Records of South-Eastern Africa : collected in various libraries and archive departments in Europe
Onder meer andere reedenen vraagde onsen stuurm: aan den portugees, hoeveel manschap en geschut sij op hadden, en hoe lang op den weg waren geweest tusschen Mosambicque en hier, deselve antwoorde dat 100 coppen op hadden die een hoed draegen, buijten de mooren en caffers, waren gemonteert met 18 stucken. Was heeden de thiende dag zij van Mosambicque waren geseijlt, dog wij konden soo veel hoed dragende menschen nooijt te sien krijgen, maar eenige mooren en een partij caffers, geschut konde wij maar 5 in de laag tellen, mackende thien in het geheel, dog telden 14 poorten daar geschut in soude konnen leggen, gedagte luijtenant weggaande versogt den stuurman meede na sijn boord, dog deese excuseerde, en liet op zijn versoek den adsistent van Leijden beneevens den ondermeester C. F. Henneberg met hem gaan, die seer wel onthaalt wierden, en sagen dat verscheijde neegers die met haar Canoas aan boord quamen, met de portugeesen bekent waren, en haar verwelle- komden, geduurende hun aanweesen daar hadden zi) het oog over het een en ander laten gaan, en niet meer als 10 stucken canon konnen tellen; blanke en mesticen of hoed dragende coppen, geloofden zij niet meer als 30 a 40 te sijn, moren 20 a 25, beneevens een goed getal caffers, dat sij vertrouwden slaven te zijn, die niet lang ingekogt waren geweest. Maandag 15. deesen morgen sond den Portugeesen Cap" zijn quartiermeester en liet ons volk presenteeren, die ons soude toonen waar wij water en Brandhout konde halen; hem wierd door den schipper geantwoord, dat heeden nog niet wel konden, maar wouden morgen met den dag beginnen, den eerste lieutenant quam weeder bij ons aan boord omt: de midd: en bleef bij ons op de portie: na de maal tijt ging ik en de schipper met hem in de cajuijt, om weegens den handel te spreeken, dog konde geene de 480 Records of South-Eastern Africa. minste apparentie daartoe bespeuren, onder meer andere reedenen vraagden w’ hem na de naam van sijn Cap” en schip, waarop hij antw: dat de Cap" gen‘ was Manoel Lopes, en het schip, Nostra Sinhora de Bon Souratte; naar wijder nog eenige indifferente discoursen te hebben gehouden, nam de portugees afscheijd met betuijging van veel genoegen en vrindschap. Dingsdag 16. voormidd: omtr: 10 uuren quam den pilot major en schrijver bij ons aan boord met een schriftelijk protest teegens het doen van eenigen handel met Inwoonders van deese landstreek. Wij versogten deselve, of copia te mogen hebben, het laatste wiert ons toegestaan, en hij eijschte een schriftelijk berigt weegens onse reijse, wij antw: dat niet konde sien, waar toe sulx noodig was, dewijle hun alles reets mondeling was geseijd, dog alsoo ons uijt alle omstandigheeden was gebleeken, en nog bleek, dat zij lieden quaad vertrouwen van ons hadden, mijnende dat w’ roovers of particuliere handelaars waren, te meer alsoo sij wisten dat met ons tween in Comp: waren geweest, soo antw: dat wij hun soodanig geschrift souden geven, als zij ons de copia van het protest bragt; waarmeede sij content waren, wij wilden haar bij ons ter maaltijd houden, dog sij Excuseerden sig, en versogten voor haar vertrek uijt naam van hun Cap", dat w' ons soo spoedig als doenlijk van het noodige wilden voorsien, om deese Rheede te konnen verlaten, dat w’ aannamen, te meer alsoo wel konde sien, dat omtrent de negotie hier niet te doen soude vallen; want buijten de protestatien der portugeesen hadden sij soodanige ontsag onder de Inlanders dat geen een Canoa bij ons aan boort dorste komen, en als ijmand van de onse aan land was, wierd hij in het omwandelen altijd van een oppasser of twee vergeselschapt. De gedagte opperstuurman zeijde, dengeene te weesen, die A° 1728 ettelijke hondert caffers van Chifalla na hier bragt, en roemde dat hij meer dan duijsend neegers om het leeven hadde laten brengen, omdat se met de opperhoofden van de Hollandsche Brigantijns hadden genegotieert, dog dit getal van 1000 dunkt ons wat groot, ten zij het luijsige geselschaap, dat de neegers gemeenelijk bij hun in haar kleedjes hebben, meede daaronder telden. Weegens de aankomst van deese Caffers van Chifalle word mentie gemaakt, in de Journalen gehouden in de Vietoria op de vojagie na herwaards A° 1728. Records of South-Eastern Africa. 481 Woensdag 17. heeden sond den portugeesen capitain aan ons 4 koebeest en 3 kleene verkens, latende daarbij seggen, dat het was tot een contra present voor de op gisteren aan hem gesondene ham en soetemelks kaas; lieten hem bedanken en met eenen seggen dat klaar waren om water en Brandhout te halen, en onse schuijt aanstonds soude afsenden, gelijk ook gedaan wierd: de sijne volgde kort daar naar: wij kreegen een Canoa die ons gekapt en geklooft hout aan boord bragt, beijde de schuijten voerden water aan, aan land waren 4 à 5 portugeesen, om de neegers die hout moesten kappen en water na de schuijten dragen aan te perssen, waaruijt bleek, dat zijl: niet anders wensten, als dat wij maar van daar vertrokken. Donderdag 18. wierd doorgebragt met water en 1 Brandhout te halen. Vrijdag 19. kreegen