Maritime geography and statistics ..
Dit große gedeldet van Zukdamerika reike in de laatfte jaren, langs de kust, wan de Amazos nen rivier af tot aan her Zuideliike wieinde van thet land, dat’ tusfchen het meer Merin en de ze begrepen is. Deszetfs N. ©. uiteinde werd doot 'VINCENT PINCON ondekt, die hr dienst van Spanfe, in 1500, san de Kaap landde, welke door bem de Vertroostings Kaap, maar naderhand door de Portugezen KXaap S. Augustin, genoemd werd. Paar die land asm den Portugeefchen kant der sheidlinie lag, welke er tosfehen de te ontdekke me landen, die aan Spanje en aan Portugal beboo-en zouden, getrokken was (*), werd die Kaap Yeeds in hetzelfde fear door de Portugeseen in bezit genomen: In ‘rgoo deed OABRAL, op tne. reis naar Indie, de Brazilifthe kust nabij Porto Segu- TO aan, en nam hij daarvan bezie voor zinen Kommun. In 1504 werd amtricus vespucius afgezonden, om het land te bezigtigen, en bragt deze Cerfien dech, Vierde de Jantech, (0) schwer dit vierde degl. 446 AARDRIJKESKUNDE voor. Eine lange Brasilichout in Portugal aan. Die gazoo veel voordecls, dat er op die reis vwercheidene andere van denzelfden aard volgden, en de ganze ‘kust door de groote menigte naar cat hout Brazie- | De eerste volkplantelingen aan die kust befton- den uit 24 man, die CABRAL er in een door hem gebouwd klein fort achter liet. Daarbij voegde er aich..vervalgens een aantal Agenten van de Koop- Jieden, die aan den.. houthandel deel nemen, en yoprts zond Portugal de veroordeelden, die tot dus yer near Afrika gevoerd. waren geivorden, naar Bre qilie. Keachtdadig begon echter het moederland Brazi¢ viet te bevolken, voor dat er a dq seis yan ysepucius ge jaren verloapen waren; Maar toon werd de gezamenlijke kust in ig Kapitcipp fehappen verdeeld, welke de namen van Para, Maranhao, Stara 4, Rio Grande, Parajay, Zanarica, Fernambuco, Sergippe del Rey, Bahia, Iiheos, Porto Seguro, Espiritu Sante, Rio Encre, en San Vincente ontvinggn. Desc we werden aan voorname Portugezen bege ven, de geyormde ontwerpen ten uitvoes neegea te brengen. San:. Vincegta, het Zuidelykfte dice Kae piteinfchappen, welkg: Jucht geftel het. meeste, met dat. van Portuggl overpgn kwam, was het cerfte, dat cone geregelde volkplanting ontving, gu er. werd _ flaatheen van Madera fuikerriet, en uit Portugal vee, overgevoerd, De voortgang van den aanleg van ‘Kolonicn was z00 SO y dat” men Na gegen werd, fs? éi ZERYANART en KOOPHANDEL. 43 ape yond an het geramentike land cerqn plate wen. regetingsvorm te geven.; De Kapiteinichappes werden ppp..bsnomen,; die ze in Jeen ontvangea, Ep, 209;,meg wilde, bijkans algemeen hunne onber pealde. mags misbruikt, hadden g.en elk Kapiteige Sehap ontying een Gouverneur, die aan den Onders honing yan het gezemenlijke land onderworpes was, maar.pok wel cens -regtretrecks wit Europe afzonderlijke. beyclen, voor zich antving. Gelijktij- dig zond. het Genootfchap der Jefuiven cenige vee pine leden Auf, om fe woeste. Toupinamboos emwerderg. Inlanders te, bekeeren; cep arbeid, ten settzien van. -welks yruchtey, her Portugeefche Gouveragement ester tijd ook maaide, <laar het pict go Zaid had. De gezamenlijke volkplantingan waren: intusichen ver, van gedurende hare kindschheid eene bestendige Fust te gevicten. In 1558 poogden de Frenichen zich de Rio Enero neder fe zetten. Hiertegen verzetteden zich de Portugezen; en er fproten desr-wiz vipndelgkhedgn, welker. wantal “fehepen vermecsterde, en: Su Salvador wigs em." Be bevelhelber willxens’ ‘Bét tt 2000 olan; doch dezen gaven' zich welhaast’ over, -toen or in -den ‘aarivang des-velgenden jsire eené Spaain= fthe. yloot- met- 12000 ‘man voor de ‘flad verfchesn, Bene hun ter tulpe géerondene vioot ‘kwan - ‘te leat, en beproefde vervolgens vruchteloos, S. George ae fa Mine op de Goudkust te betuagtigen. © In 1698 de Spaanfche Zilvervioot ‘vermeesterd bebbende, deed dezelfde Compagnte, den rg Fee Druafij 1630, Olinde de Fernambuco- sartasven. “Deze ffadfoukte welhaest. Men bedwong vervolgens ‘tevee forten op het Recif, en maakte zich meester “wen het dear tegen over gelegene eiland van Antonio Vaz. Hier werd er eene fterke forteres van den ‘naam ven Freddrik ‘Henrik’ aangeegd. De flad ‘Phifippea in Paraiba ontving, na in November 1634 ‘bemagtigd ce zijn, den naam van Frederikfad. ACHQISTOFFBL ARTISCHOFSKY, die over de Compagnie in Brazilie bevel voerde, vermeesterde er in de: twee volgende jaren riog al meer Hinds. Dasrop-kwam Graaf Joan MAURITS VAN NASSAO in Jand-arlj 1697 aldaar aan, die de overwinningen derwijse woortzettede, dat de zes Kapitinfthappan tusichen Maranhao en Behie onder zijn bewind vertenied werden. Hij veroverde tevens, door afgezonden krijgsvolk, het belangrifke S. George de le Mine voor de Compagnie, doch geraakte in onmin met ARTISCHOFSKY, 'werd. door dezen bij de Compagnie et 7.- * «+ gle ZEEYAART-sn KOOPHANDE L. ony mnie gelaakt, verzocht zijn ontflag, en: vieljet-in did 1644 het door hem te.kort bekeerde laid -(T Nederlandsch Brazilie geraakte daarop in. andee hayden 5: ex de Pormgezen; ‘dig gieh: inmiddels.