Key to the Dutch Conversation-grammar
Armoede is het loon der luiheid. De graaf van Leicester was een der gunstelingen van koningin Elisaheth. Maria Antoinette, de aartshertogin van Oostenrijk, was erne dochter van keizer Frans L Het leven is een droom. De hertog van Wellington wordt dikwijls de held van honderd veldslagen ge- noemd. De winter is dit jaar zeer sfreng geweest. De oude Britten aanbaden de zon en de maan. De slaap is een geschenk van de natuur, De molen van Potsdam, zeide koning Frederik Willem IVy is een stuk (behoort tot de) Pruisische geschiedenis, Het Eriemeer ligt meer dan driehonderd voet hooger dan dot van Ontario. Ik heh geen gelegenheid u de romans te zenden, waarover wij gesproken hehhen, Het is jammer, dot gij uw hroeder niet meegehracht heht. Ik zit nu in verlegenheid, want wij kennen den weg niet zoo goed als hij. De Foe, de wel- hekende sckrijver van Robinson Crusoe, diende zijn vaderland gedurende eenige jaren als gewoon soldaat, Na het souper zal ik u komen halen om, als gij lust heht, een wandeling te m^ken. Het is schande, dat er zoovele eeuwen moesten voorhijgaan, eer de slavernij werd afgeschaft en de verfoeielijke handel in menschen eindigde. Geen vorst was ooit in zulk een hopeloozen toestand als WiUewTde Zwijger, toen zijn eerste plannen en die van zijne hroeders waren misTukt, Mijn oom bracht een deel van zijn leven in de Hollandsche kolonies door, Zijn broeder was eerst slager, maar nu is Mj koopman, Na dapper weerstand geboden te hebben, werden zij alien tot den laatsten man toe gedood. Deze jonge man ging op goed geluk nam* Amerika, hij kwam als een wijzer en gelukkiger man ferug, T^Heeft ooit een dichier zooveel vertrouwen genotenf<^ riep JohnsonlJiit, ioen het bij Goldsmiths dood Meek, dat zijne schulden honderden ponden Sterlings bedroegen. 57. De muziek wordt de taal der natuur genoemd. Met in- genomenheid behofde hij, dat hij er zich aangelegen zou laten liggen zijn vriend een goede betrekking als onderwijzer te be- zorgen. Menig dichter heeft den lof van de lente bezongen. Key to the Dutch Grammar. 2 — 18 — Beiden, de honing en de minister, hezochten de hoofdstad van ' Belgie, Hoe kundig een tnan hij ook zij, hij was in verlegen- heid) toen men hem verzocht dezen brief te vertalen. Een ver- schrikkelijk spoorweg-ongeluk had er hij Parijs plants, slechts inkele passagiers ontktvamen zonder letseU Wat een pr^^ vraagt gij mij voor zulk een onbeduidend ding, het is gem halven gulden waard. Wij hodden nog duizenden dingen te doen, voor wij de stad konden verlaten. Het is dikwijls ge* zegd, dot de geheele wereld een schouwtoomel is. Bijna al de huizen van die stad werden door het vuur vernidd, cUkm de groote gehouwen als de kerk, het stadhuis en het museum bleven behouden. Beide gevangenen werden naar Siberia ge- zonden, zij namen voor goed afscheid van hunne verwantbn, daar zij vreesden hen nimmer weder te zien, Eenmaal per jaar bezoek ik een heuvelachtig 009'd, het beklimmen van heuvels is vermoeiend, maar geeft eetlust. Houd hem niet voor dm gek (neem hem niet in het ootje), hij weet meer van die zaak af dan gij, Hij doorkruisf^ het gansche land, van Noord naar Zuid, maar legde nooit m^er af dan zes mijlen per da-g, Ik zal u de dubbek som betalen, als ge dadeUjk gaat. Daar zijn weinig groote figurm in de geschiedmis, die meer bloot- gesteld zijn geweest aan den taster van vijanden en de vleierij van vrienden dan koningin Elisabeth. 58. X., 10 Januari 1892. Waarde Yriend, Het verheugt mij zeer, dat gij eindelijk van plan zijt ons te bezoeken, kom nu maar zoo spoedig mogelijk. Deze week zal et* een groot feest gegeven worden ter eere van admiraal B., die van Atjeh terug is gekomen. Als gij vroeg genoeg komt, kunt gij nog met ons eten (dineerm) en dan hebben wij na de thee nog tijd te over om de versierde straten en gebouwen te zien. Ik hoop in alle geval dat Woensdag u zal schikken, daar op dien dag een groot concert zal gegeven worden in de groote zaal in de buurt van het Emma-park. Ik ben in de gelegenheid goede plaatsen te krijgen voor al de feestelijkheden (feesten), die. gegeven zullen wordm. Wegens de gezondheid mijner vrouw, die al maar door dan de koorts sukkelt, kan ik slechts u uitnoodigen, dm volgendm keer hoop ik in de glegeenheid te zijn u met uwe vrimden te zamen uit te noodigen. — 19 — Als gij komt^ vergeet dan niet de hoeken mee te brengen, waarover gij in uw laatsten brief schreeft^ vooral de romans van Van Lennep, Ik heb sen voorliefde voor deze werken en zgu ze graag nog eens lezen. Het is jammer, dot zuJke goede boeken niet meer gelezen warden, ieder moest ze kennen, Hebt ge nog eenige nieuwe romans voor mijf In de hoop u weldra te zien en met vele groeten (com- plimenten) aan u en uwe vriendm, geheel de uwe N. N. 59. Ik zal u de beste Hollandsche romans zenden^ die ik heb, enkelen er van zijn in het Engelsch vertaald, De kinder en van mijn vriend kwamen van buiten terug met allerlei aardige dingen. Ik heb m£t veel genoegen de schetsen van den wijsgeer Bacon gelezen, Het beste portret van Bembrand is dat wat door den kunstenaar zelf geschilderd is. Wij lieten alles aan de zorg van den knecht over. Alhoewel hij heel Europa