Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
14. Zij plaatst zich nevens den Vorst, die haar aanspoort, uit de vijf verein de Vorsten en hun gevolg zich een’ een’ een’ te kiezen, maar zij verklaart liever te willen sterven, dan een’ hunner te huwen, en gaat wegen, en gaat wegen, wegen heen. 17. De Vorst verwijdert zich met de zijnen. De vreemdelingen gaan uit-een, door overmaat van verliefheid slingerend en waggelend, zoodat zij eels beschonken worden weggedragen. 20. De Prinses rÉpsä swini zit met hare vrouwen onder een’ ndgd-poespä, beschaamd over het doorgestane onderhoud. De Prinsessen van t Dat verzoek, om te dienen als stalknecht, moet slechts worden opgevat als eene spreekwijze om de onderdanige betrekking aan te duiden, waarin men door een’ ander wenscht te worden aangenomen, en dient — zoowel als het aanbod, om iemands vee te hoe-den — veelal tot omschrijving van het aanzoek om de hand van iemands dochter, bepsal-delijk wanneer deze den verzoeker in rang, geboorte of vermogen overtreft. Zoo wil van Den kant eener vrouw het verzeek om, iemands rijst te koken, of zijn bed op te maken in Javaansche geschriften gewoonlijk niets anders zeggen dan den wensch, om hem als bijzit of echtgenoot te dienen. Elke Javaansche kraton vormt een’ waren doolhof van wegen, doorgangen, trappen en poorten, waarvan het eigenlijk woonverblijf des vorsten (de dalem) omtrent het mid-delpunt uitmaakt. Ven hier uit moeten dus waarschijnlijk de uitgangen geteld worden, maar hanne verscheidenheid in grootté en ‘igting maakt het moeijelijk om te bepalen. Welke hier met den derden (&atove eh an) bedoeld wordt. Keling, Kam, die en Malajoe (en Wanden?) komen haar geschenken van haar vaders en tevens hare eigene diensten aanbieden. Zij neemt ze aan, maar blijft weigerschtig met betrekking tot het huwelijk. $4. Sman ontvangt don nieuwen naam van MENAK PRASANTA, KALA 14308 dien van DJAROEDEH TOÉWÊ. 85. Sumar stijgt ten hemcl op, naar KâLÂ SOERJ (DIMA LENKÂRÊ), en poort dezen aan, om thans zijn zwarten standaard'te doen nederdalen. Det voorwerp wordt aan SEMAR overgegeven, en door hem naar beneden geworpen, soodat het midden op de paafban (Päântjd-mibi) van den Kraton van Mddjapakst zich in den grond vasthecht. $7. De wonderkracht van den swarten standaardveroorzaakt aardbevin-ren on allerlei andere rampen, weshalve de Vorst last geeft, hem uit to takken. Niemand daartoe in staat bevindende, en zelf te vergeefs zijne kachten verspild hebbende, beveelt hij zijn’ Futis, boden rond te zenden us alle Vorsten van Java, met toezegging van de hand zijner zuster aan dengeen, die den standaard sal hebben uit den grond gehaald. $0. Drie dagen lang heerscht te Mádjapakst, door de kracht van den twarten standaard, eene algemeene sterfte, on ’t aanhoudend uit- en ingaan hij. De uitvaart der slagtoffcrs belet de poorten te sluiten. 31. De Vorst ontvangt cene ingeving van SANG JANG SOEKSMäNASà $, dat wet zijne hemelvaart het rijk Máädjapakit een eindo nemen zal. $8. Dsaskxa PAT: is met de zijnen (te Djenggala) vergaderd, en onderhoudt sich met aDI RÂDJA over ’t langdurig uitblijven van KOEDANA WARSA, de reeds vór vier maanden naar Noess Kambangan vertrokken is. 35. Op dat oogenblik verschijnt KOEDANâ was met drie krissen, Kala Muaxi, Paroeng Sari, Kala Moenjeng, en éen’ patrem 3, Ramdort Pamoefrag, alle vervaardigd door EMPOE DJaJA N&Ma, uit den staf van den Vorst tan Mendeng Kamoelan. De kris Kula Misani is door den maker bestemd, Ven dien zwarten standaard (toenggoed woeloeng) wordt hier voor het eerst gewag gewag gewag, ofechoon de woorden van srmam op vroegere, waarschijnlijk door achteloosbeid dichters onvermelde, omstandigheden ten aanzien van dat voorwerp schijnen terug te tram [ntusschen wordt het vervolg des verhaals genoeg door zich zelf verklaar! Saxo sano soxmswixish wordt gezel cen bijnaam van BaTini corzos te syn. Een herme dolk, gewonlijk door vrounen gedragen. KorpÂNä warsà berigt verder, dat hem de dochter van des smids broeder GENDHING BALI ten hu-welijk gegeven is, en biedt den Vorst, van wege den Hmpoe, n og tien pieken en een paard ten geschenke!. DJAJENG PATI vraagt zijn’ neef hoe lang zijne reis van Bali® geduurd heeft, en krijgt ten antwoord: zeven nachten. 7 41. Er komen zendelingen van Madjäpahit. psaskNa PATI verwijdert zich, om hen te ontvangen, en NmJrä® brengt hem de boodschap des Vorsten over, aangaande de onheilen, door den zwarten standaard veroor- zaakt, van ’t opontbod der Vorsten van Kadhiri, Ocrawan, Singd-sari, Keling, Malajoe (dijik, Siam?) en Wandhan naar de hoofdplaats en noodigt ook hem daarheen. 47. Daaskna nana belast KOEDÄNâS WARSà met de toebereidselen tot den togt naar Madjdpakit. Hij begeft zich vervolgens naar binnen, bij zijne vrouw LIKOE Räpsâ. Beschrijving van haar kostuum. Zij is ééne maand zwanger. Daska rÄNâ zet zich nevens haar neder, omringd door 40 die- nende vrouwen, insgelijks allen ééne maand zwanger, en deelt hear de boodschap van Madjdpahit en zijn voornemen om daarheen te gaan mede. Zij waarschuwt hem tegen de gevaren, zoowel van de wondermagt der vlag als van den naijver zijner mededingers. 66. Gastmaal tot den ondergang der zon; daarna allerlei vermakelijk- 1 Bekend is 't hooge aanzien, dat aan 't smidsambacht, als aan eene soort van vrijekunst, indien al niet in de hedendaagsche zamenleving, nogtans in de letterkundige overleveringen van Javanen en Maleijers cigen is. De benaming Empoe wordt, bij wijze van eeretitel, door voorname beoefenaars van dat vak inzonderheid met vermaarde dichters gedeld. 