Ziekten en beschadigingen der ooftboomen
De kwaal der rondknoppen komt vooral voor bij den hazelaar en bij de zwarte bes. Rondknoppen bij den hazelaar, veroorzaakt door Phytoptus Avellanae Nalepa. Bij den hazelaar zwellen sommige knoppen, — in plaats van gewone winterknoppen te vormen, die in 't voorjaar zich op de normale wijze ontwikkelen, — op tot bolvormige lichamen, soms zelfs van 8 mM. dikte. Men ziet deze rondknoppen zoowel bij de wilde hazelaars onzer bosschen als bij de gekweekte hazelaars. Vooral in den Bangert, waar de hazelaar veel als boom geteeld wordt, doet de rondknoppenkwaal ontzaglijk veel nadeel. Bij sommige boomen zijn een derde gedeelte, ja bijkans de helft der knoppen tot rondknoppen misvormd; en daar deze noch blad noch bloem vormen, moet en de assimilatie der boomen (en dus de groei) en de vruchtzetting onder de plaag enorm lijden. Bovendien krijgen de hazelaarboomen door de rondknoppen eene zeer onregel- matige vertakking, daar immers de as van een' rondknop zich niet verlengt. 77 TJedurende den winter vindt men in de rondknoppen groote massa's galmijten; en in 't voorjaar vindt men er ook de eieren in. Eerst wanneer de normale knoppen zijn uitgeloopen en als de boom of struik geheel bebladerd is en nieuwe knoppen zijn gevormd, dan sterven de rondknoppen af, en de mijten trekken er uit; zij bewegen zich over de twijgen been voort, en vestigen zieb in de nieuwe, kortgeleden gevormde knoppen, die lang- zamerband beginnen op te zwellen tot rbndknoppen. Wanneer nu in Juli en Augustus de hazelaars voor de tweede maal scheuten vormen, dan gaan de galmijten de in hetzelfde jaar gevormde rondknoppen verlaten, en zich in de nieuw gevormde knoppen vestigen, die alweer tot rondknoppen worden , welke als zoodanig overwinteren. Er vqrmen zich dus bij den hazelaar tweemaal in een jaar rondknoppen: in den voorzomer en in den nazomer; maar de twee -perioden, waarin zich rondknoppen vormen, zijn niet zoo heel scherp van elkaar gescheiden. Men vindt gedurende bet geheele warme seizoen verhuizende galmijten , die langs de twijgen trekken; maar de meesten vindt men trekkende in Mei en Juni, alsmede in Augustus. Bespuitingen kunnen tegen de rondknoppen niet baten, zoolang de mijten in de ;knoppen zitten; men zou ze moeten uitvoeren gedurende het geheele warme seizoen , wanneer de mijten trekkende zijn. Maar dan zijn de boomen bebladerd, en raakt men bij bespuiting de twijgen niet. Aanbeveling verdient het afsnijden en verbranden van de aangetaste knoppen, of nog beter van de twijgen, die zulke knoppen . dragen; maar dat is bij de hoog opgegroeide hazelaarboomen in den Bangert niet mogelijk. Wanneer men jonge hazelaars uit kweekerijen ontbiedt , lette men er vooral op, dat men geene exemplaren met rondknoppen krijgt. Rondknoppen bij de zwarte bes, veroorzaakt door Phytoptus Ribis Nalepa, De rondknoppen van de zwarte aalbes zijn op dezelfde wijze gebouwd en vormen zich op precies dezelfde manier als die van 78 den haizelaar. Ik kan dus volstaan met te verwijzen naar bl. 77. De rondknoppen van de zwarte aalbes kunnen zoo groot zijn als eene erwt; zij zijn bolrond of ook wel eenigszins ovaal. Zij belemmeren natuurlijk en de normale vertakking der struiken, hn de bladvorming, en ook de bloem- en vruchtvorming. Enkele schrijvers beweren, dat de rondknoppen ook aan de roode aalbes voorkomen; maar ^Is dat geschiedt, dan is dat toch stellig eene zeer groote uitzonderlng. Wat de verhuizing der galmijten van de zwarte bes betreft, kan worden meegedeeld, dat deze geschiedt van af het voorjaar; dat de mijten zich dan uit de stervende rondknoppen langs de twijgen voortbewegen , en zich spoedig vestigen tusschen de basis van den bladsteel en den jongen knop, die zich in den oksel daarvan bevindt. Op die plaatsen treft men ze gewoonlijk in de eerste helft van Juni aan, soms nog in de tweede helft van deze maand en zelfs nog tot ver in Juli; — maar daarna vestigen zij zich in de jonge knoppen zelven. — Bestrijding. Voorkomen is hier gemakkelijker dan bestrijden. Wie eene bessentelerij wil aanleggen, zorge er voor, dat hij struiken noch stekken koope, die rondknoppen vertoonen; hij weigere onverbiddellijk elken struik en elke stek , die niet volkomen vrij is van de kwaal. Want eenmaal aanwezig, breidt zij zich snel uit van den eenen struik naar den anderen , en weldra is de geheele aanleg aangetast. Gedurende den tijd, dat de galmijten buiten op de twijgen of de bladeren aanwezig zijn , — en dat is gedurende het grootste gedeelte van het warme seizoen het geval, — kunnen zij gemakkelijk van den eenen struik op den anderen overgaan. Om zulks zooveel mogelijk te vermijden , heb ik wel eens aangeraden , bij den aanleg van bessentuinen de rijen zwarte bessen regel- matig met rijen roode aalbessen af te wisselen. Sommigen vonden daar baat bij, in zoover als de verbreiding der kwaal er door verhinderd of althans zeer bemoeilijkt werd; en waar eene kwaal gelokaliseerd blijft, kan men — desnoods door uitroeiing van de aangetaste struiken — haar met succes bestrijden. Toch hoorde ik van anderen, dat ook de afwisseling van zwarte met roode .79 bessestruiken niet had kunnen verhinderen , dat de kwaal in weinig jaren tijds de zwarte bessen van het geheele terrein had aangetast. Trouwens de gedurende hare verhuizing zeer beweeglijke galmijten gaan gemakkelijk over op de kleeren van de personen, die tusschen de struiken door loopen, bijv. om de bessen te plukken; en dezen brengen ze dan onwillekeurig van den eenen struik op. den