De kieming der zaadplanten (Spermatophyten).: Morphologie en physiologie
Hicks (740&*j heeft over de vettenen olien van een aantal zaden een belangrijke studie uitgegeven, namelijk over de volgende soorten : Gossypium, Linum, Rictnits, Euphor- bia, HelianthiLS , Madia, Guizotia, Arachis, Sesamum, Cannabis, Brassica en Papaver. Het vetgehalte is, bij de zelfde soort, soms zeer verander- lijk, namelijk 24.66 a 44.46 7o van het droog gewicht bij Linum, 25.43 ^45.70 7o bij Brassica rapa, 24.71 a 61.02 *»/o bij Papaver. Lecithine (phosphoor- en cholineverbinding der vetten) vonden Knop (958) met 2.51 7o in Pisum en Schulze en SxEiaER (1669) met 0.74 7o in Hordeum, met 0.88 7o in Linum, met 0.81 7o in Phaseolus, met 1.64 7o in Soja, met 1.59 °/o in Lupinus, met 1.22 7o in Vicia, met 0.577© in Secale, met 0.65 7o in Triticum (in het droog gewicht), De zaden van Brassica, Cannabis, Linum, Panicumy — 419 —" Papavery Tlieobroma en Sinapis houden gecn phosphoor- vetten in. 9. De essenttSn schijnen geen ecbte reservestoflTen ie zijn, alhoewel zij in verscheidene zaden voorkomen, zooals die van Cruciferen, Umbelliferen, Myristicaceeen, Piperaceeen, Zingiberaceeen, Aurantiaceeen, Lauraceeen en Therebintaceeen. Volgens VAN Tieghem (1898) dienen deze verbindingen als uit- scheidingsprodakten beschouwd te worden; zij werden ten aanzien van hare samenstelling door Gerber (54 7&*) bestu- deerd, namelijk die uit de zaden van Abelmoschus moscha- iuSy Angelica officinalis, Pimpinella- anisum, Carum Carvij Apium graveolens, Coriandrum isativum, Foeni- culum, Oenanihe phellandrium, Heracleum sphondilium, Levisticum officinale, Petroselinum sativum, Silaus pratensis, Chenopodium ambrosioides var. anthelminii- cum. Piper cubeba, Brassica nigra, Nigella dama- scena. 10. E1^0vltstofren ol proteXden. Deze verbindingen wer- den door verscheidene onderzoekers bestudeerd, namelijk door Sacchse (1555), LiEBiG (1079a), Ritthausen (1509A), SchUtzenberger (1698, 1699), Nencki (1315), Dumas en Cahours (447), O'Brien (1346a) en Palladin (1369). Ritthausen (1509a) geelt de volgende verdeeling : 1**) plantenalbumine, oplosbaar in water, door verwarming tot stollen gebracht ; 2**) glutenalbumine, in water onoplosbaar, door ver- warming tot stollen gebracht : glutenflbrine, gliadine en mucedine ; 3**) plantencaseine, in water onoplosbaar, oplosbaar in verdunde zuren en alkalien, door verwarming gestold : gluten- caseine, legumine ; 4**) plantenglobuline, weinig oplosbaar in water, oplosbaar in een overschot zoutenoplossing. Plantenalbumine heelt, al naar gelang van de zaden, een vrij veranderiyke samenstelling : — 420 — H N Triticutn Hordeum Zed Lupinus Pisum Sofa Ricinus .••-.. Cucurbita, • . . .. 53.1 7.2 17.6 20.5 52.9 7.2 15.7 23.0 52.3 7.7 15.5 — 52.6 7.5 17 2 21.9 52.9 7.1 17.1 21.8 54.3 7 2 16.4 21.2 53.3 7.4 — — 52.9 7.5 15.7 22.7 s 1.6 1.2 0.8 10 0.9 1.2 Deze proteide wordt slechts in kleine hoeveelheid in de zaden aangetroffen, en bevindt zich meestal in jong, krachiig- groeiend weefsel en werd voornamelijk door Ritthausen (1501), Peligot (1382B) en Grubler (605*) onderzocht. Glutenflbrine tref t men in de Gramineeenzaden in zeer veran- derlijke hoeveelheid aan, zelfs bij dezelfde soort; by Triticum 0.25 a 0.35 ""Jo van het meel, en dit gehalte wordt bij niet harde zaden hooger. Uit zaden van Zea hebben Stepf en Ritthausen (1764) een bijzondere glutenflbrine getrokken, namelijk zoogen. zeine. Gliadine is het elastisch en rekbaar bestanddeel van de kleefstof van het meel ; ook zijn de zaden van Triticum, met zeer elastische kleefstof, aan gliadine rijker dan anderen, Zie ook Weyl en Bischofp (20166). De eigenschappen der muce- dine, die in zeer veranderlijke hoeveelheden in de zaden van Triticum, Secale GnHordeum^oovkomX, zyn het omgekeerde van die der gliadine; zij deelt aan het meel de bijzondere kor- relige eigenschappen medc. Meelachtige granen hebben daar- door ook een zeer weinig rekbare, glasachtige granen daaren- tegen een zeer rekbare kleefstof. Ritthausen (1503) vond schijnbaar merkwaardige uitzonderingen bij T^'iticum-ztxAew die schijnbaar geen kleefstof inhielden ; bij nader onderzoek bleek dat mucedine en fibrine in groote hoeveelheid, gliadine en glutencaseine daarentegen slechts in sporen aanwczig waren. — 421 — Glutencaseine, volgens Ritthausen (1501), ook planten- fibrine volgens Liebig (1079), zymoon volgens Taddei (1789A), onoplosbaar plantenalbumine volgens Berzelios (110a), treft men in veranderlijke hooveelheid bij elke Grami- nee aan. Zij ward namelijk bij Triticum door Ritthausek (1503) onderzocht. Legumine is in de zaden van Papilionaceeen zeer verspreid. De samenstelling der conglutine verschilt al naar gelang van de zaden waaruit zij getrokken wordt ; in groote hoeveel- heid bevindt zij zich in de zaden van Lupinus, Genista, Amygdaltts, vele oliehoudende Papilionaceeen, Helianihtcs, Fagtis. Globuline vindtmen onder verscheidene vormen, namelijk vitelline in Avena, Pisum, Zea, Amygdalits, myosine in Papilionaceeen, Cruciferen, Euphorbiaceeen, Amygdaleeen, en vooral bij Sinapis, avenine in Avenay Phragmites (John- ston 878*) en Lupinus (Ritthausen 1499a). Osborne (1354) heeft door dialyse uit de zaden van Beriholletia excelsa, Cannabis y Linum en Avena krisialliseerbare glo- bulinen kunnen trekken ; de globuline uit Beriholletia is onoplosbaar in water k 60® C en oplosbaar in chloornatrium- oplossingen ; de globuline uit Avena is daarentegen oplosbaar in water a 60** C en onoplosbaar in chloornatriumoplossingen. De eiwitstoffen bevinden zieh in vele zaden onder den vorm van aleurone, of gekristalliseerde plantencaseine van Hartig (632}. De aleuronekorrels schijnen uit mengsels van albumine, gliadine en fibrine samengesteld te zijn, met ingeslotene cal- ciumoxalaat, globo'iden van Pfepfer en cristalloiden. Over het algemeen wordt de aleuronelaag der Gramineeenzaden be- schouwd als eene reservelaag ; volgens Vines (1904 en 1905) en Groom (603) echter schijnt deze laag een belangryke rol te vei'vullen bij het ophoopen van phosphaten. De globo'iden (calcium- en magnesiumphosphaten) worden niet overal aan- getroflFen, bevinden zich echter meestal in de cellen van het binnenkiemwit van Vitis vinifera en van Gramineeen. De cristalloiden schijnen met conglutine nauw verwant te zijn, en houden volgens Sacchse (1553) caseine, legumine en 1.5 7© phosphoorzuur in. Behalve bij de genoemde Gramineeen, vindt men ook veel aleurone in de volgende zaden : Beriholletia , Euphorbia- — 422 — ceeen, Solaneeen, Papaveraceeen, Gucurbitaceeen, Coniferen, Fumariaceeen, Campanulacee^n, Cyperaceeen, Aethusc^ Celtis, Linum, Myrtca, Myristica^ Poteniilla, Plantago, Passi- flora^ Ruta, Rtcinus, Salvia, Sparganium, Valerianella, Viola^ gewoonlijk in bet buitenkiemwit, waar de aleurone bet zetmeel kan vervangei}, namelijk in olieboudende zaden. Over aleuronekorrels zie LuDTKE (1122). Onder de ciwitstoffen kent men verder nog de nucleine, in geringe boeveilbeid aanwezig in zaden van Gossypium, Pal- mcn,alsook de vicine Cjg H51 N^ O^j en de convicine C10H14N3O7, die volgens Ritthausen (1524a) resp. met 0.3 ""/o en 0.01 •/o in y/cm-zaden voorkomen. Het gebalte aan eiwitstoffen is in de zaden zeer veranderliijk ; Yooral de Papilionaceeen zijn daaraan rijk, vooral Lupinus lutetis en Soja hispida ; Lupinus scbijnt wel onder de zaden de rijkste te zijn. Analysen, namelijk die van Ritthausen (1503), hebben het volgend gebalte in zekere zaden aange- wezen : Lupinus luteus, 37.21 **/o; Soja hispida, 34.90 ^/o; Faba, 24.83 7o; Pisum, 22.72 ""l^; Linum, 22.36 V, ; Lupintcs angustifblius, 21.70 •/o,* Papaver, 17.50 7©; Arena, 14.81 7o; Secale, 13.31 7o; Triiicum, 12.66 ^o ; Hordeum, 12.09 7o; Zea, 9.94 7o. De grootste boeveelbeid eiwitstoffen vindt men in de kiem, meestal in de azilaire deelen; in de zaadlobben worden aleuronekorrels en cristalldiden aangetroffen. In kiemwilbou- deiide zaden bevat de kiem allijd bet boogste gebalte : Hor- deum bevat 17.60 7o en Zea 13.49 7© van bet gewicht van de kiem ; daiu*entegen bouden de gansche zaden resp. 12.09 7o en 0.94 7© van bun gewicbtin. Volgens den aard van bet substratum waarop do planten gegroeid zijn, vindt men ook veranderlijke boeveelbeden eiwit- stoffen. Andere oorzaken kunnen daarenbovcn een zekeren invloed uitoefenen op dit gebalte; Jentys (867) vond namelijk dat de zaden va,n Hordeum een booger gebalte eiwitstoffen inbouden, naarmate bet zaad waaruit de moederplant ontstaan is later werd uitgezaaid ; de volgende resuUaten werden ge- vonden voor bet stikstofpercentgebalte, op bet droog gewicbt der zaden berekend : — 423 — Moederplanten uitgezaaid op N-gehalte ^/o 6-4-1888 5-5-1888 11.88 en 11.62 13.67 en 13.31 27-4-1889 7-5-1889 16.63 en 17.56 18.26 en 18,62 5-M890 23-4-1890 12.11, 12.88 en 14.08 16.0 , 14.32 en 14.15 14-4-1891 25-1-1891 n.70 en 16.18 16.98 en 18.32 11. Amieden. Kleine hoeveelheden asparagine werdcn door Dessaignes en Chautard (379) in de zaden van Cas- tanea vesca, en door Portes (1444 en 1445) in do zaden van Amygdalus gevonden. Bij Sinapis en Lupinus vond Salomon (1561) hypoxanthine. Beta'me en choline zyn tamelijk veel verspreid; betaine bij Gossypium, volgeusRiTTHXVSEN (I &6 4) enBoHM(129), bij Vicia, Pisumen Triiicum volgens Schulze (1674). Clioline is minder verspreid dan betaine ; Jahns (855) vond choline by Trigonella foenum graecum, Ervum lens. Cannabis, Schulze (1674) bij de Papilionaceeen. 12. Alcalotden. Of de alcaloiden echte reservestoffen ziijn in de zaden, blykt ult de literatuur nog al twijfelachtig te zyn Volgens Glautriau (273) zijn deze stoflTen afvalpro- ducten, die gedurende de ontbinding der eiwitstoffen ontstaan; volgens Hbckel (704) dienen zij als reserven.beschouwd to worden, daar het gehalte daaraan gedurende de kieming vcr- mindert. Niettemin kunnen de alcaloiden, zonder de kieming te benadeelen , uit de zaden verwyderd worden; zoo kan men, van de zaden van Datvm en van Conium de alcaloiden rijke laag onder do zaadhuid zonder nadeel wegnemen. Gedurende de kieming ontstaan alcaloiden, zooals bij Conium, Datura, Nicotiana; bij Lupinus verhoogt het gehalte aan lupinine. De theorie van Glautriau (273) komt echter waarschyn- — 424 — lijker voor : niet alleeii zouden de alcaloiden af valproducten zijn, maar ook nog voorbehoedmiddelen tegen de dieren ; de zaden die klein en zeer talrijk zijn, houden gewoonlijk geen alcaloiden in, b. v. Papaver, Nicotiana: grootere zaden die tevens minder talrijk zijn, en waarvan de vernieling dus grootere schade veroorzaakt aan de soort-, zooals Strychnos, LupinuSy enz., zijn alcaloidenrijk. Onder de alcaloidenhoudende zaden kan men de volgende soorten noemen : Atropa belladona met 0.25 7o atropine, Datura stramonium met 0.25 % daturine, Coffea arabica met 0.5-2 **/o coffeine, Paullinia sorbilis met 5 % coffeine, Colchicum autumnale met 0.25 7o colchicine, Delphinium staphisagria met 0.1 */« delphinine, Hyoscyamu^ niger met 0.15 7o hyoscyamine, Ignatia amara met 1 .2 •/o strychnine en 0.5 7o brucine, Strychnos nux vomica met 0.2-0.6 7© strychnine en 0.3-0.6 */o brucine, Sabadilla officinarum met 5 7o veratrine, Theobroma cacao met 1 .2 7o theobro- mine, Lupinus met lupinine en volgens Altmann (10) Lupi- nus angustifoliVyS met theobromine, Conium maculatum met coniine, Trigonella foenum graecum^ Pisum sativum en Cannabis sativa met trigonelline, ^nz. Zekere zaden be- vatten de alcaloiden onder don vorm van glucosieden, zooals de glucosiede van Theobroma die zich laat ontbinden in theobromine, coffeine, glucose en cacaorood, zooals de kolanine uit Cola acumUiata (verbinding van coffeine, glucose en kolarood). De alcaloiden bevinden zich in de zaden op verschillende plaatsen, meor toch in het binnenkiemwit dan in de kiem zelf ; zij worden aangetroffen in het binnenkiemwit van Aconi- tum^ Coffea, Delphinium, Ignatia, Sabadilla, Strychnos, in de kiem en in de zaadhuid van de Euphorbiaceeen, Ignatia, Strychnos, Theobroma-, het binnenkiemwit der Euphor- biaceeen is alcaloiden vrij. Glautriau heeft waargenomen dat de alcaloiden in de zaden van Atropa, Conium, Datura en Kyoscyamus uitsluitend gelocaliseerd zijn in eene laag tus- schen het kiemwit en de zaadhuid. De zaden van Aconitum napellus en van Delphinium staphysagria bevatten alca- loiden in het kiemwit, nooit in de kiem en in de zaadhuid ; by Lupinus albus schijnt de zaadhuid altijd alcaloidenvrij te zijn. — 425 — 13. Verscheidene organische reservestoffen. De zaden houden daarenboven zekere organische stoffen in waar- van de rol onbeduidend schijnt le zijn, maar die uiettemin in onze opsomming dienen vermeld te worden. Onder deze stoffen vindt men namelijk : Bittere stoffen zooals Santonine (2 a 3 **/«) bij Artemisia jttdaica; — looistol in talrijke zaden, zooals Mangifera indica , — kleurstoffen, namelijk bladgroen in de kiem van Tilia americana en Ipomaea purpurea (Atwell 35 j ; — phenolen, zooals inosiet (ook phaseomanniet, phaseoline genoemd), bij Phaseolus en Vicia, quercietbij Quercus; — alcoholen, namelijk sorbiet bij Sorbics^ perseit bij Lawms persea, phytosterine bij Gramineeen, Papilionaceeen, Amyg- dalus viola f enz. , paraphytosterine in de zaadhuid van Pisum en Phaseolus; — organische ziiren, zooals