Geschiedenis van de diplomatie gedurende den Oostenrijkschen successieoorlog ...
De grâce van Wassenaer, était d'autre geneigt, maar voor allemande zijnne instructie het bevorderen. Ivan eene generale pacificatie. Met den marquis d'Argenson kon hij dus darover zich niet uitlaten, maar in zijnne brieven aanhoudend de krachtigste bewegredenen, om dien staatsman daartoe over te halen. Zochschreef hij hem (1): //Hierbij moot ik nogmaals mijne par- //ticuliere gedagten voegen, dat wij moeten declarer h. I'Angleterre an cas susdit (au cas que I'Angleterre refuse tout ou partie et traine la négociation.) de ne point pouvoir H ainsi //ne pas vouloir soutenir plus longtems la guerre pour rien.*" In een anderen brief: //La Prance dit que si on avoirsous main quelque surety que la République, après avoir satis- //fait aux biensânces envers TAngleterre, vouloit finir seule, //quiés eux pourroient persuader le Roy de trainer. En tout cas I'Angleterre ne pourrait pas nous rien reprocher et que //nous agirions mieux qu'elle avait fait en 1711 et 1745. (2) Si par management pour les Anglois, qui par Tabandon (1) Dato 28 Maart; wat in de brieven in het Fransch voorkomt, was in cijfer geschreven. (2) 31 Maart W. aan RF. — 122 —, //oii  tot eene generale pacificatie 'werde gebaent, ten meeste genoegen van derselver helangen, en in 't bijsonder van de Republik. Wassenaer had middelerwijl menige bijeenkomst met de Fransche ministers gehad, waarin hij tot datzelfde einde was werkzaam geweest. Kort daarop vertrok lodewukxv naar het leger, om de inneming van het Kasteel van Antwerpen bij te wo- nen. De beide Nederl^tndsche gezanten waren hem tot Brussel gevolgd. Aldaar werd tusschen den Markies d'Argenson en de HH.van Wassenaer en Gilles,nalangdurig en metvruchtgehou- dene gesprekken, een project-traktaat opgemaakt, dat zeer gunstige bepalingen, zoowel voor de Republik als voor hare bondgenooten, bevatte. Het bestond uit 2. Artikelien, waarin het volgende bepäldet van de Ostenden, voor het tegent troordige en toekomende, zoodat noch de Republik, (1) 4 April, W. aan RP. verder rie bijlage C. (2) Secrete Besol., 9 April, pag. 300 van 't register. — 125 — noch Frankrijk van die zijde mogt aangetast worden, tenzij beide Mogendheden oniniddellijX ui oorlog waren. Hernieu-wing van de traktaten van vriendschap en koophandel enz, inzonderheid dat van 1739 ; teruggave aan de Bjppubliek van alle veroveringen in de veroverde steden gevonden. Door de Keizerin zou aan Frankiijk gegeven worden eene Strock lands in Henegouwen, bijzonder de steden Beaumont, en Chimay (1) en aan den Keurvorst van den Paltz, Ostenden-rjksch Gelderland en Limburg. Darentegen zou de vrede tussen mabia theresia en Frankiijk worden hersteld op dell voetvan het traktaat van 1738; waarborg van de Rag- Matieke Sancti exceptia excipiendis (2), en erkenning van den Groothertog van Toscane, als Keizer. Herstelling van den vrede, das vriendschap en goede nabuur-schap, tnsschen de hoven van Londen en Parijs. Het artikel dat deuver handelde was op de volgende wijs ingerigt: (Art. 9) // S. M. tr. Chr. et S. M. Britt. rentreront dans toutes les obligations et engagements destraités, contractus cy-devant entre elles." Daarop was eene tusschenruimte opengelaten, bij, het tene- kenen van het eind-traktaat in te vullen met de woorden : //et en particulier de 1713 et 1717. Lapaixdevant e.tre retablie entre les deux conronnes sur le fondement de ces deux traités, en y comprenant TElecteur et TElecteur de Brunswic-Hanovre, le roy tr. Chr. declare que les engagements pris de sa part dans les traités de 1713 et 1717, par rapport à la persoane qui pris le titre de prince de Grilles pendant à vie du roy jacques ii et après, de roy de la grande Bretagne, sé vendent aussi à toute sa posterity, et (1) Ook between yroeger yermeld is op pag* 120 sab 5. (2) Als, betgeen aan Fruissen ^ Sardinie enz. was a%estaan. J — 124 — S. M. promet de les observer sincèrement et inviolablement.^ //N.B. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. promet de les observer sincèrement et inviolablement.^ //N.B. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik ajouter une stipulation pour la — 124 — S. M. ik Seuret de laper- sonne du près. Edward et de sa rdraite, et amnistie pour ses partisans. De werken van Duinkerken wolden, zowel van de land- als van de zeezijde afgebroken, krachtens detraktaten van 1713 en 1717. Kaap Breton wordt aan Frankrijk teruggegeven. Herstelling van den vrede, tusschen Groot-Brittannie en Spanje, op den voet van de verdragen van Utrecht en Pardo van 1739, met bijvoeging van hetzelfde slot als in art. 9. Eegeling van de grensscheiding tusschen Georgie en Morida, door Engelsche en Spaansche commissarissen. Bevestiging van alle traktaten van vrede en koophandel, tusschen Spanje en de Bepubliek, en gelijkstelling van deze met Engeland. Herstellung van den vrede, tüssen het hof van Weenen en de hoven van Napels en Madrid, volgens het eind-trat van 1738. TeruggaVe van de overwinningen in Italie, door Spanje en zijnne bondgenooten, terwijl Spanje, Napels en Don philips den Keizer erkennen en de Pragmatiek Sanctie wärbarb. A stand door den Keizer van het Groothertogdom Toscane, ten behoeve van Don philips en zijnne mannelijke erfgenamen in de regte en zijnne, afstammelingen van de Koningin Elizabeth Paris van Spanje, zoo lang deze de kroon van Napels of Spanje nietdragen. In geval deze ontbreken, zal Toscane töt het Huis van Lotharingen terngkeeren. Bij gebreke van leden uit dat Huis, zal Toscane in het Koninklijk Huis van Savoijen komen. Daarentegen zal het aan mabia theresia vrijstaan, de kroon van Boheme aan den Keizer, gedurende zijn leven over te dragen. De Hertog van Modena en de Republik van Genua worden in hunne bezittingen hersteld, en de Republik der Vereenigde. Aan Prussen te verzekeren (1). Dit was het werk van de Nederlandsche diplomatie. Om zoo-verre te geraken, was menige schijnbaar onoverkomelijke moeijdijkheid dooi van Wassenaer en Gilles moeten