Corporate financial management
Sola, dorp op Celebes* Westkust, rijk Wadjo, aan de rivier Tjenrana. Soladdie, eiland ten Zuiden van het eiland Sollok, op 5° 51' 23'' N. Br. en ISO** 49' 29" O. L. Van de Westzijde steekt een rif on- geveer 7s ^^j^ ^<^^ ^^^ Zuiden af, waarvan het drooge uiteinde Takat Taukapan hect. Ten Oosten van Soladdie bevindt zich een kliprif. Solajo, dorp op Sumatra, residentie Padang, landschap XIII Kota's, in de vlakte van den Talang, digt bij een meertje. Solakkan, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Waringin, bij de vrestelijke grens. Solan, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, in het Zuiden van het dis- trikt Ambarawa. Solar, eiland tot de Kangean-eiianden be- hoorende, residentie Madura, ten Oosten van Palcat, op 6» 57' Z. Br. Solastri, dorp op Java, residentie Bagelen, op de grensscheiding tusschen de afdeelingen Ambal en Keboemen, bij den 17« paal. Solat, dorp op de Zuid-Oostkust van bet Zuid- Wester- eiland Damme, dis trikt Bebber, aan de Koelawata-baai, die ook vel Solat-baai heet. Het is door Alfoeren bewoond. Solat, eiland in den Moluksehen Archipel, bij de Oostkust van het noordelijk schiereiland van Gilolo. Soleman, zie: 81 em an. Soli Ajer, zie: Soeliet Ajer. Soligie, heuvels op Borneo's Noord- Oost- kust, rijk Koetei, tegenover Samarinda. Zij bevatten twee kolenlagen. Solil, eiland in den Wageoe-Misool- Archi- pel, behoorende onder Gebeh. Solipogo, eilandje in den Moluksehen Ar- chipel, bij Batjan. Solisa, gehucht op het eiland Amblaau, dat tot het dorp Siwar behoort. Sollan, rivier op Sumatra, in de Lampong- Bche distrikten, welke in de Soeka Djaja valt. Soil at, dorp op het eiland Ceram, onder Wahaai, regentschap Goa, bewoond door een 20tal Alfoeren. SoUo, onjuiste naam voor Solat, een dorp dat op het eiland Damme ligt. Sollo, dorp op Java, residentie Soerabaja, (ifdeeling Sidho Ardjo, distrikt Kawa Poelo I. Sollok-Arohipelt beuaming van den groo- ten archipel, die zich ten Noord-Oosten van Borneo uitstrekt, en waarvan de vooraaamste eilanden de volgende zijn: Sollok (in de taal van Bala-ngi-ngi Soog), Bala-ngi-ngi, Kan- kangan, Tetajan, Bakoen, Boean of Woan, Toutanna, Loewoes, Tapol> Siassi, Paiian^ Pata, Lombian, Banaran, Siraoenoer en Taboean. Deze archipel bestaat uit miostens 156 eilan- den en eilaudjes, tnaachen den hoek van Gen- sang, op 5** 17' 17" N. Br., en 119*» 15' 30" O. L. op de Oostkust van Borneo en het zuid-westelijk gedeelte van Mindanao. Men kan ze gevoegelijk in drie hoofdgroepen ver- deeleu, namelijk de zuid-weatelijke of Tawi Tawi-groep, de midden- of SoUok-groep en de noord-oostelijke of Basilan-groep. De SoUok- groep bestaat uit de eilanden Sollok, de Tapoel- en Pangoetaran-eilanden en veracheidene klei- nere eilandjes en rotsen. Deze staaa onder het oppergezag van Spanje, hetwelk door den Sultan en de rijksgrooten (paMs)^ die het bestuur in handen hebben, erkend wordt. De bevolking zelve, althans dat gededte dat zich met zeeroof ophoudt, schijnt daarvan weinig begrip te hebben. De dorpen staan onder een Badja, ook PangHma genoemd, een Maka JUad^a en een Hakim. De voornaamste dorpen, zoo ids Boeal, Parang en Kanhadji, op het eiland Sollok gelegen, staan onder het onmiddellijk bestuur van eenen Batoe, Aan den Saltan van Sollok behoort, behalve ai de Sollokache eilanden, een gedeelte der Noord-Oostknst van Borneo. De Sollokkers zijn gehouden eene scbatting, in voortbrengselen des lands, te betalen aan hunne dorpshoofden, welke weder aan den Sultan en de DaMs schatpligtig zijn. Deze eilanders zijn Mohammedanen, hoewel alleen in naam, en spreken eene eigen taal met ver- scheideno dialekten, waarvan die . van Bala- ngi-ngi het meest afwijkeude schijnt te idjn. Yelen hunner, voornamelijk de hoofden, kun- nen een weinig Maleisch spreken. Beeds zeer lang heerscht het Islamismus onder deze vol- keren, want Pioavetta maakte er reeds in 1512 gewag van. . De kleine eihindengroepen moeten door het groot aantal riffen, die haar omgeven, bijoa ongenaakbaar zijn ; daarentegen bieden de voor- naamste kustplaatsen van het eiland Sollok ankerplaatsen aan, zelfs voor vaartuigen van eeuigen diepgang. Het eiland Ba]a-ngi>ngi, dat uit eene aaneenschakeling van moerassen, poelen en riffen bestaat, is eene viijplsAts voor misdadigers; schier de geheele maiinelijke so. 447 bevolkhig rask dat eikud gaat op seeroof uit. Hier wordt bet gesng der SoUoksche hoofden geJieel miakend. Ook de bewoners Tan Siassi, Toniele en Sirooenoer zijn beracbte Eeeroovers. Op de Sollok-eilandeii moet het vooral aan de knsteo seer ongesond sijn. Het eiland Sollok heefi omsireeks 18 yierkante geogra- phische mijlen in omtrek en telt 100,000 be- woners, yerdeeld in de distrikten Sollok, Fan- ckuar, Paraog, Gitong Looke en Tando Gan- non. Het is bedekt met hoog gebergte, waarop een Truchtbare bodem wordt aangetroffen. Het eenige metaal, dat men met zekerheid en in OYerrloed op Sollok weet te vinden, is ijeer. Ook ttgt men dat er goad voorkomt. De grootate viide dieren, die men er aantreft^ zijn het zwijn en yerscbfiideue soorten yan herten. Be ylak- ten tus8chen.de bergen worden door een aan- tal riyiertjes besproeid, en de grond is oyeral bij nitsiek yruchtbaar. De beyolking leeft grootendeels yan den landbouw en yerbonwt rijst en miun in oyeryloed; yele slay en worden daartoe nitsluitend gebezigd. De beyolking yan het stiaud geneert sich met de yisscherij Tan kipamg^ karH en pareloesters, alsmede met het doikeu naar parelen, en het inzamelen yan Togelnestjes, weUce artikelen in den Sollok- aichipd op de yele oadiepten in menigte Toorkomen en een yoomaam bestanddeel nit- maken yan den handel^ welke met de omiig- geode eiianden en de landschappen Boeloe- ngan, Tjina Batangan, Koelain en Toenkoe, op Borneo's Noord-Oostkust, Manilla en Ma- giudanao gedreyen wordt. Ter hoofdplaats Doemlahat komen Spaansohe en Engelsche sch^en XeOi anker. Ook wordt die hayen door Engelsche en Amerikaansche walvisch- Taarders aangedaan. De reede yan Sollok, op de Noord-Westffljde, op d'* %' 30'' N. Br., en 18P 12' 0. L., leyert in de Zuid- Westmoesson eene goede ligplaats yoor schepen op, doch in