2 Bali en Noesd Kambangan komen in ' Vervolg des verhaals (Zang XXXV en volgg.) Herr habeleik voor als namen van een en 't zelfde eiland, zonder dat het zich met zeker-heid bepalen laat (althans voor zoo ver wij met de lezing gevorderd zijn), of werkelijk en der beide thans onder die namen bekende eilanden, en, zoo ja, welk bedoeld is, of- schoon het krijgszuchtig karakter, aan -de bevolking door den dichter toegeschreven, de vermelding der rijken Bandoeng en Karang-asem als deelen des eilands, en andere om standigheden zijn, om ons aan ’t befaamde Bali te doen denken. Nipsrrâ — of nx psrrÂ? — is nog nict vermeld: waarschijnlijk een der sendeling’® van Madjapahit. DJAJA LENKARA. (XII) 155 „dea in den mancschijn, zang, damspel (goeki), bereiding van spijzen voor den logt naar Mddjdpakit, ons. Maufswánáverlustigt zich in 't maanlicht. XI. Manfswänânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânânâ Wiss worden de daartoe beho-nak bairjven beeedvoeriger uitgewerkt, maar de loop der handelingen ie schier altijd endde. De man begint, onverschillig of het eene maagdelijke braid of ceno hedangde humecder geidt, met ootmoedige ameckingen, eerst om de gunst van hare toespraak, aars em de outknooping van den gordel, waartoe zij ochter simmer te bewegen is. O dian längeren wederstand al meer sangevusst, ontlast sich de minnedrif 2am’ stroom van bartstogtelijke klagten, waarin de dichter met bijzondere voorliefde © dn roldcen zijner verbeelding, al 't vermogen zijner poczij pleegt zit te petten. De teisenbrid in ‘t imsproviseren van eandoenljke minnesaagen wordt den ook onder de Snydenswaardigste mannelijke genoemd. Ie dichter van Dewar Vorken weet zijn boenerdigen knak psrooh in geen verachteljker daglicht te stellen, a dae de gameene, onwaardige taal van zijne minnedjes; terwijl de roem van am- >een ohamÂ'e belooverende liefdezangen lang na syn’ dool mog den nayver opwekt self =" oem’ marsh, den edelen vorst van Werlraia, wiens lange, inderdaad treffende, cl ave 10. Marrfswärd ontwaakt met een beschaamd gelaat; DJAJENG RANG wik- kelt ze in haar kleedje en draagt ze naar de badplaats, waar zij zich rei- nigen, parfumeren en kle eden. 13. Luxor Rädels en RATOE RARANGIN naderen met hare vrouwen. Dyaskve nin& zijne drie gemalinnen en zijne bijwijven vaarwel; zij kussen hem betweenend de voeten, en geleiden hem naar buiten. Hier vindt hij zijne Santana’s te paard, met een gevolg van 10,000 man, stijgt zelf te paard, en begeeft zich met hen op weg. Na den geheelen nacht te hebben door- gereisd, komt hij met de zijnen te Médjépahit aan, gelijktijdig met zijne drie broeders, en neemt zijn intrek in een’ pasanggrahan. De Vorst van Médjdpahit is vergaderd met den Pati sorNDJäJäJ en de overige hoofden, benevens de vijf overzeesche Vorsten. Op de vraag, of nu allen bijeen zijn, die aan den wedstrijd deel moeten nemen, ant- woordt de Putih toestemmend, maar waarschuwt tevens voor de verraderlijke voornens der overzeesche Vorsten, ingeval een hunner mededingers den zwarten standaard uitrukken en de hand van TEDJ& swaRa verwerven aan zijnne vrouw in den nacht vór zijn’ vrijwilligen dood (B. J. XLVIII, 15—L, 18 zeker cane der schoonste plaatsen van de Brätä-Joedd uitmaakt. Gemeenlijk verliest zich de opgewonden minnaar ten laatsten als in een’ maalstroom van elkaÂr verdringende beelenden en allegoriën, allengs verduisterd door de nevelen der te lang getergde begeerte, die eindigt met te nemen, wat haar niet vrijwillig gegeven wordt, De volvoering van zijn wil wordt dan cok steeds als eene daad van geweld van de zijde des mans voorgesteld, en de woorden van mingenot of echtelijke gemeenschap worden schier onvers chillig met die van schennis en verkrachten afgewissen. Na de beslissing van den ongelijke kamp, die dikwijls met schaamtelooze naauwkeurighcid, ofschoon meestal met dubbelzin-nige uitdrukkingen wordt afgeschilderd, volgt gewoonlijk, als hicr, bezwijning aan de zijde der vrouw, aan die des mans edelmoedige ontferming — eene andere reden tot st4-king der genietingen ware zijne krachtige natuur onwaardig. Het dragen van de vrouw naar het bad, het gemeenschappelijk, doorgaans zelfs wederkeerig, reinigen, parfumeren en kleeden, kunnen mede als vaste morgenplegtigheden gelden, na wier afloop beide echt-genooten, elk op zijne wijze, in 't bedrijvig leven terugkeoren, het aanbieden en gebraiken van sirih, het verhalen en sanhooren der droomen van den afgelopen' nacht of van 't nieuws van den dog, het bespreken van rijks- of familicbelangen, en audere meer of min gewigtige bezigheden von dien aard bestaat. DJAJA LENKARA. (XIII) 157 Mogt. ‘Die bedoelingen zijn mij bekend,’ zegt de Vorst, “maar bekommen u hier over niet! Ik weet dat heden, gelijktijdig met mijne hemel vaart, Madjapakit moet te gronde gaan, en dat dit besluit der Godheid “niet te ontwijken is. Doch mijn zoon zal mij in de regering opvolgen, gelijk gij door uw’ zoon zult vervangen worden. Na mij zullen nog vele ‘Vorsten over Java heerschen; maar eerst moeten wij, ter bestemder ure, “gezamenlijk ten hemel opvaren. Wie den zwarten standaard uitrukt, zal met luister en erfelijk heerschen ‘. Breng dit ter kennisse des volks.” 81. De Patih begegnet zich naar beneden op het plein, en brengt den last des Vorsten over, die inmiddels met zijne gemalin en zijne zuster een daartoe opgerigt stellaadje beklimt, 84. De vijf overzeesche Vorsten doen vruchtelooze pogingen, om den zwarten standaard uit den grond te rukken. Zij verzamelen daarop hun volk, en ‘geven heimelij Volk. ke bevelen om den Kraton te overrompelen, oderra een ander ‘gal geslaagd zijn. ‘Tevens spreken zij onderling af, dat TkDIS SwaRd en de verdere buit onverdeeld aan hem zal toekomen, die er zich *t eerst van meester maakt. | | 87. De verschillende beamhten van Madjdpahit beproeven op hunne beurt den standaard uit te trekken, maar met even weinig gevolg. 