Het Nieuwe Testament, of Alle de boeken des Nieuwen Verbonds van Onzen Heer Jezus Christus; op last van de Hoog-mog. heeren Staten-generaal der Vereenigde Nederlanden, en volgens het besluit van de Synode nationaal, gehouden te Dordrecht in de jaren 1618 en 1619, uit de oorspronkelijke (Grieksche) taal in onze Nederlandsche getrouwelijk overgezet
12 En als ik, hierin bezige ook naar Bsimaskus reisde, met magt en last, welke ik van de over- priesters hadj 13 Zag ik, o koning ! in het mid- den van den d^, op den weg een licht, dat boven den glans der aon, van den hemel mij en degenen, die met mij reisden, omscheen. 14 En als wij allen ter aarde ne- dergevallen waren, hoorde ik een e stem tot mij sprekende, en zeg- gende in d^ Hebreeviwsche taal: Saul ! Saul I wat vervolgt gij mij ? het is u hard, de verzenen tegen de prikkels te slaan. 15 En ik zeide: Wie zijt gij, Heere ] En hij zeide : Ik ben Jezus, dien gij vervolgt. 16 Maar rigt u op, en sta op uwe voeten j want hiertoe ben ik u ver- schenen, om u te stellen tot een dienaar en getuige der dingen, beide die gij gezien hebt en in welke ik u nog zal verschijnen j 17 Verlossende u van dit volk, en van de heidenen, tot welke ik u nu zende, 18 Om hunne oogen te openen, en hen te bekeeren van de duis- ternis tot het licht, en van de magt des Satans tot God ; opdat zij ver- geving der zonden ontvangen, en een erfdeel omler de geheiligden ^door het gelooi in mij. 19 Daarom, o koning Agrippa I ben ik dat hemelsch gezigt . niet ongehoorzaam geweest, 20 Maar heb eerst dengenen, die te Damaskus vrar^n, en te Jeiuza- lem, en in het geheele land van Ju- dea, en den heidenen verkondigd, dat zij zich zouden beteren, en tot God bekeeren, werken doende der bekeering waardig. 21 Om dezer zaken wil hebben 1 1 And I punished them oft in every synagogue, and compelled them to blaspheme j and being ex- ceedingly mad agamst them, I per- secuted them even unto strange ci- ties. * 12 Whereupon, as I went to Da- mascus, with authority and com- mission from the chief priests, 13 At mid-day, 0 king, I saw in the way a light from heaven, above the brightness of the siin, shining' round about me, and them which journeyed with me. 14 And when we were all fallen to the earth, I heard a voice speak- ing unto mie, and saying in the Hebrew tongue, Saul, Saul, why persecutest thou me T It is hard tor thee to kick against the pricks. 15 And I said, Who art thou. Lord? And he said, I am Jesus whom thou persecutest. 16 But rise, and stand upon thy feet : for I have appeared unto thee for this purpose^ to make thee a minister and a witness both of these things which thou hast seen, and of those things in the which I will appear unto thee ; 17 Delivering thee from the peo- ple, and from the Gentiles, unto whom now I jsend thee, 18 To open their eyes, and to turn them f torn darkness to light, and froni the power of Satan unto God, that they may receive forgiveness of sins, and inheritance among them wnich are sanctified by faith that is in me. 19 Whereupon, 0 king Agrippa, I was not disobedient unto the heavenly vision : 20 But shewed first unto them of Damascus, and at Jerusalem, and throughout atl the coasts of Ju- dea, and then to the Gentiles, that they should repent and turn to God, and do works meet for repentance. 21 For these causes the Jews HANDELINGEN, XXVI. 409 mij de Joden in den tempel gegre- pen, en gepoogd om te brengen. ' 22 Dan, hulpe van €rod verkregen hebbende, sta ik tot op dezen dag, betuigende beiden klein en groot ; niets zeggende buiten hetgeen de profeten en Mozes gesproken heb- ben, dat geschieden zoude :. 23 Namelijk dat de Christus lij- den moest, en dat hii, de eerste uit de opstanding der dooden zijnde, een licht zoude verkondigen dezen ' volke en den heidenen. 24 ]^n als hij deze dingen tot zij- ne verantwoording sprak, zeiae Festus met groote stemme: Gij raast, Paulusf de groote geleerd- heid brengt u tot razernij. 25 Maar hij zeide : Ik raas niet, magtigste Festus ! maar ik spreek woorden van waarheid en van ge- zond verstand : 26 Want de koning weet van de- 2e dingin, tot wien^ ook vrijmoe- digheid gebruikende spreek ; want ik geloof niet, dat iets van deze dingen hem verborgen is, want dit is in geen' hoek geschied. 27 Gelooft gij, o koning^ Agrippa ! de profeten ? Ik weet, dat gij ze gelooft. 28 £n Agrippa zeide tot Paulus : .Gij beweegt mij bijna, een chris- ten te worden. 29 En Paulus zeide: Ikwenschte wel van God, dat, en bijna en ge- heellijk, niet alleen gij, maar ook allen die mij heden -nooren, zooda- nigen wierden gelijk ik ben, uit- genomen deze landen. 30 En als hij dit gezegd hadj stond de koning op, en de stadhouder, en Bernice, en die met hen gezeten waren; 31 En ter zijde gegaan zijnde, spraken zij tot malkander, zeggen- de: Deze mepsch doet niets des doods of der banden wsmrdig.. 32 En Agrippa zeide tot Festus : Deze mensch koude losgelaten worden, indien hij zich niet op den keizer beroepen had. caught me in the temple, and went about to kill me. 22 Having therefore obtained help of Crod^ I continue unto this day, witnessmg both to small and sreat, saying pone other things than those which the prophets aad Moses did say should come : 23 That Christ should suffer, and that he should be the first that should rise from the dead, and should shew light unto the people, and to the Gentile». 24 And as he thus spake for him- self, Festus said with a loud voice, Paul, thou art beside thyself; mucn learning doth make thee mad. 25 But he said, I ^un not mad, most noble Festus ; but speak forth the words of truth and soberness. 