de Noord-Ooetmoesson is sij open yoor noord- weste winden; op V4 ^ij^ ^it den wal yindt men in 18 — 20 yademen zandgrond eene goede aakerplaata. Ook is er aan de Noordkust, in de Toelian-baai, tusschen de eiianden Toelian eu Kapai eene ankerplaats in 13-^20 yademen diepte, op 5° 68' N. Br. en 12r 22' O. L. Op Sollok hebben sich te Doemlahat, Parang, £adondong en Boeal yele Chinezen gevestigd, die in den handel hun bestaan yinden, en wel voomamelijk met het opkoopen yan yoortbreng- Kelen yoor de Chinesche markt. Singapoera moet in den handel yan Sollok e^ aanzienlfjk undeel hebben, yooial door het aanyoeren yan wapenen eu kruid. Hoezeer de geheele beyolking bekend staat als schuldig aan zeerooverij, zijn het echter meer bijzonder de op de kleinere eiianden te huis behoorende of rondzweryende bead joe's, die zich aan dit misdadig beroep oyergeyen. Ouder de yoomaamste rooyersplaatsen yan het eiland Sollok telt men: Bakoen, Kanhadji, Tandjong, Assin en Kadondong. De meeste ze^oovers komen echter yan het reeds ge- noemde eiland Bala-ngi-ngi, niett^enstaande dit looyersuest in 1847 door de Spanjaarden yernietigd werd. Het daaropyolgende jaar is er door het Nederlandsch Indisch Gouyerno- ment eeoe expeditie naar dezen archipel, en wel bepaaldelijk naar de hoofdplaats yan Sol- lok gezonden, ten einde den Snitan emstig te vermanen de .zeerooyerij aan zijne onderdanen te beletten. Deze expeditie stond onder beyel yan den Kapitein-Luitenant ter zee van B&aam H0UCK6BEST. Zie over haien afloop de Vet- kandeLinge% en Berigien van Jacob Swabx en Jhr. TiNDALy Jaarg. 1848, bl. 782, alsmede Indiana van J. F. Q. B&umubd, DL I, bl. 140—156. Pe Spanjaarden zonden in 1851 weder eene expeditie tegen Sollok uit, waarbij krachtige maatregelen werden genomen tot fuuiking van den zeeroof. Ten gevolge eener Spaansche expeditie in 1868 tegen Sollok ondernomen, heeft zich een aantal roovers aan het Spaansch bestuur onderworpen en daaronder de beruchte Panglima Tabifan. Het hoofddoel van de SoUoksche zeeroovers is om menscheu magtig te worden, die zij tot slaven maken, ten einde deze voor den landbouw en de yisscherij te bezigen, of wel om hen te yerruilen en daarmede voordeel te behalen, en tevens om zich meester te maken van de voorwerpen van waarde, die onder hun bereik komen. Indien het land niet genoeg voortbragt, zou dit volk e^iigzins te verschoo- nen zijn, maar dit is in het geheel het geval niet, daar het ruimschoots in de behoefte der beyolking kan voorzien en de zee daarbij over- vloed van tripang, karet en parelen opleyert. Op 3 Januarij 1863 zijn Z. M. stoomsche- pen Madura en JSindoro naar de Sollok-eilanden gezonden, ten einde aldaar de vaarwaters op te nemen, hetgeen naar men meent in verband staat met een plan, om later, in vereeuiging met Engeland, eene groote magt derwaarts te zenden, eu de magt der zeeroovers voor goed te vernietigen. De rooverspraauwen worden meestal door de orang beadjoe op de kleine eiianden Banaran, Saloeping, Sikoeboeng en Simoenoer gemaakt, 446 SO. Zij zijn van goede honiaoorten samen^eeteld en op snelle beweging ingerigt. Deze vaar- toigen zijn bemand door Sollokkera en ge- roofde meDSchen. De grootste praauwen hebben dooi^aans eene bemanning van 60 tot 60 koppen, terwijl de kleinere 20 tot 30 man Toeren, De bewapening bestaat uit een paar kleine stukken geschut, eenige geweren, werp- spiezen, knuppels, pieken, lange swaarden, Qzeren Torken met twee Tan weerhaken voor- siene tanden en ronde houten schilden van nagenoeg 2 k S Rijnlandsche yoeten diameter. Be rooyerspraanwen zijn immer rijkelijk toot- sien Tan r^jst, kippen, Tersclte en gedroogde Tiech, dingcUng en andere vennaperingen. Deze praauwen Tertrekken hat geheele jaar door, docb de meeste kiezen daarvoor den tijd wan- neer de noordewind waait, betgeen gewoonlijk in December, Jannarij, Febmaiij en Maart plaata beeft In bet begin Tan 1856 rertrok- ken zestig rooTerspraauwen te gel^k nit de haTons Tan SoUok. De togteu atrekken zieb doorgaana uit langs de kust Tan Borneo naar den Noord-Weatboek Tan Celebes, dien zij bij Toordeeligen wind binnen T^f k zes dagen bereiken; aldaar Terzamelen de Taartuigen ziob bij de Pangalarian -eilanden, waar zij meeatal drie of Tier dagen yertooTen. Daar worden dan door de aanyoerdera der praauwen {afui- kAoda) onderiing de Tetdere koeraen bepaald en teTena de Taartuigen, wauneer dit noodig is, acboongemaakt en berateld. Ook begeyen zich dan eenige Sollokkera met kleine praau- wen naar Dampillas, op den Taaten wal Tan Celebes, om daar pinang, tabak, yiuchten en andereu benoodigdheden in te ruilen. Yerdere aanlegplaatsen der zeerooyers zijn de eilandjes y<S<5r de bogt yan Kwandang, aan de kuat yan Manado, en wel inzonderheid bet eiland Bonki, en de drie eilanden Foeloe Tiga in de baai yan Bolango Oeki. De kuat nabij Bolang, de boofdplaats yan Bolang Mogoudo, wordt ook door hen bezocht, docb uit yreea Toor wederataud yan de yrij talrijke beyol- king, yerblijyeu zij er alecbts korten tijd en trekken yan bet uiterste grenadorp af, langa de kuat der Minabaaaa, steeds rooyende, naar de weinig beyolkte stranden yan Amoerang, om aldaar de yisscbers en strandbewoners te oyer- yallen en buit te maken. In het Noorden der baai yan Amoerang, en bqzonder ter hoogte Tan bet eUaud Tapaan« bouden zij zieb dikwijls op, om eenige dagen langs deze kust op roof nit te gaan. Het eilandje Naim, in de bogt yan Manado, wordt somwijlen door hen aan- gedaan, en enkole malen yerstouten z^ zich met hunne kleine yaartuigen de door Badjoreacbe yisscbers ^bewoonde bogt yan Kima in te yaren. De yoomaamste yeryerachingaplaatsen zijn de eilanden Taliase en Banka aan de Noord-Ooatkust van Celebes, die door alle rooyerspraauwen, zoo uitgaande ala wederkee- rende, worden aangedaan, en waar meermaleD, op de tebuisreis, de geroofde mouchen wor- den yerdeeld. Verdere yeryersohingsplaatsen der zeerooyers zijn de eilanden Biaro, Majo, Lembeh, de Ben* teina-eilanden, yan welke laatete uit sj zich naar bet strand yan Falanbah begeven, om aldaar water in te nemen en terena de bewo- ners yui de diatrikten Langowan, Batahanen Passan, die aldaar zout brauden en