Het Nieuwe Testament, of Alle de boeken des Nieuwen Verbonds van Onzen Heer Jezus Christus; op last van de Hoog-mog. heeren Staten-generaal der Vereenigde Nederlanden, en volgens het besluit van de Synode nationaal, gehouden te Dordrecht in de jaren 1618 en 1619, uit de oorspronkelijke (Grieksche) taal in onze Nederlandsche getrouwelijk overgezet
20 T And Herod was highly dis- pleased with them of Tj^re and oidon. But they came with one accord to him, and having made Blastus the king's chamberlain their friend; desire peace, because their country was npurished by Üie king's country. 21 And upon a set day, Herod ar- rayed in royal apparel, sat upon his throne, and made an oration unto fhem, 22 And the people gave a ^out. sayins, It is the voice of a god, and not of a man. 23 And immediately the angel of the Lord smote him« because he gave not God the glory: and he was eaten (^ worms, and gave up the gho^t. 24 1 But the word of God grew and ifauitiplied. 25 And~Barnabas and Saul return- ed from Jerusalem^ when they had fulfilled their ministry, 'and took with them John) whose surname was Mark. CHAPTER XIIL NOW there were in the church that was at Antioch certain prophets and teachers; as Barna- bas, and Simeon that ^as called Niger, and Lucius of Gyrene, and Manaen, which had been brought up with Herod the tetrarch, and Saul. 2 As they ministered to the Lord, and fasted, the Holy tihost said. Se- parate nie Baniabas and Saul, for the work whereunto I have called them. 3 And when they had fasted and' prayed, and laid their hands on them, they sent them a^;^y. 4 T So they being sent forth by the Holy Ghost, departed unto Se- leucia; and from thence they sail- ed to C>'pras. 364 HANDELINGEN, XIII. 5 £n gekomen zijnde te Salamis, verkonougden zij net woord Gods in de synagogen dec Joden ', en zij hadden ook ^hannes tot dienaar. 6 En als zij het eilaiid doorge- gaan waren tot Paphos toe, vonden zii zekeren toovenaar, eenen val- scnen profeet, eenen Jood, wiens naam was Bar-Jezns; 7 Welke was bij den stadhouder Sergius Paulas, eenen verstandigen inan. Deze, Êamabas en Saulus tot zich geroepen hebbende, zocht zeer het woord Gods te hooren. 8 Maar Elymas, de tooveuaar, (want alzoo wordt zijn naam over- gezet) wederstond hen, zoekende den stadhouder van het geloof af te keeren. 9 Doch Saulus, (die ook Paulus eenaamdis) vervuld met den Hei- ngen Geest, en de oogen op hem houdende^ zeide : 10 O gij kind des duivels, vol van alle bedrog, en van alle arglis- tigheid, vijand van alle geregtig- heid ! zult gij niet ophouden te ver- keeren de regte wegen des Heeren? 11 En nu zie, de Imnd des Heeren 15 tegen u, en gij zult blind zijn, en de zon niet zien voor èenen tijd. En van stonde a^n viel op hem donkerheid en tiuisterni? ; en ron- dom gaande, zocht hij, die hem met de hand mogten leiden. 12 Als de stadhouder zag h gene geschied was, toen geloofde hij, verslagen zijnde over de leer des Heeren. 13 En Paulus en die met hem waren, van Paphos afgevaren zijn- de, kwamen te Perge, in Pamphy- lië. Maar Johai^pes, van hen scheidende, keerde weder naar Jeruzalem. 14 En zij, van Perge het land doorgaande, kwamen te Antiochiê, in Pisidië ; en gegaan zijnde in de synagoge op den dag des sabbats, zaten zij er neder. 15 En na het lezen der wet en der profeten, zonden de oversten der 5 And when they were at Salamis, they preached the word of God in the synagogues of the Jews. And they had sQso John to their minis- ter. 6 And when they had gone through the isle unto Paphos, they found a certain sorcerer, a false prophet, a Jew, whose name wetö Bar^jesus : 7 Which was with the deputy of the country, Sergius Paulus, a pru- dent man; who called for Barna- bas and SauL and desired to hear the word of God. 8 But Elymas th^ sorcerer (for so is his name by interpretation) with- stood them, seeking to turn away the deputy from the faith. 9 Then Saul, (who also t5 called Paul) filled with the Holy Ghost, set lus eyes on him, ^ 10 And said, 0 full of all subtilty, and all mischief, theu child of tne devil, thou enemy o£ all righteous- ness, wilt thou not cease to pervert the right ways of the Lord * 1 1 .^id now behold, the hand of the Lord is upon thee, and thou shalt be blind, not seeing the sun for a season. And immediately there fell on him a mist and a dark- ness ; and he went about seeking some to lead him by the hand. 12 Tlien the deputy, when he saw what was done, believed, being astonished at the doctrine óf the Lord. , 13 Now when Paul and his com- Jamy loosed from Paphos, they came to Per^ in Pamphylia : And John departing from them, return- ed to Jerusalem. 14 f But when they departed from Perga, they came to Antjoch in Pisidia, and went into the syn- agogue on the sabbath-day, and sat down. 15 Arid after the reading of the law and the prophets, the rulers of HANDELINGEN, XIII. 365 ftynagoge tot hen, zeggende : Man- nen broeders ! indien er eenig woord Van vertroosting tot het Yolk in u is, zoo spreekt. 16 En Paulus stond op, en wenkte met de hand, en zeide : Gij Isra- ëlitische mannen, en gij, dié God vreest, hoort toe ! 17 De Grod van dit volk Israël heeft onze vaderen uitverkoren, en het volk verhoogd, als zij vreemde- lingen waren in het land van Egypte, en heeft hen met eenen hoogen arm daaruit geleid. 18 £n hij heeft omtrent den tijd van veertig jaren hunne zeden verdragen in de woestijn. 19 En zeven volken uitgeroeid hebbende in het land Kana&n, heeft hij hun door het lot derzelvêr land uitgedeeld. 20 En daarna omtrent vier hon- derd en vijftig jaren, gaf hij hun regters, tot op Samuel, den profeet. 21 En van toen aan begeerden zij eenen koning} en Grod gaf hun ^Saul. den zoon van Kis^ eenen man uit aen stam van Benjamin, veer- tig jaren. 