isoboterzuur bij Ceraionia siliqua en Gingko biloba, azijnzuur in de kiem van vele soorten, hoogere vette zuren in het binnenkiemwit van de Palmen. In de zaden van Viscum album treft men viscine aan. 14. Anorganisehe stoffen. Daar de lucht, het water en de minerale bestanddeelen een zekere rol vervullen bij de kie- ming, dienen zij in zekere mate als reservestoffen in de zaden beschouwd te worden. De hoeveelheid lucht in de zaden is vrij groot : 2.19 a 2.95 V ®/o in zaden van Brassica napus, 4.62 a 5.08 V ^o bij Soja hispida, 17.12 V ""j^ by Polygo- num fagopyrumy 37.16 V °/o bij Helianihemumy 1.54 a 3.37 V/o bij Triticum (moelachtige zaden), 1.17 V7o by glasachtige zaden, 2.38-6.53 V ""1^ bij Pisum, 13.50 tot 17.08 V °/o bij Arena y volgens de onderzoekingen van Dietrich en KoNiG (414). Daar deze hoeveelheid aanwezige lucht in de zaden wel aan eene noodwendigheid beantwoordt, blijkt uit de proeven van Haberlandt (634); door verwijdering van de lucht verminderen zoowel kiemkracbt als kiemingsenergie. De rol van het water werd reeds in het 5® hoofdstuk besproken. Het aschgehalte der zaden is zeer veranderlijk volgens den grond waarin de moederplant werd gekweekt; de asch is gewoonlijk zeer arm aan calcium en silicium, daarentegen rijk aan kalium, magnesium en phosphoor. Papilionaceeenzaden — 426 — zijn aschrijk; de meeste Gramineeen houden tot 5 '/o aseh in, Zea echter slechts 1.5 °/o. Het hoogste gehalte bevindt zich in de buitenste lagen. Kalium bevindt zich meestal in de binnenste lagen ; silicium, calcium, magnesium en pfaosphoor in de buitenste. Door Schichowsky (1581) werd de localisatie der aschbestanddeelen in de zaden van Zea mays uitvoerig onderzocht ; er werden phosphoor en zwavel in de zaadhuid in gelijke hoeveelheden gevonden, 2 1/2 maal meer phosphoor en zwavel in het kiemwit, en 2 maal meer in de kiem; de zaad- huid bevat 4 maal meer magnesium dan calcium ; het kiemwit bovat vecl kalium, de kiem calcium, de zaadhuid silicium en ijzer; chloor schijnt in deze zaden te ontbreken. Eindelijk vindt men chloor en broom in zaden van planten die op zoutrijke gronden groeien, koper in vele Grraminieeen (Vedrodi 1898c), zink bij Triticum, Hordeum, Zea, Phaseohis, Ficia (Lechartier en Bellamy 1052), anorganisch zwavel bij vele soorten (Berthelot en Andrie 104 J), anor- ganisch phosphoor in vele zaden volgens Schulze en Gastero (1693AO*), ijzer eveneens bij vele soorten (Molisch 1257a), boor volgens Jay (863) in Triticum, Hordeum, Oryza, Coffea, Pisum, Ricinits, Prunus, Vitis, enz. B. — Localisatie der voorraadstoffen in de zaden. Abrus (Papilionaceeen). Vet met cholesterine; 2 proteiden (globuline en albumine) . — Heckel en Schlagdenhaufpen 702 , Martin 1176, Tichomiroff 1810. Acacia (Mimoseeen). Analyse : Popp 1441. 4con«Yttm (Ranunculaceeen). Aconitine, aconitinezuur ; hoog gehalte aan vet en eiwitstoflFen. Aesculus (Hippocastaneeen). Sporen van binnen- en buiten- kiemwit. Kiem met veel zetmeel, een weinig looistol; sporen eiwitstoffen, suiker en phosphoorhoudend vet; saponine, escu- lineen agyrescine. Zl. met aescine- en propaescinezuur. Ana- lyse 7o ' eiwitstoffen 6 . 28 , vet 1 . 54 , stikstofvrye stoffen 39.59, houtstof 2.02, asch 1.59, water 48.98. — Dietrich 413, Hanausek662, K6nig978, Nesslercu von Fallenberg 1317, Roghleder 1529, Topler 1820. Aethttsa (Umbelliferen). Coniine. — Walz 1979. Agrostemna (Caryophylleeen) Binnenkw. samengesteld uit — 427 — enkole cellen met vet en eiwit; buitenkw. meer ontwikkeld, rijk aan zetmeel; kiem met vet, eiwit, zonder zetmeel. Ana- lyse 7o van A. Giihago : eiwitstoffen 14.5, zetmeel 4 8, vet 7.09, saponine 6.56; door het roosteren verdwynt de giftige glucoside saponine, en daardoor worden de zaden eetbaar. — Ghristophsohn 265, Klien 952, Lehmann en Mori 1061. Agroslis (Gramineeen) . Binnenk w. met zetmeel . — H arz 691. Aldrovandia(Dvo8erB,ceeen), Binnenkw. met veel zetmeel. — KORZSCHINSKY 986. Aleurites (Euphorbiaceeen) . Binnenkw. met vet, veel eiwit- stoffen. Kiem zonder zetmeel. Analyse *^/o : water 5, eiwitstof- fen 23, vet 61, stikstofvrije stoffen 6.5, lignose 2 5, asch 3. Charles vond daarenboven 4*/o rietsuiker en 1 .87« inuline. ^- Charles(I), Gorenwinder 293, Dietrich 413, Kitt 944a, MuTSCHLER en Krauch 1302, Nallino 1311, Ritthausen 1512. Alliaria (Cruciferen) A. officinalis bevat amylsulfocyanaat in de zaden, — Harz 691. A /opecwrt*5 (Gramineeen). Binnenkw met zetmeel. A.uiH- culatus en A. pratensis bevatten volgens Nageli 1307 soms vet en geeu zetmeel, namelijk wanneer de zaden niet kiembaar zyn. — Harz 691, Nageli 1307. Althaea (Malvaceeen). Binnenkw. met oUe en veel eiwit, zonder zetmeel. Zl. met vet^ eiwit, zonder zetmeel. A. rosea houdt aleurone in. — Harz 691. Amygdaltisikmygdal&^n). Geen zetmeel. Veel vet (met vrlj oleinezuur in zoete amandels). Amygdaline, 2.5 d. 3.4 7o in de bittere amandels in al de deelen van het zaad. Emulsine in zoete en in bittere zaden in de vaatbundels. Men vindt nog aspara- gine, 6 7o glucose, saccharose, 37« gom. — Guignard 614, Johannsen874, Henschen736, Pelouze 1389, Portes 1443, 1444, 1445, 1446, Thome en Johannsen 1 804 , RiTTHAUSEN 1499a. A nagyris (Papilionaceeen). A . foetida houdt 2 harssoorten in, een glucoside, een alcaloide namelijk anagyrine, saccharose, glucose en eene kleurstof van onbekende samenstelling. *~ Hardy en Gallois 680, Klostbrmann 952a, Partheil en Spasski 1374a, Reale 1467, Schmidt 1604(i. (I) Journ. pharm. chim., 1879. — 428 — Anthoocanthum (Graminceen). Zetmeel, geen vet; in niet kiembare zaden van A. ovalum vindt men vet en geen zet- meel. Anthyllis (Papilionaceeen). Sporenvan binnenkw.; Zl. met vet, eiwiten zetmeel. - Harz 691. Apewm (Umbelliferen). — Lowig en Weidmann 1116. Arachis (Papilionaceeen). Zl. rijk aan zetmeel, vet, eiwit en aleurone, daarenboven 4.