anderen over , ja zelfs van den eenen tuin naar den anderen. Daarom is het raadzaam, dat zij, die op een besmet terrein gewerkt hebben, niet in eenen anderen bessentuin gaan, dan na van kleeren gewisseld te hebben. Waarschijnlijk zal ook de wind maar al te vaak de bij milliarden op de twijgen aanwezige galmijten van den eenen struik naar den anderen transporteeren. Natuurlijk is het raadzaam, in den winter de rondknoppen alien te laten afplukken en verbranden; of nog beter: men snijde al het hout, dat rondknoppen draagt, bij den snoei af, en verbrande dat. y^, Bespuitingen zou men moeten uitvoeren gedurende den tijd , dat de galmijten zich langs de twijgen bewegen, of tusschen de basis van den bladsteel en den knop zitten , dus van af het voorjaar tot einde Juli. Men heeft als bespuitingsmiddel aanbevolen een meng- sel, op de volgende wijze bereid: 30 gram Schweinfurter of Parijzer groen worden in 50 Liter water opgeiost, en daardoorheen wordt 60 gram tarwebloem geroerd; dit geschiedt om de massa beter te doen kleven. — Ook heeft men aanbevolen 3 KG. groene zeep op te lossen in 200 Liter water, vervolgens 4 KG. spaanders van quassiahout te verhitten met 300 Liter water en het aftreksel daarvan te mengen met de eerstvermelde zeepoplossing. Men bedenke even- wel dat de beide aangegeven mengsels — met name dat, waarin het zeer vergiftige Schweinfurter groen voorkomt — niet kunnen worden aangewend in den tijd, waarin de bessen, — 't zij dan rijp of onrijp , maar toch ongeveer half volwassen , — aan de struiken zitten. Men zou dus alleen er van gebruik kunnen maken in 't voorjaar, wanneer de bessen maar even zijn begonnen zich te zetten , en verder vooral na den oogst. Over de werkzaamheid der bovengemelde bespuitingsvloeistoffeii kan ik niet oordeelen. — aati de teelt van zwarte " eene zeer gevaarlijke :oint zij veel voor; naar ' blada-en. de ,,pok2iekte" teweeg- igetaste bladeren op, en moes , waarvan de cellen buitengewoon aterlt in de leagte groeien. Zoo ontstaan puisten op het blad {,,pokken") , die aanvankelijk lichter groen zijn dan de niet opgezwoilen gedeelten , en die Eoms een tijdiang rood gekleurd zijn , maar ten slotte sterven en dan bruin worden. Zulke ,,pokken" vindt men enkele malen op de bladeren van den appelboom , op die van lijsterbes, walnoot en enkele andere boomen; maar verreweg bet van den pereboom, die ipordt. u, veroorzaakt door uer. rei van geelgroene btad- t rood gekleurd zijn, en 81 dikwijls in twee strooken evenwijdig aan de middennerf gelegen. (Zie bl. 68). Wanneer men eene doorsnede maakt door eene zoodanige opzwelling of ,,pok", dan ziet men dat de opperhuid zoowel aan den bovenkant als aan de onderzijde van het blad naar buiten gebogen is , en wel tengevolge van de omstandigheid , dat de cellen van het bladmoes sterk vergroot zijn, vooral in de lengte, zoodat de intercellulaire holten (de ruimten tusschen de bladmoes- cellen) buitengewoon in omvang zijn toegenomen; de cellen zijn dus tamelijk wel los komen te liggen, ten gevolge waarvan het inwendige van het blad meer of min sponsachtig is geworden. De opperhuid vertoont aan de ondervlakte van het blad eene kleine opening, die als ingang van de pokachtige opzwelling fungeert. Men vindt meestal verscheiden bladeren aan den zelfden twijg aangetast : bladeren , die zich alle uit denzelfden knop pntwikkeld hebben; terwijl van andere twijgen alle bladeren vrij blijven. Dit wordt veroorzaakt door de omstandigheid , dat de galmijten , die de oorzaak der ziekte zijn, in de knoppen overwinterd hebben. (Zie bl. 66). De meeste bladeren , die aangetast worden , vertoonen dan ook de ziekte reeds op het tijdstip, waarop zij uit den knop te voorschijn komen. In Mei vindt men niet dan bij uitzondering eene enkele galmijt in zoo'n pok, maar wel de eieren, die ± 0,05 mM. lang zijn. De galmijt nl. schijnt, nadat zij in het blad is binnengedrongen en daar eieren gelegd heeft, de pok weer te verlaten. (Zie bl. 69). Later in H jaar vindt men in de pokken de jonge galmijten in grooten getale. Langzamerhand beginnen de pokken bruin te worden en dood te gaan. De gal- mijten kruipen er intusschen uit en begeven zich naar de jonge knoppen om in deze te overwinteren. Waar de pokziekte in erge mate optreedt, is zij oorzaak dat een groot gedeelte van de bladsubstantie veel te vroeg aan hare werkzaamheid onttrokken wordt. De bladeren, die reeds in hunne eerste jeugd met pokken dicht bezet zijn , sterven in hun geheel af. Bestrijding. Het eenige middel, dat men ter bestrijding van de pokziekte kent, bestaat in het verwijderen en vernietigen van de aangetaste bladeren. Dit moet geschieden in elk geval voor de Land- en Tuinbouwb.: Ziekten en Beach, der Oofthoomen^ IV. (3 82 pokken bruin zijn geworden, liefst echter eerst wanneer alle bladeren van de jonge scheuten hunne voUedige ontwikkeling hebben bereikt; want dan laat men den boom zoolang mogelijk in het voile bezit van zijn gebladerte, terwijl toch de aangetaste bladeren worden verwijderd op een tijpstip, waarop de eieren of de galmijten er nog in zitten. In Noord-Amerika schijnt men goede resultaten te hebben gekregen door de aangetaste pereboomen te bespuiten met eene petroleum-^mulsie , bestaande uit 66n deel petroleum op 5 tot 7 deelen water. De bespuiting moet geschieden in den winter, als de bladeren van de boomen zijn en de knoppen nog niet zijn begonnen te zwellen. Men moet vooral trachten , de eindknoppen te raken; want deze bevatten de meeste mijten. Ik zelf heb omtrent de bespuiting met