door- reisde, kende hij geen woord Fransch of Duitsch. Toen wij in de stad Amsterdam waren, ontmoetfen wij dagelijks de ouders onzer beide vrienden. Hoewel zij wisten dat wij hunne hande- lingen nagegaan hadden, trachtten zij de zaak voor ons te ver- bergen. Dit mooie boek werd mij tot een gedachtenis gegeven. De m^atregelen door de Hollandsche troepen genomen om den vijand te verhinderen de rivier over te steken, mislukten geheel. Het komt mij voor dat de raad door den minister aan den koning gegeven, niet de rechte was. Hij wist zeer goed, dat rooken op zulke plaatsen verboden is. Het kwam door den mist, dat alle stoombooten te laat aankwamen. Dit is een zeer moeielijke quaestie, indien gij mij gevraagd hadt, zou ik u ook geen antwoord hebben kunnen geven. Karel, de zoon van Karel den Eersten, vluchtte om zijn leven te redden en ontkwam met de grootste moeite aan het treurig lot zijns voders. Koning Bichard II reed stoutmoedig de opstandelingen (re- bellen) t€ gemoet. 60. Samenapradk. Wij zullen van avond buiten thee drinken. Kom, haast u wat, haal uw hoed en pak uwe zaken bij elkaar, — Het is heel prettig. Maar hier is geen tafel. Wat moeten we doenf (Hoe ons te reddenf) — 0, hier is een breede ronde tronk 2* — 20 — (van een boom), die kan uifstekend voor tafel dienen, — Maar daar zijn evenmin stoelen/ — Hier is een zeet van graszoden, en een hank aJs onder (met) viooltjes verhorgen (bedekt); wij zuUen hier gaan zUten en gij en WiUem moogt op het tapijt gaan liggen. — Ik zie hier geen tapijt — Wei heh je ooitf Weet gij niet dat in onzen pleizier-tuin het gras ons tapijt is, — Heerlijk groen zacht tapijt! en wot is het groot, zie hoe vei' het zich uithreidt, over aUe velden, zoover als mijn oogen reiken, — Het wordt zoetjes aan laat, de lucht is vrij koel, wij deden beter nu naar huis te gaan, — Gij heht gelijk, de zon staat reeds laag aan den hemel, zij gaat bijna onder, 61. VerteUing van een hand. Een groote hond was op zee in een schip; een storm kwam opzeiten en hoewel het schip niet ver van het land verwijderd was^ was de zee zoo ruw en waren de golven zoo hoog, dat geen boot behouden de kust kon bereiken of veUig van de ktist naar het schip kon gezonden worden; men kwam op de gedachte, dat indi£n men slechts een lijn van het schip naar de kust kon brengen, men door middel van (langs) de lijn veUig een boot- door de groote golven naar land zou kunnen geleiden. Men gaf den hond eene lijn; de hond nam hoar in zijn bek, zwom van het schip door de ruwe golven naar het strand, gaf de lijn axm eenige lieden die zich op de kust bevonden, om zoo veel zij konden, de bemanning van het schip te hulp te komen; en zoo werd de boot veilig naar land getrokken met de be- manning er in, die zonder dezen kloeken hond reddeloos ver- loren zou zijn geweest. 62. Burke heeft eene proeve geschreven over het verhevene en het s^ioone, De Zwitsers zijn in den regel rijzig, welgevormd, d^getijk en werkzaam. De blinden zeggen, dot zwart ruw voelf en wit zacht Daar zijn menschen, die schijnen te gelooven, dat zij niet slecht zijn, omdat er gevonden worden, die nog slechter zijn dan zij, De oudste letterkunde in eenige van de oorspronkelijke talen der Britsche eilanden, waarvan nog ettelijke overblijfselen tot ons zijn overgekomen, schijnt de lersche te zijn. Als wij de voUcsoverlevering en de oudste nog bestaande kronieken gelooven mogen, dan bezaten de leren een onafgebroken reeks van barden van hunne eerste nederzetting af in hun land; en de namen van enkelen hunner, die naar men zegt reeds in de eerste eeuw van onze jaartelling gebloeid hebben, leven nog — 21 — steeds in de herinnering voort. De oudste der nog besfaande voortbrengselen van de dichtkunst der harden dagteekenen echter uit de vijfde ee^iw. Warden de vheistoffen, wanneer zij verhit zijn,' lichfer of ztvaarderf Zij worden na verhitting spedfiek lichier, omdat vheistoffen zich uitzett^n en meer phats innemen, hoewet zij geen grooter gewicht hehben. St Domingo hestond vroeger uit twee kolonies, een Fransche die het westelijke gedeelte van het eiland hesloeg, en een Spaansche, gelegen in het oostelijke gedeelte van het eiland. Het klimaat van het eiland is niet gezond; vele Franschen, Engelschen en. Hollanders hehben er het leven gelaten, 63. Hebt gij Wagenaars Historie van ons vaderland gelezenf Neen, Mijnheer, ik heb een beknopter boek (daarover) gelezen. Op de kermis heb ik eenige Sheffieldsche messen en wat Delftsch (xardewerk gekocht De eersfe kolonie, door de blanken in dot deel van Noord-Ameriha gesticht, dot tegenwoordig de Vereenigde Stolen wordt genoemd, was Virginia in 1607; de volgende te New-York door de Hollanders in 1613; de volgende door de Puriteinen te Plymouth in Massachusetts in 1620. In andere deelen van het land werden kort daarna kolonies gesticht, in- zonderheid door uitgewekenen uit Engeland; terwijl ook dom" Zweden, Duitschers en FranscJien kolonie werden in het leven geroepen, Het gansche land langs de geheele Atlantische kust werd op -die tvijze bevolkt. Langzamerhand drongen de kolonisten meer en meer in de wildernis door, totdat kleine en groote steden alom in het binnenland verrezen. Qoeden morgen, Mijnheer B. Is uw vriend nog