Het Nieuwe Testament, of Alle de boeken des Nieuwen Verbonds van Onzen Heer Jezus Christus; op last van de Hoog-mog. heeren Staten-generaal der Vereenigde Nederlanden, en volgens het besluit van de Synode nationaal, gehouden te Dordrecht in de jaren 1618 en 1619, uit de oorspronkelijke (Grieksche) taal in onze Nederlandsche getrouwelijk overgezet
34 Think not that I am eome to send peace on earth ', I came not to send peace, but a sword. 35 For I am eorae to set a man at variance against his father, and the daughter against her mother, and the danghter-in-iaw against her mother-in-law. 36 And a man'^foes shtil he they of his own hoasehold. I. 37 He that loveth father or mo- ther more than me, is n<^ worthy of me: and. he that loveth son or daughter more than me, is not worthy of me. 38 And he that takéth not his cross, and followeth after me, is not worthy of me. 39 He that findeth his life shall lose it : and he that loeeth his life for my flake, shall find it. 40 1 He that receiveth you, re- ceiveth me -, and he that receiveth me, receiveth him that sent me. 41 He that receiveth a prophet in the name of a prophet, maM re- ceive a prof^et's reward ; and he that receiveth a rightebns man in the name of a righteous man, shall receive a righteous man's reward. 42 And whosoever shall give to dHnk unto one of these little ones, a cup of cold water only, in the IS MATTHEÜS, XI. naam eens discipels, voorwaar zeg- ge ik u, hij zal zijnen loon geens- zins verliezen. HOOFDSTUK XI. II^N het is geschied, toen Jezus J geëindigd had zijnen twaalf discipelen bevelen te geven, dat hij Tan daar voortging, om te leeren en te prediken in hunne steden. 2 £n Johannes, in de gevangenis gehoord hebbende de werken van Christus, zond twee van zijne dis- cipelen j 3 En zeide tot hem : Zijt gij de- gene, die komen zoude, of ver- wachten wij eenen anderen ? 4 En Jezns antwoordde en zeide tot hen: Gaat henen en bood- schapt Johannes weder 't gene gij hoort en ziet : 5 Blinden worden ziende, en kreupelen wandelen; melaatschen worden gereinigd, en dooven hoe- ren ; doodén worden opgewekt, en aan ^rmen wordt het evangelie verkondigd. 6 En zalig is hij, die aan mij niet zal geërgerd worden. 7 Als nu dezen henengingen, heeft Jezus tot de scharen begon- nen te zeggen van Johannes : Wat zijt gij uitgegaan in de woestijn te aanschouwen? een riet, dat van den wind ginds en weder bewogen wordt? 8 Maar wat zijt gij uitgegaan te zien ? eenen mensen, met zachte kleederen bekleed ? Ziet, die zach- te kleederen dragen, zijn in der ko- ningen huizen. 9 Maar wat zijt gij uitgegaan te zien ? een' profeet ? Ja, ik zegge u, ook veel meer dan een' profeet. 10 Want deze is 't van denwel- ken geschreven staat: Ziet, ik zende mijnen engel voor uw aan- gezigt, die uwen weg bereiden zal voor u henen. 11 Voorwaar zegge ik u, onder degenen, die van vrouwen geboren zijn, ie niemand opgestaan meerder name of a disciple, rerilj I mj unto you, he shall in no wise lose his reward. A CHAPTER XI. ND it came to pass when Je- sus had made an end of com- manding his twelve disciples, he departed thence to teach ana to preach in their cities. 2 Now when John had heard in the prison the works of Christ, he sent two of his disciples, 3 And said unto him, Art thou he that should come, or do we look for another ? 4 Jesus answered and said unto them. Go and shew John again those things which ye do hear and see: Ö The blind receive their sight, and the lame walk, the lepers are cleansed, and the deaf hear, the dead are raised up, and the poor have the gospel preached to them. 6 And blessed is he whosoever shall not be offended in me. 7 1 And as they departed, Jesus began to say unto the multitudes concerning John, What went ye out into the wilderness to see ? A reed shaken with the wind ? 8 But what went ye out for to see? A man clothed in soft rai- ment? Behold, they that wear soft clothing are in kings' houses. 9 But what went ye out for to see ? A prophet ? yea, I say unto you, and more than a prophet. 10 For this is he of whom it is written. Behold,^ I send my mes- senger before thy face, which shall prepare iky way before thee. 1 1 Verily I say unto you. Among them that are bom of women, there hath not risen a greater than John MATTHEÜS, XL 38 dan Joliannes de dooper ; doch die de minste is in het koningrijk der hemelen, is meerder dan hij. 12 En van de dagen van Johan- nes den dooper tot nu toe, wordt het koningrijk der hemelen ge- weld aangedaan, en de geweldi- gers nemen hetzelre met geweld. 13 Want alle de profeten en de wet hebben tot Johannes toe ge- profeteerd. 14 En zoo gij het wilt aannemen, hij is Elias, die komen zoude. 15 Wie ooren heeft om te hooren, die hoore. 16 Doch waarbij zal ik dit ge- slachte vergelijken ? Het is gelijk aan de kiiiderkens, die op^ de markten zitten, en hunnen gezellen toeroepen, 17 En zeggen : Wij hebben nop de finite gespeeld, en gij hebt niet gedanst; wij hebben u klaaglie- der^i gezongen, en gij hebt niet geweend. ld Want Johannes is gekomen, noch etende, noch drinkende» en zij ze^en : Hij heeft den dukrel. 19 De Zoon des menschen is ge- komen, etende en drinkende, en zij zeggen: Ziet daar een mensch dte een vraat en wijnzuiper is, een vriend van tollenaren en zondaren. Doch de wijsheid is geregtvaardigd geworden Tan hare kinderen. 20 Toen begon hij de steden, in dewelke zijne krachten meest ge- schied waren, te verwijten, omdat ze zich niet bekeerd hadden. 21 Wee u, Chorazin ! wee u, Bethsaida ! want zoo in Tyrus en Sidon de krachten waren geschied, die in u geschied zijn, zij aouden zich eertijds in zak en assche be- keerd hebben. 