Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
De schout-bij-nacht nam tevens maatregelen om, wanneer nu Djafar zich onwillig toonde en verdere grofheden beging, het eilandje Mars, waar de onderkoning eu zijn raad waren, te omsin- gelen en onverwachts te bezetten, „wanneer hij met alle bij zich hebbende grooten gemakkelijk in mijne handen moest vallen’, oordeelde Wolterbeek, ven ook opgelicht moet worden om den compleeten afval door hen en voorbereiding tot vijandelijkheden tegen ons te voorkomen”. Doch tot vreugde van Wolterbeek behoefde deze zoover niet te gaan, aangezien om half twaalf in den nacht Stecker met het antwoord kwam, dat Djafar zich met de wijzigin- gen vereenigde, mits de f 3700 op f 4000 werd gebracht. De schout-bij-nacht stond dit toe, onder voorwaarde, dat eene som van f 3700 in het tractaat werd vermeld als uitkoop voor afstand van tollen enz., en de resteerende f 300 als een uitkoop van alle oude gebruiken, presenten, onder welke benaming ook. Den 7° April 1820 had de plechtige onderteekening van de nieuwe verbintenis plaats (a), waarbij tusschen Wolterbeek en (a) Men zie o.a. het stuk op bl. 399 dl. I, 18° jaarg. (1853) Tijdschrift v. Ned.-Indië. 74 DE COMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT C. J. WOLTERBEEK Djafar een gulhartige toon heerschte. De daarop volgende samen- komsten kenmerkten zich evenzeer door wederzijdsche welwillend- heid; ook maakte Djafar geen bezwaar, dat de op bl. 62 vermelde Troeson Riouw door ons bestuur zou gedempt worden, gelijk sinds is geschied. (a) Den 8% April kwam de onderkoning op de Venus , om vóór Wolter- beek’s terugreis naar Muntok, afscheid te nemen. Er werd aan boord een dejeuner gebruikt, alwaar de vorst zich openhartig over ver- scheidene zaken uitliet. Zoo vroeg hij hoedanig het gelegen was met de quaestie-Singapore, daaraan toevoegende: vik vertrouw op de bescherming van het Nederlandsche gouvernement, volgens het tractaat 1818”, Wolterbeek antwoordde: dat ons Gouvernement in dit bijzonder geval allerduidelijkst toonde die bescherming niet te vergeten, houdende daarbij in het oog het welzijn en geluk zijner onderdanen: dat de Hooge Indische Nederlandsche en Britsche autoriteiten die zaak onderling behandelden, niet willende, dat zulks door de wapenen beslist werd, wijl daardoor het land bedorven en de onschuldige onderdanen geweld zoude aangedaan worden; te meer gevoelde men zich daartoe genoopt, omdat het bezetten van Singapore op een misverstand berustte, daar Z. H. zelf wezenlijk er verlof toe had gegeven, in de meening, dat te kunnen doen, terwijl hij naderhand, door hem, schout-bij-nacht, overtuigd was geworden van het tegendeel. — Djafar antwoordde op deze bedekte beschuldiging met het praatje: „Ik had toentertijd niet gedacht, dat de Nederlanders hunne oude betrekkingen met ons weder zouden komen hervatten; daarvoor heb ik het consent gegeven , doch nader- hand weder ingetrokken. Ik wil hopen, dat de Boegineezen het nu maar niet te bont zullen maken met zeerooven en aanvallen op deze plantages, want zij zijn te Singapore goed ontvangen en dus hier nog in de buurt!” Wolterbeek had nu eene goede gelegenheid, er Djafar aan te herinneren, dat hij niet moest probeeren om weder het hoofd op te steken. De schout-bij-nacht verzekerde namelijk, dat er vooreerst kruisers genoeg van ons in deze wateren zouden blijven , zoodat van de Boegineezen niets te vreezen was. Verder wees hij er veelbetee- kenend Djafar — medeplichtig aan het Singapore-verraad — op, dat de herroeping van de gegevene toestemming tot bezetting van Singapore, geen uitwerking kon hebben, nadat men er reeds van (a) Netscher 261 noot. NAAR MALAKKA EN BIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 75 gebruik had gemaakt door eene publieke inbezitneming; dat men dus nu geduld moest oefenen en de beslissing der onderhandelin- gen door de hooge partijen afwachten. Den 10° April zeilde Wolterbeek naar Banka terug, waar hij den 19° aankwam en nog altijd verzet aantrof. Echter scheen er toch de groote kracht van den opstand gebroken en werden de maatregelen zóo genomen, dat het eind er van was te voorzien. De schout-bij-nacht achtte dientengevolge zijne tegenwoordigheid niet meer noodig; zoo vertrok hij den 28" April naar Batavia terug: De sluiting van het gewijzigd Riouw-tractaat op den 7" April 1820 was eene overwinning geweest van Wolterbeek’s diplomatie. Inderdaad had hij ten volle reden om over deze gebeurtenis zeer tevreden te zijn, want aldus toonden wij ten minste in den Riouw- archipel, dat wij er ons gezag wisten te handhaven, niettegen- staande Palembang nog beoorloogd moest worden; ook zouden wij bij eene tweede expeditie derwaarts niet in vreeze behoeven te verkeeren over de houding van het hof van Linga-Riouw en de bevolking dier onrustige streken. Den Haag, November 1899. BIJLAGEN, BEHOORENDE BĲ HET ARTIKEL “De commissiën van den sehout-bij-nacht C. J. Wolterbeek naar Malakka en Riouw in Juli— December 1818 en Februari—April 1820.” DOOR Pp. H. VAN DER KEMP. Bijl. 1 noot d bl. 2. De instructie van de commissarissen Wolter- beek en Timmerman Thyssen voor Malakka medegegeven, luidde in substantie aldus: 1, C.C. moesten zich aan boord van het oorlogsschip De Tromp begeven z=ten einde met dien bodem de reis naar Malakka voort te zetten”, 2. C. C. geven van hunne komst aldaar terstond den Britschen resident bericht onder mededeeling van het oogmerk hunner zending. Zij beramen terstond met dien resident de ontscheping enz. der troepen. 