Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
Van het Ministerie van Koloniën te Londen: Grammar of the Sindhi language. Van de Deutsche Morgenländischen Gesellschaft : Zeitschrift 26e dl., 3e en 4e afl. Register voor deel 11—20. Van de Akademie van Wetenschappen te Berlijn : Monatsbericht Sept. en Oct. 1872. Van de Akademie van Wetenschappen te Weenen: Sitzungberichte 1872, no. 26—29. — 1873, no. 1—8. Van de Société de géographie te Parijs: Bulletin Oct.—Dec. 1872. Van den heer A. de Gubernatis: Zoological mythology or the legends of animals. La rivista Europea, afl. Jan, en Febr. 1878. II. De volgende missives : b. Van den heer G. H. van Soest, te 's Gravenhage, waarbij deze, namens den heer D. Bauduin, ter opneming in de Bij- dragen van het Instituut aanbiedt de door den heer F. Lowder bewerkte engeleche vertaling van een belangrijk Japansch staats- stuk getiteld: »The lagacy of Jyéyás.r In den begeleidenden brief 146STt BESTUURSVERQADERING. XLVITI van den heer Bauduin wordt daaromtrent gezegd: „Men kan het dit staatsstuk) de grondwet noemen, waarnaar Jupan sedert zendende jaren werd bestuurd en waarnaar alle volkszeden , ge- bru:aen en ònstellingen zich hebben gevormd, zooals men die trans vor grootendeels aantreft, daar wr de aanraking met Eurepeanen nog geene wijziging heeft doen ontstaan. Het is zet testament, nagelaten door een der eerste Taikoens, wiens wijsheid en deugd hem tot eene Godheid in de japansche over- zveenzen hebben verheven, en al zijne opvolgers hebben zich 7 eersten plicht gesteld de voorschriften daarvan getrouw na te kieren... Op voorstel van den Voorzitter wordt besloten het stuk in- aa: den te stellen van den heer Hoffmann, met uitnoodiging te cz derzoeken of het reeds elders gepubliceerd is, en zoo neen, sf zet weschikt is in de Bijdragen van het Instituut te worden - 40 nemen. ce Van den heer Robidé van der Aa, te ‘s Gravenhage, wasrbij de aanducht van het Bestuur gevestigd wordt op hetgeen verkent in de Notulen van het Bataviaasch Genootschap , deel N 2 LH tte. $, waar gelezen wordt: > Missive van den resident van Passaroean, dd. 11 Jan. kT2, zen gelende strekkende van eene missive van deu heer ir J.C. Vrsesman te Winongan, dd 9 Januari, volgens e- «door wien den heer J. Hageman JCzn. bij uitersten wil tr. 1e Ot EST) ne 16 zijn vermaakt; van. oden heer Vriesman voornoemd al zijne boeken , kaarten, zes eer tustrumenten zoo te Soerabaya als cuders aanwezig; 2e. zet Kon. Instituut van taal), land. en volkenkunde van Nolo Ss Ciraventage al zijne wetenschappelijke papieren (nra- bee ver van der Aa meent, dat, daar het Bestuur van het Insti- coe Ot basver niets van cit legaat heeft vernomen, het aange- man ie irukte stuk voldeende aanleiding weeft, zich tot den ar Veeemnan te wenden met de vraag of het Instituut, be- tae re oteeds dar zijn Teven van den heer Hageman ontvangen ZA ers ten, nog anderen uit diens boedel te wachten heeft. Ore vemorestel van den Voorzitter wordt besloten den heer Veanz.r. vente inhichtingen te verzoeken , bepaaldelijk omtrent we Osoesen gestelde vraag en of, zoo die vraag bevestigend eer 8 mores beantwoord, de toezending van de nadere manus XLVIEL L46STE BESTUURSVERGADERING. eripten door tusschenkomst van den heer Vriesman zal plaats hebben. De Voorzitter herinnert hierbij, dat de heer van der Aa vroeger in de vergadering van 23 Maart 1870 de belofte heeft gedaan omtrent de toen ontvangen handschriften van den heer Hageman, die den heer van der Aa inhanden waren gesteld, rapport uit te brengen. De Voorzitter meent dat het Bestuur er prijs op zal stellen met den uitslag van het door den heer van der Aa ingestelde onderzoek bekend te worden bekend gemaakt. De ver- gadering besluit, overeenkomstig het voorstel van den Voorzitter, den heer van der Aa de vraag te doen: of het Bestuur binnen een niet al te ver verwijderd tijdstip in het bezit van dat rapport zal worden