None
4 ^ 6° r 24'' » * 127*' 2' 26'' , 5 ^ 3° 59' 30" r r 128^0' 36" , Yan dat water werd opgeachept; het t&s helder, dooh er dreven vezela iu en 's moiigen& zag men eeuige beziuksels op den bodem m het glas. De temperatuur van het water werd bevondeu 84° Fahabkhsit te bedrttgen;dit van de lueht is echter niet gadegeslageo. De salometer, die in water van de Java-zee ge- woonlijk 4*" aanwijst, was SVs*" in het opet- schepte water. Den 18" Augustas verd tea 2 ure des nachts dit verschijnsel weder wui- genomen op 5*' 1' Z. Br. en 123* 35' 0. L Meloean, berg in Borneo's Wester&fdeeliii^ landschap Salimbouw. Meloedow, kaap op Borneo's Noordkibi, aan de Westzijde van Broenai, op 1*^ 4^ li. Br. eu 111* 1' O. L. Meloeko, rivier in Borneo's Zuid- en Cos- terafdeeling, landschap Tanah Laut, die op if Westkust in zee vloeit. Meloengoen, riviertje op Sumatra, in k Lampougsche distrikten, dat regta in de Soez^- kei vloeit. Meloewih, dorp op Java, residentie en n- geutschap Samarang, distrikt Siugen Lor. Meloewoer, rivier op Java^ residentie a afdeeling Madioen. Meloham, dorp in Borneo's Zuid- eo Oos- terafdeeling, rijk Koetei, landschap Bahaa. Meloko, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling Goenong Kidool, op Lei Zuiderstrand van het distrikt Semanoe. Moloko, dorp op Java, residentie Soen- karta, afdeeling Padjang, distrikt SemhojaLg, aan zee. Melosari, dorp op Java, residentie Kadoe, regcntschap Temanggong, distrikt Lempocjsi:^, Zuid-Oost van het hoofddorp Tjandirotta MelOBSO, dorp op Java, residentie Ri^- baug, aifleeling Toeban, in het Noorden ti: het distrikt Djeooe. Melowang, rivier op Borneo's Ooslknst, welke in de rivier van Koetei valt. Melsewoer, dorp op Java, resideutie Sot^- baja, afdeeling Grissec, distrikt Bengawan Djen- Memban, dorp in Borneo's Zuid- en Oi>- terafdeelmg, distrikt Kahajan Odoe, ud ie rivier Roengan. Membasar, eiland ten Zuiden vau t^*: eiland BilUton, in de Java-zee. Membawang, rivier en 450 Brijolaudsi; voeten hooge heuvel in Borneo's Westenf deeling, staat Koeboe. ME. 469 Membia (Ajer-), zie: Mombia (Ajer-). Membilai, eilandje in den Molukschen Archipel, nabij Batjan. Membongy dorp op het eilaud SoUok, aan het strand. Memens, dorp op de Noordkasi van het eiland Lombok. Memoesie, dorp op Sumatra's Oostkust, aan eenen zijtak der Langkat-rivier. Het is bewoond door een lOOtal Batia's, die in het peperplanten hun bestaan vinden en aan den Vorst van Langkat onderhoorig zijn. Memong, eiland ten Westen van Suma- tra, tot de Batoe-eilanden behoorende, met een gelijknamig dorp, bewoond door 50 Niassers. Het ligt op 0* 4' N. Br. en gs** 18' 0. L. Memori, eiland bij de Westzijde van de zuidelijke landtong van Gilolo, onder deu Sul- tan van Ternate. Mempari, berg op het eiland Banka, dis- trikt Jeboes. Mempawangy monding waardoor zich dc rivier Oelah, ter Westkust van Borneo, in zee ontlast. Memperak, eilandje aan de Oostknst van Billiton. Mempoera, rivier op Sumatra's Oostkust, die zich in de Siak-rivier, op den linker-oever, u its tort. Mena, staat op het eiland Timor, onder- hoorigheid van Hamenno. Menadi, dorp op Java, adsbtent-residentie Patjitan, ten Noord-Oosten van de hoofdplaats. Menado, zie: Man ado. Menahassa, zie: Minahassa. Menaheneky dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Sibogha. Meni^oey dorp op Java, residentie Kadoe, regeotschap Magelang, dis trikt Probolinggo. Menak, eilandje aan de Noordkust van het eiland Banka, in de Klabat-baai. Menak, rivier op de Westkust van het eiland Banka, die zich in de Klabat-baai ontlast. Manalo, dorp met school op het Sangir- eiland Sjiauw, residentie Manado. Menambar, dorp op het Achterwals-Aroe- eiland Kebrauer of Kobroor, residentie Banda. Menambing, koeria op Sumatra's West- kust, residentie Tapanoeli, afdeeling Mandahe- ling, distrikt Klein Mandabeling. Er liggen goudmijnen. ICenambing Boekit, dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, distrikt Klein Manda- hding. Menambo, rivier op Java, residentie Ba- tavia, in het Zuid-Oosten van het Ooster Kwar* tier. Zij valt op I'/j paal van de rivier Tji- taroem in de rivier Komidjin. Menamoei, berg qp Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, op de grens van het distrikt Soempoer. Menampoe, rdtoa (moeras, en dorp op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Bondowosso^ distrikt Poeger. Menang, kaap aan Java's Oostkust, op S'* 1' 80" Z. Br. Menang, suikerfabriek op Java, residentie en regentschap Kediri, distrikt Soekoredjo, toe- behoorende aan Tak Tjaijhono, en met een aanplant van 167 bouws. Menanga, dorp op Sumatra, in de Lam- pongs, distrikt Telokh Betoug. Menangai, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Kahajan llir, aan de Me- nohing. Menangal, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, om de Zuid-Oost der stad, distrikt Djaba Kota, met 260 zielen in 1857. Eene gelijkuamige rivier stroomt van het Zuiden af door dit distrikt in zee. Menangan, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Kahajan llir, aan de rivier Lambahong. MenangaSy dorp op Java, residentie en re- gentschap Pasoeroewan, distrikt Grati. Menangek, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Kahajan Oeloe. Het is door eene schans versterkt en bevat een 70tal inwoners, Menangen, dorp op Java, residentie en regentschap Samarang, 5 palen van de stad, 36 van Salatiga en 37 van Poerwodadi. Menangie, berg op Java, residentie Pre- anger Biegentschappen, afdeeling Tj land] or, dis- trikt Palaboean. Menangies (Gk>enong-), Treurberg, bei^ cp het Bandasche eiland Neira. Er is in dezen - berg eene spelouk, waarin vroegere Koningen van Banda begraven zijn. Menangies (Tandjong-), kaap aan de Noordkust van het eiland Soembawa. Zij be- paalt de Oostzijde der bogt van Soembava. Menangin, berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Siang Moeroeng, op 0* 35' N. Br. MenangjotLWy rivier op Sumatra, adsistent- residentie Beukoelen, afdeeling Lais, distrikt Oeloe Bcnkoeloe, aan welke bruinkool voor den dag komt. Menangkabo of Menangkabouw, ei- \ genlijk Menang Karbo of Menang Kar- ^ bouw» voormalig rijk op Sumatra, in het bin- ' 1 470 ME. nenlan 1, onder de linie, tusscheu de rivieren FalembaDg en Siak op de Oostkust en de ri- vieren Indrapoera en Singkel op de Westkust. Het bevatte de drie landschappen Tanah Datar, Agam en L Kota's en is thaus geheel begrepen in de residentie Fadangsche Bovenlanden. Het gebied van Menangkabo is door bergen omslo- ten, hebbende ten Zuiden de Talang, Singalang en Merapi, en aan de Noordzijde de Sago. De grond is zeer vrucbtbaar en het land goed voorzien van water, zoodat het goed bebouwd en rijk bevolkt is. Men schat de bevolking op wel 750,000 zielen. Be voornaamste voortbrengselen zijn: rijst, sago, koffij, peper suiker, kamfer, Turksche tarwe, boomwol en katjang. Men heeft er goud- en ijzermijnen en veel elpenbeen. Men