None
KoN : Den Heiiiel wil het geven ; Maa»r zo ik niijn gemoed hier in gelooven mach, Mijn smart is heden groot, maar waeht noeh grootei" slag. Hast: Verkeerde inbeelding zal u onheil niet verhaasten, En een bedroeft gemoet duit alle dink ten quaasten. Voor my, ik zweert u toe met duizent een Mevrouw, [50] Ik was u man, en blijf u kinders ook getrouw; Geen onheil zal my, by zo var ik zo mach spreken, Die band van liefden in mijn hart in stukken breken, Het ga zo't wil, ik blijf voor u mijn leven lank. KoN: Getrouwe en waarde Heer, ik weet^t u duizent dank, Den Opperheer die wil u trouwe liefde loonen. Hast : Ten zyze uwen zoon tot onzen Konink kroonen, Ik meen die by haar is, ik stel mijn lijf te pand, Zal ik zijn broeder, hier by u, met deze hand Hast: All that is necessary for it has already been prepared. Queen: My heart is all too heavily oppressed, and I fear that I alas! shall not live to see that hour. Hast: I hope that you will, my Lady. Queen: May Heaven grant it! But if I may believe my feelings in this matter, my grief is great today, but awaits a still greater blow. Hast: A disordered imagination will not hasten your misfor- tune, and a sad heart interprets everything in the worst possible way. As for me, I swear to you, my Lady, with a dozen oaths, [50] that I was faithful to your husband and shall remain faithful to your children too. In as far as I am able to say, no misfortune shall shatter the bond of love in my heart. Whatever happens. I shall remain true to you all my life long. Queen: True and worthy lord, I thank you a thousand times. God in Heaven will reward your faithful love. Hast: Unless they crown your son as our king, I mean the elder one, I pledge my life that with this hand I will crown his brother, 74 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES De Kroon opzetten, 't spijt zo wie dat mach benyden [60] Al kost het my mijn liooft, voor u, ik maeh't wel lyden ; Maar ziet, den Kancelier. Biss: Hoe gaat het u Mevrouw? Heer Hastings, zijt gegroet. KoN: Gedurig in de rouw, Mijn Heer, mijn treurig hart kan geen vertroosting lyden. Biss: De toehten van't gemoed verand'ren met de tyden. KoN : Gelijk mijn Heer zeer wel en bondig heeft gezeit, Wel eer was by in staat die nu ter neder leid; Ik geef mijn zelf de eer, en zo ik denk met reden, Gods roei te hebben met veel andere geleden. Biss: De tegenspoeden die den menseh op aarden lijd, [70] Zijn bitter, al zo laug gy in het midden zijt; Maar alsze deur zijn, en berooft van hare krachten, Verwekkenze in ons hart verheugde nagedaehten: 't Zijn vruchten, die, hoe wars en walg' lijk datze zijn, Het hart verstrekken tot beqiiame Medecijn; Maar in het aanzien van zo u als onze dingen, Vind ik geen oorzaak van zo veel bekommeringen, Zo innebeelden, 't geen ook hier niet komt te pas, the one here with you, in spite of those who oppose it. [60] Even though it costs me my life, for your sake, I will endure it. But see, the Chancellor comes. Bish: How is it with you my lady? Lord Hastings, my greeting. Queen: Steadily mourning, my Lord; my sad heart can brook no comfort. Bish: The whims of the mind alter with the times. Queen: As my lord has well and tersely said, he who now lies stricken was formerly in high estate. I feel honored, and I think with reason, to have endured with many others the chastisement of God. Bish: The adversity which man endures on earth [70] is bitter as long as he is face to face with it. But when it is past, and shorn of its power, it awakens in our hearts happy reflections. It bears fruits, which however unpalatable and nauseous, afford the heart effective medicine. But in the aspect of your affairs, as well as of our own, I find no reason for so much grief. Vain imaginations CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 75 U smart iiiet maakt veel meer en zwaarder alsze was ; U man, wiens byzijn u, zo 't blijkt, den Hemel weigert, [80] Wort met een zoon geboet, die vast ten Troon opstei- gert, Een wensch die ieder een van's hartzen gronde gaat, Te zien voor zijne dood zijn kinderen tot staat : Den broeder hebt gy met zijn zusters in u handen, Nu heb ik last. KoN: 0 God! hoe schrikken d'ingewanden! Biss : Nu heb ik last Mevrouw. KoN: Eilaas! wat zal het zijn? Ik vrees die last die strekt alleen tot last van mijn. Bedroef de vrouw, hoe var vervalt gy noch in treuren ! Biss : Gy vreest een quaat het geen u nimmer zal gebeuren ; Niet verder strekt mijn last, Mevrouw, ei ! stilt u wee, [90] Als een gering verzoek, een sleehte en kleine be^, Geen onheil sehuilt ' er in, gy moogt my zulks vertrou- wen, U zoon verzoekt alleen, om hem te onderhouwen, Zijn broeder by hem. KoN : Ach ! getuigden 't harte niet ? Vaar voort bedekte list, ga, laad my al't verdriet of this sort do not make your woe much greater and heavier than it was. Your husband, whose presence, so it seems, Heaven refuses you, [80] has been compensated for by a son, who wall surely ascend the throne. A wish which everyone makes from the bot- tom of his heart, is that he may see before his death his children established. You have the brother with his sisters in your hands. Now I am charged. Queen: Oh God: what terror stirs my inmost soul. Bish: Now I am charged, my Lady. Qxjeen: Alas! what can it be? I fear this commission is de- signed only to trouble me. Grieving woman, how much deeper in woe are you to sink? Bish: You fear an evil that no one shall inflict upon you. Oh my Lady, still your grief! My commission is nothing more [90] than a mere request, a simple and little favor. No misfortune lurks in it; you may trust me on that point. Your son merely begs to have his brother with him for his entertainment. Queen: Oh, did not my heart inform me? Fare forward. 