22 Doch ik zegge u, het zal Tyrus en Sidon vèrdragelijter zijn in den dag dés oordeels, dan ulieden. 23 En gij, Kapemaüm ! die tot den hemel toe zijt verhoogd, gij zult tot de helle toe nedereestoo- ten worden; wantzooinSodomde 3 the Baptist : notwithstanding, he that is least in the kingdom of heaven, is greater than he. 12 And from the days of John the Baptist, until now, the king- dom of heaven suffereth violence, and the violent take it by force. 13 For all the prophets and the law prophesied until John. 14 And if ye will receive tf, this is Elias which was for to come. 15 He that hath ears to hear, let him hear. 16 IT But whereunto shall I liken this generation? It is like unto children utting in the markets, and calling unto their fellows, 17 And saying. We have piped unto you, and ye have not danced : we hsLve mourned unto you, ana ye have not lamented. 18 For John came neither eating nor drinking, and they say. He hath a devil. 19 The Son of man came eating and drinking, and they say. Be- hold, a man gluttonous, and a wine-bibber, a ^iend of publicans and sinners. But wisdom is justi- fied of her children. 20 IT Then began he to upbraid the cities wherein, most of his mighty works were done, because they repented not. 21 Wo unto thee, Chorazin ! Wo unto thee, Bethsaida! for if the mighty works which were done in you had been done in T3rre and Sidon, they would have repented long ago in sackcloth and ashes. 22 But I say unto you. It shall be more tolerable for Tyre and Sidon at the day of judgment, than for you. 23 And thou, Capernaum, which art exalted unto neaven, shalt be brought down to hell: for if the mighty works which have been 34 MATTHEÜS, XU. krachten waren ^eachied, die in n geschied zijn, zij zonden tot op den huidigen dag gebleven zijn. 24 Doch ik zegge u, dat het den lande van Sodom verdragelijker zal zijn in den dag des oordeel^ dan u. 25 in dien tijd antwoordde Jezus, en zeide : Ik danke n, Vader ! Heere des hemels en der aarde! dat gij deze dingen voor de wijzen en verstandigen verborgen hebt, en hebt dezelve den kmderkens geopenbaard. 26 Ja, Vader ! want alzoo is geweest het welbehagen voor u. 27 Alle dingen zijn mij overge- geven van mijnen Vader ; en nie- mand kent den Zoon dan de Va- der, noch iemand kent den Vader dan de Zoon, en dien het de Zpon wil openbaren. 28 Komt herwaarts tot mij, allen die vermoeid en belast zijt, en ik zal u raste geven. 29 Neemt mijn juk op o, en leert van mij, dat ïk zachtmoedig ben en nederig van harte ', en gij zult ruste vinden voor uwe zielen. 30 Want mijn juk is zacht, en mijn last is ligt. HOOFDSTUK XII. IN dien tijd ging Jezus, op eenen sabbatdag,. door het gezaaide, en zijne discipelen hadden honger, en begonnen aren te plukken, en te eten. 2 En de pharizeën, dat ziende, zeiden tot hem : Zie, uwe discipe- len doen, wat niet geoorioofd is te doen op den sabbat. 3 Maar hij zeide tot' hen : Hebt f ij niet gelezen, wat David gedaan eeft, toen hem hongerde, en hun, die met hem waren ? 4 Hoe hij gegaan is in het huis Gods, en ae toonbrooden gegeten heeft, die hem niet geoonoofd waren te eten, noch ook hun, die met hem waren, maar den prie- stèren alleen. done in thee, had been done in Sodom, it would have remained until this day. 24 But I say unto you, That it shall be more tolerable for the land of Sodom, in the day of judg* ment than for thee. 25 a At that time Jesus answered and said, I thank thee, 0 Father, Lord of heaven and earth, because thou hast hid these things from the wise and pradent, and hast revealed them unto babes. 26 Even so. Father, for so it seem- ed good in tny sight. 27 All things are delivered unto me of my Father; and no man knoweth the Son, but the Father ; neither knoweth any man the Fa- ther, save the Son^ and he to whom- soever the Son will reveal him, 38 1 Come unto me, all ye that labour, and are heavy laden, and I will giv« you rest. 29 Take my yoke upon you, and learn of me : lor I am meek and lowly in heart : and ye shall find rest unto your souls. 30 For my yoke is easy, and my burden is light. CHAPTER XII. AT that time Jesus went on the sabbath-day through the com, and his disciples were an hunger- ed, and began to pluck the ears <rf com, and to eat. 2 But when the Pharisees saw it, they said unto him, Behold, thy disciples do that which is not law- ful to do upon the sabbath-day. 3 But he said unto them. Have e not read what David did when e wasf an hungered, and they that were with him ; 4 How he entered into the house of God, and did eat the shew- bread, which was not lawful for him to eat, neither for them which were with him, but only for the priests? I MATTHEÜS, XII. 36 5 Of hebt gij niet gelezen in de wet, dat de priesters den sabbat ontheiligen in den tempel, op de sabbatdagen, en nogtans onschul- dig zijn 1 6 Ëa ik zegge u, dat een meerder dan de tempel hier is. 7 Doch zoo gij geweten hadt, wat het zij: üc wil barmhartig- heid en niet offerande, gij zoudt de onschuldigen niet veroordeeld hebben. 8 Want de Zoon des menschen is een Heere ock van den sabbat. 9 En yan daar voortgaande, kwam hij in hunne synagoge. 10 En ziet, daar was een mensch^ die eene dorre hand had, en zij vraagden hem, zeggende : Is 't ook geoorloofd op de sabbatdagen te genezen 1 (opdat zij hem mog- ten beschuldigen). 11 En hij zeide tot hen: Wat mensch zal er zijn onder u^ die een schaap heeft, en zoo dit op eenen saboatdag in eene gracht valt, die hetzelve niet zal aangrij- pen en uitheffen ? 