beeden soo veel water en brandhont dat reecq: genoeg te hebben: en dewijl alhier voor ons omtrent de negotie niets te doen viel, wierd geresolveerd na Rio de Lagoa te zeijlen, hoopende de Zeepost aldaar of wel op den weg te ontmoeten largo te sien in de bijgevoegde Resolutie. Saturdag 20. deesen morgen sond den Cap™ Manoel Lopes ons de geeyschte ververssing aan boord, met den opper stuurman en schrijver, hetselve bestond in 2 koebeesten 8 schaapen 4 groote en 8 kleene verkentjes 8 cabriten 50 hoenders voorts een partij Pisang en kool of bladeren, een partij aard vrugten eenigsints na patattes sweemende, die sij op de kusten van Guinea, na het seggen van onse schipper Jam jammes noemen, weesende heel droog, dog goed van smaak. Boven dit thans gesondene had den Cap" ons tot verschijde malen de verse soode laten toekomen ; de neegers die aan water en Brandhout hadden gearbeijd, wisten wij dat door hem betaalt waren, waarom aan de brengers vraagden wat wij voor het een en ander moesten betalen. Waarop sij met veel rodomontades antw: en te kennen gaven, dat haar konink voor sulke kleijnigheeden niets wilde genomen 2 1 482 Records of South-Eastern Africa. hebben en voornamentlijk niet van Hollanders dat sijn beste vrunden, waren, dog wij repliceerden, dat onse heeren en Meesters, niets sonder betaling wilde aanneemen, dewijle sij in staat waren het te konnen betalen, soo wel als zijn portugeese majesteijt voor niet te geeven, en wij het sonder betaling niet dorsten aanneemen; dog sij bleeven weijgeren eijts te eysschen; waarom wij resol- veerde om haar een contra present van 6 p° fijne Caatjes 6 ,, breede Souratse Citsen, en 1 rol tabacq welke 124 lb swaar was, te doen, uijtwijsens nevens gaande resolutie. Deese goederen wierden hun aangepresenteert, dog niet als na verscheijde weljgeringen gedaan te hebben aangenomen ; wijders stelde sij ons de copia van het protest ter hand, en wij hun in t’ kort het berigt weegens onse vojagie, den inhoud van deese kan uijt de twee hier bij gevoegde stucken gesien werden. Zi) hadden nog bij haar een opgestelt schrift sijnde een soort van een verklaring, waar wij verklaarden dat geduurende onse leg dagen alhier geen negotie hadden gedaan: wij antw: haar dat w niet konnen sien waartoe dat dat voor haar dienstig was, dewijl hun ten vollen bekend was, dat wij egeene handel aldaar hadden gedreeven, en ons diergelijke certificatie door haar lieden eerder diende gegeeven; welke sij aanstonds presenteerden, mits wij haar schrift ook teekenden, zij wilde sig daarvan bedienen, als onse macker hier mogt komen, om hem te toonen dat wij hier niet hadden genegotieert, na nog eenige reedenen hier over gewisselt te hebben, sij met haar versoek blijvende aanhouden, namen wij aan te teekenen, mits wij boven onse hand teekening in 't hollands deese woorden stelden, ten teeken dat wij ge- duurende ons leggen alhier geen handel met de Inlanders hebben gedreeven; dit stonden zij toe, den schipper en ik teekende daarop, hebbende ik vooraf met eygener hand bovenstaande woorden op hun papiertjen geschreeven, sij gaven ons vervolgens een verklaring dut wij geene negotie hadden gedaan, welke in origineel hierneevens is gevoegd. Dit talmen hiermeede een eijnd hebbende sijden wij teegen haar dat water en brandhout genoeg hadden, en van meening waren, met de eerste bequame occasie te vertrecken ; welk seggen wij konde sien dat hun seer aangenaam was, en vertrocke zij kort daarna met betuijging van groot contentement en vrindschap, Records of South-Eastern Africa. 483 wensende sijl: ons en wij haar alle welvaart toe. Op de middag wierd van ons schip een werp anker uijt gebragt, en de swaare ankers geligt, om met d’ ebbe wat uijtwaart tot regt voor de kil te drijven, en alsoo wij in het drijven den portugees wat na quamen, geraakten daar alles in allarm, de proppen wierden van haar geschut gehaalt en alleman was op de been; de Cap" vraagde door sijn roeper, waar hij heen wilde, dat hem sco na quamen waarop hem wierd gesegt, dat wij wat uijtwaard wilde gaan leggen, om met het eerste bequame lugje na buijten te konnen loopen; en met een versogt dat hi) sijn roer na stuurboord woude leggen, om wat van ons af te draijen, op dit seggen raakt si) weederom in rust, en riepen weederom bon, bon S' Amigo, in’t voorbij drijven sag men den Cap™ en alle andere officieren op het half dekjen staan met hunne zijdgeweers aan de seijde, wij groeten malkanderen en lieten ons anker een cabel lengte of ses agter hem vallen. Zondag 21. moesten w’ alsoo de wind ons tegen was, stil blijven leggen tot Maandag 22. als wanneer sm: een Z.W'* lugjen waijde, met welke wij onder zeijl gingen, en quamen omtrent de midd: weederom ten anker op 9 vadem goede sand grond, wij lagen hier meest regt voor de droogten daar over moesten om buijten te geraken, maar de wind was daartoe niet dienstig. Den Portugees, na dat wij deese morgen even om de hoek van Nialinge waren comen, ging meede onder sijl, en Laveerde opwaart aan, na sijn fortres op Niambani. Eer wij van Niambani geheel schijden, souden w' volgens pligt ook narigt van de gesteldheijd des Lands, strecking