Key to the Dutch conversation-grammer
96. V Wij plachten daar 's Zondags te zitten. Meer dan honderd jaren zijn sinds dien merkwaardigen dag voorbijgegaan. Sedert de laatste jaren is de handel aanmerkelijk toegenomen. Bij deze merkwaardige gelegenheid verkreeg , hij het biirgerrecht der City. Zij trouwden op.staanden.voet.' Ik heb alle geduld met-i^'**-^ hem verlaren. Zijn humeur was jammerlijk ontstemd. Een dronk aan onze vriendelijke gastvrouw; dat zij zich verheuge in een steeds aangroeiend vriendental en steeds minder hunne vriendschap behoeve! Gave de hemel, dit ware onze eenige reden van klagen. Spreek weinig, maar laat dat iveinige ter ^'^ -^ zake dienen. Ik kan thans onmogelijk dieper op de zaak ingaan. -*.-»-^ — 42 — Menig menschenJiart wordt zaclit gestemd Uj liet opvlammend haardvmir van het gezellig kersffeest. Als gij uwe lastgeving (instructie) kendet, ivaarom kivaamt gij Jiaar dan niet naf Wat is er nu aan de hand? Ik vind, dat Jiij goed op de Jioogte is van de spraakkunst. Engelsche ministers gaan dikicijls in de provincie redevoeringen houden, als het Parlement geen zitting heeft. Heete tranen vloeiden (higgelden) langs zijne wangen. Voordat er een week verloopen icas^ hadden de speur- honden van het gerecht de hand op hem gelegd. Allen ken- merkten zich door eene familiegelijkenis, en eigenlijk gezegd. hadden zij alien hetzelfde karakter. Dit is een regel, die het (geheele) leven door deugdelijk (steekhoitdend) zal hlijken. Het geksfe van alles is, dat ik het moest heleven door u overtuigd te worden. Boven alles hoiid ik van een rit door de velden or Een rit door de velden is iets, tvaarvan ik 't meeste hoiid. Ik gevoel mij eenigszins stijf (stram) in de heenen. Hij is de hedrevenste schermer'der heele stad. Hij ging naar de sfad om rond te zien naar eene niemce piano voor zijn hroeder. 97. /• Het huls stond hinnen weinige ellen afstands van de stadspoort. Voor zoover ik tceet, heh ik hem nooit gezien. Ik kan je op een uur af zeggen, hoelang het zal duren. Ik heb gepoogd (beproefd) hem tot rede te hrengen. Zij heproefden mij heetje.nemen, maar bemerkten al spoedig, dat ik him te slim af was. Er is in den grond iets goeds in hem, wat zich dan vertoont, wanneer men het 't minst zou hehhen verwacht. Tegenover (te wachten) kivade kansen zijn de menschen steeds vol hoop; maar zivaarmoedigheid gaat een goeden uitslag vooraf. Hij droeg een veder (veer) op zijn hoed. Met compflimenten haalt men hij onzen vriend niets uit, or: Complimenten vallen hij onzen vriend glad in het icater. Wij hehhen heel icat moeite gehad om achter de waarheid te komen. De jachthonden waren het spoor hijster. Ik kom er eerlijk voor uit, ik voel mij niet in staat, vromvelijke schoonheid te heschrijven. Ik geloof dat de postwagen reeds klaar staat. Het is altijd mijn grondstelling geweest, dat het geld van den een zoo goed is als van den ander. Wij hezaten samen slechts een half dozijn scheUingen. Zoo iverden tvij ten slotte hepraat (over reed) samen de twee gros groene hrillen te koopen. Foei, gij, een matroos, en dan nog zorg aan hoord meehrengen. De schrijver zal, on- danks^mij,'Uloen ivat hem hehaagt. Een papegaai, die al heeft hij tevoren ook eenig teeken van leven gegeven, reel een vogel — 43 — van hout kon geweest zijn. Koorn den winter over houden. Zij fwistten onder een horreltje (glas sterken drank). Wanneer A ^ een man in dienst is, moest hij boven znlke nietigheden verheven zijn. Hij Jieeft ons een eigenhandig geteekend heivijs gegeven, dat hij van eene geheel andere meening teas. Weinige jaren geJeden stonden er nog eenige hnizen van de oorspronkelijke kolonisten (volkplanters). 98. Den Heere H. S.j, Gouda. Dordrecht, 4 Januari 1892. De heer Jj. S. alhier heeft ons medegedeeld, dat gij on- langs eene zaak in kleine ijzericaren gevestigd hebt, en daar gij ongetwijfeld ook in onze fahrikaten zult doen, zijn wij zoo vrij u onze prijscoiirant toe te zenden, met het heleefde verzoek, die eens te willen inzien en ons hij gelegenheid te vereeren met iiwe hestellingen, waarvan icij het ons ten plicht zullen maken, die op de prompste en soliedste icijze uit te voeren. Daar wij vernikkelde heslagen uitshiitend als specialiteit it ruaardigen, mogen wij ons vleien, in dat artikel onovertref- bare waar te kunnen leveren, en, zooals gij uit onze prijslijst zult zien, zijfi desniettegenstaande onze prijsnoteeringen zoo hillijk als die van welken concurrent ook. Wij hopen dan ook iveldra eenigerlei bestelling van u te zullen ontvangen, en zijn gaarne bereid om u, des verkiezende, eene verzameling monsters toe te zenden. Met alle achting De Erven B. 99. y Spreekwoorden en Spreekivoordelijke uit- drukkingen, Hij kent geen a voor een b. Hij slaat altijd op hetzelfde aanbeeld (aambeeld). lets voor een appel en een ei koopen. Om 's keizers baard twisten. Bitter in den mond maakt het hart gezond. Veel snaren op zijn boog hebben. Aan de vruchten kent men den boom. Een boom valt niet met den eersten slag. Rome i^ niet op e^nen dag gebouwd. Bij den duivel te biecht gaan. Elk voor zich en God voor ons alien. Voor de ge- leerden is goed preeken. Men moet de gelegenheid bij het haar grijpen. lemand het gras voor de voeten ivegmaaien. Een — 44 — haan is stout op eigen dam. Tiisschen den liamer en liet aan- heeld (aamheeld) zijn. Van de hand in den tand leven. Heet en koud uit een mond hlazen. Kom ik over den hond, dan kom ik over den staart. Als twee Jionden vechten om een been, loopi een derde er mee lieen. Hoogmoed komt voor den val. De kolf 7iaar den hal iverpen. Den spijker op den kop slaan. Bij gehrek aan brood eet men korstjes van pasteien. Voor een harden kivast moet een scherj^e heitel zijn. Leer om leer (sla je mij, ik sla je weer). Schoenmaker hlijf bij uiv leest. Hij is met zijn linkerbeen uit het bed gestapt. List gaat boven geireld. Er is altijd meester boven meester. Dit is een mes, dat aan tivee kanten snijdt. De morgenstond heeft goiid in den mond. Olie in het vuur tcerpen. Uit het oog, uit het hart. Het paard achter den wagen spannen. Den regen schutven en in de shot vallen. Spijkers op laag ivater zoeken. De tering naar de nering zetten. Dat is koren (water, graan) op zijn molen. Alle