76 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES En quelling op, tot datze eindlijk my verdrukken, 't Begin is goet, het eind zal u ook wel gelukken ; Gy eist mijn zoon! niet waar? den Rijksvoogt eyscht mijn kind, Voor my, 'k en geef hem niet, gaat, zoekt daar gy hem vind; Maar brand u vingers niet, noeh kreukelt u geweten, [100] De plaats, waar in wy zijn, is heilig moet gy weten. O ! adderlijk gebroet, wat broet gy niet voor quaat. Hoe ver dat ook de drift van uwe boosheid gaat. 0 staatzucht ! wat vermach u y ver doch te stuiten ? "Wat ommekring dat bits en loopend vuur te sluiten ? Gy eyscht mijn zoon ! ja, kom en eischt de moeder mee. En hare doehters, rukt haar uit de heil 'ge stee, Schent Kerk en Kerkenplicht, drijft spot met alle Reehten, Kant u met dwinglandy om Godsdienst te bevechten, Vertreet de Wet en al wat tot de Wet behoort, [110] Haalt vloeken op u hals, ja, vaart 'er vry mee voort, Geen dwang en stut u, 't zal u alles wel gedyen. Hast : Mevrou secret cunning; go, load me with grief and torture, until they at last overwhelm me. The beginning is auspicious, and the end will also prove favorable to you. . You demand my son, do you not? The regent demands my child. For my part, I will not give him up. Go seek him where you can find him, but take care lest you burn your fingers or besmirch your conscience. [100] The place in which we are, you must know is holy. Oh serpent race, what evils do you not breed! How far the eagerness of your evil extends! Oh politi- cal ambition! What then may check your zeal? What circumfer- ence can bound your fierce and running fire? You demand my son! Come, I pray you, and demand the mother too, and her daughters; drag her from the sanctuary; scorn the church and her ordinances; make sport of all her laws; join with tyranny in war on religion. Override the law and all that pertains to it, [110 J draw curses down upon you. Yes, fare freely forward; no compulsion restrains you; you shall prosper in all that you do. Hast: My lady CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 77 KoN : Komt gy al niee ? Biss: Ei! laat haar eerst betyeii. KoN: Spant al te zamen aan, blijf niemant in gebrek, Helpt haar met alle macht het jukhout op de nek, Yerdrukt het Konings bloed tot heul van dwinge- landen, Slaat aan gezalfden en haar kinders uwe handen ; Gaat voort, verdrukt het zaat van mijnen Eduart, Ja, haalt zijn grafstee, 't heilig marmer, ook omvart, Verstoort zijn beenderen, en wilt zijn asch verbranden, [120] 't Is al geooreloft, en niets verstrekt tot schande. Ei my! bedroefde vrou, wat's dat gy niet en lijt, Mijn hart wort flaau, ei ! stut my dochters, waar gy zijt. Hast: Aeh! zy beswijkt. oeh God! wat raat dient hier genomen ? Biss: Brengt water, wie gy zijt, op datze mach bekomen: Mevrou, aeh! vrijft haar doch de slapen van het hooft. Hast: En noch bekomtze niet, maar blijft van kracht be- rooft. Biss: 0 i vrouwelijke drift. Hast: Zegt, grouwelijke plagen. Queen: Are you against me too? Bish: Let her first control herself. QuEEx: Conspire together all of you, let no one remain aloof, help with all your power to place her under the yoke. Overpower the King's race in the aid of tyranny, strike at the Lord's annointed and her children. Go on, destroy the seed of my Edward. Yes. seize and overthrow his grave stone, the holy marble, disturb his bones and order his relics consumed by fire; [120] all these things may be done and nothing evokes shame in you. Ah me, afflicted woman, what do you not suffer? My heart waxes faint. Oh sup- port me, daughters, wherever you are. Hast: Alas, she faints! Oh God, what counsel shall we follow here? Bish: Bring water, whoever you are, to revive her. Oh my lady! Rub her temples. Hast: She does not revive, but remains bereft of strength. Bish: Oh the passion of a woman! Hast: Say, rather, horrible torment. 78 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Biss: Vol toehten in den geest. Hast: Vol druk en harde slagen. KoN: Ei! my! Biss : Zagt, zy bekomt. KoN: Waar heen, vervloekte hant? [130] Waar henen met mijn kint, mijn hart, mi'jn inge- wand? Kom, neemt de Moeder mee, of doot my voor het seheyen. Biss : Mevrou. KoN: Wie roept my daar? Biss: Bedaar, laat af van sehreyen. KoN : Zijt gy 't mijn waarde man ? zi jt gy "t mijn betgenoot ? Och Eduart! men riikt n kinders uit mijn schoot; Oeh man! Biss: Mevrou, bedaar, komt weder by u zinnen. KoN : Och laas, waar ben ik ? smart, hoe zal ik u verwinnen ? Biss : Princes, zet u ter neer, en geef t docli reen gehoor. KoN : Ja gy, gy zijt de man, 6 Bisschop ! is dat voor De gunst die gy wel eer hebt van ons huis genooten? [140] Des tuig u eigen hart, des tuigen alle Grooten, Bish: Her spirit full of passion. Hast: Full of oppression and hard blows. Queen: Ah me! Bish: Soft, she revives. Queen: Whither, accursed hand! [130] Whither with my child, my heart, my very bowels. Come take the mother too, or slay me before the separation. Bish: My Lady. Queen: Who calls me there? Bish: Calm yourself, cease crying. Queen: Is that you, my true husband? Is that you, my bed- fellow? Alas, Edward! your children are snatched from my bosom. Oh my husband! Bish: Calm yourself, my Lady, return to your senses. Queen: Alas, where am I? Grief, how shall I conquer thee? Bish: Princess, sit down, and give ear to reason. Queen: Yes you, you are the