None
ÜR. E. C. GODÉE-MOLSBERGEN & lOH. VISSCHER ZUlD-:AfpKA'S GESGHIEDENIS IN BEELD *0'0* SOUTH-AFRICAN HISTORY TOLD IN PICTURES '.V i4 '.•A*l ^?v:' -■'■3.' il-* » • ■ " - V 1 «..- ' ' '■ ■ •' ,* «;. ' V 1 "■'■•" *-, ^' " ^ •' '■ " ■ -• - ■ i * ;■- ' * i- * > / ' • "'>— -,. .^ ■" ■ *' ••«? ", ■ V . '•* t ■4 r.:^. .-. w, ■» ■ "> ■ ■■'^rr, ■ ~ ■ :-:^.f -y • -. . vi' f >■ ^r ■ r »"- "^-.. •^ , * * ^ , V •■ • *. ■* (t^. - •-■NU .»■■■• ■ "i - if 'V i '■.' '•■.-<-r ■' -r" •-'^^'^ i- i..^ •. ■ A.--*.r,-T < .'V ■ ■ ■'■■ w }'<-'■-'■ .^.^i .i}\ 'i^\^^ fh ■.i-^ii- V:^ ><j ■^;."'.^' ;:■'■; -r -t-c:^ *f*^ Zuid-Afrika's Geschiedenis in beeld. South-African History Told in Pictures. Zuid-Afrika's Geschiedenis in Beeld. PLATEN-ATLAS Verzameld en toegelicht door Dr. E. C. GODÉE-MOLSBERGEN Lid van de Kaapse Archief-Kommissie, Privaat-Docent in de Koloniale en Zuid-Afrikaanse Geschiedenis aan de Gemeentelike Universiteit te Amsterdam. en JOH. VISSCHER Redakteur van „Hollandsch Zuid-Afrika". Uitgegeven onder toezicht van de Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging. AMSTERDAM. — S. L. VAN LOOY. — 1913. South-African History Told in Pictures. PICTORIAL ATLAS Compiled and Elucidated by Dr. E. Cr GODÉE-MOLSBERGEN Member of the Cape Archives Commission Lecturer in Colonial and South-African History at the University of Amsterdam. and JOH. VISSCHER Editor of "Hollandsch Zuid-Afrika". Under the Patronage of the "Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging" (Dutch South- African Society). ^'''^''%-^ \ji\ /;ei?B(?t AMSTERDAM. — S. L. VAN LOOY. - 1913. ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN. ALL RIGHTS RESERVED. EEN WOORD VOORAF. Toen in het begin van 1911 de ondernemende uitgever van dit werk aan ons Bestuur het voor- stel deed, met behulp van de N. Z.-A. Vereeniging een Geschiedkundige Platen-atlas voor Zuid-Afrika uit te geven, vond dit voorstel onmiddellik grote bijval, maar werd tevens besloten, eerst het oor- deel van bevoegde onderwijs-autoriteiten in Zuid- Afrika in te winnen. Dit oordeel luidde gunstig en aanmoedigend, maar tegelijkertijd ontving ons Bestuur de mededeling, dat men in de Kaap-provincie reeds begonnen was met het uitgeven van historiese wandplaten. Daar het allerminst de bedoeling van de Neder- landsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging is, plaat- selike Zuid-Afrikaanse ondernemingen tegen te werken of het werk uit de hand te nemen, be- sloot het Bestuur, eerst een nader onderzoek in te stellen Uit het onilerzoek bleek evenwel, dat bedoelde uitgave heel iets anders was dan de door de heer Van Looy beoogde Platen-atlas, zodat er nu geen reden meer bestond om aan de voor- genomen uitgave onze ondersteuning te onthouden. De gevraagde ondersteuning werd dus toegezegd en met het werk werd begonnen. Het verzamelen en bewerken der nodige gegevens werd door de uitgever toevertrouwd aan de heren Dr. E. C. Godée Molsbergen en Joh. Visscher, die, grondig met de geschiedenis van Zuid-Afrika en met het land zelf bekend, daartoe de aange- wezen personen waren. Dat zij zich met grote ijver en met goede uit- slag van hun taak gekweten hebben, moge blij- ken uit de kostbare verzameling van zeldzame tekeningen, portretten, kaarten, dokumenten enz., door hen in dit werk bijeengebracht en toegelicht. Naar wij vertrouwen, zal dan ook deze Platen- atlas een rijke bron van inlichtingen blijken te zijn voor allen, die in de wordings-geschiedenis van Zuid-Afrika belang stellen, inzonderheid voor de leraars, onderwijzers, studenten en leerlingen in Zuid-Afrika, wie het tot heden aan een hulp- middel als dit bij de studie van de geschiedenis van Zuid-Afrika ontbrak. Indien daardoor tevens de belangstelling van jong Zuid-Afrika in de geschiedenis van het voorge- slacht wordt opgewekt en versterkt, zal dit niet alleen de bewerkers, maar ook onze Vereeniging tot grote voldoening strekken. Amsterdam, Maart 1913. Het Hoofdbestuur der N. Z.-A. Vereeniging: Dr. JOH. W. PONT, Voorzitter. Dr. N. MANSVELT, Sekretaris. PREFACE. When, early in 1911, the enterprising publisher of this work applied to the Board of our "Ver- eeniging" for assistance in the publishing of an Atlas of Historical Pictures specially intended for South Africa, this application was at once very warmly entertained, but at the same time it was resolved that competent educational authorities in that country should j^first be consulted. The advices we received were favourable, but at the same time we learned that in the Cape Province the publication of a series of historical cartoons had already been started. As it is by no means the object of the "Neder- landsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging" to hinder or forestall local South-African undertakings, our Board resolved first to apply for further infor- mation. Inquiries, however, brought to light that the pub- lication referred to was something quite different from the Atlas projected by Mr. Van Looy, and accordingly there was now no reason whatever for withholding our support. The application was now granted and a beginning was made with the execution of the work. The task of collecting and editing the necessary material was entrusted by the publisher to Dr. E. C- Godée-Molsbergen and Mr Joh. Visscher, these two gentlemen being preeminently competent for this task from their intimate knowledge of South- African history and of the country itself. How their assiduity has made the undertaking a success will be seen from the valuable col- lection of rare * drawings, portraits, maps, docu- ments they have brought together and elucidated. We are fully confident that this Atlas will prove to be a rich source of information for all those who take an interest in the rise of South-Africa, especially for South-African teachers, students and pupils, who hitherto lacked a similar guide in studying South-African history. If this work should contribute to stir the rising generation of