ivegen leiden naar Rome. 100. / Z>e haai. Een vreeselijk voorbeeld van de woestheid (kwaadaardig- heid) van den haai greep eens plaats bij de Gezelschaps- Eilanden in de Stille Zuidzee. Meer dan detiig inboorlingen staken van een dier eilanden naar een ander over in een groot vaartuig, bestaande uit twee kano's zijde aan zijde aan elkander verbonden. Door een storm overvallen, werden de kano's van elkander gerukt, en alleen konden zij niet rechtop drijvende ge- hoiiden worden. Tevergeefs beproefde de bemammig ze in even- tvicht te houden. leder oogenblik werden ze omgeworpen. Daarop maakten de mannen in der haast een vlot van al de losse planken en sparren die zich in de kanos bevonden, en bep)roefden zoo naar de kust te drijven. Het vlot lag zoo diep in het water, dat de golven tot boven de knieen van de arme inlanders stegen. Aldus rond geslingerd, waren zij iveldra mtgeput van honger en vermoeidheid ; en eindelijk begonnen de gevreesde haaien zich om hen te verzamelen, Weldra hadden deze verschrikkelijke monsters den moed de mannen aan te vallen en den een na den ander van het vlot weg te sleuren. De mannen hadden geen wapenen om zich te verdedigen, en waren alzoo een gemakkelijke prooi. Het getal en de vermetelheid der monsters nam met ieder oogenblik toe. De rampzalige ongelukkigen (De arme schepsels) — 45 — 0}) Jiet vlot iverden de een na den ander lueggesleurd, totdat er nog maar twee of drie overhleven. Het vlot, van zijn gewicM ontlast, rees toen naar de oi)pervlakte , en hracht alzoo de overblijvenden huiten het hereik van hunne verschrikkelijke vijanden. Het getijde (De stroom) hracht eindelijk de mannen naar een der eikinden, ivaar zij landden en het icedervaren van hunne metgezellen vertelden, 101. ^ JEene liaaivangst. Op zekeren keer kregen de matrozen aan hoord van een schip verlof van hunnen kapitein om jacht te maken op een haai, die hen reeds eenige dagen volgde. Een sterke ijzeren haak iverd aan een ketting vast gemaakt en daaraan (aan den haak) een sink vleesch hevesdgd. Vervolgens werd een lange lijn aan den ketting gehonden. Nadat alles gereed was werd het lokaas in zee neergelaten J^u in het gezicht van den liaai, dien men zich zacht ter zijde voort- hewegen zag dicht hij de opperiiakte van het ivater. Plotseling maakte de vlsch een snelle heweging. Hij dook naar heneden, naar heneden in het heldere water, en zivom vlak onder het schip. Zich op zijn rug tventelend opende hij wijd zijne kaken en zwolg heide lokaas en haak naar hinnen. Een krachtige ruk van de matrozen aan de lijn deed den haak diep in het lichaam van den haai dringen (zich vast- hechfen). Op eens ivorstelde het monster (schepsel) als een wanhopige om los te komen. Maar de lijn was sterk en de mannen hielden (haar) stevig vast en rukten uit alle macht. Dc haai tverd eindelijk gevangen en gedood. Daarop spreidde het schip weer zijne zeilen voor het zachte ivitidje uit en ver- volgde zijn weg door den oceaan. Deze wijze om haaien te vangen wordt dikwijls gevolgd aan hoord van schepen die de tropische zeeen hevaren. 102. Den Heeren Hermans & Comp., Leiden. Utrecht, 2 Mei 1892. De mij met uwen brief van SI der vorige maand he- rekende 10 halen Java Speck-koffie zijn gisteren hier aangekomen, en dadelijk door mij onderzocht en geproheerd. Tot mijn leedwezen moet ik u herichten, dat deze koffie volstrekt niet overeenkomt met het mij toegezondene monster en 46 ik kan niet hegrijpen, hoe gij mij deze icaar als lets bij uit- Mek goeds hebt kumien aanhevelen. Zooals de koffie daar Hgf, is zij reel meer gescliikt om eene khndizie te doen verloopen, dan om klanten te trekken; en ik heb ket voor overbodig ge- Jiouden de kojffie te probeeren, wat den smaak betrefty want al ware die nog zoo goed, toch is zij door hare onooglijkheid zoo goed als ten eenenmale onverkoopbaar, en znlks vooral in eene pas opgerichte zaak. Ofschoon het mij leed doet bij deze eerste zaak op zoo- danige u'ijze met u te moeten correspondeeren, kan ik toch niet nalaten u te verzoeken, over die koffie te beschikken; ik zou die zelfs tegen eenen minderen prijs tiiet kunnen gebruiken. Om u in stoat te stellen u zelf te overtuigen, dat mijne klacht gegrond is, zend ik u de helft van het mij geleverde monster, en een monster uit de baal No. 201. Men behoeft volstrekt geen kenner te zijn, om met een oogopslag te zien, dat beide soorten zeer verschillend zijn. De zaak is mij in zooverre onaangenaam, dat mij op dit oogenhlik juist die soort ontbreekt; en ik verzoek u mij terstond pter sneltrein te zenden 1 baal fijn blauwe Java-Koffie No. 26 a 63. Bij gelegen- heid zal ik meer daarvan bestellen. TJic dadelijk antwoord te gemoet ziende, teeken ik Met alle achting P. J. Meulenaar. 103. Den Heere P. J. Meulenaar, Utrecht. Leiden, 4 Mei 1892. Het doet ons leed, dat gij met de u gezondene Java Speck- koffie niet tevreden zijt, en ivij inoeten erkennen, dat het bij tave geeerden van 2 dezer aan ons toegezondene monster eene geheel andere qiialiteit is dan het monster, waarop gij gekocht hebt. Daar ivij echter, voor zoover ivij iveten, gee7ie koffie als het ons toegezondene monster in pakhuis hebben, kunnen ivij ons de zaak niet amlers verklaren, dan dat zich onder de door ons gekochte partij reeds een of meer balen van mindere qualiteit bevonden hebben, en, naar het schijnt, zijn die juist in utve handen gekotnen, hetgeen ons zeet^ leed doet. Uit uiven brief teas het ons 7iiet duidelijk, of gij enkel de baal 201, dan wel alle 10 de balen opengemaakt hebt; bij- ^Idien dit laatste niet het geval mocht zijn, verzoeken wij u vriendelijk dat alsnog te bewerkstelligen en ons den uitslag — 4:1 — daarvan mede te deelen. Het is zeer waarschijnlijk, dat de overige 9 halen aan het oorspronkelijke monster zidlen heantivoorden. Mocht zulks niet het geval zijn, dan zidlen 2vij over de geheele partij heschikken, en u onvenvijld de goede qualiteit toezenden. Om intusschen uwe hehoefte voor het oogenhlik met zekerheid te dekken, zenden tvij u heden eene haal Java Speck-koffie No. 27 per sneltrein franco. Vice berichten te gemoet ziende, teekenen Met de meeste achthig Hermans & Comp. 104. Den Heercn Hermans & Com])., Leiden. Utrecht, 7 Mei 1892. Het doet mij genoegen u te kunnen mededeelen, dat zich lid in uicen brief van 4 dezer geuite vermoeden bevestigd heeft: er zijn slechts 2 balen van minder qualiteit, No. 201 en 206; de overige 8 balen beantwoorden aan het monster, en die behoud ik, terwijl ik u verzoek over de 2 andere balen te willen beschikken. De verbeterde factuur imvachtende, teeken ik Met alle achting P. J. Meulenaar. 