None
Flyt sakta, o Alton, langs gronskande stig, Flyt sakta — en lofsang jag egnar at dig ; Der slumrar nu Mary vid sorlande strom : Flyt sakta och stdr ej min alskades drom ! Du dufva, som kuttrar i skog och pa fait, Du koltrast, som piper i tornbusken gal It, Grontofsade vipa, o tystnen, jag ber, Och storen den slumrande skona ej mcr ! Af hojder, o Afton, omgifves din strand, Fran dem ga sma rannilars slingrande band ; Har vallar jag hjorden fran morgon till qvall, Ty har kan jag skada min alskades tjall. Har ar det sa skont i hvar leende dal, Har gullvifvor blomma i skogsdungen sval ; Har ofta, nar qvalldaggen giuter sitt regn, Hos Mary jag sitter i bjorkarnes hagn. Min Afton, din vag flyter klar som kristall Forbi hennes hydda i lekande sval ; Nar blommor att plocka hon gar pa din strand, Skalmskt vater du snohvita foten ibland. Flyt sakta, o Afton, langs gronskande stig, Flyt sakta — min lofsang den galler ju dig ! Der slumrar nu Mary vid sorlande strom, Flyt sakta och stor ej min alskades drom ! xHere I watch the flock from morning till night, For here I can see the cot of my beloved. ©, bcrt them in the danlh #last. Here our author fails to keep up the standard he has reached in the above translations. " Pa enslig stig " ' U not only feeble, but does not give the meaning of " On yonder lea." Then he follows Mr. Caralis's rendering of the close of the first verse. " Du fann en fristad i min f.iran I Uf och dad,"1 ' is unworthy of this author when offered for " Thy bield should be my bosom To share it a', to share it a'." Then " Och stod jag pa den vildaste Och stflrsu hed,"1 lacks the precision and simple power of " Or were I in the wildest waste, Sae black and bare, sae black and bare." Like Mr. Caralis, this writer also overlooks the fine touch of Bums in repeating the alternate lines. I suppose the explanation is, the translators were unacquainted with the tunes and did not know that the melody demanded it, though they should have observed the touch was required by the full tone of Burns's rhythm. I have therefore taken the liberty of repeating them in the song, so that " Pa enslig stig " reads " Pa enslig stig, pa enslig stig." etc. 1 la lonely path. 'Thou found a shelter in my bosom, In life and death. 'And Mood I on the wildest And largest heath. 09 WERT THOU IN THE CAULD BLAST 193 0 STODE DU I KYLIG BLAST. O stode du i kylig blast PA enslig stig, pA enslig stig, SA omt jag skulle med min plaid DA skydda dig, da skydda dig. Om olycksodens bittra storm lining dig ljttd, ikring dig lj6d, Du fann en fristad i min famn 1 lif och dod, i lif och dod. Och stod jag pA den vildaste Och storsta hed, och storsta hed, Den heden blef ett paradis, Blott du var med, blott du var med. Och vore jag all verldens kung, Och vi ett par, och vi ett par, Min kronas skonaste juvel Min drottning var, min drottning var. The translator in this song catches the poetic touch, *hich so many miss, by repeating the word *'red" in the first line; but strangely, in this and in other songs, he avoids the words " my love," " lover," etc., and uses that of "friend." So here we have "O my luve is like a red, red rose" rendered " Min van ar lik en r6d, r6d ros,* l and "And fare thee weel, my only hive* rendered u Och far nu val, min enda van, " * 1 My friend is like a red, red rose. * And fare now well, my only friend. N 1 96 BURNS IN SWEDISH Like so many translators this one also misses the mean- ing of the words " my jo," and renders it, like them, "ray friend " (min van), which sadly mars the homely loveliness of the song, but with this regrettable defect, it is rendered with fidelity, and possesses much of the pathos of the original. JOHN ANDERSON. John Anderson, min van John, Den gang jag ftrst dig sag, Ditt har i svarta lockar Kring vackra pannan lag. Nu ar din panna kal, John, Din lock, som sn6 ar den, Men signe Gud din hjessas snS, John Anderson, min van. John Anderson, min van John, Vi uppfor kullen gatt, Och mangen frojdfull dag, John, Vi med hvarandra fatt. Nu ma vi stappla ned, John, Men hand i hand dock an Till kullens fot att slumra fa, John Anderson, min van. Without knowing anything about this writer one would almost believe he were an old disappointed bachelor who had forsworn the very use of such words, not only as " my love," " my jo,M " my dearie," but even " wife," since he persists in putting all such under the list of friends, and so "Jag har en van, och hon ar min"1 1 1 have a friend, and she is mine. NAEBODY 197 s made to do duty for M I hae a wife o* my ain." This spoils the meaning of the first part of the song, which otherwise is rendered with the felicity and charm which this writer displays in so many of his efforts. \ INGEN. Jag har en van, och hon ar min — Dela vill jag med ingen ; I ingens alskog jag tranger in, Slikt jag tal ock af ingen. Jag har en fyrk, som sjelf jag vann — Derfor tackar jag ingen ; Val jag at ingen lana lean, Lanar heller af ingen. Jag ingens herre vara vill — Tral jag blifver at ingen ; Ett svard jag har, som kan sla till, Vill ta stryk utaf ingen. Jag vill ga fri och glad min stig, Grama mig ofver ingen — Och bryr sa ingen sig om mig, Bryr ock jag mig om ingen. As my collection is necessarily limited I cannot extend this portion of my task, and part with pleasant memories from our unknown friend, as he evidently has the poetic and musical gift indispensable to a translator of poetry, especially of lyrical poetry; and I much regret that he has given us no example of his power in the poems, and especially in some of the humorous pieces of Burns. DUTCH. FLEMISH. I treat the Dutch and Flemish languages as one, the base and construction bqigg the same, and any differences in certain words and idioms not being of sufficient importance to justify a foreigner in treating them separately. There is no complete translation of Burns in this language, nor indeed any great number of pieces translated by one writer, but different writers have published render- ings of certain pieces. The first with which I deal are those by the Flemish poet, Frans de Cort.1 His collec- tion contains undoubtedly the best translations into the Dutch language, though it is to be regretted their number is so limited, there being only fifty pieces in all. One has no right to complain of this, as by the title the translator only professes to give the most beautiful songs, though we might differ as to the fifty given being the most beautiful. I take the representative pieces already dealt with in other languages, so far as contained in this collection, and 1 De Schoonste Liederen van Robert Burns, uit het Schotsch vertaald, door Frans de Cort. Brussel, Drukkerij, Van L. Trayis. 1862. 198 A MAN'S A MAN FOR A' THAT 199 fcmunately there is in it an example of nearly every das, the first being £ JRan'ft a Jttan for a' thai F. de Con's song can hardly be called a translation, and is rather a poor copy. Take a few examples; the first verse is a fair specimen. u Wie eerlijk is, al is hij arm, Mag elk in de oogen kijken. Wij heffen 't hoofd, al zijn wij arm, Zoo hoog op als de rijken. In vorstenhuis en tempel Te schittren zij ons niet vergund... De rang is maar de stempel, De mensch, het goud der munt ! n l The last two lines are quite right; indeed, they could hardly lend themselves to incorrect rendering, but the rest are poor for "Is there, for honest poverty, That hangs his head, and a* that ; The coward slave, we pass him by, We dare be poor for a' that. For a' that, and a1 that, Our toils obscure and a' that, The rank is but the guinea stamp, The man's the gowd for a* that." IWho honest is, though he be poor, May look anyone in the face ; We lift our head, though we are poor, As high as do the rich. In princely house and temple To shine may not be granted us ; The rank is but the stamp, Man the gold of the mint. aoo BUXH3 IN DUTCH AND FLEMISH Similar liberties are taken with the other tenet. The characteristic and suggestive "For a' that and a/ that," which gives such force and awing to thin storing song, be ignores, and so is led into duTuteness both of nutter and " For a' that, and a' that, Their tinsel show, and a' that; The honest man, though e'er sae poor, Is king o' men for a' that," " Al spoke in ajne woning De naakte ellende te alien kant, Ken eerlijk man is toning, Is de terete van tijn land!"1 This escapes, though it barely escapes, being doggerel as compared with the noble original song. The last two lines are about the best rendered in this version, " Dat alle menschen vrinden En breeders zullen lijn,"1 and, though weak, at all events convey the meaning, " That man to man, the warld o'er, Shall brothers be for a' that"; but the beginning of the verse has little attempt at translation. "Then let us pray that come it may, As come it will for a' that," 1 Though naked poverty on all sidei Haunts his dwelling. The honest man is king- Is the first in all his land. 1 That all mankind friends And brothcri may become. A MAN'S A MAN FOR A' THAT 2Of is replaced by a philosophical reflection that a day of happiness and peace will come, "Het denkbeeld trooste ons bij het wee, Dat wij gelaten dragon."1 The above may be powerful enough to rouse the Flemish spirit It would fall flat on the Scottish — the light beer of Flanders compared with the more exciting national beverage of the Scot WIE EERLIJK IS, AL IS HI J ARM. Frans de Cort. Wie eerlijk is, al is hij arm, Mag elk in de oogen kijken. Wij heffen 't hoofd, al zijn wij arm, Zoo hoog op als de rijken. In vorstenhuis en tempel Te schittren zij ons niet vergund... De rang is maar de stempel, De mensch, het goud der munt 1 Zijn onze spijzen niet zoo fijn, Zijn 't lompen, die ons dekken, Ei ! laat den dommerikken wijn En zij' tot vreugde strekken ! Al spoke in zijne woning De naakte ellende te alien kant, Een eerlijk man is koning, Is de eerste van zijn land ! Hoe statig stapt, van knechts omringd, Daar ginds die fierc jonker... 