yisschea, te oyer yallen. De kusten langa de Tomini- baai worden ook yeelyuldig do<»: ben Ter- ontruat, daar de yele eilanden in die bogt hun goede achuil- en yeryeracbingsplaataen aanbieden. Verder strekken de Sollokkers hunne stroop- togten uit in het gebied yan Banggaai en yoorU langa de Ooatkuat yan Celebea. De zeerooyera hebben een donker roodbmin of yaalzwart uiterlijk, middelmatige geatalie, heldere, eejiigzins achuinsche oogen eumeesial kroezig haar, dat zij kort afsnijden. De hoof- den hebben meestal een forsohra ligdiaams* bouw en zijn good, soms rijk gekleed. Zij dm- gen eene liuige broek, eene kabaja en buikgor- del, en dekken het hoofd met een kostbuen doek. De oyerige beyolking kleedt zich alechie met een grof wit broekje, wdks pijpen ge- woonlijk met rood lint omboord zijn. De tegenwoordige Sultan yan SoUok meet tegen den zeeroof zijn, docb daar lija vil wdnig geeerbiedigd wordt op de kleinere eilau- den, en yele DaMt hun yoordeel uit den sla- yenhaodel trekken en dezen alzoo eerder aan- moedigen dan tegengaan, is het gemakkelijk te begrijpen dat het Sollokscbe yolk, nietto- genstaaude de maatregelen daartegen yan het Kederlandsche Gouyernement, een sohrik vande Molukache wateren blijft. Eene uityoerige be- sohrigying yan SoUok en de Sollokache sec- rooyers, waaraan deze grootendeeia ontieend ia, werd "gegeyen door den Heer A. J. F- Jansen, Besident yan Alanado, in het Tijd- MchHJi van hei BataviaMch Oenooisekap, Dl VII, bl. 211—243 (1868). Zie ook Gbbgobt's Zemansgids, Amat. 1853, bl. 464—476. Vroc- gere berigten omtrent SoUok werden medege- deeld in 1793 in ike Orienial Bepertory door Alexanbeb DALRTiff l£, die dat eiland in 1759 en 1761 bezocht, en door den Heer J. Hv^r, die in 1811 ecnigen tjjd op SoUok woonde 80. 419 en "visM berig^ v«rd medagedeeld docH* Eaf* lun in de Malayatt MiieeUtmisi en herdroki in Moob'b NoiUm of tU InHait JrcHpeia^Oy App. pag. SI— 60« YergeUjk ook Qrawfub3>, Ikier^Hne IHe4icmtfjt, ait. Soolo, Solo, Soendasohe naam Tan Soerakarta. Zie dat aiiikeL Solo, twee dorpen op Sttmatra, residentie Padangscbe Boveulanden, een in de afdeeling L Kola's, en een in het landschap Taloe. Solo, twee doipen op 8omatra» residentie Padangy een in de XII Kota's, aan lee, en eeo in het distrikt Troeaan. Solo, Bengavan of Sambaja, grootste en meeet diei^aande rivier Tan JaTa, vdke haren loop neemt door deresidentienSoerakarta, Madioen, Rembang en Boerabaja. Zij ont- springt in -Soerakarta met tvee annen, waar* ▼an de eene geTOcmd wordt door al de wate- ren die Tan de bergen Merapi en Iderbaboe ten Zuid-Ooaten en Ooateu afatroom^n, en de andere agn^n oorsprong beeft io het gebergte van Kadoewang, op de greusen Tan Patjitan, op 8* Ift' Z. fir. en 111'' O. L. Dese armen Tloojen beauiden en niet Ter Tan de booid- pkats Soemkarta aamen, en QutTaugen Ter- eenigd den naam Tan Solo-riTier, of bij den ioianider Tan Kali Solo. Zoo stroomt zij op Terren afstand om en laaga het gebergte La* woe, ontTangt al de wateren die daarran ten Westen aCatrooraen, beneTens de rlTieren Be« gandoe en Begel, die Tan den Merbaboe af- komen. Nn neemt zij eene oostvaaitache rig* ting tot aan Ngawi, waar zq zioh Tereenigt ■ei de riTiar Tan Madioea, welke, eren als de Sdo, een belangiqke stroom ia. Na die t»* eeniging loopt de Solo onder de benaming Tan Beogavan in eene noordwaartacbe atrekking tot aan Padangan en TerTolgena ooatwaarta door de reaidoitien Rembang en Soerabaja, oanelgk door de aideelingen Bodjo N^oro, Stdajoe en Lamongan. Yerder.aplitat de Ben- gawan zicfa in tvee takken, waarran die ten Noorden de breedate is; zij omspoelen edn laog, moerasaig eiland en Tallen in zee tegen- orer Madura, in de aeestraat de Trecbter. Aan den mond ia een atroomleider, vaaraan in 1851 door de miHtaire genie is begonnen ea die in 1854 Toltooid werd. Hij dient om den modder en het zand, die deze riner mede- akqpt, in stede Tan oostwaarta langs het ge- veien ibrt Erfprina noordvaarts Tan hare mon- ding af ie leiden, en de riTier alzoo langa Java's val om de West in zee te doen stroo- mea. Dese leiding meet klaarblijkelijk'ton hare bestemming beantwoorden* m. De oeren der Bdo-riTier z^ OTeral hoog en sieil. Bij hare Tereeniging met de riTier Tan Madioen zijn steile kalkrotsen gelegen, zoo mede eene ontcaggelijke menigte klrppen. Aldaar zijn de oeTers tot 60 en 100 Rijn- landsche Toeten hoog, steil en afgesneden. BehalTe de MBdioen*riTier neemt de Solo in haren geheelen loop tot aan zee geene enkele riTier van eenig belang op. Van Ngawi af atroomt de Bengawan sterk kronkelend, met een 150 Bijnlandsehe Toeten breed bed, sterken stroom en woest geweld door een kalkachtig boackgebergte been. Beide oeTera zijn onbe* woond, digt begroeid net bosschen, grooten* deels beataande uit i(/a/i«boomen, en waarin zioh eene menigte Tan apen en paanwenophondt. In die sterke kroidceUng wendt zij zioh dan noord-, dan west- en dan weder znidwaarts, langs steile rotsen Tan 100 Bijnlandsehe too* ten boogte, die hier en dear Tan wetokanten den stroom insluiten en naanwe kanalen Tor^ men, waardoor de groote watermassa, in een Torsmald bed, met Terdnbbelde heTighdd en kraeht en Tersnelden stroom heenbruist. Van dusdanige engten telt men er acht binnen eene dagreis afstands Tan de samenTloeijing der Toormelde riTieren. De gewone engte neemt af tot* op '/j of de helft der breedte. De wateren helA>en alsdan big lagen stand, zelfs in Augustus, wanneer de stroom bij Ngawi doorwaadbaar is, nog eene diepte Tan 3 Tade- men. Men treft er alsdan niet zelden krokodil* len aan. Door de Tele kronkelingen wordt de afstand, dien de riTier tusschen Ngawi en Pa- dangan of Djipang aflegt, meer dan tweemaal de hemelsbreedte tusschen die beide pkatsen. Op de hdft Tan den afetand neemt de stroom meer in breedte toe, zoodat deze tot 600 Rijn* landsche Toeten bedraagt, doch het bed wordt ondieper. Nabij Padangan is, oTen als op meer plaat- seu stroomafwaarts Tandaar, een eilandje in de riTier gelegen, dat het bed in twee armen Ter- deelt, zoodat zich hetdaltotopCOORijnlandsche Toeten Terbreedt. Hier worden de ooTers allengs Ibewoond, en in de nabijheid tabaksplantaadjen gOTonden. Van Padangan