Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
ONDER RUTGER JAN SCHIMMELPENNINCK. 389 De benoemde, toen reeds op reis naar Indié, in Amerika anwezige Kommissarissen-General C. H. van Grasveld en Mr. C. Th. Elout, werden teruggeroepen en nadat zij den 4 Januarij 1807 in het vaderland waren teruggekeerd, ont- ving de toenmalige Kolonel-General M". H. W. Daendels, bij besluit van 28 Januarij 1807, zijne aanstelling als Gouverneur- General van Nederlandsch Indië. Na deze beknopte geschiedkundige herinnering, volgen nu de besprokene staatsstukken in hun geheel. Zij zijn, voor zoover mij bekend is, nooit openbaar gemaakt en aan de aan- dacht der histirici, naar het schijnt, ontsnapt, welligt omdat de gesteldheid der tijden, hunne toepassing hebben belet. Der aanvulling dier leemte, meende ik alzoo, door de publi- cering er van, geen onnut werk te verrigten. De belangstel- lende lezer is nu in de gelegenheid gesteld, om de vergelijking dezer bescheiden met die van 1803 en latere diergelijke, naar verklezen, voort te zetten f. Taal en stijl zijn behouden zooals zij in de kopijen, berus- tende bij het Rijks-archief en het Ministerie van Kolonien, wor- den aangetroffen, met enkele verandering evenwel in de spelling, waar die door al te groote willekeurigheid, gelijk in dien tijd regel was, de lektuur lastig kon maken. D. W. SCHIFF. ’s GRAVENHAGE, 16 Mei 1865. 'Het rapport van de Staats-Kommissie van 1803, benevens de daarbij be- hoorende charters en instructiën, is meermalen door den druk openbaar ge- maakt en mag dus verondersteld worden, in handen te zijn, of onder het bereik voor raadpleging te liggen van ieder wien de Oost-Indische aangele- genheden ter harte gaan. IA. Q. SECRET. Extract uit het Register der Staatsbesluiten van de Bataafsche Republik. Maandag, 27 Januarij 1806. Ontvangen eene missive van den Raad der Aziatische Bezittungen en Etablissementen van den 28 November 1805, daarbij overleggende het concept van een Reglement op het Beleid van de Regering en het Justitiewezen in de Aziatische Bezittungen dezer Republik en van den handel op en in derzelver Bezittung, alsmede de nodige concept-instructiën, zo voor de bij Staatsbesluit van den 11en November 1805 No. 28 benoemde Commissarissen-Generaal en Gouverneur-Generaal van Bataafsch Indiën, Mr. C. T. Elout en C. H. van Grasveld, als voor het Hoge Geregtshof aldaar. En wijders inzendende eene nota der pecunièle voorwaarden op welke de voorz. Commissarissen en Gouverneur-Generaal zich bereid hadden verklaard de aan hun opgedragen commissären te aanvaarden, voorts eene nota omtrend enige ambtenaren welke van hier naar Bataafsch Indiën zouden worden uitgezonden, alsmede aangaande de tractementen van verscheidene ambtenaren, en eindelijk eene nota, bevattende enige ophelde-ringen betrekkelijk de bovengenoemde stukken. Is besloten: Vooreerst te arresteren, zoals gearresteerd wordt bij deze, een Reglement op het Beleid van de Regering en het Justitie- wezen in de Aziatische Bezittingen van de Bataafsche Republik en van den handel op en in dezelve Bezittingen, in voegen het zelve Reglement hierna volgt, geïnsereerd: A. REGLEMENT OF HET BELEID VAN DE REGERING EN HET JUS- TITIEWEZEN IN DE AZIATISCHE BEZITTINGEN VAN DE BATAAP- SCHE REPUBLIEK EN VAN DEN HANDEL OP EN IN DESELVE BEZITTINGEN. ART. 1. Het hoogste uitvoerend gezag over alle Bezittingen, Forten, Kantoren, Plaatsen en Amtenaren van den Staat in Agia zal gevestigt zijn in den Person van den Gouverneur-General van EXTRACT UIT HET REGISTER ENZ. 391 Bataafsch Indien, die tevens zal zijn Opperbevelhebber over de Land- en Zeemagt van den Staat bedosten de Kaap de Goede Hoop, des zal een iegelijk ziel aldaar bevindende, van wat rang en conditie hij zij, Denzelven als zodanig moeten erkennen en respecteeren, gehouw en getrouw zijn en zijn en gehoorzamen. ART. 2. Hij zal in het beleid der zaken van Policie en Civile Regering geadsisteerd zijn door drie ordinaire en twee extraordière Raden, welke zitting zullen nemen naar den tijd hunner aanstelling en, met den Gouverneur-General uitmaken het ligehaam van de Hoge Regering van Bataafsch Indien, aan welke het beleid over alle zaken, de Policie en Civile Regering aangaande, is opgedragen, met volle magt en autoritéit om daar-omtrend zodanige wetten, reglementen en ordonnantiën te ma- König, te promulgiren en te doen executeren als zij ten meesten nutte van den Staat en deszelfs Aziatische Bezittingen zullen ordelen te behoren, mits aan den inhoud van dit Reglement niet contrarièren, directelijk nog indirectelijk. Deze Hoge Regering van Indiën is aan den Raad der Azi-atische Bezittingen en Etablissementen rekening en verantwortig schuldig van alle hare verrigten aangaande de Policie en Civile Regering, mitsgaders financiën, goederenen domeinen van de Bataafsche Republik in Azia, alsmede van alle onderhande-lingen met vreemde of inlandsche Vorsten en Volken en generalijk van den Staat, beöoosten de Kaap de goede Hoop. De Gouverneur-General is aan deze Raad ondergeschikt en verantwortig wegens deszelfs verrigten als Opperbevelhebber over de Land- en Zeemagt van den Staat, beöoosten de Kaap de goede Hoop. De gemeldete Hoge Regering van Bataafsch Indiën mitsga- ders de Gouverneur-Generaal als Opperbevelhebber over de Land- en Zeemagt van den Staat, beöosten de Kaap de Goede Hoop, zijn mitsdien gehouden te gehörigen te gehörzamen te executeren en te doen executeren alle zodanige orders als door voornoemde Raad omtrend alle de voorz. onderwerpen, mitsgaders de particuliere vaart en handel op en in Oost-Indiën zullen worden gesteld. ART. 3. De Gouverneur-Generaal en Raden van