-aan -het juk -van -Spanje onttrokken haddep,, en vervo® gens door de Nederlanders niet langer als viganden ibefchouwd konden worden, vorderdep het y Der erwähnte de welterige; doch men weigerde; de, seruggaye-tep mmnzien.. va! opm: gedeelte, ca die van het: ovqrige rwerd: vergboyen, Onmagtig, om de W. I. Comp Pagnie daartoc, to noodaakens yeigden de; Porwiger aen,.in den ‘toenmaligen ftaat. van: gaken te berusten, -tot dat de Nederlanders, door die veinzerij in faap gewiegd, hog krijgsvolk uit {paarzucht meerendeels ‘terug, ontboden.. Toen bemagtigden de Portygeym Ailings..genoegzgam.al.de verfterkte posten..Er volg- .de..een' oorlog, maar, dezelve werd van den Nedety Jand{ehen, kent. zoo flecht gevoerd, :dag. de Wo L ‘Compagnie, welhaast ook het overig van Brazilie verloor, eq,de Staten zich, genoodzaakt vondery, om in 1664, onder beding van 8 miljorn, guidens, I td ae mo) Zine. werrigtinges aldaar zijn niet flechts ooe ‘Commiiin, in het Leven van FREDERIK HENRIK, a “‘BARLARUS, dé rebus in Brafilia gestis; befchreveir, “maar o On the door PLANTE, in eetre Latitudin (che Mauritian), -welke met een prachtig fiel platen in 1647 uitgegeven werd. Graaf JOAN MARRITS, Wien men voorts, ult, VON= ‘pan ‘kent, “ftichere vervolgens ‘het dusgenoemde May. Fitshvis te “s Gravenhage.” IV DEEL. ae 5 eo --!] AARORYFKSKUNDE. ¢eok '” wen “tin ‘Handel ‘op gatisch Brasilie, «iegesonderé did Weifibdut., van ‘ale verdietet aanfpraak op dat tand ‘af te. fleaan. dota as i In : Tysociereffit, 4 Hoven vin Madrid-en Linfas ben ene ovtreenkorist, ter regeling ven de gren- feeet:-biinner wederzijdfche bezittingen in Zeidameriira, “Oh ter-Verdeeling van het daartusfchen gelegene {choonk (binkenlarid van Paraguay (*), dat déor de voorge Snide Jefuirfehe Zendelingen derwifke behcerd werd, “dit de- Award toedenet «tin zaken aan de beide Hoveh wvin orbeltedd-wass Deselve bleck ‘cerse, toen. aif, éiti' van tun wedérgijdsch aanrakken, en de inwoners, gedurende een verzocht uititel, door de Mefukeen in de wapens gebragt,' met gansch Paraguay -bedwongen werden (O). Nu werd de grensfchei ‘ding am dé Zuidkast op’ den voorgemelden -voet DeReld, eft liep zij ten Noorten van het Meriner ‘meets: lates’ de Rio Grande de BS. Pedros mear ih wy76 Kwamen de ‘Pottugezen zich ‘op-den-Spam- eves oever dezerrivier vestigen. Dit Veroorzaakte %2n hevigen twist tusfchen de beide Hoven, en in Amerika werden er door de beleedigde Spanjgardem reeds: vijandelijkheden aangevangen. Zi namen het cjland S, Catharina weg; doch, bij een nieuw Trak- “saat. in 1777. werd: dar La vereffend. De Pax CP artse i ° ws = o ar) ", ° « oe ve. - ~ (*). Van welk iand een deel voorlang een Spanjgardem ‘fche Province’ vormde, welke Asfumption tot hoofd. plaats en Bisfchops - Zetel ‘bad. _ » & ZEEVAART 2a KOOPHANDE L. ge -tugesen ontruimden den Speantehen icever der Rin 'Groside, maar : het -rest van {cheepvaart op dic ‘«i- “vier -werd bij uitfiuiting aan Portugal toegokend. Thans-dediont zich-de-mögenden Mogendheid wap de heerfchende onlusten in het Spaanfche Gouvernement van Buenos Aires, om af, -gvat xan hetzelve ten @ooren der ‘Rio de la Plata light, te bozeteen. UNIONte.‘Wideo is aldaar door ‘hetzelve gowapoendér “hand ‘hemageiad’, -en her -rebeHen-oppeshofd snT™ WGAS-over-de rigterUraguay: gedreven, ja men -mealit caieh: gevesd, ofs.hem ten Westen van dezelve. aan “we tasteri, ‘en ‘Ahet Spaaniche land -ook aldaar: te ‘beé- tgereen. ‘In +hoe ver-het gewest, dat, onder den seach ivan ‘Det ‘RBY, -voorlang ‘bij de 424 vermelde'Kapl- ltefafehappett ‘Weed isevoegd, ‘larigs: dien wee vergrost ‘gal--worden,-chijnt ‘ons -tot -de -ouberskenbare al béimen der ¢6ekomst “te behooren. : ef. iss ar a ay Ceram oe,, § :.. Euefchen -de.gazegde Rio Grande de sS. Redso:an $ioa nero‘. visdr: men. assi' de /kist In het getupl ®eene -siviewn. “Tusfahen de Jjaatsigemelde :.Rio :on aBerpambuco: zijn deizetrige bernarbere sivieren de.Rip grande de-PonasSegurd, ep:le.rwiet-van S. Fran wiscus: Tlusichem sFerfambueo sen de. Amasonen Tivier onthsten.¢r wich des seingers. vearitheidene thr dan.gedwollene,:jx “buiton care sogvara tredende), amaar des zomidts igeicegzaam -waterioose, HWvigTeny cn er loopt aldaar langs -don::oewer,..0p. 3.1020 is a Ffa; ftands ase. AARDRIJKSKUNDE: voor fiands, een rif, dat dea Ocesan weerhoude van. in- -breuk op het. land. te. maken, doch inmiddels hier en dear derwijze afbreekt, dat men genoegzame toe -gangen tot de hayens achter hetzelve voor zich ee sopend vindt. De twee yoornagmänfte monden der Amszonen © r- Wier omvatten het moerasfige eilapd Caviana, never berwelke er menigvuldige andere kleinere eilanden en eilandjes, uit het bezinkfel dier rivier, zi ong- -fteam. Het groote. var Don Juanes, ook Afarago -geheeten, ligt. aan dew Zuidelijken oever der rivier, -welker voornaam{te.tak tea Noorden van hetzelve -henen loopt, terwijl een andere tak, van den naam van Groot Para, of Tocatines., heezelve aan den 4Buidkant befpoelt. Dezen tak opvarepde, treft men -werfeheidene vruchtbare en wel bevolkte eilandjes aan, welke door Pertugeefche Edelen, -onder -dep titel van Barons van dezelve, in ken bezeten ea beheerscht wort@ar"—" De Zuidelijke oever der rivier bevat, ter plaatio ‘waar de Muja im haar -valt, de fad Nostra Saiora ‘de Belem, of Groot Bara, de. hoofdplasts van hét ‘Kapiteinfchap Para, :met.10,000 inwonets, vee fraaije gebouwen,.. veel hand El met de inlanders, dic er falsaparifia, vanilla, kakao, en eenen haven, welke de Muja ervormt. Deze ig bald tuschen de 4 en 6 vadem diep, maar wordt Spoedig ondieper; en even ongeregelde als fterixe Getijden, tuschen de ‘eilanden, maken het naderex, ‘Ger rivier eg haven. moelijk.’ - Het laatstgenoemde Kapiteinfchap wordt door de rivier Paranaibo.van dat van Maranhao gefcheiden , en heeft flechts 10,000 inwoners. Deszelfs hoofd- pimats, San Jofeph de Riba Mar, is een onbedui- dend fladje, op een berg, met cene haven, die en- kei voor klein ‘vaartuig dient , en cene militaire mage van niet boven de 150 man. ‘ ‘De Groote Salinas bani en rivier heeten dus naar het menigvuldige zoue, dat de zon er vormt. ‘Kaap S. Rochus is de N. O. punt van Brazilie. - De eenige pleats van aanbelang in het Kapitein-: fehap van Rio Grane is Natal, 2an de Rio Grande, gy. uur van dezer mond, welken het Kafteel der. dzic Koningen dekt. Het C*) Hierin, en in bet volgende’ nopenss Paraiba, is. er eene ftrijdigheid tegen d/ads. yo7 des tweeden desis, vege 3726, welke wij niec weten te vereffenen. FFs sa, -KARDRIKSHUNDE Hace ‘ Het’ Kapiteinfchap Paraiba ontleetrt dezén askin war cene rivier, die hem voert, et: deze Provintie vati de lmatstgenoemde icheidt. Die rivie? heefc aan: aen herfw mond her eiland S. Antoniv ,'en“aan haar ligt, § uur vin zec,.de ftdd Paéraibe, met 000° inwoners, Ulit: deze hoofdplaste der Provincie wordt er jaatlijks, mér 7 of 8 fchepen van e94' ton, fifiker’ en verfhout naar Portugal ditgevoend, De. ingabg der rivier is een uur wid , ctr heeft tet verdediging. op elken oevér een fore. De Provincie van Tamarica reikt lasgs de kese: flebhes: 7 wur ver’, ef heeft nict' boverr de doo th- womerss Tot haar bchoort Nostre Senora de Con. ceiézo , ofn viek' van eoe huisgezimnen, op een berg vai het ciland Tamariéa, dat door e¢n'erg vaarwar, tox, hetwelke ¢ene goede haved veor:{chepes! tere. Chefs, vat het waste land afgefcheries wordt, ch 8 uur lang, vruchtbaar en genoegzdam waterrif: in: 1Fernambuco of Pernambuco, eiperilije ‘Olinda Ge _Fernambuco ¢€*), de Hoofplaats van hee Kapirein~ iché Fernambuco, ligt op het uiterfit Gosteiide ven Brazilie, ix: op cee hoogte gebotwd, en bédh _bjnten het rif, dat.dangs de kust lovpt, ééne haven y - ’ tot. weliib ine den teegang door het rif'g uar tene . r: Noor (*) De inlandfche naam Pernambuco duidt eene opening in’ hat- aif aehs.- Oteda, zége-mer, kéint tan eee uiteoeping der -entdekKers > © gee linds Sraasane- para fe fundar kama villa! O: welt ecnd Kesaije pleats, om er eene ftad te bouwen! | ZEEWAART. an ROORMANREL- eng Moortien van: de. feed vindt.:.: Tos: @uidas Van deem lige het vermasnda Racif,.ccme Jage fineok: lande's walke-eem dn Gost- ep Zuidkast dhor bet waiter dts bhvedkon: van het c ZEEWAART. an ROORMANREL- eng Moortien van: de. feed vindt.:.: Tos: @uidas Van deem lige het vermasnda Racif,.ccme Jage fineok: lande's walke-eem dn Gost- ep Zuidkast dhor bet waiter dts bhvedkon: van het c ZEEWAART. an ROORMANREL- eng Moortien van: de. feed vindt.:.: Tos: @uidas Van deem lige het vermasnda Racif,.ccme Jage fineok: lande's walke-eem dn Gost- ep Zuidkast dhor bet waiter dts bhvedkon: van het c ZEEWAART. an ROORMANREL- eng Moortien van: de. feed vindt.:.: Tos: @uidas Van deem lige he If balpooed, sn -sany day Westkamt, door. ean ondicpen inkam ven het seat Jand afgeichdiden. words. Dit was. de lastite wijles pleats. dec WNederlandiche -magt in. Brasilics: dago Graaf: JAM. MAURITS VAN | WaSsaw tr, gedurcnd _ gin bewind aldsar, ecene: nasr hem. genoeinde :fted had-deeh: bouwen (*). Olinda had im 1781,<be- falve eene bezetting van Soo of gno- man, cenc. bes volking van 19,000 inwoncrs, wan. weiker kroest enn gedeclte zeer onfange den dwazen iaval. kecog wen het. gedrag, der Spanniche Indargeaten na ta milkn veigen. Dea verdese fieden van deze Provincie sips Besins ‘hath, am eeme river van denzelfden naam, Alagoas del Norte, San Antonio de. Rio Grands, Alsgobb ae‘ Midi ,. en Penada, aap de sivier van S. Frantis- wus, dat de Zuider grens. van. dit Mapisein{chap ‘iss ‘Ten Noorden van die voorname rivier liggen..d& soecren, Lagra: de Sal em het Noorder meer, wotkp doer. midjel van em kaneal, det flechts voor boo ten. bevaasbaay is, met ekandesen an mee. de zee qemepoicisep hebben. . Her Noorder. meer is §. wir C*) Onder het mentgvaldige ‘plaatwert de? voorges metde Mawritiade vindt men van die ftad en Olinda even frasije efbceldingen, .ale voorts van het Neshu- fche Dillenburg, enz, —_ oT Ns Ff4 . tere s ? €-* o «mw swe 8 e@- ww etda fF g tse AAR ORT ROKUNDE: &d0k: 27 Bang co % uur Greed} het andere is: 2 ver ‘bend, en heeft. de “aanzientiike lengte van 7 uur. " Het Kapiteinfchap van Sergippe heeft geene he- ven voor fchepen ‘va ecenige grootte. De: hoofd- pleats, Sergippe: del Rey, of S. Christofid, lige ean de. rivier Vazaboris, 5 unit vas hare mond, Op.eenc hoogee. Zij heefc tot hare verdediging con fort, en bevwat ongeveer 500 huizen. « De:Rio Real fcheide Sergippe van Bahia. : -. De :Allerheiligen baai, of Bahm de Todos San- , tog, azar weike men:het Kapiteinichep, waastoe zij behoort, en. foms ook deszelfs hoofifiad; noemt, #3 ene groote kom van 36 mijl omvangs, met ver- icheidene ecilanden., <waaronder dat van den naam van Taparica voor den ingang ligt, en twee kaiae len. vormt: Het. Oostelijkfte dicr kanalen is ces uur wigd, en tusichen de [2 en a4 vadem diep; het ‘Westelijkfte is krom en eng. De fad San Salvador, e hoofdplaats der Provingie, was voor dat. het Koninklijke Hof, near Brazilie verhuizende, aich liever in de nabiheid der goudminen te Rio Enero (*) verkoos te vestigen, de cerfte ilad. des ganzen lands, zijn ligt