39. DsaskNG R&N& spoort zijne broeders aan om mede hunne krachten te beproeven ‚ maar zij slagen evenmin. 40. PRASANTTA (SEMAR) verklaart slechts DJAJÈNG RÂNâ in staat te achten om den prijs te behalen. De laatste treedt voorwaarts, rukt den standaard uit, en geeft dien over aan PRASANTTA. 1 Wel te verstaan in zijn eigen rijk, d. i., gelijk later blijkt, in Djenggala, niet over Madjäpakit, hetwelk aan ’s vorsten zoon (Badès wrmatixi) blijft voorbehouden. Zoodanig stellaadje (panggoengan), als hier voor de gelegenheid wordt opgerigt, vindt men in den kraton van Soerakarta, vór aan de regter- of N. O. zijde van de Pagelaran, met het uitzigt op de Aloen-aloen, waar tijgergevechten en andere vorstelijke schouwspelen gegeven worden. Het is eene soort van rondsom opene, houten tribune, zonder eenig gieraad en zonder andere bedekking dan het platte en zeer doorlachtige dak van dun vlechtwerk, dat, op houten stijlen rustende, zich over de geheele Pagelaran uitstrekt. In gedaante komt het nagenoeg overeen met een schavot: slechts is het een een schavot: slechts is het een een strafplaats, en gaat men cr op om te zien, en niet om gezien te worden. De Patik mengt zich in ’t gevecht en verslaat vele vijanden. Ten laatste vermoeid van ’t strijden, wordt hij met een gew. Eer doodgeslagen, en zijn lig-chaam verdwijnt. XIV. 1. De Vorst van Mddjdpakit stijgt met zijn’ Patik ten hemel. Het valk vlugt door den aandrang der overzeesche troepen. DaAskNe Rana herstelt het gevecht door taal en voorbeeld. Kozpan& warsâ strijdt met woede; hij wordt door de vijanden overvallen, en doodt den Vorst van déjih; die van Sam en Wandan naderen, maar tevens komen ADI RADJA en zijng broeders hun’ neef KOEDâNÂ warsa te hulp. 9. Dsaskna Rana voegt zich bij hen, met DJAROEDEH TOEWA en FRA-sinri. Vele vijanden worden gedood, en in de duisternis der kruiddam-pen verslaan zij zelfs onwetend elkander. 12. Dsäsâ NAGâRâ, DJäsä SASNâRÄ en DJAJANTAKA, bijgestaan door hunne neven DJAJANTAKA, strijden met afwisselende kansen tegen de overzeesche benden. 18. Het volk van Djenggálâ mengt zich in den strijd en rigt eene groote slagting aan. Er ontstaat eene zee van bloed, en alle huizen worden verneld. De Vorst van Wandan doodt op zijne beurt veel volks van Dyeng-gala; avt RÂpsâ houdt hem staande en er ontstaat ap nieuw een hevig ge vecht. DyasENe nana komt den zijnen te hulp, en doodt den Vorst van Wandan met de kris Kald Misani. De Vorst van Siam sneuvelt door de handen van MAHOENDARA en WIRA PRIBA, die van Kling en Malajoe vlugten met de overgebrechenden. 34, Daskna Rana bestijgt den Sitinggil met ADI RÄDJÀ en MENAK FBA BÄNTÂ, allen ’t haar doorweekt en ’t ligchaam overdekt met bloed. DJA ROKDEH TOEWA volgt met de zwarte vlag. Men brengt zeven bekkens met water, waarin het bloed wordt afgewasechen. Dsaskna pina laat zich be-eprocijen door DIARORDKH TOEWÄ, aDI RÄDJÀ door MÉNAK PRASANTA. $6. Daarna nemen zij plaats in de Bald Witänd, waar de overige Sen- lana’s, even secr met bloed beamet, zich bij hen voegen. Dsaskna nana ge-, biedt hen zich to reinigen, en ADI RâDJä helpt hen besproeijen. $1. rosé swind heeft de zege van haar neef DJASÈNG RANG aanschouwd a sendt hem eenige vrouwelijke dienstboden, onder geleide van aINGARSá, met twee kisten wisselkleederen en met uitnoodiging, om zich bij haar te vervoegen. Duaskue adn tooit zich met de nieuw ontvangene kleederen, en last zijne broeders en Sentdna's *t zelfde doen. $5. rfnsÂ swini is gezeten onder cen’ adga-sari-boom. Hare schoonheid vergeleken met de maan in een’ vrouwerok, hare tanden met paarlen, haar lach met honig, hare lonken met bliksemstralen. Zij was door den Vorst hear broeder verwittigd, dat heden, gelijktijdig met zijne hemelvaart, het rijk Mddjapahit moest te gronde gaan en dat zijne hemelvaart, het rijk Mddjapahit moest te gronde gaan en dat zijne als gade beloofd was san bem, die de zwarte vlag zou hebben uitgerukt. De dochters der vijf overseesche Vorsten beweenen hare veralagene vaders, en verschijnen vór TÉDJ& swâná. Deze verzamelt de schatten van den Krston. Inmiddels komt sincarsé terug, en meldt D3askxa RANA aan, de haar volgt, en op’t gezigt zijner schoonc blocdvcrwante terstond zijn hart in liefde ontbranden voelt. 48. TéÉpsa swara herinnert aan DJAJÈNO BANA hunne verwantschap, en dat hem, als overwinnaar in den wedstrijd, de Kraton, met al wat daarin =, toekomt. Hij wil dien prijs niet aannemen, dewijl hij zijn cigen land wet Overzorgd kan laten. Zijn neemt op zijn verlangen zelbezit van de anwezige schatten, en will de slaapstede van den overleden Vorst blijven bewaken. Zijn zegt vervolgens haar' zoon', Rede WIRATMAKA, vaarwel, die door pJaskxo mÂNâ met 800 dienende vrouwen wordt achtergelaten. Lj neemt tevens van dezen afscheid, wenschende in den Kraton te blijven, Zova staat hier weder voor nerf: Raden wmarniah, die hicr voor ‘t eerst genven! ends, is de soon em opvolger van TiDsaxukaÂ, waarop door desen in ALI, 19 pe- „al m Uetgeea hier verder tusschen die permnen voorvalt, is my ort gebeeld druke U, Vanrtse det vaarwel aan wrmarmink, als beiden in den dra/om sullen blijven? om de vorstelijke slaapstede te bewaken; maar hij houdt haar van dat voor- nemen terug, uit vrees voor verraderlijke aanslagen van de voortvlugtige Vorsten van Malajoe en Kling. 