None
Zie ons hier genaderd tot het zonderlinge insect, waarvan ik zelfs het genus niet kan opgeven en op hetwelk mijn vriend Six reeds dadelijk bij het toezenden der groote cartonnen doos mijne aandacht vestigde, Dit dier heeft al het uiterlijk van een Ichneumonide, een kop, die breeder is dan lang en breeder dan de thorax; beiden zwart, dof van glans waarschijnlijk ten ge- volge van fijne beharing; het schildje weinig uitstekend, het abdomen lang, smal, blinkend zwart, nagenoeg petiolatum. De pooten zijn slank, vuil geel van kleur, met de achterscheenen en tarsen bruin. Maar — de zwarte borstelachtige sprieten hebben slechts 16 leedjes en het beloop der vleugeladeren is zoodanig, dat de eerste blik daarop voldoende is om ons het dier eene plaats onder de Ichneumoniden te doen ontzeggen. Ons diertje behoort tot de Hymenoptera ditrocha; het heeft twee leedjes tusschen heup en dij; in welke familie dezer groote afdeeling moet het nu geplaatst worden? De insertie van het . achterlijf toont a An dat het geen blad of houtwesp noch Evaniide to 26 DRIE NIEUWE SOORTEN VAN INLANDSCHE HYMENOPTERA, is, het stigma en de aderen der vleugels dat het niet bij de Cynipiden of Chaleiditen past, het ontbreken van terugloopende aderen dat het niet bij de Ichneumoniden of Braconiden mag geteld worden — zoodat er niets overschiet dan het voor een Proctotrupide te houden. En evenwel komt het dier in habitus daarmede geenszins overreen. Het eenige geslacht onder de familie der Proctotrupiden waarmede het eenige overreenkomst aanbiedt, is het min of meer op zich zelf staand genus Helorus Latr. dat wel door West- wood in zijnne subfamilie Diapriides opgenomen is, maar kenne- lijk als aanhangsel, en dat met eene ware Diapria al zeer luttele overeenkomst heeft. Helorus heeft sprieten van 16 leedjes, ons insect desgelijks; beiden hebben een krommen doorn aan het uiteinde der voorscheenen en kleine stekels aan die der overige scheenen; beiden hebben het achterlijf door een fijneren, smal- leren eersten ring met het borststuk verbonden en wanneer ik eindelijk de vleugeladeren van /elorus met die van het Driebergsch insect vergelijk, dan tref ik daarin ook groote overreenkomst aan (verg. Curtis, Brit. Entom. 405 met onze fig. 4). Bij beiden is een stigma met eenkele radiaalcel, die echter bij ons voorwerp veel korter is; bij Melorus zijn 2 cubitaalcellen, bij ons voorwerp zijn er ook 2, doch door het ontbreken eener ader zamengesmolten. Ont Brak niet mede de ader tusschen de erste cubitail-cel, den zoude de over- eenkomst zoo sterk zijn, dat wij het nieuwe insect in het systeem gerust naast Melorus zouden durven plaatsen. Het voorwerp zelf, dat in de maand Junij te Driebergen gevangen werd, is niet frisch genoeg en door het opplakken te weinig aan alle zijden duidelijk zigtbaar om het te beschrijven. Ik hoop dat het een’ entomoloog, liefst den ontdekker zelven gelukken moge een tweede voorwerp te bemagtigen en als daaruit gebleken zal zijn dat het beloop der vleugeladeren, zoo als dat zich nu voordoet, normaal is, dan hoop ik dat men het nieuwe geslacht ter eere van den zoo ijverigen ontdekker den naam Sixia zal willen toekennen. OPGAVE OMTRENT DE DIPTERS WELKE IN HET NAJAAR IN DE BOSSCHEN VAN DRIEBERGEN VOROKOMEN. DOOR Het verzamelen en determineren van inlandsche dipters uit