vindt in Menangkabo uitgestrekte me- ren en oude grafplaatsen met steenen zerken. De handel is rrij levendig, en de bevolking, die eenige vorderingen in kunsten en weteu- schappen heeft gemaakt, vervaardigt zijden en katoenen stoffen, ijzeren gereedschappen, wa- pens, geschut, enz. Menangkabo wordt als het vaderland der Maleijers (zie dat artikel) beschouwd, en is sedert 1822 aan het Nederlandsch Gouverne- nient onderworpen. Het was sinds^l680 on- der drie Vorsten verdeeld, die te Pagar Roe- jong, Soeroasso en Soengei Trap hun verblijf hielden. De linie van Soengei Trap is sedert lang geheel uitgestorven ; de laatste Yorst van Pagar Roejong werd in 1834 door het Neder- landsch Gouveruement tot Regent van Tauah Datar aangesteld, maar is later uaar fiatavia gebannen; alleen van het stamhois van Soe- roasso zijn nog leden op Sumatra aanwezig, doch schier geheel van alien vroegeren luister beroofd. De uaam van Menang Karbo, welk woord is zameugesteld nit Menang (winnen) en Karbo (buflFel), karbouw, wordt gezegd aan dit rijk gegeven te zijn, bij gelegenheid van cen gevecht tusschen eenen buffel en eenen tijger, waarbij de buffel de overwinnaar was. Weleer was Menangkabo een der drie groote deelen waarin Sumatra gescheiden was, daar de rijken van Djambi, Indragiri, Siak en Indra- poera alien aan Menangkabo cijnsbaar waren. Menangoiy rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, (Ustrikt Kahajan Oeloc, op den linker-OQver der Tahoi. Menantjong, dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Natal. Menappa (Kota-), dorp op Sumatra, ad- sistent-residentie Benkoelen, distrikt Ajer AdjL Menarang, zie: Bo mo. Menarap, dorp in Borneo's Zaid-e&0o6- terafdeeling, aan de rivier Nagaxa. Menari, dorp op Java, residentie Soen- baja, afdeeling Grissee, distrikt BcngawanI)iero. Menari, moerassig eilandje in de JaTa-m, bij de Noordkust van Java, residentie SoenbsJL M enassip, rivier op Sumatra's Oostkiist, die zich in de Rakan-rivier outlast. Menawan, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Demak, distrikt Sambonc, aan de Tangoelangin. « Menawan, dorp op Java, residentie J&- para, regentschap Koedoes, distrikt OendaiaE Menawang, dorp in Borneo's Westenf- deeling, rijk Taj an, aan de Batang Tarasg. Ht*. is bewoond door 240 Dajaks. Menawas, dorp in Borneo's Westei&iiiK- ling, rijk Sekadouw. Mendajah, zie: Sam pit. Mendajah, dorp op Java, residentie Baa tarn, afdeeling Serang, partikuHer land TjiiaixiL Mendak, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling Gfoenong Kidool, distrikt Semanoe. Mendalare, dorp op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Galoe, distrikt Pendjaloe. Mendalem, zie: Medal em. Mendanati, eiland ten Westen van h.\ eiland Billitou, tusschen 2" 48' 30" en T V Z. Br. en tusschen 107' 22' en 107* 31' 0. L Het maakt met de nabijgelegen eilandjes, ^'t en met het eiland Liat, het zevende distmt van de afdeeling BiUiton uit. Het vormt ten Noorden, met het eiland Batoe Dindin?, do straat Nasi, en ten Zuiden, met Sebongkd^ 1. straat Nadoek. Mendang, zie: Medang. Mendang, mine op Java, residentie Rrsi- bang, afdeeling Blora. Mendang, dorp op het eiland Banka, ^ trikt Pangkal Pinang, aan de rivier Batuc Roesak.- Mendang Kemoelan, zie: Medai: Kemoelan. Mendapa, dorp op Java, resideatie Cbe- ribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt ])j&^ Wangi. Mendapa, dorp op Java, residentie Ox- ribon, regentschap Koeningan, distrikt Loen^ Agong. Mendawei, landschap in Borneo's ZihI en Oostcrafdeeling. Het stond vroegtr oaiifr den Sultan van Bandjermasin, met rieo dc-i 4 • Mei 1826 door het Nederlandsche GouTcr Dement kontrakten zijn gesloten, waarinj^^' ME. 471 dawei on de distrikten Kaiingan, Seoamang ui Sunba, aan Kederland kvamen, en door eenen Djoeragtm bestaurd werden, doch bijua geheel onafhankelijk bleven tot 1846. Na eenige onlasten, die onder de Dajaks varea uitgebroken^ ten gevolge van knevela- rijeu van deu Djcera^an, velke destijds met veel moeite door geoommiteerden werden ge- dempt, is bet nieuwe Hoofd ran Mendawei direct oadeigescbikt geworden aan den civielen Gezaghebber Tan de Zuidkuat van Borneo te Sampit De beTolking van bet kndscbap Men- davei bedraagt 13,350 xielen, te weten: Ma- Idjers, Javanen en Bo^inesen 800, Dajaks van Xfttiiigan en Dajakscbe banddaren van Poeloe Petak ctt Kabajan 12,550 zielen. De Maleijers ziju aUeen te vinden in bet distrikt Mendawei en te Soengei fiankoeng, terwijl ook eenigen aan de Sebangoaw wonen. Zij zijn Moham- medanen en driiven meest bandel. £en 20tal Jaranen en inboorliugen ran Bawean bebben zich hier alleen voor bandelszaken gevestigd. De Dajaks wonen Yoomamelijk in bet distrikt Xatingan, in bet binnenland, en beeten Oran^ KatiMffan; verder ajn er Dajaks van Poeloe Fetak en Kabajan, die zicb in bet distrikt Men- davei, Daast de Maleiscbe bevolking, bebben nedergezet en rijst boo wen of bandel driven. Yerder zie men over de Dajaks bij Sam pit. Yolgens de Dajakscbe Hoofden moeten zicb aan den Toet der bergen Raja en Kaminting eea l,000tal zwervende Dajaks opbouden, die OroMff Ot beeten. Bebalve deze .bebben zicb QOfi^ een 3,000tal Dajaks op de znidelijke bel- ling van den Raja gevestigd, die ecbter gebeel onafhankelijk zijn van de Dajakscbe Hoofden van Katingan. In Mendawei viiult men dezelfde geologiscbe geateldbeid als in Kota Waringin. De kolen, die hier in bet vlotgebetgte gevonden worden, lijn m boedanigbeid gelijk aan die in de Vor- stenlanden van Bandjermasin en bebooren tot de moor-, pek- of glanskolen. De bandel neemt in Mendawei toe; de uit- Toer bestaat in: rotant was, damar, gambir^ ^<fM-hoat, gzer, gond, fijn touwwerk, bout- soorten en ir^pa^. De invoer bestaat in : zout, gezoute eijeren, wiite sniker, lijnwaden, kkp- penioten, olie, koffij, tbee, matwerk en koper- werkod. De nijverbeid bepaalt zicb alleen tot del- ving van gond en fabriekatie van ijjzer. Het ijzer van Katingan is in den bandel zeer ge- zocht, Mendawei bezit een lOtal kleine toops en tjomplongB. Bebalve deze komen er groote toops en nog 2 a 8 rascbepen van Bawean naar Soengei Bakong. De voornaamste com- mnnicatie gescbiedt langs de Katingan en bare takken tot Maja, dzai boogerop de vaart door eene menigte watervallen bemoeijelijkt wordt. De voetpaden zijn in slecbten staat en men is steeds genoodzaakt een aantal rivieren en poe- len te doorwaden. In bet landscbap Mendawei worden menig- Toldige orang oetan's gevoqden. De boofd{^ts beet Mendawei of Baroe, aan de rivier Katingan. De Heer vok Gapitroii bceft gedureude de maanden November en December 1853 den tbermometerstand te Soengei Bakong geobser- voerd, die toen gemiddeld teekende, als volgtc te 6 nur, 's morgens, 73.9** 7ausevh:£it, , 12 , 'smiddags, 81.6* , # 6 # 'savonds, 77. b"* , De baai van Mendawei is groot docb open. Zij ligt tusscben de boeken Baki en Malatajoer, en ontvangt de rivier Katingan aan baren wes- telijken uitboek. Yddr de monding ligt bet eiland Damar. Yerder stort zicb in deze baai de Sebangouw. De kaap Mendawei, aan Borneo's Zuidkust, scbeidt de baaijen Sampit en Sebangouw van elkander. Yerdere bijzonderbeden, volgens rapporten van voir Oatf&ov, door J. Fusanzl Gzn., komen voor in bet Tijdschri/t voor ktal-, latui- en volkenkunde van Nederl. Indie, uiigegeven door ket Komnklijk Insiiiuut. Nieuwe volgreeks. Dl. Ill, St. 2. 