105. Hij teekende nauickeurig de prijzen op. Hij deed zijn iverk zorgvuldig. Zij zag dadelijk de kracht dezer redenering m. In het algemeen (Over het geheel) had hij een prijzenswaardig (loffelijk) vertroiucen in zijn eigen oordeel. Hij hoorde iveder de taal zijner kindsheid. Na hem een klein beivijs van mij7ie dankbaarheid en mijn goeden wil in de hand gestopt te hehben, vertrok ik. Deze vreemde gebeurtenis brengt mij een huivelijks- predicatie te binnen van den beroemden bisschop Taylor, ivaarin hij op die ivijze (in dien geest) zinspeelde op huivelijken van weinig bij elkander passende personen. Zij bewaarden zorgvuldig in hun hart al wat zij Jiadden gehoord van hun dapperheid en hun edele afkomst. Maar wat ivas ik verheugd toen ik op het omslag er van de vohnaakt gelijkende afbeelding vond, waarnaar ik zocht. Hij deed een beroep op zijne vrienden om bescherming (stenn). Zijn vet^haal komt in alien deele met het wee overeen. Hij willigde onmiddellijk mijn verzoek in. Zij beklaagdcn den vader over (om) zijn droevig verlies. Zijn verslag wijkt van het mve in ettelijke belangrijke bijzonderheden af Hij onthield zich bij deze gelegenheid van persoonlijke tusschen- — 48 — komst. Gisteren schreef ik hem een brief. Op die wijze zal hij nimmer slag en. Bijk zal hij nimmer worden. Dien brief foonde zij aan Jiaren vader. Hen ook had hij behoed voor tirannie (dwingelandij) . Zevenmaal herhaalde deze on- versaagde generaal den aanval. Tevergeefs beproefde hij het ei op zijn punt te doen staan. In weinig maanden teas er geen spoor meer van over. 106. Nief minder vreemden indruk maakten op ons de kleeding en de wijze van zijn (manieren) van het volk, zijn taal en godsdienst. Kort daarop had er een ander ongelukplaats, veel verschrikkelijker dan het eerste. Wij zetten onze reis niet voort, daar er een bode met sJechte tijdingen icas gekomen. Deze staat van zaken zou nog aan- merkelijken tijd geduurd hebben^ als zich geen nieuive verivikkelingen hadden opgedaan. Toen (Bij deze ivoorden) tverd ik in de rede gevallen. Toen zag ik mijn vergissing in. Gelukkig is de man, die wijsheid vindt. Zoo groot ivas de verbittering, dat er geen boodschappers te vinden waren om de tijdingen over te brengen, Hoewel arm, was hij took eerlijk. Ofschoon de officieren (amb- tenaren) verontwaardigd waren, toonden zij het (zulks) niet. Het is geen goud, dat ik vraag. Het was van hem, dat wij hidp verivachtten. Men had mij niet geleerd tegen zidke menschen op te zien. Ik kan u niet zeggen hoe mijn naam is, noch loie ik ben. Bovefidien weet ik wat zij er over dacht en tvat zij er nu over denkt. Hij vroeg naar de moraal (de zedelijke strek- king van de vertelling, en wat zij moest bewijzen. Nooit ging grooter onbeschaamdheid gepaard met meer omvetendheid. Nauive- lijks had ik toegegeven, of hij kwam met eeti nieuiven eiscJi aan. Nooit betoonde hij grooter tegemvoordigheid van geest dan bij deze merkwaardige gelegenheid. Zijn x>lan, zeide men, zou, hadden zich geen onvoorziene omstandigheden opgedaan, geslaagd zijn. Een noodlottige gebeurtenis, vertelde hij him, had juist plaats gegrepen. Dit, aniivoordde mij mijn vader, is de juiste toedracht van zaken. Nimmer, antwoordde ik op deze beleediging, zal ik dulden mij aldus voor den gek (den mal) te laten hoiiden. 107.. Wolven, De wolf heeft een hongerigen, loerenden blik. Hij is bij ^ uitstek woest en slmv; maar is tegelijkertijd zeer laftartig. Zijn scherp reukorgaan stelt hem in staat zijn prooi reeds op verren afstand te ruiken. — 49 — Zijn snelheid is niet bijzonder groot; maar hij wordt nooit vermoeid op de jacht (hij geeft de jacht nooit op); en hij blijft steeds door zelfs de snelsten zijner slacMofers ver- vohjen, iotdat hij ze heeft uitgeput en ingehaald. In de (jroote en sombere wouden van Rusland, tvaar de sneeiiiv minstens acht maanden van het jaar den grond bedekt, zwerven de wolven in talrijke troepen rond; en het is voor den reiziger iets verschrikkelijks (vreeselijks), vooral als de nacht hem overvallen heeft, him gehitil in de verte te hooren. Een Engelschman, die eenigen tijd in St. Petersburg ver- toejde, deelt het volgende verhaal mede: — Op betrekkeUjk geringen a/stand van St. Petersburg iverd op zekeren dag een Russische boer in zijne slede achtervolgd door elf van deze ivoeste dieren. Hij bevond zich nog slechts ongeveer twee mijlen van zijne woning, en zoodra hij de ivolven in het gezicht kreeg, zxveepte hij zijn paard huisivaarts, tot den uitersten spoed. Toen hij het hek, dat toegang tot zijn huis gaf, bereikte, vond hij dat gesloten. Maar het verschrikte paard smeet (dmvde) het open en bracht zijn meester veilig (behouden) op ^-^^f^ het erf. Zij werden gevolgd door negen van de elf wolven; ^''^^ ^^' maar buitengewoon gelukkig, zivaaide, juist toen de ivolven binnen kwamen, het hek op zijn hengsels terug, en iverden zij zoo als in eene val gevangen. Oogenblikkelijk greep er met de lafhartige dieren, toen zij zagen, dat zij onmogelijk konden ontsnappcn (ontkomen), een volledige omkeer (verandering) plaats. Verre van iemand aan te vallen, deinsden zij teriig (trokken zij zich angstig terug) in gaten en hoeken en lieten zich, bijna ^tr/»^^ zonder wederstand te bieden, dood slaan. 108. Bedrog; baar, gebaar, beer, berrie, beurt, geboorte; borg, burg or burcht; barst; bede, gebed; bod, bode, gebod; bijt, beitel, beet, gebit; band, bende, bond, bundel; blijk, blik; brok, breuk, gebrek; boog, bocht, beugel; dracht; gedrang; drank, dronk; dwang; goud; genot, genoot; gaaf ov gave, gift; gracht, groeve; greep; halm, helm, hel, hoi, heul; hulp; klank. Mink; kltiif; knip, kneep; komst; kreet; kramp; logen or leugen; laag, gelag, leger; leed; mol, meel, molm, mul; maat, van fneetaf;rit; rij, rei, regel, reeks; reuk; schot, schoot, scheut; schrede ; schrift, geschrijf; slip, sleep; slot, shot, sleutel; suit, snede; split, spleet; spraak, sprook, spreukje, gesprek; sprong; staak, stok, stuk, stekel; steiger, steeg ; streek; stof; tuig, getuige, tocht, loom, Key to the Dutch Grammar. * — 50 — teug, teugel, tuclit; vaart, veer, voer; verlies, lens, te loor gaan, te leur stellen; vondoT vondsf, vinding, vondeUng-, vlieg, vleiigel, vluchfj vogel; vliet, vlot, vloot; ivaag, gewicht; ivorp; ivafel, iveefsel; zang ; landzaat, zeet, zet, zetel. 