der Revieren, en sard der Inlanders dienen te geeven, dog tot het een nog het ander, is geen occasie geweest, om regt ondersoek te doen, alleen hebben w’ op Niambani aan land sijnde gesien, het geene op den 14 deeser hier voorwaart gemeld staat : de eijgentlijke Inwoonders des Lands, scheijnen veel met die van Rio de Lagoa over een te komen, uijtgenomen dat s’ in 't aangesigt niet gesneeden sijn ; en omtrent hun dragt is dit onderscheijt, dat deese een Lapien Lijwaat, en die op Lagoa een van stroo gevlogte kooker gebruij- ken tot decking van hun schaamte, te weeten de manspersoonen ; vrouwlieden heb ik op Niambani wijnig gesien, en van de geene die ik gesien heb, zijn een stuk á twee met paantjes of kleedjes, en andere met een lapje Lijwaat van vooren, en een dito van 212 484 Records of South-Eastern Africas agteren bedekt geweest, wat de Rivieren betreft, als dat de Revier Nialinge genaamt, tusschen het land van die naam, en het land van tingatinge, Dat men in het opgaan ter linker hand heeft, meest noorden in loopt ; dog schijnt na de strecking van t gebergte, tussen welke zij haaren loop heeft, sig verder op, om de west te draijen. De Revier Niambani loopt meest Zuijde in tussen het land van die naam ter linker en dat van tingatinge ter regter zijde, sijne strecking verder innewaard hebben wij niet konnen sien. Dingsdag 23. smorgens de wind ons niet dienstig sijnde om buijten te loopen moesten wij blijven leggen; den onder- stuurman Jan pentz wierd in tusschen uijtgesonden met de schuijt om ter plaatse, daar hij op de punt van het rif het diepste water vond, een boeijte te leggen, hetwelk verrigt hebbende quam hij weederom aan Boord. Woensdag 24. des morgens redelijk weer de wind van het Z.W en Z.W. ten W* met een marsz: coelte, ligten om half seeven ons anker en gaan onder zeijl, en raakten tusschen 8 en 9 uuren buijten, hebbende op het droogste kleene drie vadem waters gehad, weesende dit regt op de zijde van het gelegde boeijtjen, dat wij aan stuurboord van ons lieten leggen: de schuijt in, en ankers opgeset sijnde, stelden wij onse cours om veel doenlijk de wal naast te houden, en hadden met sons onder- gang, Cabo das Corinthas omt: 3} a 3 mijlen dwars van ons, het waijde deese nagt fris op uijt den Z.Z.W'* soodat beijde de marsz: wierden ingenomen, hielden het vervolgens den 25, 26, 27, 28, 29, en 30, af en aan, om niet te ver buijten de wal te geraken, en was het nog op den 30 als men ’s avons met sons ondergang het Eijland, S* Maria in 't gesigt kreeg, waar onder wij des nagts omt: 12 uuren, op 84 vadem sand grond te anker quamen. Woensdag 31. des morgens hadden een oostelijk lugjen, ligten anker en gaan daarmeede onder zeijl, stellende de cours tussen de banken door na binnen, dog alsoo vermits de slappe koelte, wat te verre na de portugeese besetting wierden geset, door de sterke uijtgaande Ebbe, raakten op een puntjen of ruggetje van een Bank, het agterdeel van t’ schip eventjes de grond, doende dit ons egter geen de minste beletsel in onse voortgang, krijgen te mets wat becter coelte, en de roode hoek in het gesigt, wat meer genadert zijnde sag men een schip in de mond van Rio de Lagoa, dog naast onder desselfs Z' hoek ten Records of South-Eastern Africa, 485 anker leggen, dat wij nader komende bevonden de hoeker de Zeepost te weesen, passeeren hem en loopen na binnen, daar omt: 3 uuren in de namidd : op 9 vadem modderige grond ten anker quamen, regt voor het gedemolieerde fortjen. ' De Zeepost quam kort hier na meede bij ons ten anker, en den besaghebber van dien bodem Jochem Otto bij ons aan boord ver- halende dat hij den 20 der gepasseerde maand Zber: 's avonds door swaare Leckagie, het over de andere boeg hadde moeten wenden, en alsoo van ons was. geraakt: dat hij den 21 dito *s ‘morgens ons niet meer siende sijn cours na herwaards had gesteld, met voorneemen om de Leckagie ter degen te herstellen, en dan na ons op Niambani te komen; den 3 deeser loopende maand was hij hier binnen gekomen, en thans weeder klaar zijnde, had hij heeden morgen sijn anker geligt om buijten te loopen, dog stroom en wind tegen krijgende, moeste hij hetselve weederom laten vallen ter plaatse daar wij hem hadden sien leggen. Omt: den avond quam den Cap” Maphumbo ons verwellekomen, als meede een caffer van Matekij uijt naam van dien Cap”, wij tracteerden haar met een soopjen aracq, en een frisse pijp toebacq, dat hun wel beviel; scheenen seer content te weesen, dat sij ‘mijn weederom daar sagen, hadden ook eenige reedenen met hun van de negotie, dog scheenen wijnig slaven te hebben, dog wel Eliphands tanden, als wij maar blauwe en geele Coralen hadden dog deese waren der niet. November donderdag den 1. deesen morgen quam den besaghebber Jochem Otto weederom hier aan boord, geevende aan mij een reecq: van het geene hij, geduurende sijn leggen &lhier, voor de E. Comp: hadde genegotieert, bestaande in 1 Eliphands tand van omt: 42 lb. betaalt tot 3 p* beng’ zijlkleeden 5 d? d" kleene soort daarvoor betaalt 3 beng: zeijlkleeden en 3 bossen of 12 lb. gesort: coralen, weesende dit alles dat hij hadde konnen opdoen, en betuijgde, dat de