Elements of Dutch grammar
'') behaleii. ^^) zege. ^®) beloven. ^') mits. *^) aanvoerder. **) ombrengen. '''') Griek, Romein. ^^) afbeelden. ^^) grijsaard. ^*) houden. ^*) zeis. ''^) zandlooper. 14. King Canute. Canute, King ^) of Denmark ^), was walking ^) one day ^) along ^) the shore ^) with some of his courtiers, who were loud in extolling ') his power ^) and who said, among other things, that the sea and the land were obhged ^) to obey ^") him. The king, who wished to shame ^^) these flatterers, placed himself ^^) with this end in view ^^) as close ^^) to the sea as he could, and spoke : I command ^^) thee, o sea! not to approach ^^) and not to wet ^') my feet ^^). Never- theless ^^) the waves ^^) came rolling ^*) towards him ^^) and quite wetted his feet. Then ^^) he turned ^*) towards his courtiers and said: „ Flatterers! behold your king whom, as ^^) you pretend, sea and land should obey ; at his com- mand ^^) however the waves do not even ^'^) keep back ^^). No one is almigthy but God and no one deserves ^^) to be called ^^) almighty but He, who has created ^^) all things and who maintains ^^) them ^^) all." ^) kibning. ") Denemarken. ^) wandelen. *) eens. ^) langs. ") het strand. '') roemen. ^) maclit. ^) verplichten. *") ge- 89 hoorzamen. ") beschamen. ^*) zich plaatsen. ^^) w. t. e. i. v., te dien einde. **) dicht bij. ^^) bevelen, ^®) naderen. *^) nat maken. ^^) voet. ^^) niettemin. ^**) golf. '^*) stroomen. ^^) naar hem toe. '') toen. ") wenden. '') naar. '') gebod. "'') niet sens, ^^) keeren. ^®) verdienen. ^^) noemen. ^^) scheppen. ^^) onderhouden. ^^) ze. 15. Exemplary ^) firmness ") of a judge ^). A favourite servant of prince Henry ^), the son of Henry IV, king of England ^), accused of a crime ^), was brought before the Kings Bench ^) and imprisoned ^) by order ^) of this court ^^). When the young prince heard ^^) this, he considered ^^) it an insult ^^) to ^*) himself, and in great passion ^^) hastened ^^) to the hall ^'), where the judges ^^) were assembled ^^). He commanded ^^) them immediately ^*) to set his servant at liberty ^^). Every one "^) was astonish- ed ^*) and terrified ^^) by the passion of the prince, except ^^) the chiefjustice ^'^), Sir William Gascoigne. Without ^^) showing ^^) any astonishment or fear ^^) he said to the prince, that he must obey ^^) the laws ^^) of the kingdom ^^) ; but that, if he wished to do something ^'^) for the prisoner, he should throw ^^) himself at the king's feet to beg ^^) mercy ^^) for the criminal ^^). This, he added ^^), is the only *^°) way *^) to obtain *^) what you desire *^), without breaking **) the laws or without violating *^) justice *^). But this respectful '^'^) language *^) made no impression *^) on the prince, who with the same impetuosity ^^) demand- ed ^^). that the prisoner should be immediately set at liberty, threatening ^^) that he otherwise ^^) would free ^'^) him by force ^^). The noble Lord then addressed him with all the calmness ^^) of a judge, penetrated ^^) by the dignity ^^) of 90 his office: „ Prince," said he ^by ^^) that obedience ^^), which you owe ^^) the Royal power ^^), I command you, not to inter- fere *^) with the prisoner, and to leave ^*) this hall, in order ^^) that you, by your passion, may no longer prevent ®^) this court from doing its duty ^'').'' ^) voorbeeldig. ^) standvastigheid. ^) rechter. *) prins Hen- drik. ^) Engeland. '^) misdaad. ') 's Konings rechtbank. ®) in hechtenis nemen. ^) op last, ^"j gerechtshof. ^') vernemen. ^^) beschouwen. ^^) beleediging. ^*) voor. *®) gemoedsbewe- ging. ^"j ijlen. ^''') zaal. ^^) rechter. ^®) vergaderen. *") ge- lasten. ^^) terstond. ^') to set at liberty, ontslaan. ^^) ieder- een. **) verbaasd. ^^) bevreesd voor. *") uitgezonderd. ^^) opper- rechter. ^^) zonder. ®^) te toonen. ^^) ontsteltenis. ^^) zich onderwerpen aan. ^^) wet. ^^) koninkrijk. ^*) iets. ^^) werpen. ^*^) smeeken. ^'') genade. ^^) misdadiger. ^^) daarbij voegen. *") eenig. *^) middel. *^) te verkrijgen. *^) verlangen. **) over- treden. **) verkrachten. **) recht. *') eerbiedvolle. **) taal. **) indruk. ^"j onstuiraigheid. "^J eischen. ^^) dreigen. ^^) anders. ^*) bevrijden. ^^) met geweld. ^^) bedaardheid. ") doordrin- gen. ^^) waardigheid. ^^) uit kracht van. ***) gehoorzaamheid. ®^) verschuldigd zijn. '^) gezag. ^^) zich bemoeien. ^*) zich verwijderen uit. ®°) zoodat. ^"j verhinderen. "^j plicht. Conclusion. At *) these words the prince became furious ^), drew ^) his sword and ran towards the judge, as if he intended to kill *) him, but the noble Lord remained calm "). and addressed the prince with his powerful ^) voice in the fol- lowing words ') : „ Prince, remember ^) that I represent ^) here your Lord ^^) and your father, and that, on account of these double connections ^^) you ought to be doubly ^^) obedient to me. Therefore ^^) I command you in his name to abandon **) your design *^), and henceforth i^) to show ^'') a better example ^^) to those ^^), who shall one day become 91 your subjects ^^) ; and as a punishment ^ i) for the disobe- dience ^^) and the contempt ^^), you have shown ^*) for the laws, I order you to go immediately to prison and to remain ^^) there till ^®) the King your father has made known his wishes ^') on this subject ^^)." The words sounded ^^) like thunder ^^) in the ears of the prince ; they made him reflect ^ ^) ; he gave one of his followers ^^) the sword, which he had drawn against the judge, made a deep bow ^^) to the chief- justice, and went voluntarily ^*) to prison. They gave immediately notice ^'') of this affair ^^) to the King, and there were even courtiers enough, who sought ^') to excite the monarch's anger ^^) against Sir William Gas- coigne. But, when this prince had been informed ^^) of all the circumstances ***), he raised his eyes *') and hands to heaven *^), and exclaimed *^): Oh God! How many thanks do I not owe you! You have given me a judge, who exercises justice without **) fear, and a son who knows how to subdue *^) his passions. ^) op. ') woedend. ^) trekken. *) dooden. ^) bedaard. ®) krachtig. ') in the following words, in de volgende bewoor- dingeii. ^) bedenken. ") de plaats bekleeden. ^") souverein. ^^)uit hoofde van deze beide betrekkingen. ^^) dubbel. ^^) derhalve. ^*) afzien van. ^^) voornemen. ^"j voortaan. ^^)geven. ^*) voorbeeld, ^^) diegene. ^") onderdanen. '^^j tot straf. ^^) ongehoorzaamheid "') minachting. ^*j toonen. "•') blijven. '«) totdat. '') wil ^^) 0. t. s., hieromtrent. ^*) klinken. '"') een donderslag. ") na denken. ^^) gevolg, sing, or voljellngen plur, ®^) buiging '*) vrijwillig. '*) to give notice, kennis geven. ^^) gebeurtenis *') zoeken. ^^) toorn. ^^) to be informed, vernemen. *") om standigheid. *'^) oog. *■) hemel. *^) uitroepen. **) zonder **) bedwingen. 92 16. Adventures ^) of Heemskerk and Barends on Nova-Zembla. These two seamen sailed from Amsterdam in May 1596 in order to find a North-West ^) passage, and had arrived ®), in a few weeks, at 74 degrees North *). There they came between ^) enormous ^) blocks of ice '^), covered with snow, which they, in the distance ^), had taken for swans. For a few days they sailed, surrounded by these blocks of ice, and discovered ^) on the 9th of June the little *^) Bear- islands. From that time ^^) they steered continually north- wards, found nothing but floating pieces of ice ^^^^ and reached on the 19th of June the coast of Spitsbergen, where they anchored ^^). Thence they sailed onwards, and discovered on the 17th of July Nova- Zembla, to the Northern point of which they steered. Here they were several times * *) visited * ^) by white bears, and were obliged often to stop ^ ^) near large fields of ice, in order to wait for a favourable opportunity ^ ^) to continue their voyage ^ ^). Besides, the danger of being crushed ^ ^) by floating blocks of ice was often very imminent ^^). On the 30th of August a sharp wind continually drove blocks of ice against their ship. A great many^i) heaped themselves up in such a way ^^) against the vessel, that it was in danger of being thrown ^') on its side. But on the other side too large blocks of ice pressed ^*) with so much force against the ship, that she at last stood wholly upon the ice, as if placed there by ma- chinery ^^). Still ^^) the danger ^'^) of losing the vessel was not past ^^). Large blocks of ice pressed always against it, so that it cracked and threatened to burst 2»). A few days after ^•*) a large hole 3^) was made in it. The sloop and the boat had already been placed ^^) on the ice; they 93 began to bring the provisions on shore ^^) and made the more haste ^*), as on the 5th of September the vessel had been completely ^^) thrown on its side and would hardly be able ^^) to resist ^^) any longer to the pressure of the ice. ^) lotgeval. ^) noordwestelijk. ^) komen op. *) noorder- breedte. °) tusschen. *') vervaarlijk. '') ijsschots. ®) op eenige afstand. ^) ontdekken. ^") klein. ") van toen af. *") f. p. o. i., drijfijs. ^^} liet anker werpen. ^*) herhaaldelijk. ^^j be- zoeken. ^^j aanleggen. ^') gelegenheid. ^*) tocht. ^^) ver- pletteren. ^*') dreigend. ^^) menigte. ^^) zoodaiiig. ^') werpen. **) dringen. *^) mekaniek. ^*) nog. *') gevaar. ^®) voorbij. **) te barsten. ^') later. ") aanmerkelijke opening. '^) uit- zetten. ^^) to bring on shore, aan land brengen. ^*) to make the more haste, des te meer spoed maken. '"} volkomen. ^®) to be able, in staat ziju. ^') tegenstand bieden. Continuation. They resolved *) now to build ^) a hut, in order to win- ter ^) there, near a stream, two miles inland. Four weeks passed *) in this labour "), though ^) there was plenty of wood ') drifting near the coast. Towards the end of Sep- tember the cold became ^) very severe ®) and made labour very difficult ^'^). Fourteen days were required 1 1) to break a few planks from the vessel, which was still ^^) in the same position. These planks were to be used ^^) for the walls and the roof i-*) of the hut. The cold became daily more intense i»), and the dull i^) nights grew i^) longer. On the 18th of October the hut was so far ready ^ «), that the crew i^) could go and live in it. With very great difficulty 2^) they had brought ^i) the sloop and the boat, on which their hope of deliverance ^^) rested, near the hut. Already ^^) on the 4th of November the sun no longer appeared ^*) above the horizon ^^), but