26 For the king knoweth of these things, before whom also I speak freely. For I am persuaded that none of these things are hidden from him y for this thing was not done in a^ corner. 27 King Agrippa, believest thou the prophets ? f know that thou believest. 28 Then Agrippa said unto Paul, Almost thou persuadest me to be a Christian. 29 And Paul said, I would to God^ that not only thou, but also all that hear me this day, were both almost, and altogether such as I am, ex- cept these bonds. 30 And when he had thus spoken, the king rose up, and the governor, and Bemice, and they that sat with them : 31 And when they were gone aside, they talked between them- selves, saying. This man doeth nothing worthy of death, or of bonds. 32 Then said Agrippa unto Fes- tus, This man might have been se^ at liberty, if he had not appeal- ed unto Cesar. 410 HANDELINGEN, XXVII. HOOFDSTUK XXVII. EN als het besloten was, dat wij naar Italië zouden afva- ren, leverden zij Paulas, en ee- nige andere gevangenen, over aan eenen hoofdman over honderd, met name Julius, van de keizer- lijke bende. 2 Enineen Adramyttenischschip gegaan zijnde, alzoo wij de plaat- sen langs Azië bevaren zouden, voeren wij af; en Aristarchus de Macedoniër van Thessalonika was met ons. 3 En des anderen daass kwamen wij aan te Sidon. En Julius, vriendelijk met Paulus handelen- de, liet nem toe, tot de vrienden te gaan, om van hen verzorgd te worden. 4 En van daar afgevaren zijnde, voeren wij onder Cyprus henen, omdat de winden ons tegen waren. 5 En de zee, die langs Cilicië en Pamphylië is, doorgevaren zijnde, kwamen wij aan te My ra in Lycië. 6 En de hoofdman, aldaar een schip gevonden hebbende van Alexandrië, dat naar Italië voer, deed ons in hetzelve overgaan. 7 En als wij vele dagen langzaam voortvoeren, en naauwelijkstegen- «over Cnidus gekomen waren, over- mits de wind het ons niet toeliet, zoo voeren, wij onder Creta henen, tegenover Salmone. 8 En hetzelve naauwelijks voor- bijzeilende, kwamen wij in eene zekere plaats, genaamd Schoone- havens, waar de stad Lasea nabij was. 9 En als veel tijd verloopen, en de vaart reeds zorgelijk was, om- dat ook de vasten reeds voorbij was, vermaande hen Paulus, 10 En zeide tot hen : Mannen ! ik zie, dat de vaart zal geschieden met hinder en groote schade, niet alleen van de lading en van het schip, maar ook van ons leven. CHAPTER XXVII. AND when it was determined, that we should sail into Italy, they delivered Paul and eertaia other prisoners unto on^ named Julius, a c^iturion of Augustus' band. 2 And entering into a ship of Adram3rttium, we launched, mean- ing to sail by the coasts of Asia, one Aristarchus, a Macedonian of Thessalonica, being with us. 3 And the next day we touchetl at Sidon. And Julius courteously entreated Paul, and gave him h- berty to go unto his friends to re- fresh himself. 4 And when we had launched from thence, we sailed under Cy- prus, because the winds were con- trary. 5 And when we had sailed over the sea of Cilicia and Pamphylia, we pame to Myra, a city of Lycia. S And there the centurion found a ship of Alexandria sailing into Italy J and he put us therein. 7 And when we had sailed slow- ly many days, and scarce were come over against Cnidus, the wind not suffering us, we sailed under Crete, over against Salmone : 8 And hardly passing it, came unto a place which is called. The Fair Havens; nigh whereunto was the city of Lasea. 9 Now when much time was spent, and when sailing was now* dangerous, because the fast was now already past, Paul admon- ished them^ 10 And said unto them. Sirs, I perceive that this voyage will be with hurt and much damage, not only of the lading and ship, but also of our lives. HANDELINGEN, XXVII. 411 11 Doch de hoofdman geloofde den stuurman en den schipper meer^ dan 't gene van Paulus ge- zegd werd. 12 En alzoo de haven ongeleden "was om te overwinteren, vond het meerder- deel geraden, ook van daar te varen, of zij mogelijk te Phenix konden aankomen om te overwinteren, zijnde eene haven in Creta, strekkende tegen het Zuidwesten en tegen het Noord- westen. 13 En alzoo de zuidewind zach- telijk waaide, meenden zij hun voornemen bereikt te hebben, en afgevaren zijnde, zeilden zij digt voorbij Creta henen. 14 Maar niet lang daarna sloeg tegen hetzelve een stormwind, ge- naamd Euroclydon. 15 En als het schip mede daar- door weggerukt werd, en niet te^ gen den wind konde opzeilén, ga- ven wij het op, en dreven he- nen. 16 En loopende onder een zeker eilandje, genaamd Clauda, konden wij naauwelijks de boot miagtig worden. 17 Dewelke opgehaald hebbende, gebruikten zij alle behulpselen, bet schip ondergordende ^ en al- zoo zij vreesden, dat zij op de droogte Syrtis vervallen zouden, streken zij het zeil, en dreven al- zoo henen. 18 En alzoo wij van 't onweder geweldig geslingerd werden, deden zij den volgenden dag eenen uit- worp; 19 En den derden dag wierpen wij met onze eigene handen net Bcheepsgereedschap uit. 20 En alsnoch zen, noch gestern- ten verschenen in vele dagen, en geen klein onweder ons drukte, zoo werd ons voorts alle hoop van behouden te worden benomen. 21 En als men langen tijd zonder eten geweest was, toen stond Pau- lus op in het midden van hen, en zeide : O mannen ! men behoorde 11 Nevertheless, the centurion believed the master and the own- er of the ship more than those things which were spoken by Paul. 12 And because tne haven was not commodious to winter in, the more part advised to depart thence also, if W an]^ means they might at- tain to Phenice. and there to win- ter : which is an naven of Crete, and lieth toward the south-west and north-west. * 13 And when the south wind blew softly, supposing that they had obtained their purpose, loosing thence, they sailed close by Crete. 