Bataafsch Indiën moe- ten zijn geborene ingezetenen der Bataafsche Republik (de coloniën van den Staat daaronder begrepen voor zoveel de Ra- den aangaat), en bereikt hebben den vollen ouderdom van dertig jaren. ART. 4. Alle vacatures welke zullen voorvallen in de bediening van Gouverneur-Generaal zullen vervult worden door den Raadpen- sionaris der Bataafsche Republik. De Raad der Aziatische Be- zittingen en Etablissementen, aan welke van zodanige vacature bij de eerste bekwam gelegenheid kennis zal mo eten worden gegeben, zendt binnen die maanden nadat de officièle tijding dier vacature zal zijn ingekommen, aan den Raadpensionaris eene opgave in van enige daartoe geschikte personen. ART. 5. Ingevalle de Raadpensionaris mogt goedvinden enig personen bij voorraad te benoemen, om in cas van vacature provisioneel in de bediening van Gouverneur-General op te volgen, zal zodanig benoemde persoon geene autoriteit hoegenaamd, aan die bediening gehecht zijnde, mogen uitoefenen, nochte tot het tractement en verdere prerogatieve daartoe staande, ge- regtigd zijn, tot dat hij dezelve bediening dadelijk * zal hebben aanvaard. ART. 6. De Gouverneur-General vermag zijn ambt niet te resigneren noch zijn ontslag te nemen, zonder uitdrukkelijke toestemming van den Raadpenstonaris. ART. 7. Wanneer de bediening van Gouverneur-General mont kommen vaceren, zouder dat deszelfs provisionele opvolger aan de Räden van Indien bekend was, zullen zij in handen van den ordinaris Raad, in rang opvolgende op den Gouverneur-General en deze in handen van den volgenden ordinaris Raad, afleggen den ed, dat zij tot de provisionele vervulling dezer bediening zullen stemmen, zodanigen der ordinaris of extraordinaris Raden, welken zij in conscientie daartoe den geschiksten zullen oordelen, buiten zich zelven en vervolgens elk hunne stem bij een besloten bij een besloten bij een der Secretarissen van de vergadering, welke deze briefjes in eene beslotene bussche zal verzamelen en vervolgens aan den jongsten extraordinaris Raad er hand stellen, om door denzelven in de volle vergadering te worden geopend en met luide stemmen gelezen, en zal de persoon welke alzo blijken zal bij de meeste stemmen verkodzen zijn, ofte bij staking der stemmen, de cerste in rang, de bediening van Gouverneur-General  vervuld, door zodanige ambtenaren uit de eerste klasse, als door den Gouverneur-General tot dat cinde zullen moeten werden gegeven, binnen ene maand na de onstane vacature, en zal hiervan bij de eerste bekwam gelegenheid, kennen moeten worden gegeven aan den Aziatischen Raad, welke bin-nen ene maand, nadat hij hiervan de officièle tijding zal hebben bekommen, aan den Raadpensionaris zal inzenden, enc op-gave van emge geschikte personen, waaronder die, welke in voegen voorz., door den Gouvernour-General zal zijn geassu-meerd, waarna de Raadpensionaris de plaats hebbende vacature finaal zal vervullen. De geassumeerde Raad-extraordinair geniet het tractement daartoe staande, totdat de nieuw aange-stelde deazelfs functiën dadelijk zal hebben aanvaard. ART. 10. Wanneer enig Raad ordinair of extraordinair, door ziekte, afwezigheid of enige andere wettige oorzaak, verhinderd wordt de vergadering van den Gouverneur-(ienersul En Raden, en de Gouverneur-General nogt-hans verlangen, enthält eine of andere zaak van aangelegenheid, te heben het advis van cen volle rasvergadering, zal hij bevoegd zijn daartoe te assumeren, een persön uit de eerste klasse der ambtenaren, welke de rasplegelingen over zodanige zal bijwonen, met dezelfde magt en effect als dengenen, in wiens plaats hij geassu-meerd is, wettiglijk toekomt, doch zonder uit dien hoofde openge bezokdijnng te kunnen aanspraak maken. VIII. (XII) 26 394 EXTRACT UIT HET REGISTER DER STAATS-SEL. De Gouverneur-General en de Raden van Bataafsch Indien, zullen in derzelver vergaderingen, het eerst in overwegging ne men de zaken, welke door den Gouverneur-General zullen worden, in overwegging te brengen, terstond ofte in de eerstvolgende bijeenkomst, naar mate hij zulks dienstig zal oordelen. Langer vermag hij zulks niet uit te stellen, zonder toestemming van dengenen die het voorstel gedaan heeft. In alle zaken waarover bij den Gouverneur-General en de Raden zal worden geraadpleegd, zal de Gouverneur-General de advisen van de ordinaire-Raden, welke daarbij tegenwoordig zijn, doch zullen de advisen der eerste extraordinaire-Raden, bij het opmaken der conclusiën niet worden gerekend, maar alleen die van den Gouverneur-General en de ordinaire-Raden, uitgezonderd in geval van ziekte of afwezigheid van een of meer ordinaire-Raden, in welk geval de ad Visen van den oudsten extraordinairis-Raden mede in computatie zullen moeten komen. De stemmen stakende, zal die van den Gouverneur-Generaal voor twee worden gerekend. ART. 19. Alle besluiten en andere verrigten van den Gouverneur-Generaal en de Raden van Bataafsch-Indiën, zullen worden uitgedrukt als: gedaan bij den Gouverneur-Generaal in Rade, en niet anders. Zij zullen, alvorens te worden gepubliceerd of ten uitvoer gebragt, worden getekend door den eersten fungeren-den Secretaris van den Raad, ter ordonnantie van den Gouverneur-Generaal in Rade. ART. 14. Alle verbonden met Aziatische Vorsten of Volken, zullen “wor-den aangegaan, door den Gouverneur-Generaal in Rade, uit den naam en van wegens de Bataafsche Republik; dezelfde form sal in acht genomen worden, bij eene hernieuwing der thans snbauie-terende tractaten met de Aziatische Vorsten en Volken. ART. 15. De Gouverneur-General in Rade zal niet vermogen oorlog te verklaren, vijandelijkheden te beginnen ofte in enige over-eenkomst te treden tot het aandoen van oorlog tegen enige over-eenkomst te treden tot het aandoen van oorlog tegen enige. VAN DE BATAAFSCHE KEPUBLIEK. 