^^/^ amieden. Het vet bestaat uit een mengsel van de glycerieden van palmitine-, hypogaeide en ara- chidezuur. Analyse ^'/o van zaden met zaadhuid : water 9.86, stikstofhoudende verbindingen 30.96, vet 8.85, houtstof 22.73, asch 6.93; — van zaden zonder zaadhuid: water 10.64, N-verbindingen 44.35, vet 5.66, houtstof 5.41, asch 5.64. — BuRKHARD 226. Dietrich en Konig 414, Konig 975, Mayer, KiRCHNERen Petersen 1195, Nessler 1317, V6LCKER 1916a, Wagner 1972, Winter 2079. Areca (Palmen). Zaden met choline en de volgende alca- Ididen : guvacine, aerka'ine, arekaidine, arekoline. Argemone (Papaveraceeen). A. mexicana houdt eene olie in waarin vrij azijn- en boterzuur voorkomen. — Fluckiger 518. Artemisia (Compositen). Beta'ine en choline in A. cina\ santonine in A. cina^ A. gallica, A. maritima, A. pauci- flora, geen santonine bij A. vulgaris; artemisine (een oxy- santonine C^s Hjg J in A. maritima. — Fluckiger 518, Jahns 855, Merck 1211a, Trommsdorff 1842. Asagraea. Veratrine. — Gaventou 1386, Meisner 1202, Pelletier 1386. A sclepias{ Ascle^iadeeen). Binnenkw. en buitenkw. met vet. Asparagus (Asparagineeen). Binnenkw. met vet, zonder zetmeel; welriekende hars, bittere stof. — Peters 1400a. Astragalus (Papilionaceeen). Binnenkw. zonder zetmeel, hoornachtig, rijk aan vet; kiem met zetmeel en vet. — Chalon 253. Atropa (Solaneeen). Twee alcalo'iden, atropine en hyoscya- mine. — Ladenburg (1026). — (Zie Belladona). Aucuba (Cornaceeen). Veel saccharose, een glucoside na- melijk aucubine, een galactane, een mannane, een pentane die door hydrolyse waarschijnlijk arabinose geeft. — Bourquelot en Herissey 156e, Ghampenois 254. — 429 — Athena (Grramineeen). Twee eiwitstoflen, namelijk gliadine en legumine. Analyse %: water 12.37, zetmeel 54 00, dex- trine en gom 2.54, N-verbindingen 18.41, vet 5.23, N-vrije stoffen 57 78, celstof 11.19, aseh 3.02. Deze zaden bevatten veel vet in vergelijking met andere zetmeelhoudende z.. Vet samengesteld uit 2.8 % glycerine, 60.5 ^/o oleinezuur en 36.7 7o stearine- en palmitinezuur. In A, sativa hebben ScHULZE, Frankfurt en Winterstein 1693/ choline en trigonelline gevonden. — Atwatjer 33, Balland 51c, de Rawton 364bb, Dietrich en Konig 414, Johnson 878, Kreusler 1002, Lbnz 1067, Sghulze, Frankfurt en Win- terstein 1693/, Vandenhulle 1877, von Bibra 1919, VON MosER 1946, Wagner 1972-1973, Wollny 2093. Bassia (Sapotaceeen) . Reservevet in B, butyracea (bekend onder den naam Sheatalg), in B. Par hit (onder den naam Sheabutter). — Hartwig 687, Jackson 846. Batatas (Convolvulaceeen) . Analyse <»/o : water 62.8, eiwitstoflfen 2.0, celstof 1.0, zetmeel 29.0, saccharose 2.7, glucose 0.4, hars 0.8, asch 1.3 — Glausnitzer en Wollny 270. Belladona (Solaneeen). — Ladenpurg 1026. — Zie Atropa. Bertholletia (Myrtaceeen). — Ritthausen 1507, Sachsse 1553. Beta (Ghenopodiaceeen). Zaadhuid met kristalloiden, bui- tenkw. met zetmeel, sporen binnenkw\ dicht by den kiemwor- tel. Kiem met vet, eiwitstoffen, zonder zetmeel. Analyse der zaden, zie Deyarda 394a. Er bestaat geen verhouding tusschen het gehaltc aan suiker in de beetwortels en de hoeveelheid vet, phosphoorzuur en eiwitstoffen der zaden. — Briem 192a, Dbvarda 394a, Dorstling 423, Harz 691, Ihli^b 801, Laskowsky 1037, 1038, Nbstler en Stoklasa 1319a, Pagnoul 1366a, Pellet en Liebschutz 1384, Stoklasa 177 lac, Zaikiewitsch 2112a. Bohmeria (Urticaceeen). Kw. met veel eiwitstoflfen, kristal- loiden en vet. — Harz 691. Bombaceeen. Zaden met en zonder kw. Borragineeen, Binnenkw. afwezig of weinig ontwikkeld ; kiem rijkaan vet, eiwitstoflfen, zonder zetmeel. Brassica (Cruciferen). Zaadhuid met slijmstof ; sporen van — 430 «- binnenkw. ; zaden rijk aan vet, isiwitsioffen, zmidcr ze^meiDl (uit- zondering : B. nigra). Analyst •/© • water 4.84, vet 40.0-50.0, N-verbindingen 29.5, myroonzuur 4.8, essentien 1.27, asch 4.7. B. nigra is volgefts Dragendorf^ 425a een der zoldzamo voorbeeiden van zetmeelhoudende Gruciferenzaden (zetmeel in B. nigra = 9 Vo). Kleine zaden hebben eon lager vetgehalte dan groote (Wollny 2093). Bij B. nigra 0.5 i 0.6 •/o kaliummyronaat en myrosiwe; B. napuis houdt geen myronaat in, daarentegen een ander bijzondere zwavelverbin- ding(U; B. rapa oleifera bevat volgens Ritlhaasen 1513 e^ bijzondere eiwitstof die met water kaliummyronaat en een naar allylriekende stof geeft. — Draoendorff 425a, Hassal 694, James 859, Knop en Ritter 937, Marek 1165, Ritthau- SEN 1513, von Wolff 1967, Way en Ogston 2002, Will 2043-2044, Wollny 2093. Bromus (Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel. Analyse •/o.' water 14.2, N-verbindingen 8.9, vet 2,1, N-vrije stoflfen 63.3, cel8tof 7.2, asch 4.3. — Breiholz 187, Dietrich en KoMiG 414. Butea (Papilionaceeen). B. frondosa houdt harsstoffai in. — Waber 1970. Caesalpinia (Caesalpinieeen). C. Bonducella bevat olie, hars, suiker, eiwitstoffen, zetmeel en een bittore stof in de zl. — Bouchard 154, Lafont 154. Calophyllum (dasiaseeen). Olie in C. inophyUum. Calycanthus (Calycanthaceeen). C, glauctis met 3 alca- loiden, waaronder calycanthine. — Eules 485, Lionibr 1082, Wiley 2035, Wiley en Horton 2034. Catnelina (Cruciferen). Zaadhuid met slijmstof ; sporen van binnenkw. Analyse 7o : water 8.0, eiwitstoffen 23.5, vet 30.0, N-vpjje stoffen 19.8, celstof 11.5, asch 6.8. — Die- trich en KoNio 414, Kreusler 1002, Marcker 1635, von WOLLF 1967. Camellia (Ternstroemiaceeen). C. japonica met een glu- coside, camelline C53 H^ O^g ; G. oleifera met eene olie samen- gesteld uit 1 deel steariue en 3 deelen oleine. — Katzujtama 913, Thomson 1805. Cannabinaceeen. Kiem zonder zetmeel. (1) Her. deut, chem. Ges. 1881, biz. 2588. — 431 — Cannabis (Cannabinaceeen). Zichtbare overblijfsels van Unnenkw. Kiem met olie en zonder zetmeel. Indische soorten houden cannabinine in, alsook tetanocanabinine (niets anders dan choline volgens Jahns 852) en trigonelline. Analyse 7o • eiwitstoflTen 18.63, nucleine 3.36, lecithine 0.88, choleste- Fine 0.07, vet 30.92, rietsuiker 2.59, ceistof 26.33, oplos- bare organische zuren 0.68, asch 5.51. — Anderson U, Jahns 852, Frankfurt 528, Schulze en Frankfurt 1692, ScHULZE 1656, Frankfurt en Winterstein 1693/1 Capparideeen. Zeer weinig ontwikkeld kw. ; zl. met myro- sine. — GuiGNARD, 616a, 617. Capsella (Cruciferen). C bursa pastoris met allylsul- focyanaat. — Pless 1432. Capsicum{Solsxieeen). Kw. sterk ontwikkeld, metolie ; kiem met veel vet, eiwitstoffen, zonder zetmeel. Carapa (Meliaceeen). C. guianensis met olie. — Gane 536a. Carpinus (Corylaceeen). Zl. met veel eiwitstoflFen en vet, zonder zetmeel. Carthamus (Compositen). Sporen van kw.; kiem met veel vet. — Fendler 502c*. Carum (Umbelliferen). Binnenkw. met 7 % vet, bladgroen inhoudend, eiwitstoffen en 7,5 7o looistof. Caryophylleeen. Sterk ontwikkeld buitenkw. met veel zet- meel; sporen van binnenkw. Bij vele soorten, namelijk Agros- temna, Gypsophilay Saponaria^ aanwezigheid van saponine. Vet met myristinezuur. — Ghristophsohn 265, Schar 1572, SCHLEIDBN 1908. Caryota (Palmen). Kiem met zuringzuurcalciumraphiden. — Micheels 1233. Cassia Gesalpineeen) . Bevat een onbepaalde stof, in de essentien oplosbaar en zic!) met j odium oranje kleurend. — MoLLER 1261, SCHLEIDEN 1908. Ca^/anea (Cupulifereu) Zaadhuid met looistof en een weinig eiwit ; kiem met veel zetmeel , een weinig looistof, vet, gom en eiwit. Analyse '/o : eiwitstoffen 14.50, zetmeel 45-60 7o> ^^^ 2.61, N-vrije stoffen 76.73, celstol 3.0, asch 3.16. — Dietrich 413 en 414, Hanausek 662, Nessler en von Fbl- LENBBRG 1317. Ceratochloa (Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel. — Harz 691. 