55. MÉNAK PRASANTA wordt door DJAJENG RÄNÂ naar KOEDANA WARS gezonden, om dien bevel te geven tot de noodige voorbereidselen voor de 67. Alles gereed zijnde, laat psazkna Rana de Vorstin rÉnsà swARé op een olifant stijgen, en de vijf Prinsessen in draagstoelen. Hij ontbiedt den zoon van den Pafik, en belast dien met de zorg voor den achterblijvenden Radèn WIRATMAKA. 61. Dyaskna pani geat met de zijnen op weg, hij en de Sentänd's te paard, MÉNAK PRASANTA als menner op den olifant, DJAROEDÈH TOKWÄ met de bagaadje. 53. Kana sOERJâ, de voormalige Vorst van Mendang Kamoelan (ori LENKARS), is in den hemel vergaderd met TsâpRä swâmà, TIANDBA LATS en de Sentana’s K&L& BRÄM&, KÄLÄ BAJOE, Kala DJÄJâ, enz. XV. 1. Ménak PRASÁNTÁ verschijnt in den hemel bij KAL& soRs&, en sport hem aan, om thans weder naar de aarde neder te dalen!. Kara soxznz& gelsst TIANDRA 1. Ménak PRASÁNTÁ verschijnt in den hemel bij KAL& soRs&, en sport hem aan, om thans weder naar de aarde neder te dalen!. Kara soxznz& gelsst TIANDRA 1. Ménak PRASÁNTÁ verschijnt in den hemel bij KAL& soRs&, en sport hem aan, om thans weder naar de aarde neder te dalen!. Kara soxznz& gelsst TIANDRA 1. Ménak PRASÁNTÁ verschijnt in den hemel bij KAL& soRs&, en sport hem aan, om thans weder naar de aarde neder te dalen!. Kara soxznz& gelsst TIAND Swägä zich naar Kadiri te begeven bij nsäsä NaaärÂ, TIANDRA LATS naar Ocraxan bij Diaz sasini, terwijl hij zelf zich wil incarneren in den (nog te verwekken’) zoon van SOERÈNG PATI (DJAJÈNG RANA), en andere 1 De hier volgende zielsverhuizingen zijn voor den loop des verhaals grootendeels van geen belang en worden in ons overzigt alleen vermeld, om een denkbeeld te geven van dle wijze, waarop de Javaansche poëzij met hare geestenwereld omspringt, waarvan trouverwens elders, onder anderen in de Zekon’s of tooneelspelen, nog veel zonderlinger voor-beelden te vinden zijn. De lezer vermoeije zijne aandacht niet, om al de hier vermelde nicht elkander te houden: wij zullen, waar zulks tot verstand des verhaals mogt nordig blijken, zijn gcheugen wel weder te hulp komen. DJAJA LENKARA. (XV) 161 Bloedverwanten naar Djenggalé worden gezonden. De ziel van KALANTIKi vaart in WIRâ PRÄBÂ, die van KSLA BRÄMÄ in KOEDANA WARS; RALS DJÂJä «a EkLd sÄnsni in MAROSPATI, Kid SANDJÄTE in ADI RÊDJA, KALA JOEDÂ in MAHORNDGRA, KÁLâ DENDA i in MANGOEN DJÄJâ. TJÄNDRâ LATS verdwaalt op haar weg, en komt op Noesd Kambangen te regt. Tsanpad swâmá komt, op den haar weg, God nanan’ te gemoet, die haar tegenhoudt, soodat hare gedaante zich in tweeën verdeelt, en de cene helft naar pnsäsâ NaaÂná, de andere naar KOEDÁNÁ wansé heengaat. 9. Daish été verlaat den hemel met zijne zuster (vrouw?) sosrÉnJá: hij sendt haar naar Djenggald en begeeft zich self naar Mamenang. 10. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 18. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 18. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 18. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 18. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 19. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 20. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 21. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Kamb saar Kadkiri. 22. Daisâ wivárd daalt met meaty’ op Noesd Nan neder, THITRS MARI em RETNA NILARSÀ op Balamdangan; xiid swâns em ANGRÈKì swans verdwalen naar Noesd Raina. Een ander hemeling, fepri sasäNä, door liefde tot TJÄNDRA swarad ge- drongen, volgt haar naar de aarde, en daalt neder op Noesá Kantjáná. NawANG SOEKSMÁ en zijne vrouw SOESIRNÁ dalen mede uit den hemel ne- der, de cen naar DJAJANTAKA, do andere naar psâss saskni. 16. Dsaskxo pana bereikt met de zijnen 't rijk Djenggala, en binnen drie maanden is er cen Kraton gereed en eene woning voor TEDJA swans. De Prinses van Aling wordt door den Vorst ten huwelijk gegeven san Dik maGd, die van Malajoe aan DIAJA sasand, die van dijih aan DJA- dayvané. $1. Daaskno nana lijdt sedert zeven dagen aan cone ziekte, die, in dede van te genezen, hoe langer hoc erger wordt. De nacht is donker, an de Vorst wordt door zijne drie vrouwen, door veertig bijwijven, door myne broeders en bedienden, bewaakt. 23. Daas sasana ('s Vorsten broeder) gevoelt overspelige liefde voor « Vonten echtgenoot BATNA RARANGIN, en bezoekt haar omtrent midder- eat in haar slaapvertrek, waar hij de dienstboden slapende vindt en 't caat der Vorstin door fakkellicht opseluisterd. Hij kust haar do voeten, a emockt wanbopig om den dood of hare wedermin. Na lang tegenstn- “* mort 7 den wellust haars minnaars voldoen. Zij vcriicet haar bewuste 162 DJAJA LENKARA. (XV.) zijn, maar wordt met water weder bijgebragt. Kârâ rsâkmâ ‘ is intusschen in haar ligchaam gevaren, waarna zij ontwaakt, en door haar’ minnaar naar *t bad gevoerd wordt. Na ’t bad keeren beiden naar ’t slaapvertrek terug, waar zij zich parfameren en kleeden. Rârâ somrTsr (zuster van DJAJENG RÄNâ) nadert intusschen, en hoort eene mansstem in de slaapstede. Door ’t gordijn glurende, herkent zij met verontwaardiging DJâsâ SABÄNâ. DsasJENG RANâ ontvangt des nachts eene ingeving, dat hij niet genezen kan, alvorens het rijk Wandas te hebben bestreden. Ontwaakt zijnde, en die ingeving herdenkende, neemt hij de Prinses van Wandan bij de hand, en voert haar met zich naar bed. Kârá BANJOE daalt tot haar ne- der. Vervolgens ontvangt de Prinses van Siam een bezoek van DJAJENG RÄNâ eh KALANDAROE en KâLâ PRAMOEDâ varen tot haar in. 34. Kita prima komt bij KOEDÂNA WARS, en vaart in ’t ligchaam van diens Balinesche vrouw; KäLä D244 en KâLâ BÄDJRà begeven zich in dat van de vrouw van MAHOSPATI, KALA SANDJäTà in de vrouw van ADI RÂDJ, Kai ‘sorpÂ in die van MAHOENDÊRÄ, KALANTAKA in die van wimÂ PRABE, KÄLâ DHENDHA in die van MANGOEN DJâJâ. 