uw geval met een bepaald boek mag doen. Neem niet zomaar aan dat u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunt gebruiken, wanneer het eenmaal in Zoeken naar boeken met Google staat. De wettelijke aansprakelijkheid voor auteursrechten is behoorlijk streng. Informatie over Zoeken naar boeken met Google Het doel van Google is om alle informatie wereldwijd toegankelijk en bruikhaar te maken. Zoeken naar Boeken met Google helpt lezers boeken uit allerlei landen te ondekken, en helpt auteurs en uitgevers om een nieuw leespubliek te bereiken. U kunt de volledige tekst van dit boek doorzoeken op het web viajnttp: //books.google.co GEDRUKT BIS C. A. SPIN d ZUON. BIJDRAGEN ToT DE TAAL- LAND- EN VOLKENKUNDE NEDERLANDSCH INDIE. UITGEGEVEN HET KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE TAAL- LAND- EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH INDIE. NIEUWE VOLGREEKS. ACHTSTE DEEL AMSTERDAM, FREDERIK MULLER. 1864. GEDRUKT BlJ C. A. SPIN & zoox. BIJ DRAGEN TuT DE TAAL- LAND- EN VOLKENKUNDE NEDERLANDSCH INDIE. UITGEGEVEN DOOR HET KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE TAAL- LAND- EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH INDIE. NIEUWE VOLGREEKS. ACHTSTE  dé ZOON. INHOUD. SISE VERGADERING VAN HET BESTUUR VAN HET INSTITUUT, GEHOUDEN TE °& GRAVENHAGE DEN 29 ApriL 1864... ................ ‚ Blz. ALGEMEENE VERGADERING DER  WERKZAAMTIEDEN, GEDURENDE HET INSTITUUTSJAAR 1563 --1SO4.....r NAAMLIJST  ......... u BEPALINGEN VOOR DE AFDELLINGEN........ ........ Vi VRAGEN ........ .. ..... ...... senen Ww CATALOGUS VAN DE BOEKEN, ....... .............. INHOUD DER BIJDRAGEN EN WERKEN... wel BIJDRAGE TOT DE JAVAANSCHE TAALSTUDIE......... e S20) VERGADERING VAN IIET BESTUUR, OP ZATURDAG DEN 18 JUNIJ 1864, DES MIDDAGS TEN 124 URE. ..r 3— 6. 7— 9. Gi— 74. 77-—124. 125—-127. ms INHOUD. VERSLAG VAR DE ALGEMEEXE VERGADERIXG VAN HET KONINKLIJKE EVSrrrTevrT , 9 MEI 1863... cc ccc ccc ccc ccc ccccccccccccccccccces bbls Vit. VERSLAG VAX DEN STAAT EX DE WERKZAAMHEDEN DES INSTITUUTS, Guovunzxoe 1862/1863......... a ecw cece cee eee ee eae rr 7 VI. MAAMRLIJNT DER LEDEN. , soce.e..eoaecesseseseseeeneeesesseseee..® XIU. MEBBLAEMENT.. „oee eeceeceeeeeecees..eece...e..e« eee — eee ee id XVI. GUERRA VOR DE AYERLIXGEN...0..00...ccccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccsccs DEFRAXTE... e.a ese escenseeverecessevsevsevceeeeevvceeeeevv GRVALOGCOS VAN DE BOEKEN... cece ese. eo... eee.... case ee ® ANNE. DEFRAXTE EN WERKEN VAN HET EXGTITUCT........ oee eeen XEVI. MR TENINGER-KILANDEX, TEN ZUIDWESTEN VAN DE KEIJ-KILAKDEN.... 67. VERBAAL VAN NET GEPASKEKDE TE KARTASOERA VOOR EX ONDER DE. BSLECERING, KN KA KET DEMOLIEREN DER VESTIXG, DOOR DEN OPPER-CHIRURGIEN AARKOUT GERRITSE, 17462; AANTEEKEXIKGIN BESWEGE DOOR DEN LUITENAXT KICOLAAS WILTVASG KN DE OVE- MOE VAANDRIOS; EN AAKTEEKEXIKGEN VAN DER 20% zurig 17461 EE EB. M. BOFWAOT. eos eevcccccseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseseses eseesesvevessvvveeen 102. GUTREREN BETREITENDE HET OXDERZOEK AAXGAANDE MET LAXDREEIT OP JAVA.esoe-eseevovconsescensenee evenseeesvvvsvsveeveeet 145. SETS OVER DEX KEKDERLANDSCHEN STERREKUNDIGE JOHAN MACRITS MOB, THE BATAVIA......oeeeeeveeseeseeeeeseveesvevveef 160. QUÚEREIBCEN OVER DE ALPHARKTTEN EX PROEVKE VAN OUD JADAN VAANDCH BCHRIJT. 2. ccc ccc ccc cc cc cc cc ccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc GOUVERNEUR-GENERAL GUSTAVE WILLEM BARON VAN IMHOFF, IN EN DOOR DE JAKATRASCHE BOVENLANDEN IN 1744...Blz. 227. DE JAVAANSCHE VORSTEN VÓÓÑ DE STICHTING VÓÑA DE STICHTING VÓÑA DE JAVA...” 260. DE INDISCHE TALEN EN OUDHEDEN, VOLGENS DE REGERINGSVERSLA- GEN OMTRENT DEN STAAT EN HET BEHEER VAN NEDERLANDSCH INDIË, OVER DE JAREN 18491860..............easse.esveeern 270. MEMORIE VAN DEN COMMISSARIS GENERAAL J. VAN DEN BOSCH: VER SLAG ZIJNEK VERRIGTINGEN IN INDIE, GEDURENDE DE JAREN 1830, IN3I, 1832 EN 1838............a.seeeeesessssveece..eeevvoee el 205. NOTULEN DER VERGADERINGEN VAN HET BESTUUR, GEHOUDEN TE "S GRAVENHAGEN DEN 6 JUNIJ, | AUGUSTUS EN 17 OCTOBER 1863 EN DEN 2 EN 30 JANUARIEN EN DEN 19 mMaart 1864, Ul. LILI, 142, 208, 482, 488 en 491. Ales VERGADERINGEN VAN HET BESTUUR INSTITUT, GEHOUDEN TE ’s GRAVENHAGEN DEN 29° span 1864. Tegenwoordig de heeren Cornets de Groot, Engelhard, Hoffmann, Keijzer, Potter, van Rees, de Veer, Willer en de Adjunct-Secretaris. De notulen der laatste vergadering gelezen en goedekeur zijnde, deelt de Voorzitter mede, dat van de Heeren D. Lening te Voorst, W. J. E. Smissaert te Amsterdam, Jhr. Mr. W. Six en A. J. A. Gerlach, beiden alhier, brieven zijn ont- vangen, houdende kennisgeving, dat zij het verdere idmaatschap niet wenschen voort te zetten. Tot leden van het Instituut worden benoemd de Heeren: P. van Heukelom, Staatsraad in buitengewone dienst en President van de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Amsterdam, J. Fransen van de Putte, lid der Eerste Kamer van de Staten General, W. A. Virulij Verbrugge, lid der Tweede Kamer van de Staten General, D. W. Schiff, Oost-Indisch ambenden met verlof, W. J. M. van Smid, und hid der Algemeine Kekenkamer in Nederlandsch Indië, P. D. Godon, laatstelijk Adsistent Resident op Sumatra, C. F. W. Wiggers van Kerchem, President van de Javasche Bank, N. A. T. Arriens, Resident te Djokjokarta, H. van Blommenstein, und Kapitein-Luitenant ter zee te Pekalongan, Raden Adipati Aria Soerija di Redja, Regent te Cheribon, Raden Adipati Ario Tjokro Negoro, Regent te Koedoes, Raden