petroleum-emulsie geene ervaring, en twijfel wel eenigszins aan de goede uitwerking van dit middel. WEEKDIEREN. (Zie Dierk. bl. 177). Buikpootigen of Slakken. (Zie Dierk. bl. 179). De slakken, welke soms voor onze ooftkultuur schadelijk zijn, zijn Naakte slakken {Limax) en Huisjesslakken (Helix). Het mag overbodig geacht worden, de verschillende soorten, die in dezen nadeel te weeg kunnen bren- gen , uitvoerig te bespreken. Onder de naakte Fig. 36. Grauwe veldslak (Umax agrestis) ; nat. gr. gjg^jj^jgjj /f|g^ 3g\ y^j,. dient hier vermelding de ook voor den landbouw en de groenteteelt zoo schadelijke grauwe veldslak of akkeraardslak'(Zmaa; agrestis X.), 30 — 60 mM. lang, langwerpig, glad, met donkere voelers en grauwe , soms roodaehtig getinte rugzijde en lichtgrijze , bijkans witte buikzijde. Onder de huisjesslakken (fig. 37) vermeld ik: de tuinhuisjeeslak (Helix hortensis MiilL): 15 mM. hoog en 19 mM. breed; kleur van het huisje: geel, rood of roodbniin, met vijf of minder donkere banden, en met witten mondzoom; de gewone huisjeaslak {Helix nemoralis L.), even groot als of iets grooter dan de vorige en met dezelfde kleurvariaties , maar met bruinen mondzoom; de boomhuisjesslak (Helix abustorum L.), die 18 mM. hoog wordt; kleur van het huisje kastanjebniin , met talriike, stroogele vlekken en ook meestal met een' bruinen band. De slakken houden zich bij droog weer altijd over dag schuil en komen dan alleen bij avond te voorschijn; bij vochtig weer Fig. 37. WijDgaardBlak (Helix pomalia), oat. gr. vreten zij ook over dag. Hoe meer vochtigheid en warmte, des te meer vertoonen zij zich en des te grooter is de schade, die zij teweeg brengen. Vooral de huisjes slakken kruipen gaarne in - de boomen , en vreten de knoppen en de jonge bladeren af. Bepaaldelijk hebben de jonge boompjes in kweekerijen er soms veel van te lijden. Ook rijp ooft, 't zij dat het nog aan de boomen zit of op den grond is gevallen, wordt door slakken gegeten. De rijpe aardbeien hebben inzonderheid veel van de akkeraardslak , trouwena ook wel van andere soorten van naakte slakken, te lijden. Bestrijding. Huisjesslakken zoekt men gemakkelijk van leid- booraen en pyramiden af; men doodt ze, door ze in een' kuil met 84 kalk te werpen of wel in kokend water. — Naakte slakken doodt men het best, door het terrein, waarop zij huizen, 's morgens in de vroegte — als de slakken nog aan H vreten zijn — met versche gebrande kalk te bestrooien, welke bewerking men liefst dadelijk, na 10 k 15 minuten tijds, moet herhalen. Waar de slakken evenwel aan aardbeien vreten , is bestrooiing met kalk ondoelmatig , wijl de vijanden veilig onder de bladeren verscholen zitten, waar zij — tegen de zonnestralen beschut — vaak dag en nacht door- vreten. Padden en kikvorschen eten zeer gaarne slakken; daarom verdient het aanbeveling, in vochtige jaren eenige van deze dieren op aardbeivelden te brengen. Ook bij de teelt van aardbeien onder glas kan het nuttig zijn, met 't oog op de slakken, padden bij dit gewas te brengen. VII. ZIEKTEN, WAARVAN DE OORZAAK TOT DUSVER ONBEKEND GEBLEVEN IS. In deze rubriek worden een asntal ziekten van ooftboomen bij elkaar gevoegd, die in geen der vooraf- gaande drie rubrieken kunnen wor- den gebracht. Deels zuUen zij mis- schien later naar een der vroeger bebandelde groepen van ooftboom- ziekten en beschadigingen moeten verhuizen, nl. voorzoover later moeht blijken, dat ziJ toch aan bepaalde parasieten of wel aan de inwerking van de anorganiscbe natuur te wijten zijn. Maar stellig ligt de oorzaak van sommige der in deze rubriek bescbreven ziekten in de boomen zelven. Zoo bijv. is bet voorkomen van zoogenoemde ijfasciaties" (fig. 38) eene eigen- aardigheid, die bij bepaalde indi- vidu's van eene plantensoort voorkomt, en is door teeltproeven bewezen, dat deze eigenaardigheid in booge mate erfelijk is, zoodat dus de oorzaak van dit ziektever- schijnsel niet gelegen is in uitwendig werkende invloeden, maar in bet individu zelf. y^\;'y »•/".^■ .<»■ .•K ■ If*: 86 Wortelknobbels bij ooftboomen. Vooral bij appelboomen , soms ook bij peren, zeldzaam (althans hier te lande) bij pruimen , abrikozen en perziken , vindt men aan de wortels harde opzwellingen met eene zeer hobbelige oppervlakte , zoodat elke opzwelling a. h. w. uit eene samengroeiing van een zeer groot aantal kleinere opzwellingen bestaat. Soms zijn die knobbels, welke het meest bij jonge boomen, bij v. in de kweeke- rijen, worden aangetroffen , niet grooter dan eene erwt; soms zijn zij zoo groot als eene hazelnoot, als eene okkernoot, als een kipei of bijkans zoo groot als eene vuist. Dikwijls treft men ze alleen maar aan den wortelhals aan;,maar zij komen ook wel aan alle dikkere en dunnere wortels voor , zelfs wel eens aan de 6^njarige worteltakken. Waar deze knobbels zeer groot zijn, blijft soms de groei der bovenaardsche deelen zeer gering. — In den beginne heeft zoo'n knobbel aan zijne buitenoppervlakte dezelfde kleur als de buitenoppervlakte van den wortel; later wordt de kleur donkerder , door de ophooping van afgestorven bastdeelen. Bepaaldelijk in H voorjaar eindigen sommige der wratvormige verhevenheden in zeer liehtbruin gekleurde uitsteeksels , die in 't geheel niet houtig , maar teer, kruidachtig van consistentie zijn, en welke zich in eene vochtige omgeving tot groene knoppen ontwikkelen. — De harde gedeelten vertoonen een eigenaardig, been en weer gedrongen ver- loop der vezels, zooals in het ,,Maserhout'\ — Volgens Sorauer kan men altijd in 't midden van jonge knobbels eene doode weefselplek vind^n; en ook bij grootere knobbels ziet men — volgens dezen schrijver — op sommige doorsneden duidelijk, dat het begin van 't ontstaan van den knobbel te zoeken is in eene beschadiging van den houtcylinder des wortels in H eerste jaar. Dikwijls namelijk vindt men daar eene spleet met afgestorven wondranden, of eene plaats, waar een worteltak in het eerste jaar zijner ont- wikkeling afgescheurd is geworden; terwijl over de wondvlakte zich wondhout (callusweefsel) heeft gevormd, dat zich langzamer- hand tot een overwallingsrand heeft ontwikkeld. 