28 — 432 — Ceraionia (Geaaifiuee^n). SporQnvanbiiuie&kw.; buitenkw. met eiwit, vet, ecn weiuig zetmecl en suiker. Eiwitstoffen : 27.5 7., in kw. ,52.9 7o in zl., zaadhuid met veel sl^mstof en gom. C. siliqua soms met sporen isoboterzuur. -^ Bourque- LOT en Herissey 156ee, Furstenberg 534, Marliere 1 169a, Reinsch 1479, Weiske en Kennepohl 201 1. Cesalpineeen. Geen kw. bij Btanea; Pterolobium, Guilandina^ Scholia^ TamarindM, Hymenaea^ Jonesia, Copaifera; kw. bij de andere soorten. Kw., wanneer aan- wezig, met veel vet en eiwit, zonder zetmeel. Kiem met vet, eiwit, zonder zetmeel. — Chalon 253. C^enopo^mm (Chenopodiaceeen) . C. album met bitter- smakende essentie; C. quinoa met 46.1 7© zetmeel, 6.1 7q suiker en 5.7 7o oUe. — Baumert en Halpern 70, Halpern 656, Payen 1381. . Cicer (Papilionaceeen) . Zaden met veel zetmeel en weinig vet. Zl. met vet en veel eiwit. Cichorium (Compositen). Analyse 7o (droog gewicht) :. N 3.13, asch 6.23. — ScHULZ 1636. Cicuta (Umbelliferen). Cumininealdehyde, cymene, en een alcaloide, coniine ol dentine. — Frapp 530. Cocos (Palmen). Zaadhuid met bars, gom, sporen cerine en myricine. Binnenkw. met chloorcalcium, calciumsulfaat, -phosphaat en -msdaat; rijk aan vet, arm aan eiwitstoffen. Het vet bestaat hoofdzakelijk uit glycerineoleaat, -capronaat en rlaurostearaat, verder 00k glycerinecaprinaat, -caprylaat, -laurinaat, -myristaat, -palmitaat, -valeraat, soms -stearaat. — Baghofen 41aa, Kukel 1021. Cochlearia (Cruciferen). Binnenkw. vliezig; kiem met veel v^t en eiwitstoffen, zonder zetmeel ; aanwezigheid van myro- sine. — JSarz 691. Coffea (Rubiaceeen) . Binnenkw. zeer ontwikkeld met veel vloeibaar vet, bestaande uit glycerineoleaat en -palmitaat, met vrije zuren; 6 i 7 7« suiker, 0.5 a 2 7* cafeine, 6a77oascli. — Commaille 291, E well 486, Gaucher 540,, Graf 577a,,HANAUSEK 664-665, Hilger 750, Levesie 1073, Paladino 1370, Paul en Gownly 1379, Rochleder 1528, ScHULZE 1685, Stenhouse, Graham, en Campbell 1761, Tretzel 1830. Co}a?(Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel; kiem met vet.. J — 433 — Volgeiis Nageli 1307 bevat het binnenkw. vef en geen zet- meel bij zaden waarvan de kiemkracht verloren is. — Harz 691, Nageli 1307. Colchicum (Colchicaceeen). Binnenkw. zeer ontwikkeld, met vet en zonder zetmeel, 6.6 a 8 4 °/oVot, glucose, bars, sporen gallisch en veratrinezuur, colcdiicine. — Bley 116, Eberbagh 455, Flugkiger 518, Geiger en Hesse 544, I ROSENWASSER 1539. I Compositen. Geen kw. ZI. zorider zetmeel, met veel vet en eiwitstoffen, alcalo'iden bij zekere soorten. — Greshoff 594a. Coniferen. Kw. zeer ontwikkeld, met vet. — SghulZe 1693J!;, ScHULZE en Winterstein 1693M, Schulze 1693rr. Conium (Umbelliteren) . Alcalo'iden, namelijk coniinel, methylconiine, conydrine, vooral in het binnenkw. — BARXft 60a, Flugkiger 518, Hofmann 761, Wertheim 2015. GonvoIvUlaceeen. Binnenkw. zonder zetmeel. Conmlvultts (Convolvalaceeen). Binnenkw. zonder zetmeel, met eiwitstoffen en vet; zl. met proteiden en tamelijk veel vet. — Harz 691. .. Copaifera (Gaesaepineeen). C. officinalis \i&f2X coumarine in de zL -^ Hanausek 660. Coriandrum (Umbelliferen). Binnenkw. en kiem met pro- teiden^ stearine, elaine en slijmstof. — Tromsdorff 1842. CbrcAon^* (Tiliaceeen). —TsuNO 1860ft. CoronUla (Papilionaceeen) Zl. met een weinig zetmec^l; bij 0. Scorpioides vindt men een zeer giftige, onbekende alca- i loide. — Harz 691, Reeb 1594, Schlagdenhauffbn 1594* Corylaceeen. Zaadhuid met looistof ; zl. met proteiden en vet; zeer weinig zetmeel bij Carpinus, zeer veel daarentegen bij Corylus. -^ Harz 691. Cory Ins (Corylaceeen). Zl. met tamely k veel proteiden, veel vet (50-55 %), een weinig zetmeel; sporen van binnenkw. —^ Cloez 275, Wagner 1973. .. Crocti^ (Irideeen). Kw. metolie, zonder zetmeel. Zekere zaadhuidlagen houden proteiden en een weinig vet in. Croton (Euphorbiacee^n). — Courtial 302, Morel 1272. Crucl/eren. Sporen van binnenkw., zaadhuid soms n^et slijmstof. Geon zetmeel, uitgenomen by Brassica. Veel vet; proteiden en zwavelhoudende verbindingen. Aanwezigheid van een naar look riekende stof, namelijk cyaanallyl of allylsulr — 434 — focyanaat, ook een mengsel dezer beide. — Bohmer 130, d'Arbaumont 321, DiRCKS 418, GuiGNARD 615 en 616, HaRZ 691, JORGENSEN 88 Ic Cucumis (Curcubitaceeen). Sporen van kw., zaadhuid met slijmstof. Zaden met vet en zonder zetmcol — Harz 691. CupiUiferen. Kw. afwezig of weinig ontwikkeld; zl. met veel proteiden, vet en zetmeel, soms ook met een groote hoe- veelheid looistof. Curcuhita (Curcubitaceeen) Sporen van binnen- en van buitenkw., kiem zonder zetmeel, met veel vet en proteiden, alsook aleurone in de zl. Het vet (gemiddeld gehalte 35.75 7o) is samengesteld uit glycerieden van palmitine-, myristine- en oleinezuur. De proteiden (+33 7o) bevatten 6 7© plantenmyo- sine, 70 7© vitelline, verder globuline, tyrosine, leucine, aspart- en glutaminezuur. De aanwezigheid van glucosieden is twijfelachtig. — Barbieri 56, Griibler 606, Kopylow^ 982, MosER 1280, Petermann 1398E, Ritthausen 1515, ScHULZE 1642 enz., Slop van Cadenberg 1739, Storer en Lewis 1773, Vaubel 1898aa. Curcttbitaceeen. Kw. afwezig of weinig ontwikkeld Geen zetmeel, veel proteiden en vet ; zU met aleurone; zaadhuid met slymstof bedekt. Cuscuta (Cuscutaceeen). Kw. met zetmeel, weinig of geen vet. Bij C. Evropaea een binnenkw. met twee lagen, een buitenlaag met proteiden, eene binnenlaag met zetmeel. Kiem met vot, Weinig of geen zetmeel. De analyse geeft : 13.1 7© water, 84.45 7© organische stoffen, 10.65 7o proteiden, 51.60 */o stikstof vrije bestanddeelen, 15.27© celstof , 1 3 . 