3. Zij sluiten omtrent de inbezitneming eene overeenkomst vals meest met de billijkheid en de belangen van het Neder- landsch gouvernement bestaanbaar is’; zij zullen zorg dragen „dat de overneming zoo min mogelijk vertraagd of uitgesteld worde”. Zij zullen voorzien worden van een authentieke copie der warrants of bevelen van het Engelsch bestuur tot over- gave der bezittingen en van het tractaat van 13 Aug. 1814. +. Zij zorgen dat bij de inbezitneming rop eene plechtige wijze de Britsche vlag alom worde verwisseld met de Neder- luandsche, daarbij in het oog houdende al wat strekken kan oi ‘sKouings vlag te doen eerbiedigen”. 5. Van de inbezitneming en het optreden van den Gou- verncur ‘Timmerman Thyssen, bij proclamatie kennis geven; deze worde door schout-bij-nacht Wolterbeek geïnstalleerd. 1, C.C. kunnen onder nadere goedkeuring der Regeering be astubtonaren benoemen, die noodig worden bevonden op bor-sooldhipeingen, in evenredigheid met hetgeen hun bekend NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 77 is, dat elders in de Nederlandsche bezittingen bestaat. Zonder noodzakelijkheid geene verandering in het bestuur brengen. De Gouverneur zal, zoolang de schout-bij-nacht Wolterbeek aanwezig is, dezen over belangrijke zaken, de administratie betreffende, raadplegen. 7. Overneming der archieven. 8. C. C. moeten schriftelijk den Britschen resident afvragen of de bezittingen „zich op het oogenblik der overneming in denzelfden staat bevinden als op den 13" Aug. 1814, ten einde zal kunnen beoordeeld worden of aan het 8° art. van het tractaat van dien dag kan worden voldaan”. Het even- tueel verschil zou zooveel mogelijk geconstateerd en daarvan aan C.C.G.G. verslag gedaan worden. 9. Van de Britsche autoriteiten mochten tot billijke prijzen overgenomen worden valle losse goederen, die aan het Brit- sche gouvernement toebehooren en tot den dienst Zijner Majesteit kunnen gebruikt worden’. Daaronder was echter niet begrepen vhet geschut tot de forten of militaire posten behoorende, hetwelk bevonden zal worden op den 18? Augus- tus 1814 aanwezig geweest te zijn, daar hetzelve zonder eenige betaling als een eigendom van het Nederlandsch gouvernement behoort te worden teruggegeven”. 10. C. C. zouden mede mogen overnemen ween of meer kleine vaartuigen en dezelve provisioneel in dienst stellen tot beteugeling der zeeroovers”. 11. Aan de Britsche autoriteiten de meest mogelijke hulp verleenen, inzonderheid bij het vertrek der troepen. 12. C. C. moeten nauwkeurig en voorzichtig onderzoeken de betrekkingen van het Gouvernement tot de naburige inlandsche vorsten: raangezien behalve de overname der Nederl. bezittingen, de voornaamste oogmerken van het zenden dezer Commissie bestaan in het vertoonen van de Nederlandsche vlag in de straat Malakka en naburige zeeën, in het tegengaan der zeerooverijen in die streken, in het beteugelen derzelve voor het vervolg, en in het nemen van al zulke maatregelen als daartoe kunnen strekken”. Ten einde alzoo den handel tegen alle stremming en de zeevarenden tegen de slavernij te beschermen, zouden C. C. of een hunner met zoodanig gedeelte der Land- en Zeemacht als de schout- 78 DE COMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NAUHT C.J. WOLTERBEEK bij-nacht Wolterbeek zou noodig achten, naar Riouw en andere plaatsen in den omtrek mogen gaan, ten einde met de inlandsche vorsten, namens de Regeering , onderhandelingen aan te gaan hetzij tot het vernieuwen van overeenkomsten, voorheen tusschen deze vorsten en de Ned. O.-I. Compagnie bestaan hebbende, hetzij tot het aangaan van nieuwe ver- bonden of overeenkomsten”. Ten aanzien van Riouw, moesten C. C. speciaal in het oog houden: „dat hetzelve wel door de Nederl. auto- riteit van Malakka indertijd verlaten is, doch dat deze daad nimmer door het Gouvernement is erkend, veelmin goed- gekeurd”. 13. Aan de vorsten moest worden verzekerd: rde goede en vriendschappelijke gezindheid van C. C.G.G ten hunnen aanzien en van derzelver gestadige bescherming”. De over- eenkomsten behoorden gegrond te zijn: rop de bevordering der wederkeerige belangen en vooral bij het aangaan derzelve in het oog houden den bloet en de meeste vrijheid van den handel en de noodzakelijkheid om zoodanige voorwaarden te sluiten , waardoor de zeerooverijen ophouden”. Zij zouden waar shet tot instandhouding der aangegane overeenkomsten nuttig en noodig soude zijn’ bezettingen kunnen leggen en burger- lijke vmbtenaren plaatsen, waarbij zij de vorsten zouden doen aten: edat deze maatregel genomen wordt ter beveiliging van henselve en hunne onderdanen tegen alle onheilen van binnen en buiten”, Lb. elndien xij daartegen niet te veel moeielijkheid onder- vinden”, moesten C. U, de vorsten doen begrijpen, dat een den berte weiddelen om in de kosten van het Nederlandsch heetten te gemvet te komen, zoude zjn de afstand der (whine en uitgaande rechten , waartegen zij eene jaar- lijhavli wsthooriage in geld zouden mogen toezeggen. Bij de vertelt der tellen seren: edat de handel der onderscheidene abten claacdaae niet werde gestremd of zwaarder belast, dan bee WAM W Mond on on overeenstemming van hetgeen elders plaats osrcht hat prosdeapgen worden”. bet CWverquena meeten C°, C° soadanige schikkingen aangaan err settled benbenpgen valt in rechtvaardigheid en billijkheid beschastenderag oui’, vortoauwende C.C.G.G. sten deze geheel vage Tare (uae a bekeude voorzichtigheid en beleid”. NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEO. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 79 16. „Door het vertoonen van de noodige macht overal, waar zulks vereischt mocht worden hunne onderhandelingen ondersteunen"; C.C. zouden verder „behoorlijk ontzag voor Z. M. vlag en wapenen trachten in te boezemen”. 17. Zorgen „voor de goede en milde behandeling der inlanders, zonder de minste oogluiking in deze te gedoogen”’.- 18. Indien het inderdaad noodzakelijk mocht blijken, zouden C. C. naar de plaatsen, die bezocht behoorden te worden, ook gecommitteerden kunnen zenden, mits zij in de keuze hiervan met nauwgezetheid te werk gingen. C. C. moesten zich bevlijtigen: weene goede harmonie te onderhouden tusschen alle autoriteiten en ambtenaren, zoo civiele als militaire”. 