niet van New- York terugf Neen, Mijnheer, verscheidene weken geleden schreef hij mij, dot hij van plan was enkele schoone gedeelten (landstreken) van de Vereenigde Staten te bezoeken, alvorens Amerika te verlaten. Toen hij het laatst schreef, was hij te Washington, van icaar hij van plan was naar Carlisle te gaan, eene schoone stad met veel natuurschoon, eenigszins in den trant van Heidelberg, de weJbekende oude sf^d aan (de rivier) de Neckar, Van de otide mine is nog maar een muur van drie voet dik (een drie voet dikke muur) overgebleven. In lang vervlogen tijden Uefden. hier op dezelfde plaats, waar ge nu deze steenen kunt zien, rijke en vermogende menschen. Het was hun niet aUeen on- aangenaam, maar ook zeer nadeelig, dat hun broeder in Italie bankroet ging. Waairom bezoekt gij uwe vrienden in A. hieff Qij weet, dat gij hun altijd weUcom zijt — 22 — 64. De winter in JRusland. De strengste koude, die wij hehben, is zacht, vergeleken met die, welke de inwoners van de Russische hoofdsfad iederen winter te verduren hehben. Het koude jaargetijde duurt langer dan zeven maanden; gedurende het grootste gedeelt-e van dien tijd is aUes met ijs en sneeuw hedekt, De hreede, klare rivier de Netoa, zoo schoon in den zomer, hedekt m>et de schepen (vloten) van aUe nation, en als hezaaid met zivierige pleiziei'- hooien, is dan een ijsvlakte en wordt de meest gezochte rijbaan voor de groote wereld, het drukst bezochte gedeeUe van de ge- heele stad. Meestal is de hemel gedurende het strenge jaurgetij onbewolkt. In het midden van den winter schijnt de zon slechts een korten tijd op de gouden koepels der kerken en doet de bovenste verdiepingen der huizen in gouden glans scMtteren, Alle paarden zijn grauw; want mm kan hun kleur niet zien vanwege de rijp, die hen als een dik kleed bedekt, en iedere koetsier ziet er uit als een eerwaxxrdig oud man mst zijn be- rijpten baard, waaraan dikwijU ijskegels hangen, 65. Ik kan dezen brief niet lezen, kom, probeer eens of gij het kunt, Staat gij mij toe hem te lezen f Zeker. ge moogt (je mag); het is een brief van onzen vriend WiUem. Ik ben het niet, die u zulke leelijke dingen verteM lieb. Qehoft gij alles wat hij ons verteld heeftf Neen, Mijnheer, dat doe ik niet. Ik stem u toe, hij had ons veel vroeger moet^n bezoeken, maar gij weet zeer goed, dat hij het zeer druk heeft. Kent gij dien rijzigen (langen) manf Ja, Mijnheer, het is een van onze grootste acteurs. Waarom treedt hij niet meer in onzen schouwburg opf Dat weet ik niet, er schijnt geen reden voor te zijn, Het waren de veelvuldige (vele) regens, die laatstleden (den laatsten) zomer alles bedierven. Waar is uw penf Hier is zij. Is het geen goedef Neen, het is een zeer slechte. Is het de uwef Neen, het is niet de mijne, mijne pennen zijn veel beter, Wij waren ten uwent, toen de brand op de markt uiibrak, Zij schat^rden van het lachen, toen zij al die on- zinnige verhalen (dien onzin) over de hunnen hoorden. Oij hebt ons reeds tweema^al beloofd ons op onze vUla te komen bezoeken. Ik hoop^ dat gij het nu zult doen. De oude man schudde het hoofd, toen hij deze gevaarlijke theories hoorde, Een huis en tuin van hen werden de vorige week verkocht. — 23 — Hoevek Nederlandsche spraakkunsten (grammatical s) heht gij nuf Ik heb er m>aar een, dot is genoeg, denk ik. Ik ben het heelemaal (geheel) met u eens, vooral (inzonderheid) als het een goede is, Een vriend van mij zal u het boek laten zien^ dat wij met veel sucees (goeden uitslag or goed gevolg) ge* bruikt hebben. 66. De weg was zoo, dat hij ternauwernood in den schemer te onderscheiden was. Zelfs als ik het zeer druk heb, kan ik altijd nog wel eenigen tijd vinden om een wandeling te doen. Neem uw tooneel-kijker mee, want gij zit daar vrij ver van het tooneel. Bijna nooit (Zeldzaam) waagde hij het onverzeld uit te gaan. Hij leefde lang genoeg om het grootste deel van zijn geboorteland in handen van den vijand te zien vaUen. Ik heb u iets uit Amsterdam meegebracht, dat u zeker zeer wetkom zal zijn. Er werd een gerucht uitgestrooid, dat het ongeluk aan boos opzet moest worden toegeschreven, Hij hield er niet van iemand aXken naar zijn uite^^lijk (voorkomen) te beoordeeUn, Hij drong er op a^m, dat de zaak grondig zou onderzocht wm'den. Naar zij zeiden, had hij een grooten flater begaan, Als hij op dat oogenblik zijn toekomstig ik had kunnen zien, zou hij, ik ben er zeker van, met afschuw van dat terugstootend beeld teruggedeinsd zijn, Uw belang zoowel als het mijne zour ernstig benadeeld zijn door een gedwongen verkoop van de voorhandei% goederen, Waar niets vi, verliest de keizer zijn recht. Er werd bepaald; dat ieder lid zich verbinden m^est bij den pen/ning^ meester binnen den termijn (tijd) van drie maanden een sdm van vijftig P. S. te storten. Er zijn tal van dingen, die het dwaasheid zou zijn te willen begrijpen, Dit werk hield hen, zooals gij u voor kunt stellen, verscheidene maanden bezig, 67. Wie zijn deze heerenf Dat zijn mijne neven, zal ik u aan hen voorstelknf Ik geloof, dat zij reeds klaar zijn, Hij was iemand van wien wij alien wisten, dat hij zulk een be* honing wa^ard teas or verdiende, Hij werd evenmin opgeblazen door voorspoed, als te zeer ter neer