South-Africa to take an increased interest in the history of their forefathers, both the Editors and our "Vereeniging" will be amply satisfied. Amsterdam, March 1913. The Board of the "N. Z -A. Vereeniging'" Dr. JOH. W. PONT, Chairman. Dr. N. MANSVELT, Sccretarw TER INLEIDING. In Europa is het nut gebleken van geschiedkun- dige platenatlassen bij het geschiedenis-onderwijs. In Zuid-Afrika zal het nut van zulke atlassen nog groter zijn, omdat de jeugd daar niet als die in de Oude Wereld in de gelegenheid is, gebouwen of voorwerpen uit lang vervlogen dagen in wer- kelikheid te zien, die getuigen van eeuwen-oude hoge beschaving en ontwikkeling. Zuid-Afrika's verleden is, vergeleken met dat van Europa, nog jong. Er is uit oude tijden weinig zichtbaars en tastbaars overgebleven, daar veel, wat ontstond, weer is vergaan door de tand des tijds, door brand, door oorlogsgeweld. Wat al die vernie- lende werkingen is ontgaan, is dus van onschat- bare waarde. De eerste ondergetekende bracht in Desember 1907 een rapport uit voor zijn medeleden in het Hoofdbestuur van de Zuid-Afrikaanse Taalbond over Z.-A. geschiedenis-onderwijs en las dit rap- port als inleider van besprekingen over ditzelfde onderwerp op het Kongres van de Zuid-Afrikaanse Onderwijzers- Unie te Somerset-Strand in 1908. Hij deelde toen zijn plan mee om voor Zuid- Afrika een geschiedkundige platen-atlas samen te stellen. De aanwezigen drongen er toen op aan, dat hij eerst zijn geschiedenis-boek zou schrijven, en zo geschiedde. Toen nu later de uitgever, de heer S. L. van Looy, juist tot hem het verzoek richtte om, in samenwerking met de tweede ondergetekende, zulk een atlas samen te stellen, kon het oude plan worden verwezenlikt, dank zij de steun, door de Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Veree- niging aan de onderneming geschonken. Met groot genoegen hebben de samenstellers hun arbeid volbracht. Naar hun beste weten hebben zij een keuze gedaan en, naar zij hopen, van de beschikbare ruimte goed gebruik gemaakt om de prenten toe te lichten in de twee bij de wet gelijk- berechtigde en als officieel erkende talen van de Unie van Zuid-Afrika. Intussen wordt voortge- gaan met het verzamelen van nieuw materiaal om daarvan gebruik te maken bij een tweede uitgave, die, naar zij hopen, spoedig nodig zal zijn, als het Direkteuren van Onderwijs waarlik ernst is om de jeugd van Zuid-Afrika vertrouwd te maken met het groots verleden van hun Vaderland. Ook hopen zij, dat vrienden van de geschiedenis van Zuid-Afrika niet zullen nalaten, op wenselik geachte toevoegingen opmerkzaam te maken. Wat de keuze der platen betreft, dient te worden opgemerkt, dat zooveel doenlik de afbeeldingen zijn gekozen uit de tijden zelf, welke door die platen worden toegelicht, waardoor soms misschien de moderne kunstzin iets te kort kwam, doch de historiese betrouwbaarheid der afbeeldingen zeker heeft gewonnen. Het is de samenstellers een behoefte, hier uiting te geven aan hun gevoel van erkentelik- heid jegens al degenen, die hun bij de samen- stelling van dit werk behulpzaam zijn geweest. In de eerste plaats het Hoofdbestuur van de Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging, die haar uitgebreide boekerij beschikbaar stelde en zo gelegenheid gaf lot het reproduceren van menige INTRODUCTION. In Europe atlases containing historical pictures have proved to be exceedingly helpful in studying history. They will doubtlessly prove to be even more so in South Africa, where young people have not the opportunities afforded by the Old World for making a first-hand acquaintance with old buildings and objects from times long past testifying to centuries of development and civili- zation. As compared with Europe's past. South Africa's is only of yesterday. Little that is visible or tangible has come down to us from ancient times, owing to the ravages of time, fire, and war. The few things that have escaped destruction are, accordingly, priceless relics. In December 1907 the first undeisigned read, to his fellow-members of the Board of the "Zuid- Afrikaanse Taalbond", a report on the teaching of South African history, and later on read this report again at Somerset Strand on the occasion of a meeting of the Zuid-Afrikaanse Onder- wijzers Unie. Then he publicly announced his intention to compile an atlas of pictures illus- trating that history. He was then urgently requested to write a book on South-African history first, which he has since done. When afterwards Mr. S. L. van Looy, the publisher, asked him and the second under- signed to compile an atlas, the project which had been temporarily laid aside could at last be realized, thanks to the support the undertaking received from the "Nederlandsch Zuid-Afrikaan- sche Vereeniging". The Editors have taken much pleasure in perform- ing their task; they have made their selection to the best of their ability and trust they have availed themselves of the space at their disposal to give satisfactory elucidations in the two official and legally equal languages of the Union of South- Africa. Meanwhile further material is constantly being collected, to be utilized as soon as a second edition shall be necessary, which they trust will be the case very soon, if the of Directors of Education really desire to make the youth of South-Africa familiar with the grand past of their Native Land. Besides, the Editors trust that friends of South-African history will not omit drawing their attention to desirable additions. As regards the choice of pictures they wish to point out that they have everywhere preferred, within the limits of practicability, to illustrate historic events by means of pictures dating from the times when such events occurred ; accordingly the historical trustworthiness may often have gained in proportion as modern taste was somewhat offended. The Editors cannot refrain from here expressing their feelings of gratitude towards all those who have assisted