395 Inlandsche Vorsten of Staten, oft enig verbond aan te gaan, om de bezittingen van Inlandsche Vorsten of Staten te guaran-deren, zonder daartoe te zijn gelast of geautorwecrd door den Raad der Aziatische Bezittingen, uitgezonderd wanneer dadelijk toebereidselen gemaakt worden tot het plegen van vijandelijkheden, of wel dadelijk vijandelijkheden begonnen zijn, tegen de Batafsche Natie in Indiën, of tegen enige Vorsten of Staten, welke afhankelijk zijn van den Staat of tot welker bijstand of verdediging de Staat, uithofde van enige plaats hebbende verbindtenissen verpligt is, in welk geval de Gouverneur-General in Rade bevoegd zal zijn, oorlog te verklaren, vijandelijkheden te begi nen of verbindtenissen aan te gaan, tegen zodanigen Vorst of Staat, welke dadelijk vijandelijk toebereidselen gemaakt ofte vijandelijkheden. Geplegd zal hebben, doch gehouden zijn, daarvan met den meesten spoed kennis te geven aan den Rasd der Anatixche Beattingen, met bijvoeging van volledige informatien omtrend alles wat tot zodanig geval betrekking heeft en verslag der redenen welke hem bewogen hebben, om daarin zodanig te handelen. Art. 16. Aan de Hoge Regering van Bataafsch Indien, wordt gede-mandeerd de uitoefening van het regt om gratie of pardon te verlenen van alle misdaden, gepleggd onder de junsdictie van den Staat in Oost-Indien, en de deswegens geincurrecrde straffen geheel of gedeelijk te remtteren en kwijt te schelden, wonder de navolgende bepalingen: dat de Gouverneur-General in Rade, in enig diergelijk geval oordelende het aan hem gedaan verzoek, enige retlexie te verdienen, daarop zal innemen het Hoge Geregtshof, en bevoegd zijn, hetzelve verzoek geheel of gedeelijk toe te staan, wanneer door het gemeld Geregtahof daartoe zal zijn geadviseerd, doch in gevalle door het Hoge Geregtshof daartegen mogt zijn geadviseerd en gezegde Regering nogthans mogt verme-nen, vat zodanig verzoek geheel of gedeelijk zoude behoren te worden toegestaan ofte voor een meerder gedeelte, dan waar-toe het hoge Geregtshof strekt, de gezegde Reger alsdan alleenlijk zal Bevoegd zijn, de Surcheance te continueren, tot dat het goedvinden van den Raadpenmonans, na ingenomen te hebben de consideraten cu het advis van den Raadpenslängen, zal zijn verstaan; — zullende de Hoge Regering alle de stukken tot zodanige zaak gehorende, benvens het advis van het Hoge Geregtshof en hare eigene consideratien met de eerste bekwame gelegenheid, in duplo, aan den Raadpenslängen aan de gezegde Regering het regt, om diergelijke verzoeken af te slaan, wanneer zij oordeeld zulks alzo te beho-ren, hetzij terstond, hetzij na ingenomen advis van het Hoge Geregtshof, al ware het, dat hetzelve advis contrarie was liggende. ART. 17. De Gouverneur-General is bereaved by een schriftliche Ord, oder deszelfs handkommen en zegel, gegeben aan zegel, gegeben aan zegel, enige persönlichen van justitie of anderen, als hij geraden zahl voor de publieke rust of veiligheid van de Bezittingen van den Staat, te doen nemen in verzekerde bewandringen, doch zahl in zodanig geval gehouden zijn, binnen driemaal 24 uuren, nadat zodanig persönlichen zijn genomen, in de vergadering van den Gouverneur-General in Rade, daarvan kennis te geven en open te leggen de größen waarop zijn verzogenen, in de vergadering van den Gouverneur-General in Rade, daarvan kennis te geven en open te leggen de größen waarop zijn verzogenen, om vervolgens tegen hen voor het Hoge Geregtshof te worden geproceder. Als naar regten. ArT. 18. Ingevalle echter de Gouverneur-General in Rade mogt oor- delen, dat het algemeinen belang kwam te vorderen, dat enige persoon of personen, verdacht van enige handelingen, strek- kende tot ondermijning van het publiek gezag of tot storing van de publieke rust en veiligheid ofte uithofde van enige andere oorzaak van groot gewigt en aangelegenheid, onverwijld uit de Bezittingen van den Staat in Oost-Indien zouden beho- ren te worden verwijderd, zal de Gouverneur-General in Rade vermogen, zodanig persoon of personen te doen vertrekken des noods op te zenden naar Europa, alsmede tot derzelver vertrek, te stellen onder zodanige surveillance, als hij nodig zal oorde- len, doch zal in die gevalle daarvan, en van de redenen daarvan. Aziatischen Raad blijken mout, dat daarin gehandeld was uit volstrekte willekeur, bijzondere vijandschap of opzettelijke onregeljekt. ART. 19. De magt in de twee voorgaande artikelen aan den Gouverneur-General afzonderlijk en den Gouverneur-General in Rade gegeven, strekt zich niet uit tot de personen van den President en de verdere leden van het Hoge Geregtshof, welke niet in hunne functiën zullen kunnen worden gesuspendeerd, nog ten hunnen opzigte in enige andere wijze, dan bij dit reglement is vastgesteld. ART. 20. En ten einde de uitvoerende magt van wege den Staat in Indien het nodige vermogen bezitte, om in gevalle van grote aangelegenheid en betreffende het welvaren van de Bataafsche Republik ofte het behoud harer bemttingen, met nadruk en spoed daarvoor te kunnen waken, wordt hierbij vastgesteld, dat wanneer over enig voorstel in de vergadering van den Gouverneur-General in Rade zal worden geraadpleegd, waarbij den Gouverneur-General oordelen zal, dat de belangen der Rataafsche Republik of de veiligheid of het behoud van euige Bezittingen van den Staat in Indica wezenlijk zijn betrokken, en wanneer hij Gouverneur-General zal begrijpen, den dienst en bet oirbaar van den Staat te vorderen, of dat de gedane voorstellen moeten worden