Geschiedenis van de diplomatie gedurende den Oostenrijkschen successieoorlog ...
— 72 - aanraden afstand van regten te doen, niet was guaranderen de Pragmatieke Sanctie. Intusschen de omstandigheden lieten niet wel toe , iets anders te doen. Feedekik ii dacht van die stemming gebmik te maken, om Oostenrijk tot vredelie- vende gevoelens te brengen, door het te waarschuwen, dat het eindelijk onder voogdij van Engeland zou geraken. Maar te Weenenhad men niet veel vertroiiwen opdenvriendenraad eens vijands, zoodat de geheime hoop van Silezie,misscliien zelfs Lotharingen terug te bekomen, gepaard met de subsi- dien der zeemogendheden, in Oostenrijk de ncigiiig tot oorlog levendig hielden (1). De onderhandelingen , door maria theuesia metEusland aangevangen, om zich ook met die mogcndheid te ver- eenigen, werden niet met genoeg beleid en voorzigtigheid voortgezet, en door Pruissen en Frankrijk te veel tegen- gewerkt, om eenen uitslag te hebben z66 gunstig als men gewenscht had. § 4 Tweede Coalitie, Unie van Frcmkfort De band inmiddels tusschen de vijanden van mahia the- B-ESiAwerd nu ook naauwer toegehaald. In den eersten tijd, die na den dood van de Meurj v-erliep, had lodewijk xv verkozen,.alleen te regeren. Zonder eersten minister gingen de zaken niet beter, en spoedig maakten zich eenige per- sonen van den zwakken geest des Konings meester. Madame de Ghateanroux, de Kardinaal de Tencin en de Belle-Isle spiegelden hem de schoonste en oorlogzuchtigste plannen voor. De Chavigny, d'Argenson en de Puisieulx volgden elkander beurtelings in het ministerie van buitenlandsche zaken op. Van dit oogenblik kan de successie-krijg gezegd worden > een nieuw tijdperk te zijn ingetreden. Weder stelden Erankrijk en Pruissen zich aan de spits bij den aan- (1) Hifitoire de mon terns. T. II. p. 37. Val tegen Oostenrijk. Het hof van Versailles maakte het drieledig ontwerp: maria theresia in Boheme door den Küster en door Prussen; in Italie en de Oostenrijksclie Nederlanden door Fransche legers aan te vallen, terwiji een in val van den Pretendent in Engeland haar de hulp van george ii moest entrekken. Zoodra het traktaat van Worms aan de hoven van Parijs en Madrid bekend was geworden, sloten deze ook een geheim verbond te Pontainebleau (25 Oct. 1743). Daarvan is de inbond belangrijk genoeg, om dien kort opte gevon. Behalve dat men zich den gewonen waarborg van elkanders bezittingen geeft, worden beider vrienden en vijanden gemaakt. Dien ten gevolge zal lodewijk xy den oorlog an Sardinie verklaren. Het regt des Konings van Spanje op Milaan wordt overgedragen op den infant Don Philips. Een traktaat van vereeniging zal met kabbl vii wooden ont-worpen, aan wien, behalve zijne erflanden, nog eene venneer dering van grondgebied zal worden toegezegd. De tijd, wanneer de oorlog door Franklin aan Engeland zal worden veiklaard, zal nader worden bepaald. Alsdan zal- len Gibraltar, Minokka, de kolonie Georgie en het traktaat van Assiento aan Engeland worden onnomen (1). Uit de bepaling, in de lästeste artikel gemeld, blijkt, dat men toen reeds het plan had ontworpen, den oorlog aan Groot-Brittanje te verklaren. Het 'geheim echter, dat men daarover bewaarde, maakte dat niemand voorzag, waarom bij Brest een Iransch eskader werd uitgernsfc. Maar in het voorjaar van 1744 kreeg men in Engeland berigt, dat daarmede de oudste zoon des Pretendents, de kleinzoon van jakobus ii, naar Engeland zou worden overgevörd. De Kardinal de Tenein, die zijne hooge geestelijke waardigheid aan den Pretendent te danken had, wordt als ontwerpet en leider aangewezen van deze ondememing, zoo geheel met de bestaande straktaten in strijd. Om die handelwijze teregtvaardigen, beweerde het van Versailles, dat de trouw der verbondai het eerst door GEORGE 11 was gesclionden, oindathij, sedeTt jaren, &ansche schepen liet opbrengen, spaansche galjoenen in fransche havens liet aantasten, de conventie van Hanover had ver broken, en in per- soon aan het hoofden van een leger tegen rrankr^k gestreden had. Met de ondememing van den Pretendent, bedelde mesn dan. ook alleen, gborgb ii en zijn Huis, maar niet de Engelsche natie aan te vallen (1). Het Engelsche volk verkoos echter niet, deze fijne onderscheiding te begrijpen, en het parlement werkte kxachtig met zijnen Xoning zamen, om den vijand af te slaan. Eskaders werden nitgezonden om in de Npordzee te krnissen, Engelsche troepen uit de znidelijke Nederlanden naar Engeland tenig geroepen, om den vijand te bestrijdeii, die echter niet kwam opdagen. Want stormweder, en vrees Tan een magtiger vijand te znllen ontmoeten, werkten uit, dat het fransche invasie-leger te Brest en Dninkerken spoedig weder werd ontscheept (12 Maart). Weinige dagen later, werd de oorlog door Erankrijk aan Engeland verklaard. Intusschen had george i van de Staten-Generaal der Ver- eenigde Nederlanden uitvoering geeischt van artikel 4 van" het traktaat van Westminster (1678). De 6000 man hulp- troepen, volgens dat artikel verschuldigd, werden uit de Oostenrijksche Nederlanden geget en naar Engeland gezonden, terwijl 20 oorlogschepen kort daarop door de Staten aan GEORGE werden toegezegd. De ondememing, om den Pretendent naar Engeland over te voeren, moet ditmaal meer als een bedreiging, dan wel als een geheel gevormd plan worden beschouwd. Vooral be- oogde Erankrijk daarmede, eene afwending te veroorzaken, en de Oostenrijksche Nederlanden, die men aantasten wilde, van troepen te ontblooten. Aan de Staten-Generaal gaf de fran- sche gezant offiziel wel zijn misnoegen te kennen over de verleende hulp aan Engeland; maar //een der Ministers van (I) Miss, van Iloey aan Fagel. Parijs, 18Febr. 1744. — 75 —  Fransche legers