Toemeng noern Adi Negoro, Regent te Koedoes, Raden Toemeng noern Adi Negoro, Regent te Probolingo. Mr. B. de Groot, President van den Raad van Justitie te Padang, C. vader Gon Netscher en G. Faber, Ambtenaren te Batavia, e S. Abendanon Jz. te Paramaribo in Suriname. Wordt aankekening gehouden van de ontvangst der navo. Gende boekwerken voor de Bibliotheek: a. Van den Minister van Koloniën: Een exemplaar van het gedrukte Verslag van den han del, de scheepvaart en de inkomende en uitgaande regte op Java en Madura, over het jaar 1862; Het 2de deel van het werk getiteld: De Opkomst va het Nederlandsch Gezag in Oost-Indië (1595—1610). Ve zameling van onuitgegeven stukken uit het Oud-Kolonias Archief, uitgegeven en bewerkt door Jhr. Mr. J. K., de Jonge, te ’s Gravenhage, 1864. Een exemplaar van het Overzigt van de voornaamst proeven omtrent de mijn-ontginningen sedert een tients jaren in Nederlandsch-Indië genomen, door C. de Groot Hoofd-Ingenieur en Chef van het Mijnwezen aldaar, gedag teekend 25 Februarij 1863. Verslag over de Koffij- en Kaneel-kultuur op het eilan Ceylon, in het jaar 1861, door P. W. A. van Spall, B tavia, W. Ogilvie 1863, uitgegegeven van wege de Indisch Regering door de Nederlandsch Indische Maatschappij va Nijverheid en Landbouw. b. Van de Koninklijk Akademie van Wetenschappen te Ändern den Anstifter, 1864. c. Van het Indisch Genootschap te ’s Grave hage, Verslag en Notulen, 1864. d. Van het Indisch Genootschap te ’s Gravenhage, Verslage der algemeene vergaderingen van 20 November 1863 e 26 Februar 1864, benvens een exemplar van den niet wen catalogus zijner bibliothek. e. Van La Société de Géographie à Paris, Bulletin, Mar: 1864. f. Van The astatic Society of Bengal, N°. 37 der nieuwe s rie van de Bibliotheca Indica. g. Van vier leden van het Institut: Chinese printing-typ founded in the Netherlands. A new synopsis with the addition of all the recently acquired characters, by Dr. Hoffmann, Theiden 1864. 815T VERGADERING VAN HET BESTUUR. 5 The grand study (Fahio on dar Gaku) interlineary Japanese version, edited by Dr. J. Hoffmann, two deelen, Leiden, 1864. Almanak voor de Nederlandsch West-Indische bezittin- gen en de Kust van Guinea, ’s Hage, 1860; Catalogue de livres orientaux et d’ouvrage touchant la Linguistique, l'histoire, et la Numismatique orientale, Amsterdam, 1864; en Berigten uit de Heidenwereld van het Zendelinggenoot- schap te Zeyst, N°. 7 van het bijblad, betreffende de hou- ding der Surinaamsche slaven bij en na hunne emancipale. A. Door aankoop: Valentyu's Oud en Nieuw Ost-Indien, door Mr. S. Keijzer, drie deelen, Amsterdam, 1862; en W. L. de Sturler, Handboek voor den Landbouw in Nederlandsch Oost-Indien, Leiden 1863. Door den Heer Mr. S. Keijzer wordt medegedeeld, dat hij van den Heer Mr. van Kervel ontvangen heeft c Ene memorie van wijlen zijnen oom, in leven Adistent-Resident te Ponti-anak, betreffende onder anderen de Chinesche Kongsies in de binnenlanden der Wester. Afdeeling van Borneo, van het jaar 1851, en dat ons medelid in het Bestuur, de Heer Hoffmann, de daaromtrent aangestipte bijzonderheden van genoegzaam belang acht om dat gedeelte van de memorie in de Bijdragen op te nemen. Wordt besloten de gemelde memorie te stellen in handen van de tweede Afdeeling, met verzoek om advies. Nog wordt, op voorstel van den Voorzitter, besloten : Ir. Aan den uitgever van het Instituut, den Heer F. Muller te Amsterdam, toc te staan om van het in de Bijdragen opgenomen Verslag van den Commissaris-Generaal van den Bosch, wegens zijne verrigingen in Indië in 1830—1833, afzonderlijke overdrukken verkrijgbaar te stellen. 2°. An den uitgever te kennen te gven, dat van het wordt te gemoet gezien het ontwerp van eene nieuwe overeenkomst wegens het drukken en uitgeven der Bij- Worden te tafel gebragt de verslagen van de Afdeelingen oontrent hare werkzaamheden in het nu bijna verstreken werkjaar 1863—1864 benevens het door den Secretaris opgemaakte Verslag van het Bestuur over den staat en de werkzaamheden van het Instituut gedurende dat jaar, volgens Artikel 27 van het Reglement, in de aanstaande Algemeene Vergadering uit te brengen, welk verslag, na resumtie, wordt goedgekeurd. In verband hiermede wordt het houden dier vergadering vastgesteld op Zaturdag den 14 Mei e. k. in het lokaal der Koninklijke Akademie te Delft. Vervolgens wordt overgegaan tot het opmaken van drie-tallen ter vervanging van de volgens Artikel 8 van het Reglement aftredende leden, J. L. B.  in de Algemeene Vergadering te produceren Rekening en Verantworfen van den Penningmeister over 1863—1864. De vergadering wordt hierop gesloten. ALGEMEENE VERGADERING DER LEDEN VAN HET INSTITUT, GREBOUDEN TE DELFT, DEN 14 wear 1864. Na lezing en goedkeuring van de notulen der voorgaande al- gemeene vergadering, herinnert de Voorzitter. dat deze verga- dering belegd is tot voldoening aan Art. 27 van het Regle- ment, en hij noodigt den Secretaris uit tot het voordragen van het verslag van het Bestuur over den staat en de werkzaam- heden van het Instituut gedurende het afgeloopen jaar. Nadat aan die uitnoodiging voldaan was en, op voorstel van den Voor- zitter, besloten was om het verslag, overeenkomstig het Regle- ment, in de “Bijdragen” op te nemen, werd naar aanleiding van hetgeen dienaangaande daarin voorkomt, kortelijks gehan- deld over de uitvoering, te geven aan het besluit van het Be- stuur betreffende het vervaardigen van jaarlijksche overzigten van hetgren op het gebied van de Indische Taal-, land- en