22 En dezen afgezet hebbende, verwekte hij hun David tot eenen koning; wien hij ook getuigenis gaf, en zeide : Ik heb gevonden David, den zoon van Jesse, eenen man naar mijn hart, die al mijnen wil zal doen. 23 Van het zaad van dezen heeft Grod Israël, naar de belofte, ver- wekt den Zaligmaker Jezus ; 24 Als Johannes eerst, v66r diens aankomst, al den volke Israels ge- predikt had den doop der bekeer- ing. 25 Doch als Johannes den loop volbragt, zeide liij: Wie meent ^ilieden, dat ik ben ? Ik ben de christus niet ; maar ziet, liij komt na mij, wien ik niet waardig ben de scnoenen zijner voeten' te ont- binden. 26 Mannen broeders! kinderen van het geslacht Abrahams, en die the synagf^ue sent unto them, say- ing, Ye men and brethren^ if ye have any word of exhortation for the people, say on. 16 Then raul stood upland beck- oning with his hand, said, Men of Israel, and ye that fear Grod, give audience. 17 The God of this people óf Is- rael chose our fathers, and exalted the people when they dwelt as strangers in the land of Egvpt, and with an high arm brought he them out of it. 18 And about the time of forty years stiffered he their manners in the wilderness. 19 And when he had destroyed seven nations in the land of Cha- naan, he divided their land to them by lot, 20 And after that, he gave unto them judges, about the space of four hundrea and fifty years, until Samuel the prophet. 21 And afterward they desired a king: and God ^ve unto them Saul the son of Cis^ a man of the tribe of Benjamin, by the space of forty years. 22 And when he had removed him, he raised up unto them David to be their king : to whom also he gave testimony, and said, I have found David the son of Jesse, a man after mine own heart, which shall fulfil all my wilL 23 Of this man's seed hath God, according to his promise, raised un- to Israel a Saviour, Jesus : 24 When John had first preached, before his coming, the baptism of repentance to all the people of Is- rael. 25 And as John fulfilled his course, he said. Whom think ye that I *m i I am not he. But behold, there cometh one after me, whose shoes of his feet I am not worthy to loose. 26 Men cmd brethren, children of the stock of Abraham, and whoso- 366 HANDELINGEN, XIII. onder u God vreezen ! tot u i» het woord dezer zaligheid gezonden. 27 Want die te Jeruzalem wonen, en hunne oversten, dezen niet ken- nende, hebben ook de stemmen der profeten, die op eiken sabbat gelezen worden, hem veroordee- lende, vervuld ; 28 Én geene oorzaak des doods vindende, hel^ben zij echter van Pilatus begeerd, dat hij zoude ge- dood worden. 29 En als zij alles volbragt had- den, wat van hem geschreven was, namen zij hem af van het hout, en leiden hem neder in een graf. 30 Maar God heeft hem uit de dooden cnpgewekt. 3 1 Welke gezien is geweest, vele dagen lang, van degenen, die met hem opgekomen waren van Galilea naar Jeruzalem, d\e zijiie getuigen zijn bij het volk. 32 En wij verkondigen u de be- lofte, die tot de videren geschied is, dat namelijk God dezelve ver- vuld heeft aan ons, hunne kinde- ren, als hij Jezus verwekt heeft. 33 Gelijt ook in den tweeden psalm geschreven staat : Gij zijt mijn Zoon, heden heb ik u gege- nereerd. 34 En dat hij hem uit de dooden heeft opgewekt, alzoo dat hij niet meer zal tot verderving keereh, heeft hij aldus gezegd: Ik zal ulieden de heiligheden Davids geven, die getrouw zijn. 35 Waarom hij ook in eenen an- deren pscdm zegt : Gij zult uwen Heilige niet over-geven, om ver- derving te zien. 36 Want David, als hij in zijnen tijd den raad Gods gediend had, is ontslapen, en is bij zijne vaderen gelegd, en heeft wel verderving gezien ', 37 Maar hij, dien God opgewekt heeft, heeft geene verderving ge^. zien. 38 Zoo zij u dau bekend, mannen everanaong you fearethGod, to yoa is the word of this salvation sent. 27 For they that dwell at Jerusa- lem, and their rulers, because they knew him not, nor yet the voices of the prophets which are read every sabbath-day, they have ful- filled, them in condemning him. 28 And though they found no cause of death in him^, yet desired they Pilate that he should be sialic. 29 And when they had fulfilled all that was written of him, they took him down from the tree, and laid him in a sepulchre. 30 But God raised him from the dead: 31 And he was seen many days of them which came up with him from Galilee to Jerusalem, who are his witnesses unto the people. 32 And we declare unto you glad tidings, how that the promise whjch was made unto the fathers, 33 God hath fulfilled the same unto us their children, in that hé hath raised up Jesus ag^in ; as it is also written m the second psalm. Thou art my Son, this day nave I begotten thee. ^ 34 And as concerning that he raised him up from the dead, now no more to return to corruption, he said on this wise, I will give you the sure mercies of David. 35, Wherefore he saith also in an- other psdmy Thou shall not suffer thine Holy One to see corruption. 36 For David, after he had served his own g^ieration by the will of Godj fell on sleep, and was laid un- to his fathers, and saw corruption : 37 But he, whom God raised again, saw no corruption. 38 H Be it known unto you HANDELINGEN. XIU. 3fi7 broeders '. dat dooi dezen u *eree- ving der zouden verlcondigd worülj 39 En dat van alles, niel kondl geregtvaardigd worden door de wet van Mozes, door dezen een iegelijk, die gelooft, geregt' Taardigd wordt. 40 Ziet dan toe, dat over nlieden niet kome 't gene gezegd is in de profeten : 41 Ziet, gij veiachlerB ! en ver- wondert u, en verdwijnt i want ik werk een werk in tiwe dagen, een werk 't welk gij niet zult selooren, zoo b.et u iemand verhaalt. 