the moon rose and 94 did not set ^^) again. It was continual '^^) night, and the cold was so severe, that even the white bears, against which they had often "^) had to figlit, left ^®) the neigh- bourhood ^^). They were obhged ^') to make clothes from the skins ^^) of the white foxes, which they caught in traps ^^), and of which they ate the meat ^*) ; especially they used these skins to cover ^^) their feet. They were in the necessity ^^) to have heated stones even ^^) in bed, and in spite of all this ^^) they hardly "') felt ^^) any warmth. *) besluiten. ^) bouwen. ^) overwinteien. *) voorbijgaan. ") arbeid. ®) ofschoon. '') overvloed van Lout. ^) worden. ") Strang. ^^) het werk zeer moeielijk maken. ") noodig. '^) nog. *^) gebruiken. ^*) urtll, wand; roof, dak, '■'^)scherp. ^®) droevig. ^') worden. ^^) gereed. ^^} raanschappen. ^"j or- geloofelijke moeite. ^*) brengen. *^) redding. ^^) reeds. ^*) komen. ^°) gezichteinder. ^*) ondergaan. ^''j steeds. ^^) dikwerf. ^") ver- laten. ^''j deze streken. ^^) genoodzaakt. ^^/ huid. '^) in vallen vangen. ^*) vleesch. ^^) ter bedekking. ^^) gedwongen. ^'} zelfs. ^^^ trots al deze middelen. ^''') nauwelijks. *°) voelen. Conclusion. Meanwhile ^) they struggled ^) manfully against every misfortune ^). In January they perceived again some dif- ference *) between day and night, and the cold began to diminish ^) a little. In February the sun appeared ®) ^gain on the horizon, the foxes left them '^) and the white bears came back **). But now the cold increased again very much and continued ^) until the first half of April. Only with great difficulty they could keep the hut warm ^^), and they were obhged to dig the wood they wanted i^) out of the snow ^^). Towards the end of May they dug also the sloop and the boat out of the snow, both with such great exertions ^ ^), that their strength was often 95 completely exhausted i*). Then they had to clear a way ^^) through the ice with pickaxes and hatchets i^), in order to get water i^). On the 14th of June they ventured i^) at last to begin their return. The ice often placed the two boats in great danger, and finally i^) they became so damaged ^^) that they had to be drawn ^i) on the ice to be repaired ^^). After four days they could continue '^^) their road ^*), but had still incessantly to struggle against the same dangers. A storm separated ^^) the two boats, but they soon met again. At the same time they had continually to defend themselves against bears and morses ^^). On the 3rd of August they arrived ^^) at the southern part ^^) of Nova-Zembla and, after a voyage ^^) as dangerous as it was difficult, reached Kola in the middle of September, whence ^^) they sailed to Holland ^i), where they at last happily landed. ^) intusschen. ^) kampen. ^) onheil. *) eenig verschil zien. *) verniinderen. '*) verschijnen. '') afscheid nemen. *) terug komen. ^) aanhouden. ^'') to keep warm, verwarmen. ") noo- dig hebben. *^) to dig out of the snow, van onder de sneeuw opgraven. ^') zooveel inspanning. '*) uitputten. *^) een weg banen. ^*) houweelen en bijlen. *^) aan het vaarwater komen. '*) wagen. ^®) ten laatste. ^") beschadigen. *^) thei/ had to be drawn on the ice, zij moesten op het ijs getrokken worden. ^^) herstellen. ^^) vervolgen. ^*) vaart. "^) van elkander schei- den. ^*) walrus. ") landen. ®®) zuidelijke uithoek. "^) vaart. ^°) van waar. ^') zich naar Holland inschepen. III. FAMILIAR PHRASES. Wees zoo goed mij te zeggen. Heb de goedheid mij te zeg- gen. Be so kind as to tell me. Have the kindness to tell 96 Vergun me op te merken. Neem me niet kwalijk, dat ik U in de rede val. Ik heb een verzoek aan U. Wil U me een dienst be- wijzen? Doe me dit genoegen. Bewijs me deze vriendschap, deze eer. Ik verzoek U (dringend). U zou me zeer verplichten. U zou me geen grooter ge- noegen kunnen doen. Reken op mijn erkentelijkheid. Dank U vriendelijk. Wei verplicht. Ik bedank U. Ik neem het in dank aan. U is wel goed. U is al te goed. U maakt me verlegen. Ik ben U zeer dankbaar voor Uw goedheid. Vergun mij U mijn erken- telijkheid te betuigen. Ik weet niet, hoe ik zoo- veel beleefdheid beantwoor- den zal. Dit is een nieuw bewijs van Uw vriendschap. Geef me de gelegenheid U weer van dienst te zijn. Dat gaat niet. Allow me to observe. Pardon me, if I interrupt you. I want to ask you something. Will you render me a ser- vice? Do me this pleasure. Do me this kindness, this honour. I beg you. You would much oblige me. You could not do me a greater pleasure. Be convinced of my gratitude. Thanks, many thanks. Much obliged. Thank you. I accept it with many thanks. You are very good. You are too good. You confuse me. I thank you very much for your kindness. Allow me to offer you my most sincere thanks. I do not know how to repay so much politeness. That is a new proof of your friendship. Give me an opportunity of being of service to you. That cannot be. 97 Dat is me onmogelijk. Het spijt me, maar ik kan het niet doen. Het hangt van mij niet af. Dat gaat mij niet aan. Ik bemoei me niet met die zaken. Daar zal niets van komen. Het oogenblik is niet gun- stig. Op een andere tijd. Met de beste wil van de wereld kan ik het niet doen. Het