1860. biz. 375 en vlg. Mendd, dorp op Java, residentie Fasoe- roewan, afdeeling Midang, op de kam van bet Tengger-gebergte, 800 Rijnlandscbe voeten bo- ven Lawang of 2,400 boven de zee. De be- volking bestaat uit een SOtal bnisgezinuen, die in bamboezen buizen, welke r^elmatig om bet dorpsplein gebouwd zijn, wonen. De omtrek is aan eene zijde slecbts beplant met mais, kadel en andere aardvrucbten. Mendel, dorp in Borneo's Westerafdeel ng, in bet Oosten van bet rijk Matan. Mendekel, dorp op Java, residentie Sama- rang, regentschap Grobogan, distrikt Kradenan. Ten Noorden van deze plaats liggen twee brou- nen, die goed zout opleveren. Mandelan, dorp op Java, residentie Soe- rakarta, regentscbap Soekawati Wetan. MendetozLg, liikergrond in Borneo's Wes- terafdeeling, rijkje Mampawa, alwaar men de overblijfselen vindt van eene Cbinescbe gepa- ', lissadeerde sterkte. 472 ME. Mendhangin (Bokken-eikud), eilandje om de Zuid van Madura, residentie Madura. Hendiet^ dorp op Java, residentie Bageleu, aan het Zuidersiraud. De bevolking geneert zich met den aanmaak van zout. Mendik, dorp op Java, residentie Pasoe- roewan, afdeeling Maiang, in het Noorden van het distrikt Karanglo. Mendikely xie: MendekeL Mendira, dorp op Java^ adsistent residentie Fatjitan. Mendiro, dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa, met een 350tal Javanen. Mendjangan of Herten-eiland, eiland onder de kast van Bali, ongeveer IVs mijl oostwaarts van den ingang der straat. Het is oubewoond en behoort ouder het Balischc rijk Djembrana. Om het eiland ligt een aan de Westzijde zich uitstrekkend koraalrif. Tusschen Mendjangan en Bali is een zeer smalle door- togt met 11, 10 en 6 vademen water, doch belemmerd door een rif van 3 vademen, dat onder den wal van Bali ligt. Mendjangan, eilandje aan de Noord- West- zijde van het eiland Bali, bij de St. JNicolaas- baai, op 8' 6' Z. Br. Mendjangan, dorp op Java, residentie Tagal, regeutscluip Famalang, distrikt Bougas. Mendjangan, dorp op Java, residentie en regentschap Pekalongan, distrikt Pekadjaugan, met eenen snikertuin, behoorende tot de fabriek Wonopringo. Mendjangan, versterkt dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Oeloe. De grond is vmchtbaar en welbe- bouwd. Het bevat 35 inwoners. Mendjangan Besar en -Ketjil, twee eilanden in de Java-zee, tot de Karimon Djawa-eilauden behoorende, residentie Japan. £r honden zieh vele herten op, die van het eene eiland naar het andere zwemmen. Mendjeling, dorp op Borneo's Oostkust, aan de rivier van Koetei, bij de rivier Labong. Mendjer, meer op Java, residentie Bage- len, afdeeling Ledok, distrikt Kali Alaiig, in het Dieng-gebergte, ten Zuid-Oosten van de bergvlakte Dieng, tusschen deze en den berg- top Pakoeodjo, aan de zuidelijke helling van den bergtop Srodjo, 4,500 Bijnlandsche voeten boven de zee. Het is zeer groot van omtrek, want een vlot heeft 27t unr tijds noodig, om langs de oevers rond te varen. Het is rondom door steile rotsen ororingd. Aan de kanten bedraagt de diepte 27 vademen en in het mid- den 45 vademen. Het water is soms hdder en soms weder donkergroen van klenr en goed van smaak. In het meer Mendjer wordtover- vloed van kleine visschea gevouden. Bij Men- djer b'gt eene thee-plantaadje. Mendjereh, zie: Mentjereh. Mendjing, dorp in Borneo's WesteraUee- Ibg, landschap Saliiaibouw. Mendjoeta, zie: Mendoeta. Mendjongan, zie: Mendjangan. Mendoeing, dorp in Borneo's Zuid- ea Oosterafdeeling, aan de Katingan. Men^oel, rivier op de Noordknst vuhct eiland Banka. Mendoera, zie: Madura. Mendoet, dorp op Java, residentie E[adoe, regentschap Magelang, distrikt Proboliuggo, op 14 palen van Magelang, tusschen de uitwate- ringen der rivieren £Uo en PabeUan. Mea viudt hier de bouwvallen van den oaden pnch- tigen tempel Tjandi Mendoet Brodjorakng, die in vierkanten piramidaalvonn zeer kunstigvu fraai uitgebeitelde steeuen zamengesteld eu met lofwerk versierd is. Van binnen staan drie ko- lossale Brahminsche beelden, welke eerst in 1835 ontdekt sijn door den Eesident C. L HiBTHAjr, die met veel moeite en aorg den ten- pel, die bijna geheel onder de aaide bedolrcL was, heeft doen opgraveu. Hij is ongeveer W Bijnlandsche voeten Lmg, 86 breed en 90 hooe. Over dezen tempel heeft Dr. J. A. BrnDisGH eene bijdrage geleverd in het Tijd9ckrifl mt NederL Indie, Jaarg. I, Dl. U, bli. 398-40r. Mendoeta, rivier op Sumatra, adsisteM- residentie Beukoeleu, afdeeling Moko Moko. Mendoh, dorp op Java, residentie Ssma- rang, afdeeling en distrikt Sahitiga, bevoiKK! door 378 Javanen. Mendel, straat aan Sumatra's Oostkusi, die de eilanden Meudol en Pantjoer aau deo ingang van de Brouwers-straat van Somatn afecheidt, terwijl zij aan de Ooatziide relc eilandjes en riffen heeffc, die haar van de Sa- boen -straat scheiden. Het vaarwater is xeer moeijelijk en wordt nimmer door Earoperbe zeeliedeu bezocht. De straat Mendol is door rif- fen omzoomd, met ondiepten op sommige pltft- sen, waardoor zij alleen voor j^raauwen lal ge> schikt zijn. Het eihind ligt op 0** 38' N. £r. Mendollok, eilandje aan de Westknst tu Billiton, behoorende tot het distrikt MendaiflUL Mendolo, dorp op Java, residentie Buljo^ maas, afdeeling Bandjar Negara, distrikt ka- rang Kobar. Mendongan, dorp op Java, resideutie kV doe, regentsch^) Temanggong, distrikt Socdo- woDO, in het Noord-Oosten. M£. 473 tfendongan, dorp op Sumatra, residentie Fadangsche fiorenlanden, landschap Loender. Hendori, kampong tot de stad Soerakarta belioorende, op Java, uabij den weg naar Ngawi. Hendoaw of Maja, rivier in Borneo's Westenfdeeimg> landschap Soekadana. Zij is een der monden waardoor zich de Kapoeas ootlasi en Tormt met de Koembang het zni- delijkste eiland der Kapoeas- Delta. Sommige schrijyers nemen den naam Mendonw niet als synooiem met Maja, maar als synoniem met Koembang; wi] meenden echter het gezag der taart van Borneo in den Atlas van Melvill VA5 Cabnb£B te moeten volgen. Men6, dorp op het eiland Nias, distrikt Goenoog Sitoli. Menelilangy berg op Java, residentie Ta- g&I, regentscfaap Pamalang, distrikt Bongas. Meneng, rivier qp Java, residentie Bage- len, afdeeling Koeto Ardjo. Menes, distrikt op Java, residentie Ban- taiD, Wester Regentschap of afdeeliug Tjirin- fdn, greozende ten Zuiden aan Panimbaug, ten Oostea aan Parang Koedjang, Tjimanok en Tjiomas, %wi Noorden aan Anjer en ten Wes- teo aan Tjiringin. Het heeft twee onderdis- trikteo, Menes en Kauanga. De