42 En als de Joden uitgegaan waren nït de eynagoge, tiaden de heidenen, dat tegen den neasC- votgenden sabbat nun deze woor- den zouden gesproken worden. 43 En als de synegoge geschei- den waa, volgden vele van de Jo- den en van de godsdienstige Jo- dengenooten Paulus en Barnabas ; welke lot hen spraken, en hen vermaanden Ie blijven bij de ge- nade Gods. 44 En op den volgenden sabbat kwam bijna de gehe^le stad te zamen, om het woord Gods te hoo- 45 Doch de Joden, de scharen ziende, werden met nijdigheid, vervnld, en wederspraken hetgeen van I^ulus gezega werd, weder- sprekende en lasterende. 48 Maar Paulus en Bamabas, vrijmoedigheid gebruikende, zei- den : Hel was noodig, dat eerat tot n het woord Gods gesproken zoude worden ; doeh nadeirüal gij het verstoot, en u zelveu dea eeu- wigen levens niet waardig oordeelt, ziet, zoo keeren wij ons tot de hei- denen. 47 Want alzoo h^efl ras de Hee- re geboden, xeg^mSe : Ik heb u gesteld tot een uóht der heidenen, opdat gij zoudl zijn lol zaligheid, tot aan het uiterste der aarde. 4S Als nu de heidenen dit hoor- den, verblijdden li j zich, en prezen ' therefore, men and brethren, that through this man is preached unto you the forgiveness of sins ; 39 And bv him all that believe are justified from all things, from which ye could not be justified by the law of Moses. 40 Beware therefore, lest thai come upon you which is spoken of in the ptopheta| 41 Behold, ye despisers, and won- der, and peruh : for I work a work in your days, a work which ye shall in no wise believe, though a man declare it unto you. 42 And when the Jews were gone out of the synagogue, the Gentiles besought that these wordsmigbt be preached lo them the next sabbalh. 43 Now when the congregation was broken up, many of the Jews and religious proselytes followed Paul and Barnabas ; who speaking lo Ihem, persuaded them to conti- nue in the grace of God. 44 H And the next sabhalh-day came almost the whole city to- gether to hear the word of God. 45 But when the Jews saw the multitude^ they were filled with things which wer contradicting ant 46 Then Paul ai ed bold, and said, that the word of have been sjpokei ing ye put u from you, and judge yourselves unworthy of everlast- ing life, lo, i" •" -^ - > the Gen- 47 For Bobath the Lord ciHnmand- ed us, saying, I have set thee to be a light of the Gentiles, that Ihou shouldesl be for salvation unto the ends of the earth. 48 And when the Gentiles beard this, they were glad, and glorified 368 HANDELINGEN, XIV. het woord des Heeren ', en er ge- loofden zoo velen als er verordend waren tot het eeuwige leven. 49 En het woorcf des Heeren werd door het geheele land uitge- breid. 50 Haarde Joden maakten 6p de godsdienstige en aanzienlijke vrou- wen, en de* Yoornaamsten van de stad, en verwekten vervolging te- gen Paulus en Barnabas, en wier- pen ze uit hunne landpalen. 5 1 Doch zij schuddeden het stof van hunne voeten af tegen hen, en kwamen te Iconium. 52 En de discipelen werden ver- vuld met blijdschap en met den Heiligen Geest. HOOFDSTUK XIV. EN het geschiedde te Iconium, dat zij te zamen gingen in de synagoge der Joden, en aLzoo spra- ken, dat eene groote menigte, beide van Joden en Grieken, ge- loofde. 2 Maar de Joden, die ongehoor- zaam waren, zetteden óp en ver- bitterden de zielen der neidenen tegen de broeders. 3 Zij verkeerden dan aldaar een- en landen tijd, vrijmoedig spre- kende in den Heere, die getuige- nis gaf aan het woord zijner genade, en gaf, dat teekenen en wonderen geschiedden door hunne handen. 4 En de menigte dèr stad werd verdeeld, en soihmigen ' waren met de joden, en sommigen met de apostelen. 5 En als er een oploop geschied- de, beide van heidenen en van Jo- den, met hunne oversten, om hun smaadheid aan te doen, en hen te steenigen^ 6 Zijn zij, dies overlegd hebben- de, gevlugt naar de steden van Lycaonië, namelijk Lystre en Der- be, en het omliggende land, 7 En verkondigden aldaar het evangelie. 8 En een zeker man te Lystre, the word of the Lord : and as ma- ny as were ordained to eternal life, believed. 49 And the word of the Lord was published throughout all the region. 60 But the Jews stirred up the devout and honourable women, and the chief men of the city, and raised persecution against Paul and Barnabas, and expelled them out of their coasts. 5 1 But they shook off the dust of their feet against them, and came unto Iconium. 52 And the disciples were filled with joy and with the Holy Ghost. CHTAPTER XIV. AND it came to pass in Iconium, that they went both together into the synagogue of the Jews, and so spake, that a great multi- tude, both of the Jews, and also of the Greeks, belreved. 2 But the unbelieving J«ws stirred up the Gentiles, and made their minds evil-affected against the brethren. ^ ' < 3 Long time therefore abode they speaking boldly in the Lord, which gave testimony unto the word\pf nis grace, and granted signs and wondjBrs to bé done by their hands. 4 But the multitude of the city was divided : and part held with the Jews, and part with the apos- tles. \ 5 And when there was an assault made both of the Grentiles, and al- so of the Jews, with their tulers, to use them aespitefully, and to stone them, 6 They were ware of i>, and fled unto Lystra and Derbe, cities of Lycaonia, a.nd unto the region that lieth round about : 7 And there they preached the gospel. 8 IT And there sat a certain man at HANDELINGEN, XIV. 369 onmagtig aan de voeten, zat ne- der, kreupel zijnde van zijn moe- ders lijf, die nooit had gewandeld. 9 Deze hoorde Paulus spreken ; welke, de oogen op hem nouden- de, en ziende, dat hij geloof had om gezond te worden, 10 Zeide met groote stem : Sta regt op uwe voeten ! £n hij sprong op en wandelde. 