None
60 noch geleerd noch wijs , he is neither learned nor wise. For the sake of euphony the first noch is often omitted, as: geleerd nog tvijs, neither learned nor wise. Nog with a ^ is the English yet, as: het is nog niet het rechte tijdsHpj it is not yet the right moment. The Interjections are invariable and used in the same way as in English, as: 0, och, achf Oh! Foei! Fy! Helaas ! Alas ! CHAPTER VII. SYNTAX. There is no great difference between English and Dutch Syntax. We shall therefore only give the prin- cipal rules in which these two languages differ. 1) The present participle is not used so much as in English , as : ik zei hem , dat ik het gedaan had , I told him that I had done it, and never the English con- struction: I told him of my having done it. 2). The present participle is also used with the auxi- liary zijn instead of the present or imperfect. Like the English, the Dutch often say: hij is slapende, ik was slapendcj but only when the action is continual. 3). The present participle is often preced by al, as: Wi) praten al wandelende, We talk whilst walking. HiJ zeide dit al lachende. He said this laughing. 4). The passive form is not nearly so much used in- 61 stead of the indefinite pronoun 07ie as in English , ex. gr. it was well understood, men hegreep wel; it was said, men zeide. 5). The present infinitive is used in the active form instead of the passive in English in all such sentences as: it is to be seen het is te zien, it is to be found, het is te vinden. 6). The conjunctions na (after) and alvorens (before) do not occur unless followed by an infinitive with te: Na omtrent een jaar in Frankrijk doorgehracht te heb- hen werd de Groot door de hoogeschool te Orleans tot Doctor in de rechten verheven^ after having passed about a year in France de Groot was made doctor of laws by the University of Orleans. Hij wilde niets van het geval he- kend maken^ alvorens den leeraar gesproken te hebhen, he would make nothing known of the circumstance, be- fore he had spoken with the teacher. 7). The preposition om is often placed before the pre- sent infinitive with te, as: Alva nam toen het besluit om te Brussel den tienden perming met geweld te vorderen, Alva took then the resolution to demand by force the tenth penny at Brussels. Be man zonder godsdienstig gevoel is in staat om zijne hooge waarde als mensch te verzaken en zijn zoogenaamde deugd grondt zich op niets anders , dan op een gevoel van eer ^ dat elk oogenblik in gevaar is, om door den stroom der driften geschokt en vernietigd te worden, the man, without a religious principle, is capable of forgetting his high dignity as a man, and his so called virtue is based on nothing but a sentiment of honour, which is every moment in danger of being tossed and broken into a thousand piepes by the storm of passions. 8). Many other prepositions may also in Dutch precede 62 the present infinitive when it is employed as a verbal noun, as the present participle is in English, as: Gelukkig Nederland, waar de vrijheid van schrijven zoowel als van denken door de grondwet van den Staat geheiligd is! Happy Netherlands, where the liberty of writing and thinking is rendered sacred by the fun- damental laws of the State! Zou men God wel kunnen vereeren door zich van alle menschen af te zonderen? Might one honour God by secluding (litterally : to seclude) one's self from all men? Gij moet beginnen met nauw- keurig de natuur te hestudeeren ^ en daartoe alle weten- schappen in den arm nemen, die u er toe behulpzaam kunnen zijn, You must begin by studying (to study) nature accurately, and in order to do this you must use all sciences, which can be of any assistance to you. 9). The verbs staan to stand , zitten to sit , liggen to lie and hangen to hang take after them an infinitive with te (to) in sentences, where they in English would be followed by a present participle, as: HiJ stond te wachten, he stood waiting. ZiJ zat te schrijven J she sat writing. Wij lagen. te slapen, we lay sleeping. Nu zit ik geheele dagen eenzaam in mijne eel te zuchten en te weenen, now I sit whole days solitary in my cell sighing and weeping. Het goed hing te drogen^ the clothes hung drying. 10). Compounds as waarop (on which) , daarop (on that) er op (on it); waarvan, daarvan, er van; waarvoor , dairvoor^ er voor etc. are often separated in the sentence, as : Zij wisten niet waar het op uitloopen zou , they did not know in what it would end. De meesten ijverden voor deze zaak alsof het welzijn van het gansche land er van af- hing , most people laboured for this affair, as if the welfare of the wole country depended on it. Gelijk de 63 i'>lietende heeh door Jiaar helder water den dorstigen wande- laar verkwikt , zoo verandert het stilstaande water in een^ stinkenden poel , ivaar hederf^ verrotting en dood in wonen , as a fleeting brook refreshes the wanderer, so stagnant water changes into an evil smelling pool , wherein corrup- tion, rottenness and death dwell. Ik hen er zeer vdor,dat men regelen betrachte, alleen wil ik dat men er in de ziel van doordrongen zij ^ en ze niet werktuigelijk volge, it is my firm opinion that one should observe rules, but I wish that the mind should be penetrated by them and not that they should be followed mechanically. READING, WRITING AND SPEAKING EXERCISES. I. TRANSLATING FROM DUTCH INTO ENGLISH. 