hoofdplaats, eveoeeus Meues geheeten, ligt 13 paleu ten Zuid-Westeu van Pandeglang, 38 van Serang, •37 van Anjer, 10 V2 van Tjiringin en 37 van Lebak. Henga, distrikt op Java, residentie Sama- rang, regentschap Demak. Kengadiang, dorp op Sumatra, residentie Padaogsche Bovenlanden, distrikt Loeboe Si- kapping. Hengadoh, dorp in Borneo's Westeraf- deelii^, aan de rivier Meliouw. Mengala, zie: Manggaia. Hengalaty hooge berg in Borneo's Wester- afdeeling, rijk Melioaw, op de zuidelijke grens. Mengallon, dland aan de Westkust van Borneo, ten Noorden van den Kaaimanshoek, met eenige koraalbanken ten Westen. Mengaiiti, berg op Sumatra, in de Lam- pougsche distrikten. Aan den voet zyn de brounen der Ogan^rivier. Menganti^ dorp q) Sumatra's W^estkust, resideDtie Padangsche Bovenlanden, landschf^ Boea. Menganti, dorp op Java, residentie en dis- trikt Japara. Mengantri, dorp op Java, residentie en regentschap Tagal, distrikt Doekoe Wringin. Mengarek, zie: Men gar i. lieiigareng, partiknlier land op Java, resi- dentie Soerabaja, afdeeling Grissee, bevoond door ruim 100 zielen. Mengari, eilandje aan de Noordkust van Java, Noord-West van Grissee, in de straat van Madnra. Mengari, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeliug Mataram Koelon, distrikt Naugoelan, op den berg Kokosan. MengelOy dorp op Java» residentie Soera- baja, distrikt Modjo Kerto. Mengin, dorp op Sumatra, residentie Pa- lembang, landschap Pasoemah Lebar, aan de rivier Salangies. Mengkatip, zie: Mangkatip. Mengkoedoe, zie: Mangkoedoe. Mengkoedoengau, eiland in de rivier Sebauwang, op Borneo's Noord-Oostkust, rijk Tidoeng. Mengkowan, rivier op de Oostkust vrji het eiland Bauka. Mengodadi, dorp op Java, residentie Ta- gal, regentschap Brebes, distrikt Boemi Ajoe. Meogoei, kouingrijk op het eiland Bali, aan de Zuid- Westkust, grenzende tea Noor- den aan Bangli, ten Westen aan Tabanan, ten Zuid- Westen aan de zee, ten Zuiden aan Bali Badoug eu ten Cost en aan Gianjar. Het is zeer uitgestrekt en de groud is vruohtbaar en biedt genoegzame levensmiddelen aan. De be- volking bedraagt, volgens van dbn Broek, die Bali in 1818 bezocht, ongeveer 160,000 zielen en daaronder 30,000 weerbare mannen. HusKUs KooPHAN, die zich in 1841 en 1842 als Commissaris van het Nederlandsch Gouver- nement op Bali bevoud, gaf ongeveer 115,000 zielen op. De hoofdplaats Mengoei is de ver- bis fplaats van den Yorst. Meagoek, dorp op Java» residentie Be- zoeki, afdeeling Bondowosso, distrikt Wono- sari. Mengoeloezig, dorp op Java, residentie Bagelen, regentschap Koeto Ardjo, distrikt Pi- toeroeh. Mengoeneng, dorp op Java, residentie Pekalongan, distrikt Batang. Mengohy stam of kaboewai op Sumatra, in de Lampongsche distrikten, afdeeling Telokh Betong. Mengommong, dorp op het Sandelhout- eilaud, onder den Badja van Palmedo. Mengoppo, dorp op Sumatra, residentie Padaug, distrikt Tikoe. Er staat een fort, op 491 Rijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee, volgens Osthojf. Mengoro, dorp op Java, residentie Kadoe, regeutsctiap Temanggong, distrikt Djettis. 474 ME. Mengren, dorp op Java, residentie Bata- via, bij de stad, aan de Tjiliwoeng. MengTiiiclASy rivier op Sumatra's Oostknst, rijk Indragiri. Menid, landschap op bet eiland Savoe, resi- den tie Timor, onder cenen Badja. M^nieangin, yersterkt dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, aan den linker oever der Mendawei, met 80 Dajaks (1853). Menlhan, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Kabajan Oeloe, aan de rivier Roengan. Het is versterkt door eene scbans. Menil, eiland ten WestenvanNieuw-Guinea, in den Wageoe-Misool-Archipel, beboorende. onder Salwati. Menile, berg en dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Toebau, distrikt Eengel. Menimboray eilandje aan Borneo's Oost- kust, ten Oosten van Berou, op 1' 27' N. Br. Meniudjoe, zie: Manindjoe. Mening, kaap aan Borneo's Noord-Oost* kust, aan de Oostzijde van bet rijk Boeloengan. Meninting, berg op Java, residentie Gbe- ribon, afdeeling Koeningan, die zicb, volgens JrNGHTTHiv, 231 Rijnlandscbe voeten boven de oppcrvlakte der zee verheft. Meninting, rivier op de Westkust van het eiland Lombok, die op den berg Rindjaui ont- springt. Meninting, rivier en dorp in Bonieo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Sampit. De rivier vloeit in de Mentaja. Menir, berg op Java, adsistent-residentie Buitenzorg, distrikt Farong. Menia, zie: Menes. Menja-an, stam onder de Dajaks van Siong en Dajoe, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, die zijn bestaan viudt in den landbouw en het maken van vaartuigen (djoekong's). Menjakan, rivier in Borneo's Westeraf- deeling, rijk Sintang, landschap Oeloe Sibouw, die in de rivier Sibouw valt. MeDJali, dorp op het eiland Bali, rijk Bo- Icling. Menjang, dorp op Java, adsistent-residentie Buitenzorg, in het midden van het distrikt Tjibaroesa. Menjang, berg op Sumatra, in de Lam- pongsche distrikten, in de vallei van Telokh Betong. Aan den Noord-Oostvoet ligt eene warme bron, op ongeveer 150 passen van het dorp Negri. Menjangan, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distnkt Kahajan Odoe, met 6 huizen eu 180 zielen (1863). Menjaok, dorp op Java, rerideutie en le- gentschap Pasoeroewan, distrikt Winongu. Menjawan of Kooi -eiland is gelegeo in den Karimon Djawa-Archipel, ten Westen van Kamoediaii, op 110* 85' O. L. Mez)jaw6, berg in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Kapoeas Moeroeng. MenjilliB, dorp op het Sandelhout-eilaDd, dat met nog drie dorpeu onder eenea BaiJA staat. Meiijoeloe (Batoe-), rote op Sumatnsit- sidentie Padaugsche Bovenlanden, landschap der XX Kota's, welke ijzererts bevat Manjoengoer, dorp op Java, rendeniie Rembaug, afdeeling Toelnui, in het Zuid- Wcsteu van het distrikt Rembes. Menjoerei, dorp in Bofdoo's Westaafilee- ling, rijk Sintang. Vele iuwoners houdeo lidi bezig met het vervaardigen van potten, velke zij uit kleiaarde, die men bier aantreft, vortoetL Menjorah, berg in Borneo's Westenfdee- ling, op de zuidelijke grens van het rijk Me- liouw. Menkanam* dorp op het eiland Bsnka, in het Zuiden van het distrikt Pangkal Fiiuuig. Menkapoh, zaudsteenbeigen op Sumatn, residentie Padangsche Bovenlaudeu, huidscbp XX Kota's. Menkaras, dorp in Borneo's Westeraidee- ling, rijk , Sintang, aan de rivier Silat Menkoeang, regter zijtak der rivier tid Asahau, op de Oostknst van Sumatn. Menkoelif rivier in Borneo's Westenfdee- ling, distrikt Melawi. Mennier, berg op Java, adaistent-resideiitie Buitenzorg, distrikt Parong. Meno, eilandje bij den Nobrd-Westboek van het eiland Lombok, in het Noorden der straat Lombok. Het is lang, onvruchthsai, zonder zoet^ water en onbewoond. Menoebar, rivier op Borneo's Kooid-Oost- knst, in het Zuiden van het rijk Sambilioem:. Hare ocvers zijn grootendeeb door Bueap's bewoond. Menoombing of Monopijn, becgopbei eUand