stonden op de grenzen gereed, die de BarriSre oogenblikkelijk aantastten, toen de oorlog regtstreeks aan maeia thekesia was verklaard, tegen wie Wankrijk tot nog toe, alleen als bondgenoot van Beijeren had gestreden. Vooraf werd door den Franschen gezant aan de Eepubliek kennis gegeven, dat lodewijk xv den oorlog zou verklaren aan Ostenrijk, en de Znidelijke Nederlanden den eersten schok zouden moeten verduren. Hewel verwacht, gaf dit berigt groote verslagenheid. Belgie was, sedert Groot-Brittannie met een inval van den Pretendent werd bedreigd, van een goed deel zijner troepen ontbloot. Het was bekend dat maria theresia, elders be- zig gehouden, weinig waarde hechtte aan zoo ver afgelegen streken, als de Nederlanden waren. De krijgsmagt, die men nog had, was maar half zoo sterk als die der vijanden. Bovendieii, uit zoo vele verschillende bestanden gevormd, aangevoerd door vele bevelhebbers, zonder dat ist het oppergezag in handen had, même zij oversestemming in voornemen, zamenwerking in uitvoering. De Staten General zonden terstond den graaf Unico Wilhelm van Wassenaer tot den Koning van Frankrijk, met last, an dien vorst voor te stellen, de vijandelijkheden tegen de Barrière te staken, en te verzoeken, dat // Sijne Majesteit, /zonder eenig tijdsversuim, aan hunne Ho. Mo. sou willen ti doen confidente opening van de condition, op welke sonde / kunnen worden hersteld de vrede, die 8. M. te meermalen betuigt heeft ter herte te nemen eri tot een but voor te stellen. In de verschillende conferentien, door Wassenaer met de Fransche Ministers in's Konings leger gehouden, bediende hij zich vail de meest krachtige beweegredenen en uitdruk- Kingen, geput uit de gesoten traktaten, voomamelijk uit het traktat van Utrecht en het traktat van Alliantie van 1717, waarin uitdrnkkelijk wederzijdsche bezittingen waxen gewaarborgd. Desniettemin hielden de Pransche Ministers vol, dat de Koning, voor //sijn eigen eer, niet sonde knnnea // stille staan, tensij tot een algemeenen vrede soodanige pro- // pbsitien van de sijde der Repnbliecq wierden gedaan, die //tot een grondslag van nadere vreedeshandelingrai tusschen 44 de oorlogende mogendheden konden strecken." De krijgsondernemingen werden intnsschen niet gestaakt; Warneton, Meenien, IJperen, het fort de Knocke, Venme, Kortrijk, werden in een oogwenk, als of het kaarten hui- zen waren, vermeesterd. Wassenaer keerde daayop naar's Hage terug om van het verhandelid verslag te doen, en om te vememen of de Republik genegd ware, van, hare zijde vredes-voorstellen aan te bieden. Het Kabinet van Londen, met de zending van Wassenaetbekend, 'werd nn gehoord over de punten, welke tot grondslag van de vrede-handdingen konden worden aan genomen. Hetgeen de Republik daaromtrent voorsloeg, vond.in England eer tegenkanting, dan medewerking. Het Britsche Ministerie drong er zelfs voortdurend op aan, datdeStaten-O^neraal den oorlog aan IVankrijk zouden verklaren, het gehen het gehedle jaar door de Republik met volharding werd geweigerd (1). Jjord Carteret meende //dat het hagchelijk en ontijdig was, // eenige propositie aan Prankrijk te doen, vreesende dat sulks /eene slapheid van den kant der geallieerde sou aantoonen, /dewelke nergens toe sou strekken als om Frankrijk in /deszelfs ambitieuse desseinen te stij^en en de verbindtenis /tusschen de geallieerden te verbreken En wantrouwen tus- /schen dezelve te veroorsaken, vooral soo veel aanbelangt. (1) Geh. miss, van Hop en Boetselaer aan Fagel uit Londen, gedarende het jaar 1 744 geschreven. — 77 — n de Koningin van Hongarije. Want zoo deze argwaan mogt // krijgen van door hare geallieerden niet behoorlijk meer te i/snllen geholpen worden, dit Hare Majesteit mogelijk sou ^doen resolveren om de armfe van Prins kaeel (die zich /^bij den Rijn bevond) niet meer te doen ageren, op dien //voet, als. beloofd is (1).'' In de Republik echter kreeg men den schrik voor de Fransche wapenen, en drong op den vxede aan. Nu verklaarde, Engeland, dat de vrede dan alleen aanne-melijk zou zijn, wanneer Prankrijk de volgende voorwaarden aannam: hemieuwde erkenning van de Protestantsche Successie in Engeland, en waarborg dat de Pretendent nimmer meer zbu ondersteund worden; slechting van de werken van Duinkerken; hemieuwde verzekering der Barriere; er-kenning der Pragmatieke Sanctie, en waarborg aan maria TfiERE&iA van het rustig bezit barer erflanden, uitgezonderd die, welke zij aan Pruissen en Sardinie had afgestaan; af-stand des Keizers van zijne aanspraken op de Ostendrijk-sche nalatenschap, en erkenning van maeia theeesia, die daarvoor aan kabel vii Beijeren zou terug geven. Eindelijk zou Erankrijk nergens, en op geenerlei wijze meer, Spanje mogen ondersteunen, zoo de vrede met die Mogendheid niet tegelijk werd gesloten (2). Daarop deden de Staten-General aan lodewijk xv een zoodanig voorstel, waarop eenafwijzend antwoord gewacht kon worden, na hetgeen Wassenaer van de gezindheid van het Eransche hof was te werden gekommen. De voorslag werd dan ook als onaannemelijk afgeslagen, en onderling beloof men // het gepasseerde te zuUen secreteren. "waarop de onderhandeling werd afgebrokeji. (3) Een der Ministers van het hof van Versailles verklaarde (1) Geheixne miss, yan Bdetselaer aan Fagel, van. 9 en 30 Jnnij. (2) Boetselaer aan Fagel, 30 Jnnij. (3) Verbael van den h. U. W. Grave van Wassenaer, H. Ho. Mo. gezant bij den Koning van Vrankrijk. Secret, resol. Ho, Mo. 1744. — zelfs aan van Ho^ij, dat: >/de geheele negotiatie van den Hr. A'van Wassenaer zich maar alleen bepaald had in vriendelijke /irwoorden, en in het voorslaan van onaannemelijke voorwaar- // zonder hem in het minste met goede woorden op te houden." (1) Druk