12 Hoe veel gaat nu een mensch een schaap te boven? Zoo is 't dan op de sabbatdagen geoorloofd wel te doen. 13 Toen zeide hij tot dien mensch : Strek uwe hand uit ; en hij strekte ze uit, en zij werd her- steld, gezond gelijk de andere. 14 En de {^rizeën, uitgegaan zijnde, hielden te zamen raad tegen hem, hoe zij hem dooden mogten. 15 Maar Jezus, dat wetende, vertrok van daar, en vele scharen volgden hem, en hij genas ze allen. 16 En hij gebood hun scherpe- lijk, dat zij hem niet openbaar maken zouden: 17 Opdat vervuld zoude worden 't gene gesjnroken is door Jesaja^ deu profeet, zeggende: 18 Ziet, miin knecht, welken ik yerkoren heb, mijn beminde, in 5 Or have ye not read in the law how that on the sabbath-days the priests in the temple profe^ne the sabbath, and are blameless ? 6 But I say unto you, that in this place is one greater than the tem- ple. 7 But if yö had known what this meaneth^ 1 will have mercy, and not sacrifice, ye would not have condemned the guiltless. 8 For the Son of man is Lord even of the sabbath-day. 9 And when he was departed thence, he went into their ^syna^ gogue. 10 1 And behold, there was a man which had his hand withered. And they asked him, saying. Is it lawful to heal on the sabbath^ays % that they might accuse/him. 1 1 And he said unto them. What man shall there be among you, that shall have one sheep, and if it fall into a pit on the sabbath- day, will he not lay hold on it, and lift tY out? 12 How much then is a man better than a sheep? Wherefore it is lawful to do well on the sab- bath-days. 13 Then saith he to the man. Stretch forth thine hand. And he stretched it forth ; and t^ was re- stored whole, like as the other. 14 f Then the Pharisees went out, and held a council against him, how they might destroy him. 15 But when Jesus knew t^ he withdrew himself from thence : and great multitudes followed him, and he healed them all; 16 And charged them that they should not make him known : 17 That it might be fulfilled which was spoken by Esaias the prophet, saving, 18 Beholcl my servant, whom I have chosen } my beloved, in whom 36 MATTHEÜS, XII. 'welken mijne ziele een welbehagen heeft ; ik zal mijnen Geest op hem leggen, en hij zal het oordeel den heidenen verkondigen. 19 Hij zal niet twisten, noch roepen, en daar zal niemand zijne stemme op de straten hooren. 20 Het gekrookte riet zal hij niet verbreken, en het rookende lem- met zal hij niet uitblusschen, tot dat hij het oordeel zal uitbrengen tot overwinning. 21 En in zijnen naam zullen de heidenen hopen. 22 Toen werd tot hem gebragt een van den duivel bezeten, die blind en stom was ; en hij genas hem, alzoo dat de blinde en stom- me beide sprak en zag. 23 En alle de scharen ontzetteden zich, en zeiden: Is niet deze de Zoon Davids I 24 Maar de pharizeën, dit ge- hoord hebbende, zeiden : Deze werpt de duivelen niet uit, dan door Beëlzebul, den overste der duivelen. 25 Doch Jezus, kennende hunne gedachten, zeide tot hen: Een ieder koningrijk, dat tegen zich zélf verdeeld is, wordt verwoest ; en eene iedere stad, of huis, dat tegen zich zelf verdeeld is, zal niet bestaan. 26 En indien de Satan den Sa- tan uitwerpt, zoo is hij tegen zich zelven verdeeld ) hoe zal dan zijn rijk bestaan ? 27 En indien ik door Beëlzebul de duivelen uitwerpe, door wien werpen ze dan uwe zonen uiti Daarom zullen die uwé regters zijn. 28 Maar indien ik door den Geest Gods de duivelen uitwerpe, zóo is dan het koningrijk Gods tot u gekomen. 29 Of hoe kan iemand in 't huis eens sterken inkomen^ en zijne vaten ontrooven, ten zij dat hij eerst den sterke gebonden hebbe ? en alsdan zal hij zijn huis berooven. 30 Wie met mij niet is, die is my soul is well pleased : I will pilt my spirit upon him, and he snail shew judgment to the Gentiles. 19 He shall not strive, nor cry; neither shall any man hear-hia voice in the streets. 20 A bruised reed shall he not break, and smoking flax shall he not quench, till he send forth ju(%- ment unto victory. 21 And in his name shall the Grentiles trust. .. 22 f Then was bnmght unto him one possessed with a devil, blind and dumb; and he healed him, insomuch that the blind and dumb both spake and saw. 23 And all the people were amaz- ed, and said, Is not this the son of David I 24 But when the Pharisees beard itj they said, This fellow doth not cast out devils, but by Beelzebub the prince of the devils. 25 And Jesus knew their thoughts^ and said unto them, Every kingdom divided a^inst itself, is brought to desolation; and every city or house divided against itself, «hall not stand. 26 And if Satan cast out Satan, he is divided against himself ; how shall then his kingdom stand % 27 And if I by Beelzebub cast out devils, by whom do your chil- dren cast them out ? therefore they shall be your judges. 28 But if I cast out devils hy the Spirit of God, then the kingdom oi Crod is come unto you. 29 Or else, how can one enter into a strong man's house, and spoil his goods, except he first bind the strong man ? and then he veill spoil his house. 30 He that is not with me, is MATTHEÜS, XII. S7 tegen mij: en wie mot mij niet vergadert, die verstrooit. 31 Daarom zegge ik n: Alle zonde en lastering zal den men- schen vergeven worden ; maar de lastering te^n den Geest zal den menschen met vei^ven worden. 32 En zoo wie eenig woord ge- sproken zal hebben tegen den Zoon des menseben, het zal hem vergeven worden; maar zoo wie tegen den Heiligen Greest zal ge- sproken hebben, het zal hem niet vergeven worden, noch in deze eeuw, noch in de toekomende. 