vol- kenkande is verrigt. Op de bedenking van den Heer Robidé van der Aa, aan wien een voornaam deel van die uitvoering opge- dragen was, verklaarde de Voorzitter, dat de bezwaren. welke zich bij de uitvoering mogten voordoen, door tusschenkomst van het Bestuur zooveel mogelijk zouden worden wit den weg ge- ruimd. Nog een ander punt kwam ter sprake. De Voorzitter bood de gelegenheid aan om kennis te nemen van de twee in het verslag vermelde brieven, respectivelijk aan Commissarissen in Oost-Indie en aan den Minister van Koloniën, doch, na eenige opmerkingen van sommige leden, vergenoegde de verga- dering zich met de mededeeling van hun voornamen inhoud. — De rekening en verantwoording ter tafel gebragt zijnde, wer- 8 ALGEMEENE VERGADERING DER LEDEN. Den de Heeren Francis en Kleyn van de Poll door den Voorzitter uitgenoodig, om ten overstån van den Penningmeister die rekening te willen onderzooken, nadat de Voorzitter had medegedet, dat er onvangen was f 4866.333, terwijl de begrooting daarvan slechts bedroeg f 4714.35, en dat de uitgaven, welke waren geraamd op f 2825.—, beloopen hadden f 2261.623. Na afloop van dat onderzoek bragt de commissie verslag uit, verklarende dat zij deze rekening accoord bevonden had en in overeenstemming met de overgelegde bevölstukken; en op haar voorstel betuigde de vergadering aan den Penningmeister haren dank voor het gevoerde beheer. Tengevolge van Artt. 8 en 9 van het Reglement treden de Heeren Engelhard, Hoffmann en Keyzer af als leden van het Bestuur, en worden in hun plaats benoemd de Heeren T. Roorda, Gallois en Francis verklagt, dat zij het lidmaatschap van het Bestuur aannemen en de erstgenoemde voegt daar nog bij, dat de bezwaren, die in het vorig jaar door hem zijn gepperd, thans niet meer bij het bestaan; doch, bij de afwezigheid van den heer Gallois, wordt de Heer Millard tot Bestuurslid gekozen, voor het geval dat de Heer Gallois verhinderd mogt zijn de benoeming aan te men, en de Heer van Heel, indien ook de Heer Millard belet mogt worden als Bestuurslid op te treden!. De Voorzitter bedankt de aftredende Bestuursleden voor hunne ijverige mede-werking, gedurende vier jaren in het belang van het Instituut betoond, en betuigt den dank van het Bestuur, dat de Heeren Roorda en Francis, op de voordragt van het Bestuur, door de vergadering benoemd, die benoeming hebben gelieven aan te ne-men. De Heer van Rees stelt voor, dat de vergadering haar dank brengt aan den Voorzitter voor de leiding, die door hem aan de aangelegenhen van het Instituut is gegeven; met acclamatie wordt dit voorstel aangenomen. De Voorzitter deelt mede, dat het Bestuur geen voorstellen te doen heeft, en dat er geen van de leden bij hem vór de vergadering is ingediend en vraagt of jemand nog het woord verlangt, waarop de Heer Keurenaer, die in het vorig jaar zijn leedwezen betuigde, dat de vergade-ring te ’s Gravenhage gehouden was, zijn genoegen te kennen ALGEMEENE VERGADERING DER LEDEN. Eeft over het houden van de algemeene vergadering in het gebouw van de Akademie; hij beschouwt dit, bij de aanstaande oubfing van de Akademie, als een laatste bewijs van sympathetie. Voorts biedt de Heer Scheltema voor de Bijdragen aan en Reisverhaal van het schip den ‘Olyphant’ van de veree-nigde Oost-Indische Compagnie (1646): voor welk aanbod hem dank wordt gezegd. Dear geen van de leden iets meer voor te dragen heeft, sluit de Voorzitter de vergadering. VERSLAG VAN DEN STAAT EN DE WERKZAAMHEDEN, GEDURENDE HET INSTITUTSJAAR 1863/64, UITGEBRAGT IN DE ALGEMEENE VERGADERING VAN DEN 14 mer 1864. Wat is er in het afgeloopen jaar gedaan? in welken toestand be-vinden wij ons bij de intrede van het nieuwe werkjaar? De beantwoording van deze twee vragen in de algemeene vergadering van Meerdragt art. 27 van het Reglement op aan het Bestuur van het In-stituut. Het zal trachten die taak th. ans te volbrengen, overtuig dat uwe goedkeuring niet zal achterwege blijven. In de eerste plaats dus: wat is er in het afgeloopen jaar gedaan? Het antwoord is tweeledig; de bevordering van de Taal-, land en volkenkunde van Nederlandsch Indië, het voorname doel van het Institut, moest voorafgaan; daarop moesten volgen de materiele en administrative maatregelen, voor de bereiking van dat doel noodzakelijk. De Indische Taal-, land-en volkenkunde is een zeer jonge we-tenschap, maar haar vruchtbare bodem heeft reeds aanzieren, hoewel de krachten, aan de bearbeiding besteed, nog slechts weinig zijn. Ongetwijfeld kunnen zowel krachtige als zwakke handen daar, ieder voor zich, werk vinden; die bodem is zóu uitge strekt, dat, al wordt menig veld beploegd, er nog zeer vele akkers overblijven. Ongelukkig is haar aard en zamenstelling niet altijd voor iedereen even duidelijk; ten minste zou men twijfelen, of zij welbekend zijn, wanneer men dikwerf ziet wijzen op het groot aantal personen en instellingen, die zich aan de bevordering van deze uit-gestrekte wetenschap wijden, en op de groote menigte geschriften, die daarover steeds, en vooral in de laatste jaren, in drk zijn verschenen, als sprekende bewijzen dat die wetenschap algemeen wordt beoefend en in krachtigen bloei is. Voorzeker stellen wij op hoogen prijs al hetgeen wordt aang Wenden door bijzondere personen en instelligen tot opbouw en bevordering van de wetenschap; het zij verre van ons, dat wij de waarde zouden miskennen van vele belangrijke geschriften, die daarover vroeger, en in den laatsten tijd in het licht zijn verschenen; maar daarin is het voldingend bewijs