1. De geheele * wereld is het werk eens eenigen Schep- pers. — Vele menschen doen uit gewoonte, wat anderen aan overleg toeschrijven '^. — Die zijne pliehten ^ jegens God, de menschen en zich zelven betracht % behoeft ' het tegenwoordige noch de toekomst te vreezen *'. — Rijkdommen en waardigheden ^ zijn niet te vergelijken bij gezondheid, tevredenheid ^ en een goed geweten. 1 whole. 2, Observe the place of the different elements in a dependant sentence, viz. 1° subject 2° object 3° complement 4° verb. This is a general rule. 3 duty. 4 to observe. 5 to need. 6 to tear. 7 dignity. 8 content. 2. Het oude Belgie strekte zich ^ veel verder ^ uit dan het hedendaagsche ^; het bevatte * tevens een gedeelte ^ van het tegenwoordige Frankrijk. — De Nederlanden waren een groot gedeelte van hunnen rjjkdom aan hunne volkphmtingen ^ in Oost- en West-Indie verschuldigd '. — 65 De bloei * van den koophandel en van de zeevaart der Vereenigde Nederlanden dagteekent ^ van het bestuur ^^ van prins Maurits van Nassau, den waardigen zoon en opvolger van den eersten Willem. 1 Reflective verbs occur much more frequently in Dutch than in English, as here: zich idtstrekken , to extend. 2 farther. 3 modern. 4 to contain. 5 a part. 6 colonies. 7 to owe. 8 growth. 9 to date from. 10 the reign. 3. Rijkdom ^ alleen is niet in staat den mensch geluk- kig te maken; want de grootste schatten reiken somwij- len niet toe, om al zijne behoeften ^ en wenschen te vervullen. — Deugd ' en kunde '* overtreffen deze in alle opzichten. — Een gezond verstand met een goeden wil gepaard, ruimt zelfs natuurlijke hinderpalen ^ uit den weg. — De ware godsdienst ^ ligt tusschen twee uiter- sten ^, waarvan het eene tot ongeloof ^, het andere tot bijgeloof ^ leidt. 1. In this sentence deugd and kunde together form a plural. 2 wants. 3 virtue. 4 knowledge. 5 obstructions. 6 religion. 7 extremes. 8 infidelity. 9 superstition. 4. Diegenen, welke tot hooge eereposten geraken % of, na arm geweest te zijn, rijk worden, en hunner afkomst of hun vroegeren stand niet gedachtig blijven ^, zijn hun geluk onwaardig, en gelijk den ondankbaren reiziger •', die ongevoelig de bron voorbijgaat, welker water hem verkwikt heeft. — Evenals * eene schaduw ^ voorbij snelt, en niets dan eene ledige plaats achterlaat, even- zoo ijlen de oogenblikken onzes levens been, en voeren 5 66 in hunne vlucht het goede en kwade ^ dezer wereld met zich. 1 attain to. 2 do not remember. 3 traveller. 4 as, 5 shadow. 6 the bad. 5. De menigvuldige wonderen der geheele natuur getui- gen op de duidelijkste wijze van de groote macht, de diepe wijsheid en de oneindige * goedheid des eenigen Schep- pers, die als een minnend ^ vader voor het welzijn van al zijne kinderen zonder onderscheid zorgt. — Het ge- oefende ^ oog des wijzen, vlijtigen, onbevooroordeelden * onderzoekers ontdekt de sporen eens grooten Makers in de eenvoudige en zamengestelde , openbare en geheime^ levende en levenlooze voortbrengsels ^ der natuur en roept met een van verwondering opgetogen ^ gemoed uit: hoe groot zijn uwe werken, o Heer! Gij hebt ze alle met wijsheid gemaakt. 1 infinite. 2 loving. 3 practised. 4 unprejudiced. 5 productions. 6 excited by. 6. Keizer ^ Karel de Groote was een vorst, de bewonde- ring zijner tijdgenooten en der nakomelingschap waardig. Goedertieren ^ in den kring zijner onderdanen, doch schrikverwekkend ^ onder zijne vijanden , werkzaam * om misbruiken te schaffen, onvermoeid in het stichten van nuttige inrichtingen , was hij ver ^ boven zijne eeuw verheven ^. Hij bezat moeds genoeg om op den troon het voorbeeld te geven, dat men nimmer te oud ^ noch te voornaam zijn kan, om nuttige kundigheden aan te leeren. Jammer maar ^, dat hij in zijn' godsdienstijver 67 overdreven was, en, met het Evangelie in de eene en het oorlogszwaard ^ in de andere hand, de hardnekkige Saksers bekeeren wilde. Zijne nakomelingen waren meestal zwak en dom; zij werden door hunne eigene driften *° en die van anderen beheerscht, en hunne volken bleven eeuwen achtereen ^^ onbeschaafd ^^. 1, The art. is omitted before titles when immediately followed by proper names. !2 benevolent. 3 terrible. 4 active. 5 far. 6 su- perior to. 7 old. 8 It was a pity however. 9 sword of war. 10 passions. 11 during many. 12 uncivilised. 7. Keizer Karel de Vijfde , zijne oorlogen moede * , en het einde zijns levens in stilte willende doorbrengen, legde zijne kroon neder, en benoemde ^ zijn' zoon Filips tot zijn' opvolger en tot meester van zijne voornaamste bezittin- gen ^ Deze vorst , die noch zijns vaders moed noch zijne deugden bezat, maakte zich weldra * bij zijne Nederland- sche onderdanen. gehaat. Zijne zuster Margaretha, die hij tot voogdes ^ over hen aangesteld had, vestigde den ze- tel ^ barer regeering te Brussel. Aan het hoofd ^ van haren staatsraad was de kardinaal Granvelle benoemd, die veeleer hare daden bespieden ^ dan hare belangen beharti- gen moest. Het was onder haar bestuur, dat de edelen des lands een verbond aangingen ^®, om hunne rechten en vrijheden te handhaven; en dit was de eerste stap tot de onaf hankelijkheid van een groot gedeelte onzes lands. 