neegers, soodra zij verstaan hadden, dat ik stond te komen, geen handel met hem hadde willen doen, maar wagten op mijn komst. Den Cap” Maphumbo, met de Broeder van den Cap" Tembi, dien heer zijn ordinaire boodschapper, en eenige andere sijner enderdaanen, quamen meede aan boord, met sig brengende, quanswijs tot een vereering en om ons te verwellekomen 1 koebeest en 1 Eliphandstand van 35 a 40 Ib. 486 Records of South-Eastern Africa. tot een contra present aan den Capitain wierd hun weederom ter hand gestelt 1 p* beng’ zijlkleed voor het beest 5, » » de Eliphandstand l, » Wierd gescheurt en des capitains Broeder, Maphumbo, en de andere brengers der gem: goederen uijtgedeelt vervolgens kogt men nog van haar 1 slave meijsjen voor 2 p* beng: zijlkleeden enl , , d? wierd gescheurd en uijt gelangt tot inruijling van hoenders, vis, melk en andere kleijnig- heeden voor de cajuijts tafel. Spraaken verders met deese Heeren weegens den Handel, dog zij scheenen niet veel te hebben als Eliphands tanden, souden egter naar slaven uijtsien, vraagden ons niet als naar blaauwe en geele coralen, wilden van geen andere soorten hooren, het lijwaat scheen hun meede nog wel te bevallen: zij bleeven deesen middag aan boord om haar Buijk te vollen, gaf haar naderhand wat toebacq, pijpen, en vulden een fles á 3 die zij meede gebragt hadden met aracq, waarmeede zij vergenoegt vertrocken. Vrijdag 2. hadden heeden Maphumbo met zijn geselschap van gisteren weederom aan boord, als meede de soon van Cap" Matekij, hadden met hun eenige reedenen wegens de negotie, dog hun seggen quam meest op dat van gisteren uijt, dog souden egter hun best doen om slaven te bekomen, regaleerden haar met soopjen, pijpen en toebacq, soo dat zij content haar afscheijd namen. Saturdag 3. op het versoek gisteren aan de soon van Matekij gedaan, bragt hij deesen morgen bij ons den portugeesen ouden tolk Kaher, die wij bij ons behielden, om geduurende ons leggen hem weederom als voorheen, tot tolk te gebruijken: de Broeder van evengen: Cap” Matekij was meede in dit geselschap, brengende 1 Bok tot schenkagie, dog uijt naam van zijn Broeder, wij vereerden aan haar te samen 1 p* zeijlkleed, aan den eersten wierd principaal deese vereering gedaan, om dat regt boven de plaats daar ons water moesten halen, zijn negerij had; en san den anderen, voor het halen van den tolk, die omtrent 8 uuren hier van daan, bij den Cap” Bombo woonagtig was en ten anderen aan zijn vader voor de Bok Maphumbo was meede hier, Records of South-Eastern Africa. 487 met een neeger die 1 Eliphands tand en een p* ambre te koop bragt, voor de ambre wilde deese niet als blaauwe coralen hebben, maar de tand swaar omt: 20 á 25 lb. kogten wij voor 2% p' beng* zeijlkleeden. D’ een nog de ander van deese messieurs, konde men niet van den Hals krijgen, zonder een soopje, en aan Maphumbo nog wel een bouttellie aracq, beneevens eijder der grootste casten een endje toebacq en een pijp á vier te geeven, waarna zij vergenoegt naar land gingen. Zondag 4. hadden heeden, gelijk in 't vervolg meest alle dagen veel neegers, dog wijnig negotie aan boord, de meesten bragten niet dan Eijeren, melk, pisang, annanas, water limoenen &* te koop; kogten egter heeden nog 1 tandjen van 8 á 9 lb. voor — 3 p! beng: zeijlkleed. de soon van den Capt? Matollo quam heeden ook bij ons, brengende tot schenkagie 1 Elijphands tandje van 12 & 14 lb. voor welke hem alsoo belofte deed van meerder tanden, en ook slaven te sullen brengen, tot contra present gaven, 1} p' beng* zijlkleed, benevens wat toebak pijpen, en in zijn meede gebragt kan omt: 2 4 24 fles aracq. 1 p* beng* zeijlkleed wierd heeden nog uijtgegeven, voor een koebeest tot verversing voor het volk, aan den Cap” Matekij. Maandag 5. heeden reegenagtig weer zijnde, had men weijnig neegers aan boord, alleenig quam den Capitain Maphumbo, en de Broeder van den Capt" Matekij brengende tot schenkagie, als Maphumbo 1 Elijphands tandjen van 12 a 14 Ib., en den anderen 1 gladde en vette Bok, t' een en ander wierd door ons aan- genomen, dog seijden hun dat voortaan geen bocke vleesch meer wilden eeten, en als zij eijt vereeren wouden, wat anders en van meerder waardij brenge moesten; gevende voorts aan den bockebrenger voor sijn Bok à p" en aan Maphumbo voor zijn tand 13 p° Beng: zeijlkleed alsoo 2 p* beng’ zeijlklede te samen tot inruijlen voor hoenders, melk en andere kleijnigheeden voor de cajuijt, wierd uijtgelangt 1 p* beng: zijlkleed. Dingsdag 6. quam een onder capitain van Tembi genaamt Chicambe, zijnde een neeger die al veel werk van de negotie maakt, en geduurende den stand van het comptoir ulhier een 488 Records of South-Eastern Africa, goede partij Eliphants tanden en ambre aangebragt, had nu bij hem 3 mooij groote en een kleender Eliphands tandjen, maar alsoo hij niet als blauwe coralen wilde hebben, moesten wij daarvan afsien, en hem daarmeede laten vertrecken. Na de midd: lieten de Capt" Matekij en Matollo weten, dat zij morgen met eenige negotie goederen wilde afkomen, latende met eenen na ouder gewoonte om wat pijpen, toebacq en arak vragen, dat w aan hun lieten toekomen. Woensdag 7. het was