werd inmiddels tnsschen de Ministers van Groot- Brittannie en van de Republik beiaadslaagd, om een plan vasttestellen, waaraan men zich in de krijgsverrigten zon houden. England wilde een plan door de -Staten, deze weder door Engeland doen ontwerpen,zoodat men genoegzaam niets vorderde. Eindelijk sloeg Carteret voor,eenealliantie tnsschen de Hoven van Londen, Weenen, Sardinie en H. Ho. Mogenden te vormen, waarbij verschlüsende duitsche vorsten toetreden zonden, om daardoor den oorlog met kunnen voortzetten, ter verkrijging van een vasten vrede. (2) De Staten, reeds boven krachten ingespannen, antwoordden maar half op dit voorstel, maar drongen aan op de terogzen- ding uit Engeland van de Nederlandsche hulptroepen. Na lang en herhaald verzeek, werd door Engeland daaraan voldaan. (3) Ook was het leger der Staten op nienw ver- sterkt, en weder was de onzijdigheid doqr Erankrijk aangeboden, maar door den invloed van Engeland afgeslagen. Voor de Oostenrijksche Nederlanden schenen de omstandigheden gunstiger te znllen worden. Prins kabel van Lot-haringen dreigde eenen aanval in den Elsas te sullen doen, waardoor een afwending van een groot deel des Eranschen (1) Van Hoeij, geheime missive aan Fagel uit Paris, 1744.— ^ (2) Hop en Boetselaer aan Fagel in de miss, van 1744. (3) Nadat de terngkärde dezer 6000 man met draDg van redenen door Boetselaer was gevraagd en was verkregen, liet hij den kommandant Smissaert bij zichkomen, om de inscheping te regelen. Smissaert antwoordde; dat hij gereed was, maar als krijgsman niet zonder order van H. Ho. Mo. kon vertrekken. Dit bevel, aan de Staten door Boetselaer reeds drie malen verzocht, had men nog steeds nagelaten te zenden Het vertrekder der troepen werd daardoor geruimen tyd opgehoaden. Voorwaar geen bewijs voor den regel en de orde in het bestnur van de Bepabliek! Missive 16 Jnuij. — 79 - Legers veroorzaakt werd. Doch de bekwaamheid van den Ma- r^chal de Saxe, gesteld tegenover de verdeeldheid onder en de onbekwaamheid v^ de bevelhebbers derbondgenooten,belette dat eenig voordeel getrokken werd uit den gunstigen zamen- loop der gebenrtenissen- De overwinning bij Dettingen, op de Franschen door de bondgenooten behaald, en de voorspoed, die de wapenen van MAKIA THSBESIA in Duitschland hadden ondervonden, waren Door den Koning van Präsidenten met ongerustheid opgemerkt. Hij vreesde evenzeer te groote vemedering van Präsidenten, Walshijvoor tegrooten invloed van dat Rijk bedncht was geweest. De scherpzinnigheid des Grooten pbedebik's meende, hoewel nog niet duideHjk, uit de onderhandelingen van het Weener kabinet bovendien op te maken, dat het plan aldaar bestond, den Kizer te onttroonen en Silezie weder te vei-meesteren, waardoor het aanzien van Oostenrijk grooter dan ooit in Duitschland zou zijn geworden. Weldra wierd dit vermoeden bij het zekerheid, toen hij pogingen in het werk stelde, om het Duitsche rijk de belangen des Keizers te doen omhelzen. Te dien einde werden door hem het eerst bij de voomaamste voorstellen gedaan, maar hij stuitte aanhoudend op den onwil of op geldsgebrek. Als hij zich eindelijk tot het hof van Dresden wendde, veimoedde hij spoedig, dat Engeland en Oostenrijk hem A&kr voor waren geweest. En werkelijk had reeds de Keuivorst van Saxen, door den invloed van zijn eersten Staatsdienaar aangepord, met Oostenrijk eene defensive allian-tiegesloten. (1). De naijver van Saxen tegen Beijeren, het wantrouwen in de Pranschen, de vrees voor Pruissen, dat sedert de verove-ring van Silezie, Saxen als omsloten hield, gevoegd bij de gehechteid van het kabinet van Dresden aan dat van Weiden, hadden den band tusschen mabia theesia en. den Keur- vorst gemakkelijk gemaakt. De hoofdinhoud van het traktaat was, dat Saxeii aan Ostenrijk al de bezittingen waarborgde, die aan mabia thebesia bij de Pragmatieke Sanctie waren gegeven (art. 1 en 2). Weder "werd daarbij geene melding gemaakt van die landen, welke bij den vrede van Berlijn aan Prussen waren afgestaan. Landen aan de Koningin van Boheme en Hongarije te waatborgen, die zij niet meer bezat, was een stilzwijgend te kennen geven, dat men de herbezitneming zou begunstigen. Daarbij werd gevoegd een geheim artikel, waaryi Saxen beloofd^ hulptroepen te znllen leveren, doch de tegenwoordige oorlog werd niet in den Casns  afzonderlijkeit aanval op Prussen te doen? Eindelijk kwam men nog overeen, de Czarin van Busland en den Koning-Keurvorst van Hanover ter toetreding tot dit verbond uit te noodigen. Niet lang daama werd nog eene uitbreiding aan dit traktaat gegeven. De hulp-troepen, namelijk, door Saxen te leveren, op 6000 man be-paald, werden tot 20,000 opgevoerd. Oostenrijk van zijne zijde, beloofde aan Saxen, in geval van aanval, 30,000 man te zullen leveren (1). Nog eene audere overeenkomst, insgelijks blijkbaar tegen Prussen gerigt, was, onder medewerking van Oostenrijk, tus-schen Busland en Polen, voor den tijd van 15 jaren,aange-gaan. De zich verbindende Partijen belöffen elkander daarbij hulp en bij stand, ingeval een van beiden aangevallen werd, Deze hulp zou kunnen bestaan in een zeker getal. troepen, of in het veroorzaken van een afwending, ten. gunste van de aangevallen partij of in het geven van geld. Van dit laatste traktat was de Koning van Prussen geheel onbewust, en met het verbond tusschen Oostenrijk en Saxen slechts ten. (1) Convention additionnelle k 1' Alliance de Yiennc de 1743, entre Irakis thérès et J'Electeur de Saxe. 13 Mai 1744. Dele bekend. Doch het traktat van Worms was aan fbÉriic door zijn gezant te *s Hage medegedeeld j en daarin zag hij de sporen eener tegen hem gerigte alliantie. De artikels 2 en 13 daarvan konden moeijelijk op