None
Papilio Antiphus Fabr. Zet. Syst. III, 1 p. 10. — Boisduval, Spec. Gén. 1, p. 266. Eenige exemplaren dezer soort, wier ontdekking op Tanah- Djampea ons zeer verraste, daar zij van Java of Celebes niet be- kend is, wel van Sumatra en de Philippijnen. De voorwerpen komen zeer met die van Sumatra overeen, minder met de Philip- pijnsche (var. Kotzebuea Eschsch., in Kotzebue's Reise p. 202, pl. I fig. 2 a, b), die zich op de onderzijde onderscheidt door het begin van een rooden, bovenaan soms witten dwarsband van ader 4 naar den binnenrand der achtervleugels. Allen zijn de vlekken op de onderzijde der achtervleugels nog levendiger karmijnrood en smaller, meer halvemaanvormig dan bij de Sumatranen. Papilio Polytes L. Mus. Lud. Ulr. p. 186. — Cram., Uitl. Kap. III, p. 129, pl. 265 A, B. Pap. Pammon L., 1. c. p. 189; Gram. ‚l.c. II, p. 169, pl. 141 B. Een man, gelijk aan de Javaansche exemplaren, de staarten niet langer. Papilio Peranthus Fabr., Mant. Ins. II, p. 4. — Boisduval, Spéc. Gen. T, p. 203. Een man, wat door de lange, zijdeachtige beharing der cellen 46, 2 en 3 der voorvleugels wordt aangeduid, de lichte beschub- bing van de wortelhelft der vleugels zich even ver uitstrekkende als bij den type van Java (op de voorvleugels tot vijf zesden der middencel, op de achtervleugels nog daar voorbij), maar geheel anders gekleurd, namelijk lichtblauw, op de voorvleugels met groen- achtige schubben langs de randen, op de achtervleugels lichtelijk met purperen weerschijn. Deze varieteit vormt dus een schoonen overgang van den type op Boisduval’s var. B (Adamanthius Feld.) van Celebes en kon wel intermedius heeten, 276 LEPIDOPTERA VAN HET Papilio Agamemnon L. Mus. Lud. Ur. p. 202. — Distant , Rhopal. Malay. p. 363, pl. 32 fig. 7. Pap. Aegistus Cram., Uitl. Kap. II, pl. 106, fig. C, D. Eenige exemplaren, gelijk aan Javaansche. Nyctemera Vollenhovii nov. spec. — Pl. 11. fig. 4 (2). Zes gave en frissche exeinplaren van 36—44 mm. vlucht (vif van Tanah-Djampea, een van Flores). Deze soort, — onder de kleinere en slanker gebouwde soorten behoorende van het genus Nyctemera (Leptosoma Boisduval, Snell. v. Voll.), —- heeft veel van eene Geometrine van het genus Abraxas, doch de nabij ader 4 ontspringende ader 5 der voorvleugels en de bijoogen wijzen ons spoedig terecht. Ik merk hier op, dat wij, zovals de heer Butler ergens aanteekent, voor dit genus den reeds meermalen vroeger gebruikten naam Zeplosoma niet kunnen be- houden en volg derhalve het voorbeeld van Walker, — door Dr. Snellen van Vollenhoven in zijne « Bijdrage tot de kennis van het vlindergeslacht Leptosoma» een « natuuronderzoeker » genoemd, — en aanvaard Hiibner’s naam Nyciemera, die niet te lang en ook welluidend mag heeten, al is hij wellicht taalkundig niet juist. Wat de kenmerken der nieuwe soort aangaat, zoo behoort zij, door de met vele ronde witte vlekken versierde, bleek aardbruine voorvleugels en de witte achtervleugels, wier bruine rand met een of twee witte vlekken is geteekend, kennelijk tot de naaste ver- wanten van Nyct. (Lept.) maculosum Felder, Novara Il, 2, pl. 103 fig. 2 en Macklotti Snell. v. Voll., Bijdrage p. 16 (lats fascra Hopff, Stett. Ent. Zeit. 1874 p. 45). De voorvleugels van macu- losum zijn wel even bruin, maar donkerder, hun witte dwarsband loopt schuin, niet recht en de donkere rand der achtervleugels heeft op ader 2 een wortelwaartschen tand. Wat Macklotti aan- gaat, zoo heeft deze bijna zwarte voorvleugels, terwijl het (bij alle drie de soorten) grootendeels grijswitte achterlijf op den rug geene zwarte stippen heeft, zooals bij maculosum en Vollenhovii. Palpen okergeel, op zijde zwart gestreept. Kop okergeel met eene zwarte slip in den nek. Sprieten zwart, bij den man middelmatig EILAND TANAH-DJAMPA. 277 lang gebaard, bij het wijfje korter, zijnde de baarden in het midden rulm tweemaal zoo lang als de breedte van de schaft. Thorax okergeel met zwarte stippen, wier getal en plaatsing, doordat de voorwerpen nog al sterk geknepen zijn, niet met volkomen juist- heid kunnen onderscheiden worden. Op den halskraag zie ik er echter bij alle voorwerpen twee, op iederen schouderdeksel ook twee en op het schildje één. Achterlyf witgrijs, naar achteren in toenemende mate okergeel getint en met zeven rijen zwarte stippen, drie aan wederzijden, één over den rug. De grondkleur der voor- vleugels is een eigenaardig, bleek aardbruin, dat ik voor verschoten zou houden, indien de voorwerpen niet zoo frisch waren. Bij het meest geteekende stuk zijn twee langsstreepjes op den binnen- rand — bij de helft en twee derden van cel 1a, — eene ge- bogene langsrij van vier vlekjes in cel 15 (een langwerpig, drie rond), een lijntje even onder den voorraud aan den vleugelwortel, twee vlekjes in cel 2, bij haren wortel, een in cel 3 ook bij den wortel, eene stip daarboven in cel 4, eene langwerpige vlek van het midden van den voorrand naar den staarthoek der middencel, een dwarsstreepje achter die vlek op twee derden van den voor- rand en twee vlekjes voor den achterrand in cel 3 en 6, wit. De vlekken op het midden van den vleugel vormen te zamen eenen dwarsband, die wel een klein weinig schuin is, maar niet zoo sterk als bij maculosum, waar hij van het midden van den voorrand naar den staarthoek is gericht, terwijl hij bij ollenhovii duidelijk daarvóór eindigt. De kleur van al deze witte vlekken is niet zeer helder, iets bruinachtig, en zij ontbreken bij sommige exemplaren ten deele. Bestendig zijn bij allen de twee vlekken voor den achter- rand, het langwerpige, soms tegen den voorrand versmalde of in tweeën gedeelde, dat in den staarthoek der middencel eindigt, een grooter of kleiner in cel 2, twee in cel 10 — eene aan den wortel en de tweede op de helft — benevens de witte streepjes op den binnenrand. Achtervleugels wit, een weinig doorschijnend, met een bruinen , gelÿkmatigen, wortelwaarts iets uitgeschulpten rand, die van ader 2 tot 7 ongeveer 3 mm. breed is en daaronder en boven puntig . 