man, oh Bishop! Is this repayment for the favors from our house which formerly you have enjoyed? ri40] Of this let your own heart be witness; of this let all the CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 79 Des tuig de meester, wiens onheil 'ge wil gy dient, In zulk een heiloos werk, 6 snoode, 6 valsehe vrient ! Zo ver is't oost van't west als dit van mijn vertrouwen. Biss : ]\Ievrou, gy volgt den aart hier in van alio vrouwen, Het eerste voorwerp is u dril'ten aldernaast, Maar g'hebt een onrecht voor, dit is het alderquaast, Gy bijt den steen, en laat hem dieze werpt met vreden. Ei! waar toe dienen doch alzulke bitterheden? Wat heb ik immermeer verhandelt of verrieht [150] Omtrent u man, of u, tot nadeel van mijn plieht? En nu, wat recht heb ik mijn zelf met kracht te zetten Daar tegen, 't geen ik doch geenzins en kan beletten ? En zal ik spreken na de zaak my spreken doet, En weest verzekert dat ik spreek na mijn gemoed; 'k En zie geen oorzaak van u zelven zo t 'ontstellen, Noch zaak, waar in gy dus u eigen hart moogt quellen. De Rijkxvoogt eischt u zoon, en wettigt zijn begeer: "Waarom ? om hem ter dood te brengen ? dat zy veer ; Maar om den Koning vol, als gy, van misvertrouwen [160] Met zijn gezelschap in vermaak te onderhouwen. Ei ! gaat wat nader by u zelf in u gemoed, nobles be witness; of this let the master whose unholy will you serve in such nefarious work, be witness. 0 wicked one! Oh false friend! As far as the East is from the West, so far is this ofllce of yours from my confidence. Bish: In this, my Lady, you follow the nature of all women. The first thing that you see becomes the object of your anger. But you are wrong: that Is the worst of it. You bite the stone and leave in peace the man who hurls it. Oh, what end does all this bitterness serve? What have I ever accomplished or brought to pass [150] in regard to your husband or you that was prejudicial to my duty? And now what reason have I to set myself violently against events which in spite of everything I can in no way hinder? And if I speak in the manner in which the affair directs me, rest assured I shall speak as my conscience directs. I can see no reason why you should be thus beside yourself. The regent demands your son and makes his request official. Why? To accomplish his death? By no means. But in order that the King, who is, like you, full of suspi- cion, [160] may be agreeably entertained with his company. Come, examine your thoughts a little more closely and consider 80 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES En overlegt het geen u ziele duchten doet. Is't uwe zoon, gereed om op den Troon te stappen? Of is't zijn oom, die zo veel aards en eigensehappen, Zijn bloed, zijn eer en eed missehien verlooeh 'nen kan? Vertrouwt gy wat gy wilt, 'k ontken hem voor die man ; Of ben ik die gy schijnt alleenig te mistrouwen? Zo hebt gy mijne trouw ten besten niet onthouwen. Wat zeg ik veel 1 't en zy u gezeggen laat, [170] Ik vrees, gelooft Mevrou, ik vrees een arger quaat; Gewelt zal dan de plaats van vriend'lijkheid bezetten, Noeh gy zo kloek zijn om die voortgank te beletten, Ik zal mijn leed, en gy u onwil moeten zieii. KoN : 0 kranke toevlucht, om in noot na toe te vlien, 0 yd 'le zekerheid ! wat moogtge u zelven venten, En zien op yd'le wint van broosche parkementen, Wat baat nu voorrecht, eed, en Geestelijke bant, Wat oude vryigheid, gejont van hand tot hand? Westmunster, ziet alhier u recht te gront gestooten, [180] U toevlucht weer ontveilt, u Heiligdom ontslooten ; Waar heb ik op gesteunt ? waar heb ik op gebouwt ? the thing which causes apprehension to your soul. Is it your son who is ready to ascend tlie throne or is it his uncle who can perhaps renounce so much of his nature, his characteristics, his blood, his honor, and his oath? Believe what you wish, I do not consider him to be such a man. Or is it I alone whom you appear to suspect? If so, you do not remember my fidelity to your best interests. Why do I speak thus at length? Unless you show yourself tractable, [170] I fear, believe it, dear Lady, a worse evil will befall you. Force will take the place of friendliness, and you will not be clever enough to prevent this change. I shall be obliged to see what I dread come to pass and you, the thing that you least desire. Quken: Oh ill refuge, to which in time of need to flee! Oh idle security! You may well make vaunt and rely on the idle words of brittle parchments! Of what avail now is privilege, oath and spiritual bond; of what, ancient liberty, handed down from genera- tion to generation? Westminster! Behold now your privilege over- thrown, fl80] your refuge again betrayed, your sanctuary dese- crated. In what have I placed reliance? What have I builded CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 81 Op wat een zekerheid heb ik mijn zelfs vertrouwt. Wei aan, men haal u dan mijn eenigh welbehagen, En voert hem waar gy wilt, mijn moed kan 'tal ver- dragen ; Maar denkt niet dat ik in dit droeve jammerdal Mijn panden blyven na, of oveiieven zal. Koomt hier mijn waarde kind, en helpt u zelf be- treuren, Kust my voor't laatst, wie weet oft ooit weer zal gebeuren, Onthoud dees laatste min die u dijn moeder gaf , [190] Gy gaat na Eduard, en met hem na het graf, Gy gaat met Eduard, mijn Eduard bezoeken, Gy schreit en hebt gelijk, maar wilt u zelf verkloeken, Te minder is u leed, te minder is u noot, Dat gy al stervend hebt geen wezen van u dood. Biss : Ik hoop de waarheid zal u reden niet verzellen. KoN : Wacht u voor