over-wonnen worden. Nadat het projekt naar's Hage was gezonden, werd aan het Engelsche hof onmiddellijk tennis gegeven van den toestand der onderhandeling. Door de Qedeputeerden voor de bniten-lan3sche zaken werden nog eenige bedenkingen daarover aan de Nederlandsche gezanten gestuurd, waarvan de belangrijkste waren, dat men omtrent de onzijdigheid van de Zuidelijk Nederlanden volmaakte reciprocit wilde. Want, volgens art. 1, beloofde Frankrijk alleen stil te zitten, terwijl de Republik bovendien nog de verpligting kieeg, van iedereen terug te houden van eenen aanval uit die landen op iPrankrijk. Terder, dat als de Barriere temg wief gegeben, men die niet vooraf onmikbaar moest maken door de vestingen te ontman-telen. Eindelijk, dat men eene betere en minder moeijelijke schikking omtrent Don philips moest vast stellen (2). Terwijl het antwoord van Engeland nog steeds vmchteloos werd gevraagd, kreeg de heer Gilles bevel, een keer naar's Hage te komen, om mondeling verslag tegeven en verdere instmctien te ontvangen (U). In dit verslag maakte Gilles bekend, dat hoewel, sedert de aangewende pogingen om de krijgsverrigten tegen te honden, nog niets tegen het grondgebied of de bezittingen van den Staat was nitgevoerd, de fransche ministers echter gezamenlijk hadden te kenn'en gegeven, dat bijaldien aan deonderhandeling niet spoedig een einde wierd gemaakt en het. (1 ) Uit de Seer. M Uisive van Wassenaer en Gilles aan den griffier Fagel, 18 Mei 1746 uit Brussel. Ik heb gemeend, hierover zoo nitvoerig te moe-ten zijn, wijl nit zoodanigonbekend projekt men het best de belangen der Terschillende Mogend. Beden leert kennen. (2) Seer. Resol. 28 Mei. (3) Seer. Resol. 9 Junij. — 126 — //soup, als of de Staten Vrankrijk wilden amuseeren, //meer Veld won,// de Koning meer dan ooit verbitterd zou zijn, en de oorlog zonder lets te ontzien zou worden voort-gezet. Behalve dat Meenen, Ath en Oudenaarden reeds waren ontmanteld, had men het slechten van Yperen voor den korten tijd van 14! dagen nitgesteld, welke tijdsruimte men ook op de onderhandelig dreigde te zullen toepassen. Met dezelfde berigten was te gelijk door lOdewuk xv de markies de Puysieux heimelijk naar 's Hage gezonden. Door eeit vriendelijk aanzotk van dozen, hoopte het fransche ministerie de weifeling in de Eepubliek te doen ophonden , en den vrede, hetzij met de zeemog^dheden beide, hetzij met de Repnbliek afzonderlijk , te bewerken. In algemeene bewoordingen was intusschen een voorloopig antwoord van Engeland gekomen , onvoldoende om daarop de ondernandeling voort te zetten. De griffier Gilles werd nu naar Parijs temggezonden met last, de negociatie voort te zetten, voor alle partijen, bond- genooten van den Staat,zoo vele voordeelen mogelijk te be- dingen en eene afhomst te maken. Hem werd daarvoor een pleinpauvair in iriplo medegegeven. (1) Terstond welrden zijn vertrek en zijne lastgeving aan den Koning van Engeland medegedeeld, met dringend verzoek om bf de gezanten van de Eepubliek volmagt te geven , i^zelf een minister plenipo- tentiaris naar Efankrijk te zenden (2). Den volgenden dag hielden de Gedeputeerden voordebui- tenlandsche zaken eene bijeenkomst , en daarin werd besloten , //hoeverre de h^ Gilles sal mogen gaan volgens resolutie van den 1 Julij." (3) (1) Reeol. 1 Julij. (2) Resol. 1 Julij. Order aan Boetsel^r Ho. Mo. minister plenip. aan het Hof van Gr. Britt. (3) Sab. 2 Jnlij J 736. Fraesid. tcr Verg. de hr.vaiRandwyck, praesen- tibns in het besogne de HH. van Randwyck , Beatinck, Raadp. van der Heim , van Hoom , van Rechteren tot Westerveld , van Haren , van "Rechteren , Tamminga met den griffier Fagel. Men bepälde, dat de heeren Gilles en van Wassenaer //I", moesten afwagten zu veel mogelijk, de aanmerkingen //van Engeland binnen een postdag beloofd; //2°. Intussch^i alles aan te wenden, ten vooideele van de //geallieerden en bijzonder van Gr. Brittannie; ^3". 800 er iemand wegens Engeland wordt gemagtigd, //vervalt alle moeijelijklieid, wijl dan pari passu kan worden // voortgegaan; // 4*^ Soo dit van Engeland komende niet sufficient is, valt //de swarigheid, W&t te doen? In dat geval daartoe te arbeiden iTom de.saaken te ajnsteren, en dat er een eonvenabelen tijd // zij om Engelands concurrentie te versoeken, en intnsschen // de saaken te laten in statu quo (d. i, het niet aanvallen van //de Eepubliek en het ophouden van de demolition te bedingen); /f4i\ Soo dat niet te obtineeren mogte sijn, dan te tragten >/een plan genei^al te ajusteren, en soo het buiten Engeland //moeste werden afgedaan, te ttagten te obtineren, dat er tijd //sij om alvorens te teekenen. Het project herwaarts te zenden From daarop precise oidres te ontfangen, dog echter het af- /^breken der negotiatie er •niet aan te waagen, maarsoo het // daarop mogte aankoomen dan liever te teekenen, mits altoos // een tijd sij gestipuleerd voor Engeland, binnen welken het // als principale partije kan accedeeren om mede te werken, /'om de geallieerden tot het aangaan van den vreede op de //gereguleerde conditien te permoveeren. // Daar dit buiten weten van de Algemeene-Staten vastgestdd wetd, noemde men dit eene afsprctahy in plaats van eene resolutie. Kort daarop stelde de Engelsche gezant voor, een gevol- magtigd minister op eene derde plaats, buiten het grondgebied of de bezittingen van Frankrijk, met een Fransch minister en mei die van de Republik te doen zamenkomen. Otrent het vedes-plan schreef Harrington aan Trevor: Sans avancer auoun nouveau jotif pour nous relâcher sur les difficultés, par rapport à la cession du cap Breton, la France remet sur le tapis sa demande offensante et injurieuse, en faveur du fils du Préndai et de ses complices Ce n'est que sur ce dernier article et sur ceux de la Toscane, de Limbourg, de Gueldre, du cap Sreton, et de la Silène que Mr. de Puysieux paroit avoir parlé avec clarté et precision. Verder verklaarde Engeland, dat het nog een ultimatum van Frankrijk verwachtte, v66r dat het zoqdanige openingen doenkon, die tot een einde zouden leiden. Dat het hof van Londen niet twijfelde, of de heer van Wassenaer hadomtrent de bezwaren van Gr.