1 moede J tired of, schuldig , guilty, kwijtj quit, zat, tired and a few more adj. are always placed as above, after the subst. 2 appointed. 3 possessions. 4 soon. 5 regent. 6 seat. 7 head. 8 to be a spy on. 9 support. 10 formed, made. 8. Socrates was de wijste onder ^ de Grieken: hij word 68 het slachtoffer van den nijd, en bleef een gehoorzaam burger, die begreep den dood minder te moeten vree- zen dan de ongehoorzaamheid jegens zijne overheid \ Zijne zedeleer scheen aan vele zijner medeburgers ge- vaarlijke lessen voor de jeugd te bebelzen ' , omdat * hij de vreugd en het genot des levens niet als ondeugden beschouwde. Zijne leerlingen beminden ^ hem als een' vader en beschouwden zijn' dood als het grootste onge- luk' terwijl hij zelf dien slechts als een overgang tot een beter leven beschouwde. Na zijn' dood hadden de Athe- ners berouw over hunne dwaling *; zij schaamden zich daarover en herinnerden zich Socrates dikwijls ^. Men richtte hem een openbaar * gedenkteeken ^ op, en de al- gemeene verachting trof zijne vijanden. Zelfs de gelief- koosde tooneeldichter ^^ Aristophanes, die den deugdza- men wijsgeer ** in een zijner blijspelen ^^ dwaasheden *^ deed zeggen, werd later daarvoor berispt ^*. 1 Observe the use of onder, among — different from onde>% under. 2 the constituted authorities. 3 to contain. 4 because. 5 to love. 6 error. 7 often. 8 public. 9 monument. 10 dramatic poet. 11 philosopher. 12 comedy. 13 foolish things. 14 to be blamed. 9. De trek * naar het verbodene. Zekere ^ Jacob Morelli , een rijke koopman te Napels , beroemde ^ zich, zijne schatten * gewonnen te hebben , zonder dat hij een voet ^ buiten * de poort ' gezet had. En waarlijk in achtendertig jaren had hij de stad niet verlaten. De hertog van Ossuna, onderkoning van Na- pels, van deze zonderlingheid * onderricht, wilde met dezen zonderling eene proef nemen ^ , en zien , hoe ver * ° 69 men hem wel zou' brengen. Drie dagen na zijne in- trede in Napels zond hij een' stadsbode ** bij den koop- man, en liet hem verbieden op verbeurte ^^ Tan tien duizend kronen, zich buiten het rijk te begeven. leder, die dit hoorde, spotte met dit zonderlinge verbod; men vond het zeer belachelijk ^^ een' man van dien ouder- dom te verbieden, buiten het rijk te gaan, daar hij in zoo vele jareu niet buiten de stad was geweest. De koopman zelf lachte er om. Het duurde ** echter niet lang, of *^ hij begon over dit verbod na te denken en poogde *® de redenen ^^ daarvan uit te vorschen. Hij wist ** wel, dat de Hertog niet dwaas ^* genoeg was, om zon- der gewichtige redenen zulk een zonderling verbod te doen. Van tijd tot tijd was hij zwaarmoedig, zoo zelfs, dat hij niet kon slapen, want dag en nacht hield dit geheimzinnige *" verbod zijn geest bezig ^^ Om een einde aan zijne kwellingen ^^ te maken, neemt hij eindelijk het besluit *% buiten het rijk te gaan, en de tien dui- zend kronen te verbeuren ^*. Hij zendt het geld aan den onderkoning, stapt ^^ in eene koets ^^, rijdt naar de eerste stad buiten het grondgebied van het rijk en keert den volgenden dag terug. De menschenkennis en wijsheid van den Hertog bleken ^^ nu allerduidelijkst. Hij toonde ^^ echter, dat zijn oogmerk ** met dit ver- bod geenszins ^° was geweest zich zelven te verrijken. De helft ^* der ontvangen som zond hy aan het gast- huis ^^ en de andere helft gaf hij aan den koopman terug, met deze boodschap, dat dit genoeg was, om aan anderen te leeren, hoe men de grillen ^^ van dwazen ^* moot straffen; en tot zijne hovelingen ^^ zeide hij: „Het is mij aaugenaam, gelegenheid te hebben gevon- den, om de waarheid van het gezegde ^^ te toonen: wrj haken naar hetgeen verboden is." 70 1 desire. 2 a certain. 3 to boast. 4 treasure. 5 foot. 6 out of. 7 the grates. 8 eccentricity. 9 make a trial. 10 far. 11 a town messenger. 12 under pain of having to pay a penalty. 13 ridicu- lous. 14 to last. 15 or. 16 to endeavour, 17 the reason. 18 to know. 19 foolish. 20 mysterious. 21 occupied. 22 trouble. 23 re- solution. 24 to forfeit. 25 to jump. 26 coach. 27 to appear. 28 to show. 29 intention. 30 by no means. 31 half. 32 hospital. S3 hu- mours, 34 fool. 35 courtier. 36 saying. 10. Vastheid * van karakter. De Kalif Mutewul verdaeht ^ zijn' geneesheer ^ , die een kristen was, dat deze zich, wellicht door den griekschen keizer, had laten omkoopen *, om hem, bij de eene of andere gelegenheid, om het leven te brengen ^. Ten einde zich dus ^ van de getrouwheid van Honain — dit was de naam van den arts — te verzekeren, besloot hij diens deugd op eene strenge proef te stellen, en zeide tot hem: „Honain, ik heb een' vijand, dien ik gaarne heimelijk wilde gedood hebben; gij meet mij dus een sterk vergif ^ gereed maken ^, waarvan hij, voor wien het bestemd is, volstrekt niet ® genezen kan." „Groote beheerscher der Muzelmannen, antwoordde Ho- nain, ik heb altijd geleerd '° nuttige ^' geneesmiddelen *- te bereiden, en ik kan mij niet verbeelden '^, dat gij Goit ^* andere van mij zoudt begeeren. Wilt gij