gedrukt door tegenspoed, wat het kenmerk is eener groote ziel, Het is al geen goud, dat er blinkt. Niets is grootscher dan een uitgestrekte keten van hooge bergen, vner toppen, met eeuwigdurende sneeuw be- dekt, tot de wolken reiken, Een groot stuk koraalrots, opgehaald — 24 — van den bodem der zee door een vischhoek, was merkwaardig door de groote verscheidenheid en menigte van dieren, die er op leefden. Dat zijn mijne ovde vrienden, op toie ik boutoen kan, Ik heb van onderscheidene gevaUen gekoord, waarin de betalmg van deze belasting kortweg geweigerd werd. Daar zijn in uwe onmiddellijke omgeving lieden (lui) genoeg, die gaame zich met dat werk zullen belasten ; waarom zoudt gij dan naar elders uiizienf Niets natuurlijker dan dat wij een gevoel van eerbied en liefde blijven koesteren voor groote dichters, als een Shakespeare en een Goethe, wier werken voor de menschheid rijk in leering en genot zuUen blijven tot in de verste toekomst, en met wier geest wij dagelijks gemeenschap ktinnen oefenen. Hoe werd de partij van koning Karel den Eersten van Engeland genoemd en hoe die van de aanhangers van het Parlementf Zulke edeU, belangehoze karakters (zielen) zijn zeer zeldzaam, ten minste in de werkelijke wereld; v66r (achter) het voetlicht op (de planken) het tooneel, dat de wereld voorstelt, zijn zij een onmisbaar bestanddeel, Ik meende dat dit reeds lang geleden aan ieder vo/n u overkomen was, Neurenberg, door Ghistaaf Adolf zijn oogappel genoemd en door hem met zooveel inspanning tegen het dreigende zwaard van WaUenstein ver- dedigd, besloot een standbeeM voor zijn weldoener op te richten, 68. Hebt gij kortelings (onlangs) onzen vHend N, ontmoetf Neen, Mijnheer, ik heb hem in geen drie maanden gezien. Men vertelt, dat hij deze plaats wil verlaten. Dat geloof ik niet, ik denk veeleer, dat hij ziek is geweest, Ik ga naar hem toe om hem te vragen of hij met ons mee wil naar Belgi'e om de Ardennen te gaan zien. Of geeft gij de voorkeur aan een uitstapje naar de Semois-valleif Beide gedeelten van Belgvi zijn zeer schoon, Ik ken geen van beide, Laten wij onzen vriend gaan bezoeken en hem vragen, waaraan hij de voorkeur geeft Hoe laat is hetf Het is net half drie, J)oe mij het genoegen en ga gij alleen, ik heb het op het oogenblik zeer druk. Gij zult (hoop ik) wel zoo vriendelijk zijn, mij zoo spoedig m^ogelijk te verteUen alles wat gij met onzen vriend hebt afgesproken, Hebt gij den een of anderen reisgids voor Belgief Neen, ik heb er geen. Ik schreef aan den boekverkooper te A., maar hij heeft mij nog niet geantwoord. Men zegt, dat uw boekverkooper een luie vent (een weinig voortvarend tnan) is, schrijf aan den heer B,, onlangs zond hij mij de boeken, die ik besteld had, binnen ~ 25 — drie dagen. Wilt gij, voor gij opstapt (mij verlaat)j nog een glas bierf Neen, ik dank u, ik moet naar huis, misschien waeht men reeds op mij op het kantoor. Neetn dan een andere sigctar. Met genoegen, Wat is het heet van daag! Ja, het is bijna een zomersche dag. Ik hoop, dect wij d^ volgende maand ook zulk mooi weer zuUen hebben. Ik hoop het ook, mxMir men zegt, dat wij een natten zomer zuUen h'ijgen, Goeden dag, waarde vriend, het is mijn tijd (ik moet nu gaan), 69. Nbordf Oost, West, 2kiid. Hoe laat is het, Hendrikf Het is twaulf uur, Het is middag, Ga dan mee naar den tuin, Nu, waar is de zonf Keer uw gelaat naar haar toe. Kijk naar de zon, Daar is het Zuiden. Altijd, wanneer het twaalf uur is en gij naar de zon ziet, is uw gelaat naar het Zuiden gekeerd. Wend u thans naar links. Zie recht voor u uit. Daar is het Oosten. Des morgens, wanneer het licht begint te worden, moet gij naar die zijde utzien en gij zult de zon zien opkomen. Zie altijd des morgens aan dien kant uit naar de zon; want zij komt op in het Oosten. 70. De ketel en ssij^ie vrienden, Ik ben een ketel. Gij hebt mij dikwijls aan hei werk gezien met water te koken voor uw ontbijt, uw middagmaal of uw thee. Weei gij waarvan ik gemaakt benf Ik zal het u verteUen. Ik ben van ijzer gemaakt; daar ijzer een groote hitte kan verdrc^gen. Hier is mijne vriendin de koffiekan. Weet gij waarvan zij gemaakt isf Neen. Dan zal ik het u zeggen. Mijn vriendin, de koffiekan, is van tin gemaakt. Zij zit (stoat) soms naast mij op het fornuis. Dikwijl giet ik er water in, heet genoeg om haar te branden, als zij maar gevoel had. Nu zult gij een heele familie van mijne vrienden zien. Zonder hen zou ik niet zoo nuttig zijn als ik ben. Hier zijn ze. In het midden ziet gij den tkeepot, en daarom heen al de koppen en schoteU, preeies^ als een hen met hare kiekens. De koffiekan en de theepot zijn mijne twee grootste vrienden. — 26 — Ik heh niet zooveel met de koppen en schotek te makefh ah mijne heide vrienden, Maar ik heh ze dikwijU gezien, en ik weet waarvan zij gemaakt zijn. Koppen en schotels warden van klei gemajakt en in een oven gehakken om ze hard te maken, Ik moet u thans goeden midday wemchen, daar ik water moet koken voor de thee, 71. Vuurtorena. Wat is een vuurtm'enf — Een vuurtoren is een huts in den vorm van een groote zuil of toren. Op den top hevindt zich een kleine kamer, rondom van vensters voorzien, waarin elken nacht een licht brandt. Wie houdt het licht brandendef — Er hevindt zich (woont) een man op den vuurtoren, wiens taak het is de lampen schoon en helder te houden. Meermalen leven zijn vrouw en gezin daar met hem en helpen hem hij zijn werk, Som^ is de zee zoo stormachtig, dat deze menschen in geen weken aan land kunnen gaan. En evenmin kan dan iemand van het land tot hen komen. 