aan den Ostkant: der basi, op. een rotfige en Goo voet hooge verhevenheid, een. uur binnen Kaap. Salvador, dat de Ostpunt van den mond der Allerhcili-gen baai is. De straten, zijn er wijd, maar zoo eet we a et fteil. C*): ‘Waar het luchtgeftel tevens meer met dat van Portugal overeenkomt, dan dat van Behiz. ZERVAARIT en KOGPHANDEL. i573 fleil, dat everre-weg ‘de meeste met geen rijtdig’ bezedénkugmen-werden. De burgerhuizen zijn: et B000- in getale, meestal van. gehonwen' fleen eri hecht gebouwd. De Godsdienftige geftichten zijn er, z00 als.deor dit ganfche:land henen, ménig vuldig -en vijki, iszonderheid de San Salvador hoofs kor; de gewez Eine jeftiten kerk is er van Eurt pisch marmer, Het Jefuiten Collegie is er in den Hospitäl. Werandet. De bevoiking werd in 1801 Op §0,000: bläubig, en 70,000 inianders en Negers; gefchat. Br zijn. onder de inwoners vele goudfmes den, juweliers, eerlojers, on kooplicden-in-hüden en de vesdere voortbrengfelen des lands, die van hier i menigte over zee verzpnden worden. De fad heeft tot bare vendedig gemeldijk 5000 men gegeld krijgsmolk. (*), behalve cene fterke Militle wan blanken en:zwarten. Bij de natourilijke. fterkte der ligging. komen er flerke vestingwerken, onder welke her fort: Agtonio de haven dekt. Dese igyuim en veilig. De Portugeeiche Marine heeft er thagazinen, en mén bouwt er Oorlogichepen. en groore Koopvaarders. De fivier Sermbaem: (cheidt de Provincien van Bebia en. Iiheos, De hoofdplasrs der laatite, S. Gedrge, Egt in. cene aan de ever De tegenwoordige bezetting van Bahia werd on- fangs - viachteloos ‘aangezocht, om aan den opftand Guder de- Billiteien “en bewoters van Ferasmbeco " deel te. nemep,. e. Ff's / 458 “AARDRUKSKUNDES aw: : ees gefreemde rivier, die atpe dwasshenk ‘te bare mond, @m tot bare: verdediging forten-heast.. Men teldeer in s27%,. ondes. de seyano IBAPONETSi, flociags zae0 blanken. . De Rio Grande de. Porto Segura ifebtidt: da Pre» viucien van Lheos. en, Segneo.. Zij id ivr ver tam wee bevaarbaar, en varmt aan heren: mond cené nice pemende kavenkoni; Deze-verkent men aan. vier hooge klippen, dia met de Naehéen op her cland Wight veel oontenkense hebber...De haven, Wetrop de naam van Porta Seguro -Mijronderlik peat,. worde door cence klippenrecks gevormd, wel- ke, van eene uittpringende lamdpunt. af, everrwigdig eth den wal loopt,.en cene natwurig _ Kleine uise Wet. Deze is cenem mijl lang, komt bij ag wa tér geheel baven, en heeft neveas hase witsinde, on dew. afftand van i uur, de reeds. vermelde vier Naak den, tusichen welke en hear ket vaarwater veor gware {chepen door-cene bank, '.wassop het bg Jang water flechts re veet dicp is, onvwilig words gemaeke, Ver zeewaarts im’ retkt hiecronafireeks de Abrolhos bank, welke uit ecenige groce. endiepeen waftaat, die doot dieper water vareen geficheiden worden. Het gevaarlijkke gedeelet der. Abrolhes lope eenige uren ver. lengs de: kuss ten.Noonien en Zuis den van 18° Z, Br. De voorgemelde haven heeft. Enen heerlijk zandoever. Dearan. Digt, ep den top van cenen -hemvel, de fad Porto Seguro, cena enen zenen, plaata, met ven Kerhen, en 2ee lage huizen, van flecht Sebakken tnaer. tepleister— u de, ZEBVAKAKT enw KOOPHANDEL. > dt, ‘tigchetfteen: ‘Ain ‘den voet vin -dien ‘heuvel vitidr nien, op dtn oevéer der haven, cefy dorp vari! infarsiers, die tusfctien de Abrotiios zalm ‘vangen,- eh zouten, om ntar Baht gevoertt te worden.’ Mes!gebraikt tot die vis(cherij so of Go kleine frepen,* wwaatmeé: de visfchers tusfthen de 4 en 6 weketr in’zee bifven, tot dat zij de lading binnen hebben.’ Behaive in die visch drijft Porto Seguro biftans’ geen handdf. Verder ten Zaiden liggen Betmont en Senta Cruz.’ De haven der!satstgenoemde pisats is flechts voor’ 3a voet diep gsande fchepen. bruikbaar, matr’ heeft’ ift hare nabijheid Coroe Vermeil, eene haven yuor de grootite fahepen Ten Zuiden van Rio des östlichen, bergehtig en me ein, bezet, am, word - zij- tot een her visfchers viek Villa Prader oder intandents: bewoond, dis nor onbetiwongen aijn.: Cerevellis Het nit van zee, aan ene rivier met: en dNwarsbank in den mond, welke er fiechts. klein vadrenig toelaat, offchoon er binnen die bank’ to vadem diepte is. Deze plaats is welvarender en en neringrijker, dan Porto Seguro. Men voert ‘van, daar. veel casfava Zuid- en Noord-waarts,.en. men bouwt er kleine Kustwaarders. -De hatfte please, in de :Provinde vast Porto Segura voeet deat naam; van. 3. Monivus. De Prévindé wan Espires Sento heet dis reat’ een eveneens genoermnde plaats, die klein is, maat’ et tiefe gotde haven heeft, en in de eenetenle meer salen voorkomt. ‘e. * Bn a a (6, :-ARDRYESEUNDE: xen ~ : Even ten Noorden van de S.-Anng’s bagi ligt de Kaap van $. Thomas, en 6,uur ten Zuiden Kaap Frio, waarop de fchepen, die naar Rio Enero wil- len,- gemeenlijk aanhouden, De drie eilanden van S. Anna, aan de Noordzijde der baai, vormen tus fchen zich eene havenkot, waar men echter niet tegen. de Zuidelijke winden gedekt ligt, die er met fferke rukken in op. waajen. De eilanden. bevatten een overkloed van hout, maar geen versch water, doch zijn flechts @ uur-van de rivier--Macal verwij- derd. Ten Noorden van deze ontvangt. de baai voorts. die van S. Juan, en ten Zuiden de Una (*). Ne- " (*) Deze rivieren ontfpringen in de Minas Geraos 3 .