echter dat ik u gehoorzame, vergun mij dan, dat ik uw hof verlate, om in een ander land kundigheden *^ te verza- melen, die ik, tot nu toe, niet bezit!" Mutewul her- nam *^, dat hij zijn bevel dadelijk ^ ^ wilde volbracht heb- ben, en poogde, door beloften ^* en bedreigingen '^,zijn' geneesheer daartoe te overreden; doch ziende, dat alles vruchteloos was, liet hij hem in de gevangenis werpen en een' verspieder ^ " bij hem zetten , die van alles , zelfs 71 van de geringste bedrijven ^* van Honain, verslag moest doen *^. Honain, overtuigd, dat de schande in de mis- daad ^^, en niet in de straf gelegen is, verduurde ^* zijn kerkerstraf, die hij niet verdiend had, met standvastig- heid, en bracht zijn' tijd, zonder verveling ^^, in nuttigen letterarbeid ^* door. Op deze wijze was een geheel jaar verloopen , toen de Kalif hem voor zich liet roepen. Men had, op eene tafel, goud ^', diamanten en kostbare stof- fen gelegd, en, naast deze, geeselroeden en alle andere werktuigen, tot de pijnbank behoorende. — „Gij hebt tijd genoeg gehad, zeide Mutewul tot Honain, om na te denken ^*. Ik geloof niet , dat gij zulk een vijand van uzelven kunt zijn, om mij nog langer te wederstreven. Kies ^*, of deze rijkdommen, die hier voor u liggen, of uwe straf, waartoe gij de verschrikkelijkste ^" toebereid- selen gemaakt ziet." — Ik heb u reeds gezegd , antwoordde Honain met onverschrokkenheid , dat ik slechts die mid- delen ken, welke dienen om het leven der menschen te verlengen, maar niet de zoodanige, welke het kun- nen verkorten. Beschik ^^ dus over mijn lot; ik ben be- reid mij volkomen te onderwerpen. — „Wees gerust '*, hernam nu de Kalif, de gestrengheid afleggende, welke zich op zijn gelaat ^^ vertoond had — men heeft uwe trouw bij mij in verdenking ^* gebracht, en deze tijd van beproeving ^^ was noodig, om die verdenking uit mijn hart te bannen. Ik geef u thans mijn geheel vertrou- wen weder; maar ik vorder van u, dat gij mij de be- weegredenen noemt , welke u tot ongehoorzaamheid je- gens mij konden brengen." — „Machtige beheerscher !" antwoordde Honain , ongaarne wederstreefde ik het bevel van den grootsten vorst der aarde; maar mijn gods- dienst ^® en stand hebben mij daartoe verplicht. Het kristendom, hetwelk beveelt, zelfs zijnen vijand wel te 72 doen , verbiedt niet minder ernstig , diegenen te bena- deelen, welke ons verongelijkt ^^ hebben, terwijl de ge- neeskunst, die goddelijke wetenschap, alleen tot het behoud ^^ der menschen besterad, niet tot hun verderf ^* mag gebezigd *•* worden en de geneesheeren , voordat zij deze verheven *^ kunst mogen beoefenen *% zich door een plecbtigen *^ eed moeten verbinden, nimmer eenige schadelijke middelen aan iemand toe te dienen. — „Dit zijn schoone wetten **," zeide de Kalif, „en ikkanmijne bewondering niet weigeren *^ aan een' godsdienst en aan eene kunst, welke op zulke wetten steunen *^." 1 Firmness, decision. 2 to suspect. 3 physician. 4 to bribe. 5 In this expression brengen — otii means: to deprive of. 6 Ten einde, in order. 7 poison. 8 to prepare. 9 by no possibility. 10 to learn. 11 useful. 12 remedy. 13 to imagine. 14 ever. 15 know- ledge. 16 to answer. 17 immediately. 18 promise. 19 threat. 20 spy. 21 action. 22 to inform. 23 crime. 24 to bear. 25 weariness. 26 literary labour. 27 gold. 28 to think about it. 29 to choose. 30 terrible. 31 to command. 32 without fear. 33 face. 34 suspi- cion. 35 trial. 36 religion. 37 to do injustice. 38 reservation. 39 destruction. 40 used. 41 noble. 42 to practise. 43 solemn. 44 law. 45 to refuse. 46 to be based on. II. TRANSLATING FROM ENGLISH INTO DUTCH '). 11. True ^ friends are rare ^. — God is the creator * of the world * and the father of creatures ^. — Friend- ship ® is one of the greatest treasures ' of life ^. — The honest ^ man does not alone justice '° to his friends, but also to his enemies. — Riches and dignities ^^ are no- thing compared *^ to virtue ^ ^ and a good conscience ^*. — A clever *^ man is more useful ^® to society ^^ than a man of fortune ^^ \ ') A key to these exercises is added at the end of the book. 73 1 waar. 2 zeldzaam. 3 Schepper. 4 wereld. 5 schepsel. 6 tie vriendschap. 7 schat. 8 leven. 9 rechtschapen, 10 gerechtigheid. 11 waardigheid. 12 in vergelijking met. 13 deugd. 14 geweten. 15 knap. 16 nuttig. 17 maatschappij. 18 fortuin. 12. Mythology ^ has for its object ^ a knowledge ^ of the heathen * gods. — Russia is the most extensive ^ em- pire ^ in Europe. — Mighty '' Rome trembled ^ at the approach ^ of the great Hannibal , but feeble ^ ° Greece feared ^^ nothing from the proud ' ^ Xerxes. — Holland is the native country of Boerhave. — Yoltaire called ^^ Frederik ^* the Second the Solomon of the North ^^ — Pliny the elder ^ ^ , surnamed ^ ^ the naturalist ^ ^ , died du- ring the reign ^^ of Vespasian. 1 fabelleer. 2 voorwerp. 3 kennis. 4 heidensche a. 5 uitgestrekt. 6 rijk. 7 machtig. 8 sidderen. 9 bij het naderen. lOzwak. 11 vree- zen. 12 trotsch. 13 noemen. 14 Frederik. 15 noorden. 16 oude. 17 bijgenaamd. 18 natuurkundige. 19 regeering. 