af tot Bodjo Negoro is de loop uiterst kronkelend, zich naar alle streken Tan het kompas wendende; aan de binnenzijde der bogten zijn de oeTers loodregt, sterk a^espoeld en tot 50 R^nlandsche Toeten hoog. Aan de buitenzijde der bogten daaren- tegen zijn de oeTers met zandplaten bezet en ook boTolkt. Van Bodjo Negoro tot Babadh is de loop wel uiterst kronkelend, maar niet zoo klippig en geTaarlijk bij laag water als 29 i5D sa boven Bodjo Neg<»b.' Nftbij het dorp Badan ' doorsuijdt de rivier eeuen kidkheuvel en heeft een 400 Kijiilaadsch6 voeteu breed bed, terwijl de breedte Tan bet dal 800 Bijnlandsobe voe* ten bediaagti Op dese boQgte be7U>den ziok reeds krokodiUen in menigte. De bew^ing Yan eb en vloed is bier reeds merkbaar eu geeft een verscbil in den water- stand van 2 a 4 Bijnlandsohe voeten op deii middag. Bij Babadh wendt sich de siroom naar bet Noorden, met minder kronkelingen, Btatigen stroom en een 500 Bijnkndaobe voe- ten breed bed. Hare oevera bHjreu ecbter grootendeels onbewoond. Te Kibojo, op nage* noeg 86 palen tan de monding, beeft de rivier eene breedte Taa 750 Kijnlandscbe too- ten, bij eene diepte Tan 7 Tademen. De stroom is daar statig en de oeTers sleehts 10 k 15 Ilijnlandscbe Toeten boog. Van bier af is de stroom kalm, en Talt of rijst bet wa* ter bij eb en Tloed tot 6 Bijnkndsebe Toeten, terwijl de oevers meer bewoond worden en de scheepvaart een beter aauzien kr^gt, daar de inlandscbe praauwen de rivier beboorlijk kunnen bevaren. De landstreek is bij Gedang en Doe- koe seboon en opmerkenswaard even als bet gesigt op de breede rivier, aan wier oevers zicb lieve dorpen, te midden van boog ge- boomte. verbeffen. De linker oever vormt bier een kanaal, dat twee eikuidjes van den oerer afsnijdt. Nabg bet groote dorp Modjo Poero, op ongeveer 40 palen van seee, is bet water reeds 2oat, terwijl de oevers lager worden en weldra in strand-moeras overgaan. Nidiq de plaats, waar Toor den grooteu landwcg eene brug over de rivier is gelegd, valt de Kali Woe- ngoe ter regter xijde in de Bengawan. Zij is circa 50 Bijnlaudsebe Toeten breed en de eenige rivier, die, na die van Madioen, sich in dezen stroom ontlast. Eenige niijlen verder, aan de bouUtapdpIaats Bedanten, zendt de stroom een breeden arm Noord ten Oosten naar Sidajoe en een kleineren zuidwaarts. Deze laatste is in bet eerst 80 Bijnlandscbe Toeteu breed, doch neemt tot 400 Toet^ in breedte toe en ontvangt de wateren der Ma- njar, die 150 voeten breedte beeft, waaidoor haar loop oostwaarts gaat, met eeae breede bogt naar bet Zniden kromt en vervolgens, met eeneu mond van circa 3,000 voeten, in de straat Tan Madura Talt. Do noordelijke of groote arm wendt zicb naar bet Oosten en vlocit, nnbij bet eiland Mengari, in zee. De afvaart der rivier is snel, maar de opvaart zeer langwijlig. Bij laag water, in de drooge moesson, ontmocten de Taartuigen vde binder- palen in de groote kBpsteenen en omgeraMen boomstainmen, die zicb in bet bed Taatwerken. De Solo is aan de afde<^iDgen Bodjo Ne- goro, Lamongan en Sidajoe zeer dienst^ Toor den afvoer van bontwerken en andere produk- ten. Zij is tot ver binnen 's lands voor Trij groote praauwen bevaarbaar. De diepte in de monding bedraagt tot aaa bet dorp Boeagan op vele plaatsen 5 en 7 Tademen, terwijl op de bank, met geweon laag water, 5Vs of 6 Bijnlandscbe Toeten water staan. Solo, Tulkaan op bet eiland Morotaai, resi< dentie Ternate, met een gelijknamig dorp aan zijnen voet, alwaar wij Trocger eenes Post- bouder badden. Solo, enge straat in den Molnksofaen Ar- cbipel, tusscben bet eiland Kebmg en bet Yarkens-eilasd. Solobangkaja, dorp op Oelebes' West- kust, afdeeling Sandjai, diatrikt Toeroengang en Manipi, met 17 inwmiers (1861). Soloeloek, dorp in Borneo's Ziiid- en Oosterafdeeling, landscbap Pemboeaug, in bet binaenland, aan een meer, met eene bevolkiag van 150 MideQecs (1853). Solok, dorp op Sumatra, residentte Padang- sebe BoTenlanden, land8<diap Xlll Kota's, ia bet dal Talang, zuidwaarts Tan bet meer Sing- karab. Het ia de hoofdplaats Tan de afiediug Xlll en IX Kola's, alwaar de Adaistent-Kesi- dent woont. Van dese plaats^ die, Tolgens Eluoit, 1,197 Rgnlandscfae Toeten boven de opperTktkte der zee gelegen is, loopt naar Alahan Paudjang, ovei eenea alstand Tan 14 palen, een goede karrenweg. Men beefk er eene inkndsehe scbool en er ligt een balf bataillon in£uiterie in garnizoeu, waarbij een Offieier tui Gesond- beid. Er worden bier warme bronneft en ziltr acbtige plassen aangetroifea, welke laatate tot drinkplaatsen vam bet vee dionen. De vallei van Solok is zeer gesobiJkt tot frbrikatie van aluin. De rivier van Solok onUaat zicb in het meer van Singkarab, na de Xlll en XX Kota'a door- stroonid te bebben. 8olok» dorp op Somatra, nabij de hoofid- plaats Beukoelen. Solok) bei^ op de Znidkust van Java, re* sideutie Banjoemaas, regentscbap Tjilatjap, dis- trikt Adiredjo, aan de Sohildpadden-baaL 8oiok» zie: Salambatoe. Solok BandafOgy kleine inbam nibij bet znid-oostelijke einde van het eilaad Kambangan. Deze inham is, w^ens de brandiag die er al< tqd op staat, ongesebikt ala lig- of anktf- plaats voor Taartuigeut 80. 451 ttolok Btttoer, kleine bogt aan de West- kust Tan Noesr Kambangan. Zij is Vs ^Vi^ diep en '/,, mijl wijd en biedt met Oostewin- den eeiie goede ankerplaats yoor schepen aan, in 5 Tademen diepte^ op 1 kabellengte ai^tand Tan den wal. Aan den ingang is zij 7 en 8 vademen diep. Solok Bisehf Knid-Westhoi^ van Noeaa Kambangan, op 7" 41' 45" Z. Br. en 108* ly 8(K' O. L. Bolokerto, dorp op Java, residentie Rem- bang, aMeeling Biota, in het Noorden ran bet distrikt Kanmg Djati. Solok Kipoe, inbam aan de Zuidknst vaa Noesa Kambangan, die, vegens de bestaande branding, voor de scbeepTaart niet te gebrui- ken 18. Sololoet, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeiilkg, die in de baai van Pasir vlocit. Solomatra, dorp op Celebes' Westkust, afdeeling Maros, in bet gebergte Labakang. Solombo (Groot en Elein-\ twee eiMd- jes in de Java-zee, om de Noord van Kangeao. 