aangenomen en ten uitvoer gebragt, of dat dezelve moeten worden uitgesteld of verworpen, en de meerderleid van den Raad mogt zijn van cen ander gevoelen, alsdan de Gouverneur-General en de Raden, respectivelijk de redenen van derzelver verschillende gevoelens zullen moeten in gesch Rift stellen, en met hunne handkennen bekrachtigen, en aan elhanderen mededelen, en dat, wanneer, en eenste, gegen tegelijk bij zijn gevoelen mogt blijven, de Gouverneur-General de magt zal hebben het besluit co te maken, overeenkomstig zijn bijzonder gevoelen, weik besluit van dearifde kracht en waarde zai zijn als ware het eenstemmigheid of meerderheid genomen, en evenan door de leden van den Raad en alle anderen, wien zulks soude mogen aangaan, worden gebragt of helpen brengen, doch zal de Gouverneur-General wegens alle zodanige tegen het gevoelen der meerderheid genomen besluiten, en derzelver gevolgen alleen verantwoordelijk zijn. De bevoegdheid in het voorgaande artikel aan den Gouverneur-General gegeven, zal zich niet uitstrekken tot het nemen of uitvoeren van zodanige besluiten, welke niet wettiglijk zouden hebben kunnen worden genomen, met concurrentie van de Reden, nochte tot het opleggen van enige belastingen. Zij zal alleen toekomen aan, en kunnen worden uitgeoefend door den Gouverneur-General, nadat hij op de aanstelling van den Raadpensionaris zijnne functién zal hebben aanstelling die Hoge bediening waarneemd. ART. 22. In alle gevallen, waarin de Gouverneur-General van de hem bij het 20 art. gegeven magt zal hebben gebruik gebruik gebruik gelegen, zal van al hetgeen daaromtrend zal zijn voorgevallen bij erste bekwam gelegenheid, in duplo, verslag moten worden gedan aan den Aziatische Raad, met bijvoeging van alle de gewisselde consideratiën. ART. 23. De Gouverneur-General en Raden van Indiën kunnen in het civile voor geen andere regtbank in Indiën worden ge Confinieren dan voor het Hoge Geregtshof. ART. 24. De Gouverneur-General vermag, in generalei geval, in Indiën geregelijk worden aangeproken ofte enige procedures, van wat aart ook, tegen hem geëntameerd, ter zake van misdaad in of buiten deszelfs officie gepleggd. ART. 25. De Raden van Indiën zijn, zelfs na het eindigen van hunne bedieningen in Indiën, wegens misdaad alleen aansprakelijk, voor het Hoge Geregtshof, en vermogen nimmer te worden genomen in verzekering, anders dan door middel van militair arrest, volgens bevel van den Gouverneur-General. ART. 26. Wanneer het Hoge Geregtshof aan den Procureur-General zal heben verleenden enig decret van apprehensie tegen een VAN DE BATAAFSCHE REPUBLIKE. 399 Raad van Indiën, ter zake, van een delict, door denzelven began, zal de Procureur-General gehouden zijn zich bij beslotene missive te adresseren, aan den Gouverneur-General, en het bekommen decreet van apprehensie daarbij overleggende verzoeek, dat zodanig Raad van Indiën moge worden genomen in goede verzoeing, en gesteld ter dispositie van het gen. Ge-regtshof, en zal de Gouverneur-General zodanig verzoeing verzoeing, maar gehouden zijn, onmiddelijk zoda-nigen Raad van Indiën op de meest gevoeglijke wijze te doen _ nemen in militair arrest, om aan den Procureur-General te worden overgeleverd, ter dispositie van het voorn. Geregtshof. ART. 27. — De Gouverneur-General en Raden houden derzelver gewone residentie te Batavia op het eiland Groot Java, of in den omtrek dezer hoofdplaats. De Gouverneur-General is bevoegd z Uks in buitengewone omstandigheden nodig oordelende, den zetel van het Gouvernement voor een tijd te verplaatsen, naar enig ander gedeelte van het eiland Java; en zijn de Raden ordinair en extraordinair, in zodanig geval, gehouden, zich der-waards te begeven op requisitie van den Gouverneur-General. ART. 28. De Gouverneur-General nodig oordelende, zich in persoon naar enig ander gedeelte van het eiland Java te begeven, zon-der den Raad, zal aldaar diezelfde magt, en dat zelfde gezag uitoefenen, als te Batavia, met den Raad; en indien hij nodig oordeld enige bevelen of instructiën te geven, hetzij aan enige andere geconstitueerde magten of ambtenaren door geheel Indiën, waartoe hij te Batavia met en benevens den Raad bevoegd zoude zijn, zal een iegelijk getrouw zijn dezelve bevelen of instructiën te gehoorzamen en zich daarnaar te gedragen; doch zal hij deswegens alleen verantwoordelijk zijn. Wanneer de Gouverneur-General zich naar enig ander gelegte van het eiland Java zal begeven, zonder den Raad, zal zodanig ordinaris lid van den Raad als hij tot dat einde zal benoemen, geauthoriseerd zijn, om, gedurende de afwezigheid van den Gouverneur-General, als Luitenant-Gouverneur, met de verdere Raden, de politieke en civile regering uit te oefenen op dezelfde wijze en niet anders als dezelve volgens den inhoud van dit reglement uitgeoefend mag worden, door iemand de bediening van Gouverneur-General, in cas van vacature, ad interim waarnemende. ART. 30. De Gouverneur-General oefend alleen het opperbevel uit, over de Land en Zeemayt van de Bataafsche Republik, béooeten de Kaap de Goede Iloop. Alle zee of landofficieren van de Republik, zich aldaar bevindende, zijn gehouden deszelfs orders te respecteren en te gehoorzamen. Aan denzelven zal daartoe worden afgegeven ene acte als General en Chef over de Land en Zeemayt van den Staat béo osten de Kaap de Goede Hoop. Hij is bevoegd om, in cas van openbaren oorlog tusschen de Bataafsche Republik en enige andere Mogendheid, Commissién of Lettres de Marque te verlenen aan schepen, bij particulieren uitgerust. Het bestuur over alles wat tot verdediging der Bezittingen ofte afbreuk van den vijand dienen kan, is aan hem overgelaten, met