87 Deze opzwellingen , die door de Duitschera met den naam ,,Wurzelkropf*^ worden aange- duid , ontstaan — volgens Sorauer — door plaatselijke ophooping van voedende stoffen in de wortels. Zulks kan, volgens hem, het gevolg zijn 5f van plaatselijke verwonding 5f van knievormige bulging der wortels. Volgens den genoemden geleerde zouden dan ook de wortelknobbels ontstaan lo. door het zeer kort afsnijden der wortels bij het verplanten, waarbij de in de bovenaardsche deelen ge- vormde organische stoffen gebruikt worden voor abnormale callusvorming aan het ,ge- wonde wortelgedeelte; 2^. door verkeerde wijze van planten. Wanneer een boompje zal worden geplant , wordt het gat soms niet diep genoeg gegraven: het boompje wordt er in gezet en z66ver naar beneden gedrukt, tot het diep genoeg komt te staan; vervolgens wordt de aarde in het gat gebracht en aangestampt. Bij zoo'n behandeling echter worden de wortels knievormig opwaarts gebogen , en worden zij op bepaalde plaatsen meer of min gekneusd. Op deze plaatsen van kneuzing zouden dan, volgens Sorauer, de opzwellingen ontstaan. Ook zouden, waar door krachtige bemesting de gegevens voor Snellen groei in bijzonder sterke mate aanwezig zijn, de bedoelde opzwellingen meer ontstaan dan elders. Tegen Sorauers verklaring van H ontstaan der wortelknobbels had ik van den beginne af bezwaren. Ik zou mij kunnen voorstellen dat zij de juiste is wat betreft het eerste ontstaan I w der opzwellingen; maar ik kan niet begrijpen Fig. 39. Wortelknobbel hoe het doovgroeien van deze, gedurende bij een' appelwi Idling. .♦^r> i jaren , er door moet worden verklaard. Bovendien ziet men ,en, die jaren lang op dezelMe plaats stonden, knobbels aan de joogste wortels, weike jaren na 't verplanten worden, en die dus in ieder geval geene ombuiging bij n noch verwonding hebben ondergaan. e juistheid van Sorauer's hypothese te toetsen, hebben Ide en schrijver dezes op de terreinen der Rijkstuinbouw- i Wageningen de volgende proeven genomen. Er werden a.\ jonge appelboompjes geplant, en wel ,f op de gewone manier , zooals bet planten aitijd geschiedt , wortels op de gebruikelijke wijze waren ingekort; f in een gewoon plantgat , maar met de wortels opwaarts f in een gewoon plantgat, maar met zeer kort afgesneden if in een veel te klein plantgat, zoodat de wortels zich de gewone manier konden uitbreiden, maar opwaarts jebogen; f werden in grint geplant, niet in gewone tuinaarde, 3 wortels hier en daar in hunnen normalen groei moesten lelemmerd. nu in 't najaar, volgende op dat, waarin zij geplant de boompjes uit den grond genomen werden , bleek dat mpjes in meerdere of mindere mate aan hnnne wortels jbels bezet waren; en juist bij de boompjes, onder 6 en e , vond men betrekkelijk weinig knobbels, terwijl zij Sorauers theorie er vele zouden moeten hebben; aan die niet minder dan aan de boompjes , onder d en e genoemd. ultaten bleken dus geheel in strijd te zijn met Sorauers ;; zoo ook het reeds bovenvermelde feit, dat bij gelegen- 1 onze proefnemingen verscheiden malen kon worden ;eerd, nl. dat aan wortels, die zich eerst na het poten fevormd, knobbels werden aangetroffen. — is onderzoekingen , door Toumey aan ,het ,, Experiment van Arizona in 't werk gesteld , zouden de wortelknobbels 89 der ooftboomen door eene slijmzwam (zie II, bl. 4) worden veroorzaakt , die hij Dendrophagus globosvs noemt. Herhaaldelijk heb ik zelf, evenals trouwens verschillende andere plantenziekten- kundigen, de wortelknobbels van ooftboomen onderzocht, maar steeds zonder een spoor van parasieten te kunnen ontdekken. Is de opvatting van Toiimey juist, dan is dus de ,,Wurzelkropf^' eene besmettelijke ziekte. Nu zijn er wel feiten bekend, die erop schijnen te wijzen dat deze ziekte inderdaad besmettelijk is. Op terreinen, die langen tijd als kweekerijen hebben gediend , waarop dus langen tijd ooftboomen stonden, krijgen de ooftboompjes vaker wortelopzwellingen , dan op terreinen, waar nog slechts sedert kort of nog in H geheel geene ooftboomen werden gekweekt. Op sterk bemesten bodem komt het verschijnsel meer voor dan op weinig bemesten grond; en — naar men meent — op kalkarmen bodem meer dan op kalkrijken. jjMelkglans^^ op appel-, pruime-j abrikoze- ol perzikbladeren is eene bij fruittelers w^l bekende ziekte, waarvan echter de eigenlijke oorzaak tot nog toe geheel in het duister ligt. Bladeren , die aan deze ziekte lijden, zien er aldus uit: de frissche groene kleur is vervangen door eene doff e , zilverachtige tint. Opmerkelijk is ook , hoe los het bladweef sel is : met een paar praepareernaalden is het gemakkelijk, de afzonderlijke cellen van elkaar te isoleeren. Dit is dan ook een karakteristiek verschijnsel, dat wel moet be- rusten op de omstandigheid , dat de buitenste laag van de cel- wanden mih of meer opgelost of althans omgezet wordt. Dit kan zoo ver gaan, dat de opperhuid op sommige plaatsen vanzelf loslaat, zoodat zich hier en daar blaasjes op het blad vormen. Over de oorzaak der ziekte heeft Sorauer eene onderstelling gemaakt. Hij meende waar te nemen , dat aan de takken , die den zilverglans op hunne bladeren hadden , steeds het houtlichaam ook ziekte verschijnselen vertoonde, en zag nu in het ziek worden der bladeren eene uiting van gebrek aan geregelden watertoevoer. 