Entomologische berichten
Het is te hopen, dat Baer zijne onderzoekingen over de Lophy- rus-zagen en -geslachtsorganen ook uitstrekken zal tot de overige op P. silvestris levende soorten : L. nemorjim F., L. virens KI., L. laricis Jur., L. tIio7nso ni Knw., L.frutetorum F., L. sociiis KL en L. dorsatas F. . . . Zouden alle werkelijk »soorten« zijn ? A. J. van Rossum. UITGEGEVEN DOOE DE NEDERLANDSCHE ENTOMDLOGISGHE VEREENIGING. N°. 30. DEEL II. 1 Juli 1906. INHOUD: Dl'. A. J. VAN RossuM, Kevers van „oude familie". — Dr. A. O. Oudemans, Eene geluid makende Gryllotalpa-lai've. — Dr. A. C. Oudemans, Acarologisclie Aanteekeningen XXIV. — Dr. A. C Oudemans, Aantee- keningen over Suctoria III. — Jhr. Dr. Ed. Everts, Coleoptera, bij Putten op de Vel awe in bierpotten gevan- gen, II. — G. van Roon, Valgus hemipterus L. — Dr. J. C. H. DE Meijere, Proeven van Edm. Jacobson omtrent het weerstandsvermogen van Diptera-larven tegen plantaardige vergiften. — C. J. H. Bierman, Cicadologi- sche Aanteekeningen III. — Dr. D. Mac Gillavry, De wijze, waarop Adoxus obscurus L. zich, op den rug- liggend, weet om te keeren. — Dr. J. Th. Oudemans, Boekaankondiging (Fauna van Nederland, I, Mariene Copepoden, door Dr. P. J. van Breemen). Kevers van „oude familie". Onder deu titel »Eine australische Bupresti- denform (Stigmodera Eschsch.)« verscheen van Dr. K. Flach te Aschaffenburg een opstel in »Societas entomologica« van 1 Mei 1906. De schrijver deelt hiei:in mede, dat hij op eene reis in Spanje te Madrid eene Buprestis sanguinea F. <T leerde kennen uit de beroemde verzameling van Prof. Martinez y Suez. Het exem- plaar was door Korb en Albarracin gevonden, en de verwant- schap tot de Australische Stigmoderinen trof Flach terstond 94 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. bij de bezichtiging. Zijn vermoeden, dat de soort ook in eene plant leven moest, naverwant aan Australische gewassen, vond hij bevestigd door Champim, die aangeeft, dat het dier leeft in aanzwellingen der takken van Ephechri nehrodensis Fin. De familie der G n e t a c e e ë u, waartoe Ephedra behoort, bezit bladerlooze takken, evenals de Australische C a s u a r i n e e ë n, en de habitus der Equisetaceeën doet deze planten rangschikken onder de oudste oorspronkelijkste vormen. In de Australische Casnarwm-soorten leeft een groot aantal Bupresten, gelijkend op B. sanguinea, welke volgens Lacordaire tot de vormenrijke Stigmodera behooren ; de Spaansche sanguinea komt het meest overeen met eene St. aiistralis. Ook het kleuren- dimorphisme, dat bij St. sanguinea zeer te voorschijn treedt (d" blauw met gele, 9 menierood met blauwe teekeuing), komt onder de Australische verwanten dikwijls voor. De meeste Zuid- Europeesche Ejjhedï'a-soorien zijn laag, alleen E. nehrodensis bereikt meer dan maushoogte en vertoont flinke houtvorming. Willkomm vermeldt, dat de plant overal groeit in kalkach- tige, dorre bergstreken van Midden- en Zuid-Spanje. Als meest bekende vindplaatsen Avorden aangegeven : gipsheuveis bij Aran- juez ; Sierra de Maria, 4 — 5000 voet hoog ; en de omstreken van Albaracciu, tot nog toe de plaats waar de kevers het meest gevonden zijn. De plant komt ook voor in Noord-Afrika, Marocco. Bijzonder interessant noemt E^lach het, dat kever è n plant, als een der weinige overblijfsels der pre-tertiaire Fauna en Flora van Europa te besehouAven zijn. Dit geval zou bijv. te vergelijken zijn met de ontdekking van een in Europa levend buideldier. Terwijl in Australië — zonder vulkanen en evolu- ties — de pre-tertiaire organismen nog tamelijk in hun oor- spronkelijken vorm behouden bleven, hebben oji het Europeesch- Aziatische vasteland de geweldige evoluties van het tertiaire tijdperk alles veranderd. Slechts weinig bleef behouden — alleen Ephedra en Stigmodera sanguinea F. ENTOMOLOGISCIIE BERICHTEN. Vb Behalve deze Spaansche kever, zijn er nog andere, die, al kunnen zij hun stamboom niet zoo ver terug rekenen, toch ook van ouden huize zijn. Dr. Speiser herinnert eraan in zijne »Beziehungen faunistischer Untersuchungen zur Tiergeographie und Erdgeschichte« (Sehr. Phys. oekon. Ges. Königsberg XL VI, 1905, S. 154), dat Meu- nier in fossiele kevers uit venen van Lauenburg aan de Elbe, thans nog levende soorten herkennen kon : Donacia hicolora Zschach, D. discolor Panz. en Erirhimis acridnlus L. Deze veenlagen zijn ontstaan in den z.g. Interglaciaaltijd. A. J. VAN IlossüM. Eene geluid makende Gryllotalpa-larve. Ik bezit eene bijna uitgegroeide Gri/Uotalpa-larve^ en houd deze levend in eene groote glazen kom met teelaarde en plan- tenwortels. Zij heeft op school in alle klassen hare kunstjes moeten vertoonen : graven, zich verdedigen, schrikstanden aan- nemen enz. Daar de grootste klasse 30 leerlingen telt, en telkens 4 leerlingen te gelijk toezagen, keerde de veenmol meestal goed vermoeid naar hare verblijfplaats terug. Nu is het mij al tweemaal gebeurd, dat deze larve daarna, hoor- baar voor de geheele klasse, geluid voortbracht. Bij de eerste keer bevond zij zich in een blikken chocoladebusje met weinig aarde (ik had haar in dat busje naar eene andere school medegenomen) ; het geluid klonk helder en sterk. Bij de tweede keer bevond het dier zich in de bovengenoemde glazen kom met veel aarde ; het geluid klonk toen dof en veel min- der sterk. Het klinkt ongeveer als »kerrr«, of beter, het gelijkt op dat, hetwelk voortgebracht wordt, wanneer men een groot remontoir-horloge opwindt, doch met de è-klauk. Ik begrijp 96 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. nu, waarom de duitschers dit dier »werre« noemen, maar niet, hoe het geluid voortgebracht wordt. Het is mi] niet gelukt, het dier geluid te doen geren, terwijl ik het in de hand had, of terwijl ik er mede experimenteerde. In de boeken vind ik alleen vermeld, dat de mannetjes 's nachts met de vleugels een zwak geluid voortbrengen. De vraagt rijst bij mij op: hoe kan men weten, dat een 's n a e h t s geluid gevend mannetje dit geluid met de vleugels voortbrengt ? Na boven beschrevene waarnemingen ben ik er zeker van, dat niet alleen de mannetjes, maar ook (de wijfjes ? en) de larven geluid kunnen voortbrengen, en wel hoogstwaarschijn- lijk niet met de vleugels. A. C. OUDEMANS. Acarologische Aanteekeningen XXIV. Oerstigmata. Henking (Zeitschr. wiss. Zool. v. 37, p. 70, 71 ; 1882) be- schrijft aan de eihuid der T/irombidium-laryen »ein ganz eigenthümliches jederseits am Körper des Thieres befindliches Gebilde, welches ungefähr die Gestalt eines Trichters hat. Die weite OefFnung desselben ist der Körperwandung ein- gefügt, das Abflussrohr ist schräg nach hinten und unten gerichtet und setzt sich au eine im Apoderma vorhandene OefFnung.