iemandanders dan op hem, betrekking hebben. Door een toeval wist hij met nog meer zekerheid, hoe de stemming, van Oostenrijk en van den Koning van Engeland, tegen hem was (1). Het werd hem duidelijk, dat de vrede van Berlijn niet voldoende meer was, om Silezie te beveiligen. Bedaard wachten, tot dat zijnne vijanden de middelen hadden beraamd, om hem door overmagt te overstelpen, lag niet in den aard van pkedebik den Grooten. Hij begon dus ook van zijn kanteene tegenmijn te openen, om des vijands plannen te verijdelen. De Keizer intusschen drong bij frederik sterk op bij stand aan, en verklaarde dat men op Fransche hulp kon rekenen. De Koning van Pruissen echter, vond het nog niet geraden den vrede te verbreken. Hijwilde zich vooraf met Ensland en den Koning van Zweden, als Landgraaf van Hessen-Cassel, ver- 8taan« Zijn plan was, Bremen door de Zweden, Hanover door de!Franschen te doen aantasten, nadat deze de Oostenrijkers van den Eijnkant hadden terug geworpen. Inmiddels zou een Pruissisch leger Boheme binnen dringen, waarop Saxen, bevresd gemaakt. de zijde van feederie wel zoukiezen (2). Aan dit ontwerp werd dadelijk een begin van uitvoering gegeven, en de Graaf de Börsenborg naar Versailles gezon- den, om aldaar in dien geest te onderhandelen. Niet lang daama werd de Unie van Prankfort tusschen den Keizer van Dnitschland, den Koning van Präsidenten, als Keurvorst van Brandenburg, den Koning van Zweden, als Landgrave van Hesse-Cassel en den Keurvorst van den Paltz gesloten (3). (1) De copj yan een brief van oborgb n aan ^ asia thbrbsia was hem in handen gespeeld, waarin die yorst, over Silezie sprekende, tot maria THBRBSIA zeide: «ce qui est bon k prendre, est bon k rendre.> (2) Histoire de mon terns. T. 11. p. 50 — 78. (3) Union de Francfort. 22 Mei 1744. Het hoofd-onderwerp dezer vereeniging was, kabel vii teondersteunen, hem als Keizer en hoofd van het Boomscfae Eijk door Oostenrijk te doen erkennen, en als Keurvorst van Beijeren in zijn erflanden te herstellen. Omtrent deger schillen over de Oostenrijksche nalatenschap bepaalde men, dat dit geschil door de bemiddeling van den Bijksdag zon worden uitgemaakt, of door eene regtsuitspraak beslist. Gedurende het geding hangende was, zou er in Duitschland wapenstilstand zijn. Bij een afzonderlijk artikel van 6 Junij, werd de Koning van Frankfort ter toetreding nitgenoodigd. De gezant van lodewijk xv te Frankfort, de Chavigny, nam zonder verwijl deze nitnoodiging aan, omdat Eottembourg, te Versailles, hieromtrent alles had voorbereid (1). Ook werd aan de Republik der Vereenigde Provincien de veepoide voorslag gedaan, tot de Unie van Frankfort toe te treden, hetgeen afwijzend beantwoord werd. Terzelfder tijd wam een afzonderlijk traktaat tusschen Franklin en Prüssen tot stand, dat geheel naar het ontworpen plan van frählichen was gemacht. Deze laatste verbond zich daarbij, een krachten anval op Boheme te zullen doen, om daardoor de Oostenrijkers van den Elzas, dien zij bedreigden, af te trekken. Een Eransch leger zou hen daarop slag leveren, verder vervolgen, en in Beijeren binnen dringen, terwijl een tweede Eransch leger Westphalen zou aantasten. De Koning van Prüssen behield zich voor, een aangewezen deel van Boheme in eigendom te nemen. Erankrijk verklaarde de vestingen Yperen, Doomik, Veume, Beaumont en Chimay voor zich te zullen behouden.'Eindelijk kwam men overreen, het sterke Luxemburg te zullen ontman- telen (2). Nog een ander, verdeeUngs-traktAat werd tusschen peede- KiK en Keizer kakel vii gesloten, waarin zij overreen (1) Acte d'accession de locis xv ^ rUnk>Q de Francfort, 6 Juin 1744. Zie verder hierover en over de volgende traktaten Flassan. T. 6. p. 220. (2) De Garden, T. 3. p.. 312. Traits d'Alliance de Versailles entre la France et la Prusse. 6 Juin 1744. - 85 - Wamen, maatregelen van dem engen Tegen Ostenrijk te gebrüiken, opdat de vrede in Duitschland möcht worden hersteld, waarvan het verbreken aan makia theresia verweten werden. Om tot dat doel te geraken, verbond pbedeeik zich tot de verovering van Boheme, dat hij daarop aan karel vn in eigendom zou geven, met nitzondering van Leibmeritz, Bnntzlan, Koeniggratz en andere grenstreken langs den noordelijken oever der Elbe, die aan Pruissen zonden geheel OppQr-Oostenrijk aan den Keizer in eigendom overgaan. Qeene van beide partijen zou een afzonderlijken vrede mogen sluiten. De overige artikelen handelden over zaken van gods-dienst, koophandel, of bevatten den wederzijdschen waarborg der landen, die de Keizer of de Koning reeds Bezählen of zouden verkrijgen. Namens lodewuk xt werd dit traktaat door den Pranschen gezant de Chavigny, als toetredende partij, mede onderteekend (1). Zoo dreigde, na eene worsteling van 4 jaren, de toestand van MAMA THERESIA overhagelijk als in 1741 te worden. Ook in deze moeijelijke omstandigheden, behield die vorstin haren grooten moed en kracht van geest. Door bewame en wakkere veldheeren onderstund, wist zij zich weder spoedig van een dreigenden ondergang te redden. FREDERIK II, hoewel gereed den aanval tegen haar te on- dememen, was voornemens dien nog eenigen tijd uit te stellen. Onbekend met het traktaat van Petersburg, tusschen Polen en Saxen gesloten, trachtte hij eerst zich met Eusland te verstaan. Maar de onderhandelingen en kuiperijen van den Pranschen gezant aldaar, de la Châtardie, leden geheel schip- breuk bij de Czarin, z66 zelfs, dat hij bevel kreeg het Rus- sissch grondgebied te verlaten. Deze uitkomst sloeg nadeelig (1) Traits secret entre TEmperenr chaslbs vn etle roide Fruissen, en de vriend- schap kusschen de hoven van Weenen en Petersburg, sedert eenigen tijd door de onvoorzigtigheid van den Ostenrijkschen