them in composing this work, not- ably towards the "Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Vereeniging", for placing their important library at the Editors' disposal, which made it possible to reproduce many an interesting old picture. belangrijke oude afbeelding. Een woord van bie- zondere dank vooral aan haar altijd hulpvaardige en ijverige Sekretaris, ■ ie ook door het nazien der drukproeven een belangrijke, schoon zeer ondankbare taak bereidwillig op zich nam en de samens:ellers het voordeel gaf van zijn uitgebreide kennis van Zuid-Afrika's toestanden en geschie- denis. Dr. J. DE HuLLu, Archivaris aan het Rijksarchief te 's-Gravenhage, heeft door zijn biezondere tegemoetkoming en hulpvaardige medewerking het mogelik gemaakt, evenals Professor Dr. W. Martin, Direkteur van het Mauritshuis te 's Gra- venhage en Jhr. B. W. F. van Riemsdijk, Direkteur van het Rijksmuseum te Amsterdam, dat menig oude en belangwekkende kaart in onze Atlas kon worden opgenomen. Van de niet-Nederlandse open- bare instellingen, die ons enkele van hun schatten afstonden, dienen nog genoemd de Laurentiaanse Bibliotheek te Florence en het Z.-A. Museum te Kaapstad, onder beheer van de heer L. Peringuey. De partikuliere verzamelingen van de heren J. VAN Stolk Azn. te Rotterdam en van Mr. S. VAN Gijn te Dordrecht bleken een schat- kamer, waar menige belangrijke en zeldzame oude prent of tekening is gevonden. Ook de verzamelingen van de heeren Jhr. Mr. C. Beelaerts van Blokland, Dr. H. J. Kiewiet de Jonge, Dr. W. J. Leyds, S. L. van Looy, Mej. S. Mansvelt, Dr. H P. N. Muller en Hidde NiJLAND hebben menige afbeelding ot dokument verschaft. Professor G. E. Cory te Grahamstad, en de heer Johnson, te Londen, en de uit- gevers van hun werken, de heeren Longmans, Green & Cc te Londen, gaven toestemming, enkele door hen gepubliceerde afbeeldingen over te nemen. Met biezondere waardering eindelik zij gewag gemaakt van de vrijgevigheid der uit- gevers van de Illustrated London News, die op verzoek onmiddellik bereid werden gevonden om toestemming te geven tot het weergeven van tal van prenten en portretten, in oude en nieuwere jaargangen van dit beroemde weekblad verschenen. Aan allen, die op zo onbekrompen wijze het hunne er toe hebben bijgedragen, dat de samen- stellers hun taak naar behoren konden volbren- gen, zij hier hartelik dank gebracht. En nu — moge deze Atlas beantwoorden aan het doel, waarvoor die wordt uitgegeven ! Zaandam, Amsterdam, Maart 1913. Dr. E. C. GODEE-MOLSBERGEN. JOH. VISSCHER. Special thanks must be tendered to their ever helpful and active Secretary, who in revising proofsheets and in various other ways willingly undertook an important but most thankless task and allowed the Editors to profit by his vast knowledge of South African conditions and history. It is owing to the exceptional kindness and generous assistance of Dr. J. de Hullu, Keeper of the State Archives at The Hague, Professor Martin, Litt. D., Director of the "Mauritshuis" at the Hague, and Jonkheer B. W. F. van Riemsdijk, Directorof the/? /)j^.vw//.9g«OT at Amsterdam, thatmany an old and interesting map could be reproduced in our atlas. Among those public institutions outside | Holland which have ceded to us some of their treasures special mention must be made of the Laurentian Library at Florence, and of the South-African Museum at Cape Town, of which Mr. L. Peringuey is custodian. The private collections of Mr. J. van Stolk Azn. at Rotterdam and of Dr. S. van Gun at Dordrecht proved to be treasure-houses from which many a rare and valuable old print or drawing has been brought to light. The collections of Jonkheer Mr. C. Beelaerts van Blokland, Dr. H. J. Kiewiet de Jonge, Dr. W. J. Leyds, Mr. S. L van Looy, Miss S. Mans- velt, Dr. H. P. N. Muller, and Mr. Hidde NiJLAND have also been much drawn upon. Professor G. E. Cory of Grahamstown and Mr. Johnson, of London, and the Publishers of their works, Messrs. Longmans, Green & Co. of London, gave permission to reproduce a few pictures published by them, and finally the Edi- tors beg to express their warmest thanks to the Publishers of the Illustrated Loudon News for so liberally and courteously permitting the repro- duction of numerous prints and portraits which, in recent or older issues, made their first ap- pearance in the columns of this celebrated weekly. All who in such an unstinted fashion have furthered the object which the Editors had in view, may feel assured of their heartfelt gratitude. And now — may this Atlas answer its purpose! Zaandam, Amsterdam, March 1913. Dr. E. C. GODEE-MOLSBERGEN. JOH. VISSCHER. Model van een oorlogschip der Hollandse Oost- Indiese Compagnie, aangeboden door enige Nederlandse vrienden van "t Zuid- AfrikaanseVolk aan t Staatsmuseum te Pre- toria. Er bestaan nog slechts twee van zulke modellen (het tweede is in het Rijksmu- seum te Amsterdam), die kunnen gelden als getrouwe afbeeldin- gen van 't schip, waar- mee Jan van Rie- beeck in 1652 naar Zuid- Afrika vertrok Model of a man-of-war of the Dutch East India Company, presented by some Netherlands friends of the South African Nation to the State Museum at Pre- toria There are only two of those models extant (the second one may be seen in the National Gallery at Amsterdam) which can be taken as true copies of the ship in which Jan van Rie- beeck sailed to South Africa in 1652. De voornaam- ste WEGEN DER VOLKSVERHUI- ZINGEN Schetskaartje, to- nend de wegen, welke de verschil- lende stammen en naties, die Afrika hebben bevolkt, volgden, de gebie- den, welke zij bij voorkeur onbe- woond lieten, en die, waar de zwak- ken en vervolg- den zich trachtten te redden. Xa:ir Pttssar^<\S,-.4. The PRINCIPAL LINES OF MI- GRATION Sketch-map show- ing the routes, taken by the trib- es and nations by which Africa has been popula- ted, the regions which remained nearly or totally uninhabited and the areas into which the weak and persecuted tribes retreated. After Passarge^ S.