niet te vinden dat er stelselmatige bloei bestaat en dat er in dezen zin niet nog zeer voel te doen overblijft, en het is nogtans uit dit oogpunt dat het Instituut de beoefening der Indische Taal-, land- en volken-kunde beschouwt. Volgens de zienswijze van het Instituut vormt die wetenschap, zooals de zamengestelde benaming reeds aanwijst, éen geheel, dat is zamengesteld uit verschillende, onafscheidbaar aan elkander verbonden deelen, waarvan de kennis de andere vakken doordringen moet. Niet add wordt het buiten het Instituut steeds beschouwd. den beobachtend? — Neen, de zienswijze van het Instituut geeft een eigenen werkkringen en het juisten kenmerk, waardoor het zich van andere dergelijke instellingen onderscheidt. Dat het Instituut alleen oder zu vere wetenschap de oogen heeft gevestigt en daardoor eenander karakter heeft, dan de instellingen die zich een practisch of politisch doel voorstellen, behoeft misschien niet eens te worden opemerkt. In het vorig verslag is melding gemaakt van de stichting der afdeelingen; daar zijn ook de redenen ontvouwd, die daartoe aanlei-ding hebben gegeven. Het doel was, om het Instituut in den aangegeven zin meer en meer te helpen vormen tot een central punt van wetenschappelijke kennis van de Taal-, land- en volkenkunde der Koloniën, ook wanneer het verlangd wordt, ten dienste van de Regering. De leden van het Instituut konden in de afdeelingen gelegenheid en aanleiding vinden om hunne kennis mede te deelen en hiervan een nuttig gebruik te zien maken. Het zal hier de plaats zijn, om in korte T trekken te vermelden wat de afdeelingen hebben verrigt: men bedenke echter, dat het begin van elke zaak zijn moei-jelijkheden heeft, en dan zal men met vertrouwen van de toekomst mogen hopen, dat de verwachting van haar werkzaamheid niet zal worden teleurgesteld. EERSTE AFDEELING. (TAAL- EN LETTERKUNDE). Door deze afdeeling zijn belangrijke vraagpunten gesteld, welke, indien zij, zooals men mag vertrouwen, bedui-dende resultaten voor de wetenschap kunnen opleveren. Immers indien wij de gevraagde verzameling van preken krijgen, die vooral op Java op de aan den Islam gewijde religieuse dagen worden uit-gesproken, of liever voorgelezen, dan zal er meer licht opgaan over den aard en het wezen van den Islam op dat eiland, zooals blijken zal uit een dusdanige uit Java door den heer A. B. Cohen Stuart aan den heer S. Keijzer gezonden preek, welke spreedig in onze Bijdragen zal worden opgenomen. Niet minder gewigtig zijn de door de afdeeling gevraagde legenden van plaatsen, meren, bergen, bos-schen etc. Mogten de hier te lande aanwezige door ruime bezenden. VERSLAG. 13 gen uit Java verrijkt worden, dan zal men daaruit veel leering kunnen putten. Welkom was ook het voorstel van de afdeeling om vertalingen te vragen van sommige zamenspraken van Winter in de diferente dialecten van Java. Niet alleen voor den beoefenaar van de Javaansche taal- en letterkunde is de kennis van de zoo uit- enloopende dialecten, welke in de verschillende streken van Java nu nog gesproken worden, nuttig, maar zij is ook van het grootste gewigt om de mocijelijke vraag te beantwoorden tot welke taalsoort het soogenoemde Kawi behoort. Zooals men weet, beschouwen som mige het Kawi als de oude taal, waaruit het tegenwoordige Javaansch sou zijn geboren of wel afgesleten, terwijl de jongste aandachtige beoefenaars van dat Kawi het als mogelijk stellen, dat bet niets anders is dan cen dialect, dat in de cen of andere streek op Java vroeger zou gesproken zijn en dáar misschien nu nog leeft. In cen der vergaderingen van de afdeeling handelde zij breedvoerig over de Maleische taal en over de middelen, die zouden kunnen worden aangewend om betere kennis, dan men tot nog toe daarvan bezat, te erlangen; in cene volgende bijeenkomst, loste deze behandeling zich op in de vraag naar proeven van de Maleische taal, zoo als zij door de inlandsche bevolking op Riouw onder elkander gesproken wordt En naar cen opgave van de titels en rangen der Ma- leische Hoofden. Ook hebben de besprekingen van die afdeeling in een ander opzigt reeds een belangrijk resultaat opgeleverd: de heer Dr. G. K. Niemann, die naar aanleiding van art. TWAKDE AFDEELING. (LAND- EN VOLKENKUNDE). Omtrent twee ingezonden stukken voor de Bijdragen bragt de af- deeling advies uit, bet eenc betrof Nicuw Guinea, het andere de Tenimber-eilanden. Ook bebandelde nj de door den Genersal De Stuers, Oud-iouverneur der Molukko's, ingezondene aanteekeningen cmtrent dic gewesten, eu cenc bijdrage van den heer Scheltema over 14 VERSLAG. de Karimon Java eilanden. Maar vooral hield de afdeeling zich bezig met eene naauwgezette overweging omtrent de aan hare werkzaam- heden te geven rigting, in verband met art. 14 der Bepalingen over de afdeelingen, en even als in de eerste afdeeling handen aan het werk geslagen werden tot bekoming van een overzigt van hetgeen omtrent de taal- en letterkunde in het licht verschenen is, leverde de tweede afdeeling, daartoe door een algemeen voorstel van den In- stituuts-Ondervoorzitter, Dr. P. Bleeker, meer regtstreeks uitgelokt, een door den heer Robidé van der Aa uitmuntend gesteld advies omtrent den aard en de wijze van bewerking van een zooveel mogelijk volle- dig overzigt der uitbreiding van de kennis onzer koloniën, hetwelk, gelijk uit de Bijdragen blijkt, geleid heeft tot een daarmede over- eenstemmend besluit van het Instituuts-Bestuur. DERDE AFDEELING. (GESCHIEDENIS EN OUDHEIDKUNDE). Ook in deze afdeeling werd het evengemeld