« Hij noemt dit orgaan »nicht unmöglich der Rest einer Urtrachee.« »Sobald die Eischale gesprengt ist, .... beginnt das Organ seine Verbindung mit dem Apoderma zu lösen. Binnen kurzem hat es sich ganz zurückgezogen und erscheint dann nur als ein kurzer und breiter Zapfen dicht hinter dem ersten Beinpaare.« Op p. 81 noemt hij deze »Zapfen« »das aus der Urtrachee hervorgegangene Gebilde.« Sedert Henking wordt echter dit orgaan kortweg »Urtrachee« ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. Ôt genoemd, beter »Urstigma«, hetwelk bg ook éénmaal gebruikt (p. 71). Henking wijst er op (p. 81), dat dergelijke organen bij meer larven gevonden werden. Hij haalt voor Hoploderma (eene Oribatidé) Claparêde aan. Werkelijk was deze anatoom de eerste, die in 1868 aan de eihuid »zwei halbkreisförmige Verdickungen« aantrof op dezelfde plaats als Henking bij de 77i7'ombldiu7n-eihmd. Tot dusverre heeft echter niemand, zelfs niet Michael, die honderden Oribatiden uit het ei kweekte, deze organen aan de eihuid teruggevonden, noch oer- stigmata aan de larven ontdekt. Het is mij daarom aan- genaam te kunnen mededeelen, dat ik b ij de larven van Orihata geniculata (L.), O. davipes (Herrn.) en O. aurita (C. L. Koch) oerstigmata gevonden heb. Zij bevinden zich op dezelfde plaats als bij de larven der Tyrogliphidae, derhalve ongeveer tusschen de proximale einden der coxae I en H. Zij zien er uit als korte, knotsvormige of peervormige blazen, met hun steel in eene halvemaanvormige of komvormige verdieping der borsthuid geplaatst. Verder zegt Henking, dat de oerstigmata bij de Tyrogliphidae het eerst door Robin (1873) en Mkgnin (1874) ontdekt werden. Hierin vergist hij zich, want reeds Claparêde beschreef, 1868, (Zeitsehr. wiss. Zool. v. 18, p. 493) de larve en dit orgaan : »Sie« (de larve) »zeichnet sich indessen durch die Anwesen- heit eines provisorischen Organes aus, welches trotz seiner noch problematischen Function einer besonderen Berücksichtigung wohl werth ist, denn ich vermisse dasselbe bei keiner sechs- füssigen Larve der Gattung Tyroglyphus und einiger verwandten Gattungen. Ich meine nämlich ein Paar cylindrische, dicht vor den Epimeren des zweiten Fusspaares sitzende Stiele (Taf. 38, fig. 6. a). Jeder Stiel ist mit beweglicher Basis an der Brust- fläche eingelenkt. Er läuft nicht spits aus, sondern endigt mit einem kleinen kuffelförmifiren Aufsatz.« i§ entomologische berichten. Verwantschap. Hei bezit van oerstigmata tusschen de proximale einden der coxae I en II, zoowel bij de larven der Tyrogliphidae als bij die der Oribatidae, is alweer een bewijs te meer voor de onder- linge verwantschap dezer twee groepen van Acari. Hoogst- waarschjjnlyk stammen beide af van eenzelfde groep der Ä7iti- stigmata. Verbetering en aanvulling van beschrijvingen van bekende soorten. Uhipicephalxis ruber (Supino). cT. Midden op den rag bevinden zich twee ronde depressies naast elkaar; achter op het achterlijf 3 breede overlangsche depressies ; de mediane hiervan is achteraan ongeveer even breed als het mediane festoen, wordt naar voren smaller, de beide andere worden daarentegen naar voren breeder, zijn korter dan de mediane en naar deze iets convex. De anaal- groeve is bij mijn exemplaar mediaan niet afgebroken. Rkipicephaliis sanguineus (Latr.). Ik bezit een d", dat niet alleen veel kleiner is dan gewoonlijk, maar ook veel slankere pooten heeft. Toch is het een sterk gechitiniseerd, dus uitge- groeid individu. Murcia punctum. (C. L. Koch). Wat Berlese lamellae en translamella noemt, zyn slechts korte chitinestaafjes met een dwarsbalkje aan het achtereinde van den céphalothorax. De beide daarop staande haren zijn de interlamellaarharen. Wel degelijk zijn een paar smalle echte lamellae aanwezig, elk eindigend in eene flinke lamellaarspits, waarop een lamellaar- haar ingeplant is. Deze lamellae zijn ongeveer zoo lang als de helft van den céphalothorax. Eene translamella in den vorm van een tijn lijntje is ook aanwezig. entomologische berichten. 99 Nomenclatuur. Hologaniasns Ucheyiis (Schrank). Ongetwijfeld is Acaris ilchenis Schrank (Beytr. z. Naturg. p. 40. t. 2. f. 4.) (Euum. Ins. Austr. p. 510. n. 1048) = Gamasus tumidulus C. L. Koch, derhalve = n van Gamasus calcaratus C. L. Koch. Hypoaspis pyroholus (C. L. Koch). Zonder twijfel is IpMs pyroholus C. L. KocH eeu uitgegroeid zwanger, Laelaps placen- tula Berl. een ietwat jonger, en Tphis haemisphaeriais C. L. Koch eeu pas uit de nymplihuid geslopen ^ derzelfde soort. Hermannia convexa (C. L. Koch). »Hinterleib hinten sieh sanft zuspitzend; die Beine mit gekrümmten kurzen Bor- sten«. Synonyma : Nothrus convexus C L. Koch (1839), Andersen (1863), Kirchner (1864), Haupt (1882). Hermannia picea (C. L. Koch). »Hinterleib mit einer Beule an den Seiten!« Synonyma: Nothrus piceus C. L. Koch (1839), Andersen (1863), Kirchner (1864), Haupt (1882) ; Hermannia arrecta Nicolet (1855), etc. Hermannia gibba (C. L. Koch), »der Vorderleib am Hinter- rand breit, über die Einlenkuug der Vorderbeine mit einem Eckehen und von hieran kegelförmig sich zuspitzend. Die Stirn- borsteu dick, kolbenförmig, ebenso die zwei aufrechten Borsten, aber länger«, Synonyma : Nothrus (jihhus C. L. Koch (1839), Kirchner (1864), Haupt (1882) ; Hermannia crassipes Nicolet (1855), Grube (1859), Murray (1877), Haller (1882) ; Her- mannia picea Michael and George (1879), Michael (1884, 1888), Canestrini (1885), Berlese (1885, 1886, 1896), Moniez (1890). Raphignathus spinifrons Brady in Proc. Zool. Soc. 1877. p. 25. t. 3. f. 2 — 5 is een zeer gemutileerd ex. van Eremaeus hipilis Herrn. Het is in water gevonden en ontdaan van rostraal-, lamellaar-, interlamellaar-, pseudostigmaticaal- en trochantaal-lll-haren. De lamellaarspitsen noemt Br,\dy »man- dibles« (sic !). 