my, ik weet van ongeluk te spellen. Biss : Geen dink waar in den mensch zo dik bedrogen wert, De fell is hier gemeen, KoN : Maar in geen moeders hert : Dit weigerend gemoed, dit huplen van mijn aaren, upon? To what sort of security have I entrusted myself? Ah, well, let them bring to you, then, my one comfort, and lead him where you will. My spirit can endure it all. But do not suppose that I shall remain after my treasures in your wretched vale of sorrow or that I shall survive them. Come here, my dear child, and help me grieve for you. Kiss me for the last time. Who knows if we shall ever kiss again. Remember this last love which your mother gives you. [190] You go to Edward and with him to the grave. You go with Edward, to visit my Edward. You weep and rightly, but you will prove courageous. And less will be your grief, and less will be your sorrow in that in dying, you shall not be conscious of your death. Bish: I hope that your speech will not come true. Queen: Beware of me, I know how to prophesy disaster. Bish: There is nothing in which man is so often deceived. Error is common here. Queen: But in no mother's heart. This repugnance, this 82 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES [200] Dit kloppen van mijn hart, dit rijzen van mijn haaren, Dit staam 'len van mijn tong, dit beven van mijn leen, Dit tranen van't gezicht, 't geen uitgemergelt scheen Door lankzaam hartenleed, en onvermoeide klachten, Bereiden my geen minder onheil te verwachten. Biss : Al 't geen Mevrouwe noemt is treurigheid gemeen. KoN : Maar van geen vrou als ik. Biss: Van jammer overstreen. KoN : Maar van 't begin geleert tot druk en onbehagen. Biss : Te meer vermoeit van zo bezwaarden pak te dragen. KoN : Die de vermoeitheid zelf voor lang al is gewent. [210] Biss: 't Blijkt klaarlijk aan de staat waar in gy heden bent. KoN : Maar nu betreur ik niet het geen ik heb te lyden ; Maar't gee ik wagt. Biss : Een droom. KoN: Een onheil niet te mijden Een onheif 't geen my naakt en zo de vrees vergroot En had ik't op den hals alreeds, 't en was geen noot, Al dragende zou ik dat lyden leeren dragen, Nu vrees ik te gelijk, en moet mijn leed beklagen, hammering of my veins, [200] this beating of my heart, this ris- ing of my hair, this stammering of my tongue, this trembling of my limbs, these tears on my face which through slow grief of the heart and ceaseless complaint is exhausted in appearance, prepare me to expect no lesser misfortune. Bish: All that my Lady says is characteristic of all sorrow. Queen: But of no woman like me. Bish: Overcome with grief. Queen: From the beginning instructed in sorrow and distress. Bish: The more wearied from supporting so grievous a burden. Queen: Who long has been familiar with weariness itself. [210] Bish: That is shown clearly by the state of mind in which you are today. Queen: But now I do not regret the suffering itself but the anticipation of it. Bish: A dream! Queetn: a misfortune not to be avoided, — one which approaches and thereby magnifies the fear. If it were already upon me, it would be no grief. In enduring the sorrow 1 should learn how to CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS g3 Angstvallig schrik ik voor ecu droevig overval, 't Geen, als't my by komt, lieht luijn schrik benemen zal; Maar 'k houd op mijii Heer, gy waeht van my t'ont- f angen [220] Het kind, 't geen ik u laiig, en weiger om et langen. Gy wacht op 't geen ik zelf voor lang al heb venvacht, Mijn laatste toestant, ach! mijn laatste goede nacht: Hou daar, maar laat my noch voor't laatst die lippeu kussen. Ach tranen ! dat gy mocht en kost en wilde blussehen 't Natuurlijk vuur, het geen als noch mijn ziele stooft,. En laten deze lamp ten naasten by gedooft, Ten laatsten uitgeblust. Vaart wel mijn lieve leven ! Maar ach! de hand die wil, maar't hart en kan niet geven, En ook ik geef hem niet, ik wil geen oorzaak zijn [230] Van zijne doot, en van mijn doodelijke pijn, Ik wil hem niet veraan, en waar toe langer temen ? Indien gy hem begeert, mijn Heer, gy moogt hem nemen, Ik zal u hooge wil maar slap lijk tegen staan. Gaat, neemt hem, ik laat los, ontfangt, ik laat hem gaan ; endure it. Now at the same time I fear for the future and must la.ment my present grief. Anxiously I fear a grievous onslaught, which, when it reaches me, will easily banish my fear. But I detain you, my Lord, you are waiting to receive [220] the child from me, the one I deliver to you and yet hesitate to deliver. You wait for that which I myself have long expected, — my final appearance, alas, my last good night. Keep him. but still let me kiss his lips for the last time. Oh tears! that you could and might extinguish the nat- ural fire which yet warms my soul, and let this lamp which has nearly failed, be finally extinguished. Farewell, my dear life! But ah! my hand is willing to give him up, but my heart cannot. And I will not surrender him; I will not be the cause [230] of his death and of my own deadly grief. I will not betray him. Why lament longer? If you desire him, my Lord, you may take him. I will oppose your high will but weakly. Go, take him, I let him go; 84 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Maar wat hem overkomt, gy moet u ziel verpanden, AUeenig zal ik hem weer eisehen van u handen. Gaat Bisschop, gaat mijn kind ! vertrekt, gy hebt ver- lof. Biss: Vaart wel Mevrouw, den Heer die wisch u tranen of, Die wil u droeve zorg met nieuwe vreugt betalen. [240] KoN: Of eer op 't alderlest ten grave waard doen dalen. Ach! brengtt my na mijn