deese morgen mooij lief weer, en dewijl den Cap” Matekij had laten weeten dat heeden woude afkomen, gingen de schipper en ik omt: 8 uuren met de schuijt na land, besagen het geweesene fort, dat gelijk een groen bewasse Berg scheen, alleenig met 2 4 3 stucken van d’ oude muuren der woonhuijsen beset zijnde, van de stal stond nog de cap van het dak, en een gedeelte der stylen : van hier quamen bij de thuijn, deese was bijna niet kenbaar, want vermits de neegers de water- leijdinge hadden laten vervuijlen, was het water opgestopt, en de thuijn verandert in een moerasch, bijna soo digt met alderhande ruijgte begroeijt, als eer dat hier een thuijn wierd aangelegt, vonden egter een dwarspadje, daar wij half droog half nat voets doorquamen, tot teegen de hoogte, daar langs heenen gingen, hebbende het gesigt over de heele thuijn, dog konden niets vinden nog sien als de twee oude Limoen Boomen, twee á 3 jonge ditos, en een appel boompjen; aan de twee oude limoen Bomen waren een partij, dog onrijpe vrugten, maar sullen in wijnig tijd meede sterven moeten door de moerassige grond.. Vervolgens gingen wij na onse gemetselde water Bak en leijding, die wij nog in sijn geheel vonden, soo als hem gelaten hadden, uijtgesondert dat 1U a 12 pallisaten van de geene die langs de waterloop sijn gestelt, uijtgetrokken waren, door het schuijts volk van de Zeepost, dog deese waren in haaren voortgank om gemakkelijk brandhout te krijgen, door de neegers gestuijt, seggende dat dit soo wilde staande houden als het stond, ten teeken dat daar Europeers hadden huijs gehouden, en dit laten maken, daar was op andere plaatsen wel brandhout te bekomen 800 goed als daar. Dit besien hebbende, stapten weeder na de stal, daar ons op de brocken kleij van de vude muuragie ter needer setten, en wagten na de komst van den Cap” Matekij, ten laasten quam | Records of South-Eastern Africa. —— 489 sijn broeder, en seijde dat gedagten Heer niet soude komen, alsoo verscheijde vreemde neegers hem waren komen besoeken. Op dit berigt traden wij in onse schuijt en roeijden na de overkant, om den Capitain Maphumbo de visitie te geeven, dog vonden deesen Heer niet te huijs; wij wandelden hier een wijnig in t’ rond, dog de heete zon belette ons ver te gaan, wes het na de strand keerden, daar niet lang waren geweest of sien Maphumbo uijt sijn Berk treeden, komende soo hij seijde van ons schip, hadden eenige reeden wisseling met hem wegens de negotie, dog hij antwoorden dat hij arm was en niets hadde, maar den Cap™ tembi wist hij wel dat Eliphandstanden, en ook eenige slaven had, zijn oppasser of looper, was eer gisteren al naar dien Cap“ gegaan, om daarover te spreeken, dog tot nog niet weederom gekomen; intusschen deese reedeneering, was de son in top gereesen en braaf heet, wes wij ons, dien Cap” gegroet hebbende na boord begaven. | Donderdag den 8. hadden op dato veel neegers dog weijnig cooplieden aan boord, kogten alleenig 1 Eliphands tandjen van 15 à 16 lb. swaar, voor 2 p* beng* zijlkleeden, dat al wat veel was, dog deeden het om te sien of den handel geen beeter voortgank konde geeven, als de hand wat ligten. Vrijdag 9. hadden wij vermits het regenagtige weer weijnig neegers aan boord, soo ook niet Saterdag 10. alsoo het uijt den Z.Z.0* stijf waaijde, alleenig sond Maphumbo aan ons, tot ververssing van het volk 1 koebeest, dat gisteren al hadden besprooken voor 1 p* beng’ zeijlkleed, buijten wat aracy, toebacq en pijpen, die gem: Cap" liet versoeken. Tot inkoop van hoenders &* voor de Cajuijts tafel is op dato ui)tgelangt—} p* beng* zijlkleed. Zondag 11. had men den bekenden Sanguaner Jan Gale of Coupaune hier, met 3 mooije Eliphands tandea, dog alsoo hij niet als blaauw of geele coralen wilde hebben, konden wij se niet koopen, maar moesten hem laten vertrecken, met deselve, nog quam de broeder van den Cap" Tembi ons begroeten met 1 schoon vet varken, daar wij om reedenen hem 1 p? beng* zeijlkleed voor gaven, maar seijden hem met eenen dat niet gekomen waren om verkens te koopen, en ook nict van meening waren, diergelijke vereerings meer aan te necmen. Maandag 12. onse schuijt heeden um water gaande, belaste 490 Records of South-Eastern Africa. men het schuijts volk, om de thuijn eens door te waden en te besien of niet eenige groente onder de ruijgte konde vinden, weeder komende bragten zi) een weijnig petercelij en wat sellerij, zijnde het eenigste dat zij hadden konnen vinden op de middag quam de ordinaire rapportganger van den Cap™ Madommedom of Tembi ons seggen, dat zijn Heer, over een dag a 3, met eenige Eliphands tanden, en Slaven soude bij ons komen : en intusschen versoek doen om een fles aracq è drie en wat toebak en pijpen, wij vulden sijn flessen, en gaven hem ook wat toebak en een pijp & ses, en seijde, dat de komst van sijn Heer, ons des te aangenamer soude weesen als hij maar wat rijkelijk mede bragt, om te verkoopen. Dingsdag 13. deesen morgen quamen twee broeders van den Cap™ Tembi, beneevens Maphumbo bij ons aan boord, en ruijlden van haar 1 Eliphands tand v 50 à 55 lb. voor 24 p* b' b! guins: 1 do. » 10 „ 11 lb. voor 4 p* beng? zijlkleed beneevens voor het volk