-Brittannie aangenomenhad, insgelijks eengevolmagtigde te zenden, gaf de gezant van Q Röst-Brüningen te's Hage, kennen van de vedes-vorschlagen van Weenen en Turyn, niettegenstände de tegenkanting van de Staten- General, die zich tot geheimhouding. Verbonden hadden aan de Fransche Ministers (2). "Weldra werd Breda als de plaats aangewezen, alwaar de conferenzen zouden worden gehouden, en Lord Sandwich door Koning george als gevolmagtigde gezonden. Terwijl deelde de Engelsche gezant Trevor aan de afgevaardigden voor de buitenlandsche zaken mede, dat ook een plenipotentiaris van den Koning van Sardinie de bijeenkomst zou bijwonen. Terstond den de Staten-General daarover hunne verwonderinsrte kennen geven aan den Koning van Engeland, daar vrozijn gezant aan wijlen den Eaadpensionaris (3) van der Heim verklaard had, dat zoo Frankrijk de zending van een Engel-schen plenipotentiaris aannam, Engeland zichvrij rekende tot eenen algemeenen vrede over te gaan, zonder gezanten van fle bondgenooten toe te laten. (1) Seer. Res. reg. 7 Jolij 1746. (2) Seer. Res. reg. 21 Julij 1746. (3) Obiit 15 Jun. 1746, ten gevolge van de zware werkzaamheden. — 429 — Zij meenden dat bet bijwonen van de conferenzen te Breda door den minister van Sardinie, welkemogendheidgeenbond genoot van de Rep. Ablicke was, die bijenkomst zondenont- Aarden in een Congres zonder preleminairen, waartegen Groot- Brittannie zich altijd sterk had verklaard. De feepublik vertrouwde, dat het doel van den Koning was een afkomst, en niet een oponthoud te bewerken (1). Tot hiertoe was het geheim van de onderhandeling met Frankrijkj'goed bewaard gebleven. Behalve het Engelsthe ministerie en het Secreet Besogne, droegen slechts enkele leden van de Algemeene-Staten kennis van den toestand der onderhandeling. De afspraak van 2 Julij was aan nog minder personen y en natunrlijk niet aan, Engeland, bekend gemaakt. Sedert hadden de afgevaardigden van Overgssel'en Pries- Ind aan hnnne principalen, de Statendier gewesten, kennis gegeven van de genomen maatregelen. Daarop stelde Over- ijssel voor, de onderhandeling met Frankrijk • niet verder vbort tezetten, voomamelijk niet tot het sluiten zonder me- dewerking van Groot-Brittannie en het huis van Oostenrijk. Te gelijk verzochten de Staten van die Provincie, opening van het gebeurde met Erankrijk. Bij inerderheid van stemmen besloten un de leden van het Secreet Besogne (bestaande nit afgevaardigden van elkgewest) te antwoorden: //dat al de leden y van hetzelve, bij den aanvang der negotiatie, onder eede zich / verbonden hadden, hetgieen aan hun in deze negotiatie sonde /I'mogen-voorkomen, secreet te sullen hodden «n volkomelijk M het geheim te sullen bewaren, sender eenige communicatie te / geven, dan met gemeen overleg/ Dat er een onderscheid was yftuBSchen preparafoire en finale punten; dat als. e& lid zich / veroorloofde communicatie te geven, al de leden dezelfde vi^vrijheid zouden moeten hebben en de geheele negotiatie in >!'duigen vallen, ten gevolge van de algemeene bekendheid." De afgevaardigde van Overijssel weigerde zich daaraan te (I) Seer. Resol. 22 Aug. Order aan van Boetselacr. - i3e — honden, en woonde verder de secrete, besognes over dat ondei-werp niet meer bij. Ook de Staten van Priesland ver (I) Seer. Resol. 22 Aug. Order aan van Boetselacr. - i3e — honden, en woonde verder de secrete, besognes over dat ondei-werp niet meer bij. Ook de Staten van Priesland ver (I) Seer. Resol. 22 Aug. Order aan van Boetselacr. - i3e — honden, en woonde verder de secrete, besognes over dat ondei-werp niet meer bij. Ook de Staten van Priesland ver (I) Seer. Resol. 22 Aug. Order aan van Boetselacr. - i3e — honden, en woonde verder de secrete, besognes over dat ondei-werp niet meer bij. Ook de Staten van Klaarden, in een schreiben resolutie, dat het een schending van de Unie en van het legt van vrije beraadslaging was, als de heiieren van het iSecreet Besogne n conchideerden, terwijl zij niets doen konden dan ff preparerenr Dat zij het vooreeist onraadzaam achten eene afzonderlijke overeenkomst met Rankrijk te sluiten, hoewel zij erkenden, dat de omstandigbeden daartoe konden leiden. Wat later dan ook, toen bet bleek dat Engeland niet tot eene afkomst geneigd was, stelde clat gewest v<S6r, om in geval Engeland voortging met moeijelijkheden en // dilayeri^ te ma- ken, men aan die Mogendbeid zou verklaren, dat. de Staten op andere wijze bnnne redding zonden moeten zoeken (1). Intüssere ware de gevolmagtigden te Breda bij'n en boewel bet doorgeen regtstreeks bewijs kon gestaafdwordeft, en door den Baadpensionaris Gilles later bepaald is ont-kend (2), vermoedde men, dat degezanten van Erankrijk eh van de Republik over een afzonderlijken vrede of iets dergelijks bleven bandelen. In bet begin van bet volgende jaar altbans, deed Zeeland berbaaldelijk voorstellen, dat aan eene gebeime commissie mit de Staten van Zeeland mededeeling wierd gedaan van alles, wat de vredebandeling te Breda betrof. Bij znlk eene gelegenbeid scbreven de Staten van dat gewest: ff dat de ware intentie van Zeeland was om geenszints /met de kroonvan Vrankrijk eeneneutraliteit, veelmin een /separaten vrede aap te gaan, maar gedetermineert was, met /goed en bloed als tronwe bondgenoten hunne geallieerden /bij te staan (8). Scboorvoetend w&ren de leden van het Secreet Besogne* tot bet besluit gekomen, om aan Gilles te gelasten, in bet bepaalde geval den vrede afzonderlijk te teekenen. Dat beslait (1) Uit het regist van de Seer. Resol. van H. Ho. Mo. 1746. (2) Extract uit het regist van de Resol. van Ho. Mo. Veneris 28 April 1747. (3) Seer. Resol. Ho. Mo. 7 Maart, 7 Apr. 1747. — 151 — had sterken tegenstand ondervonden, en nog woidt door ydesr het afzonderlijk handelen met Frankrijk gelaakt, op grond, dat het ivas schending van de trouw aan de traktaten met de bondgenooten. Oesteetst aan de algemeene regelen is dit waar; want onge- twijd verheft