13. The companions \ of Columbus threatened ^ to kill ^ him and to return * to Spain ^, if in three days they should not arrive ^ in the new world, they were look- ing for ^. — King Codrus went * into the camp ® of the enemy *" disguised " as a peasant ^^, and tried to quar- rel 1% in order that he might be killed and that his people, should obtain ^* the victory ^^, which the oracle had promised ^^ him, under condition ^^ that he, as leader ^^, should be slain ^^ by the enemy. — The an- cient Greeks and Romans ^° represented ^^ Time as an old man ^% holding ^^ in one hand a scythe ^'* and in the other an hourglass ^^ 1 reisgenoot. 2 dreigen. 3 dooden. 4 terugkeeren. 5 Spanje. 6 aankomen. 7 zoeken. 8 zich begeven. 9 kamp. 10 vijand. 11 ver- 74 kleed. 12 boer. 13 twist. 14 behalen. 15 zege. 16 beloven. 17mits. 18 aanvoerder. 19 ombrengen. 20 Griek, Romein. 21 verbeelden. 22 grijsaard. 23 houden. 24 zeis. 25 zandlooper. 14. King Canute. Canute , King ^ of Danmark ^ , was walking ^ one day * along ^ the shore ^ with someof his courtiers, who were loud in extolling ^ his power ^ and who said, among other things, that the sea and the land were obliged ^ to obey ^" him. The king, who would shame ** these flatterers, placed himself ^^ therefore *^ as close '* to the sea as he could, and spoke: I command ^^ thee, o sea! not to approach ^^ and not to wet *^ my feet ^^ However ^^ the waves ^^ came rolling ^^ towards him ^^ and quite wetted his feet. Then ^^ he turned ^* towards his courtiers and said: Flatterers! behold your king whom, as ^^ you say, sea and land should obey ; at his command ^^ however the waves do not even ^^ keep back ^^. No one is almigthy but God and no one deserves ^^ to be called ^" almighty but He, who has created ^^ all things and who main- tains ^^ them ^^ all." 1 koning. 2 Denemarken. 3 wandelen. 4 eens. 5 langs. 6 het strand. 7 roemen. 8 macht. 9 verplichten. 10 gehoorzamen. 11 beschamen. 12 zich plaatsen. 13 te dien einde. 14 nabij. 15 bevelen. 16 nade- ren. 17 nat maken. 18 voet. 19 niettemin. 20 golf. 21 stroomen. 22 naar hem toe. 23 toen. 24 wenden. 25 naar. 26 gebod. 27 niet eens. 28 keeren. 29 verdienen. 30 noemen. 31 sclieppen. 32 onder- houden. 33 ze. 15. Exemplary ' firmness - of a judge ^. A favourite servant of prince Henry '' , the son of Henrv IV , king of England ^ , accused of a crime ^ , was 75 brought before the Kings-Bench ' and imprisoned * by order ^ of this court ^ ". When the young prince heard ^ ' this, he considered ^^ it an insult ^^ to ^'* himself, and in great passion ^^ hastened ^^ to the hall ^', where the judges ^^ were assembled ^^ He commanded ^° them immediately ^^ to set his servant at liberty ^^. Every one ^^ was astonished ^'' and terrified ^^ by the passion of the prince, except ^^ the chiefjustice ^', Sir William Gascoigne. Without ^* showing ^^ any astonishment or fear ^® he said to the prince, that he must obey ^^ the laws ^^ of the kingdom ^*; but that, if he would do so- mething ^'* for the prisoner, he should throw ^^ himself at the king's feet to beg ^^ mercy ^^ for the criminal ^^. This, he added 2^, is the only '*® way " to obtain " what you desire ", without breaking " the laws or without violating *^ justice ''^. But this respectful " language ''* made no impression *® on the prince, who with the same impetuosity ^^ demanded ^^ , that the prisoner should be immediately set at liberty, threatening ^^ that he other- wise ^^ would free ^* him by force ^^. The noble Lord then addressed him with all the calmness ^^ of a judge, penetrated ^' by the dignity ^* of his office: „Prince" said he „by ^* that obedience ^" which you owe ^^ the Royal power ^% I command you, not to interfere ®^with the prisoner, and to leave ^'' this hall, in order ^^ that you, by your passion, may no longer prevent ®® this court from doing its duty ®^." 1 voorbeeldig, 2 standvastigheid. 3 rechter. 4 prins Hendrik. 5 Engeland. 6 misdaad. 7 's Konings rechtbank. 8 in hechtenis nemen. 9 op last. 10 gerechtshof. 11 vernemen. 12 beschouwen. 13 belee- diging. 14 voor. 15 gemoedsbeweging. 16 ijlen. 17 zaal. 18 rechter. 19 vergaderen. 20 gelasten. 21 terstond. 22 to set at liberty, ontslaan. 23 een ieder 24 verbaasd. 25 bevreesd voor. 26 uitge- zonderd. 27 opperrechter. 28 zonder. 29 te toonen. 30 ontstelte- 76 nis. 31 zich onderwerpen aan. 32 wet, 33 koninkrijk. 34 lets. 35 werpen. 36 smeeken. 37 genade. 38 misdadiger. 39 daarbij voegen. 40 eenig. 41 middel. 42 te verkrijgen. 43 verJangen. 44 overtreden. 45 verkrachten. 46 recht. 47 eerbiedige. 48 taal. 49 indruk. 50 onstuimigheid. 51 eischen. 52 dreigen. 53 anders. 54 bevrijden. 55 met geweld. 56 bedaardheid. 57 doordringen. 58 waardigheid. 59 uit kracht van. 60 gehoorzaamheid. 61 verschul- digd zijn. 62 gezag. 63 zichbemoeien. 64 verwijderenuit. 65zoodat, 66 verhinderen. 