€en gebergte, dat de baal cot op eenen kieinen afftand nadert, en zijnen naam van de goudmifaen, die hee hevat, ontleent. Dat deze mijnen mefewerkten, om het Koninklijke Hof juist in hare nebifbeid te vestig gen, ie reeds vermeld. Men tre kt uit dezelve jsarlijks voor ongeveer 12 miljonen Guldens gan goud, dat, men er foms in, gedegene klompen boven op de grond vindt. Het gebergte levert ook Diamanten op, welke aan de Krooti eene ‘jaarlijkfche inkomtte van 14 tonnen’ gouds opleveren's et Brazilie bevat voorts an- der edel- gefteente, en zilver, tin, lood en’ ifeer, gtaote hoeveetheid. De Minas Gereos nebbenhusnen maam tan een der 9 Kapiteinfchappen gegeven, -ia welke de zeekuse en: het, binnenlead te zamen chans verdeeld zijn, en van welke de 8 overige Pera, Mae. ranhao,. Pos nambuce, Bahia, Rio Energ, | S. Paul, Matto Grosfe en Goyas, heeten, en fommige eer aantel vorige Kapitein{chappen bevgtten. ZEEMAART em KOOPHANDEL. 4ox } Nevens do. Zuidér punt der beau vindt men hat Anker: cilgnd, en van daar-tot:aan: Kaap Frio. Tang de kust:wéderom andere... : -Newens de Keaap -ligt het Dubbel aftand dat naat twee bergipithn:op.herzelve dus: genoenid is. Het yearwater:cosichen.. hetzelys-en de Kaap <fchijat vel lig. Dat paar hec'meer Iractama opent zich 6 tee ten Noonden van.de Kasp. Deze is hoog en..om geregeld' van gedaante.: Zij heeft cenige bergen.,: wate? asn:men regtitandige ‘witacinige ftrepen sict, scheee vich.,:2m 7 inur.cen Westen. van zich den ropes tot bee moer: Ssapercina: Ce j ; i.. fds ad epee epee a) a J "De joume. er dusgenoemde Ria: Esero, of _. Nieren, hoch auf den Westen van Kaap Kuo, ein heftigen, verkenmiddel eingefunden nevend zich;, Wa het, hoege, conde pon resge, Redonda; o% uur Z, ten W. van het-fort Senta Cruz., dat dep, mond van hee water. van de gezegen atam beltrijke 5° twee- rotfige eilandjeg-2 uur ten Oday wan Redonda, om het; cilagd-Ragor, 4 uur ten -Zyir den van- het vermelde fort, en, 4 mijl, van den. wal, Mea, yeskent den, mond day Rip:, voorts ean sens ao be meu ro? _ :. Merke (49) Dit meer en het naast ¢ yoorgaande verchaffeny even als de “Groote Salinas ‘baai, enz. veel ‘zout, "wasrover de aanteekening op blads. 395 ea 306 dus swceden decls bandelt, - > -¢ <i “se he. RARDRYKSK UNDE Veen gutrkweardige kidve, dif mean reedé op cen viij ves- gen-.2fGeod tusichen «wee regtilandig opgaande en naakte granietbergen ziet,. van :welke.de-linker op wich zveh dtaat. :: Deze: geijjlit “ Eolomon sen cen fitikerbapod, ar: is: 680-!yoer boven dé. apperviakte ae vee ltoog. De berg aav de regarsipic: is aon aD acer vant, en -tijst- edt deselidd hoogte, als de uesige:, cad via.wih cone andere igedaante. - Pic ia enna der Rie bevat elm tilandje, waamloer: hot: vase- eater er tot 4 mijl eemasuwd wonk, Door.die gage henen getaakt, hesft.men woor:sich euec.heors lijke waterkom, welke ü,miji.ver jhet lamdimleope, en tusfchen de so en 14 wijl wijd is. Dezelve be- vat ecnige- ‘ken 5 -nrrar*ongemeeirvraciitbare, cin landjes, welke met de schoonfte boomen en heesters . geifken. -De oevers der kom verheffen: aid ‘over -het glwerhesn tot teil opgnande ‘beige wan -matige écowee, achter welke wederom. endere bargreck (en dn -hoogte toenemen, tot dat oe ‘verite hare veppee in de:wolken :verliezen. 1. Mew-denke met. redan, dat’ dere groots kerk etn: thaal 2eh meer was, hetwélke cene- finalie -flrook dands ‘itas‘chen gich en de zee had, -wearvan deze de #ifi vaste detien wegfpoelde; en enkel de rotfige davik ‘everliet, “die “wah -a-mijl buieenr-Genti Genti Crus tot’ aan het fuikerbrood dwars door den ingang loopt,.en aan haar Westeinde boven water Uit- komt,,m maar aan de Oostzijde ‘tus(chen de 7 en 10 yadem waters op zich heeft. Zoo binpen als bui- ten die bank is er 18 vadem diepte. Hinven de: basen is. bt =gemessitk van middet macht: 2f1M@ictor- nas ‘connen'-opgang. Dan {tedet or veen-: laaivgdad iop-, die tot.-am.den middsy datiei:: Ven + it dikdvek moctoh Ue t{chepen gebratk gen gaat, volgt er eene kalmte, welte kar 4 amt xb: tamiddagenmithouck. Bart bogint de scowhd te weiten 3: ien-kowen de ichepmn Jbihnen, die vuor Yen ‘wal ieijn.: De zeowind. drift ‘veel water in'.de haverkom ‘op ;' -hetytetce bij hey ophouden van dia awind (ev. wellerosh ait lodpt,-ch #00 fork ftroome, Gut -ehepan,.idit: des’ wiheri kieten’, als de: landwind flap ‘ie., vast hbtcuitier wedetom' moecten- litt sah fen, 6m qislet' tegen we ‘pont vat‘Senta Cerne ean té wordetl qedreven.,* haar -wélke de'-ftroont zich tigt, cn“welke: onder. cwatel (Gl affeopt. © | 22 -.. le’ pant ‘beftast ule ‘tent Min‘, wollee van Gen rotfig Er: geutl atiter hei, den ten Ovsten. van den Snivang -der.-havenkom., ‘ddvr’aene’ Klovemmg wijal wan ‘10'-Of ea voet,-eipe@heltin -wondd. || Op a 1 tlhe ree tir re aera bend i), Ret beet. de hevenkdm,:.om :Hat ‘hare naamgh- wots -hear tag qgregfe, vgor, eene rivier hielden. Zi adden intysfchen dsarvoor meer {chijnbare redenen, sian om welke men aan z00 vele andere inhammen dep naam van rivieren gal. 4%. AARDRIESKUNDE..