278 LEPIDOPTERA VAN HET EILAND TANAH-DJAMPRA. toeloopt. Hij is bij alle exemplaren in cel 3, bij het wijfje van Flores ook nog in cel 6, met een rond wit vlekje geteekend. Soms ziet men ook tegen den voorrand nog eene spitse, bruin- achtige vlek. Franje bruin, op de achtervleugels in cel 2, op de voorvleugels in cel 16, wit. Onderzijde iets donkerder en grauwer dan boven, de witte tee- kening dezelfde, maar in cel 4a en 18 der voorvleugels wat ver- vloeid. Achtervleugels bij alle exemplaren met een donker vlekje op het midden en zulk een streepje aan den wortel van den voorrrand. Pooten grauwgeel, aan de buitenzijde donkerder, bruingrijs. Zij zijn glad beschubd, gewoon gespoord. By het exeniplaar van Flores en een der mannen ziet men boven het witte vlekje in cel 6 der voorvleugels nog eene witte stip. Ik benoem deze soort naar wijlen Dr. Snellen van Vollenhoven, den auteur der « Bijdrage over het genus Leptosomay. Ophideres Salaminia Cram., Vit. Kap. II, p. 117, pl. 174 A. — Guenée, Noct. HI, p. 115, n°. 1484. Een exemplaar. Euclasta splendidalis Herr.-Schr., IV, p. 32, Pyr. Tab. 16 fig. 109. Euclasta maceratalis Lederer, Wien. Ent. Mon. VII, p. 423 en p. 481, pl. 15 fig. 11. Een wijfje. Deze soort die, vreemd genoeg, in het werk van Guenée over de Pyraliden niet is opgenomen, komt op Nieuw- Holland, Celebes, Java en in Klein-Azie voor, want maceralalis Lederer verschilt niet specifiek. De zwarte punt der achtervleugels is slechts wat grooter bij de Indische exemplaren en het estärker irisiren » bestond alleen in Lederer’s verbeelding. AANTEEKENINGEN OVER DE LEPIDOPTERA VAN HET EILAND BELITOENG , DOOR P. C. T. SNELLEN, (Plaat 12). Over de Lepidoptera van het tusschen Sumatra en Borneo ge- legen eiland Belitoeng , — gewoonlijk Billiton genaamd en evenals het nabij gelegen grootere Banca door zijnen rijkdom aan tin welbe- kend !), — was tot dusverre alleen eene mededeeling bekend gemaakt van de heeren Godman, Salvin en Druce, in de Procee- dings of the Zoological Society of London, van 1878, p. 637—43, naar eene kleine verzameling door genoemde heeren van daar ont- vangen. Eene veel grootere ontving Mr. M. C. Piepers voor onze collectie in 1888. Zij had haar ontstaan te danken aan de hierna vermelde omstandigheden: Gedurende de maand Juni 1888 werd door den heer Vorderman, stadsgeneesheer te Batavia, eene excursie naar bovengenoemd eiland ondernomen. Hoewel hij daarbij in het bijzonder het bevorderen zijner ornithologische studien op het oog had, maakte hij echter de gelegenheid tevens dienstbaar aan de belangen van andere takken der natuurwetenschap, en werd onder zijn toezicht ook eene be- langrijke collectie Lepidoptera, voornamelijk Rhopalocera, bijeen- 1) Het eiland Belitoeng is gelegen tusschen 2° 31’ 30’ tot 3e 16’ 20’ Z. B. en 107° 34’ tot 108° 18 80” O. L., en wordt ten Noorden door de Chineesche en ten Zuiden door de Java-zee bespoeld. 280 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. gebracht, zoowel van het eigenlijke eiland Belitoeng als van het naburige Mendanao, doch immer, aangezien geen hoog gebergte daar voorkomt, op eene hoogte beneden de 3000 voet. Van deze vlinders, welke zich thans in onze collectie bevinden en vooral om de punten van overeenkomst of verschil met dezelfde of zeer ver- wante soorten van Sumatra, Malacca en Borneo van vee! belang zijn, volgt hieronder eene beredeneerde opgave, als eene bijdrage tot de kennis der Indo-Maleische vlinder-fauna en tevens als een blijk onzer hooge waardeering van de zorg en moeite, ten deze wederom, als reeds zoovele malen, door den heer Vorderman in het belang der wetenschap ten beste gegeven. De door den heer Piepers ontvangen verzameling bevat 82 soorten van Rhopalocera en 11 van Heterocera, te zamen 93. De heeren Godman, Salvin en Druce vermelden bovendien nog 9 Rhopalocera en 4 Heterocera, zoodat het getal der van Belitoeng bekende soorten der Rhopalocera (van de Heterocera niet gewagende) tot 91 klimt. Stellig komen nog veel meer soorten, o. a. van de kleinere Lycae- nina en Hesperidina, aldaar voor, maar toch blijkt uit het bekende reeds eene veel grootere overeenkomst der vlinder-fauna van Belitoeng met die van Malacca, Sumatra en Borneo (het laatste volgens de aanteekeningen van de genoemde Engelsche Entomologen) dan met die van Java. Ik heb alle verschillen, die mij voorkwamen, zorg- vuldig opgegeven, ten einde het nut mijner aanteekeningen te ver- hoogen en zooveel mogelijk partij te trekken van de belangrijke collectie door den heer Vorderman bijeengebracht. Slechts twee soorten , eene Adolius en tene Chalcosiu , meende ik als meuw te mogen beschouwen; de heeren Godman, Salvin en Druce hebben er drie, van welke JHyrına (Sithon) nivea ook door ons werd ontvangen, maar ntheraea Billitonensis niet, terwijl Nyc- talemon Docile niet van Putroclus verschilt. Daarentegen achtte ik mij gerechtigd, om drie merkwaardige, waarschijnlijk lokale varie- teiten te benoemen, t. w. var. tmmaculata van Lexias Dirtea, var. salurata van Amblypodia Apilanus en var. aurugo van Cathaemia haemorrhoa. De soorten, die behalve de door den heer Vorderman verzamelde, LBPIDOPTERA VAN BELITOENG. 281 nog door de heeren Godman, Salvin en Druce worden vermeld, zijn: A. Hestia Clara Butler, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 3, vol. V, p. 469. Is dezelfde soort als /7. Leuconoë Erichs., die ook door ons van Riouw is ontvangen. «Its occurence in Java is doubtfull» wordt t. a. p. opgemerkt. Ook ik ken deze soort (of varieteit van /dea) niet van Java. 2, Euploca Menelriesis Felder, Wien. Ent. Mon. IV p. 398, (1860). Waarschijnlijk eene kleinere, op de achtervleugels helderder wit geteekende varieteit van Æupl. Alcathoé Godart, te oordeelen naar de beschrijving en eene afbeelding door Distant, Rhopal. Malay. p. 34, pl. 3 fig. 4, 5 d +. In het voorbijgaan merk ik op, dat het jammer is, dat Felder zijne £. Menetriesii niet heeft afgebeeld. Zij wordt volstrekt niet voldoende kenbaar gemaakt, door haar met Eupl. Alcathoë Godart te vergelijken, want diens beschrijving is oppervlakkig, eigenlijk onbruikbaar, zooals bijna alle beschrijvingen van Muploeu's uit den ouderen tijd zonder bijgevoegde afbeeldingen; zij spreekt van twee witte stippen op de bovenzijde van het midden- vlak der vrouwelijke voorvleugels, die ik nooit bij een 9 van de soort heb gevonden, welke ik voor Alcathoe houd, en geeft als vaderland op: Amboina, waar wel de ongeveer eveneens gekleurde Climena Cramer (de d echter zonder matglanzige streep in cel 14 der voorvleugels!) voorkomt ') maar niet Menetriesii Feld., Dist. Het zou misschien veiliger zijn, om dlcathoë Godart geheel te ignoreeren en de bedoelde Æuploea Menetriesii of, wat nog beter ware, Pinwilli Butler te noemen. 