onderwerp besproken en deswege advies uitgebragt. Meer bijzonder bevijtigde de afdeeling zich tot het mededeelen van haar gevoelen over onderscheidene an het Bestuur ingezondene stukken, onder andere over eene Reis- beschrijving naar de Bovenlanden van Banjermassing in 1790, nader te behandelen bij eene op te stellen geschiedenis van dat rijk; over het overgeven van Banda aan de Engelschen in 1795; over de ge- beurtenissen te Kartasoera in 1741, over den sterrekundigen Mohr te Batavia en over een reis van den Gouverneur General van Im- hoff naar de Jakatrasche Bovenlanden in 1744. Niet zonder grond gelooft het Bestuur te mogen hopen, dat deze afdeeling, even als de tweede, in een volgend werkjaar, zijne pogingen tot verspreiding van kennis betreffende onze koloniën krachtig zal ondersteunen. In- tusschen mogt het Instituut in zijn Bijdragen wijzen op hetgeen in het tijdvak van 1849—1860 door de Regering gedaan is in het be- lang der Javaansche oudheden, hetzij om tempels en beiden on der bewaking te stellen, hetzij om ze photographisch en op andere wijze allem bekend te doen worden. Zeker mag overigens niet worden ontkend dat reeds nu, van de beide afdeelingen, al de hulp ontvan-gen is, welke het Instituuts-Bestuur van haar gevraagd heeft. VERSLAG. 15 VIERDE AFDEELING. (WEST-INDIË EN DE KUST VAN GUINEA). Nadat op het voorstel van eenen voorstel van het In- sstuut, den heer J. C. Baud, besloten was deze gedeelten van's Rijks Overzesche Bezittingen en Koloniën nict uit te sluiten en deze af- deeling was opgerigt, heeft zij aanmerkelijk bijgedragen tot het ves- tagen van het Instituut belangrijken nieuwen band. Ve- len, die onze West-Indien kennen, zijn daardoor leden van het Instituut geworden, en met grond mogen wij verwachten, dat het Reglement van het Instituut, bij cene herziening, in overeenstemming gebragt zal worden met het bestaan van deze afdeeling. Op haar voorstel is intusschen besloten ondersteuning te schenken aan de wederuitgifte van den vroegeren zoo belangrijken Almanak voor de Nederlandsch West-Indische Bezittingen en de Kust van Guinea. Sedert drie jaren was die uitgifle gestaakt. Zij zal nu over 1865 weder verschijnen, eu met het oog opbeffing der slavernij behoeft naauwelijks opgemerkt te worden dat hierdoor in eene nu vooral dringende behoefte zal zijn v Gorzen. Door dit een en ander heeft de afdeeling zich allezins verdienstellijk gemacht. Het Bestuur van het Instituut heeft gewählt, u, Mijne kleeren! tevens mede te deelen enkele der beschouwingen door die afdeeling in haar verständige opgenomen. “Bestäteter er voorückt,” aldus vroeg de afdeeling, “dat zij zal beantwoorden aan het doel harer opname in het Instituut?” Op deze vraag durfde zij nog geen stellig antwoord te geven; zij meende echter de verzekering te kunnen aanbieden, dat zij er naar zal streven om de moeijelijkheden, die zich voordoen, tc overwinnen. Zij vestigde de aandacht op twee hoofdbedenkingen: Vooreerst: Het Instituut is, zooals de thans nog gevoerde naam aanduidt, eene uitsluitend Oost-Indische instelling. Aanvankelijk in het leven geroepen in verband met de opleiding te Delft van ambtenaren voor die bezittingen, scheen bet moeielijk dit uit de geboorte ontvangen karakter af te werpen. De Oost is toch, ergt de afdeeling, bet El Dorado van Nederland, waarop de aandacht van Kegering, Wetgeving en Volk gevestigd is. Zij wordt in en buiten het Instituut vertegenwoordigd door vele Indische specialiten, mannen van vermogen, aanzien, wetenschappelijke ontwikkeling en invloed. Zijn heeft eene talrijke hoogst interessante bevolking, welke grondigte leeren kennen eene levensvraag voor ons gezag aldaar is; eene geschiedenis en letterkunde, die tot de grize oudheid opklimt; eigen eigen, die ingespannen studie vorderen en zamenhangen met ons beheer; mijnen en andere uitgestrekte bronnen van welvaart, die men grondig moet kennen om ze behoorlijk te kunnen exploiteren; en eindelijk, een rijken catalogus van wetenschappelijke, geschiedkunnde en topographische werken, waaraan geleerde genootschappen, Rijkscommissién en overigens de bloem der natie voortdurend zijn werkzaam geweest. De West, meent de afdeeling, heeft bijna niets hiertegen over te stellen om sympathie op te wekken. De bevolking, door de slavernij onderdrukt, is tot weinige duizenden versmolten; men kan haar schier uitgeput noemen; eigen geschiedenis, talen of letterkunde bezitten die volkeren niet. Uit Afrika in slavernij aangevoerd, zijn zij onbeschaafd gebleven en hebben ieder eene soort van patois aangenomen Dat geene opzettelijke studie vordert en zeer gemakkelijk aan te leeren is; terwijl men overal met Hollandsch en Engelsch kan te regt komen. De handel op de eilanden, in de voorgaande eeuw tot een hoogen trap van bloei opgevoerd, is, met hat verzetten der baken, geheel verloopen. De landbouw in Suri-name (op de eilanden bestaat die slechts in naam) is op een lagen trap van ontwikkeling gebleven, ofschoon de bodem zóó vruchtbaar is als ergens ter wereld. De afdeeling erkende dat het Instituut, door uitbreiding van zijn werkring, een bewijs van sympathie had gegeven, maar zij vreesde om de aangevoerde redenen niet in allen deele aan de verwachting te zullen kunnen beantwoorden. Ten Tweed: De afdeeling wees op het nog gering getal harer le-den, maar dacht medewerking te zullen vinden bij de in de koloniën gevestigde leden van het Instituut. Die meening lichtte zij op deze wijze toe. Geschiedkundige bronnen zijn daar rijkelijk voorhanden, terwijl de