67 plicht. Conclusion. At ^ these words the prince became furious ', drew * his sword and ran towards the judge , as if he intended to kill * him, but the noble Lord remained calm ^, and addressed the prince with his powerful ^ voice in the following words ': „ Prince, remember ^ that I repre- sent ^ here your Lord ^^ and father, and that, on ac- count of these double connections ^^ you ought to be doubly ^^ obedient to me. Therefore ^^ I command you in his name to abandon ^ * your design ^ ^ , and hence- forth '^ to show '^ a better example '^ to those ^^, who shall one day become your subjects ^"; and as a punish- ment ^^ for the disobedience ^^ and the contempt ^% you have shown ^'* for the laws, I order you to go immedi- ately to prison and to remain ^^ there till ^^ the King your father has made known his wishes ^^ about it ^^" The words sounded like ^^ thunder ^^ in the ears of the prince; they made him reflect ^^; he gave one of his followers ^^ the sword, which he had drawn against the judge, made a deep bow ^' to the chiefjustice , and went voluntarily ^'* to prison. They gave immediate notice ^^ of this affair ^^ to the King , and there were even courtiers enough , who sought ^^ to excite the monarch's anger ^^ against Sir William 77 Gascoigne. But, when this prince had been informed " of all the circumstances ***, he raised his eyes ** and hands to heaven *', and exclaimed *^: Oh God! How many thanks do I not owe you! You have given me a judge, who exercises justice without ^* fear, and a son who knows how to subdue *^ his passions. 1 op. 2 woedend. 3 trekken. 4 dooden. 5 bedaard. 6 krachtig. 7 in the following words, in de volgende bewoordingen. 8 bedenken. 9 de plaats bekleeden. 10 souverein. 11 nit hoofde van deze beide betrekkingen. 12 dubbel. 13 derhalve. 14 afzien. 15 voornemen. 16 voortaan. 17 geven. 18 voorbeeld. 19 diegene. 20 onderdaan. 21 tot straf. 22 ongehoorzaamheid, 23 minachting. 24 toonen. 25 blijven. 26 totdat. 27 wil. 28 hieromtrent. 29 klinken. 30 een donderslag. 31 nadenken. 32 gevolg. 33 buiging. 34 vrijwillig. 35 to give notice, kennis geven. 36 gebeurtenis. 37 zoeken. 38 toorn. 39 to be informed, vernemen. 40 omstandigheid. 41 oog. 4'i hemel. 43 uitroepen, 44 zonder. 45 bedvviugen. 16. Adventures ^ of Heemskerk and Barends on No va-Zembla. These two seamen sailed from Amsterdam in May 1596 in order to find a North-West ^ passage, and had arrived ^, in a few weeks, at 74 degrees North *. There they came between ^ enormous ^ blocks of ice ^ , covered with snow, which they, in the distance ^, had taken for swans. For a few days they sailed , surrounded by these blocks of ice, and discovered ^ on the 9th of June the little ^^ Bearislands. From that time " they steered con- tinually northwards, found nothing but floating pieces of ice ^^, and reached the 19th of June the coast of Spitsbergen, where they anchored ^^ Thence they sailed onwards, and discovered the 17th of July Nova-Zembla, to the Northern point of which they steered. Here they 78 were several times ** visited *^ by white bears, and were obliged often to stop ' ^ near large fields of ice , in order to wait for a favourable opportunity *^ to continue their voyage ^^ Besides, the danger of being crushed ^^ by floating blocks of ice was often very imminent ^°. On the 30th of August a sharp wind continually drove blocks of ice against their ship. A great many ^^ heaped them- selves up in such a way ^^ against the vessel, that it was in danger of being thrown ^^ on its side. But on the other side too large blocks of ice pressed ^* with so much force against the ship, that she at last stood wholly upon the ice, as if placed there by machinery ^^. Still ^^ the dan- ger ^'^ of losing the vessel was not past ^^. Large blocks of ice pressed always against it, so that it cracked and threatened to burst ^*. A few days after ^° a large hole '' was made in it. The sloop and the boat had already been placed ^^ on the ice; they began to bring the pro- visions on shore ^^ and made the more haste ^*, as on the 5th of September the vessel had been completely ^^ thrown on its side and would hardly be able ^^ to re- sist ^^ any longer to the pressure of the ice. 1 lotgeval. 2 noordwestelijk. 3 komen op. 4 noorderbreedte. 5 tusschen. 6 schrikkelijk. 7 ijsschots. 8 op eenigen afstand. 9 ont- dekken. 10 klein. 11 van toen af. 12 drijfijs. 13 het anker werpen. 14 herhaaldelijk. 15 bezoeken. 16 aanleggen. 17 gelegenheid. 18 tocht' 19 verpletteren. 20 dreigend. 21 menigte. 22 zoodanig. 23 werpen. 24 dringen. 25 mekaniek. 26 nog. 27 gevaar. 28 -voor- bij. 29 te barsten. 30 later. 31 aanmerkelijke opening. 32 uitzetten. 33 to bring on shore, aan land brengen. 34 to make the more haste, des te meer spoed maken, 35 volkomen. 36 to be able, in staat zijn. 37 tegenstand bieden. Continuation. They resolved ' now to build ^ a hut , in order to win- 79 ter ^ there , near a stream , two miles inland. Four weeks passed * in this labour ^, though ^ there was plenty of wood ' drifting near the coast. Towards the end of Sep- tember the cold became ^ very severe * and made labour very difficult ^°. Fourteen days were required ^^ to break a few planks from the vessel, which was still ^^ in the same position. These planks were to be used ^' for the walls and the roof ^* of the hut. The cold became daily more intense *^, and the dull ^^ nights grew ^^ longer. On the 18th of October the hut was so far ready ^^,that the crew ^® could go and live in it. With very great difficulty ^^ they had brought ^* the sloop and the boat, on which their hope of deliverance ^^ rested, near the hut. Already ^^ on the 4th of November the sun no lon- ger appeared ^* above the horizon ^^, but the moon rose and did not set ^^ again. It was continual ^^ night, and the cold was so severe , that even the white bears , against which they had often ^^ had to fight , left ^^ the neighbour- hood *^. They were obliged ^* to make clothes from the skins ^^ of the white foxes, they caught in traps ^^, and of which they ate the meat ^*; especially they used these skins to cover ^^ their feet. They were under the necessity ^^ to have heated stones even '^ in bed, and in spite of all this ^^ they hardly ^* felt *® any warmth. 