2g ztjn onbewooud en bebooren tot de resi- dentie Madura. Het grootste, ook Vee-eiland gebeeten, heell slecbts eenige palen in om trek, is laag en vlak, ofsehoon op de Zuid-Oostzijde een kegdbeigje gd^eii is, van ongeveer 900 Bijntendscbe voeten boogte, volgeus Melvill VA» CAHNBiB op 6* 33' Z. Br. en 114* 25' 80^' 0. L. Het is rijk begroeid en strekt en- kele Hialen tot verblijfplaats aan zeeroovers, die er drinkwater innemen. Er worden bufl^ls gevonden, die de vroegere Sultan van Soema- nap ter voortteeling er zou hebben doen over- breogen. Klein Solombo, op oude kaarten Vnil Solombo genoemd, is laag, klein, boscbach- lig en, volgens Mzlyill van Ca:rnbe£ op 6** 21' 80" Z. Br. en 114* 28' O, L. gclegen. De doortogt tusechen beide eilanden beeft eene dicpte van 20 en 16 vademen en is 1 of 1*/, nijl wijd. Hij wordt voor veilig gehouden, bebalfe de riffcn, die van den wal der eilan- den niiatdcen en aan de verklearing van bet water kenbaar zijn. Solopay, zie: Ila-(Wai.) Solor^^ilandon, deze groep is gelegen in den zoogenaamden Kleinen Soenda-Arcbipel, ten Oosten van Flores, waarvan bet voor- naamste eiland Solor is gebeeten, met den Ztlid-Oostboek op nagent^ 8* 3d' Z. Br. en 122* W 80" O. L., en den Noord-Oosthoek op 8» 26' 30" Z. Br. en 123* 9' 37" O. L. Bet nooiddgkate eiJand dezer groep beet Lom- blem of Lombata, het zuideHjkste Adanara en he( oostdijkste Pantar. De Solor- eilanden bebooren, volgens het op 6 Augustas 1851 met Fortngal g(»loten trak- taat, geheel aan het Nederlandsch Gouveme- ment en ressorteren onder de residentie Timor. Zi] staan onder bet gezag van den militairen Kommandant te Larantoeka op Plores, terwijl er te Lawajang een Posthouder is, tevens be- last met de strandvonderij van Flores, Adanara, Solor en Lomblem. Te Lawajang en te Lama- kera zijn Sadjt^s. Solor is, volgens Mbivhl van Cab5b£x, 5 vierkante geographische mijlen groot en telt eene bevolking van 15,000 zielen (ultimo 1853). Het is vulkaniaeh en deels steenacbtig. De grond, die veel bamboo oplevert, is Treinig be* bouwd. £r wordt veel zwavel en salpeter ge-' vonden, vaarvan de inwoners buskruid maken. Het binnenland wordt door Alfoeren be* ▼oond, die donker vel en kroeshaar hebben en in gestalte en uiterlijk op de Timorezen ge- lijken. De bevolking der kusten bestaat nit eene soort van Maleijers, Lawajang gebeeten, die grootendeels Mohammedan en zijn, hoewel reeds eenigen het Christendom hebben omhelsd. Deze kustbew oners leven genoegzaam enkel van de vischvangst en zijn goede zeelieden. De vrouwen woven eenige rawe stof, waarvan zg tot kleeding gebruik maken. Oulangs heefb men op de Solor-eilanden uitheemsche katoen aangeplant, welke gebleken is good te wiUen fieren. De Solorees draagt om het hoofd een doek of bindt zijne haren te zamen met een loniar-hlad. De geheele overige kleeding be^ staat uit eene broek. Aan de Zuidzijde van Solor houden zich dikwijls noordkapers of Heine walvisschen op, waarvan de eilanders traan en amber trekken, die zij verruilen tegen ijzerwerk, zijden en an- dere stoffen, maar vooruamelijk tegen olifants- tanden, welke zij zoo hoog vcreeren, dat zij die bij plegtige gelegenheden voor zich lat^ dra- gen. Ook wordeu er veel was en vogelnestjes gezameld In alle strandplaatsen op die eilanden wordt op vadke dagen geregeld markt gehouden, welke marktplaatsen druk bezocht worden. De binnenlandsche bevolking is krijgshaftig en bedient zich van pijl en boog, schild en zwaard, alsmede van vuurwapens. Hunno wo- ningen stelleu zij van hamhoe zamen en zij leven zeer eenvoudig. De Solorezen zijn ons zeer genegen en bewijzen gedurig vele diensten aan schepen, die in de straat komen, welke zij daardoor belpen boegseren. Uit het dierenrijk treft men op de Solor- eilanden alleen gciten aan. i Aan de Zuid-Oostzijde van Solor is eene 29» 453 SO. groote -baai, waarean het verTallen Nederland* 8che fort Frederik Hendrik gel^en is, Yolgeus NoBiE op 8" 32' Z. Br. en 123' 0. L. In de nabijheid daarvan vindt men aan de straat Zi- manro eene goede reede. Ten Zuid-Westen van Solor liggen, op 1 mijl van den wal. Tier eilandjea, die het invarcn van de straat Plores zeer bemoeijelijken. Tusschen Flores en Ada- nara vindt men de straat Solor of straat Larau- toeka, \raaraan bo? en de overigen in den omtrek de voorkeur wordt gegeren^ hoewel men er dikwijls zeeroovers ontmoet. Zij biedt geen ankergrond aan, dan op enkele plaatsen zeer digt onder den wal. fiij Lawajang kan men er in 15 vademcn ankeren. Zg is zonder gevaren en heeft eene lengte van 2Vs ^ 3 mijlen en eene breedte op sommige plaatsen van 74 > V« en '/« mijl. In deze straat heerscht eene Vrij geregelde afwisseling van vloed en eb; de vloeil loopt om de Oost en de eb oni de West. De Portugezen hadden zich reeds vroeg op de Oostkust van Solor gevestigd en in een fort bijzonder versterkt. Den 17° Jannarij 1613 verscheen de IloUandsche Zeekapltein AP0Li402aiTJS ScHOT, met het schip Terveer, het jagt de Halve Moan en eene Ternataansche kora-kora, y66i het Portugeesch kasteel en beschoot het zoo hevig, dat een zijner batte- rijeu spoedig vemield en een nabijgelegen dorp verbraud was. Terwijl de Portugezen om hulp naar hunne bezittingen op Timor zonden, liet ScHOT niet na ook zqne magt aanzienlijk te Tersterken en hij wcrd spoedig in staat ge- ateld het kasteel op te eiscbeu met bedreiging, dat hij het, in geval van weigering, stormen- derhand zou aantasten. Dit had ten gevolge, dat het kasteel in het laatst van April aan de Hollanders overging. Met de Mohammedaan- Bche Hoofden van Solor sloot Schot een ver- bond en in bet overwonnen fort werd een Posthouder geplaatst, om de belangen van den handel'te behartigen. Zekere J oh an d'Oenat, die in 1627 ons Opperhoofd op Solor was, had het voornemen opgevat om ooze vestiiigen aldaar aan de Por- tugezen over te geven. De rcden, die hem daartoe noopte, is onbekend. Zijn plan werd verijdeld door zekeren Brouwsb, die met een paar anderen bem gevangen poogde te nemen, docb hij ontsnapte aan hunne waakzaamheid en liep tot de Portugezen over. Het fort Frederik Hendrik moet reeds spoe- dig vervallen zijn, daar de Yorstin van Solor, in 1660, aan Tbuitman en van Dam, die al- daar met eene vloot ten anker kwamen, ver- ^ocht met haar iiv yriendschap te leven en eene nieuwe Tesiing