de omstreken van Utrecht en Driebergen, heeft gedurende het twintigtal jaren, dat ik mij daarmede bezig hiel, steeds eene bijzondere aantrekkelijkheid voor mij gehad, vooral sedert ik het genoegen mogt hebben, met onzen kundigen dipteroloog, den heer van der Wulp in briefwisseling te treden, omtrent die soorten, welke ik uit gebrek aan afzonderlijke monographien dezer insekten niet kon determineren of welke bleken nog on- beschreven te ziin. Wanneer men de lijsten door den heer van der Wulp uitge- geven nagaat, blijkt het dat ik vrij gelukkig was in het ont- dekken vooral van kleine soorten, welke aan andere inlandsche entomologen tot nog toe ontsnapt of zelfs in andere landen nog slechts zeldzaam of in het geheel niet waargenomen waren. Het Driebergsche bosch voor als eene onuitputte-lijke bron van waar ik jaarlijks voor onze fauna merkwaardige soorten verkreeg. Desniettemin zegt de heer van der Wulp in het naschrift zijnner laatste, in Julij van het vorigen jaar uitgegevene lijst, «de Cecidomyiden zijn nog uiterst schraal in mijne lijst vertegenwoordigd, even als het geslacht Sciara en over 't geheel de Mycetophiliden, de laatste dewijl zij in het najar optreden en dan zeldzamer pogingen worden aangewend om hen te vangen. Dewijl ik nu gewoonlijk het einde van September en het begin van October te Driebergen doorbreng, heb ik mij in de laatste 5 jaren toegelegd om in dat jaargetijde vooral Mycetophiliden te verzamelen en ben daarin vrij goed geslaagd, zoo als zal blijken uit de hierop volgende lijst, welke eene op telling bevat der in die drie laatste najaren door mij te Driebergen gevangene soorten en waarbij ik nog gevoegd. Heb eenige dipters, welke ik voorleden voorjäar bij Utrecht en in den verloopenen zomer bij Driebergen gevonden heb. Het komt mij niet onbelangrijk voor, om deze opgave te doen, ten  ik hier openlijk mijnen dank voor de welwillendheid, waarmede hij mijne exemplaren heer willen onderzooken, zoodat men gerust kan zijn voor eene Juiste determinatie, terwijl de nummers mijner lijst met die der zijne overreenkomen. De in de uitgegevene lijsten van den heer van der Wulp nog niet opgenomene en dus tot nog toe als inlandsche onbekende soorten zijn in mijne lijst ongenummerd. Mijne nevensgaande opgave bevat 195 soorten, waaronder 60 voor onze fauna nieuwe en 7 tot nog toe geheel onbekende soorten, welke waarschijnlijk later door den heer van der Wulp zullen worden beschreven. IN DE BOSSCHEN VAN DRIEBERGEN VOORKOMEN. 999 1. Culex pipiens L. Culex ornatus Meig. 15. Chironomus riparius Meig. #9. 29. 41. 49. 54, 65. 66. 69. # dorsalis Meig. chloris Meig. tibialis Meig. bicinctus Meig. tercorarius Deg. tenuis Meig. pusio Meig. flavipes Meig. incomptus Zett. biannulatus Staeg. albipes Meig. vernus Meig. Junci Meig. flavellus Zett. signatus v. d. W. 4. ochraceus v. d. W. 2. trinotatus v. d. W. n. sp. det. Kleine soort, waar- van het 3 zwart, het 2 geel is. Ik ving er 2 ge- paarde paren van in een haag bij Utrecht, in Mei. Coryneura scutellata Winn. 2. Diamesa Gaedii Meig. . Tanypus varius Fabr. ” W A UA I” [A monilis L. d. punctipennis Meig. 8. maculatus Macq. 2. melanurus Meig. 4. carneus Fabr. 9. melanops Meig. 2. pygmaeus v. d. W. à. 88. Geratopogon nitidus Macq. 89. of: W „ ornatus Meig. d. bipunctatus L. 2. 