gesteld. Uitgave van het werk van Dr. Schlegel: Uranographie Chinoise. Het van prof. Hoffmann ontvangen rapport luidt dat hij na inzage daarvan niet weet wat hooger te waarderen de solide, wetenschappelijke en afdoende methode, door den schrijver bij de behandeling van zijn onderwerp gevolgd, dan wel de nieuwe belangrijke resultaten die hij op zijn weg verkregen heeft, en acht het overbodig te betoogen dat eene uitgave van dit werk hoogst weuschelijk is. De heer Hoffmann vindt het verder ook geraden dat het Instituut zich het lot van dit werk aantrekke en al het mogelijke in het werk stelle om de uitgave daarvan hier te lande te doen plaats hebben, te meer daar de hulpmiddelen, die 's Rijks Chineesche (en Japansche) drukkerij daartoe aanbiedt, van dien aard zijn dat ook ten opzichte van de typografische uitvoering iets uitstekends kan geleverd worden. De heer Kern schijnt het gevoelen van den heer Hoffmann te deelen, maar daar de heer Blommendal het werk nog niet ontvangen heeft, wordt besloten het rapport der heeren Kern en Blommendal af te wachten en de beslissing omtrent de uitgave van dit werk tot eene volgende vergadering te verdugen. Rapport omtrent het opstel van den heer Leupe, getiteld: Willem Jansz. De Secretaris bericht dat dit opstel niet alleen behelst vele biografische bijzonderheden, maar ook vele geschied- kundige feiteu bevat omtrent onze vestiging in Nederlandsch- Indië gedurende de jaren 1603 —1629. Het sluit zich geheel aan bij hetgeen door den heer de Jonge in zijn geschiedkundig L40STE RESTUL RSVERGADERING. KLIX werk is behandeld, terwijl het tevens Valentijn aanvult en ver- betert en bepaaldelijk ook voor de Bandasche geschiedenis niet scbelacrijk is te noemen. Op grond van een en ander adviseert de Seeretaris tot opneming van het opstel in de Bijdragen, zaiat Fet eenigszins bekort zal zijn, waartoe de heer Leupe here:-de 7 jur toestemming heeft gegeven. De vergadering besluit overeenkomstig het voorstel van den Secret ars. De Secretaris zegt, dat de heer Leupe een nieuw opstel ter zaate an de Bijdragen heeft ingezonden, over Salomon Serre, Kral van Indie in 1644. W rit besloten dat stuk in handen te stellen van den heer Meee ena. met verzoek het Bestuur omtrent de opneming in de B tm: u te adviweren. Ben.erniny ran nieuwe leden. Door de vergadering wordt be- ersten. tet ieden van het Lustituut te benoemen de heeren: Gerst. de Groot, oud-chef van het mijnwezen in N.-[., te "e Grave: hace. ts, FO OC. Rose. oud-zee-officier te ‘s Gravenhage. J - N. A. Hombers de Beekfelt, kapitein luit. ter zee, te e !a° vee! DAZEP. iy ¢. J. Reif, te Leiden. P- fener d. J. P. Valeton. te Groningen. M: F. M C. Peis Rijcken. Burgemeester van Arnhem, ty. J. Kersanver, te 's Gravenhage. I. Ber zonfs, te Rotterdam. Jeet war. Voulenhoven, te Rotterdam. Me J J. Cremers, te Csroninwen. Joe Mr. F.J. J. van Rysinga, te Leeuwarden. De soer Faatstgenoemden, leden der Eerste Kamer van de Mite ge eral. 8 NN. FJ Meinsma, referendaris ter Secretarie, te Batavia. M- LL. W.C. van den Bere, hoofdeoumies ter Secretarie te has. 4. Me. DD de Fevfer, hoofdeonumes bij bet Departement van dzee.t.s ot) Matava. Ve eer Meinsina herinnert dat on de bestuurs-vergaderning raa 2! Ne ot. 1S72 doar den heed Kern eel \oorsepitf verslir L 146STE BESTUURSVERGADERING. werd uitgebracht namens de commissie voor de transcriptie. maar na dien tijd hebben noch het Bestuur, noch de leden der N Commissie iets meer van die zaak vernomen. Niettemin is het; wenschelijk, dat deze zaak vóór de aanstaande algemeene ver-. gadering tot een einde worde gebracht en de heer Meinsma stelt - daarom voor den heer Kern mede te deelen, dat het Bestuur er prijs op zou stellen, wanneer de Commissie in de volgende bijeen- komst van het Bestuur haar verslag kon uitbrengen. : De vergadering besluit overeenkomstig dit voorstel, waarna : zij, mets meer aan de orde zijnde, gesloten