14 But not long after there arose against it a tempestuous wind, call- ed Euroclydon. .15 And when the ship was caught, and could not bear up into the wind, we let her drive. 16 And running under a certain island which is called Clauda, we had much work to come by the boat: 17 Which when they had taken up, they used helps^ undergirding the ship; and fearing lest they should fall into the quicksands, strake sail, and so were driven. 18 And we being exceedingly tossed with a tempest, the next day they lightened the ship ; 19 And the third day we cast out with our own hands the tackling of the ship. 20 And when neither sun nor stars in many days appeared, and no small tempest lay on us, all hope that we should be saved was then taken away. 21 But after long abstinence, Paul stood forth in the midst of them, and said, Sirs, ye should have hearkened unto me, and not 412 HANDELINGEN, XXVU. mij wel gehoor gegereo te hebben, en van Creta niet afgevaren te zijn, en dezen hinder en deze schade verhoed te hebben ; 22 Doch alsnu vermaan ik ulieden goeds moeds te zijn want er zal geen verlies geschieden van ie- numds leven onder u, maar alleen van het schip. 23 Want dezen zelfden ^acht heeft bij mij gestaan een engel Grods, wiens* ik ben, dien ook ik diene, 24 Zeggende : Vrees niet, Pftulus ! gij moet voor den keizer gesteld worden j en zie. God heeft u ge- schonken allen, die met u varen. 25 Daarom zijt goeds moeds, mannen! waiit ik geloof Gode, dat het alzpo zijn zal, gelijkerwijs het mij eezegd is ; 26 Doch wij moeten op een zeker eiland vervallen. 27 Als nu de veertiende nacht gekomen was, dat wij in de Adri- atische zee herwaarts en der- waarts gedreven werden, vermoed- den de scheepslieden omtrent het midden van den nacht, dat hun eenig land naderde. 28 En het dieplood uitgeworpen hebbende, vonden zij twintig vside- men ; en een weinig voortgevaren zijnde, wierpen zij wederom het dieplood uit, en vonden, vijftien va- demen. 29 En vreezende, dat zij ergens op harde plaatsen vervallen mog- ten, wierpen zij vier auker« uit het achterschip, en wenschten dat het dag wierd. 30 Maar als de scheepslieden zochten uit het schip te vlieden, en de boot nederlieten in de zee, on- der den schijn^ als of zij uit het voorschip ankers zouden uitbren- gen, 31 Zeide Paulus tot den hoofd- inan en tot de krijgsknechten : In- dien dezen in het schip niet blij- ven, kunt gij niet behouden wor- den. 32 Toen hieuwen de krijgsknech- have loosed from Crete, and to have gained this harm and loss. 22 And now I exhort you to be of good cheer : for there shall be no loss of any num?s life among jou, but of the ship. 23 For there stood by me this night the angel of Grod, whose I am, and vrhpm I serve, 24 Saying, Fear not, Paul; thou must be brought before Cesar : and lo, God hath given thee all them that sail with thee 25 Wherefore, sirs, be . of good cheer: for I believe God, that it shall be even as it was told me. 26 Ho\vbeit, we must be cast -upcm a certain island. 27 But when the fourteenth night was come, as we were driven up and down in Adria, about midnight the shipmen deemed that they drew near to some country ; 28 And sounded, and found, it twenty fathoms: and when they had gone a little further, they sounded again, and found it fifteen fathoms. 29 Then fearing lest they should have fallen upon rocks, they cast four anchors out of the stem, and wished for the day. 30 And as the shipmen were about to flee out of the ship, when they had let down the boat into the sea, under colour as though they would have cast anchors out of the foresliip, 3 1 Paul said to the centurion, and to the soldiers. Except these abide in the ship, ye cannot be saved. 32 Then the soldiers cut off the HANDELINGEN, XXVU. 413 tea de touwen af Tan de boot en lieten haar afvallen. 33 En tot dat het dag zoude wor- den, vermaande Paulus hen allen, dat zij Roijze zouden neühen, en zeide : Het is heden d^ veertiende dag, dat gij verwachtende blijft zonder eten, en niets hebt geno- men. 34 Daarom vermaan ik u, spijze te nemen, want dat dient tot uwe behoudenis ; want niemand van u zal een haar van het hoofd vallen. 35 En als hij dit gezegd en brood genomen had, dankte hij Grod in aller tegenwoordigheid ; en hetzelve gebroken hebbende, begon hij te eten. 36 £n zij allen, goeds moeds ge- worden zijnde, namen ook zelven spijze. 37 Wij waren nu in het schip in alles twee hcmderd zes en zeventig zielen. 38 En als zij met spijze verzadigd waren, ligteden zij het schip, en wierpen het koorn uit in de zee. 39 En toen het dag werd, kenden zij het land niet ; maar zij bemerk- ten eenen zekeren inham, die een- en oever had, tegen welken zij eeraden vonden, zoo zij konden, het schip aan te zetten. 40 En als zij de ankers opgehaald hadden, gaven zij het schip aan de zee over, meteen de roerbanden losmakende; en het razeil naar den wind opgehaald hebbende, hielden zij het naar den oever toe. 41 Maar vervallende op eene E laats, die de zee aan beide zijden ad, zetteden zij het schip daarop ; en het voorschip, vastzittende,bleef onbewege]ijk,maar het achterschip brak van het geweld der baren. 42 De raadslag nu der krijgslie- den was, dat zij de gevangenen zouden dooden^ opdat niemand, ontzwommen zijnde,zoude ontvlie- den. 43 Maar de hoofdman, willende Paulus behouden, belette hun dat voornemen, en beval dat degenen. ropes of the boat, and let her fall 33 And while the day was com- ing on, Paul besought them all 'to take meat, saying. This day is the fourteenth day that ye have tarried, and cootinuea fasting, having tak- en nothing. 