't Is slechts zijn goud, dat helder blink t, Want in zijn hoofd is \ donker. Als op zijne eermetalcn Des denkers oog onwillig stuit, * May the thought comfort us in our sorrow, That we resignedly endure. Ziet ii.j dea yon few | — i — En lacht ham hartlijk uitl Da vorst nut nadafli iHwaaaj ja# '.« Dat ligt in rijn vcrmogen; Mui eerdijke lieden...ha I Hij ion bet vrnchtloos pogen I Het schoonst blaxoen der aarde, Al ■chittre t niet bet alteimeett, It innerlijke waarde, Een eedle, wakkre geestl Het denkbeeld trooste ons bij bet wee, Dat wij gelaten dragen, Dat cent een dag van heil en vreC Voor alien op xal dagen ; Dat rijken loon sal vinden De ware deugd en niet haar schijn ; Dat alle men sell en vrinden En broeders zullen zijn I John JJarltjjamt is the only drinking song in this collection. The render- ing of this popular ballad is as perfect as " A Man's a Man for a" that" is faulty. It is not only given with rare verbal fidelity, but the lightsome trot of the verse and the rollicking humour are faithfully reproduced. Any slight departures from strict verbal accuracy are rather of the nature of improvements than otherwise, — such as "Like a rogue for forgerie," which Mr. de Cort gives "Gelijk eenen moordenaar";' "They filled up a darksome pit With water to the brim," 1 Like a murderer. JOHN BARLEYCORN 203 is given u Met water vulden zij 'nen put, Zoo daister als hun zin";1 which I think rather an improvement, as the old ballads always had moral hints interwoven in their narrations ; but such departures are few, as the reader may see. JAN GERSTEKOORN. Frans db Cort. Drie koningen waren er in den oost, Drie koningen hoog en groot; En ze hebben gezworen bij plechtigen eed Jan Gerstekoorn den dood. Ze vatt'en 'nen ploeg en ploegden hem Diep in der aarde schoot ; En ze hebben gezworen bij plechtigen eed — Jan Gerstekoorn was dood. Maar vrolijk keerde de lente we£r, En regen drenkte *t veld ; Jan Gerstekoorn verrees uit zijn graf, En alien waren ontsteld. Des zomers stond hij, dik en sterk, Te pronken in de zon, Zoo wel voorzien van speer en punt, Dat niemand hem deren kon. Doch als de herfst gekomen was, Toen werd hij geel en bleek ; Zijn plooiend lijf en waggelend hoofd Bewezen, dat hij bezweek. En ach 1 zijne frissche gezonde kleur Verschoot al meer en meer ; En nu ontvlamde de doodlijke haat Der booze vijanden weer. 1With water filled they a pit As dark as their mind. BUSA'S JN DUTCH AND FLEMISH Ze namen een wapen lang en scherp — Zoo weerloos stond hij daar!... En hieuwcn hem neer, en bonden hem vasl Gelijk eenen moordenaar. Ze legdcn hem nu op den rug En sloegen hem seheef en krom, En hingen hem op in wind en storm, En draaiden hem om en om. Met water vulden zij 'nen put, Zoo duister als hun tin, En wierpen, opdat hij zwomme of zonk'. Job Gaslekooia er in. Dan smeten zij hem op den vloer Tot verdere marteling ne*r, En rukten, daar hij nog levend was, Hem rusteloos been en weer. Ze droogden over een vlammend vuur Zijner beendren merg en vet ; Wreedaardig heeft een mulder dan Hem tusschen twee steenen verplet En ze hebben genomen zijn hartebloed En gedronken in het rond ; En hoe meer ze dronken, hoe meer genot Er iedereen bij vond. Jan Gerstekoom was een stoute held, Verrichtend edel werk, » Want drinkt ge van zijn hartebloed, Zoo wordt ge moedig en slerk. Verdrijven kan het alle smart, Verhoogen alle geneugt, Het kan ja zelfs een weduwenhart Doen poppelen van vreugd. Ter eere van Jan Gerstekoom Neem ieder een glas in de hand, En bloeie steeds zijn nageslacht In 't lieve vaderland 1 A RED, RED ROSE 205 The love songs have naturally, and I would add, pro- perly, attracted the most of Mr. de Coifs attention. £ $eb, %tl $o0e is naturally and gracefully reproduced, though two of the lines are departed from, I think with disadvantage to the song. "As fair art thou, my bonnie lass, So deep in love am I," is given "Ik min u met mijn hart, schoon lief, Zoo te£r als met mijne oogen ;P1 and he, like most of the other translators, as remarked elsewhere, does not observe the deep poetic touch in the "rrd, red rose," and merely renders it "red rose." MIJN LIEF IS ALS DE ROODE ROOS. Frans de Cort. Mijn lief is als de roode roos Den knoppe versch ontsprongen ; Mijn lief is als de melodie Bij snarenspel gezongen. Ik min u met mijn hart, schoon lief, Zoo te£r als met mijne oogen : Ge blijft mij duur tot dat de zon De zeeen zal verdroogen. Tot dat de rotsen smelten in Den gloed der zonnestralen Beminnen zal ik u zoo lang Als ik zal ademhalen. 