-A. II. Aapachtige Moenande, een stam van dwergnegers in Centraal-Afrika, waar- schijnlik nakomelingen van de oudste, aan de Boesmans verwante, bewoners van Zuid-Afrika. Ape-like Munande, a tribe of pigmy negroes in Central-Africa, the probable survivals of the earliest inhabitants of South- Africa, related to the Bushmen. Werktuigen uit het STENEN tijdperk I Amandel-vormig be- werkte klip uit het midden van het stenen tijdperk, van het Luckhofï-distrikt (V3 van ware grootte). II. Pijlpunten uit een latere periode van het stenen tijdperk, van Cra- dock (ware grootte). III. Middelste stuk van een Boesmanpijl, en ge- lijksoortig afgekapte been-splinter, uit een spelonk bij Modderpoort (ware grootte'. [Johnson^ /'re'/iistoric S.-A.^ Implements of the stone age I. Acheulic amygdalith of the middle of the stone age from Luckhoflf ('/s of the actual size). II. Solutric arrow-heads of a later period of the stone age from Cradock (actual size). Ill Middle portion of Bushman arrow and si- milar truncated bone- pin from a rock-shelter at Modderpoort (actual size). [Johnson.^ III. De grootte van een Europeaan (5 voet 11 duim , vergeleken met die van een dwergneger (4 voet 6 duim). D The height of a European (5 feet 11 inches) compared with that of a pigmy negro (4 feet 6 inches). BOESMANS BUSHMEN A Boesman pijlkoker met pijlen. Bushman quiver with arrows. B Boesman-pijlen (vergiftigde Bushman arrows (poisoned). C Boesman velschoen. Bushman shoe of untanned hide. D Assagaai in gebruik bij Boesmans, die reeds lang in aanraking waren met kaffers. Assagay as used by Bushmen having been in contact with Bantu tribes for some time. E Boesman daggapijp. Bushman pipe for smoking dagga. Al deze afbeeldingen zijn ontleend aan Sparman, Rei. 'e naar de Kaap de Goede Hoop. All these pictures have been reproduced from Sparman, Voyage to the Cape oj Good Hope. Ou-Kaatje, 'n Boesman-meid van de plaats van de heer Baines, bij Bloemfontein. D A Bushman-wo- man of Mr. Baines' farm near Bloemfontein. Georg, een Boesman van Coles- berg. D George, a Bushman of Colesberg. I "i Afbeelding van een Boesman-tekening, gevonden in n spelonk, in het Herschel-distrikt, Kaap-pro- vincie. De tekening stelt een Boesman voor, die, vermomd als struisvogel (meest rechtse figuur), op struisvogels jaagt. Bewonderenswaardig is de dom-nieuwsgierige houding der dieren weerge- geven, n Reproduction of a Bushman-painting, found in a cave in the Herschel-district of the Cape-province. The painting represents a Bush- man disguised in the skin of an ostrich, in the act of stalking a herd of these birds. The painter has admirably caught the attitude of stupid curiosity of the animals. Boesnek, 'n Boesman van de plaats van de heer Baines, bij Bloemfontein. Boesnek, a Bushman of Mr Baines' farm near Bloemfontein. [Frilsc/i, Die Eingehorenen Süd-.4frika's.] ZIMBABWE IPassargf, SuJ-A/rika.^ \_Passarge, Sfid-Afrika ] I. Speksteenvorm voor 't smelten van goud uit Zimbabwe II. Speksteenvorm voor 't gieten van goudstaven uit Zimbabwe. Ter vergelijking: III Tinstaaf der Phoeniciërs, uit Falmouth (Cornwallis). D I Soapstone bowl for mel- ting gold from Zimbabwe. II Soapstone mould for casting goldbars from Zimbabwe. For comparison: III. Phoenican tinbar, found at Falmouth (Cornwall). t^gjiTir.ii ' ' -^''TTTi-iiiiniifiii rmTiiiiiiiK gf-mr-'-'-'-^-frr Model van de muren van Zimbabwe, ge- bouwd tot bescherming van de vóór-histo- riese kolonie van Sabaeërs (SjebaJ in 't tegen- woordige Rhodesië. Rechts de grote toren in 't Allerheiligste. Links daarvan is de spits van de kleine toren 'onzichtbaar). D Model of the walls of Zimbabwe, built as a protection for the ancient settlement of Sabaeans (Sheba) in the country now called Rhodesia. On the right the large conic tower in the Sanctuary; to the left of that is the small spire (invisible). Aasvogel, gesneden uit speksteen, als top-versiering van kolommen in Zim- babwe. D Vulture carved in soapstone, or- nament at top of a column at Zimbabwe. A. Twee „malari ', ongeveer '/2 M. lang, welke waarschijnlik als geld hebben gediend. B Boesman-werk- tuigen tot het vervaardigen der schijf- jes van de dop van een struisvogel- ei, welke, aan een snoer geregen, dienst doen als geld. O a. Two „ma- lari", about 50 cM. long, supposed ancient currency. B Bushmen ostrich egg-shell beads, serving as currency, and tools used in their manufactu- re. [Johnson, Fre-htsloric South- AfricaJ] 2S23S^ DE PHOENICIËRS THE PHOENICIANS 1. A TS T r Op At LANIlE-S'^ Werf.ldkaart volgens Strabo Deze kaart, volgens de voorstelling, die men had bij het begin van onze jaar- telling, vermeldt in het Oosten de Seres {—■ Chinezen), de Ganges, de Indus, het eiland Taprobane ( — CeyIon).In de hete luchtstreek meende men, dat geen le- vende wezens konden bestaan ; zo leer- den het Aristoteles, Ptolemeus, tot men in 1445 bij Cabo Verde (GroeneKaap) een tropiese plantegroei en negers vond. Q This map, embodying the data and suppositions entertained in the be- ginning of our era, gives in the Far East the Seres (Chinese ', the Ganges, the In- dus, the island of Taprobane(Ceylon).In the hot region, it was believed, no living creature could exist, according to the writings of Aristoteles, Ptolemeus and the Arabs, until in 1445 a tropical flora and negroes were found off Cabo Verde (the Green Cape). Ships of Phoenicians AND Egyptians. [After: I'crrol ct (^//ifiicz. I A Phoenician man of war. II An Egyptian man of war III A Phoe- nician cargoship. — Si- milar ships were used by the Pharao Necho ( ± 600 B. C ) for the voyage, described by Herodotus i IV 42) as follows: — The King .... sent a number of ships, manned by Phoe- nicians, with order to make for the Pillars of Hercules, and return to Egypt through ihem, and by the Mediterranean. The Phoenicians took their departure from Egypt by way of the Erythraean Sea, and so sailed into the Southern ocean. When autumn came, they went ashore, where