Banka, distrikt Muntok. Hq vorat nift de bergen Kekoekoes en Klompong eca keteu en is, volgens Mxlvill tah Gasubo, 1,»^6 Rijnlandscbe voeten hoog. Menoembing, koeria op Sumatxa, resi- dentie Tapanoeli, distrikt Kleia Mandaheliiig. In deze komt bij het dorp Tolang eene kokesd heete bron voor, die zwavelwater8to%is uit- dampt. Menoenggoel, rijkje met gdgknuiigt rivier en dorp in Bonieo's Zuid* ea Oostenf- ME. 475 deeliog, landstreek Tanah Boemboe, grenzende ten Noorden aan Tjengal, en daarvan door de rivicr Fasgcrangau gescheiden, ten Oosten aan dc baai van Pamoekan, ten Zuiden aan Sam- pauahan, alwaar de riyier Tengarong de grens aitmaakt, en ten Westen aan Bandjermasin. De bovenlanden kveren Teel gond, waar- raa echtef wetnig geexploiteerd wordt. De bosschen zijn rijk aan goede rotan. De berol- kiiig hedraagt raim 400 zielen, onder eenen Yorst, met den titel Tan Paiuj^erau, onder wiens bestuur tevens Bangkalaan en Tjengal behooren. Het dorp Menoenggoel bevat een 20tal hui- zen en ongeyeer 100 zielen. De ririer is van zeer yeel belang voor de zeevaart en ontlaat zich in de binnenbaai yan dieD naam, welke de zuidelijke arm yan de baai Pamoekan is. Door eenen riyierarm is deze riyier met de Sampanaban yerbonden.'In de mending ligt een eiland. Menoenggoel, dorp op Jaya, residentie Soerabaja, regentschap Modjo Kerto, distrikt Modjosari Lor. Menoengkoelan, groote waterleiding op Java, residentie Bagelen, afdeelingPoerworedjo, die in Januarij 1861 door de groote oyerstroo- ming zeer is bescbadigd, docb in April reeds geheel hersteld was. Menoentongy dorp in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, aan de riyier Sampit, alwaar de wateryallen in die rivier beginnen. Menoer, dorp op Jaya, residentie en re- gentschap Soerabaja, distrikt Djaba Kota. Menoer, dorp op Jaya, residentie en re- gentschap l^marang, distrikt Qrogol. Menohing, zijriyier der Roengan, in Bor- neo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kaha- jan Oeloe, met een gelijknamig dorp aan den ocyer. Menolagna, eiland in den Molnkschen Archipel, tot de Sermatta-groep behoorende, residentie Banda. Menonga Boejoek, yoomaam dorp op de Noordkust van het eiland Lombok. Menor, zie: Menoer. Menoreh, ae: Minoreh, Menorohy riyier in Borneo's Znid- en Oos- terafdeeliug, distrikt Siang Moeroeng. MenBame, dorp in Borneo's Westerafdee- Hng, lijk Sintang, aan de riyier Silat. Mensangat, riyier op Borneo's Noord- Oostknst, in het Noord-Oosten yan het rijk Koetci, die in de Klintjoaw yalt. Mensoheneter of P oeloe Laki, eiland in de Jaya-zee, ten Noorden yan Jaya, tos- Bchen Bantam en Batayia, met het middelpunt op e** 1' 20" Z. Br. en 106** 32' O. L. Op het rif yan den Menscheneter, dat zich ten Noorden en Noord- Westen van het eiland nit- strekt, is aan het Noordeinde een bolbaken ge- plaatst. Mensiapy dorp in Borneo's Westerafdeeling, landschap Blitang, aan de Kapoeaa. Mensiboam, dorp in Borneo's Westeraf- deeling, rijk Sintang, landschap Sapank, aan de Tapoengang. Hensigit, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, aan de riyier Katingan. Mensirik, riyier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, welke zich in de Barito ontlast. Mensular, zie*. Mar sal ah. Mentabang, dorp in Borneo's Westeraf- deeling, aan de riyier yan Melionw. Mentabi, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sintang, aan de Silat. Mentadani, riyier op Borneo's Oostkust, rijk Tidoeug, die in de Sakatakh Djelandjang vloeit. Mentah, lange rots in de riyier Pisaug, op Snmatra, in de Lampongsche distrikten, die somwijlen een zeer geyaarlijken stortyloed.ver- oorzaakt. Mentaja, riyier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, landschap Sampit. De oeyers be- staan uit alluvium van den jongsten tijd. Mentala of K ok os -eiland. Dit ligt in de Ghinesche zee en behoort tot de Anambas- eilanden. Mentangi, distrikt in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, voormalig rijk van Bandjer- masin. £r is een Zendeling van het Rijnsche Genootschap gevestigd. Mentapa, rivier op het eiland Banka, dis- trikt Muntok. Mentapiy rivier op Borneo's Oostkust, welke in de riyier van Koetei yalt* Mentaran, zijtak der Toeboe-rivier, op Borneo's Noord-Oostkust, landstreek Tidoeng. Aan zijue oevers woont een volksstam van ge- lijken naam. De Mentaran's drijven met de bovenlanders yan Broenai eenigeu handel en komcn zeldzaam af naar de Mohammedaansche dorpen, terwijl de bewoners dezcr dorpen hunne streken nimmer dnrven bezoeken. Mentaras, dorp op Java, residentie Soera- baja, regentschap Sidajoe, distrikt Tambangau. Mentarau, dorp op de Noordkust van het eiland Battam, residentie Biouw. Mentari, dorp op Java^ residentie Djok- djokarta, afdeeling Mataram Wetan, distrikt Sleman. 476 U&. Mentawei-eilanden, groep van vier groote bewooode en vele kleinere onbewoonde eilan- den in de Indische zee, op ongeveer 25 geo- grapbische mijlen van de Westkust yao Su- matra gelegen, van 1* tot 3** 40' Z. Br. en van QS'* 30' tot lOO** 40^ O. L. De groote eiknden zijn, van bet Zuiden naar bet Noor- den: Zuid-Pagei, Noord-Fagei, Zuid-Fora of Goed Fortuin (Sikobo door de eilanders ge- noemd) en Siberoet (bet Noord-Fora of Men- tawei der kaarten). De kleinere eilanden zijn : Mego, de twee Sanding-eilanden, Nokko, Boe- roeng, Si-Boero Boero en Karamatjet. Al deze eilanden bevatten benvelen, veike zicb ecbter niet boven de 500 Bijnlandscbe voeten ver- heffen. Daar bet land niet breed is, stroomen natunrlijk van deze benvels geene aanzienlijke rivieren af. De voornaaraste is de Katorei op bet eiland Siberoet, die eene lengte van onge- veer 6 nren gaans doorstroomt en aan den mond nagenoeg 30 Nederlandscbe ellen breed is. Eene menigte baaijen en inbammen bieden langs bet Oosterstrand der Mentawei-eilanden ligplaatsen voor scbepen aan; velen ecbter zijn, uitboofde der omliggende koraalbanken moeije- lijk en zelfs gevaarlijk te genaken. De saizoenen en bet klimaat zijn gelijk aan Sumatra: gestadige zeewinden temperen de bitte. Het gebeele land is met ondoordringbaar woud bedekt. De stranden zijn onbewoond; de gebeele bevolking leeft in bet binnenland. De vier bewoonde eilanden bevatten ruim 11,000 bewoners (1853). De kleinere eilanden worden enkele malen door visscherlieden bezocbt. De mannen bou- den zicb bezig met de jagt en visscberij, waarin zij zeer bedreven zijn. Ook nemen er vrouwen aan de visscberij deel. De bevolking woont aan eene bevaarbare rivier of kreek en brengt bet grootste gedeelte van den dag op bet water door, zoodat uj dan ook in bet roeijen barer vaartuigen zeer er- varen is. De bnizen rusten op 10 voet booge palen, en zijn van tweederlei soort, als buizen waarin 30 tot 40 gezinnen te zamen wonen, welke 150 tot 250 Bijnlandscbe voeten lang en 30 tot 36 breed zijn, en kleme buizen of bntten waarin slecbts ^n gezin verblijf boudt. De buizen zijn van planken en. zware