1 besluiten. 2 bouwen. 3 overwinteren. 4 voorbijgaan. 5 arbeid. 6 ofschoon. 7 overvloed van hout. 8 worden. 9 streng. 10 het werk zeer moeielijk maken. 11 noodig. 12 nog. 13 gebruiken. 14 wall, wand; roof, dak. 15 scherp. 16 droevig. 17 worden. 18 ge- reed. 19 manschappen. 20 ongeloofelijke moeite. 21 brengen. 22 redding. 23 reeds. 24 komen. 25 gezichteinder, m. 26 ondergaan. 27 steeds. 28 dikwerf. 29 verlaten. 30 deze streken. 31 genood- zaakt. 32 huid. 33 in vallen vangen. 34 vleesch. 35 ter bedekking. 36 gedwongen. 37 zelfs. 38 trots al deze middelen. 39 nauwelijks. 40 voelen. 80 Conclusion. Meanwhile * they struggled ^ manfully against every misfortune. ^. In January they perceived again some dif- ference * between day and night, and the cold began to diminish ^ a little. In February the sun appeared * again on the horizon , the foxes left them ^ and the white bears came back ^. But now the cold increased again very much and continued ^ until the first half op April. Only with great difficulty they could keep the hut warm *°, and they were obliged to dig the wood they wanted ^^ out of the snow **. Towards the end of May they dug also the sloop and the boat out of the snow, both with such great exertions i% that their strength was often completely exhausted i*. Then they had to clear a way^-^ through the ice with pickaxes and hatchets i^, in order to get water ^'. On the 14th of June they ventured ^^ at last to begin their return. The ice often placed the two boats in great danger, and finally ^^ they became so damaged -" that they had to be drawn ^' on the ice to be repaired ^^ After four days they could continue -^ their road ^*, but had still incessantly to struggle against the same dangers. A storm separated ^^ the two boats, but they soon met again. At the same time they had continually to defend themselves against bears and morses ^^ On the 3d of August they arrived ^^ at the southern part ^* of Nova-Zembla and, after a voyage ^^as dangerous as it was difficult , reached Kola in the middle of September, whence ^" they sailed to Holland ^^ , where they at last happily landed. 1 intusschen. 2 kampen. 3 onheil. 4 eenig verschil zien. 5 ver- minderen. 6 verschijnen. 7 afscheid nemen. 8 terug komen. 9 aanhouden. 10 to keep warm, verwarmen. 11 noodig hebben. 12 to dig out of the snow, van onder de sneeuw opgraven. 13 zoo- 81 veel inspanning. 14 uitputten. 15 een' weg banen. 16 houweelen en bijlen. 17 aan het vaarwater komen. 18 wagen. 19 ten Jaatsie. 20 beschadigen. 21 they had to be drawn on the ice, zij moesten op het ijs getrokken worden. 22 herstellen. 23 vervolgen. 24 vaart. 25 van elkander scheiden. 26 walrus. 27 landen. 28 zuideUjke uit- hoek m. 29 vaart. 30 van waar. 31 zich naar Holland inschepen. III. FAMILIAR PHRASES. Wees zoo goed mij te zeggen. Heb de goedheid mij te zeg- gen. Vergun mij op te merken. Neem me niet kwalijk, dat ik u in de rede val. Ik heb een verzoek aan u. Wil u mij een dienst be- wijzen ? Doe mij dit genoegen. Bewijs mij deze vriend- schap, deze eer. Ik verzoek u (dringend). U zou mij zeer verplichten. U zou mij geen grooter ge- noegen kunnen doen. Reken op mijne erkente- lijkheid. Dank! vriendelijk dank! Wei verplicht. Ik bedank u. Ik neem het in dank aan. U is wel goed. Be so kind as to tell me. Have the kindness to tell me. Allow me to observe. Pardon me , if I interrupt you. I want to ask you something. Will you render me a ser- vice? Do me this pleasure. Do me this kindness, this honour. I beg you. You would much oblige me. You could not do me a greater pleasure. Be convinced of my grati- tude. Thanks, many thanks. Much obliged. Thank you. I accept it with many thanks. You are very good. 6 82 U is al te gofed. ' U maakt mij verlegen. Ik ben u zeer dankbaar voor \ uw goedheid. Vergun mij u mijne erken- ' telijkbeid te betuigen. Ik weet nietj hoe ik zoo ' veel beleefdheid beant- ; woorden zal. i Dit is een nieuw bewijs van uw vriendschap. Geef mij de gelegenheid u wedcr van dienst te zijn. Dat gaat niet. Dat is mij onmogelijk. Het spijt mij , maar ik kan het niet doen. Het hangt van mij niet af. Dat gaat mij niet aan. Ik bemoei mij niet met deze zaken. Daar zal niets van komen. Het oogenblik is niet gun- stig. Op een anderen tijd. Met den besten wil van de wereld kan ik het niet doen. Het doet mij leed, dat ik u hierin niet kan dienen. Vergeef mij, Mijnheer, neem het mij niet kwalijk. Duid het niet ten kwade. Wat zegt u? Wat zeg je? You are too good. You