11 En de scharen, ziende 't ^ene Paulus gedaan had, verhieven hun- ne fitëmmen, en zeiden in het Ly- caonisch : De goden zijn den men- schen gelijk geworden, en tot ons nedergekomen. 12 £n zij noemden Barnabas Ju- piter, en Paulus Mercurius, omdat nij het woord voerde. 13 En de priester van Jupiters (empely die voor hunne stad was, bragt stielen en kransen aan de voorpoorten, en wüde offeren met de scharen. 14 Maar de apostelen, Barnabas en Paulus, dat hoerende, scheur- den hunne kleederen, en spron- gen onder de schare, roepende, 15 En zeggende: Mannen! waar- om doet gij deze dingen? wij zijn ook menschen van gelijke be- wegingen als ^j, e|i verkondigen ulieden, dat gij van deze ijdele dingen u zoudt bekeeren tot den levenden God, die gemaakt heeft den hemel, en de aarde, en de zee, en al 't gene in dezelve is ; 16 Die in de verledene tijden al- le de heidenen heeft laten Amande- len in hunne wegen ; - 17 Hoewel hij zich zelven niet onbetuigd gelaten heeft, goed do- ende van den hemel, ons regen en vruchtbare tijden gevende, vervul- lende onze harten met spijze en vrolijkheid. 18 En dit zegende, wederhiel- den zij naauwelijks de scharen, dat zij hun niet offerden. 19 Maar daarover kwamen Jo- den van Antiochië en Iconium, en overreedden de scharen, en stee- nigden Pauhis,en sleepten ^mbai- 24 Lystra, impotent in his feet, being ^ cripple from his mother's womb, who never had walked. 9 The same heard Paul speak : who steadfastly beholding him, and perceiving that he h^ faith to be healed, 1,0 Said with a loud voice, Stand upright on thy feet. And he leap- ed and walked. 11 And when the people saw what Paul Kad done, they lifted up their voices, saying in the speech of Lycaonia, The gods are come down to us in the likeness of men. 12 And they called Barnabas, Jupiter ; and Paul, Mercurius, be- cause he was the chief speaker. 13 Then the priest of Jupiter, which was before their city, brought oxen and garlands unto the gates, and would have done sacrifice with the people. 14 Which when tne apostles, Bar- nabas and Paul, heard o/, they rent their clothes, and ran in among the people, crying out, 15 And saying, Sirs, why do ye these things ? We also are men of like passions with you, and preach unto you, that ye should turn from these vanities unto the living God, wh^ch made heaven, and earth, and the sea, and all things that are therein : 16 Wlio in times past suffered all nations to walk in tneir own ways. 17 Nevertheless he left not him- self without witness, in that he did good, and gave us rain from heaven, and fruitful seasons, fill- ing our hearts with food and glad- ness. 18 And with these sayings scarce restrained they the people, that they had not done sacrifice unto them. 19 IT And there came thither cer- tain Jews from Antioch, and Ico- nium, who persuaded the people, and having stoned Paul, drew Mm 370 HANDELINGEN, XV. ten de stad, meenendedat hij dood was. 20 Doch als hem de discipelen omringd hadden, stond hij op en kwam in de stad ; en des anderen daags gin^ hij met Barnabas uit naar Derbe. 21 En als zij aan die stad het evangelie verkondigd en vele dis- cipelen gemaakt hadden, keerden zij weder naar Lystre, en Iconlum, en Antiochiê, 22 Versterkende de zielen der discipelen, en vermanende, dat zij zouden blijven in het geloof, en zeggende dat wij door vele ver- drukkingen moeten ingaan in het koningrijk Gods. 23 En als zij hun in elke gemeen* te, met opsteken der handen, ou- derlingen verkoren hadden, gebe- den hebbende met vasten, bevalen zij hen den Heere, in wien zij ge- loofd hadden. 24 En Pisidië doorgereisd heb- bende, kwamen zij iu Pamphylië. 26 En als zij te Perge het woord gesproken hadden, kwamen zij af naar Attalié. 26 En van daar voeren zij af naar Antiochiê. van waar zij der genade Grods aanoevolen waren geweest tot het werk, dat zij volbragt had- den. 27 Eu daar gekomen zijnde, en de gemeente vergaderd hebbende, verhaalden zij, wat grooté dingon Grod met hen gedaan had, en dat hij den heidenen de deur des ge- loofs geopend had. 28 En zij verkeerden aldaar géén' kleinen tijd met de discipelen. HOOFDSTUK XV. EN sommigen, idie afgekomen waren van Judea, leerden de broederen, zeggende: Indien gij niet besneden wordt naar de wijze van Mozes, zoo kunt gij niet zalig worden. 2 Als er dan geen kleine weder- out of the city, supposing he had been dead. 20 Howbeit, as the disciples stood round about him, he rose up, and came into the city : and the next day he departed with Barnabas to Derbe. 21 And when they had preached the gospel to that city, and had taught many, they returned again to L3r8tra, and ta Iconium, and Antioch, 22 Confirming the souls of the disciples, and exhorting them to continue in the faith, and that we must through much tribulation en- ter into the kingdom of God. 23 And when they had ordained them elders in every church, and had prayed with fasting, they com- mended them to the Lord, on whom they believed. 24 And after they had passed throughout Pisidia, they came to Pamphylia. 25 And wheii they had preached the word in Perga, they went down into Attalia : 26 And thence sailed to Ahtioch, from whence they had been recom- mended to the gra^ of God, for the work which they fulfilled. 27 And when they were come, and had gathered the church to- gether, they rehearsed all .that God had done with them, and how he had opened the door of faith unto the Gentiles. 28 And there they abode long time with the disoiples. CHAPTER XV. AND certain men which came down from Judea, taught the brethren, and said, Except yé be circumcised after the manner of Moses, ye cannot be saved. 