balken ge- bouwd en gedekt met aiap; de stijlen, die bet dak scbragen, zijn van snijwerk, meestal dieren voorstellende, voorzien. De buizen zijn van binnen vuil, somber en zwart berookt, daar er dag en nacbt een smeulend vuur onderhou- den wordt ter verlicbting, want bet gebruik van olie is aan den wilden Mentaweijer nog geheel onbekend. De bewoners der Mentawei-eilanden bebben niet de minste overeenkomst met die der na* burige eilanden. Zij zijn middelmalig groot, goed gebouwd, sterk gespierd, bebben tHj groote handen en voeten, geelbmine gclaats- kleur, levendige oogen, breeden, min of meer platgedrukten neus» fijn, gitzwart baar, dat ge- woonlijk bij mannen en vrouwen los over de acbouders hangt, witte, blinkende tanden, die drieboekig gevijld worden. De Mentaweyers gaan bijna naakt en bebben de gewoonte het ligchaam met verscbillende figuren tetatoereo. Bij ruw weder slaan de mannen een stuk boom- schors over de scbouders, met eene openbg in bet midden gesneden, waar zij het booid doorsteken. Het boofd bedekken zij t^en dc bitte der zon met eenen van de buitenstebk- deren des sagopalms vervaardigden boed, of wel met een dock of bosje bladeten. De vrouwen dragen buiten 's buia kleedereo ^an fijn gerafelde jnsatu/-h\adeTea, alsmede eenen hoed van die bladeren. Het voedsel dezer eilanders beataat boofdzakelijk uit in zeewater gekookte sago, vermengd met fijn geraspte klappernoten. Het vleesch van apen, kroko- dillen,' zeewormen, mosselen, slangen en bage- dissen en alle in bet boscb voorkomende eet- bare vrucbten strekt bun ook tot voedsel. Brj bijzondere gel^enheden eten zq hoenden en varkens. De mannen eten, te buia zijnde, af- zonderlijky de vrouwen en kioderen doen dit met elkander. Zoowel mannen als vrouwen zijn groote liefbebbers van het tabakrooken. De wapenen der Mentawei-eilanders bestaan a boog en pijl. De pijlen worden door hen bestre- ken met vergif, dat uit den ipoe-boom verkre- gen wordt en versch zijnde doodelijk is, doch sa tijdsverloop geheel ophondt gevaarlijk te zijo. De Mentaweijers zijn volslagen hmdenen, die alleen aan kwade geesteu gelooven, welke lij enkei vreezen, doch zeer weinig eer bewfjxeo; daarbij zijn zij uiterst bijgeloovig. De vroov moet door den man van hare ouders gekocbt worden, hetgeen tegen inruil van gooderen ge- schiedt. Zij blijven tot den dood verbonden, daar ecbtbreuk met den dood der beide acbul digen gestraft wordt. De taal der Mentaweijers is zeer welluidetid. De bevolking der Mentawei-eilanden is over het algemeen gezond en gebrekkigea of ver- minkten ontmoet men er niet. Koortsen aja de meest voorkomende ziekten, terwijl z^, die te veel krokodillen -vleesch eten, met scfaurft overdekt zijn. ME. 477 De Toortbrengselen uit hei dierenrijk vau de Mentavei-eilanden zijn gelijk aan die van Sumatra; echter treft men er geene oli£anten of rkmoeeroBsen aan. Apen en herten zqn cr in grootc mcnigtc. De watcren leveren over- vloed Tan viacb, legoanen, mosselen, schild- padden, kiabben en kreeften. in bijna alle rivieren vindt men krokodilleo. Insekien zijn er in menigte, Tooral muskieten. De kleine eilaudjes zijn voortbrengselen van zoophyten, die uog immer in deze wateren werkzaam zijn. De giond levert door aanplant voornamelijk suikerriet, tabak, olie, Spaansche peper^ koenier en fUang. Sago- en kokospalmen en lagar- boomen, nit velke olie bereid wordt, komen in bet wild voor. Yoorts leveren de boaschen Terscheidene goede hontaoorten, waarvan de beTolkmg planken xnaakt, die worden nitge- ro^. De eilanders drijven handel met de kust van Sumatra, vanwaar zij ruwe kapmessen, bei- teb, bijlen, vijlen» vuurstalen en lemmets van s&bds, dolken, koralen en suuisterijen verkrij- geu, iu roil voor planken^ klappernoten, sago, boomolie, boomachors, touwverk, schildpad en tripoMg. Men vindt eene nitvoerige beschrgv'ing van de Mentawei-eilanden, benevens een kaart» in het Tijdsehtift van het Bataviaaseh OenootscAap, Jaarg. 1863, Dl. I,^ biz. 403—440, door H. von RosEVBEBG. die ze bezocht en aan welke be- schrijfing dit artikel grootendeela ontleend is. Ook zie men: TijeUekri/i voor Nederl. Indie, Jaarg. 1849, DL I, biz. 207—213, waar het een en ander uit de papieren van zekeren Heer Ch&istie over deze eilandeu is medegedeeld. Hentawiy rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, rijkje Kota Waringin. Mentebah, rivier op het eiland Bauka, die zidi in de baai van Jeboes ontlast. Mentebah., tak der Boenoet-rivier, in Bor- neo's Weaterafdeeling, landscbap Boenoet. Op 3 palen van de monding worden aan den reg- ter-oever, omtrent 1 paal landwaarts in, steen- kolen gevonden. Mentel, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, in het Wes- ten van bet distrikt Semanoe. Hentenangt dorp op Sumatra, residentie Palembang, aan de rivier Bawas. Menteng, riviertje op Java, residentie Ba- tavia, bij de stad, boven Parapatan, met een gelijknamig landgoed en dorpje bij den oever, op 57, paal van Batavia gelegeu. Henteng, twee dorpen op Java, residentie ^^^^^^'^^iigy regentacbap Kendal, distrikt Troeko^ aan den postweg. Menteng, berg op Java, adsiatent residentie Buitenzorg, in het Westen van het distrikt iParong. Mentengy dorp op Java, residentie Sama- rang, regentschi^ Demak, distrikt Sambong. Mentibah, zie: Meutebah. Mentidongy dorp in Borneo's Westeraf- deeling, rijkje Mampawa, aan de rivier van Mampawa. Mentigi, noordelijkste hoek van het eiland Bawean. Mentigi, eeu der Karimata-eilanden, ten Westen van Borneo, onderhoorig aan Fontia« nak. Men beweerde vroeger dat dit eiland antimonium bevatte; de Aapirant-lngeuieur II. EvsBWiJN heeft er echter in 1854 te vergeefa naar gezocht. Mentigi, dorp op Sumatra* residentie Pa- dangsche Bovenlanden, distrikt Tiga Loerah. Mentigiy dorp op Sumatra's Weatkust, af* deeling Ajer Bangles. Meutikt dorp op Java, residentie Soera- karta, distrikt Soekawati W^tan Bengawan, aan de Solo-rivier. Mentika, waterval in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Oeloe. Mentingy zie: Menteng. Mentiwa, dorp iu Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, aan de rivier Tabanio. Mentjah, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, distrikt Doeson Ilir, bewoond door Dajaks. Menljang, dorp op het eiland Bali, rijk Mengoei. Mentjang, dorp op Sumatra's Oostkust, aan eenen eijtak der Langkat-rivier, dat door een SOtal Batta's bewoond is, die aan Langkat onderhoorig zijn en bun bestaan in het peper- planten vinden. Mentjerehy zie: Mentjoeri. Mentierehf berg op Java^ adsist^nt-resi- dentie Buitenzoxg, in het Oosten van het dis- trikt Djasinga, op 6" 28' Z. Br. Mentjigity dorp op Borneo's Noord-Oost- kust, landatreek Tidoeng, aan de rivier Sekat* takh DjeLindjan. Het is de verblijfplaata van een der PangeranU der Tidoengsche landen en telt 7 huizen. Menljoeriy berg op Java, adsistent-resi- dentie Buitenzorg, distrikt Parong, tot het Duizend-gebergte