$60R° * Jielling- van.dieh :grond liggen er dagteyijon, wtike over het fore Santa Cruz hends airagom: Ia dit mathe zijn de. ftukken op het laegthe' gedecke der klip, van 94 tdt -go; vect boven. bet water, ge-plaatst., ten gel van 23 aan den Zuidkent,.33 can. de Westzijde s. en even. zoo, velesama de Noord pide, Qp het.ciland, dat de.ingang der: Rio ome wat, ligt hee fort S. Lucia, tet.:39:0ff 14-ftuk, ke gefchut, door welker yuur-. aint Santa-Cruz awordt gekrulst... - reogediey i Re. Gad van'S.: Schgstiaen, chess: do honfdGed vay Brazilic,- ligt an:de Westsijle. der havens KOM, 4 ijl binnen het fuskerbroods ‘ep ‘een ongstegcld vierkane. voorgebergte,: dat: van ‘drt kane den:.door de Rio -belpoeld.i wordt,:en - aan: den pyierdem: kent een. met hour, - bedelet hongigebergte Aigt achter zich. heeft. De Neords en Zuidbveken Naw wet.voorgeberg te zijn hooge rotien, waarven Mie, aan den Noordkant twee: septpen heeft. Op een van deze vecheft ‘er zich-stme fortewes, en op dee apeoren top-¢en -verflerke Bonadictiner- Kiops- act, Op: dens Zujdheek, flagt cen: insgelijks ‘vere fterky geevezen, Jefuitenkiooster. Tuys{chen die twee sotleg; beflaat.de fad. de. Oostzijde, yan ‘hetc vopte gederzte. Een naauw, maar diep, vaarwatec fcheidt van ex Noordhoék' van ‘het voorgébergre he€? dusge- toemde Cobras: (Slangen) eiland, “waarop ‘de -voore qtaamfte vestingwerken dangelegd ‘zijd. “Dezetve bes flan uit cene ‘Vierkante citadel op & ftadzipte des éia ZEEVAART ey ROOPHANDEL. tg eilands, waar. hetzelve $0 voet hoog is. Daar fae tevens het. Tuighuis der Marine, wear de groorfe. 'Chepen viak aan den wal liggen. Naar de Qoste zijde helt het ciland af, en het heeft aldgar tot zij- ne. verdediging een muur, die op fommige plaat- fen niet boven de 8 voet hoog en van gracht ont- bloot is. Alles te zamen is met 46 ftukken ge- fchet bezet, van welke er 90 op de gewone an kerpleats ten Z. O. gperigt zija. Aan.de ftad landt men aan een fraaije keai van graniet, welke eene zijde van een vicrkant vormt, dat midden op zich eene fontein heeft, door welke het lagere deej der ftad en de fchepen van water yoorzicn worden. '. Op den top van. een berg, digt achter de. ftad, is cene waterkom. aangelegd, in welke het water van cenige bropnen tangs fteenen kanalen te..zamen loopt. Uit die kom loopt het door eene wateric- ding, die, op twee verdiepingen van bogen ge- boutwd, over-eene diepe vallei tot aan de ftdd reikr, aan al hare fonteinen toevoer  ganiet gevioerd. De huizen zijn over het geheel welgebouwd, en van twee verdiepingen, met batkons aan de bovenfte verdieping. De ven- fiers hhebben jaloufien, in plaats. van glas. Het benedenfte gedeelte der huizen dient tot pakhuis, winkel, houthok, ‘en vertrekken' voor de flaven. AV. penn. ‘Gg - - 4 De ) ass «© DARDRISKUNDE voor De bevolking der fted bestond, voor de aankomst Ger Koninklijke familie; uit ‘ongeveer 3000 blanken, @i 4000 beden van de kleur en flaven (*). De jueht ‘is er gezond’; offthoon het er des zomers veer heet fe, en de Thermometer er alsdan tusfchen de 70° en 84° flaat. De levenmiddelen zi er overvioedig en zect goedkoop; doch het rundvieesch is er zeer flecht. Schapenvieesch is er niet te bekomens maar hee varkensvieesch ig er zeer goed. Visch en alleriei foort van tam gevogelte-is er overvioedig, en kost er wéinig, zoo als met name kalkoenen en groove endvogels. Men bakt er uimmend brood, en de vruchten, inzonderheid China’s appelen en druiven, doen er voor die van geen land ter wereld onder (f). Verdtr heen heeft Isle Grande eene goede haven wor zware (chepen, en Maranbaya, ook een ei- land, C) la 1819 begrootte men haar op 30,000 zielen. Thens zal zif nog veel calrijker zijn, en, zoo.als de bevolking van Brazilie over het algemeen, dagelijks toenemen. Dezer dagen zag men nog een aantal Zwit-fers uit het Friburgfche over Nederland daarheen verhuizen. Ct) Ulic hoofde van hee vermelde, gébreiken vele waar Indie beftemde fchepeh Rio Janeiro ais ververscke plaats; vooral daar zij tot aan dezelve van den Linie firoom, en deszelfs van Kaap S. Auguija af Zuid- Waarts aan loopenden tak, eeuen ongemeenen dieuse hebben. ZERVAART ew ROOPHANDEL. aby fend; am zie Westside eene gasde Wwermrplants. Op hee vasee iand ligcen &. Paul, Santos. ad Vincente, plastien van weinig aanbeleng, Nevens.bet nicuwe Kapiteafechap Del Rey tig: het’ daarwe behoorende eHaad S. Cathstina, bij a Zerticden van alle mation bekend, als ceme van de chounfte em vrovhtbearfke pirken des sardbodene. De bergen, valleien. on.viskren, zijn « met crane -limoen- en andere vrachthoomen, en weirickends icreiden, en bloemen bedeit. Maar mem sogt, det thet er zeor ongezond is (*),.ch bet wemelt er van Mlangen on aMigators. De tevensutiddelen xin ct joel everviondig., maar nogtaus siet goedkoop, daar het. ciland wm daaroméftcks visicthende walvischvange - Gterk -bezocht wordt. Een groot varken, ‘en en os, kosten or ck 10 Bisstors , can hoen of eend¢ogedl’ & Piasver, ‘con kalkoen 3. Piaster, het duisead & - moenen 15 Plaster, «14 pond rijet 5 Biasters, 10% pom tirwe o Piesters, go pont kefiij ook sos - aeel, en 4 Wesfthen rum 4 Wester. De {tad vin Nostra “Setiora Desterro Yiot aan het naauwlte ge deelte des waters, dat het eitand van den vassen wal {fcheldt, en aldaar niet boven de aoo wadem avijd is. ‘De haven is er goed, en svordt door’ eenige dileine cilandjes gedckt. De vestingwesken zijn @ ‘yaa weinig aanbelang. Behalve eene bezetting van 1000 C*y Zekerlifk, als op Madapaskar, enz. ten gevolge dex witwafemingen van 41 dat ‘Planegewss. Gga 408 AARDRIJKSKUNDE vooan ° yooo man geregeld krijgsvolk, heeft men er ‘ccife Militie van gooo koppen. De bevolking wordt op Goce Portugezen en 4000 Negerflaven gefchat (*). Er heerfchen hier meestal N. O. winden. De Vioed ‘komt er uit het Noorden, en rijst er voet. © De Rio Grande