3. Euploca Thoosa Hübn. Samml. Exot. Schmett. 1) Zie Pagenstecher, Schmett. v. Amboina, Jahrd. des Nass. Vereins. 37 (1884) p. 150. 282 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. Deze is eene varieteit van Æuploea Radamanthus Fabr. (niet: Khadamanthus, zooals iedereen schrijft). De soort komt ook op Java voor. 4. Zeuvidia Horsfieldii Felder, Novara p. 460, Tab. 62 fig. 4. Niet deze, maar Zewridia Doubledai werd ontvangen. 5. Charazes Schreiberi Godart, Enc. Méth. IX, p. 825. Komt ook op Riouw en op Java voor. 6. Callidryas Catılla Cram., Uitl. Kap. 1, pl. 55C,D, p. 87. De hier afgebeelde vlinder heet niet Catılla maar Crocale en is wel een synoniem van Pomona Fabr., die ook op Java voorkomt. 7. Papilio Antiphates Cram., Uitl. Kap. I, pl. 72 A, B, p. 113. Komt ook op Sumatra en Java voor. 8. Papilio Eurypylus L., Syst. Nat. I, p. 754. Wel Zvemon Boisd., maar niet deze soort werd door ons ont- vangen. 9. Casyapa Thrax L., Syst. Nat. I, p. 794. Eene gemeene Hesperide, die ook op Java vliegt. 10. Chaerocampa suffusa Walker, Cal. Lep. Brit. Mus., Heter. VII, p. 146. — Snellen, Zijds. v. Ent. XXVIII (1885) p. 254, pl. 9, fig. 2. 11. Hypsa Silvandra Cram., Uatl. Kap. IV, pl. 369 D, p. 155. Hierover zie men: Tijds. v. Ent. XXXI, p. 141. 12. Antheraca Billitonensis nov. spec., p. 642. Mij in natura onbekend. 13. Hypopyra Feniseca Guenée, Noct. 3, p. 200. Mij alleen uit de beschrijving bekend. Volgens Guenée uit Indie. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 283 Door den heer Vorderman werden de volgende soorten op Beli- toeng verzameld: 4. Euploea Crameri Lucas, Revue Zoologique, 1853, p. 318 (d). Drie mannen komen overeen met exemplaren van Sumatra (Assahan) en behooren tot de varieteit Zuploea Bremer: Felder, Wien. Ent. Mon. IV, p. 398; Distant, Ahopal. Malay. p. 23 en 440, pl. 2 fig. 4d. Het vale voorrandsgedeelte der achtervleugels is op Distant’s afbeelding niet zichtbaar en de binnenste stippen der voorvleugels zijn te blauw. Bij een onzer drie voorwerpen be- ginnen de buitenste (marginale) stippen der voorvleugels te ver- dwijnen. Ik ken deze soort in geenerlei varieteit van Java. 2. Euploea Midamus L., Papilio Mulciber Cram., Uitl. Kap. II, pl. 127 C, D, p. 45. Trepsichrois Linnaei Moore, Proc. Zool. Soc. of London 1883, p. 286. Twee mannen en een afgevlogen wijfje. De voorvleugels vertoonen nog minder lichte stippen dan bij de exemplaren, uit verschillende streken van Sumatra, die ik voor mij heb. Bovendien dragen bij een stuk slechts een paar van die stippen enkele witte schubben, maar zijn overigens geheel lichtblauw. Zoo vormen deze Belitoengsche voorwerpen een duidelijken over- gang tot het weinig geteekende Borneosche ras. Zulke exemplaren zijn afgebeeld door Distant, 1. c. pl. 3, fig. 1, 2, en komen ook wel op Malacca voor, doch schijnen niet het aldaar heerschende ras te zijn. De blauwe gloed der voorvleugels strekt zich bij het groote mannelijke exemplaar van Belitoeng zeer duidelijk uit tot aan den wortel. Het andere, kleinere, waar ook de stippen meer wit hebben, is meer gelijk aan de Javaansche voorwerpen (var. b, Papilio Claudius Fabricius, Moore). Bij beiden is bet blauw echter donker ultramarijn, niet groenachtig gelijk bij de Javanen, 284 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. of paars, zooals veelal, maar niet altijd, bj de Sumatraansche voorwerpen het geval is. Ook wanneer men met den heer Moore aanneemt, dat deze ge- meene soort niet de Pap, Midamus van Linnaeus zou zijn en dezen onbekend bleef, hetgeen ik met den heer Elwes (Trans. Ent. Soc. of London 1888, p. 301) en anderen zou betwijfelen, dan nog is het niet noodig een nieuwen naam voor haar te vormen. Cramer’s Mulciber of Claudius Fabricius komen eerst aan de beurt. Ik merk nog op, dat Cramer’s Mulciber eer het Javaansche ras dan eenig ander voorstelt. 3. Euploea Aegyptus Butler, Proc. Zool. Soc. of London, 1866, p. 316. — Snellen, in Midden-Sumatra, Nat. Hist, p. 13 Lepid., pl. I fig. 1, 2. Twee mannen zijn gelijk aan de geciteerde, zeer goede afbeel- ding, slechts iets kleiner. Op Java komt eene zeer afwijkende varieteit voor, die wellicht zelfs specifiek verschilt. 4 Euploea Alcatho& Godart, Zuc. Méth. IX, p. 178. Drie mannen en een wijfje. Deze exemplaren behooren tot de varieteit a (Zuploca Pinwilli Butler, Trans. Linn, Soc. of London, 1878, p. 823, pl. 41 fig. 2d. — Distant, Rhop. Mal p. 35, pl. 3 fig. 9 8). De witte teekening der achtervleugels is nog iels onduidelijker. De Javaansche varieteit verschilt weder zeer duidelijk. Op Distant's afbeelding is verzuimd de matglanzige streep in cel 15 der voorvleugels behoorlijk aan te duiden, iets wat bij kleuren- druk moeielijk schijnt te zijn, zooals ik ook reeds ondervonden heb. Men zie overigens over dlcathoë de inleiding van dit stukje, blz. 281. 5. Danais Aspasia Fabr., Munt. Ins. Il, p. 15, n°. 145. — Entom. Syst. III, p. 170, n°. 526. — Distant, Rhopal. Malay. p. 13, pl. 1 fig. 7. Euploea Philomela Zincken, Nov. Actu Acad, Nat. Cur. XV, p. 184, Tab. 16, fig. 17. 4 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 285 Danais Crocea Butler, Proc. Zool. Soc. of London 1866, p. 57, n°, 53, Tab. 4 fig. 5. Een vrij groot wijfje. De verbreiding van het geel op de voor- vleugels varieert bij deze soort (of varieteit van Cleona). Sommige Javaansche voorwerpen zijn in dit opzicht niet van het Niasser ras (zie Tijds. v. Ent. XXVII, p. Lxxx1), te onderscheiden, en op Malacca komen misschien dergelijke voor. Het door Distant afge- beelde schijnt een man te zijn, maar niet van Malacca, daar hij slechts een wijfje van daar kende. 6. Danais Agleoïdes Felder, Wien. Ent. Mon. IV, p. 398, n°. 17. — Distant, Bhopal. Malay., p. 15, pl. 1 fig. 5. Drie mannen, overeenkomende met groote, donkere, scherp ge- teekende exemplaren uit verschillende streken van Sumatra. Het wijfje dezer soort schijnt zeldzaam. Op Distant’s afbeelding is het achterlijf verkeerd gekleurd; het is nooit kaneelbruin, maar steeds grauw. Agleoödes komt ook op Java voor. Misschien mag uit eene of andere collectie of uit eene onuitge- geven teekening blijken, dat Fabricius met zijne Papilio Eryz, Entom. Syst., Suppl. p. 423, n°. 