bed, mijn dochters, brengt my been, 'k En mag van droefheid my niet houden op de leen. Heer Hastings, zo gy wilt, gy hebt verlof te scheiden. Hast : Mevrou, ik moet u eerst tot uwe rust geleiden. ACT. I. Scene 3. Buckingham. Hartog van Glocester. Bisschop van Iork. BuK: En ofze niet en wou? Hart: Men zouze moeten dwingen. BuK: En waar dog toe? Hart : Om op een andren toon te zingen. seize him; I release him; but whatever happens to him, your soul must be surety. From your hands alone shall I demand him again. Go, Bishop; go my child; depart; you have my permission. Bish: Farewell, my Lady. May the Lord dry your tears, — He who will reward your bitter grief with new joy. [240] Queen: Or rather, at the last make me descend into the grave. Oh, take me to my bed, my daughters, bear me hence. For very sorrow I may not stand upon my legs. Lord Hastings, if you desire it, you have my permission to depart. Hast: My Lady, I must first conduct you to your couch. Buckingham, Duke of Gloucester, Bishop of Yoek Buck: And what if she did not wish to do it? Duke: She would have to be compelled to do it. Buck: And for what purpose? Duke: In order to sing in another key. Buck: The holy place protects her from your compulsion. CAMPBELL — ROODE EX WITTE ROOS 85 BuK: De heil'ge plaats houd haar voor uwe dwang bevrijt. Hart: Voor Koniiigen en is geen plaats geiioeg gewijt. BuK: Zo acht gy dan gering zo diere vryigheden. Hart : Als zulks de staat vereischt, eu 's Konings woord, met reden, BuK : Zo kan ik niet verstaan wat Heiligdom beduit. Hart : Ik wonder wel. BuK: Het komt noch op mijn zeggen uit, U vierigheid zal ons de kans de rug doen bieden. [10] Hart: Wat veinzery vermaeh, dat zal door my ge- schieden : Voor my, ik geef u weer op nieuw mijn eed en woort ; Mijn Graafsehap Hartfort is het uwe rechtevoort, Indien gy my u hand en bystant wilt vergonnen, Voorts weet gy wat mijn gunst te weeg zal brengen konnen, Wanneer door houwelijk ons huizen zijn verpliehti Wie is zo stout die ons maar geeft een quaat gezicht ? Als mijne Neven dan daar na door mijne handen Vermoort Wat zeit de Vorst ? No place is consecrated enough to afford protection from So you have but scant respect for such precious preroga- If the State and the King's decree demand it, but within Buk: Duke: a king. Buck: tives. Duke: reason. Buck: Duke: Buck: Then I cannot understand what sanctuary means. I wonder indeed. It will come to pass just as I tell you. Your zeal will cause Fortune to turn her back upon us. [10] Duke: What dissimulation can do, that I shall do. As for me, I give you my oath and promise anew that my dukedom of Hart- ford shall be yours at once, if you will but grant me your hand and support. You know what my favor will be able to accomplish fur- ther, when our houses are bound together in marriage; who will be bold enough then to make a wry face at us? When my nephews by my hands have been murdered. Buck: What, my Lord! 86 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Hart: Verzonden, of in banden. Gelegt zijii, of het geen gy zelfs het zekerst acht. [20] BuK : Wat gy besluit, of niet mijn Heer, in u gedacht, 'k En hoop niet dat gy zoud u Neveii onheil brouwen, "Was't zo? rond uit, zo was de raadslag my berouwen; Laat u de heerschzucht doch vervoeren nooit zo veer, (Dat ik dus ernstig ben vergeeft my doch mijn Heer) Den Hemel wil u voor alzulken zin behoeden, Zoii't zo toegaan, 't gedijde ons nimmermeer ten goede, Uit sehelms bestaau en nam nooit Christen goede hoop. Hart : Stelt gy een Koninkrijk, een Kroone zo goet koop 1 BuK : Acht gy onnoozel bloed dan zo gering van waarden ? [30] Hart : H}- moet geen bloed ontzien die Scepters durf t aanvaarden, Gemeenlijk koopt men zo de Rijken. BuK: Wei, voor my, Heeft sulks de Rijkxvoogt voor, ik hou mijn handen vry. Hart : Een kind 'ren hart heeft nooit een mannen daad be- gonnen. Duke: Dispatched or put in chains or whatever you yourself deem the surest way. [20] Buck: Whatever you have resolved in your mind, I hope that you would not brew mischief for your nephews. Were this so, frankly I should repent of the plot. Never let ambition lead you so far astray. (My Lord, you will forgive me that I am thus in earnest) Heaven will keep you from such a sin. Should such a thing come to pass, it would never yield us good. A Christian never derives good hope from the courses of a rogue. Duke: Do you consider a kingdom, a crown so cheap? Buck: Do you then consider Innocent blood of so little worth? [30] Duke: He who dares to take sceptres must not be afraid of spilling blood. A kingdom is usually bought in this way. Buck: Well, for my part. If the regent has such plans, I shall keep my hands free. Dutce: a childish heart has never performed a man's deed. CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 87 Buk: Een Christen hart en heeft Gods beelt'nis nooit ges- chonnen, Ik zwijg onnoozelen, ik zwijg zijn eigen bloed. Hart : Ik ben mijn zelfs het naast. Buk: Wei, nadert u gemoed Dan noch een weinig, en beziet of gy kunt vinden Geen driften, die u aan u eigen zelf verbinden. Hart : Och, dat ik d'eerste was die zulks ten ende bragt. [40] Buk: Och! dat dit was het laatst dat zulks ii harte daeht. Beraad u beter, en verwerpt die snoo gedachten. Hart : Wat zoud gy om te doen voor ons dan beter achten ? BuK: Bewaart haar, steltze vast. Hoe Prins! mishaagt u dat? Hart : 'k En zie nooit tot mijn wit te komen langs dat pat, Een korter word ons door een stoute daad gewezen. Buk : Maar veel onveiliger. Hart : Wat stond ' my niet te vreezen