16 250 OPGAVE OMTRENT DE DIPTERS WELKE IN HET NAJAAR 98. Ceratopogon solistitialis Winn. 2. 104. ” brevipennis Macq. 2. 7, varius Winn. 9. 150. Tipula vittata Meig. Utr. Apr. 155. _„ signata Staeg. 145. lateralis Meig. 4. Utr. Mei. 175. Ephelia marmorata Meig. 4. 177. Poecilostola pietipennis Meig. 2. 178. 7 angustipensis Meig. 3 196. Limnobia modesta Meig. 2. 7 inusta Meig. 2. 902. Ula pilosa Staeg. 205. Phalacrocera replicata L. à. 208. Glochina morio F. 2. 225. Erioptera murina Meig. 2. 929. Trichocera annulata Meg. ” hiemalis Deg. 250. Bolitophila fusca Meig. 4. 255. Macrocera fasciata Meig. ” vittata Meig. d. Het 3 was nog onbekend. 7, phalerata Meig. 2. 256. Mycetophila lineola Meig. g. 257. ” (Brachycampta) alternans. Zett. 258. ” punctata Meig. ” unicolor Stann. ” signata Meig. 4. 7, gratiosa Winn. 7 luctuosa Meig. 241. Exechia tenuicornis v. d. W. (Tijdschr. v. Ent. IL, p. 177.) 4. 245. Allodia ornaticollis Meig. 3 et 9. 245. Brachycampta bicolor Macq. 246. Rynosia discoidea Meig. &. 247. Exechia lateralis Meig. 2. 9 Anan. In De Bosschen van Drieden v. d. W.  flavipes Panz. & en 2. vy pulicaria Meig. „ scatopsoides Meig. 4. Utr. in mijn tuin, Apr. . Lestremia leucophaea Meig. . Diplosis variegata Macq. 9. Deze vrij groote en zeer schoon rood en zwart gekleurde soort heeft zwart en wit geringde pooten en behaarde, met grijsblaauw op een roodachtigen grond beschilderde, vleugels. Ik ving een vrij groot getal daarvan op de ruiten eener veranda op het buiten mijner zuster te Rijzenburg. QI SI DI n : > = Sun OT dI Lo © BO se En I OPGAVE OMTRENT DE DIPTERS WELKE IN HET NAJAAR Epidosis nitida v. d. W. n. sp. 8. Campylomyza bicolor Meig. . Lasioptera Rubi Scop. g. De larve leeft in houtachtige ge- zwellen van braamstruiken. Deze soort ving ik ook steeds in de nabijheid dezer planten in het Driebergsche bosch. . Scatopse flavicollis Meig. . Dioctra flavipes Meig. 2. „ Baumhaueri Meig. 4. ” linearis Fabr. Asilus Asilus Atricapillus Fall. g et 9. . Empis vitripennis Meig. 2. . Ramphomyia umbripennis Meig. . Hilara chorica Fall. ¢. . litorea Fall. 4. . Saltella v. d. W. n. sp. Door den Heer v. d. Wulp ook bij den Haag gevangen. . Tachydromyia flavicornis Meig. &. . Ardoptera irrorata Fall. langs ’t water in het Drieb. bosch. . Drapetis Graminum Fall. Deze en de volgende kleine soort heft slechts korte vleugels, springt eerder dan dat zij vliegt en wordt ook steeds op den grond tusschen planten gevonden. assimilis, Fall. Thereva anilis L. {. . Psilopus platypterus Fabr. n lobipes Meig. {. . Xanthochlorus ornatus Hal. 4. . Chrysogaster cupreus Macq. 3. Chrysotus gramineus Fall. d. 7 neglectus Wied. d'. Anepsius flaviventris Meig. Z. Syntoram pallipes Fabr. g. Deze door een gespleten haak An den ‘achter-metatarsus gekenmerkte soort ving ik tusschen struiken van Vaccinium myrüllus in het Drieb. bosch. 602. 678. 712. 712. 712. 812. 814. 815. 816. 817. 818. 819. 821. 822. 823. 824. 825. 826. 827. 828. 829. 829. 831. 832. 832. 833. 834. 835. 836. 837. 838. 841. 841. 842. 843. 844. 846. 847. 848. 849. 851. 852. 853. 854. 856. 857. 858. 858. 859. 859. 861. 862. 862. 863. 864. 865. 867. 868. 869.  