4. loo ÉXTOMOLOGISCHE BERICHTEN. Genus Eremaeus gesplitst. In aansluiting aan Das Tierreich, Oribatidae, geef ik de splitsing van dit genus aan in het Engelsch : 1. Body smooth 2 Last three pairs of legs inserted under the body 1 Liacarns Mich. 2. ) Last three pairs of legs inserted of the edge of the body 3 I No blades on the shoulders 4 Blades on the shoulders 5 Ungues monodactyle .... 2 Xenillus Rob. Desv. Ungues tridactyle .... 3 Eremaeus C. L. Koch Ungues monodactyle 4 Liebstadia Oudms. Ungues tridactyle 5 Oribatula Berl. Genus Xenillus Robineau — Desvoidy. Hermann, Mém. Aptérol. p. 89, t. 7, f. 4, 1804, beeldt een Eremaeus af zonder schou- derblaadjes en met slechts 1 klauw, onder den naam van Notaspis castaneus. — Dugès neemt in de Ann. Sc. Nat. ser. 2, V. 1, p. 21, 1834, deze soort als type aan van zijn genus Oribates (non Oribata, corr. Oribates Latr. 1802). — In de Ann. Soc. Eut. Fr. v. 8, p. 455, 1839, wordt door Robineau — Desvoidy een Xenillus chjpeator beschreven. Audoutn beweert in hetzelfde tijdschrift, p. 472, uitdrukkelijk, dat hij na minu- tieuse vergelijking moet verklaren, dat deze soort dezelfde is als Notaspis casfaneus Hermann. Dit wordt nergens door Robineau — Desvoiüy tegengesproken. Hoewel nu de beide typen-exemplaren verloren z'^jn gegaan, hebben wy geen recht aan de goede deter- minatie van Audouin te twijfelen, en nemen dus Xenillus Rob. — Desv. 1839 aan als een genus van Eremaeidae met Xenillus chjpeator = Notaspis castaneus HERm.) als type. Genus Eremaeus C. L. Koch, 1836, Deutschi. Crust. Myr. Ar. fase. 3. n. 23. Type : Eremaeus hepaticue C. L. Koch. 1 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 101 Liehstadia nov. gen. Type: iVoto^is swu7ts Michael, 1888. — G. Plso et C. Marcghavi de Liebstad, Historia naturalis Bra- siliae, Lugd. Bat. et Amst. 1648. Pars 1, G. Piso, De medicina Brasiliensi. Pars II, G. Marcguavi de Liebstad, Historia Reruni naturalium Brasiliae, p. 245 ; hier wordt besproken de Jatebucu = Ixodes sp. Genus Orihatula Berlese 1895, Ac. Myr. Scorp. Ital. fasc. 77. n. 5. Type : Notaspis tibialis Nie. Geographische verbreiding. Ixhipicephalus ruber (SuPiNo) cT. Op Biijfelus indims Medan, Deli. 1892. (De Vos tot Nederveeu Cappel !). Rliipicephahis sanguinetis (Latreille). Op Homo sapiens, Curaçao, 1905. (Broeder Missionaris Sacr. Ord. Praed. !) Ixodes reduvius (L.). Op . . . ? Zevengebergte, VIII, 19u5. (Tydeman !). A. C. OUDEMANS. Aanteekeningen over Suctoria III. De Suctoria worden verdeeld in 5 Families en wel in Ftdi- cidae, Midaropsjillidac, VcrmipsiiUidite, Jlt'ctoyopsj/llidae en Der- niatophilidae. De volgorde, die ik hier aanneem, is juist omgekeerd van die, welke Baker (het nieuwste systematische werk over vlooien) voorstelt. Mijns inziens zijn do Pid/.ddae de meest oorspronke- lijke, de Dermatophilidae de meest afwijkende. Ook de namen, die ik voorstel, zijn gedeeltelijk anders. Ik schrijf Malacopsijllidae in ])laats van Megapsj/llidae, omdat Mala- copsijUa Weyenbergh ouder is dan Megapsi/lla Baker ; Iledoro- psyllidae in plaats van Hectopsijllidae, omdat Ilectopsylla blijk- 102 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. baar eene drukfout is voor Hectoropsylla ; DermatopTiiUdae in plaats van SarcopsyUidae, omdat Dermatophilus GuÉrin ouder is dan Sarcopsylla Westwood. Een en ander hoop ik nu aan te toonen. Genus Malocopsylla. In 1879 verscheen in het Bole tin de la Academia Nacional de Ciencias de la R e p u b 1 i e a Argentina, v. 3, p. 188, en in het P e r i o- d i c o Z o 0 1 o g i c 0, v. 3, p. 83, een opstel van Dr. H. Weyenbergh, getiteld : Description d' u n e p u c e g i- g a n t e s q u e, P u 1 e x g r o s s i v e n t r i s. Deze vloo werd gevonden op Dasypiis iiiinutus Desni,, en wijkt in bouw zóó af Van de toenmaals bekende vlooien, dat Weyrnbergh zijne mede- deeling eindigt met de woorden : »Après que cette description avait été préparée pour la |^presse, j'en ai trouvé une autre espèce analogue : je la décrirai plus tard, et peut-être en formerai-je Un nouveau genre.« Weyenbergh hield woord. In het Periodic o Zoolo- gie o V. 3, p. 261—277 (1881) verscheen van zijne hand: Sobre la fa ra ilia Pulicidae con descripcion de aigu nas nuevas especies. Na de beschrijving der nieuwe soort volgt deze opmerking, p. 270 — 271 : »N.B. Mi primo Ritsema me escribe que él crée que mi P. grossiveafrls pertenece al género Hectopsylla Frauenf. ó Rhynchopsylla Haee. ; pero cuando mi F. teshido pertenece al género JJectopsylla, entónces es cierto qui mi P. grossiventris no puede pertenecer al mismo género, porque Ia diferencia en el habito general es demasiado grande, é pesar de que a la primera vista haya alguna semejauza, lo que, por lo mas, puede indicar una aliacion entre los géneros. (Véase »Boletin de la Acad.« III, p, 193.)« »No conozco el género Rhyncliopsyllus, pero su manera de vivir, en murciégalos (en Brazil), es demasiado difereute con la de vivir en quiriquinchos, para poder créer que P, grossi- ENTOMOLÜGISCIIE BEllICUTEN, 103 ventris sea un Rhjnchopsyllm. Es por esta razon que mi opinion es : que P. grossiventris probablemente debe forniar un nuevo género para, el cual en tal caso, quisiera proponer el nombre de Malacopsylla m. por causa del vientre blaudo de la hembra.