ever they might happen to be, and having sown a tract of land with corn, waited until the grain was fit to cut Having reaped it, they again set sail ; and thus it came to pass that two whole years went by and it was not till the third year that they doubled the Pillars of Hercules, and made good their voyage home. On their return, they declared — I for my part do not be- lieve them, but perhaps others may — that in sailing round Libya they had the sun upon their right hand. In this way was the extent of Libya first discovered." — The voyage did not have any practical result as far as we know. Schepen van Phoeniciërs en Egyptenaren [Naar: Fenol cl CJiipuz, PhaiicieJ] I. Phoenicies oorlogschip. II. Egypties schip uit de tijd van Koningin Hatsepsut (± 1500 v. Chr ). III. Phoe- nicies transportschip. — Zulke schepen zijn gebruikt door Farao Necho (+ 600 v. Chr.) op de tocht, aldus door Herodotus (IV. 42) beschreven: „Deze zond... Phoeniciërs op schepen uit, met de opdracht, op de terugtocht door de Zuilen van Hercules te varen. De Phoeniciërs dan voeren uit de Rode Zee en in de Zuidelike Zee. En toen het herfst werd, gingen zij aan land en bezaaiden het veld, telkens daar, waar zij zich in Libye (Afri- ka) bevonden en wacht- ten de oogsttijd af. En als zij het koren binnen hadden, scheepten zij zich weer in, verder op, zodat zij na verloop van 2 jaren in het derde jaar bij de Zuilen van Hercu- les (nu Gibraltar) bin- nenliepen en in Egypte aankwamen. En zij ver- telden (wat mij echter niet geloofwaardig schijnt, misschien echter wel aan een an- der , dat zij op hun tocht om Libye de zon aan de rechter- kant hadden. Zo werd dit deel het eerst bekend " — De tocht heeft geen bekend prakties nut gehad. KAART VAN AFRIKA a 1351 D MAP OF AFRICA {^Nadruk verboden. Photo L. Ciardelli, Florence Copyright^] Deze kaart van 1351 uit de Laurentiaanse Bibliotheek te Flo- rence heeft Prins Hendrik de Zeevaarder gediend bij zijn studie. Merkwaardig is, dat in hoofdzaak de vorm van het toen nog onbekende deel goed is aangegeven, ongeveer 150 jaar voor Bartolomeu Dias om Afrika's Zuidpunt voer. In 1461 bereikten de Portugezen de Rio Grande, ten Zuiden van de Gambia, in 1471 de Goudkust, 1484 de Kongo-monding, door Diego Cao of Cam, 1485 Kaap Negro. De Portugese Koning veranderde de naam Stormkaap in Kaap der Goede Hoop, namelik : om de specerijlanden te zullen bereiken. This map of 1351 in the Laurentian Library at Florence has served Prince Henry the Navigator in his geographical investigations. Startling is the relatively exact delineation of the Southern part of Africa, 150 years before the Cape was doubled by Bartholomeu Dias In 1461 the Portuguese reached the Rio Grande, to the South of Gambia, in 1471 the Gold Coast, in 1484 the Congo-delta (under Diego Cao or Cam), in 1485 Cape Negro. The Portuguese King changed the name of the „Stormy Cape" into that of the Cape of Good Hope, i.e of reaching the rich spice-producing islands of the Far East. Portugees Oorlogschip Met dergelijke schepen langs de kusten varend, hebben de Portugezen hun beroemde tochten gedaan. Het kompas, de magneetnaald boven de windroos, kwam om- streeks 1270 in gebruik en was van groot nut tot het maken van zee- kaarten. Portuguese Man of WAR In similar ships skirting the coasts, tb e Portu- guese have achieved their famous voyages. In or about the year 1270 the comp ass, being box and needl e combin- ed, began to be more freely used by mariners and greatly aenefitted the making of more exact seamaps \_J. H. van Linschoten, Itinerario.^ PORTUGESE ZEEVAARDERS PORTUGUESE NAVIGATORS Prins Hendrik de Zeevaarder Hij was geboren in 1394, werd ridder in de slag bij Ceuta in 1415 en wilde sedert zich wijden aan de strijd tegen de Mahomeda- nen. Hij hoopte hierbij de mythiese Priesteritoning Jo- hannes tot bondgenoot te krijgen om de Moren van twee zijden te bevechten. Om die vorst, die men meen- de dat in „het Derde Indië" (Abessynië) woonde, te vin- den, werden tochten langs Afrika's Westkust gedaan. Kaap Sint-Vincent werd het uitgangspunt, en de tochten werden wetenschappelik voorbereid en bekostigd met geld van de Christusorde Hij stierf in 1460. Toen was men tot de Gambia ge- komen en de stad Cantor, waar men belangrijke be- richten over verder Afrika kreeg. Zijn devies (Talant de bien faire) beteekent : „Be- geerte om goed te handelen Het denkbeeld te varen naar wat nu Indië heet, kwam pas op na zijn dood. p|M|^r|r|| ^^« &Mm^:^é'!^iij0<^ mjA^M' m ^^^^^^^P % ^Ê i i % hII^^^ ^^Ê ^^^ r ^ w¥ m m ^^ ^^PP^ -ft ^m ^^^^^^^ ^^^ M 1 ■■^Ï 1 ilsd w^^' 3 ^^^^m s Prince Henry the Navigator He was born in 1394 and knighted in the battle of Ceuta in 1415 and since that time it became his aim to fight the Mahometans. By seeking the assistance of the mythic- al Prester John he hoped to double upon the Moors. This monarch was believed to reign over the „Third India" (Abyssinia). To find him many a voyage along Africa's western coast was made. The ships started from Cape S. Vincent. Such voyages were scientifically prepared, the expenses being paid by the religious Or- der of Christ Prince Henry deceded in 1460. By that year the Portuguese had reached Gambia and the town of Cantor, where im- portant information of the more southern regions was obtained. His device (Talant de bien faire) means: „Wish to act well". The intention of reaching the country now known as India originated after his death \_Nalirjiuilc liihliutluck, Parijs. National Library, Paris ] Vasco da Gama Dias was langs Afrika's Zuidpunt gevaren ; van de Oostkust kende men, door Coviiham, Sofala en berichten over Madagascar. Da Gama wilde langs de Westkust Sofala bereiken. In Juli 1497 voeren op last van koning Manuel de Grote drie schepen uit \oor deze tocht, met een aanbevelingsbrief voor de Priesterkoning Johannes, voor de vorst van Calicut en andere vorsten. Eind November voer Da Gama om de Kaap, zag op Kerstdag 1497 het land, dat