19. Na het afloopen der expeditie zou de commissie van den schout-bij-nacht als geëindigd zijn te beschouwen. 20. Verbod van geschenken aan te nemen „van wien hij zij, die eenige zaak met hen in hunne qualiteit te verhandelen heeft’. Geschenken van inlandsche vorsten of hoofden mochten wel aangenomen worden, doch voor het land en ze reciproceerende. 21. Eed. Bij dit stuk was gevoegd eene instructie voor den Gouverneur van Malakka en onderhoorigheden. Bijl. 2 noot a bl. 18. Farquhar’s schrijven dd. 7 September 1818 luidde als volgt (a): Being duly vested with full powers and authority from the Hon. the Governor in Council of Prince of Wales Island to make restitution of Malacca to such commissioners as might be sent here on the part of His Majesty the King of the Netherlands; and your Excellencies having accordingly arrived and produced the requisite powers for receiving charge of the said settlements; it becomes my duty in consequence ot the instructions I have received, to lay before you certain preliminaries claims on behalf of the British Government relative to the endemni- fications being made on account of the extraordinary expenses which have been incurred by the Hon. East Indian Company (a) De Engelsche en Fransche stukken in Wolterbeck’s verzameling zijn door een met die talen onbekenden schrijver overgeschreven op eene wijze, dat dikwerf de woorden ter nauwernood zijn te raden. 80 DE COMMISSIEN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT C.J. WOLTERBEEK in retaining possession of Malacca for such a length of time for another power. And it is presumed that vour Excellencies will readily admit the equitv and justice of the present claims to be reimbursed for the actual extra-expenses which have incurred to the British Government from the possession of Malacca. Particularly, when it is considered that this settlement has, ever since its first capture in 1795, enjoined the benefit of the national laws of Holland, and that the expenses of providing for such an arrangement as well as for so many of the functionaries , who have held local emplovments, has been very considerable and would net of course have been incurred under any other circumstances than that of temporary possession of this place. [| am accordingly prepared to lay before your Excellencies a particular statement of the public receipts and deboursements nt Malacea în all their branches for the last ten years, from which, it is to be hoped, the full amount of the above said - chiims mar be pretty correctly ascertained and satisfactorily adjusted; - at least from the period this settlement became a dependency of Prince of Wales Island in 1815 up to the present tine, allowing cit it thought necessary) the expenses prior to that dite to dav over for future consideration. Hil a noot hb bl. 18, De brief van commissarissen dd. 8 September INES nan Perqubar luidt aldus: Nowa avons Phenneur de vous accuser la réception de votre lsttie ede Miet, en teponse À laquelle nous sommes obligés de voete (Magner Notre surprise d'v voir, que vous demandez poet Vette Gouvernement une indemnité pour l'excêdent des bepeeirenea dee Malacca a charge du Gouvernement Anglais, et re tty mulvant vous, devrait s'etendre sur tout le temps, que veh Atabliaament a ete sous sa domination. Fer omerltere, Mousteur, que nous vous demontrons le peu de botoobecement de votre pretention, 1. UL thotta parait que cette demande est mal fondé, vu, que feat ce cite mtapuale par le taite de 13 Août 1814. 4 Novia clevenn vous observer, que Malacca a été considéré pat te Canivernement Anglais comme une place emportée par ben abies. 4. (ie la conteact, tut entre le Gouvernement et le conseil de Malad et le Commandant des torees navales et sur terre dhgleisca, oa eth pletnement desapprouvé par lord Hobart, gerevert de Madras, ce qui a fait qu'à Tarrivée du Com- NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 81 mandeur Reinier dans le commencement du mois de Décembre 1795 le pavillon Hollandais a été amené; — le Gouverneur- Commandant des troupes, les officiers et soldats, qui refusaient a entrer en service Anglaise transportés comme prisonniers de guerre 4 Madras; — que méme en contrarieté 4 la volonté de S. M. Brittanique, suivant les ordres de lord Henry Dundas au Gouverneur de Madras, presentés par le Commandeur Reinier, les propriétés publicques ont été saisies par les maitres des prises et vendues comme des propriétés conquises. 4. Si ce que nous devons alléguer pour démontrer I’illegitimité de votre demande, ne nous paraissait pas déjà suffisant, nous vous prierions de vouloir jeter les yeux sur l'état de décadence et de déperissement ou se trouve dans ce moment Malacca, et nous serions en droit de vous demander si lon trouve un seul vestige qui puisse indiquer que Malacca a été conserve et gardé pour les Hollandais; une preuve évidente du contraire, c'est que le fort a été entiérement démoli et tout si négligé, qu’on ne pourra qu’au moyen de fortes dépenses établir un point de defence, méme contre les natifs du pays. Et enfin 5. Pour ce que regarde la permission, accordée par Je Gouvernement Anglais aux employés Hollandais de pouvoir rester 4 Malacca et les places que leurs ont été donnés, nous contenterons de vous observer, que les dits employes Hollandais €taient libres aprés la prise de Malacca et surtout lorsque le pavillon Hollandais était amené, de se rendre dans l’isle de Java, ou sans doute le Gouvernement aurait pris soin de leur subsistance; que c'est donc de propre volonté qu'ils ont accepté les places, dont le Gouvernement a bien voulu les favoriser. Nous nous flattons Monsieur, qu’aprés avoir pris en consi- dération nos objections, vous voudriez bien désister