180—4 (van Cayenne!) dezelfde soort bedoeld heeft als Felder met Agleoïdes, maar de korte en hoogst vluchtige beschrijving vermeldt geen enkel wezenlijk kenmerk van Agleoïdes en dus kan ik den naam Zryr niet aan- nemen. 7. Danais similis Linn., Mus. Lud. Uir. p. 299; id., Syst, Nat. Ed. XII, I, 2, p. 782, n°. 193. Danais vulgaris Butler, Ent. Monthl. May. XI, p. 164. — Radena vulgaris Distant, Rhopal. Malay. p. 10, pl. 1 fig. 8. Eenige groote exemplaren, overeenkomende met Javaansche en Sumatraansche, die ook onderling niet merkbaar verschillen, zoo min als van Chineesche voorwerpen. De kleur van Distant’s afbeelding is geheel verkeerd, doch de vorin der vleugels en het beloop der lichte teekeningen is zeer juist, 286 LEPIDOPTERA VAN BELITCENG. 8. Danais Juventa Cram., Titl. Kap. II, p. 139, pl. 188 B. — Distant, AAopal. Malay., p. 407, pl. 39 fig. 4 (Radena). Een wijfje, gelijk aan Javaansche exemplaren (Sumatraansche heb ik niet), maar de onderzijde donkerder. Gramer’s afbeelding is goed van vorm en teekening, maar het lichte is te blauw. Die in het werk van Distant is beter, doch ik merk op, dat bij al mijne voorwerpen (ongeveer 20) de lichte middencel der achtervleugels boven het midden met eene donkere langslijn is geteekend. 9. Danais Melanippus Cram., Tit Kap. II, p. 44, pl. 127 A, B. — Distant, MAopal. Malay. p. 19, pl. 2 fig. 1 (var. Hegesippus). Papilio Hegesippus Cram., 1. c. II, p. 128, pl. 180 A. Twee mannen. Een exemplaar houdt juist het midden tusschen Cramer’s en Distant’s Hegesippus. Bij een tweede is het wit der achtervleugels tegen den achterrand een weinig met kaneelkleur gemengd. 40. Cyllo Leda Linn., Syst. Nat. Ed. XII, p. 773. — Cram., Tati. Kap. III, p. 5, pl. 196 C, D. Ook deze gemeene Satyride ontbreekt niet op Belitoeng. 41. Yphthima Baldus Fabr., Syst. Ent. App. p. 809. Twee wijfjes; de grond is op de bovenzijde lichter, daardoor komen de donkere sprenkels duidelijker uit dan bij de Javaansche exemplaren. Ook de onderzijde is witter, doch het getal, de vorm en de plaatsing der oogvlekken juist eveneens. Daar er op Java ten minste nog ééne soort voorkomt met zes oogvlekken op de onderzijde der achtervleugels, kan ik PAilomela Joh., Linn., die Kirby aanhaalt, niet als naam dezer soort laten gelden, hiervoor is althans de beschrijving van Linnaeus te vaag. 42. Yphthima Pandocus Moore, Cat. lep. Fast India Comp. I, p. 235. — Hewitson, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. III, Vol. IL, p. 290, Tab. 18 fig. 12. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 287 De exemplaren zijn ruimschoots zoo groot als de Javaansche, doch verschillen overigens niet. 13. Mycalesis Mineus Linn., Syst. Nat. I, 2, p. 768, n°. 126. — Distant, Rhopal. Malay. p. 50, pl. 4 fig. 13, 14 (¢ 2). Papilio Justina Cram., Uil. Kup. IV, p. 75, pl. 326 C. Eenige exemplaren, in grootte het midden houdende tusschen Distant’s figuren; twee mannen zijn donkerder dan Cramer’s Mineus. Ook op Java. 14. Mycalesis Hesione Cram., Uti. Kap. I, p. 16, pl. 11 C, D. Myc. Medus Fabr. — Distant, Hhopal. Malay, p. 40, pl. 4 fig. 8. Vier exemplaren, de franjelijn der bovenzijde even wit als op Cramer’s afbeelding en ook de dwarsstreep der onderzijde even helder en breed. In het laatstgenoemde stemmen zij met onze Ja- vaansche voorwerpen overeen, doch de franjelijn kan boven slechts zelden wit worden genoemd bij de Javanen, meestal is zij nauwe- lijks lichter dan de grondkleur. 15. Mycalesis fuscum Felder, Wien. Ent, Mon, IV , p. 401. Mycalesis Diniche Hewitson, Exot. Butt. Mycal. Tab. 4, fig. 23. — M. fusca Distant, Rhopat. Malay. p. 538 pl. 5, fig. 1 9. Een wijfje. Het verschilt op de onderzijde van Distant’s af- beelding door helderder grondkleur en meer zuiver okerbruine tint der dwarsstrepen. Misschien is deze afbeelding miskleurd; ik kan echter slechts één vrouwelijk stuk vergelijken. Mij niet van Java bekend. 16. Mycalesis Anapita Moore, Cat. lep. East India Comp. I, p. 232. — Distant, RAopal. Malay. p. 418, pl. 39 fig. 8. Een wijfje. In Distant's beschrijving worden de beide sexen als eveneens geteekend geschilderd. Dit is echter het geval niet; bij het wijfje ontbreekt op de bovenzijde der achtervleugels de donker- bruine, naar onderen versmalde streep, die bij den man tusschen 288 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. de oogvlekken en de franjelijn wordt gevonden, en zijn ook de oogjes in cel 4 en 5 duidelijk. Mij niet van Java bekend. 47. Elymnias Leucocyma Godart, Enc. Meth. IX, p. 326. Elymnias nigrescens Distant, Rhopal. Malay. p. 61, pl. 6 fig. 49, en pl. 9 fig. 49. Een paar. Misschien niet anders dan eene lokale varieteit van undularis Drury, Cramer, niettegenstaande het geheel verschil- lende wijfje, dat bij Zeucocyma eveneens gekleurd en geteekend is als de man. Leucocyma Godart is stellig dezelfde als nigrescens Distant, waarschijnlijk ook wel de nigrescens van Butler, Proc. Zool. Soc. of London, 1871, p. 520, pl. 42 fig. 1. Als Zeucocyma Godart ontving ik ook Suwers Distant, hop. Mal. p. 65, pl. 9 fig. 3, eene in alle opzichten zeer verschillende soort. Leucocyma komt ook op Sumatra, Banca en Flores voor, gelijk met de Belitoengsche exemplaren, maar de Javaansche man van undularıs verschilt nog al opmerkelijk door den licht roestbruinen achterrand der achtervleugels (zie de afbeelding Jyne Hübn , Zutr.) en het Javaansche wijfje is hoogst afwijkend, 18. Elymnias Panthera Fabr. Mant. Ins. II, p. 39. Melanitis Dusara Horsfield, Cut. Lep. Fast Ind. Comp. I, Tab. V, fig. 7, 7a. Twee wijfjes, grooter dan de varieteit lutescens Distant, op. Malay. p. 62, pl. 6 fig. 5 en door den, langs de vleugelpunt heengaanden lichten band der voorvleugels onderscheiden. Panthera wordt ook als eene Javaansche soort vermeld, doch moet aldaar zeldzaam zijn, dewijl Mr. Piepers haar nog niet vond. 19. Elymnias Lais Cram., Uitl, Kap. II, p. 21, pl. 1101) A, B. — Wallace, Trans. Ent. Soc. of London 1869, p. 325. — Distant, Akopal. Malay. p. 62, pl. 9 fig. 2. Vier exemplaren, drie mannen en een wijf,e, de eersten grooter 1) Niet 114 zooals in Kirby's Catalogus en elders staat. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 289 dan het bij Cramer afgebeelde Javaansche ras, dat overigens slechts door iets sterker geteekende voorvleugelpunt verschilt, dus niet merkbaar, wat overeenstemt met Wallace’s, door Distant aange- haalde opmerking. 