trouwe nakomme der traktaten een Staat in de algemeene achting. Maar niet altijd en in alle omstandig- heden is dit.uityoeibaaT. Of moest de Bepubliek goedaardig akneien^ hoe zij in denveldtogt van 1745 door Engelanden Oostennjk was verlaten; hoe hare koopvaarders, zelfs door Engelanden Oostennjk was verlaten; hoe zij, nn de onderhandelingen waren begonnen, door Engeland werd misleid? Maar demaat- regel van 2 Julij leed aan een ander gebrek. Na lang dralen genomen, had men het oogenblik van to^ssing bovendien z66 ver xdtgesteld, dat hij niet kon worden volvoerd. Door te dreigen en niet te treffen, maakte de Bepubliek zich van Engeland en Oostenrijk twijfelachtige vrienden; door eene afzonderlijke onderhandeling te beginnen en niet te voleindi- gen, maakte zij zich Frankrijk tot vijand. De gevolgen daarvan danrden voort, ook na het slniten van den vrede van Aken, toen Ibrankrijk weigerde de verloren handels Voord. eelen aan de eepT4)Uek terug te geven; Oostenrijk de geldigheid van het Barriere-traktaat ontkende, en Engeland met zekeremin achting voor den Staat, zich liever aan Fruissen aansloot. En toch de handdwijze van Engeland gedurende den zevenjarigen krijg, en de verbindtenis tnsschen Oostenrijk en Erankrijk, hadden tot de vermeerdering van innerlijke kracht en tot herstel van het Qemeenebest knnavi leiden, will het daardoor juist, te midden van oorlogvo«ende mogendheden, de onzijdigheid bewaren kon, ware het niet dat de Republik toen evensterk* zoo niet sterker, leed aan dezelfda kwaal, die het besluit van 2 Jnlij had uitgelokt, maar ook de nitvoering daarvan belet. Die kwaal was strijd der partijen, over het behouden of verkrijgen van het bewind, met voprbijzicn van het algemeen belang. Het drijven van Wassenaer, Oilles en hunnepartij, toutet sloiten van een afzonderlijken vrede, vond het niet ook zijne oorzaak in vrees voor herhaling van de gebeurtenissen van 1672, en dus ondergang van Jinnne partij? De schoone woorden van de Staten van Zeeland, dat zij goed en bloed over hadden voor het duren van den krijg, bevat- teden zij niet voor velen hnnner den verborgen zin: door het duren van den krijg, hopen wij herhaling van de gebearteten van 1672, en daardoor herstelling van het stadhou- derschap, dus zegepraal van onze partij? Want ook toen werden zij gevonden, die men ten alien tijde vindt, die bij het verschil over reeringsvorm, zich minder de vraag stelden, wat is het heilzaamst voor de Bepubliek, dan wel, wie van ons zal zegevieren? Yoeg daarbij hen, die zich door flaauw- heid en kleingeestige trotschheid en angst kenm^kten, en men zal begrijpen, hoe weinig de eerlijke en bekwame lieden, die toch ook bij beide partijen gevonden wer Den, konden verrigten. Höwe de gevolmagtigdeu van Prankrijk en de beide zee- mogenden reeds sedert eenige maanden te Breda bijeen waren. Was het eigenlijke onderwerp der bijeenkomst, devre- dehandeling, nog niet aangeroerd. Nadat Engeland aan de Staten-Generaal kennis gegeven had, dat niet alleeti het hof van Turyn maar ook van Weenen uitgenoodigd was om gevol- magtigden naar Breda te zeuden, en de tegenspraak van 4e Publiek vruchteloos was bevonden, hadden van Wassenaer en Gilles in last gekregen in overeenstemming met den Engel- schen gezant, in die zaak te handelen en te spreken. In de erste conferenze reedsstelde Lord Sandwich voor, de plenipotentiarissen van maeta thubesia en van den Koning van Sardinie, tot de vredehandeling toe te laten. De markies de Puysieux weigerde dit, eerst op grond van gebrek aan instructie omtrent dit nieuwe. En onverwachte geval; daama op last van het hof van Versailles. Na over en weder spreken, waarmed, ruim eene en eene halve maand werd verlo-ren, was men het in zooverre eens, dat met onderling goed-vinden, aan de gezanten van Weenen en Turyn, van tijd tot tijd, mededeeling van het verhandelde zou worden gedaan, en zij over huhne belangen zouden worden geraadpleegd. "De Puysieux had zelfs toegegeven dat, als de onderhande-ling op dien voet was begonnen, die gezanten te eeniger tijd wel zouden kunnen worden toegelaten tot de bijeenkomsten. Het aftreden van d'Argenson in IVankrijk veroorzaakte nieuw oponthoud, te meer daar de Puysieux tot de vervulling van diens betrekking werd geroepen. Eersfr op bet einde van Pebruarij 17 47, kwain de beer de la Porte du Theil als Eransch gemagtigde te Breda aan. Op nieuw gaf Lord Sandwich kennis, dat de gezanten van de bondgenooten bleven aandrin-geri op hunne toelating tot de bijeenkomsten. Onverwacht verscheen ook als gevolmagtigde van Spanje, Don Melchior de Macannas met hetzelfde verzoek. Tot nog toe had de Pransche gezant op grond eenei cre- dentie-brief, zich ook als gemagtigde van Spanje gedragen, en du Theil. ging daarom weigerde hij met iemand anders'e onderhandelen, dan met de plenipotentiarissen der zeemogenden. De Maccannas gaf daarop eene verklaring, dat niets vanhetgeen buiten hem mogtbepaald worden, door het hof van Spanje zou worden erkend. Deze daden van de Maccannas worden door eenige aan den invloed van Lord Sandwich toegeschreven. Gedurende den stilstand in de onderhandeling, een gevolg van deze opgeworpen moeijelijk- heden, bood Portugal zijne bemiddeling aan. Terwijl van Wa^- senaei te Breda bleef, keerde Gilles naar's Hage terug. Ddbr Wagenaar (1) wordt gemeld, dat tusschen van Wasse- naer, den raadpensionaris Gilles, nadat hij te Breda was terug- geerd, en den Pranschen gezant een ontwerp van algemeenen vrede was tot stand gekomen, waarvan de voorwaardeii hoof d^ zUcelijk overeenstemmen met het plan, te Brussel zamengesteld. Dat ontwerp z ou, volgens dien schrijverjwederzijds naar Paris en s Hage ter teekening zijn opgezonden, en aan England zijn medegedeeld. (1) Pag. 58, deel XX. Zoo het zeggen van Wagenaar juist is (1), heeft dit allet echter geene gevolgen gehad. Na korten tijdte Breda te hebben vertoefd, en verwittigd, dat geen nader bevel nit Spanje verwacht werd, keerde Gilles naar *s Hage terug. Op den 28 April das hin in de vergadering van H. Ho. Mo. verslag