dorsalis Meig. 2. Onesia cognata Meig. g. Lucilia cornicina Fabr. 9. Musca corvina Fabr. { et 2. Spilogaster impuncta Fall. 2. Hylemyia variata Fall. 9. Anthomyia platura Meig. Latinsis Zett. Coenosia geniculata Fall. 7. Meditata Fall. Helomyza similis Meig. 2. Sciomyza griseola Fall. 2. Sepedon sphegeus Fabr. 9. Spinipes Scop. d. Palloptera ustulata Fall. 9. Acidia Lychnidis Fabr. d et 2, Sepsis cynipaea L. 9. Nemopoda cylindrica Fabr. {. = = pi re re LO RO LO vw OE UK ao oa a dI e © m 8 — = no LO LO RO D = to ©) _ (er) SI OPGAVE OMTRENT DE DIPTERS WELKE IN HET NAJAAR Piophila nigriceps Meig. {. Chlorops pygmaea Meig. {. . Psila fimetaria L. 2. Oscinis annulifera Zett. » albiseta Meig. 2. . Myrmemorpha cornuta Fall. 2. . Trimerina madizans Fall. 3. Ephygrobia compañera Meig. Hydrellia griseola Fall. Ranunculi Hal. Philygria interstincta Fall. Hyadina guttata Fall. Parydra pusilla Meig. 2. Fossarum Hal. Ephydra micans Hal. Hythea spilota Curt. 3. Scatella despecta Hal. Quadrata Fall. 4. Scatella despecta Hal. Teichomyza fusca Macq. 2. Drosophila Graminum Fall. 4. Esteia amoena Meig. Leptomyza flavipes Zett. 5. Scyptella flava L. Opomyza flavipes Zett. 6. Opomyza flava Fall. 7. Geomyza tripunctata Fall. 7. Diastata obscurella Fall. 7. Famipennis Meig. 8. Ochophila Juncorum Fall. 9. Agromyza flava Fall. 10. Ochophila Juncorum Fall. 10. Agromyza flava Fall. 11. Utu v. d. W. n. sp. ©. Borborus geniculatus Macq. {. . Limosina fontinalis Fall. 2. „ Lutea Meig. 2. „ Lutea Meig. 2. „ Phora rufipes Fabr. 2. „ Lutea Meig. 2. „ AANTEEKING OVER PSYCHE VILLOSELLA, OCHS. DOOR J. BACKER Jr. te Oosterbeek. Nadat ik reeds eenige malen op de heide bij Wolfhezen en achter Arnhem ledige Psychidenzakjes had gevonden, die blijk- baar tot een andere soort behoorden dan de reeds als inlandsch bekende Psyche unicolor Hfn., had ik eindelijk op den 9den Junij 1866 het genoegen een nog door de rups bewoond huisje te vinden. Dardoor aangemomendig dik mijn uiterste best om nog meer rupsen op te sporen en zag tot mijne groote voldoening mijne pogingen met zulk een gunstig gevolg bekroond, dat ik in September van het afgeloopen jaar in het bezit was van 18 stuks bewoond kokertjes. Het op 9 Junij gevondene zakje was ongeveer 1,5 Ned. duim lang en nam, terwijl de rups gretig gebruik maakte van haar voedsel (Calluna vulgaris), spoedig in grootte toe. Evenzoo nuttigden de overige rupsen met graagte de blaadjes van het gewas, terwijl ik haar tusschenbeiden met wat water besprengende. Op 11 en 15 Julij had ik echter twee stuks verloren door dat er sluipwespjes uitkwamen, terwijl in den loop van September nog 5 voorwerpen stierven. Tegen half December hadden mijne overige 15 rupsen het eten gestaakt en de zakken zaten bewegingloos tegen de takjes van eenen heidestruik, waarop ik ze allen vereenigd had. T Egen het eind van Februar (den 20sten) ontwaakten de erste twee rupsen uit haren winterlaap, den 4den Maart drie, den 26sten dier maand vijf en den 15den April eene terwijl na onderzoek bleek dat de overige twee gestorven waren. Voedsel gebruikten de overwinterde rupsen zeer weinig meer, ofschoon ik haar daarvan ruim voorzag, maar zij bleven aan-houdend rondkruipen. Ten einde den tijd van verpopping en uitkomen goed te kunnen waarnemen had ik, dadelijk na het ontwaken uit den winterslaap mijne rupsen afzonderlijk in suikkerglazen gezet, doch verloor voor dat het vastspinnen begonnog twee stuks door den dood. Eene daarvan bevatte twee vliegenpopjes, die den 10den Junij uitkwamen. Mijne