entiérement de la demande d’indemnité, étant obligés dans le cas contraire, de laisser a la décision, relativement a cette prétention, de nos gouvernements respectifs. Bijl. 4 noot c bl. 18. Farquhar’s brief, gedagteekend 9 September 1818, aan commissarissen luidt aldus: I have the honor to acknowledge the receipt ot your letter of yesterday date, in reply to mine of the 7 instant and observe from the tenor of the same, that your Excellencies are not disposed to admit the validity of the claims proffered by me on behalf of the British government for an indemnification on account of the extraordinary expenses incurred in keeping poss- ession of Malacca, neither from the period of its being first 6e Volgr. VII. 6 SZ DE COMMISSIEN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT C. J. WOLTERBEEK taken under the protection of the British flag in 1795, nor, from that of its becoming a dependency on the residency of Prince of Wales island in 1805. I feel unwilling to bring on a lengthened correspondence or controversy with your Excellencies in support of the said claims, which might only tend to protract the arrangements for the surrender of the settlement to his Netherlands Majesty, without bringing the question to a final decision, under which conside- tation [ am of opinion that it will be a preferable mode of proceeding to refer the above pretentions to the future conside- tation and decision of our respective governments. It may however be permitted to remark that the laws of Holland as they existed under his Serene Highness the Stad- helder previous to the revolution in 1794—5 have been the only civil laws in force in this settlement, and that all the decrees of the courts of justice have continued to be passed in the name of their Highnesses the States-General, even subsequent to the peace of Amiens; and further that none of the former dutch civil or military servants were retained in our employ, but such as professed a strict attachment to the cause of the stadholder. Neither can I admit that the circumstances of the Madras Government, having disapproved of certain measures adopted by our naval and military forces at the surrender of Malacca in establishing a mixed Government and permitting both the IKnglish and Dutch flags to be placed in the fortress, should wattant a conclusion that the settlement was no longer held in peemtension for his Serene Highness and even the very act of demolishing the fortifications may have had the previous sanction awh concurrence of the stadholder, then residing in Engtand. However there is another distinct claim I have to make, be which it is presumed your Excellencies can have no such olyoations to urge, as have been brought forward against the jure ecolings Ones—viz: that the British Government be reim- beroerd for the actual extra-expenses incurred in retaining J vet aats Gt Malacca, so much beyond the time stipulated in the bed dicaly of peace for the restoration to Holland of the [ Porte ad lestablishinents in the East Indies, at least from ihe Her MEO, the date of the order of the Government ie tity, ote ote deliver over this settlement to such commis- rise ae erge be appointed to receive the same on the part poe ere thohiads Majesty. , pati uber account of the amount of this demand is now oth atte. Gb gaepatation and shall be laid before your NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEO. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 83 Excellencies, as soon as I obtain it from the Pay- and Revenu- departments. Bijl. 5 noot a bl. 14. De brief dd. 18 September 1818 van onze commissie aan Farquhar luidt aldus: Nous avons l'honneur de vous accuser la réception de votre lettre du g° de ce mois, et sommes très étonnés de n’avoir pas encore regu les comptes, que vous promettiez de nous envoyer le plutôt possible, et qui devait servir à affirmer votre seconde reclame d’indemnisation. Ce retard nous reduit 4 un état d’inactivité qui ne peut être qu'à notre désavantage et nous attirer le mécontentement de notre gouvernement, qui nous a muni des actes nécessaires de S. A. R. le prince Regent, par lesquels les autorités brittaniques sont enjoints de restituer les possessions ci-devant Hollandaises. Nous avons deja été empêché trop longtemps 4 remplir la commission dont nous sommes chargés et on serait en droit de nous accuser de nonchalance, si nous étendions notre patience plus loin. La nécessité de régler de differends domestiques d'un êtablis- sement ne peut pas changer la volonté de nos souverains qui a été diiement manifeste aux yeux de l'Europe entiére dans les actes de restitution, qui ordonnent formellement de nous mettre en possession les colonies y mentionées, six mois après la rati- fication des contracts conclus entre les souverains respectifs. Nous devons donc vous observer Monsieur, que suivant les dites actes de restitution, c'est aussi la volonté de votre Sou- verain, de nous remettre en possession de cet établissement et nous sommes forcés de vous dire qu’un plus long rétard de votre part nous semblerait d'être une action très arbitraire, contre laquelle nous serions obligés de protester et vous rendre respon- sable des frais énormes, qui en pourraient resulter pour nous. Nos Souverains, qui ont ratifié les contracts conclus, ne sont- ils pas en droit de regler des diffêrends domestiques au sujet desquels leurs commissaires ne se trouvent point d'accord ? Suivant nous ce serait transgresser les ordres stipulés dans les contracts sus-mentiones, que de vouloir les soumettre a nos discussions et nos sommes pleinement convaincus, que la resti- tution ne peut pas être différée par des démêlés, qui peuvent tout aussi bien être discussiés sous le pavillon Hollandais que sous celui des Anglais. D’ailleurs dans l'acte de restitution il se