Voor oproer, list, bedrog, verrassen en verraad, Zo lang zy leefden. Buk: Zeg, uit zo vervloekten daad; Wat eerlijk Engelsman nit edel zaad gewonnen, [50] Met goede oogen zulks niet zou beschouwen konnen, Buck: A Christian lieart has never sullied God's image, to say- nothing of the innocent, to say nothing of his own blood. DtTKE: I am myself his nearest kin. Buck: "Well, commune with your own soul, be still a little and see if you can find no impulse to bind you to your true self. Duke: Oh that I were the first to accomplish such a thing! [40] Buck: Oh that this might be the last thing your heart would think of! Be better advised and reject this wicked thought. Duke: What in your opinion were it better for us to do? Buck: Guard them; imprison them. What, Prince' does that displease you? Duke: I see no way of reaching my goal along that path. A shorter one is shown us by a bold deed. Buck: But much less safe. Duke: What turmoil, cunning, deceit, surprise and treason should I not fear, as long as they were alive? Buck: Say, rather, because of such an accursed deed every hon- orable Englishman of noble birth, [50] who could not regard such 88 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Was strakx een aanwas tot beroerten in u staat; Of d 'een of d 'ander, die u handel tegen gaat, Was machtig om u Kroon en leven te berooven, Zo dik zijn moedigheid zijn reden gink te boven ; Oft leven minder wierd van prijs als lof en eer, Elk na Tyrannen bloed zou dorsten even zeer. Hart : Die schantnaam en zal ik doch eehter niet ontvlieden. BuK : 't Is beter zonder bloed te winnen het gebieden, Als dat men zijne Troon op bloed en tranen vest, [60] Als't quaat zal zijn, is 't minst te kiezen 't alderbest. Hart : 't Is maar een voorstel, en noch var van mijn geden- ken, En of ik toestand hen aan 't leven niet te krenken. Met wat voor middelen, zeg op, en wat voor kunst Breng ik hen uit, en my in d'onderdanen gunst? Men kent hen datze zijn uit Eduard gesprooten, My voor een broeder, hen voor erffelijke looten. BuK : Zulkx moest door loosheid zijn verduistert en verdooft, Men geef van Bastardy een brandmerk voor haar hooft. Hart: Van Bastardy! hoe dat? BuK : De wettigheid te stooren an act approvingly, would immediately add strength to the turmoil in your kingdom. Someone or other who objected to your acts would be strong enough to rob you of your crown and your life as surely as his bravery was stronger than his reason. Whether or not mere life is worth more than praise and honor, in any case, everyone would thirst equally for a tyrant's blood. Duke: That shameful name I shall not escape in any case. Buck: It Is better to gain a kingdom without bloodshed than to establish a throne on blood and tears. [60] When some evil is in- evitable, it is best to choose the least one. Duke: It is but a suggestion and still far from my thought. And if I agree that their lives are not to be injured, by what means pray, and by what sort of art shall I supersede them in favor with the subjects? It is known that they are born of Edward's stock, and that I am his brother and they, his legitimate offspring. Buck: This must be made obscure and destroyed through cun- ning. Let them be branded with bastardy. Duke: With bastardy? How? Buck: By destroying the legitimacy [70] of the marriage from CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 89 [70] Vaii't houwelijk, waar iiit zy beide zijn gebooren : Gy weet, en dit en komt u nu niet eerst te voor, U breeders trouwbeloft' met vrou Eleanoor, Met Talbeth naderhand verknocht door eehte banden, En hoe dat evenwel zijn eed en waarde panden Te rug gestelt, hy des niet minder naderhand Gaf aan Elizabeth troulooslijk zijne hand; Gy vat mijn meening, hier is iets om op te bouwen ; Men zal de goe Gemeent dien handel voor doen houwen, En hunne Bastardy bevesten op die grond : [80] En door wie anders als der Geestelijken mond? Geen kraehtiger venijn en doet d'onnooss' len slapen, Als't smakeloos vergift van opgeruide Papen, Verknocht door giften tot een snoode broederschap, En die hun valsch verraad verbergen door de kap. Laat my begaan, ik weet het alles wel te klaren. Hart : Ik ben benieuwt hoe dat den Kaneelier zal varen, En wat in deze zaak by hem zal zijn gedaan. BuK : 't Is te vergeefs gezorgt, zwijg stil, daar komt hy aan, Beneffens't jonge kind. Hart: Nu is het tijd te veinzen. Hoe vaart Mevrou, mijn vrient? which they have both been born. You know (and this does not oc- cur to you for the first time) of your brother's betrothal with lady Eleanor, afterward joined with Talbeth in marriage; how later, nev- ertheless he gave his hand faithlessly to Elizabeth although in so doing he broke his pledge and his oath. You comprehend my inten- tion; here is something on which to build. These acts ought to be put before the people and the bastardy of his sons established on these [80] grounds, and through whom but the priesthood? No venom puts innocent people more surely to sleep than the tasteless poison of incited Popery, — those who, bound by their wiles into a wicked fraternity conceal their false deceit with their cope. Let me proceed; I know how to have it accomplished. Duke: I am anxious to know how that will strike the chancellor and what he will do in this affair. Buck: Your anxiety is in vain. Silence, there he comes, to- gether with the child. Duke: Now is the time to dissemble. How fares my Lady, my friend? 