gezant aan het wankelen gebragt, werd met behiilp van Engelsch geld hersteld. De gebeurtenissen die inmiddels aan den Eijn waren voorgevallen, noodzaakten den Koning pe (2) Erdik, vroeger te han-delen, dan hij van plan was (1). Nu door den gedreigden inval van den Pretendent eene afwending te hebben veroorzaakt, had, zoo als gemeld is, Frankrijk den veldtogt in de Oostenrijksche Nederlanden geopend. Verseheidene steden waren daarop ingenomen, maar het voortzetten der overwinningen werd verhinderd, door dat Prins KABL van Lotharingen met zijn leger, na den maarsalk de Coigny van den Elzas te hebben afgesneden, op dat gewest eenen aanval deed. Aan het hoofd van hetbeste deel zijns legers, sneldoLODE- wijTK XV, met den maarschalk de Noailles den vijand te ge- moet, om hem buiten de Pransche grenzen te dringen. Ter- wijl zocht de. Coigny, door de Duitsch-Keizerlijke troepen gesterkt, zich met het Fransche leger te hereenigen. Doch de Koning van Frankrijk werd te Metz door eene hevige ziekte aangetast, hetgeen de krijgsverrigten van de Noailles geheel belemmerde. Welligt had dit hoogst voordee-lige gevolgen voor Prins kabel gehad, toen hij op eens bevel kreeg, zich over den Eijn naar Beijeren tenigte trekken. De oorzaak van dit bevel was, dat fbedebik ii, door zijnnen veldmaarschalk Schmettau, in het Fransche leger aanwezig, bekend was geworden met den stand derzakenaanden Bijn, en den aanval op Boheme gedaan had. De Koning van Pruissen hoopte nu, dat de Franschen hel; Oostenrijksche leger over den Eijn zouden vervolgen, slag leveren, en daardoor ophouden. Doch dit geschiedde niet. Men bepaalde zich tot de belegering en inneming van Tot zijne zijde overte halen, door hem een deel van Moravie aan ie bieden. De Keurvorst-Koning, met Ostenden Eusland verboben, gaf hieran geen gehör, maar verzamelde een leger van 24,000 man, om predekt in Boheme te bestrijden. Maar verzamelde een leger van 24,000 man, om predekt in Boheme te bestrijden. Maar verzamelde, intusschen gesterkt door een Engelsche snabsidie van 150,000 pond sterl., had het nuttig geordnet, bij den onverwachten aanval van Pmissen, Beijeren te ontmimen en hare legermagt hij 46n te trekken. Prins kabel, met storm-gang de Elbe reeds overgetrokken, zocht bedebik van Silesie af te snijden. De wijze berekeningen van dien veld-overste, van den kundigen maarschalkTraun, en gebrekaan levensmiddelen, noodzaakten dan ook de Prussen, v66r het eindevan dit jaar, Praag niet alleen, maar ook gehed Boheme te verlaten, en hunne winterkwartieren in Silesie op te zdeken. De Koning van Pmissen had intüsschen weder schier alleen den last des oorlogs moeten dragen, want de Pranschen en Keizerlijke troepen hadden in Duitschland niets gedaan dan Beijeren bezetten, eene gemakkelijke onderneming, nadat het Ostenrijksche leger dat land uit eigene beweging had ontruimd. § 5. Unie van Warschau, Sedert de vijanden van mabia thebesia op nleuw zich hadden verbonden, waren de onderhandelingen tusschen de Republicie der Vereenigde Nederlanden, en de hoven van Weenen en Louden, met groote levendigheid gevoerd. Volgens de Engelsche staatslieden, hing hetverderf of het behoud der zeemogendheden af van eene oorlogsverklaring, door de Republik aan Prankrijk te doen. Daarom hadden Engelands en Oostenrijks ministers zich vereenigd om de Republik tot zoodauige verklaring te brengen. Het was echter meer de wil en het voordeel van het Engelsche minis-terie, dan wel de wensch dei Britsche natie, en toen de Staten-General besloten, allehmme troepen en krachten in wierking en zich Oden voet van oorlog te brengen, maar alleen de ooilsverklaring aan Frankrijk acht^rwege te laten, was MASIA THEBEsiA daaimede eerder tevreden gesteld, dan Koning GEOGE, die op eene openlijke rredebreuk bleef aandringen. Om de regering van de Republikanke van de Republikanke over te halen, werden ophef gewag gemaakt van al de grieven, die men tegen Frankrijk had, en het gevaar van de reeds aange-taste Barri^re geschetst. Daarom moest Frankrijk van alle zijden door vijanden wopden omringd en klein gemaakt. De Republikanke moest nu niet alleen ter voldoening aan de trak-taten, maar ook ter eigene verdediging de wapenen opvatten. Ook raapte men in Engeland een, onder het volk verbreid denkbeld op, dat de Staten-General alleen daarom nalatig waren in het verklaren van den oorlog aan Frankrijk, omdat zij hoopten, tijdens den oorlog, zoo zij in vrede bleven, zichten koste der Engelschen, meester te maken van den koophandel. Het bestnur der Bepnbliek bleef met zelfstandigheid volharden bij het eens genomen besluit. Het merkte tegen de bijgebragte gronden aan, dat zoo men de Bepnbliek van werkeloosheid beschuldigde, zij in het vorige en in dit jaar even veel, zoo niet meer, dan Engeland had verrigt. Ook nu weder had zij zich boven krachten ingespannen, en het eerste //object" en het einde van alle traktaten,is het behond van den Staat, die ze gesloten heeft. Bovendien vond men in de Bepnbliek het denkbeld om Erankrijk klein te maken //zeer vague," en de vrucht der vemedering van dat Bijk zeer onzeker. Maar ook was het onraadzaam, dat de Republik den eersten pas tot het verbreken van den vrede deed, waarom zij, even als Engeland en Oostenrijk hängen, de oorlogsverklaring van Erankrijk zou afwachten. Te meer, daar zoodanige verklagter ten gevolge zou hebben, dat de krijgsmagt, welke nu tot hulp van Oostenrijk gereed stond, dan uitsluitend voor de Republik gebezigd zou moeten worden, waaruit voor de Koniung maria tuebksia meer nadeel dan voordeel was te wachten. Yerder betoogde men, dat hetgeeu men in Engeland had yerbreid over de inzigten der Staten, om iea kooph&ndel der Republik te