« Op p. 275 resumeert hij de in Argentinië voorkomende soorten ; ook hier noemt hij de soort Malacopsylla grossiventris en, op p. 27G de genera opsommende, vermeldt hij nog eens Malacopsylla. Baker heeft jaren daarna voor P. grossiventris (1898, in J o u r u. N. Y. E n t. S o c. v. 4. p. 53) een genus Mega- psylla voorgesteld, en eene familie Megapsyllidae. Waarom de Periodico Zoologico niet geraadpleegd ? Hij wist, dat het tv/eede opstel van Weyenbeegh bestond ; dit blijkt uit zijn »Bibliography« (Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 465). Genus Hectoropsylla. In 1860 noemde Von P^raueneeld een door hem op eene braziliaansche papagaai gevonden vloo : Hectopsyüa psittacii. Taschenberg breekt zich het hoofd over Von Frauedeeld's bedoeling met het woord //éc'^o/>s_y//a: »zwei- tens lässt sich bei dem Gattungsnamen Hectopsyüa (doch offenbar von èy.xTÓ^j abzuleiten) nichts denken«. Nu, het is waar, Ilecto- psylla zou beteekenen »de zesde vloo«, wat weinig zin heeft. Maar Taschenbeeg's conjectuur brengt ons niet verder : »de honderdste vloo« heeft evenmin zin. Raadplegen wij echter Von Fraueneeld's opstel, dan treft het ons, lioe hij herhaaldelijk er op wijst, dat deze, evenals Ixodes, zich aan het woondier vasthoudt. En wanneer hij nu den naam meedeelt, zegt liy : »Ich nenne den von mir gefundenen Vogelparasiten nach seiner Lebensweise und seinem Wohnthiere : Hectopsyüa psittacii«.. Nu gaat ons een licht op : hier hebben wij te doen met eene druk- of eene correctiefout ; er had moeten staan Hectorpsyüa of nog beter Hectoropsylla {snTuip, op^q, b, hij, die vasthoudt). Orthografisch schrijf ik dus Hectoropsylla en Hectoropsyllidae. Genus Dermatophilus. Het deel der Iconograpliie du 104 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. Rèo-ne Animal, Texte Explicatif, waarin Derma- tophilus door GuÉrin— Meneville wordt voorgesteld, draagt de jaartallen 1829—1838 als data van publicatie. Op dezelfde bladzijde 13, waarop de naam Dermatopïdlus yoorkomt, is s])rake van eene aflevering van de Iconographie, die in December 1836 verscheen. De naam Dermatopldlus is dus van 1837 of van 1838. Laten wij zekerheidshalve zeggen van 1838. Westwood, die den naam Sarcopsi/Ua voor hetzelfde genus voorstelde (Trans. Ent. S o c. L o n d. v. 2. p. 202; 1840), zegt zelf: (I.e. p. 203) : »M. Guérin, in his Iconographie du Règne Animal, Insectes, pl. 2 . . . and in his text he proposes the generic name of DerNiatophilus«. Bestaat er beter bewijs, dat deze naam eerder gepubliceerd werd dan Sarcopsylla '^ Onbegriipelijk is het, dat Taschenbehg (Die Flöhe, p. 33) zegt: »1840 errichtete Westwood für dieses interessante Tier« (Pjt^tw penetrans L.) »die eigene Gattung Sarcopsijlla und in dem- selben Jahre Gueiun eine solche unter dem Namen Der- matopldlus«. Onbegrijpelijk is ook, dat Baker (Proc. U. S. Nat. Mus. V. 27. p. 374) den genusnaam Sarcopsijlla aanneemt, niet- tegenstaande hij als synoniem aangeeft »1829 Dermatophilus«, en niettegenstaande hij, p. 371, verzekert »In this paper the attempt Jias been made to apply the rules of priority strictly«. I. PULICIDAE. 1829. Fidicidae Stephens, Syst. Cat. Brit. Ins. 1836. Guérin et Percheron, Genera des Ins. Livrais. 5, n^' 7, 1. 1. 1851. Walker, Ins. Brit. Dipt. v. 1. p. 7. 1856. Walker, Ins. Brit. Dipt. v. 3. p. 1. 1880. Haller, in Arch. f. Nat. v. 46. p. 72. 1880. Taschen berg. Flöhe, p, 43, 62. 1881. Weyenbergh, in Period. Zool. Cordoba, v. 3. p. 261. 1884. Kraepelin, Syst. Stell, d. P. RNTOMOLOGISCHK BKKICHTEN. 105 1895. Baker, in Canad. Ent. v. 27. p. 20. 1890. Meiuert, in Ent. Meddel. v. 5. 1901. Enderlein, in Zool. Jahrb. Abth. Syst. v. 10. 1904. Baker, in Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 373, 377, 435. II. Malacopsyllidae. 1898. Megapsyllidae Baker, in Journ. N. Y. Ent. Soc. v. 4. p. 53. 1904. Baker, in Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 373, 370, 434. III. Vermipsylliuae. 1889. Vermipsyllulae Wagner, in Hor. Soc. Ent. Ross. v. 23. p. 205. 1895. Baker, in Canad. Ent. v. 27. p. 22. 1904. Baker, in Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 373, 370, 434. IV. Hectoropsyllidae. 1904. Hedopsyllidae Baker, in Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 373, 375, 434. V, Dermatophilidae. 1880. Sarcopsyll'ulae Taschenberg, Flöhe, p. 43. 1895. Baker, in Canad. Ent. v. 27. p. 20. 1901. Enderlein, in Zool. Jahrb. Abth. Syst. v. 10. 1904. Baker, in Proc. ü. S. Nat. Mus. v. 27. p. 373, 433. A. C. Ouüemans. 106 KXrOMOLOGISCHE BERICHTEN. Coleoptera, bij Putten op de Veluwe in bierpotten gevangen, II. Op dezelfde wijze als beschreven werd in Ent. Ber., Dl. I, p. 201 — 203, werden door Dr. J. Th. Oudemans in 1905 op het landgoed Schovenhorst te Patten op de Veluwe de volgende Coleoptera in bierpotten gevangen, ten deele in Mei, doch in hoofdzaak in Augustus. Caralnis catetiulatus Scop. 5 ex. » nemoralis Müll. 2 ex. Cychrus rostralns L. 8 ex. Notiophilus higultatuti F. 3 ex. Calatlms erratus Sahib. 4 ex. » rnia'opteriis Dfts. 4 ex. » piceus Marsh. 37 ex. Pterofstlcltus coendescens L. 1 ex. » oblonrfopundatns F. 2 ex. » tiige7' Schall. 2 ex. » mad'uhts F. var. concinnus St. 5 ex. A ban: parallelus Dfts. 4 ex. » (iter Villers 47 ex. Amara aenea de G. 1 ex. » praeterrnissa Sahib. 1 ex. » fulva de G. 1 ex. » confiidarh Dfts. 1 ex. Ilarpalus latus L. 1 ex. » tanlus Panz. 1 ex. At/teta Spec. 25 ex. ihvypoda alternais Gr. 2 ex. Bolitochara lunulata Payk. 2 ex. Alitalia rlridans Grav. 3 ex. Tachinus rufipes de G. 1 ex. KNTOMOT-OOISCIIK BKHICHTKX. 107 Qaedhis lateralis Grav. 4 ex. » mesomelinus Mrsli. 1 ex. Slaphylimis bvunnipes F. 2 ex. » coiupressKS Marsh, 7 ex. Fliilonthus chalreus Steph. 1 ex. XantJioliniis lineari-t Oliv. 1 ex. » piincfulatus Payk. 1 ex. Oxijteius laijiieafns Marsh. 1 ex. » tetracariuatus Block. 11 ex. Plati/stethus arenarinK Fourcr. 1 ex. Honialium livnlare Payk. "•" 350 ex. » oxijacantkae Grav. ± 200 ex. Lathnmaeum ludcolor Mrsh. 1 ex. » atrocephalam Gylh. 1 ex. Megarthrus depressus Payk. 3 ex. Tricliopteriix qraiidkoUis Mauiih. 2 ex Hister succicola Thoras. 4 ex. Onthophilus sidcatus Ev. 1 ex. Epura ea obsolet a P. 33 ex. » pus'dla 111. 11 ex. Soronia piwctatis-nma r. 111. 1 ex. Pityophagus ferrngineus L. 1 ex. Rhizophagus depressus F. 5 ex. Enicmus transversus Oliv. 1 ex. Byrrhus pustulatus Forst. 1 ex. Cercyon lateralis Mrsh. 2 ex. » melanorephalns L. 1 ex. » pygmaeus 111. ab. c. conspurcalus St. 1 ex. Oxyomus sylvestris Scop. 4 ex. Geotrupes sylvaticus Panz. 1 ex. Melanotus rufipes Hrbst. 