34 Wherefore I pray you to take some meat ; for this is for your health : for there shall not an nair fall from the head of any of you. 35 And when he had thus spo- ken, he took bread, and oave thanks to God in presence of them all ; and when he had broken tf , he began to eat. 36 'nien were they all of good cheer, and they also took some meat. 37 And we were in all in the ship two hundred threescore and sixteen souls. 38 And when they had eaten enough, they lightened the ship^ and cast out tne wheat into the sea. 39 And when it was day, they knew not the land : but they dis- covered a certain creek with a shore, into the which they were minded, if it were possible, to thrust in the ship. 40 And when tney had taken up the anchors, they committed them* selves unto the sea, and loosed the rudder-bands, and hoised up the mainsail to the wind, and made toward shore. 41 And falling into a place where two seas met, they ran the ship aground: and the fore-part stucK fast, and remained unmoveable, but the hinder pSLTt was broken with the violence of the waves. 42 And the soldiers' counsel was to kill the prisoners, lest any of them should swim out, and escape. 43 But the centurion, willing to save Paul, kej[>t them from their purpose, and commanded that they 414 HANDELINGEN, XXVIII. die zwemmea konden, zich eerst zouden afwerpen, en aan het land komen ; 44 En de anderen, sommigen op planken, en sommigen op eenige stukken van het schip. En alzoo is het geschied, dat zij allen behou- den aan het land gekomen zijn. HOOFDSTUK XXVIII. EN als zij ontkomen waren, toen verstonden zij, dat het eiland Melite heette. 2 En de barbaren bewezen ons eene niet gemeene vriendelijk- heid : want een groot vuur ontsto- ken hebbende, namen zij ons al- len in, om den regen die inviel, en om de koude. 3 En als Paulus eenen hoop rij- zen bijeengeraapt en op het vuur gelegd had, kwam er eene adder uit door de hitte, en vatte zijne hand. 4 En als de barbaren het beest aan zijne hand zagen hangen, zei- den zij tot malkander: Deze mensch is gewisselijk een doodsla- ger, dien de wraak niet laat leven, daar hij uit de zee ontkomen is. 5 Maar hij schudde het beest af in het vuur, en l^ed niet kwaads. 6 En zij verwachteden, dat hij zoude opzwellen, of terstond dood nedervailen. Maar als zij lang gewacht hadden, en zagen, dat geen ongemak hem overkwam, werden zij veranderd, en zeiden, dat hij een god was. v 7 En in den omtrek dier plaats had de voornaamste van het ei- land, met name Publius, zijne landnoeven, die ons ontving, en drie da^en vriendelijk herbergde. 8 En het geschiedde, dat de va- der van Publius, met koortsen en den rooden loop bevangen zijnde, te bed lag: tot wien Paulus in- ging, en als nij gebeden had, leide hij hem de handen op, en maakte hem gezond. which could swim, should cast themselves first into the sea, and get to land : 44 And the rest, some on boards, and some on broken pieces of the ship. And so it came to pass, that they escaped all safe to land. CHAPTER XXVIII. AND when they were escaped, then they knew that the isfana was caUed Melita. 2 And the barbarous people shewed us no little kindness : for they kindled a fire, and received us every one, because of the pre- sent rain, and because of the cold. 3 And when Paul had gathered a bundle of sticks, and laid them on the fire, there came a viper out of the heat, and fastened on his hand. 4 And when the barbarians saw the venomous beast hang on his hand, they said among themselves, No doubt this man is a murderer, whom, though he hath escaped the sea, yet vengeance suffereth not to live. 5 And he shook off the beast into the fire, and felt no harm. 6 Howbeit, they looked when he should have swollen, or fallen down dead suddenly: but after they had looked a great while, and saw no harm come to him, they changed their mindi^, and said that he was a god. 7 In the same quarters were pos- sessions of the chief man of the island, whose name was Publius; who received us, and lodged us three days courteously. 8 And it came to pass, that the father of Publius lay sick of a fe- ver, and of a blood y-fiux : to whom Paul entered in, and prayed, and laid his hands on him and healed him. HANDELINGEN. XXVIII. 415 9 Als dit dan geschied was, kwa- men ook tot hem de anderen, die krank heden hadden op het eimnd, en werden genezen. 10 Die ons ook eerden met vele eer, en als wij vertrekken zouden, beschikten zij ons 't gene van noode was. 11 En na drie maanden voeren wij af in een schip van Alexan- dné,dat op het eiland overwinterd had, hebbende tot een teeken Castor en Pollux. 12 En als wij te Syracuse aange- komen waren, bleven wij aldaar drie dageiv J 13 Van waar wij omvoeren, en kwamen aan te ^egium ; en al- zoo, na éénen dag, de wind zuid werd, kwamen wij den tweeden dag te Puléoli, 14 Alwaar wjj broeders vonden, en werden verzocht, zeven dagen bij hen te blijven j en alzoo gingen wij naar Rome. 15 £n van daar kwamen de broe- ders, van onze zaken gehoord heb- bende, ons te ^emoet tot Appius- markt, en de drie tabemen ; welke Paulus ziende, dankte hij Grod, en greep moed. 16 En toen wij te Rome geko- men waren, gaf de hoofdman de gevangenen over aan den overste des legers ; maar aan Paulus werd toegelaten, op zich zelven te wo- nen met den krijgsknecht, die hem bewaarde. 