van het gebeurde, en legde plegtig de verklaring af, dat : al hetgeen verbreid mbs over het handelen met Frankrijk te Breda, en over het sluiten van een afzonderlijken vrede, waren xrinfame en calumnieuse gerugten. Terwijl de onderhandeling nog niet geheel was afgebroken, verklaarde den 17 April 1747 het hof van Versalles den oorlog aan de Republik. De verklaring was in zeer gematigde woorden opgesteld, De Koning zou de ate-den en plaatsen op het grondgebied van de Republik, welke hij verpligt was te bezetten tot. herstel van den vrede, alleen in bewaring nemen, om ze later terug te geven. In ^n woord, het was de meest vredelievende oorlogs-verklaring, die men doen kon Het aanasten van de Kepublik werd voorgesteld als een uitvloeisel van de genegenheid en zorg des Konings voor de Vereenigde-Gewesten (2). Kort daar- op werd Breda, de verblijfplaats van de gevolmagtigden met een beleg bedreigd, en Staats-Vlaanderen binnen weinige dagen door den graaf van Lowenthal met een Pransch leger vermeesterd. Eerst nadat de vijandelijkheden sedert ne en eene halve maand door Frankrijk waren aangevangen. (1) Oyer het ontwerp, te Bniuel gemaakt is Wagenaar oDToUedig, en over de resol. van 2 Jnlij, zwijgt hij. Kan door dien schrijver ook die onderhandeling met deze zyn verwisseld? Op den 18 April vertrok G. nit '8 Hage, en op den 28 April deed hij verslag in de vergadering van Ho.* Mo. Uiterlijk is hij dan den 27 te *8 Hage temggekcerd, en voor de reis bad men heen en temg nagenog 6 dagen noodig ; dan son, in den korten tijd van vier dagen » dat belangr^ke werk z\jn afgedaan. In- tnsschen was de oorlogsverklaring van Frankrijk nitgevaardigd, en wordt In de Socr. Resol. geen enkel woord over dit hij Wagen. vermeld vredes- ontwerp gevonden. (2) Zie Roasset. T. XX. — 135 — gaven de gezante van Frankrijk en Spanje aan die van de Bepublik kennis, dat de conferentien te Breda als ontbon- den beschouwd moesten worden, en dat ter keuze van de bond- genooten, de steden.Aken, Dusseldorp, Kealen, Trier of Worms werden overgelaten om ^e afgebroken vredehandeling te hervatten. SedM de Ibranschen in 1746 het kast^l van Antwerpen, de steden Bergen, Charieroi* en Namen hadden ingenomen, bij Bocoux het vereenigde leger der bondgenooten, onderKAREL van* Lotharingen, hadden verslagen, waren zij meester van geheel Belgie. De aanval op het grondgebied van de Bepublik kviel hun dus nn niet zwaar. In den veldtigt van 1747, werd dan ook eerst Staats-Ylaanderen door hen bezet, Maastricht bedreigd, bij Lawfeld weder eene overwinning bevochten, zelfs B^gen op Zoom bij varassing ingenomen. Dat de Bepublik, van buiten aangetast, ook van binnen aan verdeeldheid leed, en naanwelijks m6er den naam van vereenig de gewesten dragen kon, was sedert lang ook aan de bnitenlandsche staatkunde merkhaar. Naarmate het gevaar naderde, werd de spanning sterker maar toen ook het grondgebied van het Gemeenebest werd aangevallen, sloeg die spanning tot eene staatsomwenteling over, die in Zeeland aangevangen, in de overige gewesten vol- maakt werd. De prins van Oranje-Nassau, reeds Stadhouder van Gdderland, Prisland, Groningen en Drenthe, werd op aandrang des volks. nu ook tot Stadhouder van Holland, Zee- land, Utrecht en Overijssel, en tot kapitein-generaal en ai- miraal van de Vereenigde Nederlanden verkozen, onder den naam van willem iv (1). (1) In Zealand, eent te Veere 25 April Zeeland 28 April, in Holland 8 Mel, in Utrecht 4 Mei, Overijssel 10 Mei, benoeming van kapt.-gener. En adm. der Unie 4 Mei. Zie verder Wagener » D. XX, en Mr. Groen van Frinsterer, p. 755, 4de afli. Handb. § 9. Be laaMe Subsidies Triitaten. Terwijl te Breda pogingen tot hersd des vredes werden aangewendy hadden Lord Sandwich, en de Oostenrijksche gezant von Harrach aan de gemeene Staten yorgesteld (1), overreen te komen omtrent de maatregelen die men voor deij ansstaanden veldtogt noodig zou achten. Daartoe boden zij aan, een leger ran 140,000 man op de been te brengen, waarvan England 40,000 zouleveren, daaronder begrepen de Hessen en Hanoveranen; de Keizerin 60,000 en de. Ilepiibliek 40,000, waaronder begrepen de Beijeren. De Algemeene-Staten keurden dit voorstel goed en namen aan, 40,000 man te ztdlen leveren, mits men over en weder door wapenschouwingen en officielle lijsten verzekerd werden van bet aanwezen der verschuldigde troepen; //want//dat reeds met Oostenrijk tweemalen conventien over te / leveren tronpes gesloten waren, zonder dat daaraan was vol-//da%n { Onderscheidene sind die reeds of werden nur geschlagenen door de Mogendheden, die met Erankrijk in oorlog waren. Dus kwam, over bet overmen van troepen, een verdrängten nisschen de zemogenden en Hessen-Kassel tot stand; wat later werden over betzelfde onderwerp verbindtenissen aange gaan met Saxen-Weimar, met Saxen-Hilberg, Wolffbuttel, Scbwartsenberg, Baden en andere Dnitsche vorsten. Sedert bet sluiten v?m i&a. vrede van l^resden, had het Weener kabinet met verdubbelden ijver getracht, in naauwere verbindtenis met Bnsland te komen. De vermeerderde invloed van den cancelier Bestuche op.de Czarin, deed die pogingen gelukkig slagen, en een trdktsLdit Y2in BefenHeve alliantie wbs tusschen de hoven van Weenen en Petersburg tot stand ge* (1) Seer. Resol. Ho. Mo. M S Dec. 1746. (2) Seci*. Hesol. Ho. Mo. 27 Dec. 1746. — 137 - komen. (1) Uit een van de geheime toegevoegde. artikeleii blijkt, dat de strekking van dit^verbondwas, om als de Koning van Pruissen zich voor de derde maal in bewegingmogtstellen hem dan door overmagt en met vereenigde krachten te overstelpen, en hem Silezie te onmen. Groot Brittannie uitgenoodigt tot dit traktaat* toe te trpden, deed zulks eerst in 1750. Sedert de gezindh^d van Rusland voor de bondgenooten gunstig was geworden, werd dat Rijjc de werfplaats voor de legers der beide.Zeemogendhen. Eerst sloot Engeland alleen met de Czarin een subsMie- traktaat, waarbij bepaaldwerd dat 30,000 man Eussen en 50 galleijen, tegen betaling van 100,000 pond sterling, gedurende het lodpende jaar