90 Gewoonlijk leven zulke takken niet lang, maar sterven 6€n of twee jaar nadat zij het eerst den zilverglans op hunne bladeren vertoonden. Het beste is dus maar, ze dadelijk te verwijderen. Bruinvlekkigheid der wijnstokbladeren , ook wel genoemd yfBrunissure.^^ •;/ Deze kwaal kent men zoowel in de wijnverbouwende streken van Frankrijk en Duitsehland, als in Californie (,,Californian vine disease".) Maar ook in Nederland komt zij bij kasdruiven voor, en wel het meest bij Gros Coiman; naar het schijnt, nooit bij den gewonen Frankenthaler. Terwijl zij zich bij den wijnstok in 't vrije veld gewoonlijk eerst in de tweede helft van den zomer vertoont, komt zij bij ons in de kassen in allerlei jaargetijden voor. — De verschijnselen der kwaal zijn de volgende: aan den bovenkant der bladeren, tusschen de nerven, ontstaan onregel- matige, zich steeds uitbreidende , lichtbruine, roodbruine of roode vlekken met scherp omgrensde randen. Binnen korteren of langeren tijd hebben zich deze vlekken zoodanig uitgebreid, dat alleen de randen der bladeren in de allernaaste omgeving der nerven hunne groene kleiir behouden hebben. De aldus aangetaste bladeren sterven veel eerder af dan in gewone omstandighedeA 't geval is: in de Rijnstreek tusschen Augustus en October. De oorzaak der kwaal is nog niet met zekerheid bekend. Viala en anderen beschouwen haar als eene parasitaire ziekte, en schrijven haar toe aan eene slijmzwam, die zij Plasmodiophora Vitis noemen , en welke zich voornamelijk in palissadecellen van het bladmoes zou ophouden. Van deze slijmzwam werden echter alleen de plasmodien (II, bl. 4), nooit sporen, aangetroffen. Velen echter beschouwen de lichamen, die anderen voor plas- modien houden, eenvoudig als eenigszins vervormd protoplasma van de cellen, waarin zij worden aangetroffen. Door plotseling invallende temperatuursverlaging zou zich looistof in de bladeren ophoopen, waardoor het protoplasma der bladmoescellen zich op aangegeven wijze zou verandereri. Het komt mij voor, dat Fig. 40. Bruiiivlekkigheid tier wijnstokbliMiereii. i verklaring moeilijk ook voor onze in kassen gehouden druiven 92 zou kunnen opgaan , waar toch de temperatuur wel nooit tot nabij het vriespunt daalt. De oorzaak der ,,brunissure" ligt nog in 't duister. — yyVlekkigheid^^ of j,stippelighei(V^ van appelen. Appelen, die hieraan lijden, vertoonen bruine vlekken onder de schil. Wat de oorzaak daarvan is, is nog niet uitgemaakt. Het schijnt, dat de vroegere opvatting, dat eene zwam, nl. Spilocaea Pomi Fr. , de vlekkigheid zou veroorzaken , onjuist is , en dat de kwaal door voedingscondities wordt veroorzaakt. Bepaaldelijk eene eenzijdige stikstofbemesting schijnt de kwaal in de hand te werken. Sommige soorten van appelen zijn zeer vatbaar voor de kwaal; andere in 't geheel niet. Olazige appelen, Het gebeurt soms dat sommige appelen van een' boom zeer hard zijn, en doorschijnend , ,,glazig", van vleesch, also! dit bevro- ren was, terwijl zij lieht van kleur zijn en blijven, en flauw van sraaak. Soms vertoont de eene helft van een' appel de vermelde eigenschappen , terwijl de andere helft geheel normaal is. Het glazige gedeelte groeit minder sterk dan het nor male, zoodat een voor de helft glazige appel geheel scheef groeit. Volgens Sorauer is het glazige vruchtvleesch rijker aan water (armer aan organische en aschbestanddeelen) dan het normale vruchtvleesch, en vooral zeer arm aan zuur: daarvandaan de flauwe smaak. Het glazige voorkomen is het gevolg van de omstandigheid , dat de intercellu- laire ruimten in het vruchtvleesch niet met lucht, maar met vocht gevuld zijn. — Het verschijnsel doet zich het meest voor bij appelen, die aan jonge boomen groeien, welke nog slechts enkele jaren vruchten dragen; sommige soorten zijn er vatbaarder voor dan andere. Zoo komen glazige appelen nog al eens voor bij Gloria mundi en Witte Astrakan. fe 93 Steenige peren. In sommige, bepaaldelijk droge, jaren is het vruchtvleesch der peren minder saprijk, droger en vaster, dan in normale omstan- digheden 't geval is; en in het vruchtvleesch zijn dan in groot aantal steenharde korrels aanwezig , die tusschen de tanden kraken. Zulke steenharde korrels vindt men overigens bij peren altijd, vooral in de omgeving van het klokhuis, maar bij sommige soorten (met name bij stoofperen) ook in de meer naar de opper- vlakte toe gelegen gedeelten van het vruchtvleesch. Zij bestaan uit ophoopingen van steencellen , dat zijn cellen met uiterst dikken , harden wand. Van ,, steenige peren" echter spreekt men, wanneer het aantal, de omvang en vaak ook de hardheid der korrels grooter is dan bij de bepaalde soort regel is. Dit is voornamelijk H geval in jaren , waarin weinig regen valt en de zon veel en fel schijnt. Daar gebrek aan water het ontstaan van* ,, steenige peren" in de hand schijnt te werken, zoo behoeft het geen verwondering te baren, dat de peren aan sommige boomen bijkans geregeld aan de bedoelde kwaal lijden; dit kan nl. ook veroorzaakt worden door een' ongeschikten onderstam, die den geenten bovenstam geen water genoeg kan toevoeren. Soms kan men het ontstaan van ,, steenige peren" voorkomen door den bodem meer water te geven. Meelig worden