emancipatie der slaven een nieuw tijdperk opent, hetwelk töt groote ontwikkeling zou kunnen leiden. Ook is bij de Staten General aanhangig een nieuw Regerings-Reglement, en eerlang kan in die koloniën te gemoet gezien worden de invoering eener nieuwe wetgeving. Aan stof ontbreekt het dus niet, en wanneer men de handen in een slat, kan de afdeeling, zoo niet het idéaal bereiken, dan toch in vele opzigten nuttig werkzaam zijn. Maar de afdeeling meende zich daarvan geene illaisieen te moeten maken. Met de emancipatie der slaven schijnen de gemoederen in West-Indië zoodanig gepréoccupeerd te zijn, dat geen tijd schijnt over te blijven voor afgetrokken onderwerpen of wetenschappelijke onderzoekingen Immers de Commissarissen of leden alderman heben zich tot dusverre niet gehabt teekenen van leven te geven. Maar de afdeeling vleit zich toch, dat bij kalmere stemming, wanneer de beslommeringen van den dag niet soo menigvuldig zullen zijn, tijd en lust zullen overschieten voor algemeene belangen, en dat de afdeeling alsdan medewerking zal ondervinden. Voor hoop bestaat grond, wanneer men in aan-makke neemt, dat terwijl de emancipatie der slaven in andere koloniéa ‘de oproervan deed opsteken tot staking van den arbeid en tot bet aanrigten van gruwelijke tooncelen, die gewigtige maatregel in al onze koloniën op de meest rustige, men mag zeggen voorbeelige, wijze is tot stand gekomen; dat op de eilanden schier geene verandering in den maatschappelijken toestand is waargenomen; en dat in Suriname de geest van de geëmancipeerden uitmuntend blijft, zoodat de meesten hunner werkkontracten gesloten en het verblijf op hunne plantagiën behouden hebben. De afdeeling spreekt verder over de immigratie in Suriname, en betreurt het dat deze nog geene resultaten heeft opgeleverd. Neemt men in aanmerking, zegt zij, dat Suriname cene oppervlakte van raim 2800 © geographische mijlen beslaat, dat daarop ter naauwerknood 40,000 arbeiders, mannen en vrouwen, worden aangetroffen, en dat deze door de emancipatie in een toestand zijn gebragt, waarbij bet eenige groote vraag wordt of zij den landbouw zullen blijven be-eefenen, dan schijnt het vrij zeker dat immigratie het eenige redmid-del van de kolonie is. Het verdient opmerking dat de geëmancipeperden in Britech-Guyana zich nagenoeg geheel hebben teruggetrokken van den geregelden landbouw; dat immigranten, dár ten getale van ruim 100,000 sedert de emancipatie aangevoerd, die taak hebben opgevat en dat die kolonie sedert niet alleen in productie, maar ook in algemene welvaart zeer is vooruitgegaan. Suriname is in de meeste opcigten geheel op eene lijn met Britech-Guyana te stellen, doch overtreft het, naar het oordeel van Bevoegde deskundigen, in vrachtbaar-heid van bodem. Zóó, zegt de afdeeling, mogen wij dan ook ho-pen, dat de emancipatie in Sariname even heilrijke vruchten als in Demerary zal aanbrengen. Aan zich self overgelaten en zonder de help van immigratie, zou echter de schoonen kolonie Sariname weg-kwijnen en voor Nederland verloren gaan. De afdeeling ontveinst zich niet dat zij in deze hare beschouwingen is getreden buiten het doel van haar verslag, ja zelfs eenigzins buiten de grenzen van haren werkkring en van dien van het Instituut, doch zij durft aan den anren kant vertrouwen, dat in dit haar eerste verslag die beschouwingen niet als onwelkom zullen ontvangen worden. Door de medewerking der afdeelingen zijn voorts een aanstal vragen gesteld, zowel met betrekking tot Nederlandsch Indië, als ten aan- zien der West-Indische Kolonien en de bezittingen ter kust van Gui- nea. Het doet het bestuur leed te moeten zeggen dat daarop tot dus ver geene antwoorden zijn ingekomen. Van daar dat ze bij de intrede van het nieuwe werkjaar nog eens zullen worden herhaald. — Maar afgescheiden van hetgeen hetgeen het Bestuur, op hct voorstel van de afile- lingen, heeft verrigt, moet hier nog opgemerkt worden, dat uit de eigen boezem van het Bestuur zijn uitgegaan de pogingen om tabellen te verkrijgen voor de Javaansche chronologie en verklaringen, welke noodig zijn om een Javaansche Wetboek, Anggér Gladag genaamd, te kunnen uitgeven. Ieder beoefenaar van de Javaansche letterkunde, die bekend is met het groote nut van Wüstenfeld’s Tabellen van de Muselmansche chronologie, zal de behoefte aan iets dergelijks voor de Javaansche tijdrekenkunde hebben gevoeld; het is te verwachten, dat de heer A. B. Cohen Stuart, te Soerakarta, aan het daartoe strekend verzeek van het Bestuur gevolg zal kunnen gevolg zal zijn in die behoefte, zoo als ongetwijfeld te verwachten is van den heer Stuart, met het oog op zijn uitmuntend geschreven stukken over dat onderwerp en de jaarlijksch door herh in het Jaavaansch uitgegeven almanak. Het is eenigzins onverklaarbaar, dat eronder de handschriften, toebehoorende aan de boekerij van de Delftsche Akademie, jaren lang een Javaansch wetboek heeft kunnen schuilen, zonder dat het werd uitgegeven: de Anggér Gladag, een wetboek dat de aan den Soeverein te presteren transportmiddelen, leverantiën en heerendiensten beschrijft, zal nu spoedig het licht kunnen zien, indien de heer van der Valck te Soerakarta de gelegenheid zal kunnen verschaffen, om ons spoedig de verlangde inlichtingen te geven. — Een andere handeling van het Bestuur verdient hier ook nog vermelding. Het was gebleken, dat het archief van den heer Nahuys van Burgst, aan de Delftsche Akademie geschonken en thans dáartige geworden, nog vele belangrijke bronnen voor de Taal-, land- en volkenkunde van Nederlandsch Indië bevat: het VERSLAG. 