gereed zouden blijven, om bij deeersteop- vordering van Engeland zich in beweging te stellen (ff Jnnij 1747.) Op den 9 Dec. 1747 weM deze overreenkomst her- nienwd, en trad ook de Bepubliek daarin, tot betaling van een vierde deel van den onderstand. Eindelijk werd door de beide zeemogendhen te zamen, met England entraktet, volgens hetweilk, tegen betaling der zware snubsidie van 300,000 pond sterling en 150,000 ponds. In de middelen ter bestrijding vandengemessen Bivandwas das voorzien, de wijze echter om arvan gebroik temaken, moest woj?den geregeld. Het was wijs en voorzigti, hoewel men nabij denvrede scheen, zich tegen elkegebenrtenia voor te bereiden. Zowel in Frankrijk als bij zijnne vijandenwerd daartoe dan ook de winter gebroikt. Tusschen mabia thebesia, de Koningen van Groot Britaine en Sardinie, en de Republik, werd den 26 Jan. 1748 te'sHage eene conyentie gesloten, waarbij bepaaldwerd dat, in den aanstaanden veldtogt het vereenigde leger uit 192,000 man zoude bestaan. Bovendien moest Oostenrijk 60^000 in. — 138 — Halle leyeren en Sardinie 80,000 tegen een gadelijken onderstand, door England te betalen. In de Nederlanden zou de Hertog van Cumberland het bevel voeren. Nevens, niet onder hem (de concert) zou de Prins yan Granje opperbevelhebber zijn van diekolonne, diein^tbijzon- der de bedreigde punten van de Brepublik moest verdedigen. (1) In Italie zou de Koning van Sardinie ^et opperbevelhebenden. Eindelijk zou Engeland. 30, de Bepublik. 12 oorlpgschepen en Sardinie eenige galeijen in zee zendea. Het gevolg van deze krachtige maatregelen was ten eerste, vermeerdering yan vredelden in Erankrijk, maar zij bragten ook hetzelfde teweegbij zijne yijanden, die begrepen, dat zulk eene krachts-inspanning tot geheele uitputting van geldmiddelen leiden moest, hetgeen het einde van alle oorlogen Yoorbereidt. De wensch naar vrede bestond in Erankrijk sedert lang. Reeds in Mei schreef van Hoeij, dat het hem gebleken was, dat door het hof van Versa Lilles met her großest gesegen een Verboten tot herstel des vredes, en armistice gedurende de Negotiatie, zou worden onvangen. (2) Daarop naar ^s Hage geroepen, deed hij yerslag aan de Staten-General van een aanbod van j[ppenstilstand, door de Eransche ministers aan hem medegedeeld, terwijlij in hetgeheim aan willem iv zeide, die het weder aan de Algemeene Staten mededeeldQ, Mathet Eranscheministerie verklaard had, genegen te zijn, //volgens op- i^genoemde voorwaarde den vrede te hersdlen,eneenearmi- //stice met deHepubliek aan te gaan,mitsmen eenige zeker- ffh&id gaf, dat het vredeswerk nuemstwas." (3) Li den veldslag bij Lawfeld was onder anderen, deEngel- sche Generaal Ligonier, franschman van geboorte krijgsge- vangen gemaakt. Op zijn woopd ontslagen, werd aan dien (1) Article secret et s^par^ de la conv. de 26 Janv. Beg. Seer. Resol. Ho. Mo. 26 Jan. 1748. Bij Wagenaar is dit niet yermeld. (2) Missive ingek. 30 Mei (2) Missive ingek. 30 Mei (3) Missive ingek. 30 Mei (4) Missive ingek. 30 Mei (5) Missive ingek. 30 Mei (6) Missive ingek. 30 Mei (7) Missive ingek. 30 Mei (8) Missive ingek. 30 Mei (9) Missive ingek. 30 Mei (10) Missive ingek. 30 Mei (11) Missive ingek. 30 Mei (12) Missive ingek. 30 Mei (13) Missive ingek. 30 Mei (14) Missive ingek. 30 Mei (15) Missive ingek. 30 Mei (16) Missive ingek. 30 Mei (17) Missive ingek. 30 Mei (18) Missive ingek. 30 Mei (19) Seer. Besol. Ho. Mo. (3) 20 Jonij Seer. Besol. 1747. — 159 — veldhe er een nota door den markiesde Puysieux overhändig, waandt de gezindheid van Prankrijk tot vrede nog duidelijker bleek. De Hertog van Günberland wenschte nu diplomatieke berekkingen aan te knoopen met een fransoh gevobnagtigde, maar het Engelsehe ministerie, bezorgd voor de groote voortvarendheid van Cumberland, zond Lord Sandwich naar het leger, om hem ter zijde te staan.. De had kort daarop te'Luik, eene geheime zamenkomst met de Fuysieux, waarin beide hine gedachten wisselden over die punten, welke tot grondslag van eene vr^dehandeling aangenomen konden worden. De eischen doot Sandwich gesteld, waren: ontmanteling van Duinkerken zonder vergoeding; nitbreiding van de verbinden van Prankrijk omtrent den Pretendent, ook ten opzigte van diens mannelijke en vronwelijke nazaten; hersd en verduidelijking van de traktaten tnsschen Engeland en Spanje. De Koning van Ghroot-Brittannie daarentegen, was gezind Kaap-Breton terug te geven, en den Hert Og van Modena in zijn gebied te herstellen. Van den kant van Prank- rijk werd ternggave van de overwinningen aangeboden. Ook het houden van een Congres, afzonderlijke onderhandling niet uitsluitende, kwam te sprake. In deze zamenkomst hadden die beide gezantenhunnealge meene denkbelden over den vrede gewisseld, en het leed niet lang, of Aken werd met onderlinggoedvindenalsplaatsvoor een aanstaand Congres gekozen. In de maand November (1747) werden daarop depaspoor- ten voor de verschillende gewisseld en Aken met omliggende streek onzijdig verklaard. (1) Na deomwentding in de Nederlandenvoorgevallen, was de (1) Flassan T. 5 p. 385. Lord Mahon T. U. p. 281 WagenaarD. XX. — 140 — algeme^ne strekking, hoewel dan bok met stilzwijgendes onwil van die partij welke tegen h6t stadhouderschap^gezind was . Ook in England was verdeeldheid tusschen den Koning en zijn ministerie. In het leger bestond wiederum tusschen Cumberland en den pins van Oranje, die in de meeste zaken niet overserenstemden. Geobgs u wenschte, ht op onaannemelijke voorwaarden den vrede aan Erankrijk voor te stelleu, bf den oorlog te doen voortduren. Het gevolg daarvan was, dat met wpinig ijver de middelen gebezigd werden, om ket Congres te Aken bijeen te doen komen. De invloed van het Engelsche ministerie behidd ein-delijk echter de overhand, zoodat in het begin van 1748, de gevobnagtigden der verschiedendenen begrenzenen-volgens naar Aken begaven. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp ©. DERDE HOORDSTUK. CONGRESS EN VREDE VAN AKBN. § 1. Be voarafgaa/nde vredesp © Unten de 30 April 1748. De geyolmagtigde ministres van de verbunden en oorlog-voerende Mogendheden kwamen, sedert het begin van Maart 1748, achter-dnvolgens te Aken bijdn. Voor England was gemagtigd Lord Sandwich, voor Frankrijk de graaf St. Severin d'Aragon. Ais plenipotentiaris van mauia thesesia, opende bij dit congress de graaf Kaunitz-Eittberg zijne, later beroemd geworden, staatknndige loopbaan. Door de Republik der Vereenigde Nederlanden waren gzonden de graaf Bentinck van Rhoon en Pendrecht, de baron van Wassenaer van de beide Katwijken (1), de baron van Wassenaer van de beide Katwijken (1), de baron van Joseph Osorio; van Modena de graaf de Monzone; van Grenua eindelijk de Marchese Prancoisj, Doria. In den beginne scheen het Congres van Aken het voor- beeld van zoo vele vorige te zullen volgen, door de belang- rijkste onderwerpen op de lange baan te verschuiven. Toen de gevolmagtigden van de Republiek te Aken aan- (1) Niet te yerwisselen met den graaf Unico Willem van Wassenaer* — 144 - kwamen, waien die van hakia thsresia, van Orooi-Brittannie enSardinie wel aanwiezig, maar degezanten vanErankrijken zijne bondgenooten ontbraken nog. Als deze waren aangekomen ontstond er Terschil oyer het ceremonied, omtrent Genua in acht te nemen. Het verschil liep over het afleggen van het eerste bezoek door den gezant van die Bepubliek. Tot dnsver hadden de plenipotentiarissen alle ceremonieel zoo veel mogelijk veimeden; nu -echter schaarde Si S^verin en Sotto Mayor zich aan de zijde van Doria. De ministers ) zoowd van de gekroonde hoofden als van de Bepubliek, toonden de grootste inschikkelijkheidy om dit oponthoad ait den weg,te rnimen; doch geen der aange- boden middelen werden aangenomen. Eindelijk toch begrepen St S^erin en Sotto Mayor, dat alle blaam en hatelijkheid daardoor 6p hen geworpen werd, en besloten zij vooreerst de conferentien zonder den gezant van Genna te openen. Intusschen hadden Sandwich, Kaunitz en Bentinck voorge- slagen,een plenipotentiaris van de Czarin van Eusland tot het Congres toe te laten. IJe Pransche gezant weigerde dit toe te staan, en deze vraag bleef verder onbeslist. Op den 25 April werd dfi eerste bijeenkomst gehonden, waarin niet dan enkele punten van klein gewigt werden behandeld. Er scheen grond-te zijn om te vreezen, dat het vredeswerk in lang niet zou voltooid zijn, voor hen ten minste, die niet wisten dat de instructie van St. Severin bevatte, dat. Les conferences ou le congres n'aboutiraient qu'a donner nn spectacle *inntile h TEurope, si la France et TAngleterre ne *commencent pas par convenir entre eUes, de quelques ar- //tides prémninaires, qui puissent servir de base pour u^e /conciliation géndrale.'^ Ten gevolgehiervan had St. Severin gezocht,ineene afzonderlijk onderhandeling met Sandwich te treden. Dit was geschied, en onder's hands waren verschillende gesprekken tusschen deze gehouden, waaruit het hoe langer hoe duidelijker werd welke de denkbeelden waren van Frankljk, over de voorwaarden — 145 — waarop het genegen zou zijn, tot eene herstelling van den algemeenen vrede te komen. Om Sandwich meer en meer tot afzonderijk handelen, en zoo mogelijk tot sluiten over te halen, maakteSt. Severinhem bekend, dat tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — 145 — wenn ich tusschen de hoven van Weenen en Madrid eene geheime onderhandeling — Gopend was, en trachtte het te over-tügen, dat de zaken der bondgenooten zoo slecht mogelijk stonden; dat Maastricht, in 'tvorige jaar reeds bedreigd, nu in der daad belegerd, op punt was van deor de Wanschen. Inmiddels had Sandwich door een schrijven uit Londen van 7 April berigt gekregen, dat een vreemd minister aldaar van wege Prankrijk eenige denkbelden had aan de hand gegeven en dat hij daarover met St. S^verin in gesprek moes treden. De Nederlandsche gezant Bentinck door Sandwich, met wien hij in vertrouwelijk betrekking stond, van dit alles onderrigt, trachtte zoo veel doenlijk was, het afzonderiijk handelen tusschen St. S^verin en Sandwich tegen tegaan, althansden Engelschen gezant de gevaren van overijling voor oogen te houden. Bentinck twijfelde zer of der onderhandlung van Weenen en Madrid niet een verdichtsel, ten minste niet een hoogst gewaagde onderstelling van St. Severin ware; beweerde dat zoo Maastricht al genomen wierd, de Maas-linie daarom niet verloren was, in Bankrijk vooral uit vrees voor de aanruk- kende Bussen zoo drong. Intusschen kreeg Sandwich in last, voorafgaande vredes- punfen te regelen, die ilaama aan de gezahten der bondgenooten medete deelen, hunne medewerking te verzoeken en alleen in geval zij dit wdgerden, zonder de bondgenooten te teekenen. Hierdoor werd Sandwich in een uiterst moeijelijkken toestand gebragt, daar St. Severin weigerde, met iemand anders dan met den Engelschen gezant over een preleminair traktaat te han- delen. De stelling van graaf Bentinck was niet minder moeijelijk, wijl hij bepaalden last had, zich in alles bij Sandwich te 10 — i46 — Toegen eft vooral in de preleminairn te dooi opnemen, dat het koophandel-traktaat van 1789 voor de fiepublik werd hersteldy en 10 — i46 — Toegen eft vooral in de preleminairn te dooi opnemen, dat het koophandel-traktaat van 1789 voor de fiepublik werd hersteldy en 10 — i46 — Toegen eft vooral in de preleminairn te dooi opnemen, dat het koophandel-traktaat van 1789 voor de fiepublik werd hersteldy en 10 — i46 — Toegen eft vooral in de preleminairn te dooi opnemen, dat het koophandel-traktaat van 1789 voor de fiepublik werd hersteldy en 10 — i46 — Toegen de Nederlande door Spanje, met uitzondering van de assiento en het jaarlijksch sehip, met de Engdsche konfielen werden gelijk gesteld. Beeds besloot Lord Sandvich / gebmik te maken vaa de stemming van 8(. S^verin en een preleminair-traktaat zonda kennisgeving aan de bondgenooten te sluiten, hoe gevaarlijk znlk beslnit, zonder nadere instroctien als hi) was, voor zijnper- sooB ook wezen mogt, toen het berigt kwam, dat de tijdingen uit Maastricht van dien aard waren eai de hoop van die stad te ontzetten, zoo^ring was, dat