eerste rups spon zich den 10den Mei vast, de negende of laatste den 24sten Junij, terwijl de eerste vlinder den 11den Julij uitkwam, hebbende ik bij het uitkomen mijner voorwerpen waargenomen dat de duur van den poppenstaat zeer verschilde, durende deze van 19 tot 50 dagen. Ik verkreeg 6 mannetjes en een wijfje. Bij het kweeken merkte ik op dat een der rupsen in plaats van takjes het het het vergrooten harer woningen bezigde, daartoe een rond stukje beet uit een papier dat zich in hare suikerflesch bevond. De rups dezer soort, die met het huisje, eene pop en den mannelijken vlinder door de vriendelijkheid van Dr. Snellen van Vollenhoven op plaat 11 is afgebeeld, is wel is waar niet onbekend, daar zij reeds door Borkhausen in het derde deel van zijne Systematische Beschreibung der Europäischen Schmetterlinge (verschenen 1790) is beschreven (op p. 274, n°. 99, onder den naam van Bombyx vestita Fabr. *) en later o. a. ook nog door Wilde, Pflanzen und Raupen Deutschlands II, pag. 75 als 2 Dat echter de naam van Vestita F. voor deze soort niet wordt aangegenomen, geschiedt, omdat zij waarschijnlijk reeds vroeger door Fabricius onder den naam van Bomb. Hieracii is beschreven (Snellen). 258 AANTEEKING OVER PSYCHE VILLOSELLA, OCHSENHEIMER. Ps. villosella, doch zeker is het dat de zak verschillend is gevormd van die, welke genoemde Entomologen beschrijven. Borkhausen vergelijkt hem in vorm bij eenen openberstenden pijn-appel. Andere zakjes, met de vlinders uit Duitschland ontvangen, zijn gelijk Wilde beschrijft (die echter ook Calluna als voedsel noemt) met grasstengels overlangs bekleed en hebben daardoor weder een geheel ander aanzien. De door mij verkregene vlinders komen volmaakt overeen met de beschrijving bij Ochsenheimer, Schmetterlinge von Europa, Deel HI p. 180 onder den naam van Villosella en met de afbeelding bij Herrich-Schäffer, Syst. Bearb. der Schmelt. v. Europa, Band Il Tab. 19 (Bomb.) f. 100'. Psyche villosella was voor mijne ondekking niet in Nederland waargenomen en is dus eene nieuwe soort voor onze Fauna. Oosterbeek, 51 Augustus 1867. J. Bacuer Jr. Verklaring van Plaat 11. Oden 9° September 1866 ontving ik van den Heer P. C. T. Snellen twee huisjes van Psychiden, met takjes van heide bezet. Ik teekende daarvan eerst bij fig. u een af, waarvan de rups verborgen was, lette daarna op de bewegjen der rups en zag dat zij, als zij zich bewoog, de twee voorste ringen van het lijf en den koker stak en hare woning met rukken voorttrok, *t geen ik voorstelde bij ». Ik nam daarna de rups uit den koker, dien ik in de lengte openknipte, en beeldde haar af bij c en de voorste ringen bij d. De rups is vuil paarsachtig bruin, met geelachtige zijden; hare drie voorste lijfsringen zijn wit met donkerbruine en zwarte strepen en gele vlekken. Er zijn zes voorpooten met hoornachtige klaauwtjes en acht middenpooten met een lichtbruin ovaal zooltje, hoefijzervormig in de rondte bezet met bruine haakjes. Om Herrich-Schäffer verzuimt echter de in het oog loopend zwarter beschubde dwars- ader op zijne afbeelding aan te duiden (Snell Eine Psiche villosella, Ochs. À el eut pi. CLS. SE whiew AANTEEKENING OVER PSYCHE VILLOSELLA, OCHSENHEIMER. 