19 Bestuur beeft van de Ministers van Binnenlandsche Zaken en van Koloniën verlof gevraagd en verkregen, om al hetgeen in dat Ar-chief voor de wetenschap belangrijk voorkomt, in het licht te gevren. In de lateste verslagen is breedvoerig melding gemacht van het geendet van het geendet van het instrukt werden voorbereid tot uitbreiding en verbete-ring van onse kennis van het landbezit op Java. In dit jaar heeft het Bestuur, zoals uit de opname in de Bijdragen gebleken is, een stap verder kannen doen em eenige reeksen van vragen opgesteld, die bij de beantwoording de gelegenheid zullen verschaffen om dat unverwandte door nieuwe onderzoekingen naauwkeuriger toe te lichten. Behalve dat dese vragen zijn opgenomen in de “Bijdragen’’, zijn er een honderdtal in afzonderlijken druk naar Java gezonden aan voormalige kweekclingen van de Delftsche Akademie en hier te lande an cenige voormalige Indischo hoofdambtenaren, die door hunne vroegere betrekkingen geordeeld werden met het onderwerp bekend te zijn. Het is te hopen, dat de pogingen van het Instituut, ook im dit opugt tot verbetering van onze kennis zullen leiden. — Een aadere poging van het Instituut ten aanzien van dezelfde aangelegenheid, heeft haar doel bereikt, hoewel dan ook niet Door zijn on-mildellijk toedoen. In het Tijdschrift voor Ned. Indië, Januarij 1864, is opgenomen het rapport aan den Koning van den Minister van Koloniën Elout (1826) over de landverhuring in de Vorstenlanden; door die opname is de aanvrage van het Instituut, om dat rapport, wegens zijn groote belangrijkheid, van het Ministerie van Koloniën tot openbaarmaking te erlangen, vervallen. Nog is in het vorig versagt een onderwerp vermeld, waarvan hier wederom behoort gewaagt te worden. Op het einde van het vorig jaar was het Bestuur in overleg met de afdeelingen, tot het verkrijgen van jaarlijksche overzigten van hetgeen op het ruime veld van de Indische Taal-, land- en volkenkunde is verrigt. Na eene behaadeling die uit den aard der zaak veel tijd heeft weggenomen, is men tot de overtuiging gekomen, en daartoe het reeds vermeld advies der Tweede afdeelingen zeer veel bijgedragen, dat het plan uit-voerbaar was, en is het besluit genomen om die taak aan verschil-lende personen op te dragen, zoodat, naar men vertrouwen mag, spoedig het eerste jaarsverslag zal kannen verschijnen. Het evenbe-doelde besluit is in onze Bijdragen te vinden. Dat het VII® deel onzer Bijdragen op de steeds gevolgde wijze het Heht heeft gezien, en dat het in belangrijkheid niet behoeft onder te ge doen voor de vroeger verschenen deelen, zult gij, mijne heeren, wel he Bben opgemerkt. De herstelde gemeenschap met de Indische Commissarissen het haft daartoe het hare bijgedragen, zoals dat genoegzaam blijkt uit het pas opgenomen verslag van den Commissar General van den Bosch, van zijne verrigten in Indië in 1830, 1881, 1832 en 1883. Behalve dat voor een ieder lezenswaardig verslag, heben de Indische Commissarissen ook. nog gezonden een rapport van den heer van Eybergen, betreffende eenen togt naar de Zuid-Wester-eilanden in 1859 en eene beschrijving door Hadji Mohamed Moses, Hoofd-pangoeloe te Limbangan, over de op den Islam gebronde instellingen in de Preanger-landen. Wordt het Instituut dikwils met zulke bezenden begiftig, dan zal dat ongetwijfeld veel bijdragen tot den bloei van de wetenschap. Het werk van den heer Mr. J. A. van der Chijs: Neérlands streven tot openstelling van Japan voor den Wereldhandel, waarvan in het vorig verslag vermeld is, dat het ter perse was, is thans bijna af-gedrukt. Met de uitgave zal echter nog eenige maanden gewacht moeten worden, daar de schrijver uitdrukkelijk bedongen heeft, dat het niet zal mogen worden uitgegeven, voor dat hij het laatste af-gedrukte vel te Batavia ontvangen en een lijst van drukfouten en verbeteringen overgezonden zal hebben. — Hierbij kan de mededeeling nog gevoegd worden, dat er hoop bestaat om een werk van den heer Roorda ter perse te kunnen leggen. Dit werk zal bevatten twee stukken uit de Wajang-poerwa (wajangspelen over onderwerpen uit den alouden mythologischen tijd) met de noodige verklaring en opheldering, en gevolgd door den Javaanschen tekst van het Wajangverhaal van de lotgevallen van Raden-Pandji, waarvan de vertaling in het Hollandsch in het begin van het zevende deel der Bijdragen is opgenomen. De finantiéle en administrative gebeurteniss En kunnen in het kort zamengevat worden in het volgende. Het getal leden, dat het Instituut sedert Januarij 1863 door verschillende redenen verloren heeft, bedraagt 20. Darentegen zijn er 71 nieuwe leden bijgekomen. Thans bedraagt het geheele getal contribuerende leden 303. Niet- tegenstaande herhaald verzeek dezerzijds, is uit Oost-Indië nog geen opgave omtrent de administrative belangen ontvangen; waarschijnlijk zijn de Commissarissen daarin tot nog toe verhinderd, maar sedert de hierboven vermelde bezenden van stukken voor de “Bijdragen” en sedert de storting van f 1500 van hunnentwege in de kas van het VERSLAG. 