33 Of maakt den boom goed en zijne vrucht goed ; of maakt den boom kwaad en zijne vrucht kwaad ; want uit de vrucht wordt de boom gekend. 34 Gij adderen-gebroedsels ! hoe kunt gij goede dingen spreken, daar gij Ixm)s zijt? want uit den overvloed des liarten preekt de mond. 35 De goede mensch brengt goe- de dingen voort uit den goeden schat des harten, en de booze mensch brengt booze dingen voort uit den boozen schat. 36 Maar ik zégge u, dat van elk ijde) woord, 't welk de menschen zullen gesproken hebben, zij van 't zelve zullen rekenschap geven in den dag des oordeels. 37 Want uit uwe woorden zult gij geregtvaardigd worden, eri uit uwe woorden zult gij veroordeeld wórden. 38 Toen antwoordden sommigen der schriftgeleerden en pharizeëq, zeggende : Meester ! wij wikien van u wel eien teeken zien. 39 Maar hij antwoordde, en zeide tot hen : Het boos en overspelig geslachte verzoekt een teeken ; en un 2al geen teeken gegeven wor- den, dan het teeken van Jonas, den profeet. 40 Want gelijk Jonas dri^ dagen ea drie nachten was in deii buik van den walvisch, alzoo zal de against me ; and he that gathereth not with me, 8catt.ereth abroad. 31 If Wherefore I «ay unto you, All manner of sin and bk^hemy shall be forgiven unto men: but the blasphemy against the Holy Ghost shall not be forgiven unto men. 32 And whosoever speaketh a word against the Son of man, it shall be forgiven him : but whoso- ever speaketh against the Holy Ghost, it shall not be forgiven him, neither in this world, neither in the world to come. 33 Either make the tree good, and his fruit good ; or else make the tree corrupt, and his fruit cor- rupt : for the tree is known by his fruit. 34 0 generation of vipers, how can ye, being evil, speak good things, for out of the abundance of the heart, the mouth speaketh. 35 A good man, out of the good treasure of the heart, bringeth forth good things: and an evil man, out of the evil treasure, bringeth forth evil things. 36 But I say unto you. That eve- rv idle word that men shall speak, they shall give account thereof in the day of judgment. 37 For by thy words thou shalt be iustiflea, and by thy words thou shalt be condemned. 38 T Then certain of the scribes and of the Pharisees answered, saying, Master, we would see a sign from thee. 39 But he answered and said to them, An evil and adulterous ge- neration seeketh after a sign, and there shall no sign be given to it, but the sign of the prophet Jonas, 40 For as Jonas was three days and three nisrhts in the whale's belly : so shall the Son of man be S8 MATTHBÜS, Xn. Zoon des menschen drie dagen en drie nachten wezen in het harte der aarde. 41 De mannen van Ninive zullen opstaan in het oordeel met dit ge- slachte, en zullen 't zelve veroor- deelen ; want zij hebben zich be- keerd op de prediking van Jonas ; en ziet, meer dan Jonas is hier ! 42 De koningin van 't Zuiden zal opstaan in het oordeel met dit geslacht ; en 't zelve veroordeelen : want zij is gekomen van de einden der aarde, om te hoeren de wij- sheid van Salomo; en ziet, meer dan Salomo is hier ! 43 Exi wanneer de onreine geest van den mensch uitgegaan is, zoo gaat hij door dorre plaatsen, zoe- kende ruste, en vindt ze niet 44 Dan zegt hij : Ik zal weder- keeren in mijn huis, van waar ik uitgegaan ben ; en komende vindt hij het ledig, met bezemen ge- keerd en versierd. 45 Dan gaat hij henen en neemt met zich zeven andere geesten, boozer dan hij zelf, en ingegaan zijnde wonen ze aldaar ; en het laatste deszelven menschen wordt erger dan het eerste. Alzoo zal het ook met dit boos geslachte zijn. 46 En als hij nog tot de scharen sprak, ziet, zijne moeder en broe- ders stonden buiten, zoekende hem te spreken. 47 En iemand zeide tot hem : Zie, uwe moeder en uwe broeders staan daar buiten, zoekende u te spreken. 48 Maar hij antwoordende zeide tot dengenen, die hem dat zeide : Wie is mijne moeder, en wie zijn mijne broeders ? 49 En zijne hand uitstrekkende over zijne discipelen, zeide hij : Ziet, mijne moeder en mijne broe- ders. 50 Want zoo wie den wille mijns Vaders doet, die^in de hemelen is, dezelve is mijn broeder, en zuster, en moeder. three days and three m^biM in the heart of the earth. 41 The men of Nineveh shall rise in judgment with thiè gene» ration, and shall condemn it : be- cause they repented at Xhe preach- ing of Jonas ; and behold, a greater than Jonas is here. 42 The queen of the south shall rise up in the judgment with this generation, and shall condemn it : for she came from the uttermost parts of the earth to hear the wis- dom of Solomon; and behold, a greater than Solomon- ó here. 43 When the unclean spirit is gone out of a man, he walketh through dry places, seeking rest, and findeth none. 44 Then he saith, I will return into my house from whence I came out ; and when he is come, he findeth it empty, swept, ana garnished. 45 Then goeth he, and taketh with himself seven other spirits more wicked than himself, and thev enter in and dwell there : and the last state of that man is worse than the first. Even so shall it be also unto this wicked generation. 46 T While he yet talked to the people, behold, his mother and his brethren stood without, desiring to speak with him. ' 47 Then one said unto him, Be- hold, thy mother and thy brethren stand without, desiring to speak with thee. 48 But he answered and said un- to him that told him. Who is my mother 1 and who are my brethren ? 49 And he stretched forth his hand toward his disciples, and said. Behold my mother and my bretnren ! 