36. DJAJENG RÄNâ is vergaderd met zijne zuster mánâ SOETII en met DJiJä NAGÄRÄ, DJÄJÄS SASÄNÄ en DJAJANTAKÄ. Narada ® verschijnt, en verkon- digt, dat hij is afgezonden, om DJAJkNG RÄNâ en zijne drie jongere broe- ders, DJÄJÄ NAGÄRà, DJÄJÄ SÄNÄ en DIAJANTAKS, tot Vorsten te verhefen?. Daarna verdwijnt hij, en MÉNAK PRASaNTA wordt gezonden, om KOEDÄNÂ WARSÄ, DJäJä BADRA, DJäJä sINGä en DI8sâ KATIEMBA te ontbieden. Zij komen, en bieden hulde aan DJAJENG BANS. Deze verheft KOEDÄNâ WAHS4 tot Palih, ADI RapJä tot Toemenggoeng, MAHOENDARS, MAHOSPATI en MAN- GOEN DJiJa tot Arja’s, WIR PRABÈ tot Djoeroe. Hij Taat voorts psäsä BADBA, DJÄJÂ SINGA en DJäJÄ KATJEMBA door zijne drie broeders tot patih’s aannc- 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik van paÂsÂ LeNKARA, en met dezen ten hemel 1 De voormalige vixk sprig, palik waren. Zie boven, 1, 22. 2 De Mercurius der Javaansche mythologie. D. i. in vorstellijken rang te bevestigen, als vorsten te erkennen; want de eigenlijke heerschappij bezaten zij reeds (zie XI, 16). De rangsverhefling der bloedverwanten, in de volgende regelen vernteld, is slechts een uitvloeisel van den-uieuwen luister, aan die heerschappij doar de goddelijke bekrachtiging bijgezet. DJAJA LENKARA. (XV.) 163 men. Daarna worden de overige Santind’s geroepen en allen vercenigen zich san een luidruchtig fosstmaal. 45. mand SORTII vermaant DJAJÈNG RÊNâ, zijne dric broeders thans van sich te senden, om hunne eigene landen niet langer onverzorgd te laten. Duaskne ind ontvangt daarop hunne hulde, en zegt bij 't afscheid tot Dik maaÂRk: “Zoo ik bij rÉpsä swans cen’ zoon verwek, zal hij wa- “rra pati heeten, en indien de Prinses van Aling u ecne dochter geeft, last ons die beiden met elkander huwen!’ Tevens geeft hij hem den pa- trem Samboet Pamoeteng, ep laat bem beloven, zijne dochter sEKAR TADJI te noemen. Ken hevige naturwissen bevestigt de gesotenc’ verbindtenis. 50. Na cen verblijf van zeven dagen vertrekken de drie broeders naar huane eigene rijken. XVI. |. Típsaà swanÂ verlustigt zich in den maneschijn; haar kostuum, pracht vaa bare slaapplaats, van den tuin en ’t paviljoen. Zij is omrinzd van bedienden, van dwergen, gebogchelden, ens. 1. Das konservative på nadert. Zij noodigt hem tot zitter, biedt hem airid, ca vraagt naar de reden zijner komst. “Ik kom u bewaken,” zegt hij: “dit is mij beter toevertrouwd dan uwe dienstboden, en bovendien heb ik “regt op uw gezelechap, als vooraf bepaald loon voor ’t uittrekken der “twarte vlag.” Zij verontechuldigt zich, op grond van hare bloedverwant-schap, tegen het bedekte huwelijksaanzoek; maur MÉNAK PRASANTä, door den Vorst als echcidsman ingroepen, verklaart die betrekking te verwijderd om zwarigheid op te leveren; waarop DJASKNG RANA zijne moet ‘Jederdaad bestonden zij elkander slechta in den zevenden graad, en ver buten de etraarn van verwantschap, door 't Mohammedansch-Javraansche regt aan huwelijksveramttensssen gesteld. Des Vorsten grootvader, psâsÂ rexnish, was vame!yk de volle meef tiu de moeder van trvsh swÂud, welke laatste echter door nsksixa mind (en/e genoemd ”* DIAJA LENKARA. (XVI.) Nach de slaepstede medevoert, en zijn’ lust bevredigt. TépJa swara verliest haar bewustzijn, maar wordt door besproeijing met water weder bijgebragt, Kana SOERJÂ daalt in haar ligchaam neder. DsAskna rani geleidt haar naar ’t paviljoen, MÉNAK PRASÂNTÂ vermaakt zich met muzijk en met het afschieten van veertig geweren, terwijl de twee gelieven zich baden, parfu- meren en kleeden. 22. ’s Vorsten gemalinnen, LIKOE RÄDJâ, MAHÉSWÄRâ en RATNA RARA- NGIN, benevens veertig bijwijven, komen geschenken bieden aan TED SWäRá. 23. De zon gaat onder, en wordt door de maan vervangen. De vrou- wen der Sentdna’s komen op hare beurt met geschenkenvór TÉpJâ swânà. Wordt, als zijnnde in de bijlinie van gelijken graad met zijn’ vader. Hierdoor verklaart zich de schijbare tegenstrijdigheid in de uitspraak van MENAK PRASÂnri, wanneer hij zegt: “Ongeoorloofd is *t huwelijk met de broeders en zusters van vader of moeder, maar met meer verwijderde bloedverwanten, ook in afdalende linie, staat het vrij, en gi zijt bevoegd uwe moei te huwen (§),” welk advies overigens als regteregel ver van volledig is. Vergelijk over dit onderwerp de opgaven van 0. F. WINTER sB., in het Tijdschrift voor N. I., Jaarg. V, Deel I, bl. 721; voorts A. meusstINer, Handbook van het Mo-hamm. Regt, bl. 231 volgg. en de Verhandeling over ’t zelfde onderwerp in Het Regt en N. I., Deel III, bl. 205 (alwaar de regel 88 in zoo verre wijziging en opheldering schijnt te behoeven, als daarbij het huwelijk tusschen vol Le neven en nichten [cousins en consines] noch door den Koran, noch, naar ’t schijnt, door de gonna verboden wordt, terwijl, indien met neef hier nevex bedeld is, het verbod zich volgens de andere aangehaalde bronnen ook verder, ja tot de verste afstammelingen in de afdalende zijlinie, uitstrekt). In ’t Javaansch staat: eg egenmeg en foi en Oec eon bj aj anna aad Faa ars jag agen 4.9 AD] OY ADEN geenen Eh op ef ag eng Eros em ete ane op Began Bes eget an welke zin, volgens den Heer WINTER, 200 moet worden opgevat, dat het laatste Beg zoowel aan de voorafgaande woorden sssgem agerem enz. als aan de volgende tot pracdicaat verstrekt; eene constructie, overeenko-mende met die, waarop door mij in de Geschiedenis van den Baron SAKENDHER op bl. 127 gewezen is. Die twee verschijnselen, de ondergang der zon en de opkomst of verschijning der maan volgen elkaär in de Javaansche verhalten schier altijd zonder tussetenpozing OP- DJÂJA LENKARA. (XVI.) 165 $4. Negen maanden lang blijft de Vorst onafgebroken met zijne nieuwe chigenoot ripvi swind gemeenschsp houden, en gunt slechts cen enkcl bezoek aan mamiswind, welke dien ten gevolge zwanger wordt, en psäsá reaxésé in dem schoot ontvangt. 