bevobrdeelen, op geheel verkeerde denkbed- den berastte. Doch dit laatste was een bijzondei belang. Het was nti geen tijd meer, om gestadig op kleinigheden en bijzondei voordeelen te letten, en //jalousies" van de eene natie tegen de andere te voeden; maar op het gemeene best, en de allemene verwering te zien, rondborstig elkander te vragen Wat men zal doen, te zeggen wat men kan doen, met raad en daad elkander bij te staaa (1). Kort hierop werd door de Staten-General aan den Koning-Konvernor van Hanover dringend aangevraagd, meer krach-tige maatregelen te nemen, daar van zijn voorbeeld de bon-ding afhing van een groot ded der Duitsche Vorsten. Dit aandringen, dat men na het gebeuxde, als een stil verwijt van werkeloosheid, aan gkobge ii gedaan, zon knnnen aanmerken, was een gevolg van de ongerustheid, die men had, over het Fransche leger onder Maillebois, op den Beneden-Eijn geplaatst. Om diezelfde reden, besloten de Staten-Greneraal geschuldet hebbende, dat de landen van Centen en Münster soodenig geschuldet waren, dat zij grootelijks knnnen die- men tot dekking en zekerheid van de frontieren van den Staat met den Kenvorst van Kenlen onderhandelingen te openen over het iver den overnemen van troepen, en het sluiten eener off defensive allantie, tot wederzijdsche zekerheid en bescher- ming.' Aan den Koning van Groot-Brittannie, die zelf reeds eene overreenkomst met den Kenvorst had gesloten, werden unangeboden, bij deze onderhandeHng zich als verbindende partij, te voegen. De nitslag daarvan was, dat (op den 4 Juli 1744) een trat van defensieve allantie tnsschen die drie Staten, te Hage gesloten werd. (1) Brieven van Bormania, en de geheime resolaiien van Ho. Mo^ 1744. Manuscript. — 88 — Men kwam daarverere, dat de Keurvorst van Keulen gedu-rende vier jaren 10,000 man in dienst zou brengen, en de grenzen van de republik en hare bondgenooten zoa dekken, waar voor Englanden de Républik elk 260,000 gL ^jaars zonden betalen. Bovendien verbond zich de Keurvorst // pour plus grande preuve de sa droiture, de rejetter constamment toutes propositions / d^engagemens, de quelque part que ce soit, qui paraitraient ik ff S. M. Britt, et Si L. H. P., ne point s^accorder avec le bien '/de la cause commune." Nog werden twee separaat-artikelen daarbij gevoegd, het eerste den doortogt van troepem regelende, het tweede voor- deelen belovende aan den Keurvorst, zoo hij aan de Staten- General Munstersche troepen leverde. Kort daarop werd de graaf van Wassenaer naar Keulen gezon- den, om over dit laatste onderwerp tehandelen, en de daden van den Keurvorst gade te slaan (1). Maar al die voorzorgen belette- den niet, dat de Keurvorst van Keulen zich heimelijk ook aan !Frankrijk,verband, zoodat hij zich door drie Mogendheden liet betalen, en alien bedroog (2). Sedert geruimen tijd was eene verbindtenis der Duitsche Vorsten onderling, onder toetreding der zeemogendhen, door Engeland aangeraden, ook vooral als tegenwigt tegendealli- antie van Frankfort. De Staten-Generaal, hoewel nalang beraadslagen, stemden daarin toe, en de Jleer van Aijlva werd //naar verscheidene //Dtiitsche hoven gezonden, en wel bepaaldelijk eerst naar //Mentz om aldaar, te zamen met den Engelschen gezant Bur- /rrish, in bedenking te geven, of het nietdienstig ware, eene //associatieaantegaantusschen deKeurfursten, Eursten enSten- //den van het Bijk, tot niemands offensie maar alleenlijk ten* //derende om met gemeene raad en daad, de vrij Held van het //H. Boomsche Eijk in het general, en de zeekerheid en (1) Getrokken uit de Beso. Ho. Mo. Staten Generaal van 2, 4. 28 Mei. 2, 4 Jnlij. September en October 1744. (2) Zie Flassan T. V. pag. 307. Die deutsche Contracteerende partierten in het bijonder, te construieren en mainten, volgens de constitution en wenigen, van het Bijek. Zij verklaarden tevent dat, soo eene soododige aus sociétie kon gesoten worden, sijne relatie principalijk hebende tot herstelling van de ruste in het Rijk, dan de zee-mogenden geene swarigheid souden makte daartoe te laccederen. Nadat ongeveretwejarenlang, daartoe pogingendoor Aijlva wareninhet werkgesteld, zonder dat hij eigenlijk ietsgevorderd was, waren Engeland en de Repnbliek genoodzaakt, het plan cm het. Duitsche Rijk te vereenigen en, tot eene gewa-pende onzijdigheid te brengen, die alle vreemde magt uit-sloot, op te geven. Gedüternde'dentweeden Silesische krijg, daalde Oostenrijk in de achting der Dnitsche Vorsten, zoowel door de herhaalde niederlagej) van Prussen ontvangen, als door zijn geldsgebrek, en om dezdfde reden heerschte een aan vreeze grenzend ont-zag voor den Koning van Prussen. Tegelijkonderhield Prankrijkmeer dan twaalf ministers in het Bijk, die al de maatregelen van Oostenrijk dwarsboomden, die van hof reisden,om besluiten tegentehouden over de algemeene zekerheid en herstelling van de banden der vorsten onderling, en die toen kauel vii gestorven en zijn opvolger gekozen was, volhielden, dennieuwen Keizer in zijn Rijk niet anders, dan Groothertog van Toscane te noemen. Toen later de vrede van Dresden gesloten was, werden de zaken daarom niet beter. Pruissen en de Paltz zonden nu a gezanten naar de Rijksvergadering, die aldaar heimelijk, maar metgoedgevolgbeletten, dateenige maatregel, door dennien-wen Keizer genomen, bekrachtigd werd. Zoo werdhet maken van een krijgskas, het bijeenbrengen van een Rijks-leger, het regelen van het Opperbevel, achtervolgens tegen eehonden, zoo dat regeringloosheid en geheele onmagt van dit alles het gevolg was. Van de tien kreitzen, waarin het Duitsche rijk was verdeeld, waren slechts zes in aanmerking gekommen, bij de voorgestel- de vereeniging. Deze waren Opper- en