1 ex. Corymbites aeneus L. 1 ex. Dolopius marginatus L. 1 ex. 108 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. Nalassus laevioctostriatus Goeze. 1 ex. Goniodena olivacea Forst. 1 ex. Ctepidodera ferruglnea Scop. 2 ex. ütiorrhynchus raucus F. 2 ex. Stropliosomus coryli F. 2 ex. » rußpes Steph. 10 ex. Sitoiia hispidulus F. 1 ex. Orthochaetes seliger Beck 1 ex. Apion ßavipes Payk. 2 ex. » üirens Herbst 1 ex. Hylastes ater Payk. 1 ex. » linearis Er. 1 ex. » attemiatus Er. 1 ex. Ed. Everts. Valgus hemipterus L. In den vorigen jaargang der »Entomologisclie Zeitsciirift« (XIX, N" 28, pag. 160) kwara een opstel voor van Dr. von Rothenburg te Darmstadt, getiteld : Praktische coleopterologi- sche Erfahrungen. Daarin werd de vraag opgeworpen, of Val- gus liemipterns L. in koloniën leeft en zich ook in koloniën zou ontwikkelen. In afl. 3 van den loopenden jaargang (XX, N'^ 3, pag. 22) deelt Karl Frings mede, dat hij in de omstreken van Bonn, een vermolmden appelboomstam onderzoekend, daarin een groot aantal imagines dezer soort vond. In eenige minuten had hij een dertigtal kevers verzameld, terwijl het geheele aantal der aanwezige dieren door hem op over de 100 stuks wordt geschat. Het kwam mij niet onbelangrijk voor, deze waarnemingen hier te vermelden, en daarbij in herinnering te brengen het ENTOMOLOGISCHE BEKIOHTEN. 109 eigenaardige feit, dat deze kever, hoewel tamelijk zeldzaam in ons land, eenige jaren achtereen in groot aantal gevonden werd in een gymnastieklokaal te Wageningen, terwijl hij tevens in vele exemplaren werd aangetroffen in een stuk drijfhout (Everts. Coleoptera neerlandica II pag. Q6). Beide gevallen schijnen het door Dr. v. Rothenburg uitgesproken vermoeden te bevestigen. G. VAX RooN. Proeven van Edw. Jacobson omtrent het weerstandsvermogen van Dipterenlarven tegen plantaardige vergiften. In Januari 190G vond de heer Jacobson te Semaransc vliegen- larven op een stukje gehakt vleesch, dat met strychnine ver- giftigd was, om honden te dooden. De maden kropen tusschen en over de strychnine-kristalletjes, zonder daarvan merkbaar nadeel te ondervinden, want later verpopten ze zich. Het scheen hem dezelfde soort, als waarvan hij larven vond in een door hem geopend puparinm eener groote vlieg ; deze bleken mi] tot het geslacht Pliora te behooren. Getroffen door het feit, dat deze dieren tegen dit zware vergif immuun bleken te zijn, nam de heer J. kort daarna meer opzettelijke proeven in deze richting, en deelde mij de resultaten mede, welke mij merkwaardig genoeg schijnen, om hier weergegeven te worden. De heer Jacobson schrijft het volgende : »Ik nam 2 larven van eene Musciden-soort (behoorende tot het genus Sarcophaf/a, de M.) en legde die in een schoteltje met eene verzadigde strychnine-oplossing in water. De larven bleven daarin een uur, zonder dat eenige invloed van de strychnine merkbaar was, daar ze in de oplossing bleven rondkruipen. Daarna werden de 2 maden met nog 1.5 andere van dezelfde 110 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. soort op een stukje rauw vleesch gezet, dat vervolgens met eene dikke laag strychnine bestrooid werd en met de stryclmine- oplossing uit het schoteltje overgoten, zoodat het vleesch geheel met het vergif doortrokken was. Na eenigen tijd gestaan te hebben, werd het stuk vleesch met strychnine en larven over- gebracht in een met gaas gesloten glazen bakje met wat aarde er bij. De maden hadden zich spoedig in het vleesch gewerkt. ïer controle werden in een ander bakje 2 maden van dezelfde soort op een stukje vleesch zonder strychnine gezet; de andere werden in een fleschje met formaline-oplossing gedaan en waren eerst na een half uur geheel dood, waaruit het groote weer- standsvermogen dezer maden blijkt. Een dag later (19 Febr.) waren de meeste maden in de aarde gekropen, en den 20*^" P'ebr. was geene enkele van de 17 maden meer in het vleesch. Den 21^'" Febr. waren de meeste larven reeds in bruine tonnetjes veranderd, eu den 22^" Febr. waren alle 17 maden puparia geworden ; 2 van deze werden in de formaline gedaan. 1 Maart waren 10 puparia uitgekomen, 2 Maart kwam er weder 1 vlieg, 4 Maart verder 2 vliegen, 5 Maart de laatste vlieg, dus totaal 14 van de 15 stuks, zoodat 1 puparium mislukte. De 't laatst uitgekomen 4 exemplaren onderscheidden zich door meerdere grootte. 6 Maart kwamen de 2 vliegen in het kontróle-bakje (zonder strychnine) uit. Uit deze proef blijkt ten duidelijkste, dat strychnine niet den minsten nadeeligen invloed op deze vliegen larven uitoefent. Ik deelde deze waarneming aan Dr. de Vogel (eveneens te Semarang) mede en vernam toen van hem het volgende : Om na te gaan, of ter verdelging van Anopheles-larven in hare broedplaatsen wellicht gebruik gemaakt kon worden van het bekende vischvergift »djenoe« {Derris elliptlai Bth.), had Dr. de Vogel een aftreksel van deze plant doen inwerken op ^//c>/>/tf/(^s-larven, en ontdekte toen, dat deze muskieten- larven voor het vergif onvatbaar waren ; zelfs bij het toevoegen ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. Ill van eene groote hoeveelheid djenoe bij het water bleven zij leven. Het is reeds voldoende, indien bij 250.000 deelen water één deel djenoe gevoegd wordt, om de daarin levende visch te dooden of ten minste te bedwelmen, i) Naar aanleiding hiervan nam ik zelf de volgende proef. In een bakje met water, waarin zich eenige Culex-laryen bevonden, deed ik een weinig strychnine, stellig voldoende om daarmede een hond te vergiftigen. Na een halven dag waren de Cule.v-\a,rven nog springlevend. Ik deed toen in het fleschje zooveel strychnine, dat er eene verzadigde oplossing gevormd werd, en voegde er nog een groot aantal Qde.v -larven van zeer verschillenden ouderdom bij. Den volgenden morgen Avaren een aantal larven dood, doch dit kan ik niet aan de strychnine alleen toeschrijven, want dan hadden alle larven dood moeten zijn. Ik houd het er eerder voor, dat de dood een gevolg was van zuurstofgebrek, -) want het fleschje was tamelijk klein. Ook is het mogelijk, dat de larven, welke doodgingen, geen weerstand hebben kunnen bieden