2 When therefore Paul and Bar- HANDELINGEN, XV. 371 Btand en twisting geschiedde bij Paulas en Bamal^ tegen hen, zoo hebben zij verordend, dat Pau lus en Barnabas, en eenige anderen uit ' hen, zouden opgaan naar Jeruzalem tot de apostelen en ouderlingen wegens deze vraag. 3 Zij dan, van de gemeente uitge^ leid zijnde, reisden door Phenicië en Samariëj verhalende de bekee- ring der heidenen ; en deden allen den broederen groote blijdschap aan. 4 En te Jeruzalem gekomen zijn- de, werden zij ontvangen van de gemeente, en de apostelen, en de ouderlingen , en zij verkondigden, wat groote dingefi Grod met hen gedton had. 5 Maar, zeiden zijj daar zijn som- migen opgestaan van die van de sekte der pharizeën, die gelpevig zijn geworaen, zeggende dat men hen moet besnijden, en hun gebie- den, de wet van Mozes te onder- houden. 6 En de apostelen eji de ouder- Hhgen vergaderden te zameh, om op deze zaak te letten. 7 En als daarover groote twisting geschiedde, stond Petrus op en zeide tot hen f Mannen broeders ! gij weet, dat God sedert langen tijd onder ons nUj verkoren heeft, dat de heidenen dcor mijnen'mona het woord des evangelies zouden hooren, en gelooven. 8 En Grod, de kenner der harten, heeft hun getni^enis gegeven, hun gevende den Heiligen Geest, gelijk ook ons. 9 En hij heeft geen onderscheid gemaakt tusschen onsen hen, hun- neharten gereinigd hebbende door het geloof. 10 Nu dan, wat verzoekt gij God, om een juk op den hals der disci- pelen te leggen, 't welk noch onze vaders, noch wij hebben kannen dragen? 1 1 Maar wij gelooven door de ge- nade van den Heere Jezus Christus zalig te worden, op zulke wijze als ook zij. nabas had no small dissension and disputation with them, they deter- mined that Paul and Barnabas, and certain other of them, should go up to Jerusalem unto the apostles and elders about thi^ question. 3 And being brought on their way by the church, they passed through Phenice and Samaria, declaring the conversion of the Gentiles: and they caused great joy unto aH the brethren. 4 And when they were come to Jerusalem, they were received of the church, and of the apostles and elders, and they declarea all things that G<Ki had done with them. 5 But there rose up certain of the sect of the Pharisees, which believ- ed, saying, ThSit it was needful to circumcise them, and to command them to keep the law of Moses. 6 IT And the apostles and elders came together for to consider of this matter. 7 And when there had been much disputing, Peter rose up and said unto them, Med and brethren, ye know how that a good while ago, God made choice among us, that the Gentiles, by my mouth, should hear thé word of the gospel, and believe. S And God, which knoweth the hearts, bare them witness, giving them the Holy Ghost, even as Ju did unto vts : 9 And put no difference between us and them, purifying their hearts by faith. IQ Now therefore why tempt ye Crod, to put a yoke upon the neck of the disciples, whicn neither our fathers nor we were able to bear ? 1 1 But we believe, that through the grace of the Lord Jesus Christ, we Siall be saved, even as they. 372 HANDELINGEN, XV. 12 En de gansche menigte zweeg •til, en zii hoorden Barnabas en Paulus verhalen, wat groote teeke- nen en wonderen Grod door hen onder de heidenen gedaan had. 13 En nadat dezen zwegen, ant- woordde Jakobus, zeggende : IVlan- nen broeders ! hoort mij. 14 Simeon heeft verhaald, hoe Grod eerst de heidenen heeft be- zocht, om uit hen een volk aan te nemen voor zijnen naam. 15 En hiermede stemmen over- een de woorden der profeten, gelijk geschreven is : 16 Na dezen zal ik wederkeeren. en weder opbouwen den tabernakel Davids, die vervallen is, en 't gene daarvan verbroken is, weder op- bouwen, en ik zal denzelven we- der oprikten : 17 Opdat ae overige menschen den Heere zoeken, en alle de hei- denen, over welke miin naam aan- geroepen is, spreekt ae Heere, die dit alles doet. 18 Gode zijn alia zijoe werken van eeuwigheid bekend. 19 Daarom oordeel ik, dat men degenen, die uit de heidenen zich tot God bekeeren, niet beroere, 20 Maar hun zal aanschrijven, dat zij zich onthouden van de din- gen, die door de afgoden besmet zijn, en van de hoererij, en van het verstikte, en van het bloed. 21 Want Mozes heeft er van oude tijden in elke stad, die hem prediken, en hij wordt op eiken sabbat in de sjmagogen gelezen. 22 Toen heeft het den apostelen en den ouderlingen, met de ge- heele gemeente goed gedacht, eenige mannen uit zich te verkie- zen, en met Paulus en Barnabas te zenden naar Antiochië, namelijk Judas, die toegenaamd wordt Bar- sabas, en Silas ', mannen, die voor- gangers waren onder de broeders. 12 t Then all the multitode kept silence, and gave audience to Bax- nalMis and Paul, declaring what miracles and wonders God had wrought among the Gentiles by them. 13 t And after they had held their peace, James answered, say- ing. Men <and brethren, hearken unto me. 14 Simeon hath declared how God at the first did visit the Gentiles, to take out of them a people for his name. 15^And to this agree the words of the prophets ; as it is written, 16 After this I will return, and will build a^in the tabemacle of David which ^s fallen down; and I will build again the ruins there- of, and I will set it up : 17 That the residue of men might seek after the Lord, and all the Gentiles, upon whom my name is called, saith the Lordj who doeth all these things. 18 Known unto God are all his works from the beginning of the world. 19 Wherefore my sentence is, that we trouble not them, which from among the Grentiles are turn- ed to God : 20 But that we write unto them that they abstain from pollutions of idols, and from fornication^ and from tniqgs strangled, and from blood. 