17 En het geschiedde na drie dagen, dat Paulus zamenriep de- genen, die de voomaamsten der Joden waren. En als zij zamen- gekomen waren, zeide hij tot hen i Mannen broeders! ik, die niets gedaan heb tegen het volk of de vaderlijke gewoonten, ben gebon- den uit Jeruzalem overgeleverd in de handen der Romeinen ; 18 Dewelke, mij onderzocht heb- bende, mij wilden loslaten, omdat geene schuld des doods in mij was. 19 Maar als de Joden zulks te- 9 So when this was done, others also which had diseases in the island, came, and were healed : 10 Who also honoured us with many honours j and when we de- parted, they laded us with such things as were necessary. 11 And after three months we departed in a ship of Alexandria, which had wintered in the isle, whose sign was Castor and Pollux. 12 And landing at Syracuse, we tarried there three days. 13 And from thence we fetched a compass, and came to Rhegium : and after one day the south wind blew, and we came the next day to Puteoli: 14 Where we found brethren, and were desired to tarry with them seven days : and so we went toward Rome. 15 And from thence, when the brethren heard of us,, they came to meet us as far as Appii-fonim, and The Three Taverns; whom when Paul saw, he thanked Grod, and took courage. 16 And when we came to Rome, the centuricHi delivered the pris- oners to the captain of the guard : but Paul was suffered to dwell by himself, with a soldier that kept him. 17 And it came to pass, that after three days, Paul called the chief of the Jews together. And when they were come together, he said unto them. Men and orethren, though I have committed nothing against the people, or customs of our fathers, yet was I delivered prisoner from Jerusalem into the nands of the Romans : 18 Who when they had examin- ed me, would have let me go, be- cause there was no cause of death in me. 19 But when the Jews spake 416 HANDELINGEN, XXVIII. genspraken, werd ik genoodzaakt, mij op den keizer te beroepen; doch uiet aJs of ik mijn volk van iets had te beschuldigen. 20 Om deze oorzaak dan heb ik u bij mij geroepen, om u te zien en aan te spreken y want van wege de hope Israels ben ik met deze keten omvangen. 21 Maar zij zeiden tot hem: Wij hebben noch brieven u aan- gaande van Judea ontvangen, noch iemand van de broeders, hier gekomen zijnde, heeft van u iets kwaads geboodschapt of gespro- ken ; 22 Maar wij begeeren wel van u te hooren, wat gij gevoelt; want wat deze sekte aangaat, ons is be- kend, dat zij overal tegengespro- ken wordt. 23 En als 2ij hem eenen dag ge- steld hadden, kwamen er velen in zijne woonplaats ; denwelken hij het koningrijk Gods uitleide, en betuigde, en poogde hen te bewe- gen tot net geloof in Jezus, beide uit de wet van Mozes en de profe- ten, van des morgens vroeg, tot den avond toe. 24 En sommigen geloofden wel hetgeen gezegd werd, maar soéq- migen geloofden niet. 25 En tegen malkander oneens zijnde, scheidden zij, als Paulus dit ééne woord gezegd had, name- lijk : Wel heeft de Heilige Geest gesproken door Jesaja, den profeet, tot onze vaderen, 26 Zeggende : Ga henen tot dit volk, en zeg : Met het gehoor zult gij hooren, en geenszins verstaan ; en ziende zult gij zien, en geens- zins bemerken. 27 Want het harte dezes volks is dik geworden, en met de ooren hebben zij zwaarlijk gehoord, en hunne oogen hebben zij toege- daan; opdat zij niet te eeniger tijd met de oogen zouden zien, en met de ooren hooren, en met het harte verstaan, en zij zich bekee- ren, en ik hen geneze. against it, I was constrained to appeal unto Cesar ; not that I had aught to accuse my nation of. 20 For this cause therefore have I called for you, to see you, and to speak with you : because that for tne hope of Israel I am bound with this chain. 21 And they said unto him, We neither received letters out of Ju- dea concerning thee, neither any of the brethren that came shewed or spake any harm of thee. 22 But we desire to hear of thee, what thou thinkest : for as con- cerning this sect, we know that every where it is spoken against. 23 And when they had appoint- ed him a day, there came many to him into his lodging : to whom he expounded and testified the kingdom of Grod, persuading them concerning Jesus, both out of the law of Moses, ana out of the pro- phets, from morning till evening. 24 And some believed the things which were spoken, and some be- lieved not. 25 And when they agreed not among themselves, they departed, after that Paul had spoken one word, Well spake the Holy Ghost by Esaias the prophet unto our fa- thers, 26 Saying, Go unto this people, and say. Hearing ye shaA hear, and shall not understand ; and see- ing ye shall see, and not perceive. 27 For the heart of this people is waxed gross, and their ears are dull of hearing, and their eyes have they closea; lest they should see with their eyes, and hear with their ears, and understand with their heart, and should be converted, and I should heal them. ROMEINEN, I. 417 28 Het zij u dan bekend, dat de zaligheid Gods den heidenen ge- zonden is, en dezelve zullen hoo- ien. 29 En als hij dit gezegd had, gin- Êen de Joden weg, veel twisting ebbende onder malkander. 30 En Paulus bleef twee geheele jaren in zijne eigene gehuurde wo- ning, en ontving allen, die tot hem kwamen ; 31 Predikende het koningrijk Gods, en leerende van den Heere Jezus Christus met alle vrijmoedig- heid, onverhinderd. 28 Be it known therefore unto you, that the salvation of Crod is sent unto the Gentiles, ^nd that they will hear it. 29 And when he had said these words, the Jews departed, and had great reasoning among themselves. 