aan den veranderden osmoti- schen druk, toen zij uit gewoon water plotseling in de verza- digde strychnine-oplossing werden overgebracht. Een analoog geval constateerde Dr. de Vogel, Hij ontdekte namelijk, dat Cididden-\a.Yven hier in Indië in zeewater voorkomen, namelijk in de kreeken en inhammen aan de kust. De larven komen zelfs voor in zeewater, dat door indamping een meer dan nor- maal zoutgehalte heeft. Dr. A. Vogel nam nu waar, dat Anopheles-luryen, uit gewoon water in zeewater overgebracht, stierven ; werd echter aan het water geleidelijk meer zeewater toegevoegd, dan bleven de larven in 't leven en ontwikkelden ') Volgens de Encyclopedie van Nedeilandscli Indië, IV, p. 306, is deze stof nog in vijfmillioenvoudige verdunning voor visschen doodelijk. de i\I. *) Dit acht ik minder waarschijnlijk, omdat Culex-la,vven aan de oppervlakte komen, om lucht op te nemen. Eerder zou ik denken, dat het water in het fleschje te warm kan geworden zijn de M. 112 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEK. zich verder. Werden de eieren van den Anopheles direct in zee- water gelegd, dan kwamen zij uit en ontwikkelden zich ook verder. Blijkbaar is het dus niet het zoutgehalte, maar de plot- seling veranderde osmotische druk, die de larven doodt. De Culex-lsLxyQYi. nu, die in de strychnine-oplossing in 't leven waren gebleven, veranderden 2 dagen later in poppen, waaruit weder 2 dagen later muskieten kwamen. Hieruit blijkt dus, dat ook voor larven van muskieten strych- nine geen vergif is, evenmin als het in de »djenoe« voorko- mende derrid. Beide zijn plantaardige vergiften. Dat vliegen- larven geheel immuun moeten zijn voor ptomaïnen, is een vanzelf sprekend feit, daar vele soorten in lijken leven. Sedert ik het bovenstaande schreef, nam ik verdere proeven met »djenoe«. Een stukje vleesch, geweekt in eene sterke oplos- sing van djenoe-extract, werd samen met een weinig van deze oplossing in een glazen potje gedaan en daarbij een aantal <Sarcoyj>Aa^a-larven gevoegd. De larven waren na 2 dagen nog in leven en hadden bijna het geheele stuk vleesch verbruikt. Zooals te verwachten was, is »djenoe« dus ook voor de vlie- genlarven geen vergif.« Tot zoover de interessante mededeelingen van den heer Jacobson. Reeds geruimen tijd geleden heeft Dogiel ^) een onderzoek ingesteld naar den invloed van tal van stoffen op de beweging van het hart der larve van Corethra plumicornis F. Hieronder kwam ook strychnine voor ; ook hij bevond, dat de werking van het hart er geen de minste wijziging door onderging. Vooral de Culiciden zijn, in verband met de malaria-questie, in den laatsten tijd aan tal van proefnemingen onderworpen geworden, wat hun weerstandsvermogen tegen insecticiden betreft. Uitvoerige mededeelingen hieromtrent vindt men in : John B. Smith, Report of the New Jersey State Agricultural 1) Mem. Acad. Sc. Imp. St. Pétersbourg (7) XXIV. 1877. N«. 10. ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 113 Experiment Station npon the Mosquitoes, 1904. p. 127 — 141. De daarbij gebezigde stoffen zijn echter van geheel anderen aard dan die van den heer J., zoodat diens proeven eene gewenschte aanvullingr er van waren. Ook de in Amerika ver- kregen resultaten getuigen van een uiterst groot weerstands- vermogen. Slechts de jonge larven stierven betrekkelijk spoedig, maar oudere bleven ook in vrij sterke oplossingen van koper- sulfaat en bouillie bordelaise nog geruimen tijd in leven. Zoo waren er in eene oplossing van bouillie bordelaise van 1 op 24 deelen water na 90 uren nog steeds 2 larven in leven. Poppen ondervinden zelfs van eene geconcentreerde kopersulfaat-oplos- sing geen nadeeligen invloed ; alleen wordt het verschijnen van de imago er wat door bespoedigd. J. C. H. DE Meijeue. CicadologJsche Aanteekeningen III. Centrotus cornutus L, Maarsbergen — Mei. Winterswijk — Juli. Laag-Soeren — Juni. (Mr. A. Brants). (Dr. Mac Gillavry). Cixius pilosus 01. — Var. infumatiis Fieb. (Faun. nov. var. ?). Oosterbeek — Juli. (Dr. de Meijere). Liburnia discolor. Boh. — Arnhem — Juli. Langs slootkanten in 't Velpsche Broek. Liburnia pellucida T. — Arnhem — Juli. 114 ENTOMOLOGISCHE BEEICHTEN. Lïbiirnîa sordidula Stal. — Arnhem — Juli. Solanum nigrum, (macropter o) — Sept. (brachypter g). Lihnrnia fairmairei Perris. — Duno — Juli. (brachypter c?). Arnhem — Aug. (brachypter o). Dicranotropis hamata Boh. — Arnhem — Aug. Galeopsis tetraldt. (brachyptere cTd" en jg). Philaenus spumarius L. — Var. fasciatus T. (Aant. I). Had moeten zijn var. ustulatus Fall. Var. apicalis Gerin. — Arnhem — Juni. Saliv. (K. Dammerman). Var. dimidiatus H. S. — Amsterdam — Aug. (Dr. Mac Gillavry). Philaenus minor Kb. — Hilversum — Juli. (Dr. de Meijere). Ledra anrita L. — Apeldoorn — Sept. Tegen beukenstam. (Dr. Mac Gillavry). ^Idiocerus herrichi Kb. — Faun. nov. sp. Den Haag — Sept. (H. v. d. Weele). Een vijftal 9 $ op duinwilg. Schijnt op de vindplaats alge- meen. *Idiocerus elegans Flor. — Faun. nov. sp. Arnhem — 22 Dec. (!). Gevangen op 't landgoed Sonsbeek, tusschen mos, Calluna en Abies exelsa onder beukeu. ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 115 Idiocerus confusus Flor. — Arnhem — Sept. Salix. (K. Dammerman). Tettigonia viridis L. — Amsterdam — Sept. (Dr. Oudemans). Barchem (Geld.) — Juli. (Dr. Mac Gillavry). Äcocephalus trincitus Gurt. — Slechts tweemaal uit den Achterhoek vermeld : Vorden (Naaml. Fokker) en : Barchem — Juli. (Dr. Mac Gillavry). Deltocephcdiis. Alle schijnen op grassen te leven. Deltocephaliis ocellaris Fall. — Arnhem — Sept. "^Deltoceplialus ßehilis Fieb. — Faun. nov. sp. Arnhem — Sept. Deltocephaliis striatus L. — - Arnhem — Aug. Sept. * Deltocephaliis languidus Flor. — Faun. nov. sp. Arnhem — Sept. '^Deltocephalns assimilis Fall. — Faun. nov. sp. Arnhem — Sept. Deltocephaliis mintzi Fieb. — - Arnhem — Sept. Allygus mi.vtus T. — Sambiicus, Qiierciis, Calliina. Arnhem — Juli. Aug. Sept. 116 ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. *Äthj/sanus striatuhis Fall. — Fauu. nov. sp. Aruhem — Sept. Nov. Athysaims plebejus Zett. — Arnhem — Sept. ^Athysanus obtusus Kb. — Faun. nov. sp. Arnhem — Sept. Athysanus hrevipennis Kb. — Faun. nov. sp. Duno — Aug. Thamnotettix tenuis Germ. — Arnhem — Sept. Thamnotettix erythrostictus Leth. — Querais, . .. Duno — Juli. Arnhem — Aug. Sept. Cicadula pimctifrons Fall. — Scheveningen — Juli. (Dr. de Meijere). Alehra albostriella Fall. — De opgave : var. fulveola H. Seh. Aant. I berust op eene ver- gissing ; ik nam deze var. nog niet waar. Type : Arnhem — Juli. Aug. Var. loahlbergi Boh. Arnhem — Aug. Empoasca {Chlorita) ßavescens F. — Arnhem — Dec. Jan. Feb. Maart. — Den geheelen winter door overvloedig aanwezig op het bg ENTOMOLOGISCIIE BERICHTEN. 