21 For Moses of old time hath in every city them that preach him, being read in the synagogues every sabbath-day. 22 Then pleased it the apostles and elders, with the whole cnurch, to send chosen men of their own company to Antioch, with Paul and Barnabas ; namely, Judas surnam- ed Barsabas. and Silas, chief men among the l>rethren: HANDELINGEN, XV. 373 23 En zij schreven ter bezorging door derzelver hand^ dit vol^eride : De apostelen, en de ouderlingen, en de broeders wenschen den broe- deren oit de heidenen, die in An- tiochië, en Sy rië,en Cilicië zijn,heil! 24 Nadenraal wij gehoord heb- ben, dat Botnmigen, die van ons uitgegaan zijn, u met woorden ont- roerd hebben en uwe zielen wan- kelende gemaakt, zeggende, dat men moet besneden worden, en de wet onderhouden : aan wie wij dat niet bevolen hadaen ; 25 Zoo heeft het ons, eendragtig te zamen zijnde, goed gedacht, eenige mannen te verkiezen, en tot u te zenden, met onze gelief- den, Barnabas en Paulus, 26 Menschen. die hunne zielen overgegeven nebben voor den naam van onzen Heere Jezus Christus. 27 Wij hebben dan Judas en Si- las gezonden, die ook bij monde hetzelfde zullen verkondigen. 28 Want het heeft den Heilieen Geest en ons goed gedacht, ulieden ^een' meerderen lïÊist op te leggen dan deze noodzakelijke dingen : 29 Namelijk, dat gij u onthoudt van 't gene aen afgoden geofferd is, en van bloed, en van het ver- stikte, en van hoererij ; van welke dingen indien gij u zelven wacht, zoo zult gij weldoen. Vaart wel. 30 Dezen dan, hun afscheid ont- vangen hebbende, kwamen te An- tiochië ', en de lAenigte vergaderd hebbende^ gaven zij dan brief over. 31 En zij, dien ^lezen hebben- de, vefbhjdden zich over de ver- troosting. 32 Judas nu en Silas, die ook zel- ven profeten waren, vermaanden de broeders met vele woofden, en versterkten hen. 33 En als zij daar eenen tijd- lang vertoefd hadden, lieten de broederen hen wederom met vrede* tot de apostelen gaan. 34 Maar het dacht Silas goed, al- daar té blijven. 23 And they wrote letters by them after this manner , The apostles^ and elders, and brethren, send greeting unto the brethren which are of the Gentiles in Antioch, and Syria, and Cilicia. 24 Forasmuch as we have heard, that certain which went out from u& have troubled you with words, suD verting your souls, saving, Ye must be circumcised, and Keep the law; to whom we gave no stick commandment : 25 It seemed good unto us, being assembled with one accord, to send chosen men unto yoii, with our be- loved Barnabas and Paul : 26 Men that have hazarded their lives for the name of our Lord Je- sus Christ. 27 WeT have sent therefore Judas and Silas, who shall also tell you the same things by mouth. 28 For it seemed good to the Holy Ghost, and to us, to lay upon you no greater burden than these ne- cesdary things ; 29 That ye abstain from meats of- fered to idols, and from blood, and from things strangled, and from fornication : from which if ve keep yourselves, ye shall do weU. Fare ye weli 30 So when they were dismissed, they came to Antioch : and when they had gathered the multitude together, they delivered the epistle. 31 Which when they had read, they rejoiced for the consolation. 32 And Judas and Silas, being prophets also themselves, exhorted the brethren • with many words, and confirmed them. 33 And after they had tarried there a space, they were let go in peace from the brethren unto the apostles. 34 Notwithstanding, it pleased Silas to abide there still. 374 HANDELINGEN, XVI. 35 En Paulus en Baraabas ont- hielden zich te Antiochië, leerende en verkondigende, met nog yeie anderen, het woord des Heeren. 36 En na eenige dagen zeide Pau- lus tot Barnabas : I^t ons nu we- derkeeren, en bezoeken onze broe- ders in elke stad, in welke wij het woord des Heeren verkondigd heb- ben, om te zien hoe zij het hsbben. 37 En Barnabas ried, dat zij Jo- hannes, die genaamd is Markus, zouden medenemen. 38 Maar Paulus achtede het bil- lijk, dat men dien niet zoude mede- nemen, die van Pamphylië af van hen was afgeweken, en met hen niet was j^egaan tot het werk. 39 Daar ontstond dan eene verbit- tering, alzoo dat zij van malkander gescheiden zijn, en dat Barnabas Markus medenam, en naar Cyprus afvoer ; 40 Maar Paulus verkoos Silas, en reisde henen, der genade Gods van de broederen aan bevolen zijnde! 41 En hij doorreisde Syrië enCi- licië, versterkende de gemeenten. HOOFDSTUK XVI. 11^ N hij kwam te Derbe en Lys- J tre. En ziet, aldaar was een zeker discipel,^ met name Timo- theüs, zoon van eene geloovige Joodsche vrouw, maar. van eenen Griekschen vader ; 2 Wien goed getuigenis gegeven werd van de broederen te Lystre en loonium. 3 Deze wilde Paulus, dat met hem zoude reizen ; en hij nam en besneed hem, om der Joden wil, die in die plaatsen waren; want zij kenden allen zijnen vader, dat hij een Griek was. 4 En alzoo zij de isteden doorreis- den, gaven zij hun de verordenin- gen over, die van de apostelen en de ouderlingen te Jeruzalem vast- gesteld waren, om die te onderhou- den. 5 De gemeenten dan werden be- 35 Paul also and Baniabas con- tinued in Antioch, teaching and preaching the word of the Lord, with many others also. 36 T And some days after, Paul said unto Barnabas, Let us go agaia and visit our brethren, in every city where we have preached the word of the Lord, ana see how they do. 37 And Barnabas determined to take with them John, whose .sur- name was Mark. 38 But Paul thought not good to take him with them, who departed from them from Pamphylia, and went not with them to the work. 39 And the contention was so sharp between them, that they de- parted asunder one from the other : and so Barnabas took Mark, and sailed unto Cyprus. 