7 1 7o vet, 2.46 7o asch. — Uloth 1866, Zobl 2122. Cycadeeen. Kw. en kiem met zetmeel en vet. Cydonia (Pomaceeen). Aanwezigheid van olie en van een kleine hoeveelheid amygdaline. — Henschen 736, Hermann 738aa. Cynorardia. Vet met cholesterine. — Hegkel 707, SCHLAGDENHAUPFEN 1595. Cynorrhodon . De zaden bevatten eene harssoort die zich met verdund zwavelzuur in twee produkten ontbindt, waarvan het eene een vanillegeur heeft. — Reeb 1468. Cyperaceeen. Binnenkw. met zetmeel, geen of weinig vet. Kiem met vet, zonder zetmeel. — 435 — Cytisus (Papilionaceceo). Zaden met alcaloiden, namclijk cytisine en laburnine. Men vindt cytisine het meest in de zaadlobben. — Guerin 612a, Karsten 905, Marm£ 1171. Daphne (Thymeleaceeen). Zaden met veel proteiden. — Strasburger 1779. Caphniphyllum (Euphorbiaceeen). De soort i). baneanum uit Nederlandsch Oost-Indie, bevat eene alcaloide, de dapbno- phylline. — Plugge 1433. Datura (Solanee^n). Kw. en kiem met olie, een weinig bladgroen, bars, was en suiker. De alcaloiden bevinden zich onder den vorm van daturinemalaat (1 %) met kalium en calciummalaat en kaliumacetaat gemengd. Yolgens Laden- burg bestaan er twee daturinesoorten, de eene met hyoscya- mine identisch, de andere zich als een mengsel van atropine en hyoscyamine gedragend. — Ladenburg 1026, Pesci 1393, Trommsdorff 1842. Delphinium (Ranonculaceeen). Binnenkw. met aleurone en vet; 0.8 tot 1.1 7o alcaloiden (delphinine, staphisagrine en delphino'idine). — Dobereiner 419, Marquis 1173. Deschampsia (Gramineeen). Sporen van buitenkw. ; bin- nenkw. met zetmeel. — Harz 691. Dtanihus (CsLryophyllG^n) . Buitenkw. met zetmeel ; kiem met vet, proteiden, zonder zetmeel. Z)io^p^ro5 (Ebenaceeen). — Ismi 844a. Dipsaceeen. Kw. met vet. Dipsacus (Dipsaceeen). Kw. met vet, geen zetmeel, veel proteiden, calciumoxalaat, een bittere stof (dipsacine). — Hars691. Dtpierior (Papilionacee^n). D. odorata (Tonkaboonen) houdt coumarine en een vette olie in. Dolichos (Papilionacee^n). Geen binnenkw. ; zl. met veel proteiden en zetmeel; geen of weinig vet. Dregea. Zaden met glucosieden. — Karsten 912a. Dubotsta. — Ladenburg 1026. Elaeis (Palmen). Binnenkw. met olie, proteiden en vette zuren. De olie samengesteld uit 26 7o trioleine, 33 7o tristea- rine en tripalmitine, 40.2 7© trilaurine, 0.2 7o tricarpine, tri- capryline en tricaprome. — Dietrich 414, Konig 978, OUDEMANS 1363. — 436 — Elymus (Gramineeen). Binneukw. met zetmeel. -^ Harz 691. Entada (Mimosee^n). E. ^cantfens bevat schijnbaar sporen saponine. — Moss 1281. Brahthis (Ranonculaceoen). Dit is de eenige soort dezer familie waarvan het binnenkw. zetmeel inhoudt. Eriodendron (Bombaceeen). 5% water, 22.65 •/o pro- teiden, 62.17 **/o vet en 3.35 7o asch. — Cohen winder 293. Eruca (Cruciferen). — Binnenkw. met verscheidene cellen- lagen met 3C-33 % olie. Ervum (Papilionaceeen) . Geen kw.; kiem met zetmeel, zonder vet in de zL, met zetmeel en vet in de axillaire deelen. H^t vet is samengesteld uit vrij oleinezuur, glyceriedcn van oleinezuur, alsook van palmitine- en stearinezuur ; de protei- den bestaan uit legumine, vitelline, legumeline en proteose. — Heidel 919, Osborne en Campbell 1355Q en 1355Y. Eryobothrya. — E. japonica bevat in de kiem der zaden 0.04 **/o blauwzuur. Dit zuur zou volgens Gautier uit salpeterzuur en mierenzuuraldehyde ontstaan als volgt : 2HNO3 + 5HCH « 2HCN + 300^ + SHg 0. — Hebert 6950, LuTZ 1129C. Erysimum (Cruciferen). Glucosieden . — Sghlagdenhauffen en Reeb 1595. Euchlaena (Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel en spo- ren van proteiden. — Harz 691. Euphorbia (Eupborbiaoeeen). Binnenkw met proteiden en 40-50 Vo vet; E. lathyris houdt esculetine in — Dobereiner 419, Zander 2113. Euphorbiaceeen, Sterk ontwikkeld binnenkw., met vet, proteiden en zonder zetmeel; kiem met veel vet, proteiden, bladgroen, zonder zetmeel. — Poisson 1437, Schlippe 1602. Evonymics (Celastraeeeen). E. europaea met benzoe- en kaneelzuur. Faba (Papilionaceeen). Geen kw.; veel zetmeel en proteiden (legumine). De analyse geeft : 33.31 % proteiden, 1.64 7o vet, 53.33 7o stikstofvrije stoflfen, 7.99 •/o celstof, 3.73 Vo asch; zl. zonder of met zeer weinig vet. Zware zaden houden 3.74 */«, lichte 3.56^0 suiker in; groote zaden bevatten 9.5 •/« en kleine zaden 9.3 7o dextrine en gom. — Marek 1165, Ritt- 1 — 4a7 — HAUSEN 1524a, ScHULZE 1656, ToPFER 1820, VON Wolff en Kellner 1967. Fagopyruin (Polygoneeen). Buitenkw. met zetmeel en pro- teiden; kiem rijk aan proteiden. Analyse door Pillitz : 12.07 Vo proteiden, 2.89 7e> vet, 3.65 7o stikstofvrOe stoflfen, 77.64 ""jo zetmeel, 2.05 \ celstof, 1.70 **/o asch. — Dietrich 413, KoNiG 975, Lechartier 1052, Pillitz 1422, von BiBRA 1919. Fagtcs (Cupuliferen). Sporen van binnenkw. Zaden met veel zetmeel en veel vet. De olie (20 k 30 7o) is samengesteld uit oleine met cen weinig palmitine, stearine en fagine (met trimethylamine identiseh). — Gloez 275. Foeniculum (Umbelliferen). 12 \ vet. Galega (Papilionacee6n). Binnenkw. zeer ontwikkeld; zl. rijk aan zetmeel, vet en proteiden. — Chalon 253, Harz 691. Galium (Eubiaceeen). Binnenkw. met proteiden, zonder zetmeel; buitenkw. met oen weinig vet en proteiden en veel calciumoxalaat; kiem rijk aan vet en proteiden. Qardnia (Guttiferen). Uit de zaden wordt de zoogenoemde kokunibutter getrokken. — Hartwig 687. Genista (Papilionaceeen). Binnenkw. sterk ontwikkeld, alsook zl. met veel vet en eiwitstoffen, zonder zetmeel. — Harz 691 Gingko (Taxineeen). Zaden van G. biloba houdeu rietsuiker in en soms sporen van isoboterzuur. — Suzuki 1786C. Gleditschia (Caesalpinee^n). Veel slijmstof ; zaadhuid met looistof. — Goret 5^5a, Moser 1279. Gossypium (Malvaceeen). Binnenkw. in den vorm van een dun laagje. Yet samengesteld uit oleinezuur- en palmitinezuur- glycerine. Bevat volgens Ritthausen melitose, en volgens BoHM choline. Analyse : 6 **/© caseine, 23.7 **/o flbrine, 0.2 7» dextrine, 2 **/« suiker, 32.4 X houtstoif (meestal in het bui- tenkw,), 9.6 **/o zetmeel, 9.6 ^'/o olie, 8 •/o was, 8 Yo water en 8 ^'/o asch. — Atvater 33, Bohm 129, Gornevin 295ft, Dietrich 413, Konig 976, Kreuzhage 1008, Maxwell 1191, Marchlewski 1 160aa, Osborne en Voorhees 1355a, Ritthausen 1519, Ritthausen en Weger 1524, Sage 1550, SiMMONDS 1734a, Slesson 1738, Volcker i916a, vo^ Wolff 1907, Wagner 1972 en 1973. Gramineeen. Sporen van buitenkw.; binnenkw. met veel — 438 — zetmeel en weiuig vet. Kiem zonder zetmeel, met vet en pro- teiden. Soms rietsuiker, glucose, levulose, gom, dextrine De eiwitstoffen zijn samengesteld uit planteneiwit, gliadine, mucedine, glutenflbrine en glutencaseine. Brown en Morris 204, Breiholz 187, Cross, Bevan en Smith SOSd, Fleu- RENT 5l4d, Girard 557C, Harz 691, Hoppe-Seyler 788, LiNDET 1087C, Marcacci ) 158,MEGE-MouRiEfi 1200,Mbiss- ner en Flugge 1203, Mercadante 1210, Meyer 1227, O'Brien 1346a, Pillitz 1422, Poggiali 1434, Ritthausen 1503, ScHENCK 1577, Schwackhofer 1761, Topler 1820, VON BiBRA 1919, ZOBEL 2120. Guizotia (Compositen). Binnen- en buitenkw. onder vorm van dunne lagen. Veel vet. Gynocardia. — Heckel en Schlagdenhaufpen 701. Hedera (Araliaceeen). Cholesterine, glycerine, looistof en hederazuur. Hedysarum (Papilionaceeen). Zl. met veel zetmeel. — Harz 691. Belianthus (Compositen). Zl. met veel vet en proteiden; vet mot sporen opium. 