30 And Paul dwelt two whole years in his own hired house, and received all that came in unto him, 31 Preaching the kingdom of God, and teaching those things which concern the Lord Jesus Christ, with all confidence, no man forbidding iiim. 3=e DE BRIEF YAK DBK APOSTSL PAÜLU8 AAN DB ROMEINEN. HOOFDSTUK I. PAULUS, een dienstknecht van Jezus Christus, een geroepen apostel, afgezonderd tot het evan- gelie van God> 2 (Hetwelk hij te voren beloofd had door zijne profeten, in de hei- lige schriften) 3 Van zijnen Zoon, (diegoworden is uit den zade Davids^ naar het vleesch ; 4 Die krachtig bewezen is te zijn de Zoon GoSbj naar den Geest der heiligmaking, uit de opstan- ding der dooden) namelijk Jezus Christus, onzen Heere : 5 (Door welken wij hebben ont- vangen genade en het apostel- schap, tot gehoorzaamheid des ge- loofs onder alle de heidenen, voor zijnen naam 5 6 Onder welke gij ook zijt, ge- roepenen van Jezus Christus !) 7 AUen, die te Rome zijt, gelief- 27 THE EPISTLE OJr PAUL, THB APOBTLB, TO ROMANS. ■ ■ If "1 CHAPTER L PAUL, a servant of 'Jestrs Christ, called to be an apo^le, separa- ted unto the gospel of God, t 2 (Which he had promised afore by his prophets in the holy scrip- tures,) 3 Concemiug his Son Jesus Christ out Lord, which was made of the seed of David according to the flesh; 4 And declared to be the Son of God with power, according to the Spirit of holiness, by the resurrec- tion from the desul : , 5 By whom we have received grace and ai)0stle8hip, for obedi- ence to the faith among all nations, for his name : 6 Among whom are ye also the called of Jesus Christ : 7 To all that be in Rome, beloved 418 ROMEINEN, I. den Gods, geroepene heiligen ! ge- nade zij u, en vrede van Grod, on- zen Vader, en den Heere Jezus Christus ! 8 Eerstelijk dank ik mijnen God door Jezus Christus over u allen, dat uw geloof verkondigd wordt in de geheele wereld. 9 Want God is mijn getuige, wel- ken ik diene in mijnen geest, in het evangelie zijns Zoons, hoe ik zonder nalaten uwer gedenke ; 10 Allen tijd in mijne gebeden biddende, of mogelijk mi] nog te eeniger tijd goede gelegenheid ge- geven wierd, door den wille Gods, om tot u te Komen. 11 Want ik verlang u te zien, opdat ik u eenige geestelijke gave moge mededeelen, ten einde gij versterkt zoudt worden : 12 Dat is. om mede vertroost te worden onaer u, door het onderling geloof, zoo het uwe als het mijne. 13 Doch ik wil niet, dat u onbe- kend zij, broeders! dat ik menig- maal voorgenomen heb, tot u te komen, (en ben tot nog toe verhin- derd geweest) opdat ik ook onder u eenige vrucht zoude hebben, ge- lijk als ook onder de andere hei- denen. 14 Beide Grieken en barbaren, beide wijzen en onwijzen ben ik een sohuldenaar. 15 Alzoo is, hetgeen in mij is, volvaardig om u ook, die te Rome zijt, het evangelie te verkondi- gen. 16 Want ik schaam mij het evan- gelie van Christus niet ; want het 18 eene kracht Gods tot zaligheid een' iegelijk die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek. 1 7 Want de regtvaardigheid Gods wordt in 't zelve geopenbaard uit gelooftot geloof; gelijk geschreven is: Maar de regtvaardige zal uit het geloof leven. 18 Want de toom GrOds wordt geopenbaard van den hemel over alle goddeloosheid en ongeregtig- of God, called to be saints : Grace to you, and peace from God our Father, and the Lord Jesus Christ. 8 First» I thank my Grod through Jesus Christ for you all, that your faith is spoken of throughout the whole world. 9 For God is my witness, whom I serve with my spirit in the gos- rel of his Son, that without ceasing make mention of you always in my prayers. 10 Making request (if by any means now at length I might have a prosperous journey by the will of Groa) to come unto you. 1 1 For I long to see you, that I may impart unto you some spirit- ual gift, to the end ye may be es- tablished ; 12 That is, that I may be com- forted togetner with you, by the mutual faith both of you and me. 13 Now I would not have you ig- norant, brethren, that oftentimes I purposed to come unto you (but was let hitherto) t^at I might have some fruit among you also, even as among other Gentiles. 14 1 am debtor both to the Greeks, and to the Barbarians; both to the wise, and to the unwise. 15 So, as much as in me is, I am ready to preach the gospel to you that are at Rome also. 16 For I am not ashamed of the gospel of Christ : for it is the pow- er of God unto salvation to every one that believeth; to the Jew first, and also to the Greek. 17 For therein is the righteous- ness of God revealed from faith to faith: as it is written, The just shall live by faith. 1 8 For the wrath of Grod is reveal- ed from lieaven against all ungod- liness, and unrighteousness of men, n ROMJSIT^EN, I. 419 heid der menschen, als die de waarheid in ongeregtigheid te on- der houden. 19 Overmits hetgeen van €rod kennelijk is, in hen openbaar is j want Qpd heeft het hun geo|>en- baard. 20 Want zijne onzienlijke din- gen, beide zijne eeawige kracht en Goddelijkheid, worden, van de fiohepping oer wereld aan, uit de schepselen verstaan en doorzien, opdat zij niet te verontschuldigen zouden zijn ; 21 Omdat zij, God kennende, hem als Grod niet hebben verheer- lijkt of gedankt, maar zij zijn verij- deld geworden in hunne overleg- ^ngen, en hun onverstandig hart IS verduisterd geworden. 22 Zich uitge verfde voor wijzen^ zijn zij dwaas geworden, 23 Én hebben de heerlijkheid des onverderfelijken Grods veran- derd in de gelijkenis eens beelds van een' verderfelijk' mensch, en van gevogelte, en van viervoetige en kruipende eedierten. 