doet me leed, dat ik U hierin niet kan dienen. Vergeef me, Mijnheer, neem het mij niet kwalijk. Duid het niet ten kwade. Wat zegt U? Wat zeg je? Wat belieft U? (b'lieft) Waarvan spreekt U ? (Waar- van spreek je?) Wat versta je of verstaat U daaronder ? Wat dunkt U er van? Wat raadt U mij te doen? Hoe kan men dit weer goed maken ? Hoe denkt U er over? Wat kan ik er aan doen? Wat zou U in mijn plaats doen ? I That is impossible (to me). ! I am sorry I cannot do it. I I I That does not depend on me. That is not my business. ; I do not meddle with these things. Nothing will come of it. The opportunity is not fa- vorable. Another time. Much as I should like, I cannot do it. I am sorry I cannot be of any service to you. Pardon me, Sir, do not be offended with me. Do not take it amiss. What do you say? What do you want? Of what do you speak? What do you mean by it? What do you think about it ? What do you advise me to do? How can one make it all right again? What do you think of it? What can I do? What would you do in my place ? 7 98 Bedenk maar eens (pr. es). Hoe meer ik jiadenk, hoe meer ik overtuigd ben, dat ik ongelijk had. Hoe is het weer? Schijnt de zon? Is het maanhcht? Het is mooi weer. Het is warm weer. Het waait. Ik vrees dat we regen zul- len krijgen. Het regent zeer hard. Laten we ergens schuilen. Het is jnaar een bui, het zal wel gauw over zijn. De wolken verdeelen zich, het wordt helder. Ik heb het erg warm. Ik ben geheel bezweet. 'tis drukkend warm. Er komt onweer op. Het is een hevig onweer. Het dondert, het weerHcht. De lucht begint op te klaren. Het is morsig buiten. Er waait een koude (pr. | kou'e) wind. We naderen de herfst. De dagen nemen af. Het is koud. Het is erg koud. Het vriest, het rijpt. Think for a moment. The more I think about it, the more I am convinced I was wrong. How is the weather? Does the sun shine? Does the moon shine? It is fine weather. It is warm weather. It blows. I am afraid we'll have rain. It rains very hard. Let us take shelter. It is only a shower, it will soon be over. The clouds divide, it clears up. I am very warm. I am in a perspiration. It is very close, sultry. A storm is gathering. It is a terrible storm. It thunders, it lightens. It begins to clear up. It is very dirty out of doors. The wind is very cold. We are near autumn. The days begin to shorten. It is cold. It is very cold. It freezes, there is a hoar frost. 99 Het sneeuwt, het dooit. De nevel verdwijnt. De dagen worden langer. De winter zal gauw voorbij zijn. Zonder kompliraenten, Mijn- heer. Laten we maar geen kom- plimenten luaken. Zonder omslag. Maak niet zoo veel omslag. Wees welkom, Mijnheer. Hoe vaartU? Hoegaathet? Om U te dienen. Het doet me genoegen U wel te zien. I wensch er U geluk mee. Vaarwel, tot weerzien. The French words adieu, bon- jour, honsoir are often made use of in Holland even among the lower classes. Ik heb de eer U te groeten. Wees zoo vriendelijk en doe mijn komplimenten aan Mijnheer .... Groet hem van mij. Breng hem mijn vriendelijke groeten. Uw dienaar, Mijnheer, Me- vrouw, Juffrouw. It snows, it thaws. The fog clears up. The days are lengthening. Winter will soon be over. Without compliments, Sir. No compliments between us. No fuss. Do not make so much fuss. Welcome, Sir. How do you do? At your service. I am glad to see you well. I wish you joy of it. Farewell, till the pleasure of meeting again. I have the honour to bid you good bye. Be so kind as to give my compliments to M . . .. Give him my kind regards. Assure him that I'll always be his friend. Your servant Sir, Madam, Miss. 100 IV. PROVERBIAL PHRASES. Tand om tand. lemand lets ongezoutens zeg- gen. Al het water van de zee kan hem dat niet afwasschen. Rijkdom baart zorgen. Met vragen komt men naar Rome. Het is een heet ijzer om aan te raken. Als het kalf verdronken is, wil men den put dempen. Als niets komt tot iets, kent het zich zelf niet. Praatjes vuUen de buik niet, or praatjes vullen geen gaatjes. Jiigen haard is goud waard. De stad is ingenomen zonder slag of stoot. Zooals je gekookt hebt, meet je eten. Een spiering uitgooien, om een kabeljauw te vangen. Men weet niet of men vleesch of visch aan hem heeft. Zoo gezaaid, zoo gemaaid. Dwalen is menschelijk. To give tit for tat. To give a person a bit of one's mind. All the water of the sea cannot cleanse him of it. No riches without cares. By asking many questions one learns much. It is a delicate matter to undertake. When the mare is stolen, they'll lock the stable. Put a beggar on horseback and he'll ride to the devil, (or „ Beggars mounted run their horse to death"). The proof of the pudding is in the eating. There is no place like home. The town has been taken without offering any re- sistance. What you have cooked, you must eat. Risk a sprat to catch a herring. He is neither one thing nor another. As one sows one must reap. It is human to err. 101 De tering naar de nering zetten. Een gladde aal bij de staart hebben. leder ding heeft zijn keerzij. Een leelijk veulen wordt som- tijds (commonly soms) een mooi paard. Na regen komt zonneschijn. Veel kleintjes maken een groot. Het geld, dat stom is, maakt recht wat krom is en wijs wat dom is. Kom ik over de bond, dan kom ik ook over de staart. Bij de een halen, om bij de ander te betalen. Hoe meer haast hoe minder speed. To live within one's means. To have to do with a slip- pery fellow. Every medal has its reverse. An ugly foal sometimes grows up a handsome horse. After rain comes sunshine. Many pence make a pound. Money, which is dumb, makes straight what is crooked and wise what is stupid. The beginning is more diffi- cult than the end. To tittletattle, — to carry from one to another. The greater haste the less speed. APPENDIX. KEY TO THE EXERCISES. 