109. Balletje, higgetje or higje, hoekje or hoekske(n), hoompje, broedertje (broertje), gaatje, huisje or huiskeCn), jongentje or jongkse(n) or jonkskeCn), kammetje, kamietje, karretje, kafje, kindje (kindekijn), knietje, koninkje, mamaatje, mannetje, meisje or meiske(n), moedertje (moertje), mouwtje, paaltje, lyaadje, penninkje or penninkske(n) , raampje, schaartje, slotje, treedje, vadertje (vaartje), vaatje, vedertje (veertje), verzamelingetje, vrouwtje, wandelingetje, weertje, ivoninkje, zoontje, zustertje (zusje). 110. \u^*^^*^ Appelaar, hakkerij, hedelarij, hedriegerij, beeldenaar (heel- •i^*-^^ tenis), helegering, hoekerij, hoender^^ Mssckq^e. hreedte, deksel, T.l„^ dieverij, diepte, dre0ement, doffer^'^^i^keUng, evmqar^evening), fiauivigheid — fiauwiteit — flaiiivte, gar^zerik/gieterj groente, liazelaar, helmet, hoogsel — lioogte^, h(fiiweel — houwer — 7iou- iving, Imidielarij , kater, kleeMng j-j^l^^^dij, koopvaardij ,koude, kunst, lengte, lekking ^— lekkage, lekkerHij, lenelaar, lessehaar, liefde, pakkage — pakket — ptakking, j^^Tj rammelaar, rijmelarij, rozelaar, ruiterij, sclielmerij, schS^piri^, schilderij, schoeiing,^ smederij , stellage — stelling, stijvigheid — sfijving, tooneel, vangst, vergeving — vergiffenis, vlakfe.voogd^iTijage — Wr vrijerij, vuilnis, ivandeling, tvinst, zaag — zddgse^ zilverling, 'Zt^^fff^ zuring, V^ri.^Arv»*-***^*<N>^<^-'-) ' 111. Ahdis, Amerikaan, AraMer, Azier (Aziaat), hakker, hedelaar, bloemist, hotterik, Darwinist, dievegge, dienares, dooper, dorpeling, drenkeling, drieling, duisterling, Egijptenaar, Europeeer, geweldenaar, godin — godes, hemeling, herhergier, hoveling, hoorder, huurder, Indier, jager, klokkenist, kloosterling , koningin, kruidenier, kunstenaar, kunstenarij, kweekeling, leeraar — leer- ling, leeuwin, lieverd — lieveling, Luther aan, Nederlander, Oostenrijker , overivinnaar , Parijzenaar, prinses, profetes, schrijver, smeekeling, stomrnerik, tuinier — tuinierster, tweeling, vertaaUer — vetiaalster, verhuurder — verhuiirster, viezerik, visscher, vnilik, wedmvnaar, ivoesteling, wolvin, zangeres, ziverver — zwerveling. — 51 — 112. jDe konhiMijke tintmermmi. Eerste Tooneel. Peter. Het jaar is reeds om, en ik moet 7iu deze plaats verlaten. Ik lieb dit eenvoiidige, nijvere volk lief gekregen. Die Stanmitz is een goede, eerlijke vent, Ik hel er half toe over hem te vertromcen. Stanmitz (treedt hinnen). Wei, Peter, zijt gij nog hierf Wat hoorde ik u zeggen, toen ik binnenkivam (naderhij kwam)'? P. Wei, kameraad, ik sta op het punt deze plaats te verlaten. S. Watf Saardam verlaten^ En icaar zijt gij dan van plan naar toe te gaanf P. Terug naar mijn eigen land, — ons land, mag ik wel zeggen; want gij tveet, dat ik evenals gij zelf uit Rusland kom. Ik kwam hier om den scheepsbouw te leer en, en nu is het tijd om naar huis terug te keeren. Ik hen een heel jaar zveg geweest. S. Moet gij gaanf Onze baas zal het spijten u te ver- liezen. Hij zegt, dat gij de ijverigste (bestendigste) icerkman van de icerf zijt; hij stelt u mis alien ten voorbeeld. P. Het verheugt mij een goeden naam achter te laten. Maar zult gij tverklieden niet alien blij zijn mij kwijt te zijn f S. Neen, Peter; mij althans zal het leed doen (spijten) u te moet en missen. Wij zijn al dien tijd vrienden geiveest. Ik heb xcerkelijk vriendschap voor u opgevat. P. En eveneens ik voor u. Maar, waarom zouden ivij scheidenf Waaro^n niet met mij naar het oude vaderlarid teniggekeerdf Is er niemand, die blij zou zijn u daar te zienf S, Wel — ja; daar is mijn mine oude moeder, die steeds naar mijn terugkomst verlangt; en dan nog een goed, lief meisje, die, vrees ik, meer aan mij denkt, dan ik verdien. Toch durf ik haast niet. — Peter, ivaarom moet gij ons verlate7if P. Omdat ik plichten heb, die mij naar huis roepenf Gij weet, plicht v66r alles, dat is de stelregel van elk recht- schapen man. S. Ja, zooals de priester zegt. P. Zooals ieder braaf man zal zeggen. U dtvingt, denk ik, geen onafwijsbare plicht (verplichting) om hier te blijven. Laat ons hopen, dat ivij elkander nog eens weerzien. 4* — 52 — S. Voor dat gij gaat, Peter, diirf ik Jiet er op icagen u een geJieim te verfellen? P. .Vertel het mij niet, cds liet iets is waarover gij ti schaamt. S. Neen, neen, ik schaam mij er niet over; maar het is iets, dat mij hevreesd doet zijn cm naar liuis terug te keereru Ik hen te Moscou geboren. P. Wei, dat is toch geen misdaad om in Moscou geboren te zijn; behalve dat het mv schuld niet is. S. Dat is het niet wat ik bedoel. Luister! Op zekeren dag Meld een troep soldaten dicht bij de hut van mijne moeder rust. De commandeerende officier liet aanstonds zijn aandacht op mij vallen, en verzekerde mij dat Czaar Peter mijne diensten zeer noodig had en wenschte. Kortom — kortom — daar was overvloed van jenever, en voordat ik goed tvist ivat ik deed, gaf mij de officier een geweer op schoudet^ en deed mij af- marcheeren. P. Om kort te gaan, gij ivaart aangeivorven. S. Dat onderstel ik; maar in werkelijkheid begreep ik dat destijds niet. 113. Etgroen, onderdom, doeleinde, boosheid (gebelgdheid), ant- woord, bepaling (bestemming, beschikking, bezoldiging, voor- schrift etc.), scheidsman (scheidsrechter) , aartsbisscliop , aarts- vijand, aartsvrek, overheden (overheidsjjersonen), achterstraat (achterbuurt), bastaard, berenklaiiw, gedierte (beesten), schoone (schoonheid) , slaapkamer, beukeboom, bedelaarsherberg, levens- beschrijving, bisdom, zivart^ domoor (domkop), blauw, blauw- haard, blauwkous, beenderen, vromvenhoed, boekenkast, boek- handel, jongen, broederschap, gebouw, afiveg, gril (luim), rijtuig,. kattestaart, vee, oorzaak (reden, p^^oces), bergketen, oorkonde (handvest), Christenheid , hanekam, hanespoor, zolderkamertje (vliering), halsband (kraag), metgezel (makker), gezelschap, mede- werker, buitenplaats, lafaard, misdaad, wreedaard, drinkbeker, gevaar, waaghals, lieverd (lieveling), godheid, ivanhoop, vernielery ticeeklank, vuil (modder, slijk), oneenigheid (verschil), tmnorde (ongelsteldheid) , misnoegen (mishagen) , veinzaard (veinzer), wanklank, ivantrouwen, onbruik, stofregen, baker, hertogdom, graafschap, eierschaal, vijand, wangunst (nijd), kwaad, boeren- u'oning , kameraad (vennoot), brandspuit, gebladerte, dimas (potsemaker) , voorsmaak (voorproef), vergeet-mij-niet, gevogelte^ broederschap, vriend, heereboer, geitevel, deugniet, goederen,. — 53 — (janzenei, ganzenmarkt, groofmeester, kleinzoon, knorrepot, leids- man, gulden, hagedoorn, gehoor (verhoor), paardevoet, eierpruim, menschheid (menschelijkheid) , ecktgenoot, of god, hinnenp)laats, overstrooming , vreugde, vriendelijkheid, scliarensUjp, ridderschap, lamprei, leihand, leeuwenhek, mansrok, passe -par -tout (looper), vol- au -vent (vleeschpastei) , dnizendpoot, vrek, molshoop^ zedenleer, schoonmoeder , ossenhloed, adeldom, wanbetaling, nieuicigheid, min, kindermeid, eik, eikeboom, achterJioofd, grijsaard (oude man), meening , oorsprong , biiitenzijde, heidendom, tijdverdrijf, pastei, vaderschap, geduld, aartsvader, 2)erzikehoom, perehoom, pcnnemes, vijfhoek, afdak, menschen- Uefde, zevengesternte, dikkerd, pruimehoom, afgrond, vooroor- deel, lioogmoed, vorstendom, afdruksel (ajdmk), eigenschap (eigendom), voorzichtigheid, herberg (tapperij, kroeg), spooriveg (spoor), rood (roode kleur), roodhuid, eerbied, neushoorn (rhino- ceros), rijkaard, rijkdom, rundergebraad, het loopen or draven, heilige, heiligdom (vrijplaats), Zaligmaker (Heiland), Savoyaard, heeldjeskoop, vierspan, winkel, knapperd (sluwerd), ziel, zmir- koolj brilledoos, sjnn (spinnekop), eskadron — eskader (smal- deel), vierkant, onderstelling, kleedermaker (kleermaker, kleeren- maker), gesnap (gekakel), zerk (grafsteen), tverktuigen (gereed- scliap) , stadspoort, tram (tramwagen) , drieman, drievoet, dwingeland, eenhoren, ongedierte (gespuis), ondeugd or schroef, oorlog. )r>hl-n))ii. nua'Jijk (onreclit) , geel, jong. 114. J)e kofiinklijke thnmerman. (Vervolg.) Ferste Tooueel. (Slot.) P. Gij werdt aangeworven als soldaat van den Czaar. Maar hoe komt ge dan hier? S. Ja, daar hebt ge het (h^h je 't)! Ik geef u de ver-^ zekering, dat de Czaar een groote vergissing beging toen hij mij als soldaat verlangde or wMe! Inderdaad ik ben niet van het hout, tvaarvan men helden maakt. Ik vond den dienst volsfrekt niet naar mijn smaak. Ik moest mijn arme moeder en Catharina verlaten. Ik icerd hierheen gecommandeerd, dan weer daarheen, — harde ivoorden, harde slagen. Op zekeren hitter kouden morgen in December iverd ik om drie utir op- geroepen om op een hoogen ivinderigen teal in de sneemv de wacht te betrekken. Ik moest inderdaad wandelen (loopen) om met te bevriezen, en — kunt gij het gelooven'^ — ik bevond 54 ten slotte, clat ik aan het ivandelen ivas op een af stand van vijf mijlen van de huitenposten! P. Dat wil zeggen, gij waart gedeserteerdf S. Zoo, is dat deserteereti? Ik teas er zelf ook hang voot\ P. Goede vriend, weet gij tvel, dat gij den kogel krijgt, als gij ontdekt wordtf S. Die gedachte kwam dikivijis hij mij op; en zoo vond ik het verstandig een heetje verder te gaan, en ik maakte mij den weg 7iaar Saardam ten nutte, en zoo hen ik hier. Zoo, nil kent gij mijn gelieim, en ik geloof u te kunnen vertrouwen, want ik heh zoo'n idee (gij maakt op mij den indriik) alsof gij u in een dergelijke verlegenlieid hevindt als ik. P. Ik een deserteur! De ongerijmdheid zelve! (Hoe konit ge aan die hespottelijke onderstellingf) S. Wei, ik heh steeds den indruk ontvangen (ik heh steeds door als 't ivare gevoeld), dat er iets geheimzinnigs aan u was. Maar als gij naar huis teritgkeert, zult gij mijn geheim voor u houden, is het nietf Want als een van de agenten van den Czaar mijn geschiedenis tvist, zou het slecht met mij kunnen afloopen. P. Als ik er ivat aan doen kan, zal de Czaar er nimmer meer van weten, dan hij er op het oogenhlik van weet. Maar hij heeft een eigenaardige manier, naar ik hoor (zegt men) om achter allerlei soort van dingen te komen. Wat een hard- vochtig, wreed man, om een wet te maken, dat een arme drom- mel moet doodgeschoten tvorden, om dat hij geen aanleg heeft voor soldaat (den krijgsdienst) ! S. Kom, spreek geen kwaad van den Czaar. Ik zou met genoegen iedereen op zijn gezicht slaan, die kwaad van hem sprak; en al heh ik geen lust om in zijn leger te dienen, zoo komt toch dikwijls de wensch hij mij op, hem op een andere tvijs van dienst te kunnen zijn. Denk er om, oude jongen^ (kameraad), gij zijt de eenige sterveling aan wien ik mijn ge- heim verteld heh. P. Ge kunt mij vertrouwen ; ik zal u nimmer verraden, en den een of anderen tijd (dag) — tvie weet wat er nog geheurt? — zou ik nog ivel eens in staat kunnen zijn u te heiL'ijzen dat ik mv vriend hen. 115. Bitte7% hleek, hlank, hrak, dicht — dik, gaaf, hoi, be- kwaam, laag, mul, aangenaam, rijzig, sleetsch, slank, stuk, los — loos, vlug. — oo 116. Afgodisch, angstig, hedrijvig, hegeerig, beverig, hoersch, hokkig, daagsch, dienstig, duffelsch, eenig, ernstig, gelukUg, gevoelig, gewelddadig, godsdienstig, goedig, grappig, grondig, gouden — gulden, hoffelijk — JioofscJi, Jiouten, innig, ijzeren, jeugdig, kippig, koperen, kimstig, lakensch, lastig , levendig, looden, macMig, nalatig, nederig, neteldoeksch, nuttig, slaperig, statig, kundig, sfeedsch, hesfendig, stooterig, taalhindig, vader- landsdi, verdrietig, vergeefsch, vijandelijk, vorig, voordeelig, vreesachtig, iveelderig, tvettelijk — wettiscli, willekeurig, ivindig — tvinderig, zangerig, zilveren. 