trouve nul article, qui dise que les colonies ne seront pas restituês avant d'être d'accord sur toutes les points domestiques comme paraît être votre opinion; $4 DE OOMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT C.J. WOLTERBEEK au contraire, il donne l'ordre positif aux autorités Anglais, d'en faire la remise immédiatement aux commissaires Hollandais. Enfin nous aimons 4 croire qu'il est inutile de vous assurer, Monsieur, que, si vous vous prétez 4 nos désires et que vous hâtez l'époque de la reddition de cet êtablissement, nous mettrons après cela toute la zéle possible 4 applanir avec vous tous les obstacles qui pourraient se présenter, nous reservant cependant de soumettre au jugement de notre Gouvernement, les prêten- tions, que nous ne sommes pas en droit d’accorder. Nous prenons donc la liberté 4 vous demander Monsieur une conférence demain matin a l'heure qui vous plaira, pour convenir positivement du jour, quand nous pourrions prendre possession de Malacca et dépendences, et arborer notre pavillon. Bijl. 6 noot b bl. 14. Farquhar's antwoord dd. 13 September 1818 Ran commissarissen luidt aldus: ] have the honor to acknowledge the receipt of your letter of this day's date, in which you complain of the delay, which had occured in transmitting the accounts of the Pay- and Kevenu-departments as mentioned in my letter of g instant. I beg in reply to state that I gave immediate orders to have them prepared with all dispatch, and have since attended per- sonatly to spect and expedite the bussiness as much as possible. They are now in a state of forwardness and will I trust be completed to morrow or the dav following. With respect to the meeting vour Excellencies request, I shall be most ready te attend to morrow at Ir o’ clock or any other hour that may suit veur convenience. 1 must however be explicit in making known to you, that in cunternuty te the instrucuens I have received from the Hon. the Govetnot ing Council of Prince of Wales Island, I am prevented: Hom causing the Brush flag to be struck, until every subortinate airangment with reference to the stores and public papery cot every Rind) has been finally settled with your Bavvellucies at the same Ume. beg he amure vou no unnecessary obstacles or delay either have ot shalt take piace on mv part in bringing the affairs of Wie Wisin Qe a speedy and satisfactory termination. Mul € uwat ow bl 18. De armkelen der overeenkomst dd. 19 Septem- bog ONIN Landen als valse: vo Len ude verres pretend br mater Farguhar in his letter vavevty-d ohetn Aha 7 RRANEANE, f° ve reimbursed the actual amount oeh lee ov NEK erneer trotted br the Brush government in NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN PEBR.-APRIL 1820. 85 keeping possession of Malacca for his Serene Highness the Stad- holder, since August 1795, be submitted to the future conside- ration of our respective Governments. 2. That the claim made by major Farquhar in his letter of the g instant to be reimbursed the actual amount of extra- expenses incurred by the British government in keeping pos- session of this settlement from the date of the Government order, directing it to be restored to his Netherlands Majesty (viz. the 2"4 of November 1816) up to the 2™4 of the present month, amounting to Spanish Dollars 28022,87 — be defrayed here by the Dutch authorities, under the deduction of the sum of Spanish dollars 5601} admitted as a counter claim on the part of the Dutch government. 3. That the public buildings of every description, which be- longed to the British government at the time of signing the treaty of Vienna on the 13 of August 1814 be restored to the Dutch authorities, free of expense (a). 4. That such public buildings as have been purchased or erected by the British, subsequent to the signing of the aforesaid treaty of peace, should be taken over by the Dutch govern- ment at their original cost. 5. That all the ordnance on the public works with their ammunition etc., list n° 1, be transferred to the Dutch govern- ment free of any charge. 6. That all the remaining ordnance and military stores in the arsenals and magazines, with the exception of two six Prds fieldpieces and their appartinances, be made over to the Dutch government at such prizes as have been agreed to. Bijl. 8 noot a bl. 32. Wilhelmus met de halve manen. Noch musici, noch zeeofficieren, noch geleerden wisten mij over deze uit- drukking in te lichten. Men zocht het in eene beleefdheid aan de Islamitische maan; ikzelf in eene melodie van het Wilhelmus. Ik kwam daarna kolonel Nieuwenhuyzen tegen, aan wien ik incidenteel mijne vergeefsche pogingen verhaalde. Deze gaf mij aanstonds mondeling de inlichtingen, die ZEdG. mij, op mijn verzoek, ook schriftelijk mededeelde. Zij volgen hier: (a) Het tractaat van 13 Aug. 1814 was te Londen, niet te Weenen, ge- sloten. Wellicht een van de honderde klerkenfouten, waarvan de stukken tot onleesbaar toe wemelen; ik kan mij althans niet voorstellen, dat zulk eene fout door de contractanten zelven zou gemaakt zijn; het is echter evenmin moeilijk te vatten, hoe een klerk aan zulk eene bijvoeging zou komen. s 86 DE COMMISSIEN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT C. J. WOLTERBEEK Na onze restauratie in 1813 had men zoowel op ’s lands vloot als bij de troepen te voet van het leger voor het geven van signalen — zoowel bij den inwendigen dienst als bij de exercitiën — drie instrumenten: 1. de trom, 2. de fluit, 3. de hoom (bij de bereden troepen van het leger de trompet). De hoorn, van koper gefabriceerd, had een gebogen vorm, ietwat gelijkende op een halve maan, zoodat het militair spraak- gebruik in de dagen onzer over- en grootvaders die hoorns (clairons) halve manen noemde. Deze naam verkreeg zoodanig burgerrecht, dat de virtuosen, die het instrument hanteerden, in