Neder-Rijn, Franken- land, Schwaben, Beijeen -en Oostenrijk. In de twee eerste hadden onwillige of onmagtige vorsten het bestunr in handen; Erankenland was verdeeld in evangelische en katholijke factien, en werd door zelfznchtige vorsten geregeerd; in Schwabenland gaf Wurtemberg, tegen Oostenrijk vijandig gezind, den toon; Beijeren eindelijky was nitgepnt. Het gehele Rijk was daarenboven in twee hoofd partijen verdeeld: de partij, die handden wilde, aan welks hoofd de Keizer stond, en de partij die stilstand, inactiviteit voorstond, door Pransch gedeid. De laatste, als voor de vorsten demeest gemakkelijke, door Pransch geld gesterkt, hield altijd de over-hand, en zoo was het natürlich gevolg dat elke poging, die door Ostenrijk of de zeemogenden gedaan werd, om zamenwerking, kracht en leven in het Duitsche Rijk op te wekken, schipbreuk leed. (1) Op het einde van 1744 gaf Trevor, gevolmagtigd Gezant van Engeland, in vertronwen aan den Raadpensionaris van der Heim, kennis, dat de Heer van Wasner, gezant van mart a THEREsiA te Londen, na de tijding van den aanval door Pranssen voorgesteld had, hoe nuttig het-zijn zou, zoo Saxen aan zij-ne verpligtingen voldeed. (2) De Keurvorst was echter niet in staat, de verschuldigde 20,000 man op de been te brengen, noch te houden, zonder eenen aanmerkelijken onderstan, d, die Maria theresia niet bij magte was zele te verkenen. Daarop had het Engelsch kabinet verklaard, bereid te zijn 50,000 £ te gven, mits de Saxische troepen onmiddellijk tegen de Pruissen zouden handelen. Dit was geschied, en van Wasner had verzekerd, dat er aan het hof van Dresden //dispositie bestond, om /^eene naauwe alliantie aan te gaan met de zeemogendhe- (1) Seer. Kesol. Ho. Ho. en de geheime correspondentie tasschen Aijlva en den Griffier, van 1744—1746. (2) Volgeus traktaat van 4 Feb. 1744 cnaddit Conv. 13 Mei 1744. Den en makte thessia, en een legei van 40,000 man te V doneen ageren, tegen eenige sortable aanmoediging en verzekerer, daar de inkomsten, noch de situatie van Saxen toe- //lieten, op eenigen anderen voet in zoodanige mesures te //treden, " Op grond dat het niet in staat was, dien last alleen op zich te nemen, verzocht Ket kabinet van Londen aan de Staten- Generaal, //zich in dezen importanten crisis van saeken'' bij den Koning te vo^en. Ka b^aading weid dit voorstel aangenomen, en de Heer Calkoen als gezant van H. Ho. Mo. naar Saxen gezonden, met last, nevens de gezanten van Engeland en Oostenrijk, //soodanige mesures met den Keurvorst te concerteren als //tot securiteit en defensie van wedersijdsche Rijken, Staten en //landen, in deze gevaarlijke omstandigheden meest dienstig //en noodig sullen bevonden worden, tot herstelling van de // verbroken rust en van den vrede. Dat men sich verder ten // oogmerk bij deze besending voorstelde, eene prompte hulpe //van Saxen aan maria theresia, voldoening van Saxen En aan //Sijne gemaakte engagementen en naauwe allantie met de // zeemogendheden ; " tot de nitvoering van al hetwelk deze laatste subsidien zouden toestaan (1). Werkelijk werd, na eene beraadslaging van slechts weinige dagen, in den aanvang van 1745, te Warschau een traktaat van alliantie gesloten tusschen Engeland, Saxen, Oostenrijk en de Republik der Vereenigde Nederlanden, dat als een tegen- hanger van het yerbond van Prankfort kan worden aange- merkt. Bij dit traktaat werd bepaald, dat de Keurvorst van Saxen, ter verdediging van Boheme, terstond 30,000 man op de been zou brengen, waarvoor aan hem door Brittannie 100,000, door de Republik 50,000 ^'s jaars werden toegteegd. Na dat het gevaar van Boheme en Saxen zpu gewekenzij.n,zou (I) Getrokken uit de sec. resol. 1744 j(26 Aug. etc.) en de instructie van Calkoen, eod. anno. 92 — de Keurvorst. tegen eene vergoeding van 90,000 £, een l^er- corps van 10,000 man ten dienste der zeemogendheden hou- den, tot herstelling van de algemeene mst en den vrede. Aan deze bepaling werd later door Saxen niet voldaan, maar in 1746 werd een gelijk getal troepen aan Erankrijk, tegen subsidie, overgegeven. Belangrijk waren 2 artikels, bij welke men aan den Keur- vorst verdediging, in geyal van aanval, beloofde, en deelne- ming aan de voordeelen, welke de bondgenooten mit den oorlog konden trekken. Over het laatste point ontstond oneenigheid tusschen de Saxisolie en Ostenern. Keschuldigungen. De gräfige de Buhl, eerste Staatsdienst van den Keurvorst-Koning, legde daarom, bij de ratificatie van het traktaat van Warschau, een verklaring over, waarin gezegd werd, dat men alleen om de onheilen te voorkomen, die mit een oponthoud konden voortspmiten, tot de bekrachtiging van het Verbond overging; dat men echter van mabia theesia in vertrouwen ee ophdering en schikking, omtre|;^t dit laatste punt, verwachtte. Daarop bood maeta theesia aan den Keurvorst een ont-werp-traktaat van verdeeling aan, dat door dien vorst, als voor hem te nadeelig, werd verworpen. Intusschen was Keizer kaeelvii overleden, en door den Keurvorst van Saxen werd naar de keizerlijke waardigheid gedongen. Noch de zeemogendhen, noch Rusland, veel minder maeia theesia, beganstigden dat denkbeld. Zulk verschil van gevoelen de heven van Dresden en Weenen geboren worden. Doch, na lang over enweder onderhandelen, werd men het eindelijk een buit, dien men nog niet had en nimmer hebben zou. In 10; begin van Mei", zoo schrijft de NederL gezant Calkoen, wiens brieven over dit geheim traktaat bijna de eenige zekere brou zijn, //werd het accomodement tusschen /Saxen en de Koningin getroffen, zoo wel over de te ma-//Saxen en de Koningin getroffen, zoo wel over de te ma-//Saxen. Het distrikt — 93 — #f van Frijbtts en een streek' land door Silezie, opdat de Ko-//ning-Keurvorst, zonder