van peren en appelen, Dit verschijnsel vertoont zich vooral in heete zomers, bij vroege soorten meer dan bij late; het vruchtvleesch is dan niet saprijk maar slap, murw, arm aan vocht, flauw van smaak, en valt, als men er op drukt, tot eene meelige pap uit^en. De oorzaak schijnt doorgaans daarin gelegen, dat het rijp worden te snel plaatsgrijpt. Bij het rijpen grijpen gisting en andere geven. Bij lang- zaam rij- pen nu blijven deze stof- fen voor devruch- ten ; rij- pen deze snel, dan worden !fis te snel de smaak- ellen van ■ verbindt , los komen leelacbtige a een koel en in een Hen oogate n v66r zij forden zij L boom of I. Hoofd- teelt , die Doorgroeiende peren. Sommige jaren komt <Iit verschijnsel aan bepaalde boomen voor, of wel slechta aan bepaalde takken van eenen boom. De top van de as der bloem, waaruit de peer ontstaat, en die zich in gewone omstandigbeden niet veriengt , groeitjdan in de lengle , en vormt 6f een' bebladeren tak boven op de peer (fig. 41), 6f Fig. 42. Vorming van eene tweede Fig. 43. Vorming van eene twe«de peer op deo top der e« irstgevormdd peer op - den (op der c ie^tgevormde (naar eeoe pholographie). (naar eeoe pholographie). eene niejiwe peer, die boven op de eerste gezeten is. (Vgl. fig. 42, 43). Van praktische beteekenis is overigens bet bier bedoelde curieuse verschijnsel niet. REGISTER. 1 • i A. Aalbes (Ziekten en beschadigingen van) I Aalbessenbladluis IV „Aard-" of „vreetwolf" Ill Aardbeiboorder Ill Aardbeiplant (Ziekten en beschadigingen van) I Abrikozenuil J II Acidalia of Chaematobia brnmata Ill Acrouycta Rumicis I Aecidium Grossulariae II Aecidien, Aecidiosporeu II Aethalium septicum II Agaricus melleus II Agaricus squarrosus II Agriotes iineatas Ill Agrilus sinuatus Ill Agromyza Rubi I Ammoniakgas (schadelijke werking van) I Anthonomus druparum • . Ill Anthonomus Piri Ill Anthonomus pomorum Ill Anthonomus Rubi Ill Anthracose (bij wijnstok) • . . I, 82; II Aphelenchus Fragariae I Aphelinus Diaspidis IV Aphis Cerasi IV Aphis mali IV Aphis Pruni IV Aphis Persicae IV Aphis Ribis IV Aphis Sorbi , IV Apothecium II Appelboom (Ziekten en beschadigingen van) I Land' en Tuinbouwb,: Ziekten en Beseh, der Oofthoomen, IV. Bladz. 64 21 5 43 71 109 109 72 156 156 7 172—175 175 27 24 69 172 52 51 48—52 52 87 13 34 8, 20 13 19 20 21 8 24 20 7 98 REGISTER. Appelboorder Ill Appelmot I Appelbloesemkever Ill Appelroest 11 Arvicola amphibius Ill Asci II Ascosporen II Ascochyta-soorten II Ascomyceten :...... II Ascusvruchten II Aspidiotus ostreaeformis IV Aspidiotus perniciosus IV Asteroma-soorten II Atmospheer (giftige stoffen in de) I Aurelia (de groote) Ill B. Bacillus amylovorus II Balaninus nucum Ill Barsterigheid van de peren II Basidiosporen II Bastaardrnpsen Ill Bastaardrups , slakvormige Ill Bastaardsatijnvlinder Ill Bekerroest , Bekerroestsporen II Bessengaatjespaddestoel II Bessenziekte in den Bangert II Bessenwortelluis IV Bestrijdingsmiddeleii I Bevriezen van planten I Bevroreu bloesems I Bevroren bast en hout I Bitterrot der appelen II Blaaszwammen (Ascomyceten) II „Blackrot" I Bladgroenhoudende woekerplanten I Bladluizen IV Bladnerfdoorsnijder Ill Bladvlekken bij moerbeien II Bladz. 43. 24 48—52 165 o 105 19, 105 96 33 25 42, 47 25, 28, 43 95 171 87 12 52 65 169 74 78 102 150 180 122 21 107 153 161—163 163 91 27 73. 4 14— li> 40 ^ 92 REGISTER. Bladvlooien IV BladroUers Ill Bladwespen Ill Bladwesp (pruimen-) . Ill Bladwesp (witpootige kersen-) Ill Blauwzuurgas ) voor ontsmetting I Bloedluis IV Bloesemsnuitkever (Anthonomus) Ill „Bobbel8" der perebladeren II Boktorren Ill Boomschaar I Bordeauxsche pap of Bouillie Bordelaise I Bo8chmier, roode Ill Botrytis tenella op meikever Ill Bolrytis cinerea II Botrylisziekte der joDge druiven II Bouillie Bordelaise II Braambessenroest II Braambessengalmug (Lasioptera Rubi) I Bruinvlekkigheid der wijnstokbladeren IV Brunissure IV Bursifex Pruni I Butalis variella I Byturiis furaatus en B. tomentosus Ill c. Caeoma II Capnodium calycinum II Carpocapaa funebruna Ill Carpocapsa pomonana Ill Carpoasci II Cecidoniyia nigra en C. piricola IV Cecidomyia Piri I Cecidomyia Pruni I Cemiostoma scitella I Cercospora cerisella I (ycrcospora circumscissa I Cercopis bifasciata IV Cercx)pis 8pumaria IV 99 Bladz. 4 118—135 74-82 80 117 96—98, 129 14—19 48—52 42 62 40 105 73 32 127 127 63 158 70 90 90 50 70 21 158 21 133 124—133 33-45 59 50 33 42 49 3 3 7* 'I 100 REGISTER. Bladz. Cetonia aenea zz C. floricola Ill Chiouaspis ' IV phloor (schadelijke werking van) I Chlamydosporen II Cicadeachtigen IV Cladius aibipes Ill Cladosporium ' II Clasterosporium carpophilum („gomziekte", „waterkanker", „bladvlekkenziekte") II Coccus-soorten IV Conchylis acubiguella " III Conchylis botrana Ill Coleophora hemerobiella Ill Conidien .. . * II Conidiendragers 11 Coniothyrium diplodiella (steelziekte van den wijnstok) II , 97 ; I Corvus-soorten Ill Cossus aesculi Ill C088U8 ligniperda Ill Cronartium ribicola II Cryptogamen I Cryptosporium nigrum I Cytospora leucostoma II Cytosporina Ribis II D. Deilephila Celerio I Dematophora necatrix II Diaspis fallax IV Diloba coeruleocephala Ill Doorgegroeide peren IV Dopluizen IV Dopluis: bessendopluis IV kersendopluis IV perendopluis IV perzikdopluis IV pruimendopluis IV walnootdopluis IV wijnstokdopluis IV 36 28 172 20 2 77 141 79 27 135 135 140 20 23 79 16 94 91 166—168 1 61 116 122 75 84 28, 31, 42, 49 109 95 29 58 57 57 54 57 57 58 J REGISTER. Donsvlinder Ill Draadzwammen . . . . ' II Druifluis (Phylloxera vaslatrix) IV E. Eccoptogaster Pruni en E. ragulosus Ill „Edelrot" der rijpe druiven II Eekhoorn Ill Eispore (Oospore) 11 Erineumvorniingen IV Erysipheeen II Exoascus bullatus ' II Exoascus Cerasi II Exoascus deformans II Exoascus Insititiae II Exoascus minor II Exoascus Pruni II F. Fasciatie IV Fidonia Ill Fidonia aescularia Ill Fidonia aurantiaria Ill Fidonia defoliaria Ill Fidonia progeramaria Ill Fire blight II Fluorwaterstofgas (werking van) I Formica rufa Ill Framboos en braamsoorten (ziekten en beschadigingen van) . . I Frambozenglasvlinder I Fringilla Ill Fuligo varians II Fungiciden I Fusarium Mori II Fusicladium Cerasi II Fusicladium dendriticum » . II Fusicladium pirinnm II G. Galmuggen IV Galmijten (Phytoptus) IV 101 Bladz. 