50 For whosoever shall do the will of my Father which is in heaven, the same is my brother, and sister, and mother. MATTHEÜS, Xin. HOOFDSTUK XHI. EN te dien dage Jezus, uit den huize gegaan zijnde, zat bij de zee. 2 £n tot hem vergaderden vele scharen, zoodat hij^ in een schip ging en nederzat, en alle de schare stond op den oever, 3 En hij sprak tot hen vele din- gen door gelijkenissen, zeggende : Ziet, een zaaijer ging uit om te zaai jen. 4 Én als hij zaaide, viel een deel zuads bij den weg ; en de vogelen kwamen en aten hetzelve op. 5 En een ander deel viel op steenachtige plaatsen^ waar het niet veel aarde had : en het ging terstond opL omdat het geene diep- te van aarde had. 6 Maar als de zon opgegaan was, zoo is het verbrand geworden ; en omdat het geenen wortel had, is het verdord. 7 En een ander deel viel in de doornen; en de doornen wiessen op, en verstikten hetzelye. 8 En een ander deel viel in de firoede aarde,, en gaf vrucht, het één honderd^ het ander zeUig, en het ander dertig voud, 9 Wie ooren heeft om te hooren, die hoore ! 10 En de discipelen, tot hem ko- mende, zeiden tot hem : Waarom spreekt gij tot hen door gelijke- nissen? 11 En hij antwoordende zeide tot hen : Omdat het u gegeven is, de verfoorgenheden van het ko- ningrijk der hemelen te weten, maar dien is 't niet gegeven. 12 Want wie heeft dien zal ge- geven worden, en hij za| over- vloedig hebben; maar wie niet heeft, van dien zal genomen wor- den ook dat hij hee^. 13 Daarom spreke ik tot hen door gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien, en hoerende niet hoo- ren, noch ook verstaan. CHAPTER Xin. THE same day went Jesns ont of the house, and sat by the sea-side. 2 And great multitudes were ga- thered together unto him, so that he went into a ship, and sat ; and the whole multitude stood on the shore. 3 And he spake many things un- to them in parables, saying. Be- hold, a sower went forth to sow ; 4 And when he sowed, some seeds fell by the way-side, and the fowls came and devoured them up : 5 Some fell upon stony places, where they had not much earth : and forthwith they sprung up, be- cause they had no deepness of earth : 6 And ^en the sun was up, they were scorched ; and becanse they had no root, they withered away. 7 And some fell among thomt: and the thorns sprung up, ana choked them : 8 But other fell into good ground, and brought forth fruit, some an hundred- fold, some sixty-fold, some thirty-fold. 9 Who hath ears to hear, let him hear. 10 And the disciples eame, and said unto him, Why speakest thou unto them in parables ? 1 1 He answered and said unto them, Because it is given unto you to know the mysteries of the king- dom of heaven, but to them it is not given. 12 For whosoever hath, to him shall be given, and he shall have more abundance: but whosoever hath not, from him shall be taken away even that he hath. 13 Therefore speak I to them in parables : because they seeing, see not; and hearing, they hear not; neidlier do they understand. n 40 MATTHEÜS, XlIL 14 En in hen wordt de profetie yan Jesaja vervuld, die zegt : Met het gehoor zult gij hooren, en geenszins verstaan 3 en ziende zult gij zien, en geenszins be- merken. 15 Want het hart dezes volks is dik geworden, ex^ zij hebben met de ooren zwaarlijk gehoord, en hunne oogen hebben zij toege- daan: opdat zij niet te eeniger tijd met de oogen zouden zien, en met de ooren hooren, en met het harte verstaan, en zien bekeeren, en ik hen geneze. 16 Doch uwe oogen zijn zalig, omdat zij zien, en uwe ooren, om- dat zij hooren. 17 Want voorwaar zegge ik u, dat vele profeten en regt vaardigen hebben begeerd te zien de dingen, die gij ziet, en hebben ze niet ge- zien 'f en te hooren de dingen, die gij hoort, en hebben z$ niet ge- hoord. 18 Gij dan, hoort de gelijkenis van den zaaijer. 19 Als iemand het woord des ko- ningrijks hoort, en niet verstaat, zoo komt de booze, en rukt weg 't gene in zijn hart gezaaid was : deze is degene, die bij den weg bezaaid is. 20 Maar die in steenachtige plaat- sen bezaaid is, deze is degene, die het woord hoort, en dat terstond met vreugde ontvangt : 21 Doch hij heeft geenen wortel in zich zelven, maar is voor eeuen tijd ; en als verdrukking of vervol- ging komt, om des woords wille, zoo wordt hij terstond geërgerd. 22 En die in de doornen bezaaid is, deze is degene, die het woord hoort ; en de zorgvuldigheid dezer wereld, en de verleiding des rijk- doms verstikt het woord, en het wordt onvruchtbaar. 23 Die nu in de goede aarde be- zaaid is, deze is degene, dië het woord hoort en verstaat, die ook vrucht draagt en voortbrengt, de 14 And in them is fulfilled the grophecy of Esaias. which saith. y neanng ye shall near, and shall not understand; and seeing ye shall see, and shall not perceive : 15 For this people's heart is wax- ed gross, and thetr ears are dull of hearing, and their eyes they have closed; lest at any time they should see with their eyes, and hear with their ears, and should understand with their heart, and should be converted, and I snoald heal them. 16 But blessed are your eves, for they see : and your ears, for they hear. 17 For verily I say unto you, That many prophets and righteous men have desired to see those things which ye see, and have not seen them; and to hear those things which ye hear, and have not heard titem. 18 IT Hear ye therefore the para- ble of the sower. 19 When any one heareth the word of the kingdom, and under- standeth it not, then cometh the wicked one, and catcheth away that which was sown in his heart. This is he which received seed by the way-side. 20 But he that received the seed into stony places, the same is' he that heareth the word, and anon with joy receiiTeth it ; 21 Yet hath he not root in him- self, but dureth for a while: for when tribulation or persecution ariseth because of the word, by and by he is offended. 