1* Analyse volgens Hoffmann : 3.25 X water, 17.71 X proteiden, 38 40 % vet, 35.64 % stikstof- vrije stoffen, 5 7© asch. 2* Analyse volgens Frankfurt (voor zadeu zonder zaadhuid) : 24.06 % proteiden, 0.96 Vo nucleine en verwante verbindingen, 0.44 ^/. lecithine, 0.15 7© choles- terine, 55.32 7© glucosieden en vrye vette zuren, 3.78 7© saccharose en oplosbare koolhydraten, 2.247© celstof, 0.567© oplosbare organische zuren, 3.66 7© asch en 8.83 7©niet bepaalde organische stoffen. — Famitzin 4976, Frankfurt 528, Grunhut 607, Osborne en Campbell 1355/, Anonymus 2136. mppocastaneeen. Geen kw.; kiem met veel zetmeel, zon- der proteiden en zonder vet. Holarrhena. Een alcaloide, de zoogenoemde conessine. — Polstorff 1440. Hordelymus (Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel. — Harz 691. Hordeum (Gramineefen). Binnenkw. met zetmeel. Aanwe- zigheid van saccharose, dextrose, levulose, maltose, gom, diastase. Vet met 13.62 7© vr^e zuren, 71.78 7© amphoter vet, 4.24 7o lecithine, 6.08 7© physosterine. De proteiden zyn — 439 — glutencaseine, glutenflbrine, mucedine, albumine. Analyse : 13.77 \, 11.14 7o stikstofverbindingen, 64.93 \ stikstof- vrije stoffen, 5.31 '/o celstof, 2.69 **/o asch. — Aubry 36, Baghelet 39b, Einhof 472a, Gruber 604, Heine 902, Jalowetz 858rt*, Jentys 867, Just 902, Johansen 871, KiiHNEMANN 1019 en 1020, Lenz 1067, Lintner 1096, MoERK 1254, Osborne 1352, 1355e, 1355i, Osborne en Campbell 1355/*, Prior 1456, Reischader 1480, Ritt- HADSEN 1503, SiEBEL 1720, 1730, Stellwaag 1759, Sykes 1787, TisTCHENKO 1811a*. Hydropyrum (Gramineeen). Analyse der zaden zonder zaadhuid: 12 ^o water, 6.83 X proteiden, 0.70 ^'/o vet, 76.84 *»/^ zetmeel, 1.93 7^ celstof, 1,70 Vo asch. — Peters 1400. Hyoscyamus (Solanecen). Binnenkw. met vet ; kiem met vet, een weinig bars, suiker, was, proteiden, veel celstof ; hyoscyamine O^ H^ N^ Og + H^ en hyoscine C^i H^ 0^ die twee ware alcaloiden zijn, en hyoscypicrine C54 H52 O^g dat veeleer een glucoside is (Hohn). Volgens Ladenburg vindt men twee alcaloiden, hyoscyamine en hyoscine. — Hohn 771, Ladenburg 1026. Hypaphorus (Hypaphoreeen). H. sabumbrans bevat een alcaloide, de hypaphorine. — Plugge 1433. Iberis (Cruciferen). Bevat een aetherische olie met allyl- sulfocyanaat. ///icmw (Magnoliaceeen). — Maisch 1148. Impatiens (Balsamineeen). — Heinricher 727. Ipomaea (Convolvulaceeen). De kiem van /. purpurea bevat een weinig bladgroen. — Atwell 35. Irideeen. Binnenkw. met vet zonder zetmeel. IruHngia. 1. Barteni bevat het zoogenoemde Dikafett. Jasminium (Jasmineeen). Binnenkw. en kiem met aleurone en vet. Jatropha (Euphorbiaceeen). Olie samengesteld uit isoazijn- »zuur-, palmitinezuur- en myristinezuurglycerine. Juglans (Juglandeeen). — Leglerg du Sablon 10556ac, Osborne en Harris 1355a?. Juncaceeen. Binnenkw. en kiem met zetmeel. •7unct<^(Juncaceeen). Binnenkw. met zetmeel. Zaadhuid met looistof Kiem met vet en weinig zetmeel. Analyse : 7.98 7o — 440 — water, 15.89 7o proteiden, 3.33 7o vet, 47.23 % stikstofvrijc stoflfen, 22.92 7o celstof, 2.65 ""lossch. — Storer 1772. Lahiaten. Binnenkw. afwezig of zeer weinig ontwikkeld en alsdan met olie en zonder zetmeel. Kiem zondcr zetmeel en met vet. Lagenaria (Cucurbitaceeen). Sporen van binnen- en bui- tenkw. ; kiem met vet en proteiden. Lallemantia (Labiaten). Zaden met olie; sporen van binnenkw. — Richter 1491. Lalhraea (Scrophularineeen). Binnenkw. met veel vet, eiwitstoffen en geen zetmeel. Aanwezigheid van rhinanthine. — Harz691. XaMi/rt^ (Papilionaceeen) Binnenkw. weinig ontwikkeld ; zl. met zetmeel en aleurone. Analyse : 11.9 7© water, 25 7o proteiden, 1.9 7o vet, 54.5 7o stikstofvrye stoffen, 4.1 7o lignose, 2.9 7o asch en 29 a 31 7o zetmeel. — Baess- LER 61a. Lens (Papilionaceeen). Geen binnenkw.; zl. met veel aleu- rone en 40 7o zetmeel. Analyse : 12 68 7o water, 23.97 7o stikstofhoudende stoflfen, 2 91 7o vet, 53.65 7o stikstofvrije stoffen, 4.55 7o celstof, 5.2 7o legumine, 2.74 7© asch. — Dietrich en K6NIG 414, Ritthausen 1503. Lepidium (Cruciferen) . Sporen van binnenkw. ; kiem met veel vet en proteiden. Vet met a-tolainecyaan Cg H7 N en sporen zwavelhoudende stoffen. — Hofmann 760, Pless 1432. Liliaceeen Reservecellulose, saccharose, mannanen, dex- tranen en een kleine hoeveelheid pentosanen. — Gooley 291a, DuBAT 427a. Limnantheeen. Zaden met myrosine. — Guignard 616^, 617. Lindera, Vet met benzoine. — Gaspari 240a. Lineeen, Binnenkw. met vet en proteiden; kiem met veel proteiden, zonder zetmeel ; zaadhuid met slijmstof bedekt. — Harz 691. Linum (Lineeen). Binnenkw. met vet en proteiden; kiem met proteiden; sporen amygdaline en looistof. Analyse : 12.15 7o water, 22.36 7© stikstofhoudende stoffen, 22.427© stikstofvrije stoffen, 5.687© celstof, 4.267© ^^^*^- Vetsamen- gesteld uit linoleine, een weinig oleine, palmitine en myris- tine. — Bauer 66, Gramer 303, Gullinan 313, Dietrich en — 441 — KoNiG 414, Dey en Gowie 40Saa, Herzog 738 J, Jorissen en Hairs 890 en 891, Koran 983, Langer 1031 J, Osborne 1353, 1354a, Wollny 2093. Lobelia (Lobeliaceeen). Lobeline, noch choline noch betaine. — Siebel 1731. Lolium (Gramineeen). Een bitterstof , de lol iine. — Bley 116. Loranthaceeen. Kw. metzetmeel. LotiLS (Papilionaceeen). Binnenkw. met proteiden en een weinigslijmstof; zl metzetmeel. — Harz 691. Lupinus (Papilionaceeen). Binnenkw. bijna of volkomen ontbrekend. Een glucoside, namelijk lupinine. L. luteus bevat een galactane, paragalactane en een vet samengesteld uit verscheidene glycerieden, cholesterine, lecithine, was, eene stof nauw verwant met saponine, appel-, zuring- en citroenenzuur, vanilline, alcaloMen namelijk lupinine en lupinidine in L. luteus, lupanine in L. angtislifolius. Gehalte aan alcalo'iden : . 65 X ill ^'- luteus, . 4 5 */o in L. albus, . 35 **/o in L. tenuis, 0.27X in L. linifolius, 0,21 7o in L, angusiif alius, 0.04^^ in L, hirsutus. Analyse : 39 13**/o proteiden, 31.73\ stik- stofvrye stoffen, 4.06^0 vet, 11.45 \ celstof, 9.45**/o water en 3.58*^/oasch.