tot ververssing 1 koebeest voor 1 p* beng* zeijlkleed, deese Heeren wierden, op goede hoop van meerder te sullen brengen, wel getracteert, en gingen content en half bestoven aan de wal. Tot in kopen van hoenders en andere kleijnigheeden op dato nog gescheurt en uijtgelangt 1 p* beng” zeijlkleed. Op voorstelling van den schipper Marinus dringe en den besaghebber Jochem Otto wierd heeden in vergadering goed gevonden, om aan het scheeps volkjen, op de hoekers de Snuffelaar en Zeepost bescheijden, een kleene verstrecking van ’s E. Comp* Lijwaten en toebacq te doen, in maniere als bij de neevensgaande resolutie blijkt. Onse schuijt had men heeden naar Matollo gesonden op hoop van daar ijts te sullen op doen, dog keerde onverrigter sake, alsoo dien Cap™ seijde, dat sijn goed nog niet bij de hand hadde, maar over een dag a twee wilde hij selfs daarmeede afkomen. Woensdag 14. hadden heeden alsoo het koeltjes, weijnig neegers aan boord; de soon van Matollo quam omt: de midd: van wien w' kogten 1 slavin voor 1 p* bengs zeijlkleed en 13 „ br: b! guinees hij seijde over een dag a drie met sijn vader te gelijk wederom soude komen, met slaven en Eliphands tanden, versoekende Records of South-Eastern Africa. 491 voorts om wat aracq, toebacq en pijpen, het welke hem gegeven wierd. Donderdag 15. heeden is niets voorgevallen, als dat men volgens resolutie van den 13 deeser de verstrekking van het volk uijtdeelden, te weeten 1263 lb. toebacq 19} p* beng" zeijlkleden aan die op de Snuffelaar bescheijden zijn, en 148 lb. toebacq met 234 p* beng* zeijlkleeden aan het op de Zeepost bescheij- dene volk makende alsoo te samen 2743 lb. toebacq en 43 p? beng* zeijlkleeden. Vrijdag 16. den Cap™ Matekij sond ons heeden een mooij vet kalf dat aannamen, hem tot een contra present gevende 3 p° beng* zeijlkleed, het andere » — » wierd geemploijeert tot inruijling van melk, hoender, eijeren en andere kleijnigheeden voor de cajuijt. Saturdag 17. was vermits het reegenagtige weer niets te doen, alleenig wierd tot ververssing voor het volk van den Cap" Matekij gekogt 1 koebeest, kostende 1 p* beng* zeijlkleed. Sondag 18. op versoek van den Cap'? Matollo had men onse schuijt gisteren avond met wat aracq, toebacq en pijpen naar de neegerij van dien Cap" gesonden, alsoo hij liet seggen, dat met eenige slaven bij ons wilde komen, heeden morgen de schuijt reverteerende, quam dien heer zijn soon, niet anders meede brengende, als 1 wijf met 1 kind, die wij tesamen inruijlden voor 4 p* beng? zijlkleeden en 1 , Souratse bafta hij seijde dat sijn vader deese hadde bekomen van sijn broeder die onder het gebergte woonde, en gemeijnd had, meerder te sullen brengen, dog waren hem ontloopen. Maandag 19. hadden heeden verscheijde inlanders hier met Eliphands tanden, dog alsoo zij niet als blauwe en geele Coralen wilden hebben konden wij niet koopen, alleenig verkogt een onder capitain van tembi, genaamt Chicambe 1 Eliphands tand v 40 à 42 lb. swaar 492 Records of South-Eastern Africa. voor 2 p^ beng* zeijlkleeden, en 3 ,, heele smalle Souratse baftas l, » » do. wierd uijtgereijkt tot inkoop van hoenders &* voor de kajuijts tafel. Dingsdag 20. heeden sond den Capitain Madommedom, met sijn Broeder, 1 Eliphands tand van 50 à 551b. die wij kogten | voor 1 p* beng? zeijlkleed 1 „ b' b' guinees, en 2 ,, smalle Souratse baftas hij sprak van meerder tanden, ook slaven te sullen brengen, en versogt om wat aracq, toebak en pijpen, dat men aan hem ter hand stelde, vereerende hem wijders nog eijts van onse meede genome snuijsterijtjes, met wat snuijf toebacq, die hem seer Aangenaam was, en vertrok heel vergenoegt. Woensdag 21. hadden heeden seer warm weer, en verscheijde Neegers aan boord, onder was een soon van Mangombe, oom van tembi, en den bewusten prins Jan, À? 1723 uijt Engeland gekomen, deese heeren hadden twee mooije Eliphands tanden, eijder wel omt: de 60 lb. swaar bij haar, dog wilden die niet verkoopen als voor blaauwe en geele Coralen: egter konden wij haar niet van den Hals krijgen, sonder wat aracq, toebacq en pijpen te geeven. Donderdag 22. den Cap" Maphumbo was heeden hier, met verscheijde ondercap™ van Tembi, zij waren redelijk spijtig met haar meede gebragte negotie, egter kogten w' van haar, naar lang talmen ] Eliphands tand v 50 à 52 lb. swaar, voor 4 p? smalle Souratse baftas, en 2 ,, beng? zeijlkleeden 1 Eliphands tand van 30 à 32 lb. swaar voor 2 p" Souratse baftas, en 2 „ beng? zeijlkleeden wijders op hun versoek wat gegeeten, en toebak aracq en pijpen gekreegen hebbende, vertrocken zij na de wal. Vrijdag 23. nog Saturdag 24. is niets voorgevallen, en wiert gesegt dat Tembi en Maphumbo met al hun volk uijt waren gegaan om Mangobe te beoorlogen. | Zondag 25. was het nog stilstand, alleenig wierd tot ververssing Records of South-Eastern Africa. 