21 Instituut, mogen met grond ook andere teekenen van leven wor- den verwacht, to meer daar het bestuur nog zeer onlangs uitvoerig aan Commissarissen geschreven en de belangen van het Instituut dringend aanbevolen heeft. Het Bestuur heeft voorts, met het oog op de aanstaande opheffing van de Delftsche Akademie, over die belangen cen schrijven gerigt aan den Minister van Koloniën. Deze gaf in dit jaar door herhaalde geschenken aan de bibliotheek van sijn belangstelling nieuwe blijken. De rekening en verantwoording der geldmiddelen zal aan de be- oordeeling van ecn bijzondere Commissie en vervolgens aan uwe goedkeuring goedkeuring geordreeling van der geldmiddelen zal aan de be- oordeeling van een bijzondere Commissie en vervolgens aan uwe goedkeuring Worden orden werpen. Nog het antwoord op de vraag: in welken toestand verkeeren wg ans? Wanneer men al hetgeen hier boven gezegd is, vergelijkt met de verslagen van eenige jaren geleden, dan zal men zonder cenige twijfel een groot verschil ten goede opmerken; indien men die vergelijking instelt met het verslag van het vorig jaar, dan kunnen de duidelijke sporen van vooruitgang de aandacht ook nict ontgaan. En toch verkeert het Instituut in een toestand, waarbij men onwilkereiig aan het to be or not to be denken moet. Zoals iedereen werden, is het Instituut voortgesproten uit de Delftsche Akademie; die ich erklärte, ruim twintig jaar geleden in het leven gerocpen tot opleiding van ambtenaren voor de burgerlijke dienst in Ned. Indië, gaf eenige jaren later het leven aan onze instelling. In hoever bet Instituut aan zijne bestemming voldaan heeft, valt thans niet te besissen, maar zeker is het, dat het Instituut steeds is beschouwd ale de jongere van de Akademie, en dat nog tegenwoordig zeer veben daaraan gehecht zijn. Indicn dus de Delftsche Akademie de moeder is van het Instituut, dan rijst, bij hare zeer nabij zijnnde epbeffing, de vraag: is bet kind in leeftijd en groei zó ver gevorderd, dat het gespeend kan worden en een cigen, zelfstandig leven kan ingaan? Indien het Instituut is een tak, gegroeid aan den boom, die Delfische Akademie genoemd wordt, kan die tak, nadat de boom verdwenen is. In den grond worden gezet, in de verwähnten van sicuwe en sterke wortels te zullen schieten? Ziedaar vra-gen, waarop nict dan na rijp beraad mag beslist worden. Zoodra de Delftsche Akademie zal zijn opgehesen, zal het Bestuur deze groote kwestie in ernstige overwegning nemen en gij, mijne beeren! Wakenen en te wegen, ten einde uwe alles auf doende beslissing uit te bröngen. Dan zal het Instituut een nieuwe phase intreden, hetzij geheel zelfstandig, hetzij in verband met de nieuwe wetenschappe-lijke instelling op het gebied der Indische Taal-, land- en volken-kunde, welke de Regering denkt te stichten. Van sterven mag geen sprake zijn, want het Instituut heeft een schon werkkring, die, zooals boven gezegd is, geen andere instelling vervult of aanvult; moge dus het Instituut een krachtig en lang leven te gemoet gaan! NAAMLIJST DER LEDEN VAN HBT INSTITUT. Het getal is 803, waarvan in Nederland 15 Donateurs en 106 gewone leden; en in de Koloniën 5 Donateurs en 177 gewone leden. Met 11 wetenschappelijke Inrigtingen staat het Instituut in betrekking en het telt 5 buitenlandsche leden. BESCHERMHEER: J. P. CORNETS DE GROOT VAN KRAAIJENBURG, Voorzitter........1866. Dr. P. BLEE BESTUUR. Jahr van afreding. Jhr. J. P. CORNETS DE GROOT VAN KRAAIJENBURG, Voorzitter........1866. Dr. P. BLEE BESTUUR. Jahr van afreding. Jhr. J. P. CORNETS DE GROOT VAN KRAAIJENBURG, Voorzitter........1866. Dr. P. BLEE BESTUUR. Jahr van afreding. Jhr. J. P. CORNETS DE GROOT VAN KRAAIJENBURG, Voorzitter........1866. Dr. P. BLEE BESTUUR. Jahr van afreding. Jhr. J. P. CORNETS DE GROOT VAN KRAAIJENBURG, Voorzitter........1866. Dr. P. BLEE BESTUUR. Jahr van afreding. Jhr. J. P KER, Onder-Voorziller.....esssaecevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseevsseev EDERIK der Nederlanden. | c. v. PAHUD, ’s Gravenhage. De Nederlandsche Handelmaatschappij. Mr. A. S. DUTMAER VAR TWIST, Detuket. 24 NAAMLIJST. Jhr. J. C. REYNST, Gravenhage. P. A. O. VAN WAVEREN PANCRAS CLIPFORD, Mr. C. VISSCHER, Arnheim. te Nymegen. A. L. WEDDING, ’s Gravenhage. DUDOK VAN HEEL, Amsterdam. Prof. G. J. MULDER, Utrecht. D. SCHELTEMA, Haarlem. Mr. m. J. VAN BUREN, Rotterdam. P. VAN VLISSINGEN, Amsterdam. CONTRIBUERENDE INSTELLINGEN. Het Nederlandsche Bijbelgenootschap. De Geneeskundige School te Rotterdam. Het Nederlandsche Zendelinggenootschap. | Het Indisch Leesmuseum te Delft. WETENSCHAPPELIJKE INSTELLINGEN WAARMEDE HET INSTITUT IN BETREKKING STAAT. Koninklijk Akademie van Wetenschappen | Genootschap van Kpnsten en Wetenschappen | Amsterdam. Koninklijk Instituut van Ingenieurs te | Maatschappij van Nijverheid in Ned. Indië. ’s Gravenhage. The Asiatic Society of Bengal. Vereeniging van Statistiek te | Amsterdam. | The Royal Asiatic Society; — London. Indisch Genootschap te's Gravenhage. La Société de Géographie à Paris. Statistisch en Historisch Bareau te Ba- Deutsch Morgenländische Gesellschaft in Stavanger. Leipzig. BUITENLANDSCHE LEDEN. J. CRAWFURD, Londen. CHR. LASSEN, Bonn. ED. DULAURIER, Paris. 8. MULLER, Freiburg in Baden. H. C. VON DER GABELENTZ, Altenburg. GEWONE LEDEN. J. D. FRANSEN VAN DE PUITTE, Minister |R. FP. VAN LANSBERGE, Gouverneur van van Koloniën. Suriname. Mr. r. A. J. w. Baron SLOET VAN DE |J. D. CROL, Gouverneur van Indië. Guines. NAAMLIJST. 35 EERSTE AFDEELING, TAAL- EN LETTERKUNDE. Pref. 1. noonpa, te'sGravenhage, Joor-| Prof. s. kurzan, Delft. saller. 3. 3. musmsma, Delft, Seeretaris. Pref. 3. novyuas, Leiden. Pref. 3. novyuas, Leiden. F. MULLER, Amsterdam. Dr. o. x. wiknass, Rotterdam. Dr. HM. MNEKUBROXEKR VAN DER TUUK, Amsterdam. TWEEDE AFDEELING, LAND- EN VOLKENK UNDER. FP. VAN REES MOORRKES, Gravenhage, A. u. w. Baron DE KOCK, Grevenhege. Veerzitter. KE. T. KRABBE, ‘s Gravenhage. yp. J. B. C. RostIDg van pen aa,'s Gravenhage. 