de Koning van Engeland besloten had, aan Sandwich te gelaaten, spoedig eene afkomst te itiaken. In Voldoening aan de verkregen bevelen, bragtenden Sandwich en St. S^vmn op den 26 April eenige puntem op papier, om ab voorafgaan'de vredespimten te dien^t Be gevohnagtigden van de Steten-Genaraal, volgens honnen last zich vo^endd bij Sandwich, terzoohtenafschrift van het project, en gaven zich alle moeite om St. S^verin over te halen, regtstreeks en afzonderlijk ook met hen te handelen. St. S^verin weigerde, op vrij hoogen toon, aan 66a, van beide voorstellen gehoor te geven, op grond dat zijne instructien dat niet voorschreven en de Koning van Frankrijk zich niet anmerkte in oorlog te zijn met de Bicpubliek der veremigde Nederlandenl Nog eenige dagenwesd-tusscheadegazantcai van Engeland en Erankrijk onderhandeld, vooma^ldijk orpf de vraag, of het assiente-traktaat geheel zou hi^nieuwd, dan wel vpor Engeland verlengd worden, voox een tijd zoo hag als het genot daarvan was gestoord, en over hetgeen mm den Koning van Saidinie en aan de Bepabliek van Genua zon Worden tegekend; eindelijk over de wapenschorsing, of zij algemeen zou zijn, dan wel of zij zich tot de Nederlanden zou bepalen. Op den 30 April waren Sandwich en St. S^verin eindelijk zoo ver gekommen, dat het prelentinair traktaat geteekend kon worden. Maar op het punt van slmten, b^on de firan- sche gezant te weifelen, te jrreezen of hij odk ie \^ gegaan \f2LTQi en zwarigheid te maken om te teekenen. Maar nu wilde Sandwich de zaak doordrijvei;^, en hij gaf aan St. S^verin te verstaan, dat hij als man van eer zich niet meer terug kon trekken. De plenipotentiarissen van de Republik der Vereenigde Nederlanden bij deze bijjährige, besloten unok, wijl Erankrijk niet met hen afzonderlijk noch onmidddlijk wilde handelen, tot de onderteekening van de preleminairen over te gaan: Een tunner had echter vooraf nog zwarigheid gemaakt, en alien hadden zij nog zwarigheid gemaakt, en alien hadden zij nog zwarigheid gemaakt. De reden, die de Staatsgeschäft gevolmagtigden bewogentothet teekenenen der preleminairen waren vooreerst, naar het schijnt, de geest d^ instructien, door WHiLSM iv van tijd tot tijd an Bentinck toegezonden. De stadhonder, die gemeend had, van deze vredehandeling de //directie tot dienst en welwe- zen vaiithet vaderland " te moeten top zich nemen, had naaawe aan ining van de Nederlandsche gezanten aan Lord. Sandwich aan evolomon, en er was geen tijd meer overig om nadere bevelen aan de Staten-General te vragen, daar er periculum in mor4 bestond voor Bergen op Zoom niet alleen, maar voor al de vermiesterde vestingen. Wier werken die maarschalk van Saxen door buskund die deen springen; fen eindelijk omdat St. Särkung stellig antwoord gevägigt ha, ja of neen, of anders energens aan gehoaden wilde zijn. De gevofanagtigden van de Bepubliek werden dus door de omstandigheden gedwongen. De bijzondere denkwijze van Bentinck. was althans in den beginne geenseins gunstig over den keer, dien de zaken namen. V66r dat de vredespunten op papier waren gebragt^ maar hij toch reeds min of meer den afloop van de onderhandeling kon ^voorzien, schreef hij daarover (lOAvril): // Je vois avec douleur que les choses vont se préparer k //une soi-disant paix, dont on ne commencera h, voir les // maux et les inconvénients que quand il sera trop tard, pour — 148 — A* J pouvoir poite aucun remide. On aurait pu paryenir au //m^me but, k voir finir ces troubles d'une maniere plus ff avantageu^e ik la B^ublique et ^ ses allies, et en soutenant /rrhonneur et la dignity de la B^publique et de lance. Je //vois par le tour que prend cette affaire, que le plan ostensif et Tultimatum arrêtés au mois de novembre passé, sont // devenus des morceaux de papier servant à la vérite ik constater les faits passées, mais inut ^^ Les k Tavenir. Bien n'est pas moi que de voir qu'on ne jusit pas un plan tracé, après avoir été mieux et bien pesé. Faix s'apprécia; je n'en ferai rien, mais tout ce que je puis pour en faciliter une en conjunction. Je crains la facility de la France; elle dûte toujours ainsi; il les faut prendre la même, mais je crains qu'on ne les crojera en Hollande, eon une on à toujours voulu faire centre vent et maré. Suspeusion de armes, suppose la sincérité de la France. Dans des affaires pareilles, il faut voir quelles sont les suites et jes conséquences. Les Français leverout-ils le siege de Maestricht? Feut-on croire qu'ils le feront sans que nous fassions de notre coté quelque chose qui leleur vaille pouvait qu'ils tient qu'ils avoient promis. Arrêterons nous la marche des Busses? Cesserons nous les nouvelles. Bomperons nous les engagemens pris pour continuer les étrangères après la guerre. De Clavierons nous allié que nous quittons la partie? Que nous retirons seuls notre langue du jeu, et comme dit Chesterfield: que nous sommes une République banqueroutiere? De cette façon, oui, la France nous donneroit peut-être une suspension d'armes, parce que nous serions sans donner la peine de nous conquisérir. Ajoutez à cela le découvreur du Frince, sur qui Tancien parti rejetterait le futur et triompherait de le voir aller aussi loin qu'eux, ont éjamais os pensé d'aller. Bien aise de voir que le prince Pense toujours de même sur Taffaire en grande Je ne crois pas que Milord Swidwich avance rien en tâche de désultats de la France et Tespagne. Hoewel de tokomst aan Bentinck donkerder Sclieen, dan zij weTjelijk was, bevatteden toch de preleminairen zeker veel minder gnustje bepalingen, dan het vredesplan, dat door van Wassenaer en Gilles te Brusselin 1746, met d'Argenson was, ontworpen. Behalve. het stuk, dat de voorloopige vredes-voorwaarden behelsde,' werd nog een geheim en afzonderlijk artikel, eene akte van wapenstilstand, geteekend. Ook gaven de plenipotentiarissen der zeemogenden een declaratoir aan de St. Severin over, waarin voor de Republik herstelling van het koophandelstraktaat vatt 1739 door Prankrijk, en gelijkstelfing met *Engeland door Spanje gevraagd werd. 