72. Het voornaam^te voedsel (voeder) van het paard is haver en hooi. De oude Britten kleedden zich alleen met dieren- vellen, Ik kan het u niet kwalijk nemen dat gij gaat slapen (naar hed gaat), daar ik zelf doodelijk vermoeid (dood op) hen, Noch de keizer, noch zijn generaals waren overtuigd, Een der matrozen was verdwenen; hij had zich onder de menigte ge- mengd, zonder dat iemand het hemerkte, De gezondheid van Jakoh den Tweeden van Engeland liet reeds ettelijke jaren te wenschen over: en eindelijk kreeg hij op Goeden Vrijdag van 1701 een stoot, waarvan hij niet vneer hekwam. Terwijl hij de godsdienstoefening op dien dag in zijn kapel hijwoonde, zeeg hij ineen en hleef eenigen tijd hewusteloos, De koning scheen door een (verlammende) heroeiie geiroffen te zijn, Garnot werd eenige jaren geleden tot president der Fransche Republiek ver- kozen, Gisteren kwam mijn oo^n uit de Vereenigde Staten terug, heelemaal een oude man, Ik kan mij niet herinnem (Ik herinner mij niet) in welk jaar hij vertrok, en gijf Het spijt mij, maar ik herinner mij (ik weet) het ook niet, Gaat het hem goed (Is hij wel)f Dank u, hij genoot eene goede ge- zondheid zoolang wij hem niet gezien hehhen, WUt gij zoo 27 goed zijn hem te vragen, wanneer ik hem een hezoek kan brengenf Gij kunt er op rekenen dat ik hem zoo spoedig mogelijk schrijven zal. Het zal van om^tandigheden afhangen, waar en wanneer wij samenkomen. Op eens stonden de in- landers tegen de kolonisten op; een oorlog ontstond (brak uit) en breidde zicb tot de naburige provincies uit, Terwijl de troepen zich naar Egypte imcheepten^j nam de opperbevelhebber de noodige maatregelen om (over land) door Frankrijk en Italic het terrein van den oorlog te bereiken, Daar wij ons op een harden tvinter moeten uitrusten, zal ik mij een dikke overjas laten maken, Voor ik mij in het vijandelijke gebied waagde moest ik mij eerst eenigen tijd in de behandeling van vuur- wapens oefenen. Hij heeft zich met grooten ijver op een bijzonderen tak van bouwkunst toegelegd, waar hij erg veel van houdt, namelijk op het bouwen van luchtkasteelen. In dat geval h^eft hij weinig kans van slagen, 73. Het stadhuis van B, zal een ffaai gebouw worden, men was nog aan het bouwen (er van) bezig, toen ik er drie weken geleden voorbijkwam. Daar Engeland een eiland is, is het gevrijwaard voor alU aanvallen van buiten. Het schip werd met koren bevracht, nadat de aangerichte schade was hersteld, Terwijl het werd geladen, vertrok de kapitein om zijne ver- wanten te bezoeken. Na zich m>et een aantal krijgers in de stad Compi^gne geworpen te hebben, weUce destijds door den hertog van Bourgondie belegerd werd, werd Jeanne d^Arc in 1430 gevangen genomen bij gelegenheid van een door hoar tegen den vijand aangevoerden uitval, terwijl de commandant van de stad de poorten achter haar shot De hertog van Bedford was nauwelijks onderricht van haar gevangenneming, of hij kocht haar van den gra^f Vendbme, die haar gevangen had genomen, en beval haar in de strengste afzondering te houden. Mijn vriend verliet dit land zes jaar geleden en heeft sinds in Pennsylvanie vertoefd, Hoelang was hij onder weg, toen hij ziek werdf Johan Huss werd te Constance in 1415 levend wegens ketterij verbrand, Deze vreemde geschiedenis werd hem meegedeeld (verteld), maar hij stelde er geen groot belang in. Er werd veel gepraat, toen wij de concert-zaal binnentraden. Voor het concert begon werd daar eene vergadering gehouden. Hebt gij iets gelezen van den Oostenrijkschen hertog, die verleden jaar zijn land verlietf Neen, Mijnheer, men weet niets van hem; men vermoedt' dat hij met al de zijnen is omgekomen. — 28 — 74. 8a/menspra>dk. Welj heste vriend (jongen), het vm^heugt mij u te Parijs te ontmoeten, Hoelang zijt gij hier geweestf En gij zult u wd gearmiseercl hebben, is het nietf — Indet'daad bijzondei\ Parijs, de hoofdstad von Frankrijk, het middelpunt der wereld is prachtig. Ik ben nu zes mamiden hier geweest, en ik moef u zeggen, geen enkelen dag te veeL De tijd valt niet lang aan iemand, die voor zijn plezier uit is. Die heele tijd is een onafgebroken reeks van amusementen en leerrijke voorvallen geweest, Zijt gij voor het eerst te Parijsf — Ja, en ik ver- trauw, dat het wel niet mijn laatste bezoek zal zijn. Dit is slechts een vluchtig bezoek, Zijt gij heel dlleenf — In het eerst, ja, maar later heb ik met deze en gene kennis gemaakt en niet lang geleden had ik het geluk een voormaligen studie- genoot te ontmoeten, die zich nu in hetzelfde hotel bevindt als ik, Hij is een echte studieman en doet niets liever dan wetenschappelijke bijeenkomsten bij te wonen en met geleerden om te gaan, Mijn eenigste doel is, mij z66veel te amuseereu als doenlijk is in den korten tijd van een veertiendaagsch uitstapje. lb, Indien gij iets goed gedaan wilt hebben, doe het dan zelf, Indien gij iets goed mocht gedaan