117 Tdiocerus elegans vermelde terrein. Dikwijls tegen Ahies excelsa- stam zittend waargenomen. Eupteryx ciirtisii Flor. — Arnhem — Sept. April. — Half April in allerlei stadiën van ontwikkeling op Lamium album waargenomen. Hunne aan- wezigheid verraadt zich door lichte spikkels op de bladeren. TypJdocyba {Zijgina) rosae L. — Quercus, Fagus, Ulmus . .. Arnhem — Juli. Aug. Sept. Utrecht — Mei. Klimroos (H. üammerman). Typhlocyha alneti Dahlb. — Almis, .... Arnhem — Aug. * Typhlocyha scuteUaris H. Sch. — Faun. nov. sp. i) Arnhem — Sept. Typhlocyba rosea Flor. — Arnhem — 22 Dec. (!) — Terrein als bij Tdiocerus elegans, Typhlocyha hlandula Rossi. — Arnhem — April. Crataegus (H. Dammermann). Aug. 22 Dec. (!) — Terrein als boven. Fî'umis, . .. C. J. H. Bierman. ') Als uitgangspuDt nemende de naamlijst van Mr. Fokker (zie Tijdschr. v. Ent. XXXIV, p. 363, laatste alinea). Het aantal der als inlandscli bekende Homoptera bedraagt thans 157. 118 ENTOMOLOGISCHE BEIÎICHTEN. De wijze waarop Adoxus obscurus L. zich, op den rug liggende, weet om te keeren. Onlangs kreeg ik een levend exemplaar van Ädon'us obscurus L. in een doosje; bij hei uitschudden van het doosje op een papier, viel het dier toevallig op den rug en werd ik getroffen door de eigenaardige manier, waarop het dier weer op zijne pooien terecht kwam. Deze wijze was zoo afwijkend van alles wat ik tot nu toe daaromtrent gezien had, dat ik het dier opnieuw op den rug legde en, hoe dikwijls ik het experiment ook her- haalde, steeds manoevreerde hei dier op dezelfde wijze. Gewoonlijk gaat een op den rug liggende kever (kniptorren uitgezonderd, ofschoon deze de gewone wijze ook wel toepassen) uit roeien met alle pooien, totdat ergens een klauw wat weet aan te haken ; stevig vasthoudende trekt hei dier zich dan zijdelings om. Soms ziet men de dieren door optillen van eene vleugelscheede, of op andere wijze, eerst iets schuins gaan lig- gen, om zoodoende aan de andere zijde hei aanhaken ie verge- makkelijken. Adoxus maakt eerst ook wel eenige roeibe wegingen, maar gaat toch spoedig meer systematisch ie werk. Hij brengt zijne lange achterpooien zooveel mogelijk dorsaal en raakt zoodoende gemakkelijk grond. Dan, al schuifelend, brengt hij beide achter- pooien aan weerszijden zooveel mogelijk naar voren, ongeveer ter halver hoogte van de lichaamsas en brengt ze tevens zoo dicht mogelyk bij hei lichaam, de tarsen naar buiten gericht. Heeft hij nu goed vast, dan strekt hij de achterpooien, waar- door de achterpooien eene poort, ik zou haast zeggen een rek- siok vormen. Bij dit opheffen laat het dier zijn kop dicht bij den grond, terwijl het achterlijf wordt opgetild ; ten slotte staat hei als 't ware op zijn hoofd, echter alleen steunende op de achterpooien. In deze positie, zou men meenen, heeft het dier de kop nog slechts iets naar achteren te brengen, om op zijne ENTOiMOLOGISCIIE BERICHTEN. 119 pooten terecht te komen. Dit gebeurt echter niet. In eens toch neemt het dier een zwaai, juist de andere zijde om, het achterlijf schiet onder den boog der achterpooten door, het dier komt op zijne pooten terecht en loopt triomfantelijk verder. Wanneer men het op den rug liggende dier van de rechter- zijde bekijkt, maakt het dus eerst een draai van 90° in de richting tegengesteld aan die van de wijzers van een uurwerk, waarbij het draaipunt geleidelijk hooger komt, om dan een draai van 270° te maken in de richting der wijzers, waarbij het draaipunt (de achtste coxae) op ééne hoogte blijft. Het zou de moeite waard zijn, om na te gaan, of meer dieren met lange achterpooten en kort achterlijf dergelijke acrobatische rekstoktoeren met hunne achtercoxae kunnen ver- richten. D. Mac Gillavry. BOEKAANKONDIGING. Fauna van Nederland, I, Mariene Copepoden, door Dr P. J. van Breemen. Door de Nederlandsche Dierkundige Vereeniging is een eerste begin gemaakt met het uitgeven eener »Fauna van Neder- land«. Deze zal bestaan uit eene serie van systematische bewer- kingen der verschillende diergroepen in ons land. De verhandelingen zullen op ongezette tijden in het licht verschijnen, en elk afzonderlijk verkrijgbaar zijn bij de Firma v.h. E. J. Brill te Leiden. Het eerst verschenen nummer, bewerkt door Dr. P. J. van Breemen, behandelt de mariene Plcinktou-Coxepodeu, voor zoo- verre deze van het Nederlandsche Noordzeegebied, de Wadden 120 ENT0M0L0C4ISCHE BERICHTEN. en de Zuiderzee bekend geworden zijn. Determinatietabellen van geslachten en soorten worden gegeven en de literatuur wordt uitgevoerig aangehaald, zoodat onze faunistisehe kennis dezer diergroep door den arbeid van den heer van Breemen op uitnemende wijze is bevorderd. J. Th. Oudemans. S9S.10(54^2. UITGEGEVEN DOOR DE NEDERLANDSCHE ENTDMDLOGISGHE VEREENIGING. N". 