op baar Mland te bovwin, ten einde baar tegen de Portugezen te be- ^hermen. Aan dit verzoek ia niet voldaaot wegens de onbelangrijkheid van bet eiland. De Literatuur over de Solor-eilaudeD wordt by de Literatuur over Timor opg^ven. Solorangy dorp op Celebes' Weatkust, af- deeling San^jai, distrikt Lamatti, met 5 hui- zen en 28 inwoners (1861). Solothay^ klip in den Molukacben Arobi- pel, aan de Zuidkust van het eiland Geram, Vs myl vui Goeli-Goeli. £r stond bier vroe- ger eene vesting, waarin de inbindera acb, iu 1660, zeer versterkt hadden, dooh sy werd door den Landvoogd Mutsaa&t belegerd en vemield. Solotringy dorp op Java, residentie Bage- len, regeutschap Poerworedjo, distrikt Loano. Soma, dorp op het eiland Makjan, dat in December 1861, bij de uitbarsting van den vnurberg, is verwoest. Soma of T 0 m 0 , rivier op Sumatra's West- kust, residentie Tapanoeli, zijnde een z^jtak der Natal-rivier. Zij ontspringt op den Seret Be- rapi en is bij het dorp Moewara Soma 60 Kijq- landsche voeten breed. Somang, zie: Senang. Somani, dorp op Sumatra, residentie Pa- dangsche Bovenlanden, distrikt SoqMgang. SomarouW) rivier in Borneo's Weateraf- deeling, welke in de rivier van Sekadouw valt. Somba, zie: Sandelhout-eiland. Sombei Besar, marga op Sumatra, adsis- tent-residentie Beukoelen, afdeeling Manna, distrikt Padang Goetji. Somber, dorp op Java, residentie Soera- baja, op 21 palen van Modjo Kerto, dat in 1857 van de afdeeling Soerabaja gescheiden en onder Mo4Jo Kerto gebragt ia. Sombo of Zuid-eiland» gelegen ten Zni- den van Celebes^ aan de Zuid-Weatkust van Boeton, op B" 40' Z. Br. en 122'* 28' 0. L. Het is middelmatig hoog en gevormd door rotsen. In de nabijbeid liggen eenige kleine eilandjes, waarvan twee aan de Noordzijde den zuidelijken ingang van straat Boeton vormeu. SombOy Mobammedaansch dorp op de Oost- kust van het eiland Nias, ten Noord-Oosten van Goenong Sitoli. Sombo (Batoe-), eilan^je aan den Noord- Oostboek van het eiland Batjan, op 0^ 15' Z. Br. en 127° 38' 0. L. Het kan aan de Oost- en Noordz^den digt worden genaderd. Het vaar- water tusschen dit eiland en Baljan wordt gezcgd veilig te zijn, Sombokejf dorp op Celebea, residentie 80. 458 Manado, in de Minahassa, afdeeKng Tondano, distrikt Kakas. De berolking bedraagt ruim 100 zielen. Sombron, dorp op Jara, residentie Sama- ran^, distrikt Salatiga, op Soerakarta's groud- gebied. Somingari, bergstroom en dorp op Java, residentie Bagelen, afdeeling Poerworedjo, dis- trikt Tjangkreb. Somogaweli, dorp op Jara, residentie 8a- marang, afdeeling en distrikt Salatiga, met een 330tal inwoners. Soxnogod6, dorp op Java, residentie Ba- gelen, afdeeling Ledok, distrikt Kali Wiro. Somoke, eiland aan de Oostkust van het Papoesehe cdland Misool. Somokembang, dorp op Java, residentie Pasoeroewan, afdeeling Malang, distrikt Gon- dang Legi, in bet Oosten. Somona, rivier in bet binnenland van bet eiknd Batjan. 8omo5ngy yoomaamste tak van de Se- mangka-rivier op Sumatra, in de LampoDgscIie distrikten. Soxnopoero, dorp op Java, residentie Soe- lakarta, afdeeling Padjang, in bet Zuid-Westen van bet distrikt Klatten. Soxnortompang, dorp op de Zuidzijde van het eiland Gili Genticg, residentie Madura. Somosari, dorp op Java, residentie en dis- trikt Japara, op de noordelijke grens. Somowono, zie: Soemowono. Sompo, dorp op Celebes' Westkust, afdee- ling Sandjai, distrikt Manimpabooi, met 55 inwoners (1861). Sompoe, zie: Si-ompoe. Sompoean, eiland bij de Oostkust van Ce- lebes, tusscben Banggaai en Tomboekoe. Het behoort tot bet gebied van den Sultan van Temate. Soxnpoering, berg in Borneo's Westeraf- deeling, rijk Sambas. Somyet, zie: So em let. Sonaja, dorp op bet eiland Madura, dis- trikt Balega, aan den postweg. Sonali) dorp op Sumatra, adsistent-resi- dentie Beukoelen, aan de rivier Lais. Sonangan, dorp op Java, residentie Pe- kalongan, regentscbap Batang, distrikt Keboe- men, aan de rivier Koetan. Sondalajan, zie: Sin dang Lajang. Sondar Kagoen, dorp op Sumatra, resi- dentie Palembang, aan de rivier Bavras. Sondatoe, dorp op bet dlaud Billiton, 4 palea ten Zuiden van Badan. Sonder,' distrikt op Celebes, residentie Ma* nado, in de Minabassa, afdeeling Amoerang. Het bevat 27 dorpen, waaronder een van ge- lijken naam. De Christenen staan ouder de leiding van den Zendeling te Tomohon. Hun getal bedroeg op ultimo 1860 in de dorpen Sonder, Kibawa, Lelem en Tintjip 597 en dat der Heidenen in die gemeenten 3,979. De koffij, die Sonder oplevert, is onder den naam van Manado-koffij in den bandel gunstig be- kcnd. In dit distrikt ligt de bron van Kibawa; Het dorp Sonder zelf ligt 1,675 Rijnland- scbe voeten boven de oppervlakte der zee. Het is eene welvarende plaat^, op ultimo 1860 bc- woond door 386 Cbrbtenen en 2,456 Heidenen. Men beefb er eene kerk en een scboolgebouw. De kweekschool, velke men bier vroeger bad, is om verschillende redenen, ook van gezond- beid, naar Tanawangko verplaatst. In de na- bijbeid van Sonder zijn twee watervallen en nabij den weg, die naar Samowang voert, een klein bekken, dat kokend zwavelwater bevat. Te Sonder is een koffij -pakbuismeester geplaatst. Sonder Aria en -Fandoeh, twee dorpen op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeling Manado, distrikt Aris. Het eerste telt een 80tal en het laatste ruim 150 in- woners. Sondong) dorp in Borneo's Westerafdeo- ling, rijk Sambas, alwaar eene goudgraverij is. Sondong, dorp op Java, adsistent-resi- deutie en distrikt Banjoewangi. Sondori, dorp op Java, residentie Sama- rang, regentscbap Kendal, distrikt Bodja. Sonebait, zie: Sonnebait. Song, rivier op Java, residentie Cheribon, afdeeling en distrikt Indramajoe. Songa, eilandje eu rivier aan de Oostkust van bet eiland Batjan. Het eiland ligt in de straat Patientie en beboort onder Batjan. Bongang, dorp op het eiland Madura, aan de Noordzijde van de afdeeling ^oemanap. Songd, dorp op Celebes' Westkust, afdee- ling Sandjai, distrikt Oud Boelekomba, met 124 inwoners (1861). £r groeit veel koffij. Songeng, berg op Java, adsistent-resi- dentie Buitenzorg, in bet Zuiden van het dis- trikt Tjibaroesa. Songkar, berg op het eiland Soembawa, rijk Soembawa. Songkat, dorp