11. Ware vrienden zijn zeldzaam. — God is de schepper der wereld en de vader der schepselen. — Vriendschap is een der grootste schatten van het leven. — {Een) recht- schapen man doet niet alleen zijn vrienden, maar ook zijn vijanden gerechtigheid [wedervaren). — Eijkdom en waar- digheden zijn niets in vergelijking met deugd en een goed geweten. — Een knap man is nuttiger voor de maatschappij dan een man van fortuin. 12. De fabelleer (mythologie) heeft tot onderwerp de kennis der heidensche goden. — Rusland is het uitgestrektste rijk in Enropa. — Het machtige Rome sidderde bij het naderen van de groote Hannibal, maar het zwakke Griekenland vreesde niets van de trotsche Xerxes. — Nederland is het geboorteland van Boerhave. — Voltaire noemde Frederik de Tweede de Salomo van het Noorden. — Plinius de oude, bijgenaamd de natuurkundige, stierf gedurende de regeering van Vespasianus. 13.x De reisgenooten van Columbus dreigden hem te dooden 103 en naar Spanje terug te keeren, indien zij niet in drie dagen in de nieuwe wereld, waar zij naar zochten, zouden aankomen. — Koning Codrus begaf zich in het kamp van de vijand als een boer verkleed en zocht twist, opdat hij gedood worden en zijn volk de overwinning behalen mocht, hetgeen het orakel (de godspraak) hem beloofd had, onder voorwaarde, dat hij, als aanvoerder, door de vijand zou worden omgebracht. — De oude Grieken en Romeinen beeldden de Tijd af als een oud man, houdende in de eene hand een zeis en in de andere een zandlooper. 14. Koning Knoet. Knoet, koning van Denemarken, wandelde eens langs het strand met eenige van zijn hovelingen, die luide (adv.) zijn macht roemden en onder anderen zeiden, dat zee en land verplicht waren hem te gehoorzamen. De koning, die deze vleiers wilde beschamen, plaatste zich te dien einde zoo dicht als i kon bij de zee en sprak: „Ik beveel u, zee, niet te naderen en mijn voeten niet nat te maken." Niet- temin kwamen de golven naar hem toe en maakten zijn voeten geheel nat. Toen keerde i zich tot zijn hovelingen en zei: „ Vleiers! ziet Uw koning, aan wie, naar Uw zeg- gen, zee en land zouden gehoorzamen; op wiens bevel echter de golven niet eens keeren. Niemand is almachtig dan God en niemand verdient almachtig genoemd te worden dan Hij, die alle dingen gcschapen heeft en ze alle onder- houdt." 15. Voorheeldige standvastigheid van een rechter. Een bevoorrechte dienaar van prins Hendrik, de zoon van Hendrik IV, koning van Engeland, van een misdaad beschuldigd, werd voor 'skonings rechtbank gebracht en 104 op last van het gerechtshof in hechtenis genomen. Toen de jonge prins dit hoorde, beschouwde i het als een belee- diging voor hem zelf en ijlde in hevige gemoedsbeweging naar de zaal, waar de rechters verzameld [waren. Hij beval hen zijn dienaar onmiddellijk in vrijheid te stellen. ledereen was verbaasd en bevreesd voor de drift van de prins, be- halve de opperrechter, Sir WiUiam Gascoigne. Zonder eenige verbazing of ontsteltenis te toonen zeide hij de prins, dat i aan de wetten van het koninkrijk moest gehoorzamen, maar dat, indien i iets voor de gevangene wilde doen, hij zich aan de voeten van de koning moest werpen om voor de misdadiger (om) genade te smeeken. ^Dit", voegde hij er bij, „is de eenige weg om te verkrijgen, wat ge verlangt, zonder de wetten te overtreden of het recht te verkrachten. " Doch deze eerbied voile taal maakte geen indruk op de prins, die met dezelfde onstuimigheid eischte, dat de ge- vangene onmiddellijk in vrijheid gesteld zou worden, onder hedreiging dat hij hem anders met geweld zou bevrijden. De edele lord sprak hem daarop toe met al de bedaardheid van een rechter, die doordrongen is van de waardigheid van zijn ambt. „ Prins", zei i, „uit kracht van die gehoor- zaamheid, die gij aan de koninklijke macht verschuldigd zijt, beveel ik u, u niet te bemoeien met de gevangene, opdat gij niet langer door uw drift dit gerechtshof beletten moogt zijn plicht te doen." Slot. Bij deze woorden werd de prins woedend, trok zijn zwaard en storm de op de rechter aan, alsof i voornemens was hem te dooden, maar de edele lord bleef bedaard, en sprak de prins met zijn krachtige stem in de volgende bewoordingen toe: „ Prins, bedenk, dat ik hier uw souverein 105 «n uw vader vertegenwoordig, en dat, uit hoofde van deze beide betrekkingen, gij mij dubbel gehoorzaam dient te zijn. Derhalve beveel ik u in zijn naam van uw voornemen af te zien en voortaan een beter voorbeeld te geven aan hen, die eens uw onderdanen zullen zijn; en tot straf voor de ongehoorzaamheid en de verachting, die gij voor dewetten getoond hebt, gelast ik u onmiddellijk naar de gevangenis te gaan