de S. Pedro vormt eene goede haven; maar het binnenkommen wordt er door vere pende zandplaten’ moeijelijfk gemaakt, en door ‘gene dwarsbank,. waarop.er bij.de Ebbe flechts ro “yoet waters ftaat., en. de zee bij flecht weder aller- ‘geweldigst breekt. Achter die bank vindt men het ‘grgote zoute meer van Patos, met diep water. De 'stad-ligt tusfchen zandheuvels, en wordt door ver- fcheidene forten, waarvan er eenige op eilanden lig- igen, gedekt. Men plagt hier cene flerke bezetting ge honden, dear het de uiterfte grensvesting van Brazile plage te wezen.: Het wilde rundvee, dat dn groote menigte over de velden van deze Provin- cie zwerft, wordt om deszelfs {meer en huiden gedod. Van deze laatfté worden er jaarlijks 300,000 -ftuks, met eene menigte van horens en paardenhaar, - maar Rio Janeiro gevoerd, waarmede men ongeveer ‘soo kustvärders onledig houdt. Het reeds vermelde zoute meer Merin, of Meni, ‘heft met dat van Patos gemein schap. De rivieren, t ; wel- C*) Deze begrooting schijne ons, evenmin als die dies bevolking van Porto Cabello, met die der Militie te stroken; en elders vinden wij de bevalking van het eiland op 20,000 zielen gefchat, ZEEVAART en KOOPHANDEL. 463 welke zich in dit laatfte ontlasten, zim van geen genoegzaam aanbelang, om deszelfs naam van Réo Grande te regtvaardigen. Het is met dien naam in tegendee! haast eveneens gelegen, als met dien van Rio Enero. Over bet thans door de Portuguese bezette Monte Video nader. Over den handel tuschen Brazilie en Portugal is bij de befchrijving van dit laatte Koningrijk reeds gehandeld, Wij merken dearome trent hier nog flechts op, dat de huiden, talk, traan en edele gefteentes, benvens “het zilver en. goud, uit de omftreken en landen ten Zuiden van. Rio Enero naar deze haven, en van daar verder naar Europa gaan; dat er voorts in gansch Brazilie geen verfhout in andere, dan Portuguese, schpen mag worden geladen, en dat men in dit heerlijk land  van Brazilie tot aan Kaap S. André, omftreeks 389 Z. Br., te reiken. Dit land werd door een Spanjaard van den naam van DE SALIS in 1515 het cerfte ondekrs en hij zeilde er de groote rivier op, aan welke hij — gijnen naam gaf. Dezen behield zij int@tsfchen niet, maar SEBASTIAAN CABOT, haar in 1520, toen hij in dienst van Spanje was, insgelijks bezigtigende, vond eenige inlanders met zilveren plaatjes verfierd, en noemde haar op Rio de la Plata, welke benaming de vorige ftraks verdrong. Aan de Sarcana, welke in haar valt, bouwde hij een fort; en in 1535 werd de ftad Buenas Ayces, naar welke hee oon. ZEMANS AARDRIJSKUNDE. 47 " omliggende land eveneens genoemd wonlt, gerendest. Intusfchen liet men haar onvoltooid, en ging diep landwaarts in Conception bouwen, oder men dacht, dat er zich in de nabijheid vag deae laatfie pleats goudmijnen bevonden; doch das moeljelikkheid van het opvaren der rivier maakte, das men die plaats in 1531 op hare beurt verletzt, en naar Buenos Aires terugkeerde, In 1661. wety den er tusfchen de omftreken van deze ftad, en dip van Asfumption in Paraguay, grenslinien getrokken, en beide werden tot het Onderkoningchap der Rie de la Plata betrokken, dat, behalve dic Provincien, nog vericheidene landwaarts in gelegene deelen van Zuidamerika, en met name de mijnen van Potosi op meer andere, bevattede. De Rio de Ja Plata ontflaat uit de verenigg wan een aantal groote rivieren, van welke de Paraguay en de Parana de twee voornaamitezi. De Paraguay ontflaat, op ongeveer 12° Z. Br., uit. em klein meertje, en loopt na genoeg Regt Zuidwaares An, tot dat zij op 973° de Parang ontvangt, of, zoo men wil, zich in deze werpt, welker naam de vereende wateren der beide rivieren voeren, tot dat zij met meer andere den grooten ftrbom vornien, die so uur boven Buenos Aires, en 75 uur vah vee, den naam van Réo de Ja Plate aannesme. ‘Een weinig lager valt in dezen ftroom de Uraguay, - inegelijkks eene groote rivier, welke op ongevedr a7°, uit het Brazilifche gebergte in de nabijheid wan den Atlantifchen occaan, ontipringt. Gg4- Het AARDRIJKSKUNDE voor - Het vereende water der Parana en Paraguay vioet jearlijks ‘in Juni ftérker over, dan eenige -rivier der oude wereld, en bedekt het land aan weerskanten wijd en zid. De fcheepvaart is op de Parana en Paraguay, tot aan Asfumption, 400 uur van zee, genoegzaam vrij van. alien hinder. De Rio de fa Plata’ is aan haren mond, ‘tusfchen Kaap S. Maria ten: Noorden en Kaap S. Antony ten Zuiden, 50 war wijd. Het lend aan weerskanten beflaat, tot bp een grooten afitand’ van de Rio, meestal uit viakke velden, door welke er weitig ftroomend wa- der loopt.. Op de Rio- is de (cheepvaart. gevaarhijk, uit hoof- de van eilanden en ondicpten, en van wegens de geweldige winden van tusfchen het’ Westen en Z. “W. die-den n2zam van Pamperos voeren. In al de “havens aan den Noorder. oever waaijen die winden. “yegtitrecks op, ‘en dezelve’ worden door hen min of -meer Onveilig gemaakt. De winden he Bben er ook ‘veel invioed op het Getijde, dat er, als het uit het Nootden waait, flechts 4 voet rijst, maar daaren- ‘tegen. 16 voet, als de wind: “van 1 tusichen- het Z. Q. en Z. W. komt.. ~ De Rio langs den Noorder oever opattiende ‘komt merr in de eerfte plaats aan het Lobos of Zee- wolven’ (P) eiland, 3 uur:ten Z. W. van Kaap S.Ma- Tia, tusichen welke en het eiland bet vaarwater veilig ‘is, Voorts vindt men Maldonado aan cene beai, -welke door eene uit{pringende land{treok. gevormd wordt, maar. voor de Z. W. iwinden ‘bloot lige. End a) Het ZEEVAART en KOOPHANDEL. 