in Borneo's Zuid- en Oos* terafdeeling, aan de rivier Kahajan. Songkoi, zie: Soengkei. Songkolang, berg op Celebes' Westkust, leenvorstendom Tanette, hoog 2,331 Rijuland^ sche voeten. Songo, berg op Java, adsisteat-residentie 454 sa Patjitan> in het Zuiden van het distrikt Lorrok. Songo, rivier op Java, residentie en regent- schap Japara, distrikt Bandjaran. SongOy dorp op Jaya, residentie Cheribon, partikulier land Indramajoe, distrikt Djatl Toed joe, op de zuidelijke grens. . Songo, dorp op Java, residentie Kediri, re- gen tschap Berbek, distrikt Siwalan. Songo, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling en distrikt Salatiga. Songo, rivier op Java, residentie Djokdjo- karta, aan velke kolen ontdekt zijn. Songo (l^andi-), tempelrnine op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga^ dis- trikt Oengaran, op den bergtop Soemowono. Songom, dorp op Java, residentie Bantam, afdeeling Serang, partikulier land Tjikandi Ilir, aan de Tjidoerian. Songom, dorp op Java, residentie Preanger Eegentschappen, 46 palen van Soemadang, 75 van Bandong en 115 van Tjiandjor. Songong, zie: Songom. Songoriti, zie: Sin-goriti. SoDJong, dorp in Borneo's Westerafdeeling, landschap Taj an. Sonkai) rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, landstreek Poeloe Taloe, in het distrikt Kapoeas Ilir. Zij valt in de Kapoeas Uoerong op deu regter oever, Sonkokang, dorp op Celebes' Westkust, leenvorstendom. Barroe, met 41 inwoners (1861). Soxinebaity rijk in het binnenland van het eiland Timor, met een 20,000tal inwoners, wier Hoofd den titel van Lio-Rai (Groot Keizer) Toert. Het grenst ten Westen aan Amfoang, ten Noorden aan Ambenoe, ten Oosten aan Waihali en ten Zuiden aan Amauoebang en Amabi. Sonnebait was weleer het voornaamste staatje in magt, daar het heerschappij voerde over al de westelijke landschappen. Later is zijn gebied zeer verkleind door afscheuring van Bommige deelen er van, vooral van Koe- pang. Dientengevolge heeft de Vorst van Son- nebait zich teruggetrokken op eene in het ge- bied van Amfoang gelegen en door verster- kingen ontoegankelijk gemaakte rots, genaamd Tatoelei. De genoemde Vorst is tegenwoor- dig vassal van het Nederlandsch Gouveme- ment. Onder Sonnebait behooren Amakono en Toenebata. Sonnebait (Klein-), landschap op de "Westkust van bet eiland Timor, bestaande nit de vruchtbare streken van Bakanasi en Oepara, op IVs uur ten Zuiden van Koepang gel^en. Het wordt bestuurd door een zooge- naamden Klein-Keizer. Bono, dorp op Java, residentie Kadoe, re- gentschap Magelang, distrikt Ballak. Sono, dorp op Java, residentie en regent- sehap Samarang, distrikt Singen Koelon. Sono, dorp op Java, residentie Samarang, regentschap Kendal, distrikt Perboean. Sono, dorp op Java, adsistent-residentie Patjitan, aan de oostelijke grens van het dis- trikt Semanten. Bono, dorp op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Sidho Ardjo, distrikt DjenggoUo. On- der de Javaansche bevolking vindt men eenige Christenen. Sonobi^an, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap Magelang, distrikt BaOak. Bonoi Bjamboe, dorp op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, landschap Tanah Datar. Sonor, gegraven kanaal, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Doeson Ilir. Sonor o, kaap aan de Oostknst van Cele- bes, op 1" 27' Z. Br. Sonosekar, rivier en vallei op Java, reai- den tie Pasoeroewan, afdeeling Malang, distrikt Gondang Legi. De rivier komt van den berg Sm^e. Bono Bewoe, dorp op Java, residentie Djokdjokarta, afdeeling MataFam Koelon, dis- trikt Sieman. Sono Wingking, dorp op Java, residentie Kadoe, r^entschap Magelang, distrikt Foer- bolinggo, aan de Progo. Bonthar, rivier op Java, residentie Bata- via, weike ten Oosten van Weltevreden vloett, en gelijknamige kampong ten Noord-Ooslen van Weltevreden, zijnde eene der 25 wijiceu van de boofdplaats. Bonthar, dorp op Java, residentie Bantam, ten Noord-Oosten van Ponthang. Boo, dorp op het zuidelijkste schiereiland van Gilolo, onder Temate. Boodie, berg op de Westkust van het eiland Ceram. Boden, eiland omtrent Vy ^>m»* >DiJ^ "^^ het Papoesche eiland Salawati gelegen. Bodet, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Amoeraag, dbtrikt Kawangkoang, met ruim ISO inwoners. Boog, naam, dien het eiland Sollok bij de bewoners van het eiland Bala-ngi*ngi draagt. Zie: Sollok. Book of Willem Schouten-eiland, zie: Soak. Book, dorp q) het eiland Bali, rijk Boleling. Book, eilandje aan de Oostknst van het Papoesche eiland Misooi. 80. 455 Sopa, ue: Soepft. Bopango, eilandje bij de Noord-Oostkust van Borneoi in bet gebied van Sollok, op 4° 2(K N. Br. Sopa 8iala» doip op Sumatra, residentie Taiianoeli, afdeeling Angkolah, koeria Si-andop. Hier wordi goad gevonden. Sopeng, eigeulijk S6ppeng, aanzienlijke op «cb zelfen siaande Boegmescbe staat op Celebes' zuid-westelijk scbiereilaiid, aan de baai Para-PaiB^ t«n Zuidea van bet meer Taippa- laog Labaja en ten Noorden van Lamoeroe, ketgeea oudtijds, nerens onderscbeideDe andere kiebe lijkjes, aan Sopeng cijnsbaar was, welke rijkjes ecbter later op zicb ztUe of onder Boni gekomen syn. De Koningen van dit rijkje zijn, Tan Troege tijden af, door wederzijdacbe buwelij- ken met die vanBoni verbonden geweest. Sopeng weid in Jnnij 1825 door den Qeneraal vak 6i£N tot onderwerping gebragt, nadat eene Torige ezpeditie dervaarts, in weerwil van den door onse troepen betoonden moed, was mis- lukt. Bij den oorlog tegen BonI in 1859 scheen de Voist van Sopeng bet Gouveme- meat vijandig te sijn^ docb den 5n September van dat jaar kwam er te Makassar een geeant- 9chi4[> ^^ ^^ ^jkje met eenen brief van den Yorsty waarin b^ verklaarde geeu vijandscbap tegen bet Gouvemement te voeden en zicb slecbta aU raadgever met da Boniscbe aange- legeoheden te bebben bemoeid, op grond van een onder de Celebesche rijken bestaand ver- bood, Taioem BoUfo genamd* £n biermede verviel bet Termoedeo, dat de Yorst ons Gou- vemement een innerlijken baat zou toedragen. Het land is bqzonder vruobtbaar eu levert leer veel hjst op, waarvan bet de naburige fitsten Toorsiet» De bevolking wordt op 18^000 inwoners geachat. In 1660 in in Sop^ bet Mobammedaausche geloof ingeToerd. Sopeng grenst ten Noorden aan Adja Tarn* pamngy ten Oosten aan Wadjo en Boni, ten 2^iden aan Mario, Lamoeroe en Tanette en ten Westen aan de straat van Makassar. De Yoormalige hoofdplaats Sopeng Ugt ten Noord-Ooeten van de baai, gebeel aan bet strand, op 3* 57' Z. Br. en 119** 50' 0. L. De tegenwoordige boofdplaats is Sengkang. BopesBiy distrikt op bet eiland Peling, re- sidentie Temate, met 343 inwoners (1852). 