35. Laxos mânsÂ baart cen’ zoon, die den naam krijgt van BRaDJa NaTS ¢. Eik der 40 bijwijven brengt mede een’ soon ter wereld: hunne namen. 80. Sawrixd 8 verwittigt den Vorst, dat ook RATNa RARANGIN bevallen $ ®, an verklaart, op's Vorsten vraag, dat psäsâ sankna de bewerker is van hare cwangerschap. De Vorst gelast daarop mENAK PRASNTÁ, de overspe lige vrouw naar haar’ broeder xomp4ni wansâte te voeren, om door diens dgene hand te sterven. ‘Terwijl hij zich verwijdert, wordt do Embas vór den Voest Ontboden, on door dezen van 't leven beroofd. XVII. 1. Rarxk mamanom wordt gebonden, en weenende in cence draagkoete weggevoerd. Zij is bereid om hare schuld met het leven te boeten, 't welk tj selfs miet moer wenscht te behouden. 8. Kozpáná wamsk staat zijne Belinesche vrouw bij, die den barenstijd uadert. 8. Mbcaxk PrasdnrÂ komt tot hem met RATNÁ RARANGIN, cn deelt hem here schuld en ’s Vorsten verlangen mede. Koxpani wamsa verklaart zich erkentelijk voor ’s Vorsten vertrouwen. “Ik zou,” zegt bij, “mij zelf het “kven benemen, zoo ik mij vergrepen had tegen den Vorst. Ik ken geen” Het in, of die dichters in han diep gevoel voor de genietingen van den maneschijn van twar afbenende maan willea weten. Eilers genoemd: Kaden Pranixaad, xith prapixosi, PANGTOFT, PANDA TOA vant, Radòn nsogpuiraTi, Pangeran wind oini, Pangcran DIANQGAN KOEMEXDNOENG. Waarschijjnik ein of cene bediende. Ut het vervolg (XVII, 13) blijkt, dat de bevalling acg niet heeft plaats gehad. Le stade van devallen moest hier dae staan swanger. 166 ° DJAJA LENKARA. (XVII.) “broeder noch zuster, geen’ vader noch moeder, nevens hem. Gij dus, zus “ter, geef uw leven over aan den Vorst, het zou u toch geene vreugde “meer bieden.” “Neem mijn leven,” antwoordt zij, “ik heb mij zwaar bezondigd en wil niet langer de aarde met mijn aanzijn bezoedelen.” Kor- DÄNà WARS wordt tot weenens toe bewogen; zijne vrouw omarmt de veroordeelde, en alle aanwezigen storten tranen. Maar MÉNAK PRASÄNT herinnert, dat het tijd is om ’t vonnis te voltrekken. Kogpana wansa trekt zijn’ kris en steekt haar dien in de zijde. Zij valt levenloos ‚neder, en hij verliest zijn bewustzijn. 18. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 18. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 18. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 19. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 20. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 21. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 22. Uit de doodwonde der verslagene komt de voldragene vrucht ter wereld; MÉ 23. Uit de doodwonde der verslagene komt NAK PRASANTA neemt het kind op, reikt het aan de vrouw des Fu tih’s over en geeft er den naam aan van BANGBANG TIRTA Nati. Daarop wordt ook zij verlost, en haar kind, door sEMAR, MÉNAK POENTA genaamd, wordt de zoogbroeder van TIRTA NâTä. 16. Het lijk van RATNÀ RARANGIN is door de vrouw van KOED&NA WARS gereinigd en gereed gemaakt, en wordt door hem overgegeven san den stroom der rivier, die ’t weldra naar zee voert. | 17. (De ziel van) RATNÀ BARANGIN begeft zich naar Oerawan, en vaart in ’t ligchaam van den Vorst, nemende zich voor te herleven in de gedaante eener schoone Prinses, die RETNANING RAT zal heeten, met den bijnaam van TJÄNDRÄ SARI, En SOERÈNG PATI (psasixe RaNa) huwen zal. 18. MÉNÁNAK prasanta de den Vorst pyaskna RÄNâ verslag van de vol- ting, en deelt hem de woorden mede, door KOEDANA warsa daarbij gesproken. De Vorst is ontroerd over de al te vaardige gehoorzaamheid van zijn’ Patih, en zendt hem door sARIDJÂ acht kafi’s goud voor de doode! 28. SANTÂKä brengt berigt van de bevalling der Prinses van Wardhor. welke echter in ’t kraambed overleden was. De Vorst geeft haar zoon den naam van KRETâLâ. Van de Prinses van Siam wordt insgelijks door denzelfden berigt, dat zij gestorven is na de geboorte van tweelingzonen, die door den Vorst PANDJI WOELOENG en TOENGGOEL WOELOENG genoemd wor 1D. i. voor de onkosten harer begrafenis. Acht Aati’s is ongeveer zooveel als 4 ki Jogram. 3. Samar brengt den. Hij laat de dric knapen door MENAK PRASÁNTÂ naar KORDÁNÂ waned brengen, om door desen, tegen latere schadeloosstelling, te worden verzorgd. XVIII. 1. Samar brengt 1. Gingt du drei sonne van den Vorst naar de Kapatian. De hgchamen der Prinsessen van Wenden en Siam worden ter uitvaart gereed gemaakt, en door ADI ainsi op de rivier gebragt. 8. Auk wandsrar: krijgt tweelingzonen, DJEDJETAN en GADINGAN; Teamenggoeng ADI RÂDJÂ een’ zoon, PANDJI SOETRÂ; Mazomwpéad cen’ zoon PANDJI GEDAH genoemd door nanivé; Wma ndak cen soon, TAMBANGAN; Maxoorx psizi con’ zoon, MÉNAK LAJARAN. 4. Na vier maanden bereikt répsi swind den barenstijd, en verzoekt den Vorst, indien haar een soon geboren wordt, dien PAND INO KERTÈ ral te noemen, voegende daarbij, dat zij zelve geene hoop heeft, de ver- aming te overleven. 's Vorsten vrouwen, zijne zuster mini somtm en de Sentdnd’e naderen ’t waambed. Onder hevige natuurverschijnselen, regen, wind, aardbeving en Gerpelijke, komt het kind ter wereld, en wordt door maufswâná aangeno- zen. De moeder sterft, en haar ligchaam verdwijnt, van al de vrouwe- ske bedienden vergezeld. De Vorst valt in zwijm, cn geeft zich na 't ont- saken aan wanhopige droefheid over. Vijf maanden lang vertoont hij zich zet im ’t openbaar, maar zoekt eindelijk troost bij mamfswäzâ, bet cven- zeid van de overledene, wier naam hij zelfs op haar overbrengt. 