47g Het vaarwater naar dezelve loopt tusfchett. de -ge- zegde land{trook en een eiland van den naam ven Goretia door, dat nevens de baai ligt, en vier. bat- terijen van vierentwintig ponders -bevat, die It vaarwater beftriken. Maldonado werd in’ 1730 gebouwd, en heeft nog flechts 2000 inwoners.. Monte Video, in 1724 gebouwd, lige 26 vor boven Kaap S. Maria op een fchiereiland., dat aan den land- en zee-kant beide grootelijks verfterkt is, en, bij de andere vestingwerken., ook nog ¢ene citadel bevat. De stad is frasi, en bevat tusfchen de 15 en 20,000 inwoners. De haven ‘is raim, ‘maar ligt voor de Zuidelikke winden open. Er staat daarin, als de winden- fterk waaijen, bij- den afloop der Ebbe 18 yoet waters, maar, als de wind Noordelijk is, flechts rz yvoet. Aan-de West- zijde van de haven bevat de berg, welke zijnen ‘naam aan de stad gecft, een vuurtoren. In’ het na- :-burige Land heerscht er eene bevallige verfcheidert- Heer van hoogtes en laagtes, en gat Jand is wel bewaterd, maar ganfchelijk van geboomte ontbloot, en nog ganfchelijk van geboomte ontbloot, en nog ganfchelijk van geboomte. De winter is hier one stuimig en koud, en de zomer wordt er deor zwa- ze donderbuijen en stortregens ook vrij onaangenaam gemaakt. Men declt er m den rijken oogst, wel- en het in het wild loopende. rundvee aan het Zui- en van Brazilie verfchaft; en er wordt van Monte Video een groot aantal huiden en veel talk naar Europa, ‘en veel vieesch naar de Havannah, ge- voerd. Ges sis 474, ‘AARDRIJKSKUNDE yoo . Boven Monte Video ligt, op denzelfden oever, ge-kolonie van het Heilige Sacrament. Oden Zuider oder der Rio de la Plata, se verboven Kaap. S. Antonio, lige Buenos Aires, naar de gezonde iucht, welke men er inadmte, dus gehelten. De rivier is hier 7 uur wijd, maar langs de flal zoo ondiep, dat de schpen 3 uur van Buenos Aires voor anker gaan, en hunne lading door ligters derwaarts mocten laten vocren, welke Jaatite de stad nog ficchts bij hoog water langs cene kreek kunnen genaken. Zoo ver is de fled van een haben te bezitten. Zij ligt op een schreiben, en heeft regte wijde ständen, met paden voor voetgan "gets langs de huizen. Deze hebben er flechts een verdieping en tuinen achter zich, Men vindt er cenige ständige kerken en andere gebouwen, waaron- der een Bischops paleis, Tot hare verdediging heeft de flad een een citadel, Hare bevolking wordt door MELMS Op 30,000, door anderen op 40,000, en door Sir HOME POPHAM Op 75,000, inwoners begroß. Daaronder zijn er intusfchen niet boven de 3000 Europeanfche Spanjaarden. Na dat de handel der Spanjaarden van derzelver: aanvankelijke banden on Die van Buenos Aires zer aanzenlijk geweest. De uitvoer beftond er uit tarwe en vicesch naar 7 Bra- C*) En die Kolonien al meer en meer prodacten, die de ziel van den handel zijn, begonnen op te le- veren. Dit moet hierbij- niet vergeten worden. ZEEVAART Es KOOPHANDEL. gps; Brazilie en Spaansch Westindie, en goud, zilver, huiden, talk, fuiker, wol van Vigonias (*), twbak,- katera, waa, dropgerijen, enz. Buenos Aires is het middelpunt van den handel van een groot del det -voortbrengfelen van Chili, Pere en Potofi. Mert. réet van dast.op de volgende wijae naar:de Provincien, welke door den Grooten oceaan befpoeld: worden. Men rijdt 30 degen achtereeh op karren door de velden van den naam van Pampas, tet at Mendofa, dat aan den voet der Andes ligt, door welke de gezesde Provincien van bet Oovcrige Zuidamerika afgefcheiden worden. Van Mendofa rijdt men op muilezels over het gebergte naar S Jago de Chiti, en van hier woederom op karen naar de havenftad Valparaizo. Met dit tweede geldet der reis verloopen er gezamenlijk 15 dagen. “Van Valparaizo begegnet men zich verder te schweep waarheen men Wil, De Andes lates wich intusichen flechts des zomers overtrekken, en zijn gedurende heerende des jaavs met fnecuw hedckt. In hoe ver de handel van Buenos Ayres, naar evenredighcid van den daaraan verleenden vrijdom, toegenomen heeft, kan -het volgende bewijzen: Tuatchén 1714 en 1799, toe de Galjoenenvaart nég in zwang was, bedroeg de uitvoer van Buenos Ayres, jaar door jaar genomen, 2,125,000 Piasters. Seine bijzondere foort van Latras, die langs de rivieren, welke in de Rio de la Plata looper, gevonden worden. AARDRIJKSKUNDE vooan. Tusfchen 1748 en 1778, toen maen tot den uitvoer. Registerche-pen bezigde, was Jezelve jearlijks 4,960,479 Piasters. Tasfchen 1785 en 1794, toen de handel vrij was. 6,686,000 dito. In 1796 was het getal der in- en uit - geklaarde {chepen, als volgt: Van Cadix kwamen er 35. daarheen gingen es 06 e-—- Barcelona, Mala- In 1806, hier een Engelech Eskader was de Kaap de goede hoop binnen, dat bezicht van Buenos Aires nam. Hoe de Engelfchen die kolonie wederom verloren, is te bekend, om uitvoerigtijk verhaald te worden. Sints dien tijd beftreden de Spaniekanen van Buenos Aires en Monte Video elkanderen. De laatften hielten het met het moe, derland, tot dat 2ij door articas overmand werden (*). In de Provincia van Buenos Aires fchijnt Spanieten Zuiden van Kaap Antony, geene vastigheden te heben aangelegd. 2,549 toebereide huiden.. gaa dozijn bereide {chapenvellen. 2,128 centners rundvieésch, 340 arobas paardenhaar, | go0oo centners koper, 40 eee tin, 47,000 arobas talk en zeep. 