hebben, vraag dan niet wat de wereld er van zegt De jongeling zeide, dat hij de volgende mamid meerderjarig was, maar zijn vader vertelde hem, dot Mj daarvan niet veel voordeel zou hebben en voegde er bij, dat hij alle maatregelen zou nemen om te zorgen, dat het goed in de familie bleef, Niet de tvaarheid maakt gelukkig, zegt Lessing, maar het streven naar de waarheid. Als God in zijn rechter hand de heele waarheid had en in zijn linker alleen den innerlijken aandrang om de waarheid te zoeken, op voor- waarde (onder beding), dat ik voor immer dwalen zou (dat ik haar nimmer zou vinden), en gaf mij de keus — ik zou ootmoedig naar de linker mij uitstrekken, zegende: t» Vader, geef mij deze, de heele waarheid is slechts voor u alleen*, Alleen iemand vervuld van waarachtige liefde voor de waarheid kon zoo iets zeggen; slechts een man wiens ziel in waarheid worstelde om haar te vinden, kon zulk een dmkbeeld uitspreken. Dai is een fraaie toestand! zoolang te moeten wacJiien en niets te kunnen doen! Sigismund van Zweden verloor een kroon, die hij had kunnen behouden, als hij zijn katholieke — 29 — gehof had wUlen opgeven, De op den troon herstelde koning (Kard de Tweede van Engeland) werd meer bemind door zijn volkj dan ooit iemand zijner voorgangers (geweest was), De wederwaardigheden J die zijn kuis hodden getroffen, de noo^ httige dood van zijn voder, zijn eigen longdurig lijden en zijne romantische avonturen, hadden hem tot een voorwerp van ieders belangstelling gemaokt. Men zegt, dot Numa Pompilius, de tweede honing van Bome, zeer vredelievend tvas, 76. Loot u niet bedriegen door den schijn, Ik heb het bedoelde nummer van de Graphic laten komen, moor de plaot (afbeeldvng) ontbrak. No deze vermaning, zal hij wel ter dege oppassen dit te doen, Gij behoeft niet zelf de brieven op de post te doen. Wij moeten ons niet laten bedriegen door het gehof, dot het verleden beter was dan het heden, Wij lieten ons naar de overzij overzetten, om Amsterdam op een afstand (uit de verte) in oogenschouw te nemen, Ik zal de advertentie in de Daily News laten zetten, Hij liet een huis voor zijn zoon botiwen, De oude Duitsche keizer was er de man niet naar, zulk een gunstige gelegenheid zich te laten ontglippen. Willem de Veroveraar was een zeer despotisch heerscher, Hij beroofde zelfs de machtigsten zijner onderdanen van groote schatten gouds en zilvers en dwong hen zich tegen zijn willekeur te verdedigen door het bouwen van kasteelen, Hij liet ieder, die een hert of een ever buit maakte, de oogen uitsteken, als ware hij de vader der wilde dieren; en gelastte dorpen en kerken omver te halen en de inwoners te verdrijven om nieuw boschland aan te leggen voor jachtvelden en wildbanen. In zijn afwerzigheid liet hij zich door Normandiers vertegenwoordigen ; hoewel hun woestheid en roofzucht hem vrijwel bekend waren. Het valt niet te ontkennen, dat de Denen over het geheel zeer dapper gevochten hebben. Hendrik de Achtste stond den grooten Duitschen schilder Holbein toe zijn pm^tret te schilderen. Hendrik de Achtste liet zijn portret maken door den grooten Duitschen schilder Holbein, 77. Spreekwoarden. Wie a zegt, meet ook b zeggen. Wie koatst moet den bdl verwocMen, Het is beter te bedelen dan te stelen, Dik- ivijls wordt de bedrieger zelf bedrogen. Men mag de beren- — 30 — huid niet verkoopen, eer de beer gevangen is. Wie een boer wU bedriegen, mag een boer niedebrengen, De boog kan niet altijd gespannen zijn, Oude boomen wilien niet verplant zijn, Wie H breed heeft, laat het breed hangen. Niemand kan twee heeren dienen. Wie het doel wil, moet ook de middelen wilien. De dooden moet men laten rusten. Hoe m£er de duivel heeft, hoe meer hij wil hebben. Het ei wil wijzer wezen dan de hen. E6n gek kan m^er vragen dan tien mjzen beantwoorden kunnen. Men moet geen gegeven paard in den bek zien. Wat gij heden doen kunt, stel dat niet uit tot morgen. Men moet den slapenden hond niet wakker makeni Als men eenen hond wil slaan kan men licht een stok vinden. Wie niet hooren wil moet voelen. Men moet het ijzer smeden, terwijl het heet is. De jeugd weet niet, de onderdom kan niet. Het moet zich vroeg krommen, dat een goede haak wil worden. TJwe linker- hand moet niet weten wat uwe rechterhand geeft. Men moet praten en breien te gelijk or Men moet het eene doen en het andere niet nalaten. Daar kan de schoorsteen niet van rooken. Een vriend mag een vriend meebrengen. De waarheid ivil niet altijd gezegd zijn. Wilien is kunnen or TFaar een wil is, is een weg. Men kan van den wind niet leven. Men moet m£t de wolven in het bosch huilen. Wie maaien wil moet zaaien. Zoekt en gij zult vinden. De druiven zijn zuur, zei de vos, maar hij kon er niet bij. Wat het zwaarste is moet hei zwaarste wegen. 