— Altmann 10,Baumert 67, 68 en 69, Berend 96a, Beyer enBEicH 112, Callsen 233a, 233&, Gampani on Grimaldi 234, Davis 328&, 328c, 328d, 328e, Gerhard 647d, 547^, 547c, Hiller 751, Heidepriem 717, Heiden 719, Hagen 654, Herlis 737, Konig 414, Liebschbr 1080, Meri.is1211&, Osborne enGAMPBELL 1355A,Palladin1369, Pasqualini en Serughi 13746, Rohlack 1534, Rendle 1483, RiTTHAUSEN 1499a, 15006, 1517, 15246/, 15246, Schmidt 1604a, 1604, Schmidt en Berend 16046,Schmidt en Gerhard 1604c, Schmidt crGallsen 1604c, Sghulz 1637, Siewert 1732, SoLDAiNi 1741, 1741a, 17416, 1741c, Steiger1755, 1756, Stenhouse, Graham en Campbell 1760, Tauber 1796, Wassilieff 1998, Wein 2009, Weiske 2014. Lychnis (Caryophylleeen). Saponine in de kiem. — Hanausek 666. Lycopersicum (Solaneeen). L. esculenium met kw. en kiem zonder zetmeel. — Briosi en Gigli 194. Madia (Compositen). Analyse : 31 a 40 % ^^^^' ^^ 20 Vo proteiden. — Souchay 1745. Malvaceeen. Binnenkw. mot olie. — 442 — Medicago (Papilionaccoen). Zaden met binnenkw:. ; zl. met zetmeel, geen coumarine. — Harz 691, Bourquelot en Herissey 156e. Meltlotus (Papilionaceeen). Bimienkw. met een weinig proteideu en geen zetmeel; zl. met proteiden, vet en veel zet- meel. Coumarine in de kiem en in de zaadhuid. — Harz 691. Mimoseeen, Geen binnenkw bij Enlenda, Leucaena, Parkia, Albizzia, Pithecolobium, Calliandra, Ingo, eenige Acaciasoorten ; binnenkw. bij deandere soorten, veel proteiden. Mirabilis (Nyctagineeen). Buitenkw. met zetmeel. — Harz 691. Monocotylen. Binnenkw. met zetmeel bij Gramineeen, Cyperaceeen, Typhaceeen, Cannaceeen, Scitamineeen, Junca- ceeen, Araceeen ; binnenkw. zonder zetmeel bij Amaryllideeen, Liliaceeen, Asphodelaceeen, Irideeen, Asparagineeen, Disco- reaceeen, Colchicaceeen, Palmen. De zaden zonder kw houden zetmeel in de kiem bij Alismaceeen, Hydrocharideeen, Bute- meeen, JuncaceeSn, Najadeeen. De Orchideeen houden geen reservestoffen in. Myristica (Myristicaceeen). Kw. met vet en zetmeel; kiem zonder zetmeel, met vet. Het vet van M. moschaia is samen- gcsteld uit myristine, met vrije zuren, alsook glucosieden der myristine- en oleinezuren en bars. M. surtnamensts bevat een binnenkw. zonder zetmeel, met vet en aleurone. — Brachin 166a, Daschewski *A2Saa, Held 730, Nordlinger 1343, Playpair 1430, Tschirch 1849, 1851. Myristicaceeen. Zetmeel in het binnenkw. Geen hars bij Myristica cahyba^ Virola i<urinamen$is en V. guatema- lensiSy Mondora myrisiicay ; een weinig hars by Myristica bicuiba, Virola sebifera, Horsfieldia ignota; tamely k veel hars bij de andere soorten. Geen aleuronekorrels bij Knema glatica, Mondora myristica-, veel aleurone by Virola surinamensis en F. guatemalensis . — Hallstrom 655. Nectandra (Lauraceeen) . Veel zetmeel en vet; berberine- zuurin N. Rodiaei. — Maclagan 138. Nephelium (Urticaceeen) . Het vet is samengesteld uit trigly- cerieden van arachine-, oleine- en stearinezuur. — Baczewski 41a, 4lb. Nicotiana (SolaneeSn). Binnenkw. met vet en proteiden, — 443 — zonder zetmeel; alcaloiden. — Starke 1751a en 1751 aa. Mflf^Wa (RanunculaceeBn). Binnenkw. met vet en aleurone; het vet is samengfesteld uit d^ glyeerieden van myristine-, pal- mitine- en stearinezuur ; melanthine nauw verwant met helle- barine en parilline; damascenine C,o H|5 NO^ in N. damascena. — POMMEREHNE 1440aa, SCHNEIDER 1612. Nuphar (Nympheaceeen). N. luteum met binnenkw. en kiem inhoudende proteiden en vet; buitenkw. met zetmeel. — Arganqeu 20. Nymphaea (Nympheaceeen). N, alba met binnenkw. en kiem met proteiden, en met buitenkw. en kiem met zetmeel. — Arcangeli 19. Oenothera (Onagrarieeen). Sporen van binnen- en van buitenkw. ; kiem met vet en proteiden. Onagrarieeen. Geen kw. ; kiem met veel vet en proteiden, zonder zetmeel. Onobrychis (Papilionaceeen). Sporen van binnenkw. met vet en proteiden; ^aadhuid met proteiden en een weinig looistof ; zl. met zetmeel. — Way en Ogston 2001. Ornithoptis (Papilionaceeen). Binnenkw.; zl. met vet en proteiden, zonder zetmeel. — Fittbogen 509, Hellriegel 732. Orobanche (Orobancheeen). Binnenkw. met vet en protei- den ; zaadhuid met een weinig zetmeel. Oryza (Gramineeen). Duidelyk buitenkw. ; binnenkw. met veel zetmeel. Analyse: 14 7o water, 0.3 7o asch, 7.7 7o pro- teiden, 7.7 7o celstof, 75.4 7o oplosbare stikstofvrye stoffen, 0.4 7o vet. — Balland 526, Harz 691, Dietrich en Konig 414, Pjllitz 1422, Sbstini 1724, von Bibra 919. Paeonia (Ranunculaceeen). P. peregrina met vet, suiker, alcaloiden, liars, looistof. — Dragendorff 425a. Palmen. Binnenkw. zeer ontwikkeld, met zetmeel, soms met veel vet; dikwijls een kleine hoeveelheid van eenc reduceerende suiker, een weinig rietsuiker, verder mannane en galactane. — Lienard 1080. Pancratium (Amaryllideeen). Kw. met aleurone en olie, zonder zetmeel noch celstof . — Argamgeli 21a. Panicum (Gramineeen). Binnenkw. met zetmeel ; kiem met vet en proteiden. Analyse van P. smilaceum : 11.74 7o water, 3.61 7o asch, 4.15 7o vet, 10.54 7o proteiden. — — 444 — Balland 52flf, PiLLiTZ 1422, Sabanin 1548, von Bibra 1919. Papaver (Papaveraceeen) . Sterk ontwikkeld binnenkw., met veel vet, aleurone, zonder zetmeel; kiem met vet, pro- teiden, zonder zetmeel; vet samengesteld uit linoleine met glycerieden van oleine-, palmitine- en stearinezuur ; geen alcaloidon. Analyse volgens Hofmann : 8 % water, 14 7o proteiden, 48.4 7o vet, 21.9 «/o stikstofvrye stoflfen, 7.75 Vo asch. — Glautriau 272, Sace 1549, Wildknstein 2033. Papaveraceeen, Binnenkw met proteiden en olie, zonder zetmeel. Papayaceeen. De zaden bevatten een glucosiede en een enzyme, die met kaliummyronaat en myrosine nauw verwant zijn. — GuiGNARD 621a. Papilionaceeen . Binnenkw. slechts by Utex, Spartium, Genista^ CytisuSy Anthyllis, Ononis, Medicago, Lotus, Telragonolobus, Trigonella, Melilottis, Tri folium, Co- lutea, Olycyrrhiza, Galega, Phaca, AstragaluSy Coro- nillay Ornithopus, Hippocrepis, Cicer, Lathyrus en Abrus. De kiem houdt soms eene groote hoeveelheid proteiden in ; zl. met zetmeel, en soms ook met vet {Arachis, Trifo- lium]y soms met vet alleen {Soja), Tighomiroff onderscheidt de volgende gevallen : 1"* zaden met olie, zetmeel, glucose en aleurone : ArachiSj Dipterix ; — 2* zaden met zetmeel en aleurone : Pisufn, Phaseolus, Physostigma ; — 3® zaden met aleurone en olie: Lupinus, Trigonella. Nadelmann heeft de volgende rangschikking voorgesteld : 1® zaden met aleurone en vet in groote hoeveelheid in de zl. : Soja, Lupi- nus ; — 2* zaden met aleurone en zetmeel in grodte hoeveel- heid in de zl. : Phaseolus, Pisum ; — 3* zaden met aleurone, zetmeel en olie in dezl. : Acacia, Sophora, Dipterix \ — 4^ zaden met aleurone, olie iu de zl. en celstot in de wanden : Lupinus, Erythrina; — 5** zaden met aleurone en olie in de zl , amyloide in de wanden : Goodia, Tamarindus; -^ 6° zaden met aleurone, zetmeel, olie in de zl., amyloide in de wanden : Mucuna ; — 7* zaden met aleurone en olie in de zl. en slijmstof in het binnenkw. : Indigo fera. Cassia, Cera- tonia, Sarothamnus ; — 8* zaden met aleurone, zetmeel en olie in de: zl. en slymstof in het binnenkw. ; Trigonella, Gymnocladus, Tetragonolobus . — Gastronovo 245a, — 445 ~ Ghalon 253, GoRET 595 J, Maxwell 1187, Nadelmann 1304, Payen 1381, Plugge 1433a, Plugge enRAuwBRDA 1433&, RITTHAU9EN 1499, 1500, SgHLEiDEN. ScHULTZ en Maercker 1635, Schulze, Steiger en Maxwell 1681, TlCHORNIROFF 1810. 