2,2 He also that received seed among the thorns is he that hear- eth the word ; and the care of thiji world, and the deceitfulness of riches choke the word, and he be- cometh unfruitful. 23 B«it he that received seed in- to the good ground is he that hear- eth the word, and understandeth it : which also heareth fruit, and MATTHEÜS, Xin. 41 lionderd, de ander zestig, en de ander dertig voud. 24 £^ne andere gelijkenis heeft Ki j hun voorgesteld, zeggende : Het koningrijk der hemelen is gelijk aan een^ mensch, die goed zaad zaaide in zijnen akker. 25 Ka ab de menschen sliepen, k^ram zijn yi^nd, en zaaide on- kruid midden m de tarwe, en ging weg. 26 Toen het nu tot kruid opge- schoten was, en vrucht voortbragt, toen openbaarde zich ook het on- kruid. 27 En de dienstknechten van den heer des huizes gingen en zeiden tot hem: Heer! gij hebt niet goed zaad in uwen akker gezaaid 1 van waar heeft hij dan dit onkruid ? 28 Ën hij zeide tot hen: Een vijandig mensch heeft dat gedaan. Ën de dienstknechten zeiden tot hem : Wilt gij dan, dat wij henen- gaan en hetzelve vergaderen ? 29 Maar hij zeide : Neen, opdat gij, het onkruid vergaderende^ ook mogelijk met hetzelve de tarwe niet uittrekt. 30 Laat ze beiden te zamen op- wassen tot den oogst, en in den tijd des oogstes zal ik tot de maai- jers zeggen : Vergadert eerst het onkruid, en bindt het in busselen, om 't zelve te verbranden j maar brengt de tarwe te zamen in mijne schuur. 3.1 £ene andere gelijkenis heeft hij hun voorgesteld, zeggende : Hét koningrijk der hemelen is gelijk aan het mostaardzaad, 't welk een mensch heeft genomen en in zijnen akker gezaaid ; 32 Hetwelk wel het minste is onder alle de zaden, maar wann- eer het opgewassen is, dan is 't het meeste van de moeskniiden, en het wordt een boom. alzoo dat de vogelen des hemels komen en ne- stelen in zijne takken. 33 Ëene andere gelijkenis sprak hij tot hen, zegende : Het koning- rijk der hemelen is gelijk aan een' bringeth forth, some an hundred- fold, some sixty, some thirty. 24 If Another parable put he forth unto them, saying. The kingdom of heaven is likened unto a man which sowed good seed in his field : 25 But while men slept, his ene- my came and sowed tares among the wheat, and went his way. 26 But when the blade was sprung up, and brought forth fruit, then appeared the tares also. 27 So the servants of the house- holder came and said unto him. Sir, didst not thou sow good seea in thy field ? from whence then hath It tares ? 28 He said unto them. An enemy hath done this. The servants said unto him. Wilt thou then that we go and gather them up ? 29 But he said, Nay ; lest while ye gather up the tares, ye root up also the wheat with them» 30 Let both grow together until the harvest : and in the time of harvest I will say to the reapers, Gather ye together first the tares, and bind them in bundles to bum them : but gather the wheat into my barn. 31 f Another parable put he forth unto them, saying, The kingdom of heaven is like to a gram of mustard-seed, which a man took, and sowed in his field : 32 Which indeed is the least of all seeds:; but when it is grown, it is the greatest among herbs, and becometh a tree, so that the oirds of the air come and lodge in the branches thereof. 33 f Another parable spake he unto them ; The kingdom of hea- ven is like unto leaven, which a 42 MATTHEÜS, XUI. xuardeesem, welken eene ynmw nam en yerbergde in drie maten raeels, tot dat het geheel gezuurd was. 34 AUe deze dingen heeft Jezus tot de scharen gesproken door ge- lijkenissen, en zonder gelijkenis sprak hij tot hen niet y 35 Opdat vervuld zoude worden wat gesproken is door den profeet zeggenae: Ik zal mijnen mond opendoen door gelijkenissen ; ik zal voortbrengen dingen, die ver- borgen waren van de grondlegging der wereld. 36 Toen nu Jezus de scharen f>an zich gelaten had, ging hij naar huis. En zijne discipelen kwa- men tot hem, zeggende : Verklaar ons de gelijkenis van het onkruid des akkers. 37 £n hij antwoordende zeide tot hen : Die het goede zaad zaait, is de Zoon des menschen ; 38 En de akker is de wereld ; en het goede zaad zijn de kinderen des koningrijks; en het onkruid zijn de kinderen des boozen ; 39 En de vijand, die hetzelve gezaaid heeft is de duivel j en de oogst is de voleinding der wereld ; en de maaijers zijn de engelen. 40 Gelijkerwijs dan het onkruid vergaderd, en met vuur verbrand wordt, alzoo zal het ook zijn in de voleinding dezer wereld. 41 De Zoon des menschen zal zijne en^len uitzenden^ en zij zullen bit zijn koningrijk verga- deren alle de ergernissen, en dege- nen, die de on^eregtigheid doen ; 42 En zij zuUen dezelve in den vurigen oven werpen : daar zal weening zijn en knersing der tan- den. 43 Dan zullen de regtvaardi^eh blinken, gelijk de zon, in 't Ko- ningrijk huns Vaders. Die ooren heeft om te hooren, die hoore. 44 Wederom is het koningrijk der hemelen gelijk aan een' schat in den akker verborgen, welken een mensch gevonden hebbende. woman took, and hid in three measures of meal, till the whole was leavened. 34 All these things spake Jesus unto the multitude in parables; and without a parable spake he not unto them : 35 That it might be fulfilled which was spoken by the prophet, say- ing, I will open my mouth in par- ables; I will utter thinfls which have been kept secret from the foundation of tne world. 