20. Ergolis Ariadne Linn., Syst. Nat., Ed. XII, p. 778, — Distant, Rkop. Mal. p. 137, pl. 11 fig. 6. Coryta Cram., Uitl. Kap. 1, p. 136, pl. 86 E, F. Een paar. Op de beide geciteerde, ook overigens niet welge- slaagde afbeeldingen is het kenmerkende helder witte stipje bij de punt der voorvleugels niet duidelijk genoeg of geheel vergeten. Verschil met exemplaren uit andere streken, b. v. Java, merk ik niet op. 21. Limenitis Nefte Cram., Ui. Kap. III, p. 111, pl. 256 E, F. — Moore, Proc. Zool. Soc. 1858, p. 13, Tab. 50 fig. 5. Athyma Nefte var. nivifera Distant, Rhopal, Malay. p. 163, pl. 16 fig. 6. Eenige exemplaren , overeenkomende met exemplaren van Sumatra , by welke de witte dwarsband der mannelijke voorvleugels onder de vlek in cel 2 plotseling versmald is. Bij de Javaansche is dit niet het geval. Het vlekje aan de voorvleugelpunt is geheel wit. Distant’s afbeelding is vrij goed wat de teekening aangaat , doch de onderzijde van den man is onjuist gekleurd, ook mist het wit der bovenzijde op zijne afbeelding de eigenaardig paarsblauwe tint. Het wijfje is naar een iets afgevlogen voorwerp afgebeeld. Ook Cramer’s afbeelding is lomp en hard, die van Boisduval in de Spéc. Gen. I, pl. 8 fig. 6 geheel onjuist, de door Moore ge- leverde hier aangehaalde, de beste. 22. Limenitis Kresna Moore, Proc. Zool. Soc. 1858, p. 12, pl. 50 fig. 4. — Distant, Rhopal. Malay. p. 161, pl. 16 fig. 3. Een man. Distant’s afbeelding is op de onderzijde onjuist van grondkleur. Of deze soort de Jumenitis Opalina van Kollar, in von Ilügel’s Kashmir is, valt moeielijk uit te maken; de lange, 19 290 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. vage beschrijving (zonder afbeelding!) past op meer dan ééne soort van dit groote genus. Ik zou veronderstellen, dat de Himalaya- species eene geheel andere is dan Aresza, die ook op Java voorkomt. 23. Pandita Sinope Moore, Cat. Zep. E. I. Comp. p.182, T. 6 fig. 3. — Distant, Mhopal. Malay. p. 146, pl. 12 f 13. Verscheidene exemplaren. Mr. Piepers heeft deze soort nog niet op Java gevonden. 24. Acca Procris Cram., Viti. Kap. II, p. 15, pl. 106 E, F. Deze soort is ook op Java gewoon. 25. Neptis Aceris Lepechin, Reise etc. I, p. 203, Tab. 17 f. 5, 6. — Ochsenheimer, Schmett. von Europa I, 1 p. 136; IV p. 17 en 129. — Snellen, Lepidoptera, in Midden-Sumatra, p. 15. Pap. Leucothoë Cramer, Uiti. Kap. IV, p. 15, pl. 296 E, F. Eenige exemplaren. Zij komen overeen met de 1. c. door mi vermelde Sumatraansche, doch zijn iets kleiner. Dat Nandına Moore dezelfde soort als Aceris Lepechin zou zijn, zou ik thans niet zoo stellig meer willen beweren. 26. Charaxes Polixena Cram., Ul. Kap. I, p. 85, pl. 54 A, B. Een slecht exemplaar dezer wijdverbreide, varieerende en ook op Java voorkomende soort. 27. Cyrestis Rahria Moore, Cat. Lep. EF. I. Comp. 1, Tab. 3a, fig. 2. — Distant, hop. Malay. p. 142, pl. 12 fig. 4. Een exemplaar. Komt ook op Java voor. 28. Zeuxidia Doubledali Westwood, Gen. Diurn. Lep. p. 329, n°. 2, Note, pl. 52 fig. 1. — Distant, Ahop. Malay. p. 424, fig. 124(3) en pl. 38 fig. 6. Een paar. Ik ken Zeuz. Luxeri Hübn. niet genoeg, om te be- LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 291 slissen of Doubledaii al dan niet dezelfde is. Op Java ving Mr. Piepers nog geene soort van dit genus, hoewel er in den Catalogus van Kirby niet minder dan drie als op Java voorkomende worden vermeld, t. w. Boisduvaliı Westwood, Luxerii Hübn. en Horsfieldi Westwood. Laatstgenoemde soort vermelden de heeren Godman, Salvin en Druce ook van Belitoeng. 29. Amathusia Phidippus Linn., Syst. Nat. Ed. XII, I, 2, p. 752. — Cram., Ul Kap. I, p. 108, pl. 69 A, B. Ook deze gewone soort komt op Belitoeng voor. 30. Thaumantis Klugius Zincken, Nova Acta Acad. Nat. Cur. XV, p. 165, pl. 15 fig. 11 (8). Fen man. Door Mr. Piepers nog niet op Java gevonden. Het door Zincken als het wijfje dezer soort afgebeelde voorwerp stelt Thaumantis Odana God. voor. 31. Clerome Stomphax Westwood, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. II, Vol. IV, p. 186, pl. 21 fig. 3, 4. Een exemplaar dezer tot dusverre alleen van Borneo bekende soort. Op Java vond de heer Piepers tot hiertoe alleen Cler. Arce- silaus Fabr. 32. Diadema Bolina Linn. — Distant, Rhopal. Malay. p. 164, pl. 10 fig. 10 en 12 (d), pl. 15 fig. 12 (2). Komt ook op Java voor. 33. Adolias Alpheda Godart, Zinc. Méth. IX, p. 384. & = Ad. Octogesima 3 Snell. v. Voll. Zijds. v. Ent. V, p. 193, Tab. 10, fig. 5 (niet het 2 en de beschrijving). Ad. Jama Distant, Bhopal. Malay. p. 119, pl. 14 fig. 84, pl. 15 fig. 49. Deze soort varieert eenigszins, vooral de wijfjes. De Belitoengsche mannen zijn slechts wat donkerder en groener (op de bovenzijde) dan de Javaansche, het wijfje daarentegen duidelijk lichter. Octoge- 292 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. sima 9 Snell. v. Voll. |. c. is stellig eene andere soort, waarvan ook een Javaansch wijfje door Mr. Piepers is overgezonden. 34. Adolias decoratus Butler, Proc. Zool, Soc. of London 1868, p. 605, pl. 45 fig. 2 en 9. Euthaha decorata Distant, ÆKhopal. Malay. p. 122, fig. 4 (houtsnede) 9, pl. 14 fig. 94. Twee mannen; de tint van den witten dwarsband der boven- zijde is bij hen blauwachtig, niet groenachtig , evenzoo de bestuiving tegen den staarthoek der achtervleugels, maar overigens stemt alles overeen. Ik geloof dus niet aan specifiek verschil. Van andere lokaliteiten ken ik deze soort nog niet. 35. Adolias Blumei Snell. v. Voll., 7tjde. v. Ent. V, p. 204, Tab. 12 fig. 3, 4. Eenige mannen, die met de beschrijving en afbeelding goed overeenkomen, alleen is de achterrand der achtervleugels breeder zwart dan bij Sumatraansche exemplaren en ook hun blauwe band tegen den staarthoek witachtig bestoven, hetgeen bij deze niet voorkomt. De blauwe achterrand der voorvleugels is binnenwaarts rechter dan op de afbeelding in het Tijdschrift en niet getand. Ik merk hier op, dat het voorwerp met donkere onderzijde, waarvan Dr. Snellen van Vollenhoven spreekt, waarschijnlijk tot eene andere soort behoort. Ik bezit een dergelijk (zonder lokaliteit). Macnairis Distant en Asoka Felder zijn twee andere, na verwante species. Door Mr. Piepers is Blumes nog niet op Java gevonden. 