militaire wetten, reglementen en bepalingen dier dagen halvemaanblazers werden genoemd, in onderscheiding van hen, die bij de bereden troepen van het leger op een ander koperen blaasinstrument toeterden, dat de gedaante der tegenwoordige trompet had, en trompetters (veeals neg in onze dagen) werden betiteld. In het nog altijd van kracht zijnde «Reglement van krijgs- tucht of discipline voor het krijgsvolk te lande van de Ver- venigde Nederlanden», dat bij Souverein Besluit van 15 Maart NIS (rie Staatsblad Ne. 20) is gearresteerd, worden in het dende hootdstuk en de artikelen 30 en 31 de straffen opge- neennd voor ede soldaten. tamboers, pijpers en halvemaan- blazerse. De tamboer steeg op de trom, de pijper blies (zooals nu nes by de matinters) op een dwarsfluitje en de halvemaan- eern\blazer op een heem, genaamd de Aalve maan. De aagnalen werden — evenals nu nog — hetzij op de trom, heten ap de mt of op den hoorn (de halve maan) en bij de vavalente, de velde en tiidende artllene op de trompet gegeven. Vot dre signalen beheert het [ideas (nieuwe toonzetting), at an versnelde tempe orders ot ovsdaarn, het signaal <Oorlam» eeen det vetdaat of matroos, te velde, in de kazerne of op heet en Oje, aamkermbet zen Borrel te ontvangen. te Heert ar arn ht Waokerheek wilde het solemneele verhoogen as oder annen om Is toeide handeling of daad en liet, zooals dat Nap ole Bend em veemarkt gebruikelijk is bij plechtige feiten (bij oer Horen hen oder vlag Pe aanvaarding of overgave van territoir, aar pn boeven oof e\evutèn van vonnissen waarbij het ban tav oden Nommgse wands gehoord, bij uitreiking van beer order owed hee agnaal Ker — de Ban openen en de DRY nn heeemen vn het Ur Àr.mar in plaats van met de Bada mn ens hae emamer Witvoeren. (De pijpers waren er bates Vet ar Met» NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 87 Op oude uithangborden, een posthoorn voorstellende, zag men weleens de halve maan afgebeeld. De geel geverfde diligence van Van Gend en Loos, die mij van 1856—1862 in Gelderland zoo vaak onder hare passagiers telde, had een conducteur, die bij aankomst in of vertrek uit de dorpen altijd lustig op zulk een halve maan blies. Bijl. 9 noot a bl. 39. Rapport dd. 14 Januari 1819 van Calcutta aan Londen (B): In the 8th paragraph of our despatch of the 25th November last we stated our intention of submitting to your Honorable Committee a comprehensive view of the conduct and pro- ceedings of the Dutch in the Eastern seas, their influence on our political and commercial interests in that quarter, and our sentiments regarding the most expedient measures for counteracting the injurious consequences we apprehended from the successful execution of the designs of the Netherlandish authorities: in fulfilment of this intention, we have the honour to transmit to your Honorable Committee a minute of the Governor-General (a), which was prepared at the time when the above letter was written, but of which the trans- mission at that moment would have been premature, since the Board collectively, had not had leisure to consider the whole scope of the policy there developed. We had, however, as your Honorable Committee will observe on a perusal of that document and of our instructions to the Governor in Council of Prince of Wales’ island, and to sir Stamford Raffles and Capt. Coombs (4), adopted, in a great measure, the general views, as well as some of the specific propositions contained in His Lordship’s minute. 2. We now request that the contents of that document may receive the serious attention of your Honorable Committee and be recommended by you to that of His Majesty’s ministers, as affecting. in our judgment, interests of considerable magnitude. 3. It would be a superfluous occupation of your time to add any observations to the detailed statement and discussion com- prehended in the minute to which we, accordingly, beg leave to refer, without further remark. 4. Soon after that minute was completed, we received the despatches of the Government of Prince of Wales’ island, (a) Werd niet door mij aangetroffen. (b) Coombs, was door het Pinangsch bestuur naar Calcutta gezonden o. a. ook in zake Atjeh. Hierover nader door mij in eene Atjeh-verhandeling. 88 DE COMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT O. J. WOLTERBEEK confirming the reports we had previously heard of the failure of major Farquhar’s mission to Pontiana, in consequence of the Dutch having previously occupied that place, and of his having succeeded in forming engagements with Rhio, Lingin and Seach (a), copies of which were now received by us. We also received the report of the result of the mission to Perahk and Salengore, undertaken by order of the Government of Penang. 5. We thought it proper to lose no time in adopting the requested measures for securing the influence we had thus established at Rhio and Lingin, and sir Stamford Raffles was immediately furnished with instructions for his guidance in the execution of that duty, and arrangements made for enabling him to carry them into effect(4). We also communicated to the Government of Penang our sentiments regarding their nego- ciations with the States above named, and with those situated on the Malay Peninsula to whom that Government had appointed an agent. 6. The reports of the Government of Penang and our in- structions to that Government and to sir Stamford Raffles are recorded on the proceedings noted in the margin (c). 7. We are concerned to state to your Honorable Committee, that authentic, though not official advices have reached this Presidency, of the Dutch having actually occupied Rhio and Lingin, so as to preclude the execution of our views at those ports, and to give to that nation exclusively the influence in the southern part of the Straits of Malacca, which we were desirous of sharing for the future’ security of British commerce. 