90 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES [90] Biss: Dat kuut gy zelf wel peinzen, Een moeders hart hoe nood' het zulke panden geef. Hart: Yergeefze moeilijkheid. Weest welkoni lieve Neef, Den Heer die weet alleen, gezeten in den hooge, Met welken vreugt ik u doorluehtigheid beooge ; U naakt noeh smart noch sniaat, ten minsten dat ik weet, Is moeder droevig, dat is my van harten leet ; En heeft Mevrou haar hier zo qualijk in gehouwen, Ik hoop zy heeft van my geen quaat of misvertrouwen. Biss : Dat's meerder als ik weet, ten minsten geeft het smart, [100] Te scheiden van een kind, aan't moederlijke hart, 't Is al haar troost na't schijnt, en wat belangt het schroomen, Ik heb het alles op mijn ziel en eed genomen. Ontfangt mijn Heer nu voorts het geen my is ver- trouwt. Hart : Getrouwe Heer, ik dank u y ver duizentvout ; Kom gaan wy. dat men voort mijn waarde Neven beide Met Vorstelijke stoet tot na het Hof geleide. Op dat zy in den Tour verzorgt en zeker zijn. Mijn Neef, met u verlof. kom Heeren, volgt gy mijn. [90] Bish: You can well Imagine yourself with what diflBculty a mother's heart gives up such a pledge. Duke: Fruitless anxiety! Welcome, dear nephew, God on His Heavenly throne alone knows with what joy I behold your Highness. Neither grief nor injury threatens you, at least as far as I know. If your mother is sad, that grieves me to the heart. And If my Lady acts with so much grief in this matter, I hope that she has no evil suspicions or mistrust of me. Bish: That is more than I know. At least it pains a mother's [100] heart to part with a child. He is, it seems, nearly all her comfort; but, as far as her fear is concerned, I have taken an oath on my soul to be responsible for everything. Receive, my Lord, what has been entrusted to me. Dukk: Faithful Lord, I thank you a thousand times for your zeal. Come let us go. Let both our worthy nephews be con- ducted to the Court with royal escort that they may be cared for with safety in the Tower. My nephew, by your leave. Come Lords, follow me. CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS Ql HET TWEEDE BEDRYP^ Hartog VAX Glocester. Bukkingham, Glocester : Tot iioch toe gaat het Avel, en alles iia mijn hand, Alleenig Hastings moet nootzakelijek aan kant, Ik merk hoe zeer hy veinst, en zulks my poogt t 'ontgeven, Zijn onvervalschte trouw omtrent mijn jonge Neven : 'k Zou elders aehten zulkx een loffelijke daat; Maar haatze nu, dewijl't my enkel tegen gaat; 'k Heb stofs genoeg om hem die handel te ver- leeren. Maar zacht, daar komt hy aan, verzelt met eenige Heeren. Hastings. Hartog. Bisschop van Iork, Bukkingham. Stanley. Hastings: Den Rigkxvoogt zy gegroet. Hart: De Heeren van gelijk, Gy komt heel wel te pas, ten dienste van het Rijk, THE SECOND ACT Duke of Gloucester. Buckingham. Duke: Up till now all goes well and everything plays into my hand. Only Hastings must necessarily be despatched. I mark how he feigns, and how he tries to conceal from me his genuine loyalty to my young nephew. Under other conditions I should consider such conduct praiseworthy. But now I hate it because it is directed solely against me. I have cause enough to make him unlearn this way of acting. But soft, there he comes accompanied by some gentlemen. ACT II. Scene 2. Hastings, Duke, Bishop of York, Buckixgiiaii, Stanley. Hastings: Greetings to the regent. 92 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Biss: Hart: Buk: Hart: [10] Biss: Hart: Biss: Hart: Biss Om van de ki-ooning van ons jonge Vorst te spreken: De tijd die nadert vast, en om in geen gebreken Te bly\'en, is het nut de zaken gae te slaan. Is't alles wel? God lof. De Vorsten zitten aan. De Rijxvoogt neem zijn plaats. Ik moet wat staande kouten. Heer Bisschop, by zo var'k mijn zelven dorst ver- stouten, Een beed' was 't die ik u wel garen vergen zou. Een beed 'mijn Heer? Een beed", en die ik u vertix)uw Gy niet zult weigeren. Geenzins. Ik ben met lusten, En kreeg ik 't niet, gewis ik zou niet konnen rusten ; Ik hoor gy schoone vrucht in uwen boomgaart hebt, En schoon ik weet dat gy daar groot vermaak in sehept, Verzoek ik, ach ! 'k en durf , ik sehei 'er uit ten lesten. Zo't u gelieft mijn Heer, 't is al tot uwen besten. Duke: The same to the Lords. You come in good time to serve the kingdom by discussing the coronation of our young Prince. The time is surely approaching, and in order to have nothing neglected, it is necessary to consider the matter. Is all well? Bishop: Yes, thank God. Duke: Let the Princes take their places. Buck: Let the regent take his place. Duke: I must chat a little standing. Lord Bishop, if I dare venture it, [10] there is a request which I should like to make of you. Bish: a request, my Lord? Duke: A request,— one which I trust that you will not refuse. Bish: By no means. Duke: I have desires and if I do not satisfy them, I shall surely not be able to rest. I hear that you have fine fruit in your or- chard, and I already know that you take great delight in it. I ask, yes, I dare it. No, I shall have to give it up after all. Bish: As you wish, my Lord; it is just as you please. CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 93 Hart : Een sehotel. Biss : Ei ! waar van. Hart: Maar van u aardbezien. Biss: Is dat ook vragens waard? mijn Heer wil flechts gebien. Mijn dienaar, ga terstond zijn Hoogheid te vemoegen. [20] Hart : Heer Hastings, 'k moet my nu een weinig by u voegen. Hast: Kan ik mijn Heer dan ook een welgevallen doen? BuK: Zijn Hoogheid is verheugt. Stanl: Niet waar? Hart: Na mijn vermoen, U Bruiloftsfeest die zal ons haast zijn vreugde toonen, Na's Konings Krooning zal men u ook moeten kroonen. Hast: Den Kijkxvoogt boert. Hart : . 