493 voor het volk y Maphumbo gekogt 1 koebeest tot 1 p" beng’ zeijlkleed. Den brenger van dit beest zeijde, dat tembi met sijn bij- hebbend Leeger onverrigter saake was geretourneert, alsoo vermits het hooge water de Revier niet hadden konnen passeeren. Maandag 26. Maphumbo was heeden hier met nog eenige inlanders, van welke wij kogten 1 Eliphands tand v 50 à 55 Ib. swaar, voor 1 p* bruijn blauw guinees, en 24 „ beng" zijlkleeden 3 „ do. wierd uijtgereijkt tot copen van klenigheeden voor de cajuijt. Opgem: Neegers hadden nog een tand van omt: de 60 lb., dog daar wilden zij blauwe en geele coralen voorhebben : op het afscheijd moest den Cap” Maphumbo, die de meesten tijd voor makelaar ageerde, wat toebacq en pijpen hebben, mitsgr: sijn leedige flessen gevult met aracq dog alsoo hij het al te met wat grof maakten, wierd hem de maat van aracq, niet altijd vol gemeeten. Dingsdag 27. is omt: den handel niets voorgevallen, soo ook niet den 28, 29 en 30 deeser maand, alsdat de soon van Machaja, met groote beloften van Eliphands tanden te sullen brengen bij ons was, dit kosten, op goede hoop af, al weederom ecnige aracq, toebacq en pijpen. Saturdag 1 December, op dato was meede niet te doen, alleenig wierd tot ververssing voor het volk van Maphumbo gekogt 1 p* koebeest voor 1 p° beng* zeijlkleed. Sondag 2. hadden huijden den Cap” Maphumbo, met twee broeders van Tembi bij ons, beneevens nog een goede partij van hunne hovelingen. Zij vereerden ons 2 stux Runderbeesten, gelijk wij hun een contra present deeden van 2 p" beng" zeijl- kleeden, vervolgens wierd nog van haar gekogt 1 Eliphandstand van 24 à 25 lb., voor 3 p* beng” zijlkleeden, en 1 slavin voor 2 p" zijlkleeden, en 1 „ b' blauw guinces. Voorts tot een toegift, cenige kannen aracq, beneevens wat toebak en pijpen; sij klaagde dat haar een slave jongen, die zij meede meijnden aan ons te verkoopen, op de weg was ontluopen ; 494 Records of South-Eastern Africa. als meede dat sij weijnig slaven hadden, of wisten te krijgen, dewijle thans in geen jaar oorlog hadden gehad, en alsoo geene gevangene konnen bekomen; die heere bleven voorts bij ons wat te eeten, en dronken in tusschen nog al eenige soopjes, en pijpjes toebacq, gaande teegens den avond met ligte voeten na de wal. Maandag 3. Is niets voorgevallen, als dat den portugeesen tolk kaher, siekelijk en buijten staat van dienst te konnen doen, naar land ging; voor zijne moeijte tot dato, wierd hem gegeeven 1 p° beng* zeijlkleed. Dingsdag 4. als meede. Woensdag 5. had men weijnig neegers aan boord, alsoo het wat buijagtig was, en somtijds fris op koelden. Donderdag 6. was het nog al buijagtig weer, ons thuij touw brak, en het plegt viel in de plaats; nademiddag quamen drie Soonen van den Cap” Matekij, beneevens eenige andere neegers bij ons aan boord, kogten van haar 1 slave jonge voor 4 p* beng’ zeijlkleeden, benevens 1 slavin voor 2 p* beng* kleeden toen moest nog een soopje aracq gedronken werden, mitsgaders een flesje à 3 gevult, en wat toebak en pijpen gegeven, waarnaar die Heeren vertrocken. Vrijdag 7. heeden liet den Cap” Tembi weeten dat eenige machicossers met Eliphandstanden bij hem waren aangekomen, en dat hij deselve over een dag à drie bij ons soude bren- gen: deese boodschap geschiede niet sonder versoek om aracq, toebacq en pijpen voor dien Cap", die wij hem ook lieten toekomen. Van een onder cap” van Matekij kogt men ’s avonds 1 slave jongen voor 4 p* beng* zeijlkleeden, en 1 slavin » » do. buijten een boutellie aracq à 3, en wat toebacq, pijpen, tot toegift. Saturdag 8. was het seer warm weer, tot op de midd: dat een fris zee windjen het wat koelder maakten : kooplieden hadden wij heeden niet aan boord, dan met hoenders, eijeren, melk, &*. Zondag 9. deesen morgen liet den Cap' Madommedom of Tembi weeten dat hij in de neegerij van Maphumbo was, en versogt dat men hem met onse schuijt wilde laten afhalen, gelijk gedaan wierd: deesen Heer bragt cen stoet van meer dan 30 Records of South-Eastern Africa. 495 neegers, buijten Maphumbo, en een stuk á 7 van sijn heele en halve broeders; wij ontfingen hem na sijn staat, en wilden hem met een soopje aracq tracteeren, dog die was te slegt voor hem, hij moest wijn hebben, sijn trawanten souden aracq drinken, toebacq en pijpen wierd hem en de principaalste meede voor- gelegt, na het drinken van een glaasjen à drie, begon men te spreeken van den handel, waarop dien Heer seijde dat er weijnig slaven te becomen waren, dewijl geen oorlog voerden, Eliphands tanden hadde hij veel, dog wilde die niet alle verkoopen, ten zij hij blaauwe en geele Coralen daarvoor konde krijgen; lijwaat was wel goed, maar zij wisten het landwaart in niet weeder quijt te worden, maar de gem: soort van Coralen, konden zij meede handelen met hun nabuuren. Wij antwoorden hem, dat wij soodanige coralen niet hadden, seggende voorts wat soorten in het schip waren, lieten eenige soorten monsters van sien, maar waren van geen trek. Eijndelijk resolveerden hij om Lijwaat voor zijn meede gebragte goederen te neemen, kogten daarop van hem 1 slavin met 1 kind te samen voor 4 p* beng* zeijlkleden en nog 1 Eliphandstand v 30 à 35 lb. swaar, voor 2 p* beng* zeijlkleeden, en } „ bruijn blauw guinees voorts wierd hem tot contra present voor 1 koebeest ter hand gestelt 1 p* beng* zeijlkleed. Dit gantsche geselschap hielden w’ aan boord tot op den avond, wanneer den Cap™ begon te praaten van gaan, wes w’ zijn leedige flesjes vulden, en deelden wat