behoorende. Op dezen berg ontspringt de gelijknamige rivier, veelal Men- tjereh geheeten, die naar het Noorden door de residentie Batavia vloeit^ en wel door het Wester Kwartier loopt tot bij het dorp Ban- I jawakan,. alwaar zij dien naan) aann^emt en bq i7S ME. Ketapang, op 106" S(K 8(K' O. L., in see valt. Zij heeft lage oevers, Mentjolo, dorp op Java, resideutie Japara, afdeeliDg Djawana, distrikt Mantoop. Mento, dorp op het eilaad Madura, in het Noorden der afdeeling Madura. Mentoa, rivier in Borneo's Znid- en Oos- terafdeeling, die in de Kapoeas Moeroeng valt. Mentoejan, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, afdeeling Sampit, welke in de Meniaja valt. Mentoeka, rivier in Borneo's Westeraf- deeling, rijk Sintang, welke in de Kapoeas valt. Mentoeleh, eiland bij de Oostkust van Ce- ld)es, tusschen Banggaai en Tomboekoe, onder den Sultan van Ternate. Mentohy dorp op bet eiland Madura, af- deeling Pamakasan, distrikt Boender. Mentojangy rivior, dorp en kaap op Java, aan de Znidkust der residentie Bantam, afdee- ling Tjiringin. Mentoky dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sintang, aan de rivier Djonkong. Mentonak, dorp in Borneo's Westerafdee- ling, landscbap Salimbouv. Mentor, dorp op Java, residentie Probo- ^lincgo, distrikt Tongas. Mentoragan, dorp op Java, residentie en distrikt Tagal. Mentoro, dorp op Java, adsistent-residentie en distrikt Patjitan. MentorOy dorp op Java, residentie en re- gentschap Rem bang, distrikt Binangoen. Mentowi, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeliog, rijkje Kota Waringin, welke niet hooger dan tot Lenoek Hoedji bewoond is. Menunga, dorp op Tagoelanda, een der Sangir-eilanden, met eene scbool. MenzibOy gebergte in Borneo's Westeraf- deeling, op de grenzen van Sambas en Landak. Meong, berg op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Soemadang, distrikt Tjibeurum. Meradja, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sangouw, distrikt Semajas, bewoond door 120 Dajaks. Mertkhy zie: Mel eh. Mdrahy dorp op Borneo's Oostkust, rijk Koetei, landschap Brahau of Pari. Mdrah (Ajer-), Rood Water, zie: Moor- denaars-rivier. Mdrah (Ajer«), dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, distrikt Tanawansrko. M^rah (Nanga-), rivier op de Westkust van het eiland Elores, in Mangeraai, welke op de Oostzijde van het geber^ Todo ont^priugt ' en in welke in den regentijd een hevige sifooni gaaf. Mdrah (Poeloe-), eilandje aan Sumatn's Westkust aan de Westzijde van het Padangsche distrikt Troesan. Merah (Tandjong-), kaap aan de Zuid- Oostkust van Borneo, landstredc TanahBoemboe. Merah (Wai-), rivier op Sumatra^ in de Lampongsche distrikten, welke in de Rarem valt. Mdrah Api, sie: Merapi. Mercgaa, dorp op Java, residentie Ren- bang, 30 palen van de hoofdplaata. Merajan, dorp op Java, adsistent-resideoite Patjitan, op den w^ naar Soerakarta, 6 pab van Slaong en 7 van Ketro. Merak, twee eilandjes ten Ooeten van Su- matra, in den Riouw-Archipel. Het grootste heeft eene, in alle jaargetijden veilige, kren, met 6, 8 en 9 vademen water. Merak, dorp op Sumatra, in de Lampong- sche distrikten, afdeeling Vier Marga's, in de mai^ Radja Bassa. Niet ver van dese plaats komt aan den zuidelijksten voet van d&i berg Radja Bassa, Tandjoe Goegoe geheeten, eene warme bron voor. Merak, eilandje aan Sumatra's Westkust, residentie Padang, ten Noorden van Tjlngko. Aan het noordelijke en zuidelijke uiteiDde keft het eene vlakke landpunt, waarop klapper- boom en groeijen; het overige gedeelte van het land is met bosch bedekt. Meraky baai aan de Noord- Westkust lan Java, residentie Bantam. Zij wordt gevonsd door de eilanden Groot en Klein Merak, tus- schen Anjer en St. Nicolaaspunt gelegeo, n ontleent haren naam aan de vele paauwee {merak)t welke men er aantreft. Yroeger stand er een militaire post. Het eiland bevat nog overblijfselen van de op last van den Mav- schaik Daensbis aangelegde werken. Het u er zeer ongezond. Merak, dorp op JavA, residentie fiaataiD, Noorder Regentschap, in het Westen van bet distrikt Tjiligon, aan xee, digt bij deeibnijes Merak, 18^, paal van Serang en 19 van Anjer. Merak, dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Blora, distrikt Djepbn. Merak, kaap aan Java's Noord-Oostlioe^, residentie Besoeki, op Z"" 47' Z. Br. en W 27' 0. L. Merak, dorp op Java, residentie Bataria, Wester Kwartier, l'/^ paal bewesten dc Men- tjereh, 3 benoorden den 32o paal op dea we^ naar Bantam. Merak, zie: Tji merak. ME* 479 Merakan, dorp op Java, residentie en re« gentschap fiesoeki, distrikt Mlandingan. Merak Mati of Randoenoentoeng^ dorp op Java, reside&tie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikt Oengaran. Merak Mati, dorp en poststation op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa, 10 palen Tan Salatiga, 21 van Sa- marang en 63 van Poerwodadi. Het is be- wnond door een 370tal Javanen. £r ligt eene wanne mmerale bron. Merakon, dorp in Borneo's Zuid- enOos- terafdeeling, distrikt Kahajan Ilir, aan de riyier Menohin. Moral, kaap en dorp aan de Oostkust van het eiland Groot Karimon, residentie Rionw. Het dorp beataat nit een 30tal huizen. Hier heeft de tin^exploitatie van den Heer vam deh BiBo plaata. Merampaky boek aan Sumatra's Westknst, a!uz de Noord-Weatzijde yan de afdeeling Ang- kolah. MerandoOy zie: Meroendonw. Merang, dorp op het eiland Banka, dis- trikt ToboaH. Merang, kaap aan de Westkust van het eiland Billiton. Merang, een der Aroe-eilanden in de Banda-see. Merangin, linker sijtak der rivier Toem- besi'i op Sumatra's Oostkust, rijk Djambi, welke voor praanwen bevaarbaar is. Meranjat, dorp op Sumatra, residentie Pa- lemhang, afdeeling Ogan Ilir. Merantaauw, dorp op Sumatra, residentie Palembang, distrikt Ampat Lawang, met een 30tal huizen. Merantang, berg op de Westkust van het eiland Billiton. Merantly dorp op Java, residentie Bagelen, regentschap Eeboemen, distrikt Kedong Tawon. Meranti, dorp op Sumatra, in de noord- vestelijke binnenlanden van Palembang, aan de rlvicr Toenkal, bewoond door Koeboe's. Meranti, dorp op Sumatra's Oostkust, rijk Indragiri, met 150 zielen onder eenen Fang^ ioeloe. Meranti, kaap op Sumatra, aan de Oost- kust van het landschap Paneih. Meranti, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijkje Mampawa. Merantjan, koeria op Sumatra's Westkust, r^identie Tapanoeli, afdeeling Angkolah, dis- trikt Batang Taroh. Me^pa, twee dorpen op Sumatra, residentie Padang, rlistrikteu Kiambang en Seranti. Merapa, dorp op Sumatra, residentie Pa- dangscbe Bovenlanden, landschap Bondjol. Merapi, eigenlijk More Api (Yerdelgend Yuur), vuurspnwende berg op Java, residentien Djokdjokarta, Kadoe en Soerakarta, znidelijk van den Merbaboe. Aan de Zuidzijde liggen, ter hoogte yan 3,500 Rijnlandsche voeten, de grenzen tot waar woningen met bebouwde vel- den vorden aangetroffen; van hier tot op 6,000 