24 Dakrom heeft God heti ook overgegeven in de begeerlijkhe- den hunner harten tot onreinig- heid, om hunne ligohamen onder jnalkander te on teerea ; 25 Als die de waarheid Gods veranderd hebben in de leu^n, en het schepsel geéerd en gediend hebben boven den Schepper, die te prijzen is in eeuwigheid. Amen. 26 Hierom heeft God hen over- gegeven tot oneerbare bew^^- gen ; want ook hunne vrouwen hebben het natuurlijk gebruik ver- anderd in het gebruik tegen na- ture; 27 £n insgelijks ook de mannen^ nalatende het natuurlijk gebruic der vrouw, zijn verhit geworden in hunnen lust tegen malkander, saannen met mannen .schandelijk- heid bedrijvende, en de vergelding van hunne dwaling, die behoorde, in zich zeh^ ontvangende. 28 En gelijk hst hun met gped who hold the truth in 'uorighteoos- ness. 19 Because that which may be known of God, is manifest in them ; for God hath shewed tt unto them. 20 For the invisible things of him from the creation of the world are clearly seen, being understood by the things that are mado, even his eternal power and Godhead ', so that they are without excuse : 21 Because that when they knew Grod, they glorified him not as God, neither were thankful, but became vain in their imagina- tions, and their ibolish heart was daii^ened. 22 i^rofessing themselves to be wise, they beoamie fools ', 23 And <^ianged the glory of the uncorruptible Grod into an image made liKC to corruptible man, and to birds, and four-footed beasts, and creeping things. 24 Wherefore God also gave them up. to uncleumess, through the lusts of their own hearts, to dishonour the^r own bodies between themselves : 25 Who changed the truth of God into a lie, and wor^iipped and served the creature more than the Creator, who is blessed for ever. Amen. ^6 For this cause God gave them up unto vile affections. For even their women did change the natu- ral use into that whic£ is against nature : 27 And likewise also the men, leaving the natural use of the wo- man, burned in their lust one to- ward another; men with men woricing that which is unseemly, and receiving in themselves that recompense of their error which was meet. 28 And even as they did notlike 420 ROMEINEN, II. gedacht heeft, God in erkentenis te houden, zoo heeft God hen overgegeven in eenen verkeerden zin, om te doen dingen, die niet betamen ; 29 Vervuld zijnde met alle on^e- regtigheid, hoererij, boosheid, gie- righeid, kwaadheid; vol van nij- digheia, moord, twist, bedrog, kwaadaardigheia : 30 Oorblazers, achterklappers, ha- ters Gods, smaders, hoovaardi- gen, laatdunkenden, uitvinders van kwade dingen, den ouderen onge- hoorzaam, 31 Onverstandigen, verbondbre- kers, zonder natuurlijke liefde, on- verzoenl ijken, onbarmhartlgen. 32 Welke, daar zij het jregt Gods weten, {namelijk^ dat degenen, die zulke dingen doen, des doods waar- dig zijn) niet alleen dezelve doen, maar ook mede een welgevallen hebben in degenen, die ze doen. HOOFDSTUK II. DAAHOM zijt gij niet te ver- ontschuldigen, o mensch ! wie gij zijt, die anderen oordeelt ; want waarm gii eenen ander oordeelt, veroordeelt gij u zelven ; want gij, die anderen oordeelt, doet de- zelfde dingen. 2 En wij weten, dat het oordeel Grods naar waarheid is over dege- nen, die zulke dingen doen. 3 En denkt gij dit, o mensch! die- oordeelt degenen, die zulke dingen doen, en dezelve doet, dat gij net oordeel Gods zult ontvlieden ? 4 Of veracht gij den rijkdom zij- ner goedertierenheid, en verdraag- zaamheid, en langmoedigheid, niet wetende, dat de goedertierenheid Gods u tot bekeering leidt % 5 Maar naar uwe hardigheid. en onbekeerlijk hart, vergadert gii u zelven toom als eenen schat, in den dag des toorns en der openbaring van het regtvaardig oordeel Gods, to retain God in their knowledge, €rod gave them over to a reprobate mind, to do those things which are not convenient : 29 Being filled with alAin right- eousness, fornication, wickedness, covetousness, maliciousness; full of envjr, murder, debate, deceit, malignity : whisperers, 30 Backbiters, haters of God, de- spiteful, proud, boasters, inventors of evil things, disobedient to pa- rents, 31 Without understanding, cove- nant^breakers, without natural af- fection, implacable, unmerciful : 32 Who. knowing the judgment of God, tnat they which commit such things are worthy of death ; not only do the same, but have pleasure in them that do them. CHAPTER II. THEREFORE thou art inexcusa- ble. Oman, whosoever thou art, that juagest : for wherein thou jud- gest another, thou cond em nest thy- self; for thou that judgest, doest the same things. 2 But we are sure that the judg- ment of Grod is according to truth, against them which commit such things. 3 And thinkest thou this, 0 man, that judgest them which do such things, and doest the same, that thou shalt escape the judgment of God? 4 Or despisest thou the riches of his goodness, and forbearance, and long-suffering; not knowing that the goodness of God leadeth thee to repentance? 5 But after thy hardness and im- penitent heart, treasurest up unto thyself wrath against the day of wrath, and revektion of the right- eous judgment of God ; ROMEINEN, II. 421 6 Die een iegelijk vergelden zal naar zijne werken : 7 Dengenen wel, die met volhar- ding in goeddoen, heerlijkheid en eer, en onverderfelijkheid zoeken, bet eeuwige leven } 8 Maar dengenen, die twistgierig zijn, en die der waarheid onge- hoorzaam, doch der ongeregtigheid gehoorzaam zijn,za2 verbolgenheid en toom vergolden worden : 9 Verdrukking en benaauwdheid over alle ziele des menschen, die het kwade werkt, eerst van den Jood, en ook van den Griek } 10 Maar heerlijkheid, en eer, en vrede een' iegelijk, die het goede werkt, eerst oen Jood, en ow den Griek. 