8. Your Honorable Committee will observe that the Dutch com- misioners at Malacca have peremptorily denied our right to connect ourselves with Rhio, Lingin, and Johor, on the ground of their being dependencies of that settlement (7); and their actual occupation of those ports must, on the moderate and forbearing plan we have prescribed to ourselves, leave them in undisturbed possession of these advantages until the questions now sub- mitted shall be decided between the Governments in Europe. g. We trust that we may still be in time to establish a political influence in Acheen to the exclusion of that of the Dutch” (a) Siak. (5) De instructién van 28 November en 5 December 1818 op bl. 298 vv van Boulger’s „Life of Sir Stamford Raffles” (1897) en op bl. 269 van Van Deventer. Verg. sub 63 Sumatra's Westkust. (c) De in deze depêche bedoelde kantteekeningen werden door mij niet overgenomen. (d) Zie sub 11 „Papieroorlog”’. NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 89 or any other foreign power. The correspondence recorded on the proceedings, noted in the margin, will convey to your Honorable Committee the latest information we possess relative to the affairs of Acheen, and the opinions we entertain on the subject. 10. On the proceedings noted in the margin your Honorable Committee will find recorded a letter from the Commissioners- General at Batavia, enclosing a protestation recorded by them in answer to the protests of sir Stamford Raffles, to which we called your attention in our despatch of the 25th November. In our reply, which is recorded on the same date (a), we judged it proper to notice the insinuation in which the Com- missioners-General thought fit to indulge, of our having covertly sanctioned the proceedings of sir Stamford Raffles (6). 11. The attention of your Honorable Committee will be given to sir Stamford Raffles’s reply, recorded on the pro- ceedings of the annexed date, to the letters addressed to him under our orders on the roth October and your Honorable Committee will form your judgment on the degree in which he has succeeded in justifying those proceedings on which we find it necessary to animadvert. 12. We further beg to call your attention to a letter written by him in reply to the communication we directed to be made to him of the charges brought against him by the Commissioners- General, of encouraging Mr. Hare in resisting their authority. Sir Stamford Raffles has taken the opportunity of entering into an explanation of his conduct in the affair of Banjermassing, which has formed the subject of a voluminous correspondence now before your Honorable Committee. We do not feel ourselves called on to do more than to point this document out to your Honorable Committee, that it may receive your consideration, together with the rest of the correspondence (c). 13. Sir Stamford Raffles having submitted to us a letter from capt. Hamilton of the Honorable Company’s ship «Duneira», representing the advantage of ascertaining, and accurately laying down the position of a shoal called «Shwart the Way» (d) in the Straits of Sunda, and the Marine Board having recom- mended the plan, which authorised the eventual employment of the surveying vessels on this service after they should no longer (a) Secret Consultations 26 December 1818 N° 10. (6) Dit antwoord dd. 19 December 1818 werd afgedrukt sub 60 van mijn Sumatra’s Westkust-opstel. (c) Men zie deze correspondentie in mijne Borneo-verhandeling: 91—92. (d) Het eiland Dwars in den Weg. 90 DE COMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT OC. J. WOLTERBEEK ijl. be required for sir Stamford Raffles's mission; — we thought it proper to furnish the officer charged with this duty with a letter to the Commissioners-General at Batavia, in order to remove any misapprehension they might entertain of the objects of a survey carried on so near their possessions in Java. That letter, as well as the instructions to the Marine Board, and the rest of the correspondence on the subject are recorded on the dates noted in the margin (4). 10 noot b bl. 42. Raffles’ rapport gedagteekend Zndiana, reede van Rhio, 1 Juli 1819 aan den gouvernements-secre- taris te Caleutta luidde als volgt (B): The Zedrana having grounded on a shoal a few days after leaving Singapore and been obliged to start the whole of her water in order to lighten the ship, it became necessary to put into the nearest port for a fresh supply. This circumstance will account for my touching at Rhio and I avail myself of the opportunity, it affords me, of reporting the actual state and condition of the place. The information I have already had the honor to commu- nicate has been confirmed in its fullest extent; the Rajah Mooda with his family and dependants has long since aban- doned the place and his authority has been entirely usurped by the Dutch, who have occupied and hoisted their flag in his tort, The extensive towns, formerly occupied by the Bug- pucse ane Chinese are now almost entirely deserted, scarcely an inhabitant is to be seen on the shore or a boat in the heerbour, aud it is difficult for me to describe the state of miowery Amd decay into which this once populous and flourish- yt oplice ie rapidly falling. No native authority exists, and ree anty petsonx of any rank remaining are three, who are in ae tl coutinement and two others, who are suffered to remain ben that howe but under strict surveillance of the Dutch troops, boer tied giatd in the native town. li otro alent) needless) for me to observe, that I have cau- Htoly oaletainedt from all attempt at communication with the aftves, bat haa been impossible for me to remain ignorant rl tle vert taal teeling on their part with regard to the Dutch