advis van zodanige zee of landofficieren, als hij zal goedvinden deswegens te raadplegen, onder zijne personlijke verantwoordelijkheid, alleenlijk zal hij niet vermogen met den vijand te capituleren over Bezittingen ‘van de Bataaf- sche Republik, ofte enig gedeelte derzelve, zonder zulks al- vorens te hebben gebragt, ter deliberatie van de Hoge Rege- ring en daartoe door een wettiglijk genomen besluit van Gouverneur- Generaal in Rade te zijn geauthoriseerd, zonder dat hij in dit bijzonder geval, van de bevoegdheid hem bij het 16de art. gegeven, gebruik zal kunnen of mogen maken. ArT. 31. Er zal zijn een Raad van Finantiën en Domeinen over Bataafsch Indiën, welke resideren zal te Batavia en onder het praesidie Van een der ordinaris-Raden van Indiën, bestätigen uit enen Vice-President en acht Raden. ART. 32. Deze Raad zal, onder het oppergezag van den Gouverneur General in Rade, belast zijn met het algemeen toeverzicht over de financien en dominen en goederen van de Bataafsche Republik in Indiën en alles wat daartoe betrekking heeft, inzonderheid ook over de onderscheiden cultures van de voort-brengselen des lands, en over de ambtenaren tot de behering, administratie, bewaring en aflevering van gelden, producten of andere goederen, mitsgaders tot de directie over de houtbos-schen geëmploijeerd wordende, alles naarvolgens zodanige orders en instructiën als daartoe zullen worden beraamd en vastgesteld. VAN DE BATAAFSCHE REPUBLIEK. 401 ART. 33. Er zal te Batavia zijn ene Generale Rekenkamer, bestaande uit dre Rekenmeesters, zonder welker contrôle en ordenten, gene betalingen van gelden nochte afleveringen van goede- ren te Batavia mogen geschieden of in de rekeningen der compable of administratie van gelden of goederen welke op Batavia en op de andere Bezittingen van den Staat in Oost-Indien gehouden worden, alles naarvolgens zodanige orders en instructiën, als ten dien opzigten sullen worden beraamd en vastgesteld. Bij ziekte of noodzakelijke absentie van een of meer Reken- meesters, zal door den Gouverneur-Generaal in Rade enc as- sumtie van andere personen kunnen geschieden, ten einde de voortgang van het werk niet vertraagd worden. ART. 34. Er zal een Collegie zijn van Houtvesterij, uit 8 deskundige personen bestaande en residerende op Java's Noord-Oostkust, hetwelk ondergeschikt zal zijn aan den Raad van Financiën en Domeinen en het toezicht en ART. 35. de administratie heben over al de houtbosschen in de Bezittingen van den Staat op het eiland Java; en dat alle ordonnantièn eu reglementen, daaromtrend bereids geobserveerd en naargekommen. ArT. 55. Het politik bestuur op elk der onderhorige Bezittingen en Kantoren, zal op den meest eenvoudigen voet, en zoverlässigen zullen toelaten, worden ingericht in den geest van hetgeen omtrend de Regering en het algemeen Bestuur der zelve Bezittingen bij dit reglement is bepaald. Aut. 36. Alle ambtenaren worden zodanig bezoldig, dat zij, naar de gelegenheid der plaatsen, volgens hunnen rang en karakter ordentelijk kunnen bestaan. Zij dragen daarvan jaarlijks een gedeelte bij, om te strekken tot een fonds ter onderstea-ning van behoeftige weduwen en wezen van ambtenaren, zo lang dezelve in Indiën verblijven. Hunne bezoldigingen kunnen in geen geval aan enige andere belastingen hoegenaamd, van wat aart ook, worden onderhevig gemaakt. Het bezigen van midlelen om zich onwettige inkomsten te verschaffen, alle geld- Äpersingen of concussien in het algemeen, en in het bijzonder van den Inlander, worden volgens alle rigeur van wetten, zelfs naar exigentie van zaken, met den dood gestraft. ART. 37. Niemand hoe ook genaamd, die enig meerder of minder gezag in dienst van den Staat in Oost-Indien, bekleed, vermag van een ander onder deszelfs gebied, gehoorzaamheid ofte directie staande, of aan welke hij gehoorzaamheid verschuldigd is, emge gif ten, gaven of geschenken onlyvangen, directe-lik of indirectelijk, ofte dulden dat dit door zijnentwege geschieden (consumable waaren van geringe waarde alleen uitgezonderd) op poene, dat de gevers of aanemers van zodanige giften, ga-ven of geschenken zullen gehouden worden, zich aan onbehörde extorsie te hebben schuldig gemaakt, — en als zodanig naar de gestrengheid der wetten zullen worden gestraft. Alle civile ambten (uitgezonderd de hoge bediening van den Gouvernement-General en de Raden van Indien, mitsgaders van den President en de Leden van het Hoge Geregtshof, en die welke door van den of andere inlanders worden bekleed) zullen, naarmate van derzelver aangelegenheid en inkomsten, worden verdeeld in vier klasse behorende, kan tevens zijn lid van de Hoge Regering van Bataafsch Indien, ofte den tital daarvan voeren; alle vacatures der ambtenaren van de eerste klasse zullen worden vervuld uit de ambtenaren van de tweede klasse, die der tweede klasse uit de ambtenaren van de derde, en die van de derde klasse uit de ambtenaren van de vierde. Geen ambtenaar zal tot een ambten van ene hogere klasse kunnen worden aangesteld, tenzij, hij drie achtereenvolgende jaren gefunden hebbe in die klasse waaruit de vervulling geschieden moet. ArT. 39. Alle vacatures van ambten, tot enige der voormelde vier klasse behorende, worden vervuld door den Gouverneur-General in Rade, op de da Art de übertragende tractementen, en emo- lumenten; de ambten der vierde klasse definitivelijk, doch die der eerste, tweeden en derde klasse, onder approbatie van den Raad der Aziatische Bezittingen. Geen ambtenaar vermag het ambt waartoe hij bevorderd wordt, te weigeren, op poene van vervallen te zijn, van dat, hetwelk hij dadelijk * bekleed. Op het oogenblik. VAN DE BATAAFSCHE REPUBLIEK. 