36 Then Jesus sent the multitude away, and went into the house: and his disciples came unto him, saying. Declare unto us the para- ble of the tares of the field. 37 He answered and said unto them, He that soweth the good seed is the Son of man ; 38 The field is the world ; the good seed are the children of the kingdom; but the tares are the children of the wicked one ; 39 The enemy that sowed them is the devil; the harvest is the end of the world ; and the leapera are the angels. 40 As therefore^ the tares are ga- thered and burned in the fire ; so shall it be in the end of this world. 41 The Son of man shall send forth his angels, and they shall ga- ther out of his kingdom all things that offend, and mem which do iniquity; 42 And shall cast them into a furnace of fire : there shall be wailing and gnasWng of teeth. 43 Then shall the righteous shine forth as the sun in the kingdom of their Father. Who hath ears to hear, let him hear. 44 IT Again, the kingdom of hea- ven is like unto treasure hid in a field ; the which when a man hath found, he hideth, and for joy there- MATTHEÜS, XIII. 43 ▼erber^gde dten^ en van blijdschap over denzelven, gaat hij henen en Terkoopt al wat hij heeft, en koopt dienzelven akker. 45 Wederom is het koningrijk der hemelen gelijk aan een' koop> man, die schoone paarlen zoekt ; 46 Dewelke, hebbende eene paarl van groote waarde gevonden^ ging henen en verkocht al wat hij had, en kocht dezelve. 47 Wederom is het koningrijk der hemelen gelijk aan een net gewor- pen in de zee, en dat allerlei soor- ten van vissehen te zamenbrengt ; 48 Hetwelk, wanneer het vol geworden is, de vtsschers aan den oever optrekken, en nederzittende lezen het goede nit in hunne vaten, maar het kwade werpen zij weg. 49 Alzoo zal het in de volemdinge der eeuwen wezen : de engelen znllen uitgaan, en de boozen uit het midden der regtvaard^en af- scheiden ; 50 En zij zullen dezelve in den vurigen oven werpen : daar zal zijn weening en knersing der tanden. 51 £n Jezus zeide tot hen: Hebt gij dit alles verstaan } Zij zeiden tot hèm : Ja, Heere ! 52 Ën hij zeide tot hen: Daarom een iegelijk schriftgeleerde, in het koningrijk der hemelen onderwe- zen, is gelijk aan een' heer des buizes, die uit zijnen schat nieuwe en oude dingen voortbrengt. 5^ £n het is geschied als Jezus deze gelijkenissen geëindigd had, vertrok luj van daar. 54 En ^ekom^n zijnde in zijn vaderland, leerde hij ze in hunne synagoge, zoodat zij zich ontzet- teden, en zeiden : Van waar komt dezen die wijsheid en die krach- ten? 55 Is deze niet de zoon des tim- merraans ? en is zijne moeder niet genaamd Maria, en zijne broeders Jakobus en Joses, «n Simon en Judas? 56 En zijne zusters zijn ze niet of goeth and selleth all that he hatn, and buyeth that field. 45 ir Again, the kingdom of hea- ven is like unio a merchant-man seeking goodly pearls : 46 Who, when he had found one pearl of great price, went and sold all that he had, and bought it. 47 1 Again, the kingdom of hea- ven is like unto a net, that was cast into the sea, and gathered of every kind : 48 Which, when it was full, they drew to shore, and sat down, and gathered the good into vessels, but cast the bad away. 49 So shall it be at the end of the world : the angels shall come forth, and sever tl^ wicked from among the just, 50 And shall cast them into the furnace of fire: there shall be wailing and gnashing of teeth. 51 Jesus saith unto them. Have ye understood all these things? They say unto him, .Yea, Lord. 52 Then said he unto them. Therefore every scribe which is instructed unto the kingdom of heaven, is like unto a man that is an householder, which bringeth forthout of his treasure things new and old. 53 f And it came to pass, that when Jesus had finished these pa- rables, he departed thence. 54 And when he was come into his own country, he taught them in their synagogue, insomuch that they were astonished, and said, Whence hath this man this wis- dom, and these mighty works ? 55 Is not this the carpenter's 9on ? is not his mother called Ma- ry 1 and his brethren, James, and Joses, and Simon, and Judas ? 56 And his sisters, are they not 44 MATTHEÜS, XIV. allen bij ons 1 Van waar komt dan dezen dit alles ? 57 En zij werden aan hem geër- gerd. Maar Jezus zeide tot hen : £en profeet is niet ongeëerd dan in zijn vaderland, en in zijn huis. 58 En hij heeft aldaar niet rele krachten gedaan, van wege hun ongeloof. HOOFDSTUK XIV. TE dierzelver tijd hoorde He- rodes de viervorst het gerucht van Jezus, i 2 En zeide tot zijne knechten: Deze is Johannes de dooper j hij is opgewekt van de dooden, en daar- om werken die krachten in hem. 3 Want Herodes had Johannes gevangen % genomen, en hem ge- bonden, en in den kerker gezet, om Herodias' wille, de huisvrouw van Philippus, zijnen broeder. 4 Want Johannes zeide tot hem : Het is u niet geoorloofd haar te hebben. 5 En willende hem dooden, vrees- de hij het volk, omdat zij hem hielden voor een' profeet. 6 Maar als de dag van Herodes' geboorte gehouden werd, danste de dochter van Herodias in het midden van hen; en zij behaagde Herodes. 7 Waarom hij haar met eede be- loofde te geven, wat zij ook ei- Bchen zoude. 8 En zij, te voren onderrigt zijn- de van hare moeder, zeide : Geef mij hier in een' Bchotel het hoofd van Johannes den dooper. 9 En de koning werd bedroefd ; doch om de eedén, en degenen die met hem aanzaten, gebood hii, dat het haar zoude gegeven worden, 10 En zond henen, en onthoofde Johannes in den kerker. 11 En zijn hoofd werd gebragt ia een' schotel, en het dochterken all with us ? Whence then hath this man all these things ? 