40 And Paul chose Silas, and de- Earted, being reconmiended by the rethren unto the grace of God. 4 1^ And he went through Syria and Ciiicia, confirming the churches. CHAPTER XVL THEN came he to Derbe and Lystra : and behold, a certain disciple was there, named Timo- theus, the son of a certain woman which was a Jewess, and believed, but his father vhis a Greek : 2 Which was well reported of by the brethren that were at Lystra and Iconium. 3 Him would Paul have to go forth with him : and took and cir- cumcised him, Because of the Jews which were in those quarters r for they knew all that his father .was a Greek : 4 And as they went through the cities, they dehvered them the de- crees for to keep, that were ordain- ed of the apostles and elders which were at Jerusalem. 5 And so were the churches es- HANDELINGEN, XVI. 375 vestigd ia het geloof, en werden dagelijks overvloediger in getal. 6 £n als zij Phrygië, en het land van Galatië doorgereisd hadden,^ werden zij van den Heiligen Creest verhinderd, het woord in Azië te spreken. 7 En tot bij Mysië gekomen zijnde, poogden zij paar Bithynië te reizen; en de Geest liet het hun niet toe. 8 En Mysie voorbijgereisd zijn- de, gingen zij af naar Trpas. 9 En van raulus werd in den nacht een gezigt gezien : daar was een Macedonisch di€m staande, die hem bad en zeide : Kom over in Macedonië, en help ons. 10 Als hij nu dit gezigt ^zien had, zoo zochten wij terstond naar Macedonië te reizen, besluitende daaruitj dat de Heere ons geroepen had, om hun het evangelie te ver- kondigen. 1 1 Van Troas dan afgevaren zijn- de, liepen wij regt naar Samothra- ce, en den volgenden dag naar Neapolis. 12 En van daar naar Philipni, welke is de eerste stad van dit deel van Macedonië, eene kolonie. En wij onthielden ons in die stad etteliJKe dagen. 13 Ën op den dag des sabbats gingen wij buiten de stad aan de rivier, waar het sebed plagt te ge- schieden ; en nedergezeten zijnde, spraken wij tot de vrouwen, die zamengekomen waren. 14 En eene zekere vrouw, met name Lydia, eene purperverkoop- ster, van de stad l'n3ratira, die €rod diende, hoorde ons; welker hart de Heere heeft geopend, dat zij acht nani op hetgeen van Paulus gesproken werd. 15 En als zij gedoopt was, en haar huid^ bad zij ons. zeggende : Indien gij hebt geooraeeld, dat ik den Heere getrouw ben, zoo komt in mijn huis en blijft er. En zij dwong ons. 16 En het geschiedde,^ als wij tablished in the faith, and increase ed in number daily. 6 Now when they had gone throughout Phrygia, and the region of Galatia, and were forbidden of the Holy Ghost to preach the word in Asia; 7 After they were come to Mysia, they assayed (o go into Bith3mia : but the Spirit suffered them not. 8 And they passing by Mysia, came down to Trpas. 9 And a vision appeared to Paul in the ni^ht : There stood a man of Macedonia, and prayed him, saying. Come over into Macedonia, and help us. 10 And after he had seen the vi- sion, immediately w« endeavoured to go into Macedonia, assuredly ga- thering, that thd Lord had calledus for to preach the gospel unto them. 1 1 Therefore loosing from Troas, we came with a straight course to Samothracia, and the next day to Neapolis ; 12 And from thence to Philippi, which is the chief city of that part of Macedonia, and a colony: and we were in that city abiding cer- tain days. 13 And on the sabbath we went out of the city by a river side, where prayer was wont to be made; ana we sat down, and spake unto the women which re- sorted thither. 14 IT And, a certain woman nam- ed Lydia, a seller of purple, of the city of Thyatira, whicn worsnipped God. heard its: whose heart the Lora opened, that she attended un- to the things which were spoken of Paul. 15 And when she was baptized, and her household, she besought «5, saying, If ye have judged me to be faithful to the Lord, come in- to my house, and. abide there. And she constrained us. 16 1 And it pame to pass sm we 376 HANDELINGEN, XVI. tot het gebed henengingen, dat eene zekere dienstmaagcj, hebben- de eenen waarzeggenden geest, ons ontmoette, welke haren hee- ren groot gewin toebragt met waarzeggen. 17 Deze volgde Paulus en ons achterna, en riep, zeggende : Deze menschen zijn dienstknechten Grods des AUerhoogsten, die ons den weg der zaligheid verkondi- gen. 16 £n dit deed zij vele dagen lang. Maar Paulus, daaraoer on- tevreden zijnde, keerde zich om, en zeide tot den geest : Ik gebiede u in den naam van Jezus Christus^ dat gij van haar uitgaat ! En hij ging uit ter zelfder ure. 19 Als nu de heeren van dezelve zagen, dat de hoop huns gewins weg was, grepen zij Paukis en Si- las, en trokken hen naar de markt voor de oversten. 20 En als zij hen tot de hoofd- mannen gebragt hadden, zeiden zij : Deze menschen beroeren onze stad, daar zij Joden zijn, 21 En zij verkondigen zeden, die ons niet geoorloofd zijn aan te ne- men of te volgen, alzoo wij Romei- nen zijn. 22 Eu de schare stond mede te- gen hen op : en de» hoofdmannen, hun de Kieederen afgescheurd hebbende, bevalen hen te geese- len. 23 En als zij hun vele slagen ge- geven hadden, wierpen zij hen in de gevangenis, en geboden den stokbewaarder, dat hij hen zeker- lijk bewaren zoude, 24 Die, zulk een gebod ontvan- gen hebbende, hen wierp in den binnensten kerker, en hunne voe- ten verzekerde in den stok. 26 En omtrent den middernacht baden Paulus en Silas, en zongen Gode lofzangen ; en de gevange- nen hoorden naar hen. 26 En er geschiedde snellijk eene groote aardbeving, alzoo dat de fondamenten des kerkers be- went to prayer, a certain damsel possessed with a spirit of divina- tion, met us, which brought her masters much gain by sootli^ying : 17 The same followed Paul and us, and cried, saying. These m(en are the servants of the most high God, which shew unto us the way of salvation. 