403 ArT. 40. Zo ras de voorschreven klassificatie der ambten geéffectueerd en ingevoerd zal zijn, zullen dadelijk cesseren de qualiten van Opperkooplieden, Kooplieden, Onderkooplieden, Boekhouders en Assistenten, voormaals in Oost-Indien gebruikelijk en zullen de rangen der ambtenaren, zich regelen naar de klassen tot welke zij behorende, zullen zijn gerangschikt; en zullen vervolgens, gene ambtenaren, onder de voorschreven klasse begrepen, van hier worden uitgezonden, maar alleen klasse. ART. 41. Om tot klerk te kunnen worden aangesteld, wordt vereischt de volle ouderdom van 15 jaren, het afleggen van een examen in het lezen, schrijven en cijferen, en de kennisse van de Hollandsche taal. De ambten der vierde klasse worden ver- vuld uit de klerken; deze moeten drie jaren als zodanig in Indiën hebben dienst gedaan, alvorens te kunnen worden aan- gesteld tot een ambt van de vierde klasse. ART. 42. Gene ambtenaren. Tot de voorschreven vier klassen beho- rende, nogte ook de klerken kunnen hunnen ambten en bedienningen anders bezitten dan tot kennelijk wederzeggens toe, hetzij van den Raad der Aziatische Bezittingen ofte van den Gouverneur-Generaal in Rade. Uit dezelve ontslagen wordende, zijn zij verpligt naar Europa terug te keren, bijaldien hun zulks alzo door den Aziatischen Raad, ofte door den Gouverneur-Generaal in Rade, wordt geordonneerd. Art. 43. De Gouverneur-Generaal heeft de magt, om in enkele gevallen, om goede redenen, en wanneer hij zal oordelen zulks te kunnen geschieden, zonder nadeel van ’s Lands dienst, voor een bepaalden tijd verlof te gven aan civile of militaire ambtenaren, om zich naar Europa of elders te begeven en om de nodige schikkingen te maken tot de waarneming van derzelver bedieningen, gedurende hunne afwezigheid. Art. 44. Alle militaire bevelheberen, den Staat der zee of te land in Indien dienende, ontvangen aldaar geen andere bevelen, dan die van den Gouverneur-General. ART. 45. Alle civile ambtenaren van den Staat in Oost-Indien, zullen 404 EXTRACT UIT HET REGISTER DER STAATS-GENERAL. bij hunne aanstelling, alvorens in functie te treden, gehören zijn, in handen van den Gouverneur-General in Rade, ofte op de onderhorige Bezittingen, in handen van den personen, welke aldaar het gezag zal voeren, behalven den eed van trouwe, en die tot derzelver respective bedieningen staande afte leggen, den eed van purge, en zullen alle degenen die bevonden zullen worden daartegen gehandeld te hebben, onder wat titul of pretext het zoude mogen wezen, niet alleen de facto van hun voorschreven ambt vervallen zijn, maar bovendien verklaard worden infaam en inhabil, om ooit in dienst van den lande te worden geemployerd, welke straffen mede zullen incurreren, degenen, welke zodanig geld of geldswaarde geno-ten hebben, en bovendien gemulcteer. Dort worden voor de drie-dubbelde waarde van het genotene. ART. 46. Personen, niet zijnde in dienst van den Staat in Oost-Indien, op enige der Aziatische Bezittingen van de Bataafsche Republikanankomende, zullen niet vermogen zich op dezelve Bezittingen niet vermogen zijn, tenzij, op uit-drukkelijke vergunning van den Raad der Aziatische Bezittungen, ofte van den Gouverneur-Generaal in Rade, en op de voorwaarden, bij die vergunningen vervat, mits niet strijdende met den inhoud van dit reglement. Civile of militaire ambennaren uit ’slands dienst ontslagen, verblijven, dan aan den Raad der Aziatische Bezittingen ofte den Gouverneur-Generaal in Radezal goeddunken. ART. 47. Niemand vermag zich nedertezetten ofte zijn verblijf te hou- den, op enige Bezittingen van den Staat in Oost-Indien, bui- ten zodanigen omtrek der hoofdplaatsen en steden, als den Gouverneur-General of diegenen welke op de respective Besitzungen het gezag voert, dienstig zal oordelen te bepalen, ofte zich verder dan dien bepaalden omtrek begeven, zonder schrif- telijk consent van den Gouverneur-General of anderen Hoofd- gebieder. Art. 48. De meest geschikte middelen zullen, met overleg van de In- landsche Regenten, worden beraamd en in het werk gesteld, om in het gebied van de Bataafsche Republik in Oost-Indien, het lot van den gemenen inlander te verbeteren, welvaart en voor- spoed onder hun te bevorderen, alle onregelmatige en willekeu- rige belastingen af te schaffen, de misbruiken op het stuk der Herendiensten ingeslopen, zorgvuldig te weren en eindelijk den landbouw en handel aan te moedigen en uit te breiden, met inachtneming van de oorsprong Like inlandsche zeden, ge- woonten en godsdienst. Art. 49. Terstond nadat de Raad van Financiën en Domeinen zal zijn geconstitueerd en in werking gebragt, zal ene algemene be- lasting, bij wijze van verponding, worden ingevoerd op alle stukken lands door bijzondere personen, op het eiland Java, in volle eigendom wordende bezeten, doch zullen daarvan, voor den tijd van tien achtereenvolgende jaren, ingaande met den dag dat zulks op het gemelde eiland bij publicatie zal zijn bekend gemaakt, uitgezonderd zijn alle stukken lands, welke thans ongecultiveerd zijn, wordende door gecultiveerde stukken lands, welke mitsdien dadelijk aan de voorschreven belasting subject zijn, verstaan de zodanige, welke met tot timmerhout bekwame of vruchtdragende bomen of heesters zijn beplant, of die, welke gedurende de laatste zes jaren, met nuttige voortbrengselen zijn beplant of beteeld geweest, mitsgaders benodigde weiden voor hoorn en ander vee, daartoe geschikt en behoorlijk onderhou-den en gebruikt wordende, doch zal het de plicht van het In-disch Bestuur zijn, hieromtrend te waken En de nodige voorzogen te gebruiken, dat de veeteelt in de Bataviasche Bovenlanden, door