1 1 Want er is geene aanneming des persoons bij Grod. 12 Want zoo velen, als er zonder wet gezondigd hebben, zullen ook zonder wet verloren gaan ; en zoo velen, als er onder cfe wet gezon- digd nebben, zullen door de wet geoordeeld worden, 13 (Want niet de hoorders der wet zijn regtvaardig voor God, maar de daders der wet zullen ge- regtvaardigd worden : 14 Want wanneer de heidenen, die de wet niet hebben, van nature de dingen doen, die der wet zijn, dezen, de wet niet hebbende, zijn zich zelven eene wet j 15 Als die betoonen het werk der wet geschreven te hebben in hunne harten, hun geweten mede getuigende, en de gedachten onder malkander hen beschuldigende, of ook ontschuldigende.) 16 In. den dag, wanneer God de verborgene dingen der menschen zal oordeelen door Jezus Christus, naar mijn evangelie. 17 Zie, gij wordt een Jood ge- naamd, en rust op de wet, en roemt in Grod. 18 En gij weet zijnen wil, en beproeft de dingen, die daarvan verschillen, zijnde onderwezen uit de wet ; 6 Who will render to every man according to his deeds : 7 To them who by patient con- tinuance in well-doing, seek for glory, and honour, and immortality ; eternal life : 8 But unto them that are conten- tious, and do not obey the trutt^ but ooey unrighteousness j indigna- tion and wrath, 9 Tribulation and anguish, upon every soul of man that doeth evil j of the J ew fir8t,and also of the Gentile; 10 But glory, hcmour, and peace, to every man that worketh good ; to the Jew first, and also to the Gentile , 11 For there is no respect of per- sons with God. 12 For as many as have sinned without law, shall also perish with- out law : and as many as have sin- ned in the kiw, i^ll be judged by the law, 13 (For not the hearers of the law are just before God, but the doers of the law shall be justified. 14 For when the CJentiles, which have not the law, do by nature the things contained in the law, these having not the law, are a law unto themselves. 15 Which shew the work of the law written in their hearts, their conscience also bearing witness, and thnr thoughts the meanwhile accusing, or else excusing one another ;J 16 In tne day when God shall jud^e the secrets of men by Jesus Christ, according to my gospel. 17 Beholdj thou art called a Jew, and restest m the law, and makest thy boast of God, 18 And knowest his will, and ap- provest the thin^ that are more excellent^ being instructed out of the law, 422 ROMEINEN, in. 19 En gij betrouwt u zelven te zijn een leidsnaan der blinden, een licht dergenen, die in duisternis zijn; 20 Een onderrigter der onwijzen, een leermeester der onwetenden, hebbende de gedaante der kennis en der waarheid in de wet. 21 Die dan eenen ander leert, leert gij u zelven nieti die pre- dikt, dat men niet stelen zal, steelt gij 1 22 Die zegt, dat men geen over- spel doen zal, doet gij overspel? die van de afgoden een' gruwel hebt, berooft gij het heilige ? 23 Die op de wet roemt, onteert gij Grod door de overtreaing der wet? 24 Want de naam Gods wordt om uwentwille gelasterd onder de heidenen ; gelijk geschreven is. 25 Want de oesnijdenis is wel nuttigj indien gij ae wet doet; maar indien gij een overtreder der wet zilt, zoo is uwe besnijdenis voorhuij geworden. 26 Indien dan de voorhuid de regten der wet bewaart, zal niet zijne voorhuid tot besnijdenis ge- rekend worden ? 27 En zal de voorhuid, die uit de natuur is, als zij de wet volbrengt, u niet oordeelen, die door letter en besnijdenis een overtreder der wet zijt? 28 Want niet hij is«en Jood, die het in 't openbaar is ; noch die is de besnijdenis, die het in 't open- baar in net vleesch is ; 29 Maar die is een Jood, die het in 't verborgen is^ en de besnijde- nis dee harten^ in den geest, niet in d© letter, ztjis de besnijdenis^ wiens lof niet is uit de menschen, maar uit God. HOOFDSTUK IIL WELK is dan het voordeel van den Jood? of welke is de nuttigheid der besnijdenis? 19 And art confident that thou thyself art a guide of the blind, a light of them which are in darkness, 20 An instructor of the foolish, a teacher of babes, which hast tne- form of knowledge, and of the truth in the law : 21 Thou therefore which teach- est another, teachest thou not thy- self ? thou that preachest, a man should not steal, dost thou steal? 22 Thou that sayest, a man should not commit adultery, dost thou commit adultery? thou that abhor- rest idols, dost thou commit sacri- lege? 23 Thou that makest thy boast of the law, through breaking the law dishonourest thou God ? 24 For the name of' God is blasphemed among the Gentiles, through you, as it is written. 25 For circumcision verily pro- fiteth, if thou keep the law; but if thou be a breaker of the law, thy circumcision is made nncircuraci- sion. 26 Therefore, if the uncircumci- sron keep the righteousness of the law, shall not his uncircumcision be counted for circumcision ? 27 And shall not uncircumcision which is by nature, if it fulfil the law, judge thee, who by the letter and circumcision dost transgress the law? 28 For he is not a Jew, which is one outwardly ; neither ts thoA cir- cumcision, which is outward in the flesh : 29 But he 15 a Jew which is one inwardly; and circumcision is that of the heart, in the spirit, and not in the letter; whose praise is not of men, but of God. CHAPTER m. WHAT advantage then hath the Jew? or what profit ii there of circumcision ? ROMEINEN, III. 423 2 Veel in alle manier ; waiit dit 1*4 wel het eerste, dat hun de woor- den Gods zijn toebetrouwd. 3 Want wat is het, al zijn 8om- niigen ongeloovig geweest! zal hunne ongeloovigheid het geloof Gods te niet doen? 4 Dat zij verre. Doch God zij waarachtig, maar alle mensch leu- genachtig; gelijk geschreven is: Opdat gij geregtvaardi^d wordt in öwe woorden,en overwint wanneer men u oordeelt. 