117. Ahyssinie — Abgssi7iier — Abyssiniseh, Afrika — Afri- kaan — Afrikaansch^ Albanie — Albanees — Albanisch, Alexandrie — Alexandrier — Alexandrijnsch , Algiers — Algerijn — Algerijnsch, Amerika — Amerikaan — Amerikaansch, Arabia — Arabier — Arabisch, Australie — Australier — Australisch, Oostenrijk — Oostenrijker — Oostenrijkschj Bata- via — Batavier — Bataviaansch, Beieren — Beier — Beiersch, Belgie — Belg — Belgisch, Berlijn — Berlijner — Berlijnsch, Bohenieti — Bohemer — Boheemsch, Brazilie — BraziUaan — Braziliaamch, Britanje — Brit — Britsch, BiUgarije — Bulgaar — Biilgaarsch, China — Chinees — Chineesch, Keulen — Keulenaar — Keulsch, Denemarken — Been — Deensch, Oosf-Indie — Oost-Indier — Oost-hidisch, Egypte — Egyptenaar — Egyptisch, Engeland — Engelschman Engelsch, Europa — Europeaan (Europeeer) — Europeesch, Vlaanderen — Vlaming — Vlaainsch, Friesland — Fries Friesch, Gasconje — Gasconjer — Gasconisch, Gallie — Galli'er — Gallisch, Genua — Genuees — Genueesch, Grieken- land — Griek — GriekscJi, Hannover — Hannoveraan — Hannover aansch, Holland — Hollander — Hollandsch, Honga- rije — Hongaar — Hongaarsch, lerland — ler — lersch, Japan — Japanees (Japanner) — Japansch, Java — Javaan — Javaansch, Malta — Maltezer — Malteesch, Milaan — Milanees — Milaansch, Napels — Napolitaan — Napelsch (Napolitaansch) , De Nederlanden — Nederlander — Neder- landsch, Parijs — Parijzenaar — Farijsch, Perzie — Pers (Perziaan) PI. Perzen — Perzisch, Portugal — Portugees — Portugeesch, Prmsen — Pruis — Pruisisch, Pome — Bomein — Bomeinsch, Rusland — Bus — Bussisch, Saksen — Saks — 56 — — Saksiscli, Scliotland — Schot — Schotsch, Servie — Servier — Servisch, Spanje — Sx)anjaard — Spaanscli, Tiirkije — Turk — Turksch, Weenen — Weener — Weenerj West-Lidie — West-Indier — Westindisch, Wesffalen — Westfaal — Wesffaalsch, Zivaben — Zivaah — Zivabisch, Ziveden — Zweed — Ziveedsch, Z^citserland — Zwifser — Zivitsersch, Zeeland — Zeeuiv — Zeemvsch. 118. Bekwaam, almacMig, alleen, heminnenswaardig (heminne- lijk), schijnbaar (hlijkhaar)y ku7isimalig, acMerlijk, beestachtig (dierlijk), zwartliarig, zwartacliUg, icelzalig (gezegend), lickame- lijkj bomvrij, gelaarsd en gespoord^ fonkelnieuw (splinter- nieuw)y breedgescliouderd, zorgzaam (zorgvuldig) , vitziek, liefde- vol (iveldadig) J liefelijk, kinder aclitig , onhandig, voltallig (volkomen, volledig), bewusf, bedachtzaam, troostvol, tevreden, behaagziek (behaagzuchtig , coquet), kosthaar, donkerroody be- treurenswaardig (beklagenswaardig) , ontevreden, vermakelijk, deelbaar, twijfela(Mig , ouwelijk, verkiesbaar^ gelijkmatig, rek- baar, (ge)trouiv, snelgewiekt, schrikachtig (vreesachtig), vrucht- baar^ buigzaam, vierdraadsch, goelijk, reuzegroot (reusachtig) , grasgroen, ernsthaftig (ernstig), groenachtigj gevaarvol (gewaagd), liulpeloos, heldhaftig, eerbaar, eerzaam (eervol, Edelachtbaar) , mensclielijk, scMjnheilig , iverkeloos, eerloos, onbreekbaar , iveet- gierig, instinctmatig , innerlijk, reddeloos, spotachtig^ rechtvaardig, langdurig (duurzaam) , rechtmatig , lichtgroeyi , beminnelijk, menigvuldig, manliaftrg, melkwit, zedelijkj sterfelijk, kakelbont (geschakeerd) , gelioorzaam , olieachtig , oudacMig (omvelijk), niterlijk, deelachtig, lijdzaam (geduldig), aartsvaderlijk, lofivaar- dig (prijzenswaard[ig]) , verkieslijkj bestand (proefhoudend) , vier- voetig, twistziek, ailed aagsch (dagelijksch) , bereid (gereed), regehnatlg, merkwaardig (opmerkelijk) , berouwvol (boetvaardig) , achtingsivaardig (acMenswaardig), eerwaardig (Weleerwaard), rmv, zeeziek, gevoelvol, gedienstig (voorkomend) , (ge)streng, schadmvrijk, ondiep, onnoozel (flauw), hemelsblamv, langzaam, (stokdoof, steenacMig, onderaardsch, doelmafig (passend), u'is geivis, zeker), bijgenaamd, babbelziek (praatziek) , dankbaar (erkentelijk) , dankensivaardig , tooneelmatig (theatraal), verdrage- lijk (dragelijk, tamelijk), ivaaracktig (ivaar), dienstig (mdtig, Imdkbaar), zicktbaar, draagbaar, jvillig (geivillig). - 57 — 119. De koninklijke timmerinaan. Tweede Tooneel. Vrouw S. 0, Michael, moet gij ons zoo spoedig iveer verlafen? S. Ja, moeder: ik hen al reeds te lang geUeven. Ik kiram om u en Catharina te zien met gevaar van mijn leven ; maar het gevaar daargelaten, als ik langer hlijf, verlies ik mijn lAaats (betrekking) te Saardam en al mijn hoop voor de toekomst. Gij weet men maakte mij soldaat tegen mijn wil en hoe meer ik er van zag, des te meer kreeg ik een afkeer van het soldatenleven. Maar als timmerman hen ik vrij en onajhankelijk, en ik zou volkomen gelukkig zijn, als slechts gij en Catharina met mij nwc vHdet gaan en voor mijn spaarduitjes zorgen. Vrouw S. Ach, Michael, ik hen te oud om nu nog het land te verlaten (zoo'n reis te ondernemen) ; en icat Catharina hetreft — zeker zijt gij nog niet in staat eene vrouw te qnder- houden, is het ivel? S. Dat is maar al te ivaar, moeder; maar juist daarom is het te noodzakelijker , dat ik dadelijk terugkeer om weer aan het werk te gaan. Bovendien ik verkeer hier icerkelijk in ge- vaar. (Er ivordt geklopt.) He! ivat iedere Mop op de deur mij doet ontstellen. Wacht, moedei'; doe de deur niet open voor- dat ik mij verborgen heh. (Hij sluipt achter een schtit.) Peter (treedt haastig hinnen). Kom voor den dag, oiide kameraad! Houd u maar niet ve7'horgen; ik zag u immers door het raam! Ge zijt toch zeker niet bang vom' mijf S. Peter! is het mogelijk? Ik hen recht hlij u weer te zien. Maar hoe ter wereld kom je hier in Moscou verzeildf Zoo diep het land in worden geen schepen gebouivd. P. Dat is zoo, maar wel te St. Petersburg, de niemve stad welke de Czaar aan het bouiven is. S. Men zegt, dat de Czaar juist heden in Moscou is. P. Ja. Hij passeerde van morgen uwe straat. S. Dat hoor ik, maar ik heh hem niet gezien. Peter, hoe h'Bht gij mij toch gevondenf P. Wel, daar ik toevalligerwijs uiv moeders naam boven de deur had gezien, kwam de gedachte hij mij op (u hier te 2ullen vinden), nadat ik naar het paleis teruggekeerd was. S. Kaar het paleis! — 58 — P. Jdy ik mem altijd de plaats umar ik mijn infrek neem eeyi paleis. Dat is een gril van mij. S. Ge zijt altijd een zonderlinge vent geweestf P. Zooals ik zeide, kivam ik op de gedachte of Juffrouw Stanmitz de nioeder of de tante kon zijn van mijn ouden kameraad, en zoo trok ik deze vermomming aan. S. Ha. ha! een heerenpak. Peter, waar heh je die fijne kleeren van daanf P. (streng). Val mij niet in de rede, Mijnheerf S. Wat een vreemde toon, om tot een oud vriend te spreken! Maar ik weetj gij meent liet goed; en ik vind liet aardig van u (ik dank ti), dat gij iets van mij ivenschtet te liooren. P. He, Michael, we Jiehhen samen menig zwaar Jiout- hlok gekloofd, den langen zomerdag door op de scheepsicerf van Van Block. S. Ja, dat hebhen ice, Peter! Ik icon, dat ge weer met mij teruggingt! P. Ik kan hooger loon te Petersburg verdienen. S. Als ik niet bang 7vas voor een oproeping om reken- schap te geven van mijn lange wandeling op die7i Decemher- morgen, dan zou ik met u mee tvillen. 