36. Adolias (Tanaecia) supercilia Butler, Proc. Zool. Soc. of London, 1868, p. 610, n°. 4, pl. 45 fig. 7. — ? Distant, Rhopal. Mal. p. 131, pl. 15, fig. 8. Een wijfje. Ik kan nauwelijks gelooven, dat supercilia Distant dezelfde is als die van Butler, met wiens afbeelding en beschrij- ving mijn exemplaar goed overeenstemt. Van Java ken ik deze soort nog niet. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 293 37. Adolias (Tanaecia) Pulasara Moore, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 2, Vol. V, p. 71, Tab. 6 fig. 2. — Distant, Rhopal. Malay. p. 130, pl. 14 fig. 309. Eenige exemplaren. /rdras Snell. v. Voll., gewoonlijk hier als varieteit geciteerd, houd ik voor eene verschillende soort, waarbij wellicht Fiolaria Butler als synoniem behoort. Mij nog niet van Java bekend. 38. Adolias (Tanaecia) Vordermani nov. spec. — PI. 12, fig. 1. Van deze soort, die ik naar den in de inleiding vermelden heer Vorderman benoem, werden drie gave en frissche mannen van 54—58 mm. vlucht overgezonden. Zij behooren tot die soorten van Adolias Herrich-Schäffer, welke door Butler wel terecht als genus Tanaecia (Proc. Zool. Soc. of London 1868, p. 610) zijn afge- scheiden. Het eindlid der palpen is lang, dun en fijn, en de middencellen allen open. Verder leert een blik op de afbeelding der onderzijde, dat zij duidelijk het naast verwant is aan Adolias Pardalis Snell. v. Voll., Zijds. v. Ent. V, p. 197, pl. 11 fig. 5, en de bovenzijde vergelijkende, ook aan Adolias Apsarasa Snell. v. Voll., L c. p. 108, pl. 11 fig. 3. In het voorbijgaan merk ik op, dat ik onmogelijk uit de korte diagnose van Felder, zonder afbeel- ding, kan opmaken dat diens Adolias Aruna (Wien. Ent. Mon. IV, p. 400, n°. 24) dezelfde zou zijn als Vollenhoven’s Pardalis. Distant heeft in zijne Rhopal. Malay. p. 132, pl. 15 fig. 7 Pardalis S. v. V. onder den naam Aruna Felder. Wat het onderscheid van de verwante soorten aangaat, zoo ver- schilt Vordermani van Apsarasa door den sterk blauw bestoven witten dwarsband der achtervleugels, die smaller is, geene donkere stippen tegen den wortel heeft en waarin de donkere pijlspits- vlekken verder van den achterrand dan van het bruine wortelveld staan. Van Pardalis verschilt zij door de bleek paarsgrijze, niet bleek leemgele onderzijde der achtervleugels en doordat aldaar tus- schen de beide buitenste rijen zwarte vlekjes geene derde reeks don- kere vlekjes wordt gevonden, die, zooals op Distant's afbeelding, — m EN —— —. - da — — - = — — « ~~ em —_ - -. a | . mn nn, um — . ~ — — = — — ad mn. _ — = — — n = — nn - ee —___ an — _— “RX —— ~ - = _—_ = - = — 2 — n u — — © - . + mm — - = — 1 ui — — 22e - ——. — n — - — an > - - — _ — CES = — - in n < _ —_ — — - — = - dd — — —_ _ =e - - —_ “ - - = ~ — — _ a = » » = = in Cal « = LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 295 39. Lebadea Martha Fabr., Mant. Ins. II, p. 56; id. Ent, Syst. III, 4 p. 139. — Butler, Catal. Diurn. Lep. by Fabr., p. 59, pl. 1, fig. 4. — Distant, Ahop. Malay. p. 145, pl. 17 fig. 10, 11. Aconthea Alankara Horsfield, Catal. Lep. fast Ind. Comp. Tab. 5 fig. 6. Limenitis Paduka Moore, Catal. Lep. East Ind. Comp. 1, p. 179. Twee mannen. De heer Distant vereenigt, |. c. Alankara Horsf. met Martha Fabr., maar ook Paduka Moore behoort als lokale varieteit hier. Misschien is zelfs Zemene Doubld. ook niet specifiek verschillend; attenuata Moore, Proc. Zool. Soc. 1878, p. 829 is stellig slechts eene kleine varieteit van /smene of Martha. De Belitoengsche voorwerpen behooren tot de varieteit Paduka Moore, die zich onderscheidt door vrij donkerbruine bovenzijde, het sterk blauwwit bestoven middengedeelte der achtervleugels en hunnen smallen witten middenband. De exemplaren van Malacca schijnen lichter, meer geelbruin en met breederen witten band der achtervleugels te zijn en bij den man tegen de punt der voor- vleugels eene blauwwitte bestuiving te hebben. Alankara Horsfield, van Java, is op de bovenzijde grauwbruin zonder veel blauwwitte bestuiving der achtervleugels (ook bij gekweekte voorwerpen) en de type, van Siam en Birma, is helder kaneelbruin, met breed witte doch op de achtervleugels bijna tot den middenband beperkte teekening. Overigens is de teekening bij al deze vormen vrij wel dezelfde, zoomede de vleugelvorm. 40. Messaras Erymanthis Drury, Zllust. I, pl. 15 fig. 3, 4. — Cramer, Uitl. Kap. III, p. 77, pl. 238 F, G. — Distant, Akopal. Malay. p. 177, pl. 8 fig. 4 (8). De exemplaren zijn vrij wel gelijk aan Cramer’s afbeelding , dus niet zoo licht als de Javaansche, noch zoo donker als die van Malacca, welke laatste Distant afbeeldt. Mijne voorwerpen van Sumatra zijn bijna even donker, 296 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 41. Cynthia Arsinoë Cram., Vil Kap. II, p. 100, pl. 160 fig. B, C. Cynthia Dejone Distant, Rhopal. Malay. p. 185, pl. 10 fig. 1, 2. Drie mannen, overeenkomende met Distant's Dejone, die iets vlekkiger zwart geteekend is dan de Javaansche exemplaren. Waar- schijnlijk komt er slechts ééne soort van dit genus in tropisch Azie voor, want de, buitendien geringe, verschilpunten tusschen de varieteiten zijn volstrekt niet standvastig, zooals ik aan eene lange reeks exemplaren van allerlei lokaliteiten zie. Arsinoe heeft reeds een dozijn overbodige namen ontvangen. 42. Prothoë Franckii Godart, Pre. Méth. IX, p. 825. Prothoé Angelica Butler, Ann. and Mag. of Nat. Hist. 5 Ser. XVI, p. 53 (1885). Prothoë uniformis Butler, Ann. and Mag. of Nat. Hist. p. 53. — Distant, Rhopal. Malay. p. 434, pl. 38 fig. 4. Een schoon exemplaar, dat tot de varieteit Angelica Butler be- hoort, die zich van de eveneens onbeduidende varieteit uniformis Butl., Dist. onderscheidt door eene reeks flauwe witte vlekken in den blauwen middenband der voorvleugels. Deze soort is door Mr. Piepers nog niet op Java gevonden. 43. Lexias Dirtea Fabr., Hut. Syst. WI, 1 p. 59. Symphaedra lirtea Distant, Jêhopal. Malay. p. 142, pl. 12 fig. 7, 8d 9. Verscheidene exemplaren. De mannen weinig verschillende van Sumatraansche exemplaren, alleen de voorrandshelft van den blauwen achterrand der achtervleugels paarser; maar de wijfjes in twee varieteiten optredende, namelijk eene gelijk aan het door Distant, I. c. fig. 8, voorgestelde en eene waarbij de lichte, meer groen witte dan gele stippen der geheele bovenzijde en ook van de onderzijde der achtervleugels geheel of ten deele ontbreken (varieteit imma- culata m.). Zij worden door overgangen met den type verbonden. Dirtea is niet op Java door Mr. Piepers gevonden. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 297 44. Apatura Osteria Westwood, Gen. of Diuru. Lep. p. 305, Note. Eulacera Osteria Distant, Khopal, Malay. p. 100, pl. 12 fig. 5,6 dg. Een paar, het wijfje met sterker paarswit bestoven tweede helft der achtervleugels dan op Distant’s afbeelding. Herrich-Schäffer heeft, in zijnen Prodromus, Osteria in het genus Apatura opgenomen, maar zij zal wellicht generiek moeten worden afgescheiden als Zulacera Butler, want de oogen zijn behaard. Ik weet niet of dit kenmerk reeds is opgemerkt, Distant vermeldt het niet. Het aderstelsel is als bij Apatura. Osteria is ook van Java vermeld, doch door Mr. Piepers aldaar nog niet gevonden. 45. Precis ida Cram., Uit. Kap. 1, p. 66, pl. 42 C, D (afschuwelijk !), IV, p. 167, pl. 374 C, D. Een exemplaar, overeenkomende met Cramer’s laatst aangehaalde af beelding. 46. Junonia Laomedia Linn. — Cram. Vill. Kap. I, p. 13, Tab. 8, fig. F, G (te donker). 47. Abisara Echerius Stoll, Vill Kap. p. 140, pl. 31 fig. 1, da, 10. Abisara Kausambi Distant, Ahopal. Malay. p. 189, pl. 18 fig. 40, 11 dg. De exemplaren zijn gelijk aan mijne Sumatraansche. Zeherius is mi) van Java niet bekend. | 48. Allotinus subviolaceus Feld., Nov. II, p. 368, Tab- 35 fig. 27, 28. Allotinus Alkamah Distant, Bhopal. Malay. p. 452, pl. 44 fig. 3. Logania Andersoni Moore, Journ. Linn. Soc. 24 (1886) p. 39> pl. 3 fig. 6. Ken exemplaar. Komt ook op Java voor. 298 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 49. Lycaena Osias Röber, /rs n°. 3, p. 56, pl. V fig. 17. — Staudinger, Fris II pl. I fig. 4. Lyc. Amphissina Staud., |. c. p. 109. Twee exemplaren. Zij onderscheiden zich van twee Phillippijnsche, van Dr. Staudinger ontvangen, door veel breedere geelroode af- zetting der zwarte vlek boven het staartje op de onderzijde der achtervleugels. Misschien is Osias slechts eene varieteit van dmphissa (niet: Amphyssa) Feld., die mij niet in natura bekend is en waar- over ik naar de afbeelding niet wil oordeelen. De hier aangehaalde afbeeldingen zijn ook in zeer hooge mate onvoldoende. Mij van Java eveneens bekend en de exemplaren met de Belitoengsche overeenkomende. 50. Lycaena Aratus Cramer, Vil. Kap. IV, p. 144, pl. 365 A, DB. Een exemplaar. Cramer’s afbeelding, hoewel grof, is kenbaar. Mij is deze soort niet van Java bekend, wel van Timor en de Molukken. 51. Lycaena Celeno Cram., Uit. Kap. I, p. 50, pl. 31 fig. C, D. Lampides delianus Distant, Rhopul. Malay. p. 228, pl. 21 fig. 18 3 (nec Stoll). Een paar. Cramer geeft een onjuist vaderland voor dezen vlinder op (Suriname). Is ook op Java gemeen. 92. Lycaenesthes (Niphanda) tessellata Moore, Proc. Zoot. Soc. of London 1874, p. 572, Tab. 66 fig. 6. — Distant, Rhopal. Malay. p. 458, pl. 42 fig. 13 en pl. 44 fig. 21. Een wijfje. Mij niet van Java bekend. 53. Sithon (Myrina) nivea Godman, Proc. Zool. Soc. of London 1878, p. 640, pl. 40 fig. 3, 4. Myrina hiemalis Godman, 1. c., fig. 5, 6. — Distant, Rhopal. Malay. p. 249, pl. 22 fig. 13. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 299 Eenige exemplaren dezer prachtige soort, doch allen beschadigd. Zij is mij niet van Java bekend. De buitendien toch al geringe verschillen tusschen zivea en hiemalis worden reeds door de voor mij staande exemplaren volkomen uitgewischt. 54. Sithon Amrita Feld., Wien. Ent. Monatschr. IV, p. 395. Neocheritra Amrita Distant, Rhopal. Malay. p. 252, pl. 20 fig. 15 9, pl. 23 fig. 124. Twee wijfjes. Van Java ken ik deze soort niet. 55. Sithon Tharis Geyer, in Hübn. Zuér,, Stes Hundert, p. 22, fig. 883, 884. — Distant, Rhopal, Malay. p. 257, pl. 20 fig. 19. Twee mannen. Geyer’s exemplaar had een deel der staarten ver- loren en de onderzijde der achtervleugels is zoowel op zijne als op Distant’s afbeelding te bruin. Door Mr. Piepers nog niet op Java gevonden, doch wellicht daar voorkomende. 56. Sithon Estella Hewitson, Zllustr, of Diurn. Lep. p. 31, n°, 15, Tab. 16 fig. 50, 51. Een wijfje. Mij niet van Java bekend. 57. Sithon Lisias Fabr., Mant, II, p. 65. — Boisduval, Spéc. Gen. I, pl. 22 fig. 2. Eenige exemplaren. Zij onderscheiden zich van het bij Boisduval afgebeelde voorwerp (= Biduanda Boisduvalii Moore, Journ. As. Soc. Beng. 1884 p. 31) door meer gereduceerde geelroode vlek der voorvleugels en door veel zwaardere zwarte teekening van de onder- zijde der achtervleugels, die echter volkomen op dezelfde wijze is aangelegd. Op Java komt deze soort niet voor, althans niet in den typischen vorm, want Zhesmia Hewitson verschilt wellicht niet specifiek. 58. Deudoryx Domitia Hewitson, Zilustr. of Diurn. Lep. p. 12, Tab. 6 fig. 6, 7. — Distant, Rhopal, Malay. p. 280, pl. 23 fig. 78. Een exemplaar dezer door de bleek okergele, spaarzaam zwart 300 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. geteekende onder- en aardbruine bovenzijde zeer kenbare soort. Mij van Java niet bekend. 59. Deudoryx Timoleon Stoll, Vil. Kap. p. 146, pl. 32 fig. 4. — Boisduval, Spee. Gen. I, pl. 22 fig. 4. Jrauta Boswelliania Distant, ZAopal. Malay. p. 258, pl. 22 fig. 23 9. Een wijfje. Stoll’s afbeelding en beschrijving zijn grof en opge- smukt, die van Boisduval zeer goed. Boswelliana Distant stelt een groot en op de onderzijde bonter dan gewoonlijk gekleurd wijfje voor. Zimoleon is mij van Java niet bekend. 60. Ambiypodia Centaurus Fabr., Syst. Ent. p. 520. Narathura Centaurus Distant, Rhopal. Malay. p. 261, pl. 21 fig. 4, 5 d 9. Een man. Komt ook op Sumatra voor, doch is door Mr. Piepers nog niet op Java gevonden. Bij mijne exemplaren is op de onderzijde de punt der voor- vleugels en de voorrandshelfi der achtervleugels paarsgrijs bestoven, wat op de eenigszins grof bewerkte afbeelding van Distant wel ten onrechte niet is aangeduid. 61. Amblypodia Anarte Hewitson, Catal. Lyc. Brit. Mus. p. 5 n°. 20, pl. 3 fig. 16, 17; idem, Just. Diurn. Lep. p. 4 n°. 8, Tab. 1 fig. 6, 7. Narathura Agnis Distant, Rhopal. Malay. p. 362, pl. 21 fig. 29 9. Verscheidene exemplaren; schijnt ook op Sumatra niet zeldzaam, doch is mij niet van Java bekend. Voorloopig kan ik althans de Agnis van den heer Distant niet voor specifiek verschillend van Anarte houden. Agzzs Felder is niet afgebeeld. 