en daar te blijven tot de koning, uw vader, zijn wil hieromtrent heeft bekend gemaakt." De woorden klon- ken als een donderslag in de ooren van de prins; zij brach- ten hem tot nadenken ; hij gaf zijn zwaard aan iemand van zijn gevolg, maakte een diepe buiging voor de opperrechter «n ging vrijwilhg naar de gevangenis. Men gaf onmiddellijk de koning van deze gebeurtenis kennis, en er waren nog hovelingen genoeg, die de toorn van de vorst tegen Sir William Gascoigne trachtten op te wekken. Maar toen de koning alle omstandigheden verno- men had, richtte i zijn oogen en handen ten hemel en riep uit: „0 God! Hoeveel dank ben ik U niet schuldig ! Gij hebt mij een rechter gegeven, die zonder vrees gerechtigheid oefent en een zoon, die zijn hartstochten weet te bedwingen. " 16. Avontiiren van Heemskerk en Bar ends op Nova-Zembla.. Deze twee zeelieden zeilden in Mei 1596 van Amster- dam om een noordwestelijke doortocht te vinden en waren binnen weinige weken op 74 graden N.B. (noorderbreedte) gekomen. Daar geraakten zij tusschen schrikkelijke ijs- «chotsen, met sneeuw bedekt, die zij op eenige afstand voor zwanen hadden aangezien. Eenige dagen lang zeilden zij, door deze ijsschotsen omringd {voort), en ontdekten op de 9^^ Juni de Bereneilanden. Van toen af stuurden zij voort- 106 durend noordwaarts, vonden niets dan drijfijs en bereikten de 19^® Juni de kust van Spitsbergen, waar zij ankerden. Van daar zeilden zij opwaarts, en ontdekten de 17^^ Juli Nova-Zembla, naar welks noordelijke punt zij de steven wendden. Hier werden zij lierhaaldelijk bezocht door witte beren en waren gedwongen dikwijls aan te leggen in de nabijheid van groote ijsvelden, om een gunstige gelegenheid tot het voortzetten van hun tocht af te wachten. Boven- dien was het gevaar om door de drijvende ijsschotsen ver- pletterd te worden dikwijls zeer dreigend. Op de 30'^*^ Augustus dreef een scherpe wind voortdurend blokken ijs tegen het schip aan. Een groote menigte hoopte zich op zoodanige wijze tegen het schip op, dat het gevaar Hep op zijn kant geworpen te worden. Maar ook aan de andere zijde drongen groote ijsschotsen met zooveel kracht tegen het schip aan, dat het eindelijk geheel op het ijs stond als was het door mekaniek daar geplaatst. Nog was het ge- vaar om het schip te verUezen niet voorbij. Groote ijsschot- sen drukten er al door tegen aan, zoodat het kraakte en dreigde te bersten. Een paar dagcn later hivam er een aanmerkelijke opening in. De sleep en de boot waren reeds op het ijs uitgezet; men begon de levensmiddelen aan land te brengen en maakte des te meer speed daar de 5^^<^ Sep- tember het schip volkomen op zij was geworpen en nau- welijks in staat zou zijn lets langer aan de drukking van het ijs weerstand te bieden. Yervolg. Zij besloten nu een hut te bouwen, ten einde daar te overwinteren, nabij een rivier, twee mijlen landwaarts in. Vier weken gingen met die arbeid voorbij, hoewel er over- vloed van hout bij de kust dreef. Tegen het einde van September werd de koude zeer strong en maakte het werk 107 zeer moeielijk. Veertien dagen waren noodig om van het schip, dat zich nog in dezelfde ligging bevond, een paar planken af te breken. Deze planken moesten gebruikt wor- den voor de muren en het dak van de hut. De koude werd dagelijks scherper en de droevige nachten werden langer. Op de 18de Oktober was de hut zoo ver gereed, dat de manschappen er in konden gaan wonen. Met ongelooflijke moeite had men de sleep en de boot, waarop hun hoop op redding berustte, nabij de hut gebracht. Reeds de 4de November kwam de zon niet meer boven de gezichteinder, maar de maan kwam op en ging niet weer onder. Het was steeds nacht en de koude was zoo strong, dat zelfs de witte beren, waar zij vroeger dikwijls tegen te vechten hadden, deze streken verlieten. Zij zagen zich genoodzaakt kleederen te maken uit de huiden van witte vossen, die zij in vallen vingen en waarvan zij het vleesch aten. Zij waren gedwongen zelfs in bed geheete steenen te gebruiken en trots al deze middelen voelden zij nauwelijks eenige warmte. Vervolg. Ondertusschen kampten zij manmoedig tegen ieder onheil. In Januari merkten zij weer eenig onderscheid op tusschen dag en nacht, en begon de koude een weinig af te nemen. In Februari verscheen de zon weer boven de gezichteinder; de vossen verlieten hen en de witte beren kwamen terug. Maar nu nam de koude weer sterk toe tot de eerste helft van April. Slechts met groote moeite konden zij de hut verwarmen en het hout, dat zij noodig hadden, moesten zij van onder de sneeuw opgraven, beide met zooveel inspan- ning, dat hun kracht dikwijls geheel was uitgeput. Verder hadden zij met houweelen en bijlen een weg door het ijs te breken om aan het vaarwater te komen. De 14<le Juni 108 waagden zij het eindelijk hun terugtocht te beginnen. Het ijs bracht de twee booten meermalen in groot gevaar, en ten laatste geraakten zij zoozeer beschadigd, dat zij op het ijs moesten getrokken worden om hersteld te worden. Na vier dagen konden zij hun vaart vervolgen, maar nog hadden zij onophoudelijk te worstelen tegen dezelfde gevaren. Een storm scheidde de beide booten van elkander, maar spoedig ontmoetten zij elkander weer. Tegelijk hadden