de landeigenaren niet worde voortgezet of uitgebreid, tot nadeel of kwelling van den gemenen inlander of tot prejudicie van de aankweking van nuttige landproducten. En opdat zulks behoortijk werde ter uitvoer gebragt, zal de Raad van Financien en Domeinen in de Bataviasche Ommelan- den en aangrenzende Regentschappen, door een Commissie uit zijn midden, mitsgaders op andere plaatsen, door zodanige personen als door hem daartoe zal worden gequalificeerd, alle ge- cultiveerde en ongecultiveerde landen in vollen eigendom bezeten worden, naauwkeurig doen opnenen en opmeten, en daarvan naauwkeurige en behoorlijk geverifieerde aantekenin- gen of cadasters formeren, ten einde vervolgens daarna de verponding over dezelve landen te worden omgeslagen, en telken jare ingevorderd; zullende de vermelde verponding na verloop van voorzegde tien jaren, strictelijk en zonder aanzien van per- sonen, ook moeten worden ingevorderd, van alle thans onge- cultiveerde landen, ofschoon dezelve alsdan, bij ene nadere opneming in zelver voege als de vorengemelde gedaan, mogten bevonden worden, niet te zijn gebragt tot enen staat van cul- ture; wordende Echter aan de keuze der eigenschaft overgelaten, om zodanige landen te abandonneren, wanneer zij ongenegen zijn de voorschreven belasting daarvan jaarlijks te voldoen. ART. 50. Er zal een nieuw Hoog Geregtshof voor Bataafsch Indiën worden opgerigt, dat bestaan zal uit negen leden, de President daaronder begrepen, welke door den Raadpensionaris der Bataafsche Republikaner worden verkozen en aangesteld; de Azi- atische Raadz zendt aan den Raadpensionaris ene opgave in van enige daartoe geschikte personen. ART. 51. De President en verdere leden zullen moeten zijn geboren binnen de Bataafsche Republik ofte van Europesche ouders, op en harer Bezittingen, mits in dit laatste geval, zich ten minste vijf achtereenvolgende jaren, op ene of meerdere van ’s lands Hogescholen in de regtskunde en voorbereidende wetenschappen hebbenden, voorbereidende van de regten, en bereikt hebben, de President den ouderdom van der deren jaren en de verdere leden den ouderdom van vijfentwintig jaren, respectivelijk. ART. 52. Zij zullen gene andere ambten en bedieningen mogen bekleden nochte enige negotie drijven of daarin deel hebben noch ook pachters zijn of medestanders of wel borgen of contraborgen derzelven, direct of indirect; en zullen ook tot ge-nerlei andere bedieningen of commissien in Indiën, hoe ook genaamd, kunnen worden benoemd of aangesteld, uitgezonderd alleen tot de bediening van President en Procureur-General. ART. 53. De President of enig lid deszelfs demissie nemende, binnen den tijd van tien jaren, nadat hij in functie zal zijn getreden, is ver Pligt de terugreize naar de Bataafsche Republik aan te menen, binnen drie maanden, nadat hij zijn demissie zal hebben genomen, en verliest alle aansprak op pensioen of andere gunsten, welke anderzins aan een repatrieerenden President of Idzouden mogen competeren. ART. 54. De leden van het Hoge Geregtshof zich aan enige mis daad, hetzij in officio, hetzij daar buiten, schuldig makende, zijn deswegens alleen actionabel voor het Hoge Geregtshof in Indien. Zij kunnen door gene politieke dispositien van enige geconstitueerde magt in Indien, anders dan op voordragt van het Hof, in het geval bij het volgend artikel van het Reglement vermeld, in hunne functien geschorst, noch van hunne bedieningen ontzet worden. ART. 55. Wanneer het Hof mogt oordelen, dat enig lid uithoofde van de op hetzelve liggende blaam van beschuldiging, in des- zelfs functien vooreerst niet zoude behoren te continueren, zal het Hof zulks voordragen aan den Gouverneur-Generaal in Rade, welke de bevoegdheid hebben zal om, in dit bijzonder geval, de zaak daartoe gedisponeerd vindende, zodanig lid te surcheren in deszelfs bediening, daarvan kennis gevende aan het Hoge Geregtshof. ART. 56. Bij alle regtsplegingen over enige delicten door een lid van het Hof begaan, zal een commissaris van wegens het Gouverne- ment in Indien present zijn, doch zonder enigen invloed te oefenen, veel min ene concluderende of adviserende stem te hebben, maar alleen om te zien en te horen; des zal het Hof gehouden zijn, om, zo ras enig lid, wegens misdaad gereg- telijk zal zijn beschuldigd, daarvan kennis te geven aan den Gouverneur-Generaal in Rade. ART. 57. Het Hoge Geregtshof zal oordelen, bij wege van hoger be- roep, van alle gewijsden in civile zaken, mitsgaders in crimi- minele zaken, waarin, ordinario modo, is geprocedeerd, welke ter eerster instantie gediend hebben voor schepenen van Batavia en alle andere plaatselijke Europesche collegien van justitie op de Bezittingen van den Staat in Azia. ART. 58. Het Hoge Geregtshof zal het toeverzigt hebben en houden op het administrateren ener goede en prompte regtsoefening , bij alle de voormelde collegien van justitie; de meest geschikte middelen zullen worden daargesteld, zo om het Hoge Ge- regtshof in staat te stellen, om het voorschreven toeverzigt met effect te kunnen houden, als om de regtsplegingen bij de ge- dachte collegien van justitie te verbeteren, en inzonderheid in kapitale zaken, de nadelige gevolgen uit eene mindere geoc- 408 EXTRACT UIT HET REGISTER DER STAATSBESL. fendheid in de regtskunde als anderzins kunnende voortsprui- ten, zoveel mogelijk voor te komen of daartegen hulpmiddelen te verschaffen. Art. 59. Het Hof neemt, ter eerster instantie, kennis van alle misda- den, door Gouverneurs, Commandeurs, Gezaghebbers ofte an- deren, welke op de Bezittingen en Etablissementen van den Staat in Azia, enig Hoofdbevel voeren, mitsgaders door de hoofden der militie