12. Uit de nicuwe rÉpsà swird (mantswixd) wordt den Vorst een zoon Soren, dien hij taanaxo waspPi noemt. De moeder verzorgt tevens den “ZEOOn WAXENG PATI als haar eigen kind. 13. Na drie jaren hebben nog verscheidene geboorten plaats. De Vorst van Kadiri verwekt bij de Prinses van Kling ceno dochter, mand sKKAR TADIT, bijgenaamd rsänpas krmânâ, elders ook saxKa- 12 168 DJAJA LENKARA. (XVIII) NING RAT. (Zijne vroegere kinderen zijn PANAMBANGAN, Radén GOENOENG SARI of WOEKIR SARI en Dèwi TAMIADJENG of TAMIDJT); . | De Vorst van Ocrawan krijgt drie kinderen: RETNANING RAT (eene in- carnatie van de wegens overspel ter dood gebragte Reind BARANGIN), BA- NJAK PÂTRÂ en nog eene dochter, bijgenaamd wone ANGINDI; De Vorst van Singdsari eene dochter, NAWANG WOELAN of/”N. SASI, ¢f een’ zoon Ké BANJAK; KOEDÊNÂ wansâ twee dochters, Reind ANGRENI of ANGRÉNâ en Ni KA- NESTREN ; Dsasìne mnd, bij TÉnsâ swank, eene dochter, Reind ONENGAN; De Vorst van Bali eene doohter, nisi Prank of ANDJÂ P., en een” £00N KOEDÂ NADP&DA. Ook op Balambangan en Nosed Baring worden de daarheen  bestemd tot troonsopvolger; MÄRÄ BANGOEN zal hij beten, wegens den glans ‚ die hom omstraalt; OBSADANING RANANGGANS, want hij zal ziekten geneen met zijn’ sisikpruim!, hartzeer met den blik van zijn opg; WIRENG LOEHOENG, want hij zal beroemd zijn over de geheele wereld; Kara PATI, want hij zal held zijn en Vorst, en. zal. uitblinkken door ingetogenheid en milddadigheid; GAGAK PRANL&, want alle listen en krachten des oorlogs zullen hem eigen zijn. Inderdaad,.hij wes eene incarnatie van DJANARDANA 3, en droeg er het teeken van in een’ bruine moedervlek onder ’t haar op den linker slaap; WIRÈNG KEAMA is zijn naam, want hij zal zijn’ vader overtreffen in luister en in/ goedertierenheid, en onderwerpen alle Vorsten door de wapenen der liefde. De Goden zel- ven hechten door treffende naturverschijnselen hunne goedkeuring aan de vaderlijke zegenspraken. De geliefde Kroonprins ontvangt de hulde van al z Jine bloedverwanten. Zijne liefdadigheid en beminnelijke in beminnelijke in verwerven hem den naam van KI RAWIS BENGGÜ, en stellen hem in staat tot hereeni- gescheidene harten, tot herstel van verwarring en oneenigheid 3. Bekend is de groote rol, welke 't speeksel en vooral ook de aitgekaauwde siriÂ- pruim in de Javaansche genees- en heelkunde spelen. Ken bijnaam van den Indischen God wianoz. De aanduiding van zijn aauweren in den persoon van KART’ PATI door den moedervlek op diens voorhoofd, vindt waarschijn- lijk grond in de Indische mythologie, waarin zoodanige voorhoofdteekenen eene grote rol spelen. Misschien staat zij in verband met de donkerkleurige huid, die aan den God WISNOE wordt toegeschreven. 3 De eernamen, waarösse hier de jonge prins, overladen wordt, staan teu aanzien der beteekenis — voor zoover zij gezegd kunnen worden die te bezitten — grootendeels in een. zeer verwijderd of twijfelachtig verband tot de eigenschappen, welke zij bestemd zijn uit te drakken. Zij geven intusschen een merkwaardig voorbeeld van dp wijze, waarop de Javanen hunne dichtertaal plegen te bezigen tot het zamenstellen van schoonklinkende namen, Soms gaan zij daarbij nog sonderlinger te werk. In RAYFLES History of Java, D. I, p. 414, wordt gewag gemaakt van een geheimzinnige taal, gegrond op zekere willekeurige en weinig bekendenissen, aan eukele letters of syllabes toe-gekend, welke door de Javanen, hetzij tot behandeling van lichtschuwe onderwerpen of tot verwerving van een schijn van heiligheid of geleerdheid zou gebezigd worden. De Appendix RÜN°. IV, bij die plaats behoorende, bevat een lijst van woorden en woord-verbindingen uit die zoogenoemde taal. Zoodanige lijsten, alphabetisch gerangschikt, e U 12* 170 DJAJA LENKARA. (XIX) 22. WANENG PATI is nu 14 jaar oud, en den manbaren leerstijd gena- derd. Hij is bestemd tot echtgenoot van SEKAR TADJI, de Prinses van Kadiri, Deze is nog een kind, maar van uitstekende schoonheid. De Kroon-prins verlustigt zich dagelijks met wandelingen, watertogten en jagtpartijen. 28. Koxpäná warsât kwijt zich met ijver van zijn patih-ambt en even- eart KOENTÁRÁ en RADIA NII‘. Zijne dochter NI ANGRÉN is eene uit stekende schoonheid geworden. XX. 1. Dew: anorénd is nu twaalf jaren oud, en wordt door haar vader in zorgvuldige afzondering aan 't oog der menigte onttrokken. Niemand kan haar zien, zonder in liefde voor haar te ontbranden. Zij is ongemeen bedreven in alle vrouwelijke handwerken; haar borduursel is als 't gewrocht van widadari's; hare weefsels aluiten zich zonder naad, zij weeft eene gt heele muta 2, met knop en al, in een stuk, vervaardigt twee stukken zijde met verklaringen in de volkstaal voorzien, worden, naar men mij verzekert, insondetheid geraadpleegd bij 't zoeken van namen voor de kinderen, ten einde daarin op de meest geheimzinnige wijze eenige zegenspellende beteekenis te leggen. 1. Twee beroemde wetgevers of zedeleeraars, die in de geschiedenis van Anr shxh voorkomen, de eerste als tijdgenoot van ser mini PoENGGOENG, vorst van Mendasy Ks moelan, de ander als soon van diens patih DJOFGOEL MOEDÄ, en laten zelf paid bij den opvolger KANDIHAWAN. Van dezen KANDIRAWAN stamt Volgens die kronijk, het huis van poäsâ LENKARA in regte linie af, zijnde namelijk 24 geslachten (490 jaren) verloopen van KANDIHAWAN tot RESI GETAJOE, die den rijkszetel naar Andòng Wilis of Djenggalä overbragt, en, blijkens de hem toegeschrevene nakomelingschap, met den SOEBRATA van ons verhaal, den vader van LEMBOE MILOEHOER, overreenkomt. Taaren- tegen is volgens de uitvoerige genealogische tafelen van den Hadèn NgaZèki nÄnaak was- SITO genoemde KANDIHAWAN de eigen vader van amsÂ sorszÂrà of RES{ GETAJOE, en das niemand anders dan onze psisi zenkänk zelf, in stede van zijn’ voorvader in 't 23" | gelid! Zooveel overreenstemming heerscht er tusschen de overleveringen der Javanen, en toch zijn er, die daaruit geschiedenissen durven afleiden. 