57 And they were offended in him. But Jesus said unto them, A prophet is not without honour, save in his own country, and in his own hooÏBe. « 58 And he did not many mighty works there, because of their un- belief. A' CHAPTER XIV. T that time Herod the Tetrarch heard of the fame of Jesus, 2 And said unto his servants, This is John the Baptist; he is risen from the dead ; and therefore mighty works do shew forth them- selves in him. 3 f For Herod had laid hold on John, and bound him, and put him in prison for Herodias' sake, his brother Philip's wife. 4 For John said unto him^ It is not lawful for thee to have her. 5 And when he would hare put him to death, he feared the multi- tude, because they counted him as a prophet. 6 But when Herod's birth-day was kept, the daughter of Herodias danced before them, and pleased Herod. 7 Whereupon he promised with an oath to give her whatsoever she would ask. 8 And she, being before instruct- ed of her mother, said. Give me here John Baptist's head in a charger. 9 And the king was sorry: ne- vertheless for the oath's sake, and them which sat with him at meat, he coranianded it to be given Aer. 10 And he sent, and beheaded John in the prison. 11 And his hekd was brought in a charger, and given to the dam- MATTHEÜS, XIV. 46 gegeven ; en zij droeg het tot hare moeder. 12 En zijne discipelen kwamen, en namen het ligchaam weg, en begroeven hetzelve ; en gingen en boodschapten het Jezus. 13 £n ds Jezuadit hoorde, ver- trok hij van daar te schepe, naar eene woeste plaats aUeen ; en de scharen, dat hoerende, zijn hem te Yoet gevolgd uit de steden. 14 En Jezus, uitgaande, zag eene groote schare, en werd innerlijk met ontferming over hen ]^ wogen, en genas iiunne kranken.. 15 En als het nu avond werd, kwamen zijne discipelen tot hem, zeggende: Deze plaats is woest, en de tijd is nu voorbijgegaan j laat de scharen van u, oip&t zij henengaan in de vlekken, en zich zelven spijze koopen. 16 Maar Jezus zeide tot hen : Het is hun niet van noode henen te gaan ; geeft ^j hun te eten. 17 Dmih zi] zeiden tot hem : Wij hebben hier niet dan vijf brooden en twee visscheu. 18 En hij zeide: Breqgt mij de- zelve hier. 19 En hij beval de scharen neder te zitten op het gras, en nam de vijf brooden, en de twee visschen, en (^waarts ziende naar den he- mel, zegende dezelve : en als hij ze gebroken had, gaf nij de broo- den den discipelen, en de discipe- len gaven ze de scharen. 20 En zij aten allen en werden verzadigd, en zij namen op, het overschot der brokken, twaalf volle korven. 31 Die nu gegeten hadden, waren omtrent vijf duizend mannen, zon- der de vrouwen en kinderen. 22 En terstond dwong Jezus zijne discipelen in het schip te gaan, en vóór hem af te varen naar de an- dere zijde, terwijl hij de scharen van zien zoude laten. 23 En als hij nu de scharen van zich gelaten had, klom hij op den sel : and she brought it to her mo- ther. 12 And his disciples came, and took up the body, and buried it, and went and told Jesus. 13 ^ When Jesus heard of it, he departed thence by ship into a de- sert place apart : and when the people had heard thereof , they fol- lowed him on foot out of the ci- ties. 14 And Jesus went forth, and saw a great multitude, and was moved with compassion toward them, and he healed their sick. 15 If And when it was evening, his disciples came to him, saving, This is a desert place, ana the time is now past ; send the multi- tude away, tnat they may go into the villages, and buy themselves victuals, r 16 But Jesus said unto them, They need not depart^ give ye them to eat. 17 And they sa^ unto him, We have here but nve loaves, and two fishes. 18 He said, Bring them hither to me. 19 And he^commanded the mul- titude to sit down on the grass, and took the five loaves, and the two fishes, and looking up to heaven, he blessed, and brake, and gave the loaves to his disciples, and the disciples, to the multitude. 20 And they did all eat, and were filled: and they took up of the fragments that remained twelve baskets full. 21 And they that had eaten were about five thousand men, beside women and children. 22 H And straightway Jesus con- strained his disciples to ^et into a ship, and to go before hkn unto the other aide, while he sent the multitudes away. 23 And when he had sent the multitudes away, he went up into 46 MATTHEÜS, XIV. berg alleen, om te bidden. En als het nu avond was geworden, zoo v^&s hij daar alleen. 24 En het schip was nu midden in de zee, zijnde in nood van de baren ; want de wind was hun te- gen. 25 Maar ter vierde wake des nachts, kwam Jezus af tot hen, wandelende op de zee. 26 En de discipelen, ziende hem op de zee wandelen, werden ont- roerd, zeggende : Het is een spook- sel ! en zij schreeuwden van vreeze. 27 Maar terstond sprak Jezus hen aan, zeggende : Zijt goeds moeds, ik ben 't, vreest niet. 28 En Petrus antwoordde hem, en zeide : Heere ! indien ^ij het zijt. zoo gebied mij, tot u te komen op het water. 29 En hij zeide : Kom. En Pe- trus klom neder van het schip, en wandelde op het water, om tot Je- zus te komen. 30 Maar ziende den sterken wind, werd hij bevreesd, en als hij be^on neder te zinken, riep hij, zeggende : Heere, behoud mij ! 31 Én Jezus terstond de hand uitstekende, greep hem aan, en zeide tot hem : Gij kleingeloovige ! waarom hebt gij gewankeld'? 32 En als zij m 't schip geklom- men waren, stilde de wind. 33 Die nu in 't schip waren. kwamen én aanbaden hem, zeg- gende : Waarlijk gij zijt Gods Zoon! 34 En overgevaren zijnde, kwa- men zij in het land Gennesaret. 