78. Rotterdam, 12 April 1891. Den Heeren M. en S., Frankfort aid M. Tot ons leedwezen hebben wij opgemerkt, dat het vroeger tusschen ons zoo levendige verkeer reeds sedert geruimen tijd heeft opgehouden, waarvoor wij in zooverre geene oorzaak weten te bedenken, als wij ons zelven -niet bewust zijn, u op eenigerlei wijze reden tot ontevredenheid gegeven te hebben. Wij nemen dus de vrijheid, ons aanbevelend bij u in herinnering te brengen, terwijl wij u tevens onze nieuwste prijscourant toezenden, door tvelker inhoud gij u wellicht genoopt zult voelen, ons eene be- stelling op te geven, van welker zorgvuldigste uitvoering gij u verzekerd kunt houden. Vom'al wenschen wij u opmerkzaam te maken op eene zeer schoone, fijn blauwe Java-koffie, waarvan wij een mon- — 31 — stertje hierbij voegerij en die wij u, ten gevolge van een voor- deeligen inkoopy voor den hijzondei' lagen prijs van M. 1,40 kunnen leveren. Wij hopen, dat slechts deze kleine opwekking noodig geweest zal zijn, om de hetrekking tusschen ons te doen herleven, en teekenen, in afivachting van uwe geeerde orders. Met alle achting B. en S, 79. Niets is zoo slecht of het is ergens goed voor. Richard Cromwell, van wien geheel Europa geloofde, dat hij voor goed den regeeringszetel had ingenomen, verdween op eens van het Xstaats)tooneel. De omstandigheden waren niet z66 wanhopig, om dit hevige (uiterste) middel te rechtvaardigen. Het is niet te verwachten, dat is waar, dat men iets weet zonder het te hebben geleerd, maar ami den anderen kant moet men toch een soort van natuurlijken aanleg hebben voor elk vak van studie, wil men (daarin) eenige noemenswaardige vordering maken. Onwaardige vleiers, van wie Karel de Tweede wist, dat zij niet de minste genegenheid voor hem koesterden en zijn vertrouwen niet verdienden, konden hem door pluimstrijkerij gemakkelijk overhalen hun titels, posten, landgoederen te schenken, staatsgeheimen mee te deelen en kwijtschelding van straf te verleenen. Wie met den duivel wil eten moet een langen lepel hebben. Ik gehof, dat hij beter zou gedaan Jiebben met de zaak op te geven. Zijn besluit stond te vast, om door een lichten tegenstand geschokt te worden. Na menigvuldige proeven gelukte het den markies van Worcestet^ een ruwe stoommachine te maken, dooi* Jiem vuur-waferwerk geheeten, waarvan hij ver- ze/ierde dat het een werktuig was van een bewonderenswaardig en zeer krachtig voortstuwingsvermogen. Men hield echter den markies voor een waanzinnige, waardoor dan ook zijn uitvinding geen opgang maakte or niet gunstig ontvangen werd. De kruistochten openden een meer uitgebreid verkeer tusschen het Oosten en het Westen door groote menschenmassa's van iederen hoek van Europa naar Azie te leiden. Niet de begeerte om hun handel uit te breiden was voor de Bomemen de eerste spoorslag otn hun gezag ter zee te vestigen, m>aar de nood- zakelijkheid om zich tegen hunne msest gevreesde mededingers, de Carthagers, te venveren. — 32 — , 80. Verscheidene maanden gingen voorhij, zonder dot wij zelfs tnaar gelegenheid hodden hem op gtraat te zien, Hoewd de eigenschap van den magneet am het ijzer aan te trekken aan de auden hekend vms, was toch zijn veel helangtoekkender en verrassender vermogen am zich naar de polen te richten^ gehed aan hunne waarneming antmapL JozeJ de Tweede van Oostenrijk had het ernstige vaarnemen am een tal van mis- bruiken met wortel en tak uU te roeien, maar hij toerd door zijne onderdanen niet hegrepen, De vijand werd verhinderd de hoogten te bezetten. Julius Cesar voerde oarlog tegen GaUie en het gelukte hem het geheele land te veroveren, Na voor de verdediging van zijn rijk gezorgd te hehben, koos zich koning Alfred tot eenig levensdod het met wijsheid te besturen. Daar dU punt eenigen tijd gdeden grondig besproken is^ is er geen reden am het andermaal tot een onderwerp van bespreking te maken, WUlem van NormandiS verklaarde^ dot hij de kroon kwam opeischen als zijn recht, daar zij hem door Eduard den Belijder bij erflating vermaakt was. Eigevdijk gezegd hodden wij niet van die zijde deze oppositie verwacht. Ik herinner mij dit lied meermalen in mijn jeugd gehoord te hebben, maar kan mij alleen de twee eerste regels te binnen roepen, Een slechte zaak te verdedigen is even schandelijk als de zaak zelve. Nadat Sir Humphrey als apothekersUerling begownen was, was hij op een leeftijd van twee en veertig jaar president der Royal Society (van het Koninklijk Genootschap) en de grootste der Engelsche scheikundigen, Wat ik ook zeide, de kunstenaar bleef door schilderen zonder mij met een enkel woord te ver- waardigen. Toen ik het boek door iedereen hoorde prijzen, kon ik mij niet weerhouden het bij mijn boekverkooper te bestellen, De leefwijze der oude Germanen teas zeer een- voudig; hun voedsel bestond uit geroosterd koorn, wilde vruchten, beziMn en wortels, en het vleesch van tamme of wilde dieren. 81. JBootJe varen. Jan begeeft zich naar den vijver am met zijn nieuwe boot te zeUen, Hij noemt haar »Blue Bell« (Blauwe Klok), om dot zij blauw geverfd is en een kleine blauwe vlag heeft. Kijk! de wind vtdt (bolt) reeds de zeilen. Zij zal spoedig aan den overkant van den vijver zijn. 33 Dan zal Jan hoar ter zijde wenden om hoar vervolgens weer rugwaarts te doen gaan om zoo van den *eenen kant naar den anderen te zeilen. Dit is een prettig spelletje voor een jongen, als hij maar oppast niet in het water te valUn en nat te worden. Eens had Jan een ongeluk met dien vijver. Laat mij vertellen hoe dit geheurde, opdat zijn vergissing u tot leering strekke. Op zekeren vacantie-namiddag kwam zijn neef Fred (Frederik) hem een hezoek hrengen* DicM hij den vijver gingen zij spelen, Jan zag een mooie witte lelie zoo vlak aan den kant van den vijver ^ dat hij er geen oogenbUk aan twijfelde of hij kon haar plukken, i^Beproef het niet^^ zei zijn neef Fred. 