toebacq en pijpen uijt, verblijd sijnde dat onse gasten wouden vertrecken, dog den Cap™ schielijk een bier glas drie & vier met roode wijn baard geslagen hebbende, veranderde van humeur, en resolveerde deese nagt te blijven, egter sond hij sijn geselschap, op ons versoek naar land, op twee & drie naar. Maandag 10. des morgens wanneer dien Cap” Tembi voor den dag quam, konden men wel sien dat hij, schoon kleederen aan hebbende, weijnig moeijten hadde gehad om sig te kleeden of te ontkleeden, klaagden over pijn in het hooft, wes geen beeter raad vonden, dan hem een glas wijn of twee te laten geeven, Intusschen quamen sijne hovelingen ook weeder aan boord, benevens den Cap” Maphumbo en ses à seven machicossers met 496 Records of South-Eastern Africa. ecnige Eliphandstanden bij haar, onder welke ook twec van Madommedom waren, die wij van hun ruijlden, als 1 p^ Eliphandstand van 30 à 32 lb. swaar voor 2 p* benga' zeijlkleeden, en 4 „ brb! guinees lp do. van 24 à 26 lb. swaar voor 3 p* beng? zeijlkleeden met de machicossers had men meerder moeijte alsoo die eerst blaauwe Coralen wilde hebben, hoorende datter die niet waren, eijsten zij papegaij groene, na deese wierd gesogt, en al de vaten op ons schip geboord dog waren niet te vinden, wes na de Zeepost sonden om die vaten in dien bodem sijnde meede te visiteeren, hier wierden se gevonden, en kreegen in de namid- dag het monster, dat haar wel aanstond; dog was te laat om deselve op heeden te laten halen, en met die menschen te handelen, wes haar versogten weederom te willen komen, als wij van de bank quamen, daar wi) op morgen, na lang marren naar toe stonden te gaan, om ons schip van onderen wat schoon te maken, het welke zij aannamen en vertrocken. Dog Tembi met zijn pleijsierig geselschap konde nog niet scheijden voor den avond, intusschen wierd een helder glas wijn aan hem geschonken, en aan sijn volk somtijds een soopje aracq, eijndelijk resolveerde dien Heer om te vertrecken, setten zijn paruijk op, zijd geweer op zij, en rotting in de hand hebbende, maakte hij een halfsleete grijse rok, die ik aan hem gegeven had aanhebbende, soo een goed postuur, dat ik niet geloof, dat don quicbat, het in zijn tijd, zoude konnen verbeetert hebben ; trad soo met sijn gevolg in haar berquen, niet sonder eenige flessen aracq, beneevens toebaeq en pijpen meede te neemen, onder tusschen waren wij blijde, dat van die gasten ontslagen waren. Dingsdag 1l. deesen morgen vroeg liet men uijt de Zeepost haalen de corale waarvan gisteren de monsters hadden gesien, bestaande in drie genommert 29, 10, en 9, dog deese laaste N? stond soo duijster, dat men se niet ter deege konde bekennen. Op de midd: seijlden na de bank, en was deese nagt om 12 uuren, d' eene zijde van het schip (:dat niet seer vuijl was:) al schoon. Woensdag 12. heeden voormidd: raakte bakboords zeijdo meede schoon, en om 3 uuren na de middag wij weeder vlot en Records of South-Eustern Africa. 497 van de bank, zeijlende vervolgens afwaard en komen bij de Zeepost ten anker. Hadden in dees tijd al eenige sieken, van deselve overleed deesen avond den mattroos Matthijs Stelhoorn van Staden. Donderdag 13. viel er niet voor, alsoo het reegenagtig weer was. Vrijdag 14. heeden quamen de machicossers weeder aan boord met haar Eliphands tanden, en een partij tin, w kogten van haar 1 p* Eliphands tand van 50 à 52 Ib. voor 52 Ib, Coralen 1 99 do. » 48 » 90 » » 50 » do. 1, do. » 40,42, » 42, do. ls do. —, 30,35, „ 35, do, 1, do. , 90,95, , 35, do. l „ do. » 20,90, „ 90, do. benevens 56 staven thin, als 20 p° groote plat ronde en 36 „ kleene lange ronde 56 p" staven thin kosten te samen Coral: 1b. 103. nog wierd aan den principaalsten dier buijtenlanders vereert 3 p* beng* zeijlkleed, Item aan Maphumbo } ,, do. alsoo te samen 1 p* beng’ zeijl- kleed, boven dit moeste den Cap™ Maphumbo nog wat aracq toebacq en pijpen hebben, voor zijn makelaardij: egter konde hij de machicossers niet bepraaten om Een Eliphands tand v omt: 90 lb. aan ons te verkoopen, die zij weeder meede namen alsoo hun geen blaauwe coralen daarvoor konde geeven. Saturdag 15. heeden wierd van den meergeñ: Chicambe, onder Cap" van Tembi gekogt 1 Eliphands tand van 56 à 58 Ib. swaar voor 6 p* beng* zeijlkleeden en } ,, b' blaauw guinees 1 do. van 50 à 55 lb. swaar voor 5 p* beng? zeijlkleeden, en 4 „ b' b! guinees, 1 do. van 26 à 28 lb. swaar voor 2 p* beng* zeijlkleeden, en } „ b' b! guinees 1 do. van 26 à 27 lb. swaar voor 2 p* beng” zeijlkleeden, en y „ bt b! guinees 498 Recorde of South-Eastern Africa. 1 Eliphands tand van 22 à 23 Ib. swaar voor 1 p* beng* zeijlkleed, en yo b! b! guinees 1 do, van 23 è 24 lb. swaar voor 3 p* beng* zeijlkleeden wijders diende wat aracq, toebacq en pijpen tot toegift. Zondag 16. nog Maandag 17. is niets voorgevallen. Dingsdag 18. hadden heeden de Cap“ tembi en Maphumbo weeder bij ons, met den heelen Hofstoet, de soon van den Cap” Matekij quam meede hier, van deese kogten wij 1 Eliphands tand van 35 à 36 lb. swaar voor 5 p* benga zeijlkleeden en vervolgens van Madommedom of Tembi 2 slavinnen te samen voor 3 p* beng* zeijlkleeden en 1 „ bruijn blauw guinees. 