8opin« dorp op Sumatra, in de Batta- landen, aan den regter oever der Simpaag Kanan. BopokOOTf landstreek op Nieuw-Gutnea, op bet gebergte bg de Karoefa-riviery bewoond door Alfoeren. Deze worden bewoners van Sopokoor genoemd ter onderscheidiug van de inlanders, die zicb aan de gemelde rivier op- bouden, en van de Tangin's of bewoners van bet zeestrand aan de monden der Karoefa- rivier. De Sopokoor-bewoners zamelen wilde noten en massooi in, die zij aan Ceramscbe bandelaren te Karoefsi of op het eiland Adi verruilen. * Sdppeng, zuivere spelling voor Sopeng, Zie dat woord. Soppy, dorp op . de Noord- Westzijde van bet eiland Morotaai, residentie Ternate. Hler vindt men, volgens sommigen, in de Cost- moesson eene ankerplaats, en gelegeubeid om varkens, gevogelte en goed drinkwater te be- komen. Soproeang, rivier in Borneo's Wcsteraf- deelingi landschap Silat. Sorajierang,,wijk op Celebes' zuid-weste- lijke landtong, in de stad Maros, in welke bet buis van den Adsisteut-Resideut der afdeeling Noorder-distrikteu of Maros staat. Sorajierang Laut, kampong op Celebes' zuidwestdijke landtong, landscbap Maros. Serbian, distrikt op bet eiland Timor, dat vro^er tot Amfoang werd gerekend. Sordjing, eiland ten Oosten van Madura, waartoe bet beboort. Soreaa," dorp op Java, residentie en regent- scbap Cheribon, distrikt Maudi Rantja. Soreang, dorp op Celebes' Westkust, lecn- vorstendom Tanette, distrikt Lipoekasi, met 201 inwoners (1861). £r behooren 3 visscbers- praauwen te buis. Soreaiig, gebucbt op Celebes' Westkust, leenvorstendom Barroe, met 9 inwoners (1861). Soreang, zie: Tanetalang Bata* Soreh, eilandje in de straat van Eiouw, dat met kokoaboomen begroeid en door riifen omgeven is. Op het noord-westel\jkste der Soreh-riffen is den 3° December 1857, ten ge- volge van bevigen wind« de Nederlandscb In- discbe bark Joedul Barie aan den grond geraakt. Soreh, eilandje aan Borneo's Zuid-Oost- kust, in de Kloeropang-baai, aan de kust van Taaab Boemboe. Sorenge» berg op Celebes' Westkust, leen- vorstendom Tanette, boog 1,592 Rijnlandscbe .voeten. Sorg, fort in Borneo's Westerafdeeling, ad- sistent-resideutie Moiiirado, op den heuvel Pa- mangkat, aan den mond der groote Sambas- rivier. Dit fort werd in 1850 aldus genoemd naar den Luitenant-Kolonel Soxo, die hier eenen opstand onder de Cbinezen dempte^ en 4M eo. y aan zijne bg die gdesenhdd bdomen vondea overleed* Sorganong) dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Tanah Laat. Sori, eilandje in den Molukschen Aicbipel, bij de Westkust van het eiJand Cemm. Soriang, sie: Soerian. Soriette, beuvel op de Zuidkust van bet eilaud Ceram, aan bet strand der Elpapoetib- baai. Hiei ligt eene seer beete bron Tan 1 85^ tot 190° FAHJLENfiEiT^ die bij vloed door het zeewater bedekt vordt. Sorkam, zie^ S o k a m. Soro, dorp op het Sundelhout-eibind. Soroa, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Landak, aan de rivier Djamboe. Soroangan, dorp in Borneo's Zuid- en Ooeterafdeding, landschap Tanab Laut. Soroeakkee, ware naam van het eilaud Salawati. Zie dat woord. Sorog^ndn, kampong tot de boofdplaats Soerakarta beboorende, op Java, tussoben de rivier P^ en den weg naar Ngawi. Sorogendn, dorp op Java, reeidentie Sa- marang, afdeeling Sabtiga, distrikt Ambarava, met 116 inwouers. Soroh, rivier in Borneo's Westerafdeeling, rgk Sintang. Zij outlast sich in de Kapoeas- rivier. Sorojierang, sie: Sorajierang. * 8orok» berg op Java, residentie Preanger Regentscbappen, afdeeling Bandong, distrikt Tjihea, Sorokf dorp op Java, residentie Cheriboo, afdeeling Koeningan, distrikt Xadoe 6ed6. Soro IiOyo, zie*. Soero Lojo. Soro Mandi of Yader Smith, berg op bet eiland Soembawa, in bet Noord-Westeu van bet i^ Bima, op ni^enoe^ 8° 20' Z. Br. eu 118° 35' 3'' 0. L., en boog, volgens Mblvill VAtf Cabnbeb, 3,593 Bijnlandsche voeten bo- ven de oppervlakte der see. Sorong) benaniing van drie zelfstandige plaatsen op de Noordkust van Nieuvr-Oniuea, grenzende aan bet oostelijk deel van Salawati. £lke plaats staat onder eenen Sengadji, Sorong Aloe, onbewoond eiUnd tot de Banjak-groep beboorende, aan Sumatra's West- knst, groot Vd vierkante Sumatra-paal. Soropadan, dorp op Java, residentie Ka- doe, regentschap Temanggong, distrikt Prapak, in bet Zuiden. Sorowahan, berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Oeloe. Sorre Sorre^ zie: Sirisorri. So^edale, dorp op bet eiknd Rotti, rogent- scbap Termano. Men beeft er eene doipa- scbooL Sosei, dorp in Borneo's WesteraMeeliiig, aan de rivier van Sekadouw. Sosoit, eiland ten Zuid-Ooaten van het eiland Kangean en ten Noord-Westen vinSe- pandjang, op 7° 4' 30^' Z. Br., residentie Ma- dura. Sosolongan, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Mioahassa, afdeeling Tondaoo, distrikt Tondano Toelimambot, met niim 100 inwoners. Sosopan, koude bronnen op Sumatn, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, landsehi^) der XIII Kota's, nabij Loeboe Sampit, tusscben Alahan Pandjaug en Soengei Pagoe. Sosopan, onderdistrikt op Java, residentie Preanger R^entschappen, afdeeling Soenadang, distrikt Indihiaog. SoBopan, zie: Si si pan. SoBopoean, eiland in de Moluksohe zee^ tot de Banggaai-eilanden beboorende, residentiB Ternate. Sosoran, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap Temanggong, distrikt ^ettis. Sossa, berg op de Zuid-Westknat van het eiland Flores. Soflsak, groote rivier op Sainatra» is de 3atta-landen, distrikt Tamboesei, die kter onder den naam van Koeboe^ tusscben de Rakan- en Paneib-rivieren, in de straat van Malakka valt. SoBaang, rivier op Sumatra, in de Laoi- pongsche distrikten, die in de Sepoetib-rivier vloeit. SosBOh, dorp in Borneo's Westerafdeding, rijk Tajan. 