1 1 love you with my heart, dear love, As tenderly as with my eyes. 1URNS IN DUTCH AND FLEMISH Vaarwel, zoet iief, mijn eenig lief 1 Nu moet ik henen ijlen — Ik keere wefir, al scheidden oos Tien duisend lange mijlen ! $onmt JRarg is fairly well rendered. The local names, Pier o' Leith and Berwick Law, compel him to alter the imagery somewhat, which he does very well. The first two lines of the second verse, rendered " De Wimpcl waait, de trommel dreunt. Ten kampe rust zich ieder moedig," ' are not quite so stirring as "The trumpet sounds, the banners fly, The glittering spears are ranked ready," but the others are well and tersely rendered) and the song as a whole is excellent O REJK MI} NU DEN ZIL VRBN KBLK. Prans de Cost. O reik mij nu den zilvren kelk, Waarin het sap der dniive blinlce, Opdat ik, v6dr ik henen ga, Ter eere mijner liefste drinke. Het onweer iweept de broie boot, Waarin de makkers mij verbeiden ; Het oorlogschip ligt klaar ter ree — Ik moet, o Mary, van u scheiden 1 De wimpel waait, de trommel dreunt, Ten kampe rust rich ieder moedig ; 'The burner waves, tbe drum beats; For tbe fight all equip thcnuelvet courageously. BONNIE MARY 207 Men hoort van ver het krijgsgehuil, De strijd is hevig, heet en bloedig... Maar *t is het onwe£r noch 9t gevecht, Wat ramp ze mij 00k voorbereiden — O Mary, wat mij aarzlen doet, Dat is, dat ik van u moet scheiden 1 ®f a' the JUrta the SBini can blato. Mr. de Cort translates only the first two verses, which ire said to be the only two actually composed by Burns. Here again the translation is almost perfect There is a graceful touch in one departure which he makes from the original. He renders by "There's not a bonnie flower that springs By fountain, shaw, or green," "In ieder bloempjen, dat er spruit, Wil ik haar hulde bien.M l JEAN Frans de Cort. Van alle vier de streken, waar De wind uit suist of bruischt, Min ik vooral het westen, daar Mijn meisje in \ westen huist Ons scheiden bosschen, stroomen, ach ! En bergen bovendien, Maar mijne ziel is nacht en dag Bij mijne lieve Jean ! In 't dauwbepereld bloemekijn Zie ik ze zoet en schoon ; In 't lustig kwelend vogellijn Hoor ik haars liedjens toon. Mn every flow'ret that blooms I wish to offer her homage. 208 BURNS IN DUTCH AND FLEMISH In ieder bloempjen, dat er spruit, Wil ik haar hulde bite, En ieder vooglijn, dat er fluit, Herinnert mij aan Jean ! johtt ^HDeraon, mp J*. The muse seems to have left Mr. de Cort as he took this pathetic song in hand, the charm with which he renders the lore songs just mentioned, as well as the tender touches of Bums, being to a great extent absent In such passages as the following — "Your bonnie brow was brent," he makes "Toen was uw aanzicht rorerood"!' and " But now your brow is beld," he gives " Uw voorhoofd niet mecr glad" — * entirely spoiling the continuity of thought and feeling which Burns shows; and that finest touch of all, " And sleep thegither at the foot," he entirely misses, and gives " En rusten dra aan 's heuvels voeL"* JOHN ANDERSON, MIJN SCHAT. Fbans db Cort. John Anderson, mijn schat, John I AJs gij mijn vrijer waart, Toen was uw aaniicht rozerood En ravenzwart uw baard. 'Your face was rosy-red." •Your forehead no longer smooth. •And sooo shall rest at the bill's foot, JOHN ANDERSON, MY JO 209 Sneeuwblank is thans uw haar, John ! Uw voorhoofd nict meer glad... God zegene uwcn ouden dag, John Anderson, mijn schat ! John Anderson, mijn schat, John ! Wij klommen blij te moed' Des levens steilen heuvel op, Trouw deelend zuur en zoet. Nu gaan wij hand aan hand, John ! Al stromplend over 't pad, En rusten dra aan 's heuvels voet, John Anderson, mijn schat ! In the humorous love songs Mr. de Cort is evidently less at home than in the pathetic. Jlunxan (Stag. Making ever)* allowance for the difficulty in translation of this song, such errors as the following might surely have been avoided. Thus Mr. de Cort omits entirely the line, " On blythe yule night when we were fou," ir.c substitutes u Schuchter sprak hij Maggie aan." l Perhaps being " fou " is so unknown in Belgium that he docs not wish to hint at such a thing for fear of con- um mating his countrymen's morals, though his excellent translation of "John Barleycorn" makes this excuse more ±m doubtful. But there is no such excuse for the following. To see *' Maggie coost her head fu' heigh, Look'd asklent and unco skeigh, Can poor Duncan stand abeigh," timidly he spoke to Maggie. O 2IO BUKNS IN DUTCH AND FLEMISH rendered " Maggie hief den trotschen kop, Net gelijk *ne houten pop, Haalde Her de schemden op..."1 ii to recognize that Mr. de Cort bill to catch this perfect picture of a country coquette; as unfortunate ii he with " Duncan signed baith out and in, Grat his een baith bleert and blin', Spakf o* lowpin' o'er a linn.1* What a picture 1 — one of the most thrilling humorous love scenes ever written — hardly railing behind the "fair scene at Dalgamock " — Maggie, with her head in the air look- ing asklent and skeigh at poor Duncan, whom she un- ceremoniously puts out of her way, and the poor luckless wight, sighing out and in, his eyes bleert and blind with weeping, or rather greeting (it is more violent than weeping), and in his desperation speaking of " lowpin' o'er a linn " — the most heroic touch in humorous love song writing. To see this graphic description of poor Duncan rendered " Duncan sidderde als een net, Werd als zinloos van verdriet, Wilde springen in den vliet..."1 makes one feel it is beyond criticism. A friend of mine, who is a keen observer of the character and habits of animals and men, tells of a carter he knew who was the 1 Maggie tossed her haughty head, Just like a wooden doll : Proudly shrugged her shoulders. 