zij zich voortdurend te verdedigen tegen beren en walrussen. De 3de Augustus landden zij op de zuidelijke uithoek van Nova-Zembla en na een even gevaarlijke als moeitevoUe vaart bereikten zij Kola in het midden van September, van waar zij zich naar Holland inscheepten om er ten slotte behouden voet aan wal te zetten. D. CHRESTOMATHY. (selection of prose and poetry from the best MODERN authors). HILDEBRAND. K e e s j e n. (f) Ik had nog nauwelijks met mijn' zakdoek ^) het stof van de bank ^) van 't prieeltjen ^) geslagen, en was bezig, op mijn gemak nedergezeten, met de oogen op het loodsjen *), het plaatsjen ^) en het hekjen gericht, mij te verlustigen ®) in het denkbeeld, hoe goed alles bij mijn' oom en tante in de verf ') was, als de plaatsdeur openging en Keesjen verscheen. Daar hij den geheelen tuin door moest, om ter plaatse zijner bestemming ^) te komen, en hij bijna zeventig jaar op zijne schouders torste ^), had ik tijds genoeg om op te merken dat er iets aan scheelde ^^). Hij strompelde ^*) eerst bijna tegen de rollaag ^') aan, waarop hij niet scheen verdacht te wezen ^^), schoon hij er sedert jaren alle morgens pm half tien ^*) ure overheen moest stappen; hij Het den (t) Observe the form of the diminutive in -jen i. st. of in a pecuharity of this author. no zondagschen rok van mijn oom, dien hij over den arm had, door het zand sleepen ^^), en voor hij den appelboom voorlij was, was de borstel ^^) dien hij in de hand hield, tweemaal gevallen. Als hij nader kwam, zag ik dat zijn wangen zeer bleek en flets ^'^) waren, onder zijn niet zeer netjes onder- houden ^^) baard; zijn geheele gelaat was betrokken ^^); zijn oogen waren dof, en toen hij mij voorbijging was het niet als anders: „lief weertjen, mijnheer!" maar hij nam zijn' hoed stilzwijgend af, en strompelde naar het plaatsjen. Met een diepen zucht "^) trok hij daarop zijn jas uit, zoodat hij mij, in zijn eng zwart vest met mouwen, al het magere en gebogene van zijne gestalte zien liet. De roode blikken ^^) tabaksdoos, die half uit den eenen vestzak stak, bleef onaangeroerd, en met wederom een diepen zucht hing hij den rok van mijn oom over den knaap ^^). Met een nog dieper zucht greep hij den borstel op, stond eenige oogen- blikken in gedachten de haren op te strijken, en begon toen den rok te borstelen, beginnende met de panden ^^). „Hoe is 't, Keesjen! Gaan de zaken niet goed?" riep ik hem toe. Keesjen borstelde altijd door. Hij was wat doof ^*). Wanneer men den volzin herhalen moot, dien men op een' eenigszins meewarigen ^^) toon heeft uitgesproken, is 't glad ^^) onmogelijk het met dezelfde woorden te doen. Ik stond op, kwam een stapjen nader, en zei wat harder : „Wat scheelt er aan, Kees?" Kees ontstelde ^'), zag mij aan en bleef mij een oogen- blik met strakke oogen aanzien ; daarop vatte hij weer een mouw van mijn ooms zondagschen rok, en begon op- nieuw te borstelen. Er Hep een traan ^^) langs zijn wangen. ,^Foei, Kees!" zei ik; „dat meet niet wezen; ik zie waterlanders ^^), dunkt me." Keesjen veegde zijn oogen met de mouw van zijn vest Ill af, en zei: „'tls een schrale ^^) wind, meheer Hildebrand." ,Ei wat, Keesjen!" zei ik, „de wind is niemendal schraal. Maar daar schort iets aan ^^), man! Heb je een courant ^'^) verloren ? " Keesjen schudde het hoofd, en ging hardnekkiger dan ooit aan 't schuieren ^^). ,Kees!' zei ik: „je bent te oud om verdriet te heb- ben. Is er iets aan te doen, vrind?" De oude man zag vreemd op bij het hooren van het woord „ vrind". Helaas, misschien was 't hem op zijn ne- genenzestigste jaar nog geheei nieuw. Een zenuwachtige ^*) gHmlach, die iets verschrikkelijks had, kwam over zijn mager gezicht; zijne grijze oogen luisterden eerst op ^^), werden toen weer dof, en schoten vol tranen. Zijn gansche gelaat zeide: ik zal u vertrouwen. Zijn lippen zeiden: „Hoor reis meheer! Kent uwe Klein Klaasjen?" Hoewel ik nu een' zeer specialen vriend heb, die Nico- laas gedoopt is, en van wien 't niet onmogelijk was, dat Keesjen hem wel eens gezien had, zoo kon ik echter on- mogelijk op gemelden Nicolaas den naam van Klein Klaas- jen toepassen, aangezien hij een zeer „lange, blonde ^^) jongen" is, en nooit zou ik hebben willen gelooven dat gemelde Nicolaas, hoe onaardig ^^) hij ook somtijds wezen kan, de oorzaak zou kunnen zijn van oude Keesjens tranen. Ik antwoordde dus dat ik Klein Klaasjen niet kende. flHeeft meheer Pieter hem uwe dan niet ge wezen ^^)? De heele stad kent Klein Klaasjen. Hij krijgt centen genoeg," ging Keesjen voort. ,,Maar wat is het dan voor een man?" vroeg ik. „Het is," zei Keesjen, „in 't geheei geen man. 