120. Bibberen, blozen, boeren, bukken, dartelen, dooden, doppten, dribbelen, drenken, duikelen, eindigen, groenen, halveeren, gehengen, heiligen, herbergen, liikken, Imizen, innen, jakkeren, bejegenen, kah- belen, kibbelen, klapperen, kleeden, verkleinen, klooven, knabbelen from knainven, verkondigen, krabbelen, leggen, leiden, mijnen, naderen, vernederen, neigen, opperen, veroveren, pakken, j^loegen, richten, rechtvaardigen, reinigen, roosteren, rotten, sckilderen, schuifelen, verspillen, steenigen, stikken, sterken, stoffeeren, suffen, trotseeren, uiten, vervaardigen, vellen, voeren, vasten, beveiUgen, visschen, voeteeren, bevredigen, waardeeren, ivikken, tcentelen, wenden, witten, zetten, zoogen, zuiveren. 121. Erkennen, veriverven, naderen, belanden, aanvallen, ver- mijden, druipstaarten, zich gedragen, gelooven, behooren, be- voordeelen, beweenen, trekkebekken, belenden (grenzen aan), kenen, herademen, belasten, plukharen, bezingen (vieren), verbedden, klapwieken, bezinken (zuiveren), korttvieken, bevatten, berusten (vertromven stellen in), bekoelen, verbrijzelen, ontkennen, ont- adelen, veracJiten, verminderen, dineeren (middagmalen) , ont- — 59 — dekken, vermommen , onthinden (oplossen)^ ontraden, herdoen (overdoen), ontvreemden, zich vergissen (dolen), ontglippen^ ont- ruimen, vervliegen (uihvasemen) , ondervinden, ontslapen, (ge)- voelen, versterken^ (he)vriezen, ivinnen, knar set anden, suizeboUen, geschieden (geheuren), zich erharmen (zich ontfermen), ver- nederen, schoorvoeten (aarzelen) , hetreiiren^ reikhalzen, ver- heuren (verliezen), verslapen, verspelen. 122. Klapperl anden, ontmoeten, vermelden, modelleeren, ver- moorden, hevaren, knikkehoUen, ontluiken (openen), sckilderen, hevolken, versteenen, (he)p)lan1en, Che)snoeien, herlezen (overlezen)^ herhakken, herdoopen, herhouwen, herroepen, herkennen, ver- hr anden J hervormen, weigeren, her inner en, verwijderen, ver- nieiiwen, herhalen, herdrtikken, gelijken, herleven, hereenigen, herzien, herooven, herkauwen, hevredigen, (ver)z€g€len, verleiden, (be)griJ2)en, onizieyi, ontvallen, (he)zaaien, verdrinken, vernagelen, onispruiien , stanqwoefen , (ge)lukken, verdenken, onthr anden, (oyit)dooien, (veiObinden, begaan (betreden), bejegenen (tracteeren), onfgrendelen, ontsluiten, wandelen, knipoogen, iveerhouden, be- kransen (vlechten). 123. JDe koninklijke titnmerman, Ttvcede Tooneel. (Slot.) P. Hoe kivaamt gij er toe u hier terng te wagenf S. Bit mijn oude moedertje teas zoo verlangend mij te zien; en dan Catharina — zij heeft al dien tijd op mij ge- wacht, het lieve kind! Was ik maar niet zoo arm! Maar komende jaar, als het mij een beetje mee wil loopen met mijn icerk bij Van Block, hoop ik in staat te zijn terug te komen en haar te tromven, en dan mijn oiide moeder over te halen met ons mee te gaan. P. Ik zou nu juist een aardig sommetje kunnen ver- dienen met inlichtingen te geven omtrent een deserteur. S. Asjeblieft, scherts niet over dat onderwerp, Peter! Ik weet gij doet het alleen voor de aardigheid (uit kortswijl), fnaar het brengt mijn moeder in onrust (het baart mijn moeder angst). — Wei, Peter, ik ben blij u weer gezien te hebben! Ik vertrek van avond — nog het een of ander aan de oude kameraden? (Een liiid klojypen aan de deur. Bij gluurt door het vensterj Soldaten, en er is een officier bij! Wat kan dat zijn (beteekenen)f Peter, pardon (verschoon mij), maar ik moet verdwijnen. GO P. Blijf Mer! Ik verzeker u, dat zij niet naar n zoeken, (om u komen). Het zijn vrienden van mij. S. 0, in dat geval, kan ik hlijven. Maar, iceet ge, een "van die lui lijkt sprekend op mijn ouden commandant f De Ojfficier treedt hinnen. Een gewichtige depeche van St. Petersburg y Vive Majeateit, die geen nitstel diddt (die mce onmiddellijke aandach t . eisch f). Jufr. S. Majesteit! S. Majesteit! Peter, wat heteekent datf Ojffider. Op uwe knieen, Meneerf Weet gij niet, icie dit isl Op ince knieen voor Peter den Grooien, Czaar van Busland! Juffr. S. Cop de knieen vallend). 0, Majesteit! Uwe Majesteit! heb medelijden met tnijn armen jongen! Hij is mijn eenige zoon! Hij wist niet ivat hij deed! S. Onzin, moeder! Dat is weer een van Peters uien. Ha! ha! ha! Flink zoo Peter! Nu die is goed. Ojfficier. Jon onbeschaamde schehn! laat me je eens icat meer van naderbij zien; mij diinkt wij hebben mekaar meer ontmoet. — Soldateyi, arresteert dezen vent! hij is een deserteur! S. (met een gebaar van icanlioop). Nu is het met mij gedaan! 0 Peter ^ Peter! kunt ge uw ouden kameraad 7iiet helpeni Hoe kunt ge zoo riistig voortlezen? Juffr. S. (hare handen wringend). Ach, beste ojfficier, spaar mijn jongen! Ojfficier. Hij moet voor een krijgsraad verschijnen. Hij hehoorde doodgeschoten te worden. P. (plotseling opziende van het lezen der depeche). Ojfficier, ik ben in de gelegenheid om van de diensten van uiv gevangene gebruik te maken. Laat hem vrij. Ojfficier. Voor TJwer Majesteits wil moet alles buigen. S. (terzijde). Alweer Majesteit! Wat beteekent dat alles tochf Ah, ik begin er iets van te begrijpen. Daar liepen geruchten in Holland, toen ik het verliet, dat de Czaar ge- werkt had op een van de scheejystimmeriverven. Zou mijn Peter soms de keizer zijn? P. Stanmitz. Nu kent gij mijn geheim. S. En gij zijt — P. De Czaar. (S. valt op de knieen.) Sta op, mijn vriend! Sta op oude vroutv; uw zoon. Baron Stanmitz , is veilig. Juffr. S. Baron Stanmitz! P. Ik eisch (heh noodig) zijn diensten om oppertoezicht te houden over mijn sclieepswerf te St. Petersburg. Gij moet — 61 — heulen de noodige maairegelen nemen om dadelijk van liier naar de nieuwe stad de vertrekken. Michael^ maak morgen. uwe Catharwa tot harones, en neem liaar met u mee. Neen, neen, geen dank! DHngende hezigheden roepen mij, zoodat ik hij uic huwelijk niet tegemcoordig kan zijn (mv huivelijk niet kan afwachten). Hier heb Je een beurs met diikaten. Een mijner secretarissen zal u morgen mijne hevelen brengen. Vaanvell S. 0 Peter! Peter! — ik wil zeggen Uwe Majesteitl Uwe Majesteit! Ik ben heelemaal in de war, ik tceet niet icat ik zeggen zal, noch hoe u te danken! Vergeef mij, Uwe Majesteit! Vriend Peter! — Zeker, ik droom! P. Ha! ha! Goeden dag, oude kameraad! We zidlen. elkaar nog wel eens weer zien! De complimenten aan wve Catharina. (Vertrekt.) S. Meneer de ojfficier, icanneer denkt u, dat de krijgs- raad, iraarvan gij spraakt (wellicht) zal plaats hebbenf Officier. Baron, ik neem mijn afscheid. Ik hoop, dat gij ^V gdegenheid eens een goed woordje bij Zijne Majesteit voor mij zult doen. S. Nil op slag (dadelijk) naar Catharina! Wat heb ik haar al niet te vertellen! 