'k En doe, gelooft, ik spreek hier ront, 'k Ben ernstig in mijn hart, al lach ik met de mond ; Maar Heeren, om een zaak die 'k noodig moet bedek- ken, Moet ik een weinig na mijn eenigheid vertrekken, En dadelijk zal ik hier weder by u zijn. Duke: A dish. Bish: Of what? Duke: Why, of your strawberries. Bish: Is that worth asking for? My lord has only to command. My servant, go immediately to please his Highness. [20] Duke: Lord Hastings, I must now join you for a little while. Hast: Can I also do my Lord a favor? Buck: His Highness is in a good humour. Stan: Is he not? Dxjke: I expect that your wedding will soon be joyfully cele- brated. After the King's coronation you must be crowned. Hast: The Regent jests. Duke: Believe me, In this matter I speak quite frankly. I am serious at heart, although I laugh with my mouth. But Lords, be- cause of a fact which I must of necessity conceal, I must depart to 94 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES [30] Mijn dienaars, haalt terwijl eeu fles vol Grieksche wijn. Stanl: Heer Hastings, hoor een woort. Hast: Wat zal mijn vrient gebieden? BuK : 't Is quaat te handelen met naaugezette lieden, By namen daar men slechts op bloot vermoeden bouwt, 't Is wonder datze u noch zo veel heeft loevertrouwt. Hast: Dit is al weer aan, is't? Stanl : Gy spot weer met mijn spreken. Hast : Al weer aan komt gy my het hoof t met droomen breken, Een man als gy, gaf nooit die beuzelen geloof. Biss: In die gelegentheid is't oor voor reden doof. Hast : Maar mits gy my zo veel van droomen weet te zeggen, [40] Moet gy my, zo gy wilt, die droom eens uyt gaan leggen. Stanl : Wei, hoort dan: 't varken, 't geen u had gewont aan't hooft, Dat is Hast: Spreek zacht. Staul: Mijn Heer den Rijkxvoogt, en geloof t be alone for a little while, but I shall soon be here with you again. [30] My servants, bring straightway a flask of Grecian wine. Stan: Lord Hastings, a word with you. Hastings: What does my friend wish? Buck: It is hard to deal with suspicious people; chiefly because they build on mere supposition. It is a wonder that she has con- fided so much to you. Hast: You are at it again, are you? Stan: You ridicule my speech again? Hast: Again you come to addle my head with dreams. A man like you surely never gives credence to trifles. Bish: On this occasion your ear is deaf to reason. Hast: But if you can tell me so much about dreams, [40] you must, if you will, proceed to explain this dream too. Stan: Well, hear then, the boar, the one that wounded your head, that is Hast: Speak softly. Stan: My Lord the Regent; and, believe me, if he is now brew- CAMPBELL — ROODE EN WITTE ROOS 95 Indien geen oiigeval van heui u word gebrouwen, Zo Avilt u leven aan mijn woordeii niet vertrouwen. Hast: Om dat hy't tandig zwijn in zijne Avapens voert? Heer Stanley. Stan: Wei! gy houd mijn woorden dan voor boert, Waeht op het end. Hast: Ik hoop my voor mijn Iced te wachten; Terwijlen lach ik met u ydele gedaehten : [50] Ha! ha! BuK : Wat is 'er goets, Heer Hastings, dus verheugt ? Dat moet wat zonders zijn. Hast: Gelijk gy denken meugt Mijn Heer. BuK : Of hebt gy 't een of 't ander nieuws vernomen ? Hast : Heer Stanley zou my graag doen dromen door zijn dromen. BuK : Daar toe is uwe geest, Heer Hastings, al te eel. Hast : Behalven dat houd ' ik van dromen niets te veel. Heer Stanley droomt zeer Avel, hoewel ik lach met dezen. Stan : Ik hoop ook dat het ons maar laechens wcrk zal wezen. Maar ziet, den Rijkxvoogt komt. ing no misfortune for you, then do not trust your life to my words. Hast: Is that because he bears the toothed boar in iiis coat of arms. Lord Stanley? Stan: Well, you treat my words then as a jest. Do but await the issue. Hast: I hope to protect myself from harm. In the meantime I laugh at your idle thoughts: [50] Ha, ha. .Buck: What is the joke, Lord Hastings, that thus amuses you? It must be something extraordinary. Hast: Just what you might expect, my Lord. Have you perhaps heard some piece of news? Lord Stanley would make me dream because of his dream. For that your spirit is altogether too noble, Lord Hast- Buck: Hast: Buck: ings. Hast: Besides I am not overfond of dreaming. Lord Stanley to be sure, has dreams, but I laugh at them. Stan: I hope too, that it will prove to be only a laughing mat- ter for us. But see. the Regent comes. 96 UNIVERSITY OF WISCONSIN STUDIES Hast: My dunkt hy is verstoort. BuK : Mijn Heer, is u iets quaats bejegent ? Hast: Niet een woort! [60] Heer Kaneelier, wat's dit? Biss: Wat heeft "u overvallen, Doorluchte Vorst? Stanl: Hy zwijgt. Hast: Heer Rijkxvoogt. Stan: Niet met alien, Geen redenen altoos, help Hemel ! wat zal 't zijn ? BuK : Zijn Hoogheid open doch zijn mond. Hart: 0 mijn! 6 mijn! Biss: Mijn Heer. Hart: 0 boosheit! BuK : Ach ! wilt dog u hart opbreken. Hast : Het schijnt de moed is vol, hy wil en kan niet spreken. BuK : "Wat is den Vorst gebeurt ? Hart: 0 goddeloos verraad! Stan: Wat's dit? BuK : Wie is hy die na znlken onheil staat ? Hast: He seems to be disturbed. Buck: My Lord, have you met with any misfortune? Hast: Not a word! [60] Lord Chancellor, what is this? Bish: What has come over you, Illustrious Prince? Stan: He is silent. Hast: Lord Regent. Stan: Nothing at all, still no answer! Heaven help us; what is the matter? Buck: Your Highness, do but open your mouth. Duke: Ah me! Ah me! Bish: My Lord! Duke: Oh wickedness! Buck: Will your heart then yield its secret?' Hast: His heart seems too full; he can and will not speak. 