104 3 22 58 127 8 18 71 45 42 39 40 40 40 42 85 113—117 117 117 117 117 11 172 73 69 70 19 6 122 84 73 59,61 65 59 65 , * • ? ^i ^^*r .... .• ^r-f: ■-■■■ ' €>■ 102 REGISTER. Garrulus glandarius Ill Gastropacha neustria Ill Giftige stoffen in de atmospheer I Gloeosporium-soorten II Gloeosporium ampelophagum („Anthracose") II Gloeosporium fructigeniim („Bitterrot") . II Gnonionia erythrostoma II Gnomonia leptostyla I Gomziekte II Goaden tor Ill Gracillaria juglandella I Grapholitha amplana I Grapholitha funebrana Ill Grapholitha occellana Ill Grapholitha pruniana Ill Grapholitha tripunctana Ill Grapholitha Woeberiana Ill Gryllotalpa vulgaris Ill Gymnoasci i ... II Gymnosporangium confusum II Gymnosporangium clavariaeforme II Gymnosporangium Sabinae II H. Haas V Ill Halfvleugeligen IV Hagelschotziekten I Harpalus ruficornis II Hazelaar (Ziekten en beschadigingen van) I Hazelaarboktor (Oberea linearis) Ill Hazelnootsnuittor Ill Hendersonia foliorum I Heksenbezems II Helix (huisjesslakken) IV Helix arbustorum IV Helix hortensis IV Helix pomatia IV „Hongerpruimen" II Houtrupsen Ill Bladz. 19 105 171 86-89 86 89 86-89 61 81 36 61 62 133 123 121 122 134 63 33 165 165 152, 159, 163 1 1 13; II, 79 13 63 62 52. 49 35—40 83 83 83 42 91-96 REGISTER. Hoiitschorskevers Ill Hymenium II Hymenomyceten II Hyraenoptera . . . ' Ill Hyponomeuta (spinselmotten) Ill I. Incurvaria capitella (spruit vreter der bessestruiken) Ill Insecticiden I Insektenpoeder I InsektenvaDgbandeD I InspuitiDgen in den grond I Invloeden in den bodem I J. Julus guttulatus I K. Kanker (boom-) . . II Kanker, „ge8loten" en „open" II Kasianje-meikever Ill Kers (Ziekten en beRchadigingen van) t Kernzwararaen II Kersenbladhiis IV Kersenraade IV Kevers Ill Kleefbanden voor 't vangen van insekten I Kniptorren Ill Knaagdieren Ill Knotssprietige kevers Ill Koekoeksspog IV Konijn Ill Kokerrupsje der ooftboomen Ill Korstmossen .... II Kraaien Ill Krakeling (Diloba coeruleocephala) IJI Krulziekte van den perzik I, 13; II Krulziekte van kersen en krieken II Kruisbes (Ziekten en beschadigingen van) I Kwee (Ziekten en beschadigingen van) I 103 Bladz. 56-59 162 169 68 137 141 136 140 112 141 173 72 106 107 35 40 59 20 59 20 115 8 1 21 3 1 140 3,181 16 108 40. 40 64 38 '--^ • » 104 REGISTER. L. Lachnus juglandis I LacliDus juglandicola I Land- en waterwantsen IV Lapsnuittorren (Otiorhynchus) Ill La^stadia Bidwelli („Blackrot ' v. d. druif) I Lasioptera Bubi (Braambessengalmug) I Laverna Hellerella I Lecaninm-soorten IV Lecanium Persicae IV Lecaniam rotundum IV Lecanium Cerasi IV Lecanium Juglandis IV Lecanium Piri . IV Lecanium variegatum IV Leinewebersche pap of Leinewebersche compositie . I, 103; III Lepus cuniculus Ill LepuB timidus Ill Licht (gebrek aan) I Lichtgas in den bodem I Limax (naakte slakken) IV Limax agrestis IV Liparis auriflua Ill Liparis chrysorrhoea Ill Liparis dispar Ill Liparis monacha Ill Loofplanten II Loopkevers Ill Lyda clypeata Ill Lijmbanden I, 115; III Ijyonetia Clerkella j • • HI Lijsters Ill Bladz. 61 61 1 45-46 80 70 24 28, 54, 57 54 56 57 57 57 57 61 1 1 149 175 82 82 104 102 96 98 2 20 83 116 143 , ' 12 M. Magdalinus Pruni Ill, 47 „Mal nero" v. d. wijnstok II , 13 Marentakje, mistel II, 183 Meeldauwzwammen II , 45 REGISTER. „Meeldauw" of „wit v. d. druif" ' . . II Meeldraden 1 Meelig worden van peren en appelen IV Meerl^ol Ill Meikever Ill Melampsora epitea I Melkglans op appel-, pruime-, abrikoze- of perzikbladeron . . IV Melolontha hippocastani Ill Melolontha vulgaris Ill Microstoma Jnglandis I Microsphaera grossulariae II Mieren • Ill MiilioeDpboten (tTulns) . . . . I Mineermot der ooftboomen Ill Mineerrupsjes I Mistel II Monilia II Moniiia op abrikoos II Monilia op appel II Monilia op hazelaar II Monilia op morel II Monilia op peer II Monilia op perzik II Monilia op pruim II Morel (Ziekten en beschadigingen van) I Mosplanten II Morthiera Mespili Ill Muizentyphus Ill Musschen Ill Mijten IV Mytilaspis pomorura IV N. Nachtvorsten I , Nectria cinnabarina II, Nectria ditissima . II, Nematus ventricosus Ill, Nepticula splendidissimella I, Nonvlinder Ill, 105 Bladz. 51 7 93 19 28 66, 68 89 35 28 61 51 72 72 143 ^ 33 183 129-148 141 141 132 134 144 141 140 40 181 136 7 19 63 ?8,51 168 112 106 75,76 98 W^ (*:«' ^^: '^c m^ :t': ''N^ ■■' ■;. ^■•^■j"- ■ .-.»• _-. vSr> .. - y.i ^^C-' - 7" 106 REGISTER. o. Oberea linearis Ill, Oidium Tuckeri II, Ophoogen van grond rondom boomen 1 , Orgyia antiqua Ill, Oriolus galbula Ill, Omix guttata ' I, Otiorhvnchus-soorten Ill, Bladz. 