1 Duncan trembled u a reed, Went almost mad with grief, Wished to jump into the stream, DUNCAN GRA Y 211 aost inveterate and powerful user of profane language he ever met The school-boys used to run to hear his outbursts when they saw anything go wrong with him. One day he was driving a cartload of sugar, when some of the bags got torn in turning past some wood, and the bulk of the sugar poured out amongst the mud. The boys rushed up to hear the explosion, but Jock looked at the results of the catastrophe with consterna- tion for a few minutes, scratched his shock-head, and muttering "It's nae use," commenced saving as much of the sugar as he could. He confessed to my friend after- wards that he could not find language equal to the great- ness of the occasion. Like this worthy carter I say as to any criticism of the above burlesque, " It's nae use." The only other line I refer to is the last " Now they're crouse and canty baith," he simply does not attempt, but substitutes "En — daarmeg is 't liedjen uit" ;l and u Ha ! ha ! die liefde ! n * instead of "Ha, ha, the wooing o't," interferes sadly also with the flow of the translation. HA! HA! DIE LIEFDE ! Frans de Cort. Duncan wilde uit vrijen gaan. Ha ! ha ! die liefde ! Schuchter sprak hij Maggie aan. Ha ! ba ! die liefde ! 1 With that my ditty is ended. * Ha, ha, that love. /i/.-A'.YS /.V DUTCH AXD FLEMISH Maggie hief den trotscheti kop Net gelijk 'ne houten pop, Haalde Her de schouders op... Ha! ha! die liefde! Duncan bad en snieekte voott Ha ! ha I die liefde ! Maggie zei geen enkel woord. Ha : ha » die liefde I Duncan sidderde als een net. Wetd als .-.: ■>■>- van verdnel, Wilde springen in den viiet... Ha : ha 1 die liefde ! Snel verandren weer en wind Ha 1 ha 1 die liefde ! Minnesmart vergaat gezwind. Ha ! ha ! die liefde : Duncan zei : te sterven wa^ir' Al te dom en al te naar — Dat ze vrij naar... Frankrijk vaar1 I Ha ! ha ! die liefde ! Hoe het kwam, wie zegt het mij ? Ha ! ha ! die liefde ! Hij genas, maar ziek werd zij. Ha! ha! die liefde! En ter stilling barer pijn Baatte er geene medecijn ; Duncan moest haar doctor zijn... Ha ! ha 1 die liefde ! Duncan was niet boos van aard. Ha ! ha I die liefde 1 Maggie was meelijdenswaard. Ha ! ha ! die liefde I Spoedig nam hij zijn besluit, Noemde Maggie zijne bruid, En — daarmee is 't liedjen uit. Ha ! ha ! die liefde ! THE BRA W WOOER 2 1 3 Wxt JJrato XUwer. Here also F. de Con to a great extent fails, as, apart altogether from his infidelity to the language and imagery of the original, he misses so many naive points in this great drama of humour. "He spak* o* the darts in my bonnie black een, And vowed for my love he was dying," is entirely lost when rendered, indeed transprosed, into " Hij zeide, dat hij, van me geerne te zien, Zou sterven eer 't jaar was ventages" ' Then " Guess ye how, the jad ! I could bear her," is even more absurdly changed into u Ei ! nichtjen, dat zoudt ge bekoopen, bekoopen ! " 2 Indeed, F. de Cort's translation goes on the very reverse scale to the spirit of the piece which, like some great play, rises to the very hilltops of humour — that deftest stroke of humour which Burns draws with such a master- hand in the gently sarcastic and sweetly spiteful inquiry — " I spiered for my cousin, fir1 couthy and sweet, Gin she had recovered her hearing And how her new shoon fit her auld shachl't feet/1 or, as some versions give it, 44 And how my auld shoon suited her shachl't feet, But, heavens ! how he fell a-swearin', a-swearm'," and which he entirely spoils. 1 He said that he for love of me Would die ere the year was out. *0 cousin, 111 make you repent it, repent it. BURNS IN DUTCH AND FLEMISH ' " Ik vroeg hem : ziet nichijen nog immer zoo scheel: Hoe is 't met hare ooren en tanden? En lijdt zij, och heer ! aan de voeten nog veel ? Hij sloot mij den mond met de handen, de handen ! '*' This is quite unworthy of Mr. de Cort ; it not only mis the naive points but borders on the commonplace, deed, on the vulgar. He misses the power Burns shows in his questions by making them such as the heroine could ask couthily and sweetly ; the deafness and the effect of the shoon on the feet might be temporary troubles, but squinting, false teeth, etc, axe defects which this evidently talented young woman with all her proved tact could not possibly have inquired about couthily and sweetly. "He closed my mouth with his hand'' is an action which others attribute to this fickle Lothario ; Burns's view of the matter, though less polite, is more likely. These are the worst blots on this translation, some smaller blurs being counterbalanced by some very good lines. M//N VRUER, Frans dk Cort. In meie verscheen er in 't dal een gexel, Die poogde mijn harte te rooven— De mannenl zoo zei ik, niets haat ik zoo fell... Verbeeld u, dat wou hij gelooven, gelooven ! Verbeeld u, dat wou hij gelooven ! Hij zeide, dat hij, van me geerne te zien, Zou sterven eer 't jaar was vervlogen — Ei 1 riep ik, zoo sterf dan uit liefde voor... Jean I... De hemel vergeeV mij de logen, de logen ! De hemel vergeev* mij de logen ! 