hij Kerstmisland, Terra de Natal, doopte; aan de Zambesi gaf hij de naam : Rivier der Goede Voor- tekenen, daar hij er van Arabies-sprekende inboorlingen berichten over de Oostkust kreeg. Bij Meiinde stak hij over naar Calicut. Zo was de tocht om Afrika naar Indië volbracht. Da Gama kreeg de titel van Admiraal van de Indiese Zee. Wapen van Vasco da Gama \_Ruge, Gcschichic Jcs Zcitaltcrs der Eii/Jcckii)igcii.1 Dias had doubled Africa's southern shores ; on the eastern side Sofala was known through Coviiham and reports from Madagascar. Da Ga- mas intention was to reach Sofala by taking the western circuit. In July 1497 King Manuel the Great chartered three ships to achieve this end and furnished the commander with let- ters of introduction to the Prester John, the Prince of Calicut and other mon- archs. In the end of November Da Gama doubled the Cape, and sighted on Christmas Day (1497) the land which he called Christmasland (Terra de Natal'; the Zambezi he named the River of the Good Omens because of the reports about the eastcoast he received from Arabian speaking natives. From Melinde he crossed the Ocean to Calicut, in that way reaching the Far East by rounding South Africa. Da Gama was honoured with the title oi Admiral of the Indian Ocean. [Ruge, Geschichte etc.'\ Coat of Arms of Vasco da Gama TAFELVALLEI ALS POSTKANTOOR TABLE VALLEY AS POSTOFFICE POSTSTENEN Vóór de stichting van het Fort aan de Kaap lieten scheepsgezag- voerders, die Tafel- baai aandeden, brie- ven achter onder een klip op het strand, die dan door de be- manning van sche- pen, welke later kwa- men, werden opge- zocht en meegeno- men. (Zie verder het „Aanhangsel".! Portugese Padrao of Wapenzuil In 1481 gaf Paus Sixtus IV alle Afrikaanse bezittingen aan koning Johan II van Portugal. Deze liet wapenzuilen met opschriften in Latijn en Portugees plaatsen op in bezit genomen land. Cam was de eerste, die in 1484: zulke stenen zuilen op zijn tocht meenam en bij de Kongo-monding plaatste 'vandaar de naam Rio de padrao). Bartolomeu Dias zette er een ten N. van de Walvisbaai en een op 't eilandje Santa Cruz, in de Algoa Baai. [_De a/beeldingen op deze bladzijde zijn naar Elliott's foto's van de voorwerpen in het Z. A. Museum te Kaapstad.] Portuguese Padrao In 1481, Pope Sixtus V made King John II of Portugal Lord of all the African possessions. The latter ordered that pillars, with his arms and inscriptions in La- tin and Portuguese engraved on them, should be erected on land, which was taken possession of. Cam was the first to take such stones with him on his voyage; one of them he put up near the mouth of the Congo (hence the name Rio de Padrao). Bartolo- meu Dias erected one to the North of Walfishbay and an other one on the island of Santa Cruz, in Algoa Bay. [ The pictures ou this piigc are re- produced from El I lull's copyright photo's of the articles iu the Cape Town S. A. Museum.] POSTOFFICE-STONES Before the building of the Fort at the Cape the commanders of the ships which anchored in Table Bay, used to leave their letters underneath a stone on the beach, where they were found by the crew of such ves- sels as touched there later. I See for further information the „Appendix".) DE HERVORMING THE REFORMATION Karel V Door een samenloop van omstandigheden kwamen kort voor 1550 alle zeven- tien Nederlandse gewesten aan Karel V, een Neder- lander van geboorte, Duits Keizer, Koning van Spanje. Veel Nederlanders werden tijdens zijn regeering om hun hervormd geloof om- gebracht. In 1555 deed hij afstand van de regering ten be- hoeve van zijn zoon Fi- lips II. Charles V Shortly before 1550 a com- bination of circumstances united all seventeen provin- ces of the Netherlands un- der Charles V, a Nether- lander by birth, who was also German emperor and King of Spain. A great number of Netherlanders perished for the reformed faith during his reign. In 1555 he resigned his po- wer in favour of his son, Philip II. [Rijks Priii/en-Ku/iiiiel — Amsterdam — National Collic/ion oj Pri>ils^ Luther Calvun Maarten Luther (1483 — 1546) kwam openlik op tegen de mis- bruiken bij de verkoop van aflaatbrieven in 1517. Daarna gaf hij belangrijke geschriften uit, die de zaak der Hervorming dienden, en werd gedaagd voor de Rijksdag te Worms in 1521 („Hier sta ik : ik kan niet anders. God helpe mij ! Amen"). Tijdens zijn verblijf op de Wartburg vertaalde hij de Bijbel in het Duits. Johannes Calvijn (1509 — 1564), beroemd als Frans Kerk-Her- vormer, schreef in 1531 zijn „Institutio Christianae Religionis". Te Geneve regeerde hij met vaste hand en de kerk had de opperste macht in het bestuur. In Frankrijk, de Nederlanden en Schotland had hij veel aanhangers. Martin Luther (1483—1546) made his solemn and public protest against the abuses in connection with the sale of indulgen- ces in 1517; he wrote his famous reformation treatises in 1520 ; was summoned before the Diet of Worms in 1521 1 „Here I stand, I cannot do otherwise, may God help me. Amen"l ; during his stay in the Wartburg he translated the Scriptures into German. John Calvin (1509 — 1564), the great French Reformer, is renowned for his work „The Institutes of the Christian Reli- gion". At Geneva he ruled as a dictator and brought the State under control of the Church. In France, the Nether- lands and Scotland he had many followers. STRIJD VOOR ONAFHANKELIKHEID THE STRUGGLE FOR INDEPENDENCE FiLIPS II Zijn moeder was een Portugese prinses ; in Spanje opgevoed zijnde, was hij geheel en al een vreemdeling voor de Neder- landers, wier taal hij zelfs niet verstond. Bij al zijn daden werd hij geleid door zijn liefde voor de Roomse kerk en zijn geloof aan het onbeperkt goddelik recht der vorsten. De Nederlanders achtten zich in 1581 ontslagen van hun plicht tot gehoorzaam- heid, daar Filips II niet „als een Vader sijn Kinderen ende een Herder sijn Schapen, die sijn lijf ende leven settet om deselve te bewaren", regeerde. Phii.ih II Having had a