124. Anders, 's avonds, blindelings, boogswijze, daags — da- gelijks, deels, dichte (bij), eens, eindelijk, gelijkelijk, gemeenlijk, gevallig, gewisselijk, gewoonlijk, gloeiend (mooi), eershalve — halverwegen — onzenthalve, geicapenderhand — voorshands — langzamerhand — bijdehand — thans — voorhanden, herhaalde- lijk, heuschelijk, overhoop, kantig — bijkans, kortelijk — kortelings — kortom — kortaf, eerlang — overlang — voor- lang, terloops, overlaid , namaals — voormaals, midden (door), 's morgens, \s nachts, netjes, vannieuics — opnieuic, terecht — rechtens — rechts, slechts, stillekens, aanstonds, straks — strakjes, omstreeks — rechtstreeks, stuksgewijze, altijd — som- tijds, vaak, verre — hoever(re) — zoover(re), volmaakt — volmaaktelijk, voortdurend, voorzichtig — voorzichtiglijk, waar- lijk, warmpjes, mijnentwege — onzentivege, wijlen, zachtjes - zachtkens, zekerlijk — voorzeker, alleszins — geenszins, zoetjes. 125. Aangaande, behoudens, gedurende, ingevolge, binnen, jegens (fegen — tegenover), krachtens, langs, naar — naast, nopens, ondanks, omstreeks, niettegenstaande, tijdens, buiten, volgens, wegens, bezijden. — 62 — 126. Behalve dat, dan dat, hijaldien — doordien — indien — naardien, doordat, ten einde, nademaal, overmits — mits dat, ncaarom, opdatj, sedert dat, sinds dat, terivijl, zonder dat, zoodat. 127. Oirciilaire bij de oin^ichting van eene handels^aak, Rotterdam, 1 Fehvuari 1892. P. P. Ik 7ieem de vrijheid u hiermede kennis te geven, dat ik Jieden hier ter stede eenen Wijnliandel opgericht Jieh, die ik 07ide7' de jirma K, E. Aalsteker zal drijven voor mijne eigene rekening. Gediirende vele jaren op groote kantoren in dien tak van Jiandel iverkzaam geweest zijnde, heb ik daarin eene rijke er- varing en de noodige kennis van liet vak opgedaan, zoodat ik, ^erugsteund door een toereikend kapitaal, mij in staat mag achten, om mijne zaak met goed gevolg te kunnen hestiiren. Het heginsel der strengste degelijkheid zal mij hij al mijne ondernemingen tot richtsnoer dienen, en het zal steeds mijn streven zijn om- aan het vertrouiven, waarom ik u hij deze heleefdelijk verzoek, ten voile te heanticoorden, en de hestellingen, die mij, naar ik hoop, door u gegeven zullen ivorden, met alle zorg ten uitvoer te brengen. U nog verzoekende van mijne onderstaande handteekening kennis te ivillen nemen, heb ik de eer hoogachtend te zijn Lhv Dw. Dienaar, Karel P. Aalsteker, die zal teekenen: K. P. Aalsteker. 128. Circiilaire hij de oprichting van eene fabriek^aak, Haarlem, 15 Februari 1892. P. P. Vergun mij u bij dezen kennis te geven van de heden :plaats gehad hebbende oprichting van mijne Fabriek van Beslag-artikeleUy tvelke zaak ik zal drijven onder mijnen naam en voor mijne eigene rekening. — 63 — Eene goede waterkracht, dlsmede eene ami de 7iiemcste vereischten beantwoordende inrichting van mijne fahriekj gepaard met degelijke kennis van het vak en de noodige geldmiddelen, maken het mij mogelijk solide ivaren, die in staat zijn om met die van anderen te conairreeren, te fahriceeren tegen hillijke Xyrijzen. Eene hestelling als proefneming zal u overtuigen^ dat mijne fabrikaten in netheid en deugd met die van andere fabrikanten kunnen ivedijveren, en dat ze nog iets goedkooper zijn. Het zal mij eene eer wezen in u eenen klant te vinden^ en gij kunt u overtuigd houden, dat ik ti in ieder opzickt naar uw genoegen bedienen zal. Ik voeg mijne prijscourant hierbij, en heb, onder aanbe- veiling, de eer met alle achting te teekenen Ferd. Witsenhoven. 129. Circulaire MJ den verkoop van eene ^aak. Den Haag, 15 April 1892. Bij dezen geef ik nkennis, dat ik de dusver door mij onder de firma 3Iineraalivatev-fcLbrie1c La Haye, JPh. Karthuis voor eigene rekening gedrevene fabriekszaak keden verkocht heb aan den heer Theod. Slips. Deze zal haar onder de oude firma voortzetfen en alle activa (passiva zijn er niet) overnemen, en ik verzoek ii, het aan mij geschonkene vertrouwen ook op hem te willen overbrengen. Voor de mij zoo veelzijdig bewezene wehvillendheid mijnen besten dank betuigende, behoiid ik mij voor, u aangaande mijne verdere ondernemingen later in kennis te stellen, en verblijf met de meeste achting Ph. Korthuis, die niet meer zal teekenen: Minei'aahvater-fabriek La Haye, Ph. Kortlmis. 130. CirciUaire van den kooper eener zaak. Den Haag, 15 April 1892. P. P. Vit de hierbijgaande circulaire blijkt u, dat ik heden van de tot dusver door den heer Ph. Korthuis onder de Firma Mineraalwater-fdbHek La Haye, Ph. Korthuis gedrevene fabriek door aankoop eigenaar ben geworden, en ik erzoek n, ook mij met uiv vertrouiven te ivillen vereeren. — 64 — Ik zal er naar sfreven om den goeden naanij ivaarin mijn voor ganger zich heeft mogen verJieiigen^ te hehouden; en zijne streng aan eer- en pUchfgevoel gehondene ivijze van liandelen zal mij in ieder opzicht tot richtmoer dienen^ waarmede ik him, om wier wehnllendlieid ik verzoek, den hesten waarlorg Iwop te geven voor de soliditeit van de icijze, waarop ik mijne zaak zal heheeren. Heh(t) de goedheid mij zeer dikivijls met mce hestellingen te vereeren, zullende ik mij heijveren die steeds met de meeste zorgvuldigheid uit te voeren, en ontvangCt) de hetuiging van mijne hijzondere hoogackting. Theod. Slips, die zal teekenen: Mineraahvater-fabriek La Haye, Theod. Slips. 131. Circiilaire bij Jiet verleenen van proctiratie. il^ Nijmegen, 1 Maart 1892. '' P. P. 