'tis een dwerg ^^), meheer! een dwerg, zoo waar als ik hier voor je sta." — 112 ^) pocket handkerchief. ^) bench (the same word is used in the sense of ^bank"). ') summer house. *) shed. *) court-yard. ^) to amuse one's self. ') paint. ^) destination. ^) to bear. ^*') to be the matter with. ^^) to stumble. ^^) stones. ^^) to be aware of. '*) half past nine (Remark this way of expressing the time: literally „half ten" etc. a quarter to : kwart voor.... a quarter past : hwart over...). ^^) to drag, ^"j brush. ^^) sunken. ^^) kept. ^') clouded, ''"jsigh. ")tin. '^^) literally ,, boy" — here a clothes'- horse. ^^) skirts. {Pand has also the signification of a pledge). '*) deaf. ^°) commiserating. ^") quite, adv.; the adj. means smooth, slippery. ^') to start. ^^) a tear (also: train, oil). '*'•*) a coll. expression— tears. ^°) sharp. ^^) there is something wroRg. ^^) a newspaper. ^^) brushing. ^*) nervous. '^) to clear up. "**) fair. ^') naughty. "«) to point out. '») dwarf. Notes belonging to KEESJE of HILDEBRAND. namvelijks — hardly {nauw means narrotv, -elijks is a termination forming adverbs) ; stof — dust [from the verb stuiven — to raise dust, so from sluiten (to shut) we derive the subst. slot (lock), from ge^iieten (to enjoy) genot (en- joyment) etc. All these subst. are neuter] ; hezig 7net — engaged in (comp. the English word husy, business); op mijn gemak — at my leasure {gemah means ease) ; denkbeeld — idea (from denken — to think and heeld — image) ; goed in verf — well and properly painted ; als de plaatsdeur open- ging — when the door leading to the court-yard was opened (N.B. i. st. of als we would rather say toen)', ddor moest, suppl. gaan (to go) ; ter plaatse, contracted for te der plaatse expression belonging to a former period of the language, in which declension played a more considerable part, ter plaatse means on the place. tijds genoeg — a genitive case, lit. enough of time (French: assez de temps); om half tien (ure) at half past nine 113 o'clock; the last word ure would be omitted in the spoken language ; er over heen — over it Qieen is difficult to translate, it means: away, along)-, voorhij tvas, suppl. geko- men — ere he had come beyond the apple-tree (comp. here- above door moest with the meaning of d. m. gaan) ; als hij nader kwam — ivhen he came nearer (common Dutch toen i. st. of als)', netjes — properly, decently [several adverbs in Dutch end in -jes, as zoetjes (gently), zachfjes (softly), matigjes (moderately). They are derived from adjectives with the diminutive desinence -tje and accordingly they all involve the idea of a little'] ; het was niet : lief weertje, mijn- iieer — it was not (suppl. Aearc?): „ fine weather!" Observe the diminutive in expressions like this: een vroolijk zon- netje — a pretty (little) sun, een flink regent je — a good (little) rain etc., which is peculiar to every day language in Holland (comp. however the French soleil, a diminutive of the Latin sol) ; stilzwijgend — silently (from the adj. stil and the verb zivijgen)] steken uit iets — to appear above or under a thing ; in gedachten (suppl. verdiept — absorbed) ; iemand iets toeroepen — to call something to a person; hij borstelde door — he went on brushing, he continued to brush (the adverb door prefixed to any verb generally conveys the idea of continuity); wat doof — a little deaf; herhalen — to repeat ; volzin — sentence ; tvat harder — a little louder (comp. tvat doof); ivang — cheek; meJieer, dialectical form for mijnheer, commonly pronounced me-nair; niemendal popular form, depraved for niet-7net-al (not-t^'^YA-all — not at all); schudden — to shake; hoofd — head; aan iets gaan — to begin, ex. aan het schuieren gaan — to set about brushing; [hardnekkig — obstinate (from hard — hard and nek — the backpart of the neck) {neck is hals in Dutch); iets er aan doen — to do something for it, to make amends for it, is er iets aan te doen? — cannot the 8 114 thing be helped ; vrind dialectical form for vriend (friend) ; lets verschrikkelijks, a genitive case, lit. something of terrible (comp. J. VAN LENNEP. Eene inleiding van Mejuffrouw^) Strauffacher. Mijnheer en Mevrouw van Eylar waren allerbeste men- schen, die om niets anders schenen te denken, dan om het hun' gasten ^) zooveel mogelijk naar hun' zin ^) te maken: en daarbij heerschte op Hardenstein de meest guile *) en ongedwongen toon, die te bedenken is. Als ik zeg „onge- 115 dwongen" dan bedoel ^) ik daarmede niet wat men nu sans gene noemt, en 't geen daarin schijnt te bestaan, dat men met een sigaar in den mond door het huis loopt, met een jas en bemodderde ^) laarzen binnenkomt, lui in een gemakkelijken stoel, of op een kanapee ligt uitgestrekt, de helft van den avond wegblijft om te rooken en de dames alleen laat zitten ; — neen ! men verstond het sans gene toen anders, en gelijk men in de groote maatschappij zich aan de slavernij der wet onderwerpt om vrij te kunnen zijn — is 't niet Cicero, die zoo iets '') zegt? — zoo onder- Avierp men zich in de samenleving aan de slavernij der etikette om zijn eigen en eens anders genoegen te bevor- deren ^j. Gelijk ik u reeds zeide, was men op Hardenstein den geheelen morgen zijn eigen meester; de heeren gingen vroegtijdig uit rijden ^) of op de jacht; maar geen hunner zou er aan gedacht liebben, aan tafel anders dan in be- hoorlijke t e n u e te verschijnen, de pruik ^^) netjes gepoe- derd, schoone lubben en jabot en den degen op zijde. 's Avonds onder het muziekmaken viel er wel eens een, die voor dag en dauw *^) in 't veld ^^) geweest was, in den dut ^^); maar als de theeboel opgeruimd en de speel- tafeltjes gezet ^*) waren, was ieder weer klaar, en aan *t s 0 u p e r dacht niemand er aan om vaak ^^) te hebben. Och! dat soupeeren raakt ^^) al zachtjens aan uit de mode. 