1 I asked, dots my cousin (quint u much u ever i How are her eon and teeth ? Do her feet trouble her as much is they did ? He doted my mouth with his hand, with his hand. THE BRA W WOOER 2*5 Hij sprak van zijn goed, van hct geld, dat hij won En zwoer, dat hij seffens zou trouwen — Ik hield mij, als of \ mij niet schelen en kon, Maar pcinsde, het mochte mij rouwen, mij rouwen ! Maar pcinsde, het mochte mij rouwen ! Hij trok er van door, maar wat doet me de boef ! Er was geene weke verloopen, Daar zag ik hem sluipen bij Bess, in de hoev'... Ei ! nichtjen, dat zoudt ge bekoopen, bekoopen ! Ei ! nichtjen, dat zoudt ge bekoopen ! Aldra was het kermis ; ik ging naar het feest, Daar moest hij zich stellig bevinden. Ik zag hem en keek, voor de grap, zoo bedeesd, Als wou me de duivel verslinden, verslinden ! Als wou me de duivel verslinden ! Maar tederlijk zag ik hem aan — van ter zij', Uit vrees, dat de buren het zagen — Toen kwam hij, als dronken, gewaggeld naar mij, En smeekte : laat af me te plagen, te plagen ! En smeekte : laat af me te plagen ! Ik vroeg hem : ziet nichtjen nog immer zoo scheel ? Hoe is 't met hare ooren en tanden? En lijdt zij, och heer ! aan de voeten nog veel?... Hij sloot mij den mond met de handen, de handen ! Hij sloot mij den mond met de handen ! Hij bad me zoo vurig : och, wordt mijne vrouw ! 'k Wil anders niet langer meer leven ! — Opdat hij van kommer niet sterven en zou, Heb ik hem mijn woord maar gegeven, gegeven ! Heb ik hem mijn woord maar gegeven ! Z kae * SBife 0' nrg am (naebody) is better. Mr. de Cort seems " from home " in dealing with the humorous feats of Bums. Even here, where that 2 1 6 BORA'S IN DUTCH AND FLEMISH humour is not so naive as in the last two pieces, he is very unequal. "I hae a wife o' my ain, 111 partake wi' naebody," loses its simple power in " Mijn wijfje is kuisch en net, Mij mint le, en anders niemand !"' The other parts of the song are very well given, except lhat he evidently misunderstands " I hae a penny to spend, There— thanks to naebody''; when he renders it " Ofschoon mij de armoe kwelt, Daar, beedlaar,... dank het niemand! NIEMAND. Frans de Coht. Mijn wijfje is kuisch en net, Mij mint ze, en anders niemand ! "k Onteere niemands bed, Mijn bed bezoedelt niemand ! Ofschoon mij de armoe kwelt, Daar, beedlaar,... dank bet niemand 1 'k Ondeen van niemand geld, Maar leen er ook nan niemand ! En ben ik niemands heer, Ik ben de knecbt van niemand ! Ik heb een zwaard tot weer, En laat me slaan door niemand ! 1 My wife is pretty and chaste. She loves me and nobody else. * Although I am troubled with poverty. There, beggar ... thank nobody for it. / HAE A WIFE a MY A1N 217 1c Wil vrolijk zijn en vrij, Zal treurig zijn om niemand ! 1c Bekreun om niemand mij, Om mij bekreun' zich niemand ! *8> JBarp in gjeaben. Here again, as we get back to the pathetic love song, F. de Cort is more fortunate in his efforts. Sometimes an unnecessary license is taken. u Seest thou thy lover lowly laid ? " is not improved in uZiet gij me voVSr uw graf gebukt"1 Then the beautiful love-revelation of the third verse2 is only partially appreciated and partly depicted in this version. " Er steeg een lied uit ieder nest, Er bloeiden bloempjens v6dr den voet,"3 given as a rendering of "The flowers sprang wanton to be prest, The birds sang love on every spray," somewhat mar the unique beauty of this marvellous love scene. A Ay MAR Y IN DEN HEMEU Frans de Cort. Nog toeft ge, al is uw glans vergaan, O star, die geern den morgen groet, 1 Seest thou me kneeling at thy grave. 3 See page 126. 'There rose a song out of every nest, And flowers bloomed at our feet. 2 1 8 BURNS IN DUTCH AND FLEMISH En kondigt Marys sterfdag aan, Die mijne wand wcer bloeden doet 0 Mary, mijner ziele ontrukt, Waar, lieve schim, vcrwijlt ge mi ? Ziet gij me vdor nw graf gebukt ? Hoort gij mijn bang gezucht om u ? Kan ik wel ooit den heilgen stond, 't Gewijde bosch vergeten, ach ! Waar, hart aan hart en mond aan mond, We elkander liefden e*enen dag? O neen ! de tijd moog* wondren doen, 't Herdenken bare nieuwe pijn, Tc Vergeet toch nooit den laatsten zoen... Wie dacht, het xou de laatste zijn I De Ayr kuste murmlend, keer op keer, De keien des beboschten zooms, Des dorens loof vermengde te£r Zich met het groen des berkenbooms ; Er steeg een lied uit ieder nest, Er bloeiden bloempjens v66r den voet — Helaas ! daar glom de zon in 't west, De schoone dag was heengespoed. O niets vergat ik, niets en week Uit mijn geheugen, sinds dien stond... Gelijk de bedding eener beek Wordt dieper steeds mijns harten wond O Mary, mijner ziele ontrukt, Waar, lieve schim, verwijlt ge nu? Ziet gij me v66r uw graf gebukt ? Hoort gij mijn bang gezucht om u ? There are other pieces