pro- escoge Chey consider that the Dutch, having infringed almost Dery atte he ot the Treaty by their recent acts of violence and pauitiabudy by their occupation of the native fort and town, di a beat caers \utdenudeling kom ik op de hier bedoelde aangelegen- NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 91 hitherto always respected, they are themselves released from all obligations on their part which it imposed. The few, who remain submit to an authority, which they cannot oppose, seem only to be waiting a favourable opportunity of effecting a safe escape. The facts, which I have now stated, have been confirmed by personal observation and by the statements received from the Dutch themselves. The condition of their establishment is miserable, they have neither Master Attendant or other officer of the Port, and have no hesitation in stating in expla- nation, that there is no trade or intercourse to require an establishment of the kind. In obtaining water for the ship, an application was made to the Dutch resident, who readily gave permission for supplying ourselves, but assured us that he had not the means of affording us the assistance of a single boat. Wij zien uit het slot van dit schrijven. dat onze resident tot het innemen van water gereedelijk verlof gaf, doch dat de omstan- dgheden Raffles beletten er gebruik van te maken. Zien wij nu hoe zijne weduwe, die met haar kind mede aan . boord was, hetzelfde verhaal later opdischte in haar Memoir (a): «Sir Stamford returned to Bencoolen, and the only event that occured on the voyage was, the vessel striking on a bank in the Straits of Rhio during the night. It was feared she would not be got off, and a small boat was prepared to endeavour to carry him back to Singapore, with the Editor and their child, an enfant four months old; but just as they were leaving the vessel, hopes were entertained that by throwing all the water overboard to lighten the ship she might be got off, and before morning the attempt succeeded. It was then considered fortunate that the accident occured so near an European settlement; but on stopping at Rhio and sending in a boat, stating what had happened, and requesting a supply of water, the Dutch Resident refused all intercourse, asserted that Sir Stamford went as a spy, and would not give the assistance solicited; it was, there- fore, with considerable anxiety that the voyage was continued; fortunately in passing through the Straits of Banca, a good Samaritan appeared in one of the beautiful American vessels, SO numerous in these seas, when the Captain generously, and at considerable risk, for the wind was strong and in his favour, stopped his course, and with great difficulty , by means of ropes, conveyed some casks of water, and went on board himself to (a) Uitg. 1830 bl. 402. Uitg. 1835 dl. IL. bl. 40. 92 DE COMMISSIËN VAN DEN SCHOUT-BIJ-NACHT O. J. WOLTERBEEK inquire into the cause of distress ; the Captain's name is forgotten, but his kindness has often been acknowledged with gratitude and praise”. Bijl. 11 noot c bl. 46. Thyssen’s brief dd. 9 October 1819 aan Wolterbeek luidde als volgt : Met veel genoegen ontving ik UHEG. geëerde schryvens van 13, I7 en 27 September jl. en zag met genoegen daaruit den welstand van UHEG., zoo mede de geestdrift, welke UHEG. bezield den sultan van Palembang te strafven, het was my zeer aangenaam te zien deeze taak myne geachte vriend was opgedraagen, Hy den Alleenmagtige, die den streid beslist, streide aan Uwe zeide, en dan zal den uitkomst niet meer twyfelachtig zyn, intusschen moet ik my verwonderen over de spoed, die UHEG., heeft gemaakt deeze expeditie te verzamelen, en wensch er UE. van harte geluk mede, want hoe langer men de Inlandsche vorsten tyd laat, des te meer listen beramen zy, het zoude my niet verwonderen de sultan naar Jambi vluchten, ten minste ik heb vernomen er veel geld by die vorst (die anders arm is) is aangekoomen, de ligging van dat Ryk is my weinig bekend, dan ik geloof deeze vorst den Sultan zeer is toegedaan. Van Rhiouw en Linga heb ik geen nadere tyding, Rahja Moeda ging naar de laatste plaats om daar de begaane moord aan de Mallaksche anachoda Sim Singi te onderzoeken, dezelve is op eene schandelyke wyze om het leven gebragt door de broeder van de Sabandaar met name Slewating, — deze infame schurk heeft den tytel van veldmaarschalk en heeft alles tot nu toe straffeloos geroofd, men berekend de prauw en lading tusschen de twee en drie duizend Spaansche matten waardig, het zal UHEG. voorzeeker aangenaam zyn myne laats ge- zondene missive aan Rahja Moeda over deeze zaak en den invoer van Banca’s tin te Linga te leezen, en biede UHEdG. daarvan eene kopie van dezelve aan: ik zal nu geduldig het antwoord van Rahja Moeda afwachten, dan wezentlyk geacht Vriend! nadat de Palembangsche zaken zullen zyn geregeld, moet men het roofnest van Linga uitroejen, ik verlang zeer uwe plannen, zo meede die van de H. E. G. Heer Muntinche ten dien opzichte te verneemen. Overigens bied ik UHEdG. kopie aan van myne gezondene missive met kapt Elout en de Eclips, door dezelve zyn UHEG. gedaanne vraage in Uwe letteren van 27 Sept. jl. opgehelderd. — De overwinning in de rivier Banka Cotta had ik alom bekend NAAR MALAKKA EN RIOUW IN JULI-DEC. 1818 EN FEBR.-APRIL 1820. 98 gemaakt (a), spoedig hoop ik gewigtiger deeze zullen volgen, en de Brik de Hoop die ik met depêches voor zyne Excellentie de Gouverneur-Generaal naar Banka zend (in hoop dezelve van daar spoedig zullen vervorderd worden) my reeds gunstige tyding zal meede brengen. Indien het detachement kan worde gemist zoude het zelve van deeze gelegendheid kunne gebruik maken over te koomen, dan beroofd u niet van troepen, wy zullen het hier wel met de burgers schikken. Nu zoude ik kunnen eindigen, maar vooraf wil ik UHEdG. 