op dezelve Bezittingen en Etablissementen, hebbende den rang van Majoor en daarboven, gedurende hunne gemelde bedieningen bedreven, doch zal, zolange zij in functie zijn, geen decreet van apprehensie ofte van dagvaarding in persoon tegen den zodanigen mogen doen ter executie leggen ofte ex- ploiteren, alvorens de zaak te hebben gebragt ter kennisse van den Gouverneur-Generaal in Rade, welke alsdan de meest ge- schikte maatregelen zal nemen, ten einde zonder nadeel voor den dienst van den Staat de voorschreven procedures kunnen worden voortgezet, en het regt van de Hoge Overigheid behoor- lijk vervolgd tegen den aangeklaagden, — daarvan kennis ge- vende aan het Hoge Geregtshof. ArT. 60. Insgelijks neemt het Hof, ter eerster instantie, kennis van alle misdaden, door ambtenaren der eerste en tweede klasse, gedu- rende hunne bedieningen bedreven, gelijk mede de ambtenaren van de eerste en tweede klasse, voor zo verre onder het ressort van Batavia residerende, in het civile, ter eerster instantie , voor het Hoge Geregtshof zullen moeten worden geconvenieerd. Art. 61. Het Hof zal in appel, in het hoogste ressort, oordelen over alle questionen, rakende buiten en prijzen die door de schepen van oorlog der Bataafsche Republik, of door schepen bij partieulieren uitgerust en op bekommen Commissie of Lettres de Marque uitgevaren, zullen worden agterhaald, en op enige Bezittingen van den Staat in Indien ingebragt, mitsgaders over alle questionen en geschillen die tusschen enige van de voor-schreven schepen, ter dier zake zouden mogen rijzen, alsmede de misbruiken en overtredingen, welke dienaangaande souden mogen worden gepleggd, item over alle questionen, rakende zee-roverijen, berovingen, uitplunderingen of diverijen van sohe-pen of ladingen in volle zee gepleggd, de judicature over de voormelde buiten en op de onderhorige Bezittingen van den Staat in Azia, volgens een afzonderlijk reglement daartoe specterende. ART. 62. De Gouverneur-General in R ade daartoe van wegens de aan- geklaagden zijnde geadieerd, zal, na ingenomen berigt en consideratien van het Hof vermagen te verlenen surcheance van criminele procedures bij het Hof aanhangig zijnde, ingeval van dringende noodzakelijkheid; en wanneer door het voortgaan der procedures de zaak gevaar zoude kunnen lopen van gebragt te worden uit haar geheel, zal de Gouverneur-General in Rade bevoegd zijn, te verlenen provisionele surcheance van proce- dures, doch gene finale surcheance kunnen verlenen, dan na te hebben gerequireerd, en bekomen, het berigt en de consideratien van het Hof. ART. 63. De Gouverneur-General in Rade, na examinatie van het al-zo ingediend berigt, en de consideratie van het Geregtshof en tegen deszelfs gevoelen, ene onbepaalde surcheance van exe-cutie ordonnerende, of dezelve surcheance voor ene onbepaalde tijd continuerende, zal het Hof daarin berusten, doch gehouden zijn alle stukken tot zodanige zaak betrekking hebbende, onder enen behoorlijken inventaris gebragt, met de eerste gelegenheit, in duplo, over te zenden aan den Raad der Aziatische Bezittingen en Etablissementen. ArT. 64. Gene doodvonnissen kunnen bij het Hof ofte bij enige an-dere regtbank op het eiland groot Java worden ter executie gebragt, zonder daarop te hebben bekomen het fat van den Gouverneur-General, welke hetzelve niet zal kunnen weigern, tenzij door hem in Rade, op den voet in de twee voorgaande artikelen voorgeschreven, surcheance van zodanige procedures mogt zijn of worden geordonneerd, voor zolang dezelve surcheance duurt, ofte bij uitoefening van het regt van gratie of pardon. Ar Alle tusschenkomst van enige politiek magt in den loop der justitie, welke volgens den. Inhoud van dit reglement niet is géoorloofd, is verboden. ART. 66. Het regt van het Bataafsche Volk zal bij het Hoge Geregfa- VIII (XII) XL 410 EXTRACT UIT HET REGISTER DER STAATSCHESL. Hof worden waargenomen door een Procurcur-Generaal, die zal moeten zijn geboren binnen de Bataafsche Repuhlick ofte van Europesche ouders, op een harer Bezittingen, mits in dit ge val, zich ten minsten vijf achtereenvolgende jaren op ene of meerdere van ’slands Hogescholen, in de regtskunde en voor- bereidende wetenschappen hebbende geefend, voorts meester im de regten en bereikt hebben den onderdom van 28 jaren. Hij wordt aangesteld door den Raadpensionaris. De Aziatische Raad zendt aan den Raadpensionaris ene opgave in van enige daartoe geschikte personen; in cas van vacature wordt zijne bediening ad interim waargenomen door dengenen welke door den Gouverneur-General in Rade daartoe uit ene nominatie van drie personen, door het Hoge Geregtshof van Indiën te formeren, zal worden benoemd en geauthoriseerd. ART. 67. Het Hoge Geregtshof zal geadsisteerd zijn door een griffier, cen adjunct-griffier, die zullen moeten zijn geboren binnen de Bataafsche Republik ofte van Europesche ouders, op en harer Bezittingen, mits in dit geval, zich ten minste vijfachtereen van ’s lands Hoge scholen hebbende geefend in de regtskunde en voorbereidende wetenschappen, voorts meesters in de regten, en bereikt hebben de Griffier den ouderdom van 25, en de adjunct Griffier dien van 22 jaren; zij zullen worden aangesteld door den Raadpensionaris. De Aziatische Raad zendt aan Zijne Exellentie en opgave in van enige daartoe gesch. In cas van vacature, worden deze bedieningen ad interim gesuppleerd, door den Gouverneur-General in Rade, uit de nominatien van drie personen, door het Hoge Geregtshof van Indiën te formeren. ART. 68. Al wat verder tot zamenstelling en jurisdictie van het Hoge Geregtshof betrekking heeft, wordt bij deszelfs instructie om-schreven. ART. 69. 