Portuguese mo- ther and having been brought up in Spain, he was an utter stranger to the Netherlanders and could not even speak their tongue. Throughout his life he was guided by two ruling prin- ciples: his devotion to the Church and his belief in the autocratic power of monarchs. The Nether- landers renounced their alle- giance to a Sovereign who neglected his sacred duty to his subjects (1581). iRijks-prtiiU'kcihiini Prins Willem van Oranje Ainslcnium — Nat. Coll. oj Pri/ils.] Oldenbarneveldt Willem I werd in 1533 te Dillenburg geboren. Op elfjarige leeftijd erfde hij het Prinsdom Oranje. In 1584 werd hij vermoord. Zijn laatste woorden waren: „Mijn God, ontferm U over mij en dit ongelukkige volk!" Hij was de bekwame leider van de opstand tegen de Spaanse overheersing. D Johan van Oldenbarneveldt bestuurde s lands staatszaken voortreffelik in de moeilike tijd na Oranjes dood. Hij zag het gevaar der vele op elkaar afgunstige maatschappijen tot de vaart op Indië en bracht in Maart lt)02 de Verenigde Oostindiese Compagnie tot stand. Van Oldenbarneveldt werd in 1619 onthoofd na een politiek rechtsgeding als dat van Strafford en van Lodewijk XVI in later jaren. \_Rijks-prenlekabinel — ■ Amsterdam Nat. Coll ofpri/its.^ [Rijksmuseum — Amsterdam — National Gallery.] William I was born in 1533 at Dillenburg. At the age of eleven he inherited the principality of Orange. In 1584 he was assassinated and he fell with the words: „My God, have pity on my soul and on this poor people." He was the successful leader of the revolt against Spanish tiranny. O John van Oldenbarneveldt was the wise statesman, well able to guide the politics of the United Provinces through the troublous times which came after the death of William of Orange. He saw that the Dutch trade with India was endangered by the existence of various competing companies, floated about 1600, and a combination was effected by which the Chartered East India Company came into being (March, 1602). Van Oldenbarneveldt was beheaded in 1619, being sentenced to death after a political struggle, not unlike the struggles of Strafford and Louis XVI in later periods. o < ; XiSe ï ï - u C J. V 3 •ojdQ o Ho ~ o <u c i: o •OC C c O U5 O CL.C o '5 a $1 ü 12 E w D.— , ON ' = . I — '*' c E c o ■- E " C iH 'M u ■- 1) « J3 -O -5 Q en (O o ^ •2-^2^.^, o " 4 u ■£ 3 e o ■ (A ■ <u o- E '^ 2 -CU C/3 O! 1^ ". li, ■" ^*-' w (ü ■o „ IS 1^1 J2 o a U £.2 J uri > XI M u-Oh « S ° S Q o O) 50 ^"2 -SS \0 'OllXJ ^ u CQ Cu o; w O Q Z D O CQ D Cu o; Q Z > u H C/5 ^ co "O o l; •QD O a u c •-CQ ■OC tu > O — vD E ■5 O u ^ ■=■ ^ ^ " O Q £=c> Il " c C 2 c c M " U 03 OJ •— . o. > E •" 2 'n — - "o o 3 (U O — ° ;r > — -2 "^ a u -^ T3 vn r^ t ^ " ü 2 ^ .ï o 3 > ra o.ji .-. u .3'-:;r| u . V ji Cu V T3 -H o Oh J3 I 'OIICV) T3 C/: J3 C o I -o -o 'i£ u .- 1-^ to ■013 ,^ « o o.5i.« E' o c ^ <u « 3 — « O-'u — T3 CO ca • M Cl, a 3 ■3 5-^^ 3-M -W -•" 53 . 4_i T3 ■OC'OC-* « 3 <*. 3 ffl 4J cc C 2 > " r. "^ s u o ^ 2 E Irt ^ ü vD <U _ 1^ 3 O O N ^ 3 ■«, 3 3 co co 1-^ > > 10 KERK EN HUISGEZIN CHURCH AND HOME STADS-DOFLEN TE DORDRECHT THE HALL OF THE CORPORATION OF ARMED CITIZENS OF DORDRECHT In de bovenverdie- ping van het hoofd- gebouw werd de Dordtse Synode ge- houden in 1618 — 1619, waar onder voorzitterschap van Ds. Bogerman de leer der Remonstran- ten werd veroordeeld en die der Contra- Remonstranten vast- gesteld. Ook voor de Hollandse Kerken in Zuid-Afrika blijft deze Synode van groot belang. *^#?:^ In the upper story of the main building the Synod of Dordrecht was held(1618-1619j, the Rev. Bogerman presiding. The Re- monstrant doctrine was condemned and the creed of the Dutch Reformed Churches formulated. This Syn- od is also of great importance for the Dutch Churches in South Africa. I Virzameliiig Mr. S. van Gijn — Dordrechl — Collccliuii Mr. S. van Gijn.] OUD-HOLLANDSE MaALTIJD An old-Dutch Family at dinner [Rijks-prentekabinet .■imstcrdam National Gollcction of Prints.] Een deftig oud-Hollands gezin, geschaard om de grote eettafel, in gebed. De wingerd- en de olijftakken vinden hun verklaring in Ps. 128 (Niets zal uw welvaart stuiten: Uw kroost zal, blij en frisch. Als groen' olijvenspruiten, Versieren uwen disch). D A well-to-do Dutch family (seventeenth century) round the large dinner-table at prayer. The meaning of the vine and the olive-branches is explained by the contents of Ps. 128 (Thy wife shall be as a fruitful vine by the sides of thine house, thy children like olive plants round about thy table) 11 Papegaai-schieten Te Kaapstad, en in na- volging daarvan ook te Stellenbosch, werden nog in de 18e eeuw jaarliks door de Burgers schut- tersfeesten gehouden Bij die gelegenheden werd geschoten op een ijze- ren papegaai. De heu- vel, aan welks voet dit te Stellenbosch ge- beurde, heet naar deze schietoefeningen nog de Papegaaiberg. Het Pape- gaai-schieten is een oud Hollands vermaak, het- geen wel blijkt uit neven- staande afdruk van een oud reglement, dat bo- venaan versierd is met een afbeelding van de ijzeren papegaaien en an- dere zinnebeelden. In 1706 werd op aanschrij- ving uit Batavia dit feest te Kaapstad, en kort daarop ook te Stellen- bosch, afgeschaft. (//n „Aiinliaiii^scl" ) tl^jf^lTlrnocu gli rnrit Dir Drfc tc0cmu orroigbc imrrf fiillm Iiotcn ^t?;!,!*^ If fm .Isalupt.'irnbifontifrallf Hrpfftm ifonmoni tiooftmas I>fhmrn löcfmo P/c^=\QrrnB.