confuse me. I thank you very much for your kindness. Allow me to offer you my most sincere thanks. I do not know how to re- pay so much politeness. That is a new proof of your friendship. Give me an opportunity of being of service to you. That cannot be. That is impossible, (to me) I am sorry I cannot do it. That does not depend on me. That is not my business. I do not meddle with these things. Nothing will come of it. The opportunity is not fa- vorable. Another time. Much as I should like, I cannot do it. I am sorry I cannot be of any service to you. Pardon me, Sir, do not be offended with me. Do not take it amiss. What do you say? 83 Wat belieft u? (Vlieft) Waarvan spreekt u ? (Waar- van spreek je?) "Wat versta je of verstaat u daaronder? Wat dunkt u er van? Wat raadt u mij te doen? Hoe kan men dit weer goed maken ? Hoe denkt u er over? Wat kan ik er aan doen? Wat zou u in mijn plaats doen? Bedenk maar eens. (pr. es) Hoe meer ik nadenk, hoe meer ik overtuigd ben^ dat ik ongelijk had. Hoe is het weer? Schijnt de zon? Is het maanlicht? Het is mooi weer. Het is warm weer. Het waait. Ik vrees dat we regen zul- len krijgen. Het regent zeer hard. Laten we ergens schuilen. Het is maar een bui, het zal wel gauw over zijn. De wolken verdeelen zich, het wordt helder. Ik heb het erg warm. What do you want? Of what do you speak? What do you mean by it? What do you think about it ? What do you advise me to do? How can one make it all right again? What do you think of it? What can I do? What would you do in my place ? Think for a moment. The more I think about it, the more I am convinced I was wrong. How is the weather? Does the sun shine? Does the moon shine? It is fine weather. It is warm weather. It blows. I am afraid we'll have rain. It rains very hard. Let us take shelter. It is only a shower , it will soon be over. The clouds divide, it clears up. I am very warm. 84 Ik ban geheel bezweet. 't Is drukkend warm. Er komt onweer op. Het is een hevig onweer. Het dondert , het weerlicht. De lucht begint op te kla- ren. Het is morsig buiten. Er waait een koude (pr. kou'e) wind. We naderen den herfst. De dagen nemen af. Het is koud. Het is erg koud. Het vriest, het rijpt. Het sneeuwt, het dooit. De nevel verdwijnt. De dagen worden langer. De winter zal gauw voorbij zijn. Zonder komplimenten, Mijn- heer. Laat ons maar geen kom- plimenten maken. Zonder omslag. Maak niet zoo veel omslag. Wees welkom, Mijnheer. Hoe Yaart u ? Hoe gaat het ? Om u te dienen. Het doet me genoegen u wel te zien. Ik wensch er u geluk mee. I am in a perspiration. It is very close. A storm is gathering. It is a terrible storm. It thunders, it lightens. It begins to clear up. It is very dirty out of doors. The wind is very cold. We are near autumn. The days begin to shorten. It is cold. It is very cold. It freezes , there is a hoar frost. It snows, it thaws. The fog clears up. The days are lengthening. Winter will soon be over. Without compliments. Sir. No compliments between us. No fuss. Do not make so much fuss. Welcome, Sir. How do you do? At your service. I am glad to see you well. I wish you joy of it. 85 Vaarwel, tot weerziens. The French words adieu , hon- jour, bonsoir are often made use of in Holland even among the lower class. Ik heb de eer u te groeten. Wees zoo vriendelijk en doe mijn' komplimenten aan Mijnheer . .. Greet hem van mij. Breng hem mijn' vriende- lijke groeten. Uw dienaar, Mijnheer, Me- vrouw, Juffrouw. IV. PROVERBIAL Tand om tand. lemand lets ongezoutens zeggen. Al het water van de zee kan hem dat niet afwasschen. Rijkdom baart zorgen. Met vragen komt men naar Rome. Het is een heet ijzer om aan te raken. Als het kalf verdronken is , wil men den put dempen. Als niets komt tot lets , kent het zich zelven niet. Praatjes vullen den bulk niet, or praatjes vullen geen gaatjes. Farewell, till the pleasure of meeting again. I have the honour to bid you good bye. Be so kind as to give my compliments to M . . .. Give him my kind regards. Assure him that I'll always be his friend. Your servant Sir, Madam, Miss. PHRASES. To give tit for tat. To tell a person a bit of one's mind. All the water of the sea cannot cleance him ofit. No riches without cares. By asking many questions one learns much. It is a delicate matter to undertake. When the mare is stolen, they'll lock the stable. Put a beggar on horseback and he'll ride to the devil. The proof of the pudding is in the eating. 86 Eigen haard is goud waard. De stad is ingenomen zon- der slag of stoot. Zoo als je gekookt hebt, moet je eten. Een spiering uitgooien, om een kabeljauw te vangen. Men weetnietofmenvleesch of visch aan hem geeft. Zoo gezaaid, zoo gemaaid. Dwalen is menschelijk. De tering naar de nering zetten. Een gladde aal bij den staart hebben. Elkezaak heefthare keerzijde Een leelijk veulen wordt somtijds (commonly 5oms) een mooi paard. Na regen komt zonneschijn. Veel kleintjes maken een groot. Het geld , dat stom is, maakt recht wat krom is en wijs wat dom is. Kom ik over den bond , dan kom ik ook over den staart. Bij den eenen halen , om bij den anderen te betalen. Hoe meer haast hoe min- der speed. There is no place like home. 