in his collection which are also excellently translated, and I regret that the limits of my work will not admit of my inserting a few more examples of the work of this accomplished writer. I 0 PHILLY, HAPPY BE THAT DAY 219 cannot refrain, however, from adding his version of © fihUis, happg be that $as» is it is perhaps the very best translation in the whole collection. WILLY EN PHILLY. Frans de Cort. HlJ. Gezegend zij de schoone stond, Toen ik bij 't geurig hooi u vond, En, zoo als gij mijn harte wont, Het uwe won, o Philly ! Zij. Gezegend zij het plechtige uur, Toen ik beleed, ge waart mij duur, En gij mij zwoert, vol liefdevuur, Aan mij te zijn, o Willy ! HlJ. Zoo als mijn oor het lentaccoord, Der vooglen daaglijks liever hoort, Wordt langs zoo meer mijn oog bekoord, Als 't u beschouwt, o Philly ! Zij. Zoo als de roze heller gloeit En frisscher geurt hoe meer ze bloeit, Ook in mijn hart de liefde groeit, Die ik u wijdde, o Willy ! Hi J. Verguldt de zon mijn rijpend graan, Dan ben ik blijde en aangedaan ; Maar u te zien, naast u te gaan, Verrukt me meer, o Philly ! aio BUKA'S IN DUTCH AND FLEMISH Zlj. De zwaluw voert van over xee Met zich de lieve lente mee ; Maar hartelust en zie!evrc£ Brengt gij mij aan, o Willy 1 MI J. De bij migt eedlen honing uit De bloem. die haar den kelk ontshiit ; Maar ambrozijn is wat ik buit Op uwen mond, o Phiily ! Zlj. Zoel geurt, als de avond lavend daalt, Het geitenblad van dauw bestraald ; Maar welke geur, wat zoetheid haalt Bij uwen kus, o WiUy ! Hij. Fortunas wieltjen draaie vrij I Wat geeft het boe mijn nummer zij 1 Ik rain u, liefde scbenkt ge mij : Ik wensch niets meer, o Philly 1 ZIJ. Wat vreugden ook het goud bcschcer", Gelukkig ben ik, wie is t meer : Ik heb u lief, gij mint me weir? Meer wensch ik niet, o Willy ! I now take Ifftu Cottar's gaturaau #ight, by Pol de Mont.1 Mr. Pol de Mont says it is "translated freely from Robert Burns " ; and this fnuilc description of his work naturally 1 Zaterdngnvond op bet Land, door Pol de Mont, THE COTTARS SA TURD A Y NIGHT 2 2 1 not only disarms any criticism as to its fidelity, but would render any such criticism pedantic. The high tone and spirit, the deep pathos which characterize that noble poem in the original, are to a great extent preserved in its Netherland garb. What Burns in Holland might have done ! Pol de Mont all through the poem applies it to his own country, though oddly enough the faces of the cottar, his wife, and children, and the breed of the dog in the illustrations with which the work is beautifully adorned, are all distinctly Scottish. The following examples show the manner in which the original is departed from — u Na gansch een week van eerzaam veldwerk, treedt de landman huiswaarts met verhaaste schree, en, staat hem nog op 't voorhoofd 't edel zweet, — *t is morgen Zondag, tijd van troost en vre£ ; — gereinigd hark en schop ! Hij is ter rust gereed ! " l "Quick" step is not happy, as the labourer is generally too tired to go otherwise than as Burns so aptly puts it — "weary, o'er the moor." The picture is, however, not an unworthy copy of "The toil-worn cottar frae his labour goes, This night his weekly moil is at an end, Collects his spades, his mattocks, and his hoes, Hoping the morn in ease and rest to spend, And weary, o'er the moor his course does homeward bend." In the father's advice to the children we have the same 1 After a whole week of honest field work, The labourer homeward goes with quick step ; And the honest sweat still lies on his forehead, To-morrow is Sunday, time of comfort and peace, Let rake and spade be cleaned. He is ready for rest i 222 BURNS IN DUTCH AND FLEMISH departure from the form, though the spirit is there — " Zoo gaarne geeft hij hun den wijsten raad ! * Een heiPge wet weze u des meesters woord ; xorgt, dat gij steeds uw' man bij d'arbeid staat; wien gij ook dagdief weet, doet gij stil voort... Vergeet het nooit: gij dient den eeuw'gen Heer; blijft dag en nacht getrouw aan recht en plicht ; drukt steeds vol moed het enge pad der eer, en smeekt den Hemel om zijn' steun en licht... Wie Gode ootmoedig vraagt, vindt altijd hulp en weer \'nl The translator does not attempt to reproduce in the sense of the original — "An' mind your duty duly, morn and night" This advice from a Scottish parent to his child needs no explanation, as referring to their evening and morning devotions; but here again the whole picture is no mean copy of the original — "Their masters' and their mistresses' command, The younkers a' are warned to obey ; An' mind their labours wi' an eydent hand, An' ne'er, though out o' sight, to jauk or play : An' O ! be sure to fear the Lord alway ! An' mind your duty duly, morn and r.ight! Lest in temptation's path ye gang astray, Implore His counsel and assisting might : They never sought in vain that sought the Lord aright" 1 So gladly he gives them his wisest counsel — ' Let your master's word be a sacred law to you ; Take care you be behind no one at your work... Whom