Rijnlandsche voeten liggen oorspronke- lijke wouden, en vandaar tot op 7,440 voeten groeijen struikgevrassen. De kruin bestaat uit het overblijfsel van eenen Yoormaligen krater- muur, welke in het midden 8,430 Rijnlandsche Toeten hoog is. Aan den Westvoet van dien muur strekt zich eene asohvlakte uit op eene hoogte van 8,000 Rijnlandsche voeten. Aan de westelijke helling ligt eene warme zwavel- bron. De Merapi verheft zich, volgens Juno- HUHV, 8,940 Rijnlandsche Yoeten boven de zee. De Toomaamste uitbarstingen hadden plaata in 1664, 1678, 1768, 1822, 1823, 1832, 1837, 1846 en 1849. Uit den krater stijgen immer zware rookkolommen op. Deze berg levert veel zwavel. Merapi, oostelijke en hoogste top van het Idjeng-gebergte, op Java, in het Noorden der adsistent-residentie Banjoewangi. Het is een Yuurspuwende berg, hoog 8,065 Rijnlandsche voeten. Merapi, dorp op Java, residentie Samarang, bij de noordelijke grens van het distrikt Han- gar, afdeeling Demak. Merapi, berg op Sumatra's Westkust, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, in het midden van het rijk van Menangkabo, op 0** 20^ Z. Br. en 100** 28^ O. L., op de grenzen van Tanah Datar, Agam, Batipoe en lY Kota's. Hij is de werkzaamste der Yulkanen van het eiland en ligt 6V5 mijl van het Wester- en 197j van het Oosterstrand verwijderd. De hoogste top van dezen aanzienlijken berg beet Kapoendang Bongso of wel Poetih Bongso, en ligt, volgens Hobhsb, 9,309 Rijnlandsche voeten boven de zeevlakte. Op den Merapi liggen eenige fraaije dorpen, waarvan de omtrek zeer vruchtbaar is. Het hoogst gelegen dorp aan de Zuid-Oostzijde is Limboatan, op 3,200 Rijnlandsche voeten hoogte. Tot aan het dorp Soengei Djamboe, 00k aan die helling gelegen, heeft het land slechts eene flaauwe rijzing en is oTend heerlijk met rijst- velden bedekt. Yanda&r echter, verder op- waarts, wordt de grond aliengs ougelLjker, bij afwisseling meer hellend; de rijstteelt wordt minder en minder, tot men op eene hoogte 480 ME. ▼an 3,4:00 Rijnlandsche voeten baar niet mecr gewaar wordt. Ook de klapperboom ziet men hier niet meer; daarentegen worden de areng- palm en bamboe algemeener en menigvuldiger. De kultuur van koffij, groenten en aardappelen is ook slechts tot op zekere hoogte van den berg doorgedrongen. Op eene hoogte van ruim 5,450 Rijnlandsche voeten bevindt zicb eeue kleine vlakte, en op 6,000 Eijnlandsche voeten honden de boomen geheel op, om door kleine struikgewassen vervangen te worden. Het vnlkanisch vuur heeft op dezen berg groote verwoestingen aangerigt, vraarvan men de spo- ren duidelijk gewaar wordt, wanneer men op de helling staat. De kmin van den berg is zoo dor, dat er geen enkel struikje gevonden wordt: zij is een groot kraterveld, waarin drie kleine kra- terketels liggen, te weteu : Kapoendong of Poe- tih Bongso, Kapoendong Tengah en Kapoen- dong Toewa. Twee dezer kraters zijn uitge- doofd; de eerstgenoemde en de werkeude lig- gen in het zuid-westelijke en laagste gedeelte van den top en zijn gedeeltelijk door heuvels omgeven, die ten Westen en ten Oosten door eene kleine tusschenruimte zijn a%ebroken. De opening van den krater heeft 1,200 Rijnland- sche voeten middellijn en steile wanden. Deze berg is voor de overlevering der Ma- leijers van belaug, daar hier volgens deze hanne stammoeder Poetih Bonoso woonde, toen zij na eene verre reis hier aangeland was en het overige land on der water vond. Na den water- vloed kwam zij naar den znidelijken voet af en stichtte het rijk van Menangkabo. Men mag het als een vreemd verschijnsel aanmerken, dat op den Merapi geene zbogdieren gevonden worden, niet eens rhinocerossen en zelfs geene apen, waaraan anders de bergach- tige streken van Sumatra geen gebrek hebben. In alle heiningen en tuinen van de vele hier en daar verspreide dorpen staat de koffij welig. Het hoogland aan den voet des bergs bestaat meestal uit hellende stukken, en is geheel be- dekt met rijstvelden en dorpen. De bekende nitbarstingen van den Merapi hadden plaats in de jaren 1807, 1822, 1833, 1834, 1845 en 1855. Op den morgen van 9 November 1861 rookte deze berg zoo hevig, dat geen bewoner van den omtrek zich herin- nerde dit ooit zoo gezien te hebben. Merapi, berg op Sumatra's Westkust, re- sidentie Tapanoeli, afdeeling Mandaheling, dis- trikt Groot Mandaheling. Merapi, dorp op Sumatra, residentie Pa- lembang, afdeeling Lamatang O^loe^ 12 palen van Moewara Enini. Bij deze plaats vindt men steenkolen. Merapin, dorp op Sumatra^ residentie Pa- lembang, landschap Pasoemidi Lebar, aan de rivier Salangies. Merapin, dorp op bet eiland Banka, dis- trikt Soengei Slan. Meras, dorp op Celebes, residentie Maiiado, in de Minahassa, afdeeling Manado, distrikt Bantik, bewoond in 1852 door 182 HcidcseiL Meratoes of Beratoes, gebeigte in Boi- neo^s Zuid- en Oosterafdeeling, op de grens van Bandjermasin en Tanah Laut. Merawoe, rivier op Java, residentie Eado^ regentschap Magelang, distrikt Minoreh. Zij valt iu de Tangai. Merawoe, rivier op Java, residentie Bi- njoemaas, afdeeling Bandjar Negara. Meray, eilandje aan de Oostkust van bet eiland Billiton, op 3'' 12' Z. Br. Merbaboe, vermoedelijk van Merba(£id bewegen) en A b o e (asch), berg op Java, op de grensscheiding van de residenti^ SauaEaDg, Soerakarta en Kadoe, op 7^ 25' Z. Br. ea llO'* 27' 30" 0. L. Hij is door eenen ^m Rijnlandsche voeten hoogen tusschenzadd idc: den Merapi verbonden. Noordwaarts ligt toot dezen vulkaan een uitgestrekt Toorgeberglp, welks verschillende spitsen Andong, Telomojc, Djoko Pekik en Kopeng of Koloboeko geoaami zijn. In de nabijheid van den Merbaboe, aan den voet van zijn voorgebergtespits Andong, ligt tm ' warme bron. Het woudgeboomte is grootendoels geveld; alleen op de zuid-westelijke en westelijke hellingen zijn boven eene hoogte van 4,500 en 5,000 Rijnlandsche voeten eenige boschjes g^ bleven. Op eene hoogte van 3,000 tot 5,W0 Rijnlandsche voeten liggen uitmuntende weide- velden; het vee, dat men er op laat weidea, is zeer vet, hetgeen aan het heerlijke gras toe te schrijven is. Ter hoogte van 4^880 B^- landsche voeten, bij het landhuis Selo, wordea aan de zuidelijke helling Europesche groeote soorteu aangekweekt en aan de zuid-zuid-oos- telijke helling ziet men bij de Toempak rele tarwevelden, lanen van perzikenboomen en bed- den van rozen. Europesche bloem- en groente- tuinen treft men ook aan te Pantaran, au de oostelijke, te Kopeng, aan de noordelijke, t€ Pakkies, aan de west-noord-westehjke eo tc Kaponangan, aan de noord-westelijke hril-i^ van den vulkaan. De beneden-gedeeitea der hellingen van dezen berg zijn aan eeuige ajdes met koffij tuinen bedekt. De kruin bestaat uit een aantal smalle berg- kammen, die tot op eenen afetand van ^f^ Bi£. 481 Rijniandsclie voeten van elkander verwijderd liggen en de groote kraterkloof insiluiten, die west-noord-westwanrts Umgs de helling des bergs afdaalt. 