eens anders territoir te raken, naar /Polen zoude kunnen gaan, werd aan Augustus in toe-//gezegd." //Voorhet overigebragt de Saxische gezant te Weenenhet /ZOO verre, dat de Koningin toestond, dat de Keurvorst /zijn aandeel zoude hebben van alle avantages, die men op /den Koning van Pruissen- zou behalen, maar dat meneerst /moest zien, hoe ver die zich zouden uitstrekken. Bevorens M daarvan eene verdeeling te formeren. De zaken tot volkommenheid gebragt zijnde, zoude men in der minne die termi- i/neren met de interventie der zeemogenden." //De Koning van Polen had zoo veel vertrouwen in de //equiteit en vriendschap der zeemogenden, dat hij daar- //aan acquiescere de er Behalve dit verdrag, dat een uitvloeisel was van art. 8 van het verbond van Warschau, varen nog drie geheime en af- zonderlijke artikelen aan dat traktaat gehecht, waaraan door de Eepubliek geen deel werd genomen. Daarin kwam men in bedekte uitdrukkingen overreen, de keizerlijke waardigheid aan den Groothertog van Toscane; de kroon van Polen aan den zoon van Augustus hi, na den dood van dzen te bezorgen. Toen de Keurvorst van Saxen, na het overlij den van kabel vii, tot mededinger naar de keizerlijke kroon zich had opgeworpen, waren Erankrijk en Pruissen wel gezind geweest hem die waardigheid op te dragen, wijl men daardoor den band tus- schen Saxen en Oostenrijk meende te zullen verbreken. Maar de waardigheid van Koning van Polen en van Keizer, waren onvereenigbaar. Ook was- de invloed van het Weener-kabi- net, op dat van Dresden te sterk, de verwijdering tusschen (1) Geheime missiven en verbael yan C. Calkoen, over de maanden Febr., Jnnij, Aug. en Sept. 1745. Het traktaat ran Warschan vindt men by de Garden, pag. 319. T. in. en geheel by Wenck, cod. j. g. rec. T. n. pag. 170. — 94 - de Koningen van Pofen en van Pruissen te groot, om de staatkunde van Frankrijk in Saxen te doen gelukken (1). Dedood van den Keizer had eene andere wendingen aan de zaken gegeven, en in de daard was daardoor het verbond van Frankfort ontbonden. De jonge Keurvorst van Beijeren, door zijne opvoeding en door hen die hem omringden, re — Es gesagt voor Ostend gestellt, werd door de voordeelen, welke de troepen van HARIA THEESIA in Beijeren behaalden, nog meer tot den vrede gezind. Even als zijn vader en grootvader, werd de Keurvorst, kort na de regering tehebben aanvaard, mtMunchen verjaagd. Eindelijk zaghij in, hoe Beijeren, tenvoordeele van Frankrijk en Pruissen, voortdurend de rampen van den oorlog onder-vond, en hij zond een gevolmagtigde star Fiissen, om over den vrede met kabia theresia te onderhandelen. Op voorstel van Lord Chesterfield, besloten de Staten-General der Vereenigde Nederla^|den, gezamelijk met Engeland, te Weenen aan te dringen op het aanemen der voorwaarden, door den Keurvorst aangeboden. Dit besluit was uitgelöst, das de reeds eenmaal aan- gevangen onderhandelingen tüsschen Oostenrijk en Beijeren weder waren afgebroken. De zemogendenste stelden aan KAKIA THERESIA, al het voordeel van een vrede met Beijeren voor, en zoo werd dan ookwerkelijk den 22 April de vrfede te Fiissen gesloten. De voorwaarden, waarop dit vredes-verdrag berustte, wa- ren: de erkenning als Keizer, van den overleden Keurvorst van Beijeren; herstelling door maria theresia van den nu regerenden in het bezit zijner landen. Darentegen de Keurvorst afstand van zijne aanspraken op de Oostenrijksche nalatenschap, voor zoo ver die in strijd waren met de Pragmatieke Sanctie; erkende de wettigheid der Boheemsche keurstem, en beloofde aan den Groot-Hertog (1) Seer, resol. 1745, 12 April. _ 95 — van Toscane, bij de aanstaande verkiezing eens Keizers, zijne stem te zullen geven. Bij een afzonderlijk artikel was aan den Keurvorst toege- !zegd, dat het Weener Kabinet pogingen in het werk (1) Zou stellfen, om, tegen het overstehen van troepen, een subsidie voor hem, van de zeemogendheiden van de zeemogenden. Lang werd daarover gehandeld, en het eerste aanbod van Beijeren onaannemelijk bevonden, daar de Keurvorst wel de subsidie wenschte te ontvangen, maar zijne troepen niet anders dan bij het op te rigten onzijdigheids-leger van het Roomsche eik wilde voegen. Eerst op 21 Julij 1746, werd tusschen England, de Repnbliek en Beijeren een traktaat van vriendschap en subsidie gesloten (1). Dit traktaat was een uitvloeisel eener ontworpen overstehen komst tusschen de hoven van Weenen en Munchen, die te zamen een eind-traktaat van subsidie en vriendschap sloten, daddijk nadat de zeemogendhen hadden verbonden (2). De Sultan van Turkije, zoo men zegt door Erankrijk gedreven, bood in 1745 zijn bemiddeling aan. Als eerste voor-waarde, stelde hij eenen algemeenen wapenstilstand voor, gedurende welken de mogendheden zich aan den regel van het nH possidetis zouden houden; verder, dat de verkiezing van eenen Keizer, met algemeene stemmen der Rrjksvorsten, zou geschieden. De verkiezing van den Groothertog van Toscane zou door deze laatste bepaling verhinderd zijn geworden, daar Brandenburg, noch de Paltz immer aan dien Torst hunne stem zouden hebben gegeven, waarom het aanbod van de Verhevene Porte dan ook door maria theresia en hare bondgenooten verworpen werd. Door het sluiten van den vrede te 96 Rüssen, was een deel van het Oostenrijksche leger in staat gesteld, de!Franschen, die aan den Eijn ertonden, te gaan aanasten. De Maarschalk de Conti wachtte dit echter niet af, en trok naar Prankrijk terug. De invloed der Oostenrijkerswerd nu in zoo verrein Doitschland hersteld, dat, met behulp van subsidien aan de Bijksvorsten, door de zeemo-gendhen verstrekt, de Groothertog van Toscane, onder den naam van pbans i, tot Xeizer verheven werd (13 Sept. 1745). 