's>De vijver is zeer diep en je kunt er in vaUen.^ Maar Jan wilde niet naar goeden raad luisteren, Zich vasthoudende aan een tak, strekte hij zijn hand uit om de bloem te grijpen. De tak hrak, en Jan ging kopje onder; maar het kwam hem ten goede^ want het leerde hem voorzichtiger te zijn. 82. Mijn eigen haofd past miJ het best. Hendrik VIII heshot, na in geschil (onmin, twist) geraakt te zijn met Frans J, koning van Frankrijk, hem een amhassadeur te zenden met een hooghartige en dreigende hood- schap, Voor dat doel koos hij den hisschop Bonner ^ in wien hij een groot vertrouwen stelde. De hisschop deed h^m qpmerken, dat zijn leven groot gevaar zou loopen als hij zulk een taal sprak tot zulk een hoog gevoelend (zoo^n hooghartig) koning als Frans L -s^Vrees nietf^ (Wees daar niet hang voor!) zeide Hendrik; *want als de koning van Frankrijk u ter dood liet brengen, zou ik alle Franschen, die ik hier in mijn macht heh, een kop kleiner maken.<i^ -^Dat wil ik aannemen^, ant- woordde de hisschop, *maar van al deze hoof den zou geen een mij zoo goed passen als het mijne.^ 83. Gorinchem, 16 Januari 1891, Den Heere Th. Olifant, Eindhoven, Ik herinner mij nog met genoegen, de vriendelijke ont- vangst, waarin ik mij als reiziger voor defirma Fallstaf& Gomp, Key to the Dutch Grammar. 3 — 34 — fe Rotterdam hij u heb mogen verheugen, en hoop dan ook dat het mij niet euvel door u geduid zal worden, nu ik, ondei' verwijzing naar mijne circulaire van 1 Jantiari, de vrij- Jieid neem u zeer bijzonder te verzoeken mij uw vertrouwen te schenken. Zoo als gij uU mijne circulaire gezien Jieht, heb ik mij in het vak, waarin ik u het laatst voor bovengenoemde firma bezocht heb, thans zelf gevestigd, en ik wend mij tot u met het vriendelijke verzoek, om ook mij nu en dan met eene bestelling te vereeren, Ofschoon ik pas begin, is mijn voorraad toch reeds ruim gesorteerd, en uit bijgaande prijscourant zult gij zien, dat mijne noteeringen billijk en mijne voortvaarden aannemelijk zijn. In koffie heb ik op eene onlangs in Rotterdam gehoudene veiling zeer goedkoop ingekocht, en ik ben gaarne bereid u monsters toe te zenden, opdat gij u van derzelver zuiverheid en prijswaardigh-eid overtuigen kunt Uwe ordei's met genoegen te gemoet ziende, groet ik u* Met de meeste achting Koenraad Kostei\ 84. Daniel de Foe. Daniel de Foe tvas een geboren Londenaar, de zoon van een slachter in St, Giles, met name Jam^s (Jakob) Foe; Daniel nam het eerst het voorvoegsel »(?e« aan. Hij werd in 1661 ge- boren en was bestemd om Presbyteriaansch geestelijke te worden; hij ging echter in den handel. Hij nam deel aan den opstand van den hertog van Monmouth, maar was zoo gelukkig om er zonder kleerscheuren af te ko^nen, Hij werd achtereenvolgens kousenfabrikant, pannebakker en koopman in wol, maar zond&i^ eenig succes (goed gevolg). Als schrijver deed hij , in het jaar 1699 een gelukkigen greep. Zijn »Trueborn Englishman^^ (»Een Engelschman van den echten stempeh), een dichterlijke satire op de buitenlanders, en eene verdediging van WUlem III en de Hollander's, had een onvergelijkelijk debiet In het jaar 1719 versclieen zijn romantisch vertaal, »The adventures of Robinson Grusoe^f^ (»De lofgevallen van Robinson Crusoet), dut reeds in 1 720 in het Duitsch en binnen weinige jaren daarna in verscheidene andere Europeesche talen werd overgezet De buitengewone opgang van dit werk bracht hem er toe tal van andere verdichte verhaUn te schrijven, Het veel bewogen leven van dezen hoogst merkwaardigen man eindigde in April van 1781. — 35 — 85. Heht gij gistet'en avond mijn vriend Willem bezochtf Hoe gaat het hemf Ik hoop, dat hij heter wordt Ik schreef hein eenige dagen geleden een langen brief. Hoe lang was hij onder weg, voor hij ziek werdf Gisferen vergat ik u te vertellen waar en wanneer de eerste voorstelling zal plaats hebhen, Een zijner schepen, ik weet niet meer welk, is met man en muis vergaan, Als de road goed is, komt het er niet op aan, wie hem gegeven heeft. Hertogin Louise bewees haren gemaal Karel August (van Saksen-Weimar) eene ware en edele vriendschap; en hij was die vriendschap waard, op hoe zware proef zij zijn vreejnd karakter, in m^nigerlei opzicht van het hare verschiUend, gesteld moge hebben. Hoe omvangrijk het boek ook rs (zij), toch zoekt men daarin tevergeefs naar menige belangtvekkende bijzonder- heid. Hij zal zich teleurgesteM voelen, tenzij hij zich tot het uiterste inspanne. Zij bekende, dat zij Jiet nooit zou gedaan hebben, als hoar moeder er niet op aangedrongen had (het te doen). Sinds wij te Heidelberg zijn, gaan wij elken dag uit, hoe koud het ook zij. Ook al kwam uw vriend nog op dit oogenblik, dan zou het toch te laat zijn, want de trein vertrekt half drie. Hij ^^^5^ zeggen wat hij wil, ik geloof niet, dat hij v66r dieti tijd terug zal zijn, Ik ivenschte (Ik ivou) dat hij gekomen was, voor de trein vertrok, Eer uwen vader en uwe moeder, opdat tiwe dagen verkngd mogen worden en dat het u wel moge gaan in het land, dat de Heer uw God u geeft, 86. 