31. DEEL II. 1 September 1906. INHOUD: Dl-. A. C. OuDEMANs, Acai'ologische Aaii- teekeningen XXV. — Dr. A. C. Oudemans, Aauteeke- ningeii over Suctoria IV. — Mr. A. F. A. Leesberg, Ljmexyloii navale L. eindelijk iiilandseli. — Dr. A. J. VAN RossuM, Het weerstandsverinogen van Arthropodcn- larven tegen ptomaïnen. Acarologische Aanteekeningen XXV. Liacarvs poppet nov. sp. Lengte 500 (^. Kleur als die van L, oratus V. L. Koch. Vorm als die der vergelijkings- soort, doch gedrongener. Onderscheidt zich onmiddellijk van de genoemde soort door den gedrongen, bijna ronden vorm van het abdomen en door de iets langere, spoelvormige, distaal zeer spitse pseudostigmatische organen. Omgeving van Bremen. Eremaeus copulatus nov. sp. Lengte 595 //.. KIen r don- kerbruin. Vorm gedrongen. Het zijn vooral céphalothorax en buikzijde van het abdomen, die aan E. ohlongm C. L. Koch en hepaticus C. L. Koch herinneren. Onderscheidt zich licht van de vergelijkingssoorten door den gedrongen lichaamsbouw, door de kleur en door sterk ontwikkelde, in het midden van den céphalothorax met elkander vergroeide lamellen. Ook de platte lamellaarspitsen zijn over een derde barer lengte met elkander vergroeid en dragen ieder een borstelvormig lamellaarhaar. Pseudostigmatische organen matig lang, in hun proximale helft draadvormig, in hun distale helft spoelvormig en spits. Omge- ving van Bremen. -^»an Insfy/ü^ '^ AUG 261907 122 ENTOMOLOGISCHE BERICHTKN. Glycyphagns setosns C. L. Koch eindelijk gevonden ! In eene bezending mijten van den heer S. A. Poppe, door hem in de omstreken van Bremen verzameld, bevonden zich eenige indivi- duen van eene Gli/cyphagiis-soort, die aan de lange sleepharen onmiddellijk herkenbaar was! De}itoniimplia 150, d" 175, + 200 |M lang, dus klein van stuk. Door het gemis van een rudimentair cephalothorakaalschildje herinnert de soort ons aan GL destructor Schrank, door het gemis van subtarsaalschubben aan Gl. ccida- verum Schrank. Zy behoort echter noch tot de destructor-^ noch tot de cadaverum-groQ^. Merkwaardig zijn de zeer lange tarsen der achterpooten, verder, dat de vertikaalharen ver van elkander en aan den voorrand van het lichaam staan, dat het volgende paar haren elkander in de mediane lijn raakt (dus aan de ver- tikaalharen der andere Gliici/phagus-soorien herinnert), dat op de achterhelft van het abdomen niet 4 dwarsrijen van ieder 4 haren, maar 3 dwarsrijen van ieder 6 haren staan, dat het pseudostigmatisch orgaan 2 hoofdstammen heeft en dat de mandibels en maxillen zóó slank zijn, dat zij eerder op die van Carpogli/pims, dan op die van GlycypJiagus gelijken. Omge- ving van Bremen. GlycypJiagus pilosus nov. nom. Door de vondst van den waren Gl. setosns C. L. Koch ben ik genoodzaakt, aan de door mij als zoodanig beschreven soort (Tijds. Ent. v. 47, p. 127 — 129, t. 8, f. 51 — 53) den naam te geven van pilosifs. Omgeving van Bremen. Tyroglyphus 7iovus nov. sp. Alleen de hypopus-y orxn is mij bekend. Lengte 232 [^. Kleur witachtig. S t r u c t u u r glad. Grens tusschen céphalothorax en abdomen op Vio der lichaamslengte iets convex naar voren. Rughaartjes verdwij- nend klein ; twee langere haartjes aan den achterrand. Zuig- napplaat met 8 nappen, eerst 2 groote, dan 4, van wdke de binnenste groot, de buitenste klein zijn, dan weder 2 kleine. Kleefhaar aan tarsus I in een ruitvormig blaadje ein- digend. Omgeving van Bremen. ENTOMOLOGISCHI'; BERICHTEN. 123 De uitvoerige beschrijvingen van bovenstaande soorten, ver- gezeld van teekeningen, zullen verschijnen in de Abhandlungen des naturhistorischen Vereins zu Bremen. A. C. OUÜEMANS. Aanteekeningen over Suctoria IV. 1758. Palex Linn. Syst. Nat. Ed. 10. v. 1. p. 614. Type: Piilex irritans L. Niemand, die hierover twijfel uitspreekt. Baker (Proc. U. S. Nat. Mus. v. 27. p. 371) plaatst achter Pulex Linn. het jaartal 1695. Toen moest Linné nog geboren wordeii I (1815. Ehpichoprion). Baker zegt (1. c. p. 370): »The first separation of penetrans as a distinct genus occurred in 1815 (Oken, Lehrbuch der Naturg., v. 3, p. 402) under the name Rhynchoprion. I do not know why the name has been rejected. If there is no question as to its application, then it must be used instead of Sarcopsi/lla and the family uame will also change". Had Baker de Nomenclators geraadpleegd, dan had hij kunnen vinden, dat Rhynchoprion reeds door Hermann in 1804 voor Lvodidae gebruikt werd. Maar bovendien heeft Taschenberg (Flöhe, 1880, p. 32) reeds medegedeeld : »Oken hielt anfänglich den Sandfloh, weil er sich nicht verpuppe, für eine Zecke und stellte ihn deshalb unter die Gattung Rhi/nchoprion Hermann". Oken heeft derhalve nooit de bedoeling gehad, voor Pulex penetrana een nieuw genus op te richten, maar slechts gemeend, dat deze vloo geen vloo was, maar een teek! Het is derhalve ook verkeerd, het genus .ß/^t/wc/ioprion aan Oken toe te schrijven en het als synoniem van DermatopMliis of Sarcopsylla te noteereu! TieiÏB à.Q nnïim. Rhynchoprion penetrans bestaat niet, want Oken plaatst onder de diagnose van het 124 ENTOMOLOGISCHE BEEICHTEN. genus Rhynchopriou den naam »Pale.v penetrans^ Sandfloh", en voesft er aan toe »Gehört warscheinlichst zu den Milben'". 1832. CeratophiiUus. (corr.: Ceratopsi/lla). Curtis, Brit. Entom. V. 9. u. 417. Curtis zelf geeft Pillen; hirundhm als type op. Baker geeft ten onrechte Fule.v (jaUinae Schrank als type aan, eene soort, die nergens door Curtis genoemd is, die hij dus stellig niet eens kende! Oji de volgende bladzijde zegt Curtis woordelijk: »Mr. Haliday is his letter to me observes: In investigating the analogy between Cordijla and M>/cetop/nla nigra on the one hand and Pidex on the other, I was led to the discovery of the antennae of the latter genus; they are situate nearly as in Ceratophi/lliis, butt . . . ." enz. — Hieruit blijkt, dat de naam Ceratophi/llns Curtis reeds vóór 1832 aan Haliday bekend was, hetzij nit briefwisseling met Curtis, hetzij omdat de naam reeds vroeger in druk verscheen. Ver- moedelijk had dit laatste plaats en wel in Curtis, A guide to an arrangement of British Insects, Ed. 1, 1829, p. 36. Dit werk heb ik niet kunnen raadplegen. Wel vind ik bij Taschen- bkrg als synoniem van Trlchopsulla octactenus^ p. 88 : »? Cera- tophi/Uus eloiujatm Curtis, Guide gen. 1829, p. 3()", maar Taschenberci is op het gebied van systematische nomenclatuur zóó onnauwkeurig, dat men niet onvoorwaardelijk aan zijne opgave geloof behoeft te hechten. Curtis vond de antennae het eerst bij Palex li'irundinis. Dit geschiedde tusschen 1826 en 1831, zooals ik uit een citaat door Westwood (Ent. Mag. v. 1. 1833. p. 360) moet opmaken. Jammer genoeg geeft Westwood niet op, nit welk tijdschrift, of uit welk werk van C'Jrtis deze aanhaling overgenomen is. 