*r.c-nDc ^^ i'^ié@^^F"'''''°ölif''f''"'>>'f-^of''triBfff OatiiiorrftcafUanOrlftopnlicflrltintJbp fe^^fcSlcoiirriitLiaiiornscliouDtfriOiirgcmfrflrrmDrrrflurtttrotDüfPaprgapmom p!i)Brtftl)ittcniuflfiicp;i)ffntcujinnriifiillrnrorrrnmmam(TCiil)i(TnacUolgcnOf. t^rrtTfullciiomgihotciumiirmiacDfffPaprfiaiifniiiooffcliirtfnallcDiföfr&rlcüOftljorrt) bcmmitftrioffdflicofniarrlitlimfmaf'.utgtfciiiocrtoaDitocpiiifniopIjaugtncnfullcoan; nacmctinogiifiiftliicmi. Item brrrpapfg.inmrullfiigrrf rilt u)0!Bfoptfla6tlim>sorr(TfDEbfln©riftoppffrcn roe Den op f (the rocörccn paprgatic ü j Diucrfcljc tolnirc tr lof tf aicoppcrttcl'crgult öanacroe motoirDfrorgrocii. ;itciiifofioiri);flifrnult)cpapfgaiifaffri)irt DiffaloarrmrDciuiimfnfrErcfilitcrfittcotrcn OlietciiUciitaiitiurrpBrilufiïliitluuroriiDcuijfoiirni. ItcmfofiuicfmtliUaiiöftmccatiBcrfpapfgaiifiiofftljictfalijcbbcttffccstcnftocatiatJijf onftitüliirralsUotrr. ItffociuicaEDorrrcInfurpüirmrullfüroftfntfiumnfOirmKfghfliouDnitucrciiffrnrHal lioicmtrlfggcnctiiHaroliiBoiilöcoftUffrntljgroatfUlacinofiiDrnitnfalmogminltgabc foclaiiglicalsDicUcrgulorp.'yrgaiicnact. Itfimoiciulfgonnuil (alt ir igticOociitnibupfcbaiiTj curie bitgBCDii-tr.i.oftf^aniacob.). aciioc hoKiiinarctinoe lucrtlt. ItrOtfcpapcgapciiCalmfbfmnnfntfrtirtfnaf.rt.Datlitiaifumiiis.amio.itj.böOtrteilrrt. optcninanfDatlifmoigfocnfalcfpfgrUrU0irmgflf|itfall)cbbrinogmftliiftfnato8icfla0t clocUcnrgl)cgrflaoffall)rüücnrnnictccropocljrrbumfl)aii!impit)sinDifl)inugtiutmiif. ItcmromicnarDcpaprgflpmftliinfuiiloiffalmogcanamofrittfnriiUomsftutttriiteR Uome niet (rupfbogf met rechte ofte eroitime trlicreii Ijoe Dat eenprgbclteti belieft. ItcmofdaergefnlIcüieitmeremriibanDêpapegaiimofbatiDegefetiotettDatfaltottolltba ongt)elittUebioenglifrefl)tebaniDelftoe(letl)tttJec6fn. Iteinfocn)ifp!D9itimtt)(efalmmii)np!96buptcn{oflcmp)nbup8bötntn©flftt^upBbjtn gijen ooct bi raotntof gbclogemts, BiRD-SHOOTING The Burghers of Cape Town and also those of Stellenbosch used to have once a year their mil- itary festivals up to the eighteenth century. On such occasions they amu- sed themselves by shoo- ting at an iron bird I popin- jay).The hill on which this competition took place at Stellenbosch, is still call- ed the „Papegaai-berg". This bird-shooting is an old Dutch amusement, as is evinced by this reproduction of an old sheet of rules and regu- lations, illuminated at the top with a picture of the iron bird and other emblems. In 1706 this kind of recreation was abrogated by order of the Government at Ba- tavia. (For fidtlu-r piir/ic/ilars SCI' I III- „Appoiilix''.) YRijks-piinlckahiiui — Amstcidam — National Colhclion ol Prints.^ [ Rijks-preiitckahiiict Amsterdam National Collection of Prints,^ Afbeelding van een Hollands landhuis in de zeventiende eeuw; een welgestelde familie is juist aangekomen in een „vere wagentje" en wordt door de bewoners van het huis hartelik begroet Q Picture of an old-Dutch country house. A well-to-do family has just arrived in their Dutch carriage and is heartily welcomed by the residents of the house. 12 BoSSCHIETER Deze afbeelding van een soldaat geeft een denk- beeld van de moeilik- heden bij het schieten in de eerste jaren van de Oost-Indiese Com- pagnie. De zware „bus ', het geweer, moest, bij het richten, op de „vork" worden gelegd ; dan werd de brandende „lont" bij het kruit op de „pan" gebracht ; zo begrijpt men, dat voor de jacht op snel wild deze ge- weren geheel ongeschikt waren. Arquebusier This picture suggests the difficulties of shoot- ing with a rifle in the early days of the East India Company. The soldiers had to put their heavy „arquebuse" on the „forked staff" when taking aim ; the burning „match' ' was then brought in contact with the gun- powder in the „pan". One easily is convinced of the uselessness of this gun for hunting ante- lopes. \_Rijks-[ircntf kabinet — Amsterdam Meisjes uit het Burger Weeshuis te Amsterdam O National Collect iun o] Prints ^^ GiRLS OF THE BuRGHER ORPHANAGE OF AMSTERDAM [Atlas Fouquet, Gezicht van het Meisjes Burger-Weeshuis tot Amsterdam.^ Uit de Burger-weeshuizen te Amsterdam en Rotterdam zijn enkele weesmeisjes naar Zuid-Afrika gezonden, waar zij trouwden en zo stam-moeders werden van het volk der Afrikaners. Hun eigenaardige kleding, half-rood, half-zwart, wordt nog heden te Amsterdam door de „burger-weesmeisjes" gedragen. D The guardians of the Burgher Orphanages of Amsterdam and Rotter- dam caused the emigration of a small number of girls, orphans in their care, to South Africa, where they married and be- came mothers of the South African nation. The peculiar dress of the girls, shown in this picture, one side black, the other red, is still the wear of the girls in the Burgher Orphanage of Amsterdam. 13 HOLLANDSE ONTDEKKINGSREIZIGERS Jan Huygens. van Linschoten DUTCH EXPLORERS Olivier van Noort Als ló-jarige jongen ging hij naar Spanje, was zes jaar in Indië in dienst van de Bisschop van Goa en gaf in 1595 een „Reys-Geschrift" uit over de tochten der Portugezen. Dit boek wees de weg bij de eerste tocht der Nederlanders naar Indië. Hij is ook mee geweest naar het hoge Noorden. Hij stiert op 48-jarige leeftijd (16111. Deze ondernemende herbergier was de eerste Nederlander die, in 1598 — 1601, door de straat van Magellaen, een tocht om de aarde deed. Magellaen's schip deed de tocht van 1519 tot 1521, Francis Drake in 1579, Thomas Cavendish in 1587. Hun afbeeldingen ziet men in de bovenhoeken. Op de kaar- ten ziet men het Zuidland afgebeeld, zooals men 't zich dacht vóór de reis van Abel Tasman. Eaum nobi) hete dat Ly t^c otius QrbcnL.7\f^ Lynfcozum^, artifici/culpta taheÏÏa manu.'/ C J :ï^</-^jgs--jgrf-a3«^-^^:;:^^-v^^j-N.^v^"t-m^. [ \ 'i'rz. Mr S- V Gijn — Dordrechl Coll Mr. S. V. Gijii.'] \_\\r:.Mr S v. Ctjn Dordrcclil Coll. Mr S V. 6'/>.] When only a boy of sixteen he went to Spain, was, in the service of the Bishop ol Goa, six years in India, and pub- lished in 1595 a „Reys-geschrift" {narrative oftravell on the voyages of the Portuguese which served as a guide for the first Dutch expedition to the East. He also took part in an expedition to the Arctic sea. Deceded when 48 years old (1611) This enterprising innkeeper was the first Dutchman who sailed round the earth 1 1598— 1601) through the strait of Magellaen. Magellaen performed this exploit in 1519 — 1521; after him Francis Drake in 1579 and Thomas Cavendish in 1587. Their portraits are in the topcorners of this picture. On the maps Australia is delineated as it was supposed to be before the expedition of Abel Tasman. 