259 Dit duidelijk voor te stellen teekende ik de fig. e, welke een der middelste ringen van het ligchaam schuin van onderen voorstelt. Bij fig. f beeldde ik een der bruine ovale luchtgaten af. Het een huisje was van takjes, het andere meer van afgebe-ten heideblaadjes gemaakt. Later, arriving in van den Heer Backer het mannelijke kokertje g, waaruit de vlinder zich ontwikkeld. had en uit welks einde dus ookenden mannelijke poppeschel stak; tevens ontving ik daarbij eene mannelijke poppeschel stak; tevens ontving ik daarbij eenigzins vergroot bij 7. Het staartpunt scheen mij toe uit twee conische puntjes te bestaan, naar de buikzijde omgebogen; zie dit sterk vergroot bij j. Eindelijk stelt £ den mannelijken vlinder voor. SL a Ju ; i LA TRS F VCL È SE 9 ii TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE. ER serra ~ UITGEGEVEN DOOR \EDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING, ONDER REDACTIE VAN Pror. J. VAN DER HOEVEN, Dr. A. W. M. VAN HASSELT EN Dr. S. G. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. TIENDE DEEL. TWEEDE SERIE. — TWEEDE DEEL. 'S GRAVENHAGE, MARTINUS N 1867. PR: _ TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE, UNDER REDACTIE VAN _Pror. J. VAN DER HOEVEN, Da. A W. M. VAN HASSELT - . EN | + Da. S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. TWEEDE SERIE. TWEEDE DEEL. — / Aflevering. DE GRANEN HE AG E: “i - MARTINUS NIJHOFF. — | Ee RBT î bry DATE mS RER VUS hoen 2 oe ze grau "a SNE HRIFT VOOR ENTOMOLOGIE, — = | UITGRGEVEN DOOR | > HE ENTOMOLOGISCHE ‘VEREENIGING, | Por. Le VAN DER HOEVEN. | gommen > © Dn. S.C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. TWEEDE SERIE. TWEEDE DEEL. 2 Aflevering Me SGRAVENHAGE, ae, Pe AST ee IJDSCHRIRT VOOR ENTOMOLOGIE, RLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING, — _ ONDER REDACTIE VAN _| 7 Len ND 185 vie" Prop. J. VAN DER HOEVEN. Dr A. W. M VAN HASSELT | | È i EN Dr. S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. TWEEDE SERIE. TWEEDE DEEL. IX | Acknowledging | RE SEAN KEES ie ern a cite EN LE 2 “lata ae Ws VO DE a Rie ver fa NS yee, Som Lis te F ae ae VE CL ANAS 4 È LEE se GRAVENHAGE, À Hu MARTINUS NIJHOFF, pe FABBRI RI dice BS ae odd 2 2S A IJDSCHRIET VOOR ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. i 3 ONDER REDACTIE VAN 0 nor. J. VAN DER HOBVEN, Dm. A. W. M. VAN HASSELT a EN SE De. S. O. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. TWEEDE SERIE. ~ TWEEDE DEEL. | XS È =. De a TE lia RI rr i en ASL nr! SAI MI - n QE ee re + ien Tue ER ee RENK ed Dir: Loto ie 4 Ss; = È ET Ed | % - - 4 ÿ- Aflevering | SGRAVENHAGE, _ MARTINUS NIJHOFF. | 1867. é JDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGISCHE  | EN à De. 8. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN. fo: | TWERDE SERIE. Re TWEEDE DEEL. AN | 6 Mlevering A Li | Su ’SGRAVENHAGE, MARTINUS NIJHOFF. 1867. _ 000 Bij MARTINUS NIJHORE te ’s Gravenhage ziet het licht : Ar ww ~~ wa DE VLINDERS VAN NEDERLAND. MACROLEPIDOPTERA. SYSTEMATISCH BESCHREVEN | DOOR P. C. T. SNELLEN. Fraai boekdeel. Imp. 8vo. Met 4 platen. Prijs f 9.50. ESSAI D’UNE FAUNE ENTOMOLOGIQUE DE L’ARCHIPEL INDO-NEERLANDAIS, € S. C. Snellen van Vollenhoven. 4° et 2° Monographie. 2 vol. Gr. in-4to. Avec 11 planches | dont 10 coloriees. f 14.50. A le 14 ui KR YA Al VP, Mu VU "N pi ha ù DARI [I Li LEA AL sit ies FA Li) M ee en “= u ve PR ‘> x | #2 | II fade pt e Dr EDER ne - a, Da Pata nare ne a. 