62 51 174 107 12 34 45, 4G P. Parasieteu I Parmelia parietina II Peniciliium glaucum II Penseelschimmel (Penicillium) II Pentatoma baccarum IV Pereboom (Ziekten en beschadigingen van den) 1 Perenbladvloo IV Perengaimug IV Perenrouwmug IV Perenroest II Peridermium Strobi (Cronartium) II Perisporieeen II Peronospora viticola II Perzikbooni (Ziekten en beschadigingen van den) I Perzikbladluia IV Phanerogamen II Phoma-soorten II Phragmidium Rubi II Phragmidium Rubi Idaei II Phragmidium violaceum II Phyilactinia suffulta II Phyllobius oblongus Ill Phyllopertha horticola , HI Phvllosticta-soorten II Phyllostjcta jugJandina I PhyJi*i£iitta Juglandis I Phyllosticta vindobonensis II 4 181 55 55 2 29 5 59 60 163 166 55 30 57 21 1, 94 158 157 158 50 44 36 92,93 61 6 93 183^ 1 REGISTER. Phylloxera vastatrix IV Phytoptu8 Avellanae IV Phytoptus (galmijten) IV Phytoptus Piri IV Phytoptus Ribis . IV Phytoptus Vitis IV Pieris Crataegi Ill Plaatsprietige kevers Ill Plakker Ill Plantenluizen IV Plasmodium II Podosphaera tridactyla II Podosphaera Oxyacanthae II Poederkwast I Poederverstuivers I PogODochaerus hispidus I Pokziekte van perebladeren IV Polystigma riibrum II Polydrosus-soorten Ill Polyporus (geslacht) II Polyporus fomentarius II Polyporus hispidus II Polyporus igniarius ^ .... II Polyporus Ribis II Polyporus squamosus II Polyporus sulphureus II Prachtkevers Ill Pruiraeboom (Ziekten en beschadigingen van) I Pruimenboorder Ill Pruimenmot Ill Psylla Piri IV Psylla mali IV Puccinia II Puccinia Cerasi II Puccinia Pringsheimiana II Puccinia Pruni II Puccinia Ribis II Pulverisaleurs I Pulvinaria ribesiae IV 107 Bladz. 22 76 65 80 77 75 85 28 96 75 5 51 50 126 127 2(3 80 99 44 171, 175 180 180 180 180 178 178 23 45 42 139 5 5—6 151—156 154 156 154 150 120-126 58 ■^y- 108 REGISTER. Pulvinaria Vitis XV 58 PykDiden II, 99 Pyknosporen II, 150 Pyrenomyceten II 59 R. Bladz. Rechtvleugeligen Ill Rhynchites-soorten JH Rhizomorphen II Ringelrups HI Ringworm XIj Roest van aalbessen II Roest van appelbladcren II Roest van kersen II Roest van kruisbessen II Roest van kwee II Roest van pruimen II Roestelia cancellata II Roestelia penicillata II Roest vlekken van de appelen . II Roestzwammen II Roetdauw II Rondknoppen IV Roode of koude brand van den wijnstok I Rotten der vruchten na den oogst II Rozenkevertje HI Rupsenfakkels I Rupsenlijni I s. 63 38 171 105 24 155, 156, 168 165 154 155, 156, 158 163 154 163 165 61 143 57 75—79 74 55 36 119 116 San Jose schildluis IV, 43 San Jos6 schildluis (de Europeesche-pseudo) IV, 47 Saprophyten I^ 4 Schildluizen (C!occina) . IV, 24 Schildluis (de kommavormige) IV, 51 Schildluis (de roode ooftboomen-) IV, 49 Schildvleugeligen of kevers Ill, 20 Schizoneura lanigera IV , 14 REGISTER. 109 Bladz. Schizoneura grossulariae ^ IV 21 Sehorsbeschadigingen (door hazen en konijnen) HI 3 Schorsbladroller Ill 134 Schorsbrand of brandplekken I 163 Schorskevers HI 54 Schorssnuitkevers (Magdalinus) Ill, 47 ,,Schurft", „Zwart", of „Bar8terigheid" van peren II, 65 Schijfzwammen H 124 Sciara Piri ^ jy qq Sciara Schmidbergeri ly 60 Sciurus vulgaris HX ■ 3 Sclerotinia FuCkeliana II 127 Selandria adumbrata HI 73 Septoria-soorten . II 9() Sesia-soorten HI §8 90 Sigarenmakers (Rhynchites) HI 39 Simaethis pariana IH 142 Siphonophora ribicola ly 2I Skeleteerniotje der ooftboomen HI 142 Sklerotium H 26 Slakken ly g2 Slijmzwammen (Myxomyceten) H 3 6 Snuittorren HI 33 Spanrupsvlinders HI 110 Spermatien H 99 Spermogonium H iqq Sphaerella Fragariae H 27 Sphaerella sentina H 75 Sphaerostilbe coccophila ly 35 Sphaerotheca pannosa H 51 Sphaerotheca Castagnei H 50 Spilographa Cerasi .IV 62 Spinachtigen ly 53 Spinners IH^ 9O Spinselbladwesp (peren-) HI 33 Spinselbladwesp der steenvruchten HI 84 Spinselmotten (Hyponomeuta) HI, 137 Spintkevers HI 57 Spitsvleugelige bladroller HI 118 REGISTER. Splijtzwammen (Bacterien) Spreeuw Ill Spruitvreter der bessestruiken (Incurvaria) Ill Spruitzwammen (Saccharomyceten) II „Steelziekte'' der druiven II Steenige peren IV Sterfte der kerseboomen II Sterigma II Stroma II Sturuus vulgaris Ill Slijfharige gaatjespaddestoel II Bladz. II, 3 14 141 27 97 93 115 169 105 14 180 T. Teleutosporen II Temperatuur (te hooge) I Temperatuur (te lage) I Teras contaminana ... Ill Tetranychus telarius IV Tischeria marginea I Tondergaatjeszwam II Tortrix Pilleriana (wijnstokbladroller) Ill Tortrix ribeana Ill Tortrix rosana Ill Tortrix xylosteana Ill Traanzeep IV Trekmade (Hyponomeuta) Ill Tubercularia vulgaris II Turdus Ill Turdus viscivorus II Tweevleugeligen IV Twijgafsteker (Rhynchites conicus) Ill Typhlodromus Mali I u. 148 152 152 118 63 69 180 135 121 120 119 39 139 113 12 183 59 41 21 Uilen (vlinders) Ill, 108 51 Uncinula spiralis I^ j Uredineeen (Roestzwammeo) II > 148 Uredosporen (Zomersporen) II » 150 REGISTER. Ill Bladz. V. Valsa leucostoma II, 115 Vanessa polychloros Ill, 87 Vanglantaarn of uilenval I, 118 Veenmol Ill, 63 Venturia II, 60,68 Vermicularia II, 95 Vespa germanica Ill, 69 Viltplekken op wijnstok IV , 72 Viscum album II, 183 Vlaamsche gaai Ill, 19 Vlekkigheid of stippeligheid van appelen . . / IV, 92 Vlekziekte van de moerbeiboom 11, 12 Vliegmuggen IV, 61 Vlinders Ill, 85 Vliesvleugeligen Ill , 68 Vogellijm Ill, 183 Vogels Ill, 9 Volvellina marginalis 1 , 33 Volvulifex Pruni I, 55 Voorbehoedmiddelen tegen ziekten en beschadigingen 1 , 83 Vorstkanker I, 163,164 Vorstlijsten , I, 167 Vorstspleten 1, 166 Vruchtblaaszwainmen (Carpoasci) II, 27 Vuiirvattende gaatjeszwammen II, 180 „Vuur" of „rood vuur" bij walnoot, kruisbes, enz II, 112 w. Walnoot of okkernoot (Ziekten of beschadigingen van) .... I, 60 Watergebrek in den grond 1 , 174 Waterrat Ill, 5 Weekdieren . IV, 82 Wespen Ill, 68,72 Wespenglas Ill, 70 „White rot" der druiven II, 97 Wielewaal Ill, 11,12. 