18 And this did she many days. But Paulbeing grieved, turned and said to the spirit, I conimand thee in the name of Jesus Christ to come out of her. And he came out the same hour. 19 IT And when her masters saw that the hope of their gains was gone, they caught Paul and Silas, and drew them into the market- place unto the rulers, 20 And brought them to the ma- gistrates, saying, These men, being Jews, do exceedingly trouble our city, 21 And teach customs which are not lawful for us to receive, nei- ther to observe, being Romans. 22 And the multitude rose up to- gether against them : and the ma- gistlrates rent Off their clothes, and c^mmandedv to beat them, 23 And when they had laid msmy stripes upon them, they cast them into prison, charging the jailer to keep them safely. 24 Who having received such a óharge, thrust them into the inner prison, and made their feet fast in the stocks. 25 IT And at midnight Paul and Silas prayed; and sang praises unto God : and the prisoners heard them. 26 And suddenly there was a ^reat earthquake, so that the foun- dations of the prison were shaken : HANDELINGEN, XVI. 377 wogen werden; en terstond wer- den alle de deuren geopend, en de banden yairalle werden los. 27 En de stokbewaarder, wakker geworden zijnde, en ziende de deu- ren der gevangenis geopend, trok een zwaard, en zoude zioh zelven omgebragt nebben, meenende dat de gevangenen ontvloden waren. 28 Maar Paulus riep met groote stemme, zeggende : Doe n zelven geen kwaad; want wij zijn allen hier. 29 En als hij licht geêiseht had, sprong hij binnen, en werd zeer bevende, en viel voor Paulus en Silas neder. ^ 90 En ken buiten gebragt hebben- de, zeide hij : Lieve heeren ! wat moet ik doen, opdat ik zalig worde? 31 En zij zeiden : Oeloof in den Hëere Jezus Christus, en ^j zult zalig worden, gij en uw huis. 32 En zij spraken tot hem het woord des Heeren, en tot allen, die in zijn huis waren. 33 En hij nam hen tot zich in de- zelfde ure van den nacht, en wiesch hen van de striemen ^* en hij ^^erd terstond gedoopt, hij en alle de zijnen. 34 En hij bragt hen in zijn huis, en zettède hun de tafel voor, en verheugde zichj dat hij met ge- heel zijh huis aan 60a geloovig geworden was. 35 En als het daggeworden was, zonden de hoofdmannen de stads- dienaars, zeggende : Laat die men- schen los. 36 En de stokbewaarder bood- schapte deze woorden aan Paulus, zeggende: De hoofdmannen heb; ben gezonden, dat gijlieden zoudt losgekiten worden; gaat dan nu uit, en reist henen in vrede. 37 Maar Paulus zeide tot hen: Zij hebben ons, die Romeinen zijn, onveroordeeld in het openbaar ge- geeseld,en in de gevangenis gewor- {)en, én werpen zij ons nu heime- ijkdaamit? Nietalzoo; maar dat zij zelven komen, en ons uitleiden. and immediately all the doOrs were opened,and everyone's bands were loosed; 27 And the keeper of the prison awaking out of his sleep, ana see- ing thé prison-doors open, he drew out his sword, and would nave kill- ed himself, supposing that the pri- soners had been fled. 28 But Paul cried with a loud voice, saying. Do thyself no harm : for we are all here. 29 Theniie called for a light, and sprang in, and came trembling, and fell down before P&ul and Si- las; 30 And brought them out, and said, Sirs, whs^t must I do to be sav«11 31 And they said, Believe on the Lord Jesus Christ, and thou shalt be saved, and thy house. 32 And they spake unto him the word of the Lord, and to all that were in his house. 33 And he took them the same hour of the night, and washed their stripes ; and was baptized, he and all his, straightway. 34 And when he had brought them into his house, he set meat before them, and rejoiced, believ- ing in God with all his house. 35 And when it was day, the ma- ^strates sent the sergeants, say- ing. Let those men go. 36 And the keeper of the prison told this saying to Paul, The ma- gistrates have sent to let you go : now thexefore depart, and go in peace. 37 But Paul said unto them. They have beaten us openly uncondemn- ed, being Romans, and have cast us into prison ; and now do they thrust us out privily ? nay verily ; but let them come themselves and fetch us out. 878 HANDELINGEN, XVII. 38 En de stadsdienaars boodschap- ten deze woorden weder den hoofcl- mannen j en zij werden bevreesd, hoerende dat zij Romeinen wa- reiL 39 En komende, spraken zij hen toe, en als zij hen uitgeleid had- den, begeerden zij, dat zij uit de staa gaan zouden. 40 £n uitgegaan zijnde uit de ^e- vansenis, gingen zij bij Lydia m; en de broeders gezien hebbende, vertroostten zij dezelve, en gingen uit de stad. HOOFDSTUK XVII. EN door 'Amphipolis en ApoUo- nia hunnen weg genomen heb- bende, kwamen zij te Thessaloni- ka, alwaar eene synagoge der Jo- den was. 2 En Paulus ging, gelijk hij ge- woon was, bij hen in, en handelde drie sabbaten lang met hen uit de schriften, 3 De2m;6 openende, en voor oogen stellende, dat de Christus moest lijden en opstaan uit de dooden, en dat deze Jezus is de^ Christus, dien ik, zeide hij ulieden verkondige. 4 En sommigen uit hen geloofden, en werden Paulus en Süas toege- voegd, en van godsdienstige Grie- ken eengroote menigte, en van de voornaamste vrouwen niet wei- nige. 5 Maar de Joden, die ongehoot- zaam waren, dit benijdende, na- men tot zich eenige booze mannen uit de marktboeven, en maakten, dat het volk te hoop liep, en be- roerden de stad: en op het huis van Jason aanvallende, zochten zij hen tot het volk te brengen. 6 En als zij hen niet vonden, trok- ken zij Jason en eenige broeders voor de oversten der stad, roepen- de : Dezen, die de wereld in roer hebben gesteld, zijn ook hier ge- komen, 7 Welke Jason in zijn huis geno- men heeft ; en alle dezen doen te- 38 And the sergeants told these words unto the magistrates: and they feared when they heard that they were Romans. 