you know to be an idler, do you persevere quietly, Never forget, you serve the eternal Lord. Continue day and night faithful to your duty. Tread always full of courage the narrow path of honour, And pray to Heaven for help and light ; Who humbly asks of God finds always help and protection.' THE CO TTAJTS SA TURD A Y NIGHT 223 These are fair examples of this excellent translation or rather copy, and so I refrain from reviewing the other verses. Some expressions which give point and power to the original, for instance, 44 A strappan youth, he talc's the mother's eye," rendered MEen' flinken knaap, — z6o had zij hem gedroomd, de moeder, voor hare oudste ! " l lack the vigorous touch of Burns, but they are not numerous. The family worship scene is reproduced with great beauty and simplicity, though one important verse is unhappily omitted. It is, however, much to be regretted that Mr. Pol de Mont does not attempt even the adaptation of another of the finest verses in the poem, viz., " Then homeward all take off their several way ; The youngling cottagers retire to rest : The parent pair their secret homage pay, And proffer up to Heaven the warm request, That He who stills the raven's clam'rous nest, And decks the lily fair in flow'ry pride, Would, in the way His wisdom sees the best, For them and for their little ones provide ; But chiefly, in their hearts with grace divine preside." Instead of this he introduces what is a completely new verse, " Snel vliedt de tijd . . . Het uur der ruste slaat — Het 'blakertje' in de linker, brengt de vrouw naar 't net vertrekje, waar hun leger staat, de beide kleinsten, dekt en kust ze trouw. 1 A smart lad, such she had dreamt him — The mother, for her eldest. 334 BUltm IN DUTCH AND FLEMISH Dan, "wijl de vader, bij de deiir op wacbi, den bond terugrocpt, die naar buiten springt, verselt blond Anije, fluist'rend, o zoo wcht, — actat, als het vinkje, dat in Tt haagje zingt, — den liev'ling tot de baan, blank kronk'lend door den The scene is a pretty one, but it is a poor substitute for the sublime picture of Burns. The verse with .which Burnt concludes this poem, "O Thou Lwhpjipired the patriotic tide. That ttresnjftl through Wallace's undaunted heart," Mr. Pol de :|fs^tf«ntireiy omits, ; perhaps owing to it* strong Scottish: Aw*owj but die preceding two verses with which he dota&3Js - version of :tbe;t &em are, allowing for their transplanting to Dutch a^Ujjvtd associations, very creditably copied. . -,-. , .j,.;. "Zoet Nederland,— mijn land, "t sij ZutejofNoord, aan 't need'rig lot des landman* hangt uw lot. Baronnen, prinsen schept — een koningawoord, era eeriijk man is 't edelst werk— van God I In stille dorpen, onder 't strooien 'dak des veldlings, wonen lede en eenvoud nog. In hellekunsten sterk, in deugden zwak, Iiult menig in fluweel schande en bedrog ! Doch hecbt en recht is 't heit, dat klopt in 't vrerkmanspak ! 1 The time flies rapidly . . . now sounds the hour of rest ; The brass candlestick in her left, the wife brings The two. youngest to the neat-little room, where stand their beds, Covers them up wudvkisses them fondly ; Then whilst' the father, on guard at the door, Calls back the dog, which bounds outside, Fair Annie whispering — oh, so softly, Softly as the (inch that sings on the hedge. Accompanies her sweetheart on to the road, winding white through the night. J/rfWfc^ THE COTTARS S A TURD A Y NIGHT 225 * Mijn Vaderland, van alien dierbaarst pand, toot n rend ik tot God mijn' vuur'ge be£, dat lang nog, in des bouwmans kloeke hand, de spade blink' bij 't eenzaam werk der vred ! ' ran vreemde smetten *blijf zijn volksaard rein, van wulpschheid en bederf zijn kuische haerd 1 Wat kroon of schepter 00k in rook verdwijn1 ! vrees niets, zoo lang, fier op uw* grens geschaard, nw kloeke boerenstand uw schild, en zwaard mag zijn ! n * To see "From scenes like these old Scotia's grandeur springs, That makes her loved at home, revered abroad," so completely changed into "Zoet Nederland,— mijn land, 't zij Zuid of Noord, aan 't need'rig lot des landmans hangt uw lot," is another departure which grates upon one's sensibilities on reading the poem. Pope's well-known line is ren- dered with literal fidelity, and one regrets that some of 1 Sweet Nether land, my country, whether south or north, Upon the husbandman's humble fate depends your destiny. Barons and princes are created by a king's word, An honest man is the noblest work of God. In quiet villages under the thatched roof Of the peasant, still modesty and simplicity dwell ; Strong in hellish tricks, feeble in virtues, Many envelop in velvet shame and deceit ; But strong and right is the heart that beats under the workman's coat. My Fatherland, dearest treasure of all, For you I send to God my fervent prayer, That long in the peasant's ready hand May the spade still shine at the lonely work of peace. From foreign taints may the national character continue pure, From voluptuousness and corruption his chaste hearth. 