3 Een’ kopjak of laag, rond hoedje zonder rand, met cen knopje op ’t midden van den bol. DJAJA LENKARÀ. (XX.) I71 Op en dag en brengt er te gelijk de kleuren op; en de kronkelende trekten van haar batiksel zijn zuver en zwart als inkt. Haar vader heeft gene vuriger bede, dan haar gehuwd te zien met den Prins van Djenggdid. De Zedèn 16 KaRTÂ Pati, naar gewoonte met zijne bedienden wande-lande, voelt op zekeren dag lust, om zijn’ oom (vaders neef) xoxpénd wan te bezoeken, en rigt zich te dien eindo naar de Kapatian. De Path gaat hem te gemoet op den Panataran®, geleidt hem met de zijnen war binnen, en zet zich met hem in de pandápd neder. Hij vraagt hem de feden zijner komst. De Prins verklaart, met geen ander doel gekomen te vija, dan om zijn’ oom te bezoeken. De Petit roept zijne dochter, en gelast haar, den gast sirik aan te bie- den. Zij houdt sich uit schaal, of se 't niet hoort, en eerst na her- haalde sansporingen wordt hare schauwheid door ontzag voor haar vader overwonnen. Zij nadert met eene gouden schaal, bevattende in eene prach- tige doos de gelo siriäbladen, waarin de kalk naar behooren gerold is, be- tevens den bleeken pinang, en biedt de doos san haar vader. De Patih verwijst haar naar den vreemdeling, en schoorvoetend nadert zij dezen. Na bas bediend te hebben, wijkt zo haastig achter haar vader; maar de Prins a reds door haar bekoorlijkheden getroffen, en wendt het oog niet van haar df. Hij voelt zich geneigd, om in de Kapstian te blijven, en zijne dien- Gen aan zijn’ oom den Potik te wijden. Deze gelast nu zijne dochter we- der, den gast bloemen aan te bieden. De Prins houdt steeds het oog op sented, gevestigd, een hevige strijd heeft in zijn binnenste plasts, maar cen enkele hlik op de schoone do et hem de waardigheid van zijn’ rang ver- Eten, en hij voelt zich als gevangen in cen net, dat al zijne krachten terlamt. Inmiddels brengt zij de bloemen bij haar vader, die haar weder naar den Prins verwijst. Zij biedt nu de gouden schaal aan KARTÁ Pati, en ter- vi hij de bloemen aanneemt, vat hij tevens hare linkerhand. Door schaamte ‘Uit de hand gesehilderd lGaweed, in welks bewerking de Javaansche vrouwen veel kunst ten toen spreiden. * Wening van den Patil. * Veerplein. * Nemelfk deor zich aan hartslogtelyke aandoeningen over te geven ca wel insonder- tal egupe crme vrouw van minderen rang. 172 DJAJA LENKARA. (XX.) Overmand, beeft zij overst gansche ligchaam, het angstzweet breekt haar an alle kanten uit, en hare oogen vullen zich: met tranen. “Ween: uiet!” zegt KARTS PATI, “maar zeg mij alléen naar waarheid; zijt gij reeds gehuwd “of niet?” In stede van to antwoorden, roept zij vader en modder te hulp $. De Padé ziet het met genoegen aan. “Welnu,” gaat KARTà PATI voort, “waarom antwoordt gij niet? Zoodra gij ’t mij gezegd hebt, Taat ik “nwe ‘hand los, maar vroeger niet, al duurt het een jaar!” Nu verklaart zij zich ongehuwd. Hij antwoordt niets, en laat in zijne aandoening hare hand onwillekeurig los. Zij gaat zich beschaamd in haar slaapvertrek vere schuilen, en legt zich neder. Karta Parr blijft nadenkend achter; eindelijk rigt hij het woord tot den Pakk, en vraagt hem vergeving voor de vrij-postigheid, waarmede hij zijne dochter bij de hand gevat heeft. — Gee — XXI. 1. Korbänk warz antwoordt, dat hij den Prins vrije beschikking over zijne dochter geeft, dat hij zich zer vereerd zal rekeiien, zoo hij haar gebruiken wil 2. Karri pATI betuigt zijn dank, en wil het’ meisje terstond als gemalin naar de Kasatrian medevoeren. De Patik rhadt hem, eerst zijn’ vader van zijn voornemen kennis te gven. De Prins zendt daarop MÉNAK PRASANTS naar zijne zuster ONENGAN, om haar zijn voornemen aan te zeggen, met last, om zijne slaapstede naar behooren. te tooijen. 8. MÉNAK PRASANTA begegnet zich naar de Kasatrian, en brengt de bood-schap aan ONENGAN over. Deze betoont zich zeer verheugd, en zendt SEMAR 1 De gewone heiligen, welke door Javaansche vrouwen in nood worden aangeroepen, maar, gelijk hier blijkt, niet altijd genegen om aan die roepstem gehoor te geven. 2 Gebraikelijk spreekwijzen van beleefdheid, waardoor de vader zich en zijne dochter evenmin: meent te verlagen, als de minnaar, door zich als stalknecht of veshoeder aan te bieden. Welligt zouden ook in de taal van onze zamenleving punten van vergelijking te vinden zijn. 3 Zoo wordt hier en elders de woning van den troonsopvolger genoemd, die anders meer bepaaldelijk den naam van Kadipaten draagt. DJAJA LENKARA. (XXI) 178 terug met de verzekering, dat het bed gereed is, en dat haar broeder zich niet zal hebben te schamen. 12. Anontxa wordt door hare moeder beschikderd, geparfumeerd en ge- kleed. Haar kostuum en hare schoonheid. Hare wenkbraauwen waren als imbd-bladen, de oogharen naar boven gekruld, de lippen als een openge- spleten manggis, de tanden als paarlen, het gelaat geel, de wangen als ’t binnenste van den doerèn, de kaken als afgebrokene bijlsteelen, de borsten gerond als ivoornoten,, het midden als dat van eene bijl, de nagels lang, de vingers fijn als do Oornen. 18. De bruid wordt naar buiten geleid, waar de draagkoets gereed is, van dienende vrouwen met oepdtjara’s omringd. Zij stijgt in de draagkoets. 