62. Amblypodia Eumolphus Cramer, Vil. Kap. IV, p. 19, pl. 299 G, H. LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 301 Narathura Farquhari Distant, Rhopal. Malay. p. 264 en p. 463, pl. 23 fig. 38. Twee mannen; zij verschillen niet van Javaansche exemplaren. Farquhari Distant is stellig niet anders dan Humolphus en Cramer’s afbeelding der onderzijde veel te slordig, om daarop vergelijkingen te gronden. 63. Amblypodia Abseus Hewitson, Catal. Lycaen. Brit. Mus. p. 9 n°. 40, Tab. 5 fig. 51, 52. Een wijfje. Mi niet van Java bekend. 64. Amblypodia Singhapura Distant, AAopal. Malay. p. 273, fig. 849 (houtsnede). Een paar. Het naast verwant aan Diardi Hewitson, die ik alleen uit de afbeelding ken. Mij niet van Java bekend, zoo min als Diardı. 65. Amblypodia Apidanus Cramer, Utd. Kap. II p. 63, pl. 137 F, G. — Distant, Rhopal. Malay. p. 273 fig. 85 (hout- snede). Pap. Dorimond Stoll, Uitl. Kap. p. 166, pl. 37 fig. 4, 4 D. Een wijfje. Het behoeft nauwelijks vermelding, dat deze soort zoo min in Suriname, zooals Cramer opgeeft, als, volgens Stoll, aan de Kaap de Goede Hoop voorkomt; daarentegen wordt zij wel op Java gevonden. Het Belitoengsche voorwerp is op de bovenzijde donker paarsblauw met donkeren rand, terwijl de Javaansche wijfjss lichtblauw zijn, juist zooals Stoll afbeeldt; ook zijn bij de Javaansche voorwerpen de voorrandswortels der vleugels op de onderzijde rood- bruin, bij het exemplaar van Belitoeng eenkleurig met den donker- bruinen grond. De overige teekening is echter juist eveneens. Intusschen geloof ik, dat het niet overbodig is, deze varieteit te benoemen en geef haar dus den naam van saturata. 66. Amblypodia Antimuta Felder, Wien. Ent. Mon. IV, pe 233. — Distant, Rhopal. Malay. p. 266, pl. 13 fig. 11. 302 LEPIDOPTARA VAN BELITOENG. Twee exemplaren. Deze ook op Malacca en Sumatra voorko- mende soort is mij niet van Java bekend. 67. Amblypodia Metamuta Hewitson, Zllustr. Diurn. Lep. p. 13, Tab. 2 fig. 14, 15. — Distant, Rhopal. Malay. p. 267, pl. 33 fig. 19. Een wijfje. Komt ook op Sumatra voor, doch is mij van Java niet bekend. Of Metamuta Distant, 1. c. fig. 18, wel dezelfde soort is als fig. 19 zou ik met hem betwijfelen. Volkomen stem ik in met Dis- tant’s opmerking, dat het zeer dwaas was zes naverwante soorten met bijna gelijkluidende namen te bestempelen. 68. Amblypodia Lycaenaria Felder, Wien. Ent. Mon. IV p. 396; id. Novara II, p. 232, Tab. 29 fig. 13. —- Distant, Khopal. Malay. p. 269, fig. 79 (houtsnede, copie van Felder). Een wijfje. Deze soort is mij ook weder niet van Java bekend. 69. Amblypodia Narada Horsfield, Cat. Jep. Kast Ind. Comp. I, p. 98, Tab. 1 fig. 8. — Distant, Rhopal. Malay. p. 276, pl. 21 fig. 23 2. Een man. Komt ook op Java voor. Distant’s afbeelding is, wat den vleugelvorm aangaat, niet goed geslaagd; de achtervleugels zijn te klein. Tien soorten van <Amblypodia zijn dus hier van Belitoeng ver- meld en daarvan ken ik er slechts drie ook van Java. 70. Pieris Panda Godart, Enc. Méth. IX p. 147. — Bois- duval, Spéc. Gen. I. p. 485. — Snell. v. Voll., Monogr. d. Pier. p. 44. — Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. IV, Vol. IV p. 369 (Tachyris Panda). Pieris sulphurea Snell. v. Voll. 1. c. p. 32, Tab. 4 fig. 4. Pieris Nathalia Felder, Wien. Ent. Mon. VI p. 285. Tachyris Nathalia Wallace, 1. c. p. 369, LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. 303 Saletara Nathalia Distant, Rhop. Mal. p. 317, pl. 26 fig. 1,2 4 9. Verscheidene exemplaren, de mannen overeenkomende met de door Distant geleverde, zeer juiste afbeelding. Godart beschreef deze soort naar een of meer Javaansche voorwerpen; dezulke trekken nog iets meer op het zwavelgele dan de Belitoengsche en Distant’s afbeelding. Deze laatsten vormen aldus een overgang op de merkbaar zuiverder witte varieteit Nathalia Felder uit Celebes en andere, meer oostwaarts gelegen streken, welke intusschen zeer stellig niet de minste aanspraak heeft op specifieke rechten, daar zij alleen op een nog wel vrij onbeduidend (vooral bij de Pieridina) kleur- of liever tintverschil is gegrond. De kleine afwijking in het aderbeloop is ten minste (zie Distant) niet bestendig, en doorgaand verschil in de andere sexe is er niet. Su/pAZurea Snell. v. Voll. is het wijfje, het komt met zwavelgele , zwart gerande voor- en achter- vleugels voor (Panda 2 Boisd., sulphurea S. v. V.) en ook met witte voor- en gele achtervleugels (Nathalia Distant). Beide vormen worden op Belitoeng gevonden. Nog moet ik opmerken, dat de vleugelvorm van Snellen van Vollenhoven’s afbeelding van sulphurea onjuist is, de voorvleugel- punt is te spits en steekt te veel uit. 71. Cathaemia haemorrhoa Snell. v. Voll., Mon. des Pier. p. 10, Tab. 2 fig. 5. Een paar. Het vormt eene niet onbelangrijke varieteit, want de vlekken op de onderzijde der achtervleugels, bij den staarthoek , zijn niet rood en de binnenrand dier vleugels niet oranje-okergeel, maar helder, bijna goudgeel. Ik stel dus voor deze Belitoengsche varieteit, die overigens niet afwijkt van den type (waarvan ik een origineel exemplaar bezit), Aurago te noemen. Haemorrhoa kende ik tot dusverre alleen van Banca. 72. Terias Hecabe Linn. — Cramer, Uitl. Kap. II, pl. 424 B, C. Ik sluit mij ten opzichte dezer soort geheel aan bij hetgeen de 304 LEPIDOPTERA VAN BELITOENG. heer H. J. Elwes zegt in de Transactions of the Entomological Society of London, 1888, p. 412. Zij ontbreekt ook op Beli- toeng niet. 73. Callidryas Chryseis Drury, ZU. Æxot. Ent. T, Tab. 12 fig. 3, 4. — Distant, Rhopal. Malay. p. 300, pl. 25 fig. 1,2, pl. 26 fig. 20 2 var. Papilio Alcyone Cram., Uitl. Kap. I, p. 89, pl. 58 A, G. Callidryas Pyranthe Snell. v. Voll., Mon. d. Pier. p. 59. Eenige exemplaren, de man zoowel met als zonder zwart randje der achtervleugels, de wijfjes allen met ongedeelde zwarte boven- zijde der voorvleugelpunt, doch over het geheel niet zoo zwaar ge- teekend als Distant’s fig. 20 1. c. — Komt ook op Java voor. 74. Papilio Polytes L., Mus. Lud. Ulr. p. 186. — Cramer, Uitl. Kap. III, p. 129, pl. 265 A, C. Pap. Pammon L., 1. c. p. 189. — Cramer, 1. c. II, p. 169, pl. 141 B. Pap. Theseus Cramer, ]. c. II, p. 128, pl. 180 B. — Wallace, Trans. Linn. Soc. of London XXV, p. 52, Tab. 2 fig. 2, 4, 7. 