wordt. AE 2 nie an |” Deere BENFUERSVERGADERING, vr dtor Din 13 Jur 1472. Tourer woordie de heeren: Bachiene, Blomimneudal, Me sro, Niemann en Wijnmalen (Secretaris). Met kerstegeving afwezig de heeren Bleeker, Sloet van de Besse, Dumontier, Kern, Hoffinsan, Millard en ‘s Jacob. T-- eveedee ser afwezmherd van den Voorzitter en den Ouder- venter. bemeedt de heer Bachiene, als oudste in jaren, - 1 ope itterse hap. De vaotuien van het verhandelde in gde vorige vergadering eier meen en goedgekeurd. In Ver tter dot ededeeling van: ] de "wu attest der voliretide: boek werken: an oe De setement van Kolonien. I Are eten Aan eden harder, de scheepvaart en de ie en en Pen oat Javaoen Madura over INTO, geo Reve a re hebintheen, tee 's Ciraveninute: Neen cen Vaar ole vore Wirester der Nenmkdghke bibiotteek over tee Neree ver Weten sela, te Weeren: dk woot gle eit ef be It re isteerie oe Casse, ths deed, si 2 beth ter, att. | 3 Nen er mer er tat ernatisehenalurwissetinc afte (ee, IS. un 13 de. fate Ar ee at Wetensciappen. te Bers: Mes or aver 1872 tar ZN EEL gee Tapia, te Paris. Poul Aven INT. ba ae Pett tee Doct aft sorteer oe bette re. i. : , ~” ere, dee IN, „al Resi, deci \ I ‘ XXVIII 14QSTE BESTUURSVERGADERING. Van het Departement van Oorlog, te Washington: Tree copies of the tri-daily Weater Nap. Tree copies of the tri-daily Bulletin. Van Clements R. Markham, te Tonden. Ocean Highways, the geographical Record, Juli 1872. Van prof. A. de Gubernatis: La Rivista Enropea, Juli 1872. 11. De volgende brieven: a. van den bibliothekaris der Koninklijke bibliotheek, de ontvangst berichtende van een ex. der Bijdragen, derde reeks, deel I—VI, alsmede van eenige afzonderlijke werken, door het Instituut uitgegeven, terwijl verder aan het Instituut wordt aangeboden eeu ex. der verslagen van den bibliothekaris van 1866 tot 1871. b. Van den Minister van Buitenlandsche Zaken, dd. 26 Juni jl., in antwoord op het schrijven van het Instituut, waarbij, de Minister verzocht werd kennis te willen geven, ter plaatse waar het behoort, van het besluit van het Instituutsbestuur tat benoeming der heeren Bleeker en Sloet van de Beele als afge- vaardigden van het Instituut op het internationaal statistisch congres te St. Petersburg. In den brief van den Minister van Buitenlandsche Zaken wordt te kennen gegeven, „dat zoolang van regeeringswege geen afgevaardigden ter bijwoning van het congres ziju aangewezen, de beschikking op het verzoek zal moeten worden aangehouden” De missives a en 4 worden voor kennisgeving aangenomen. ce. Van den Minister van Koloniën, dd. 19 Juni 1872, ter beantwoording van het verzoek van het Instituutsbestuur om door eene bestelling de uitgave te ondersteunen van eene door den heer Meinsina bewerkte Babad Tanah Djawi of Javaansche kronijk. De Minister van Koloniën schrijft, ~dat blijkens de inlichtingen, door den Goeverneur-Generaal van Nederlandsch Indië verstrekt, de Rabah Tanah Djawi in Indië niet geschikt wordt geacht voor het onderwijs op de inlandsche scholen, maar wel voor verspreiding onder de inlandsche bevolking. mits ont- daan van de aanteekeningen van den heer Meinsma, welke, terwijl zij voor den inlander onverstaaubaar zijn, den prijs van het werk noodelons verhoogen.” De Minister verzoekt nu opgave se VEE UAEPIK VERLSTETKACED DTRGGUNOUL. sIn deel NX van de Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen vindt men een bencht van H. J. Domis betreffende een door hem op Java gevonden steen met Kawi-inserigtie, die zich thanx, onder het merk TA. a. 5l in 's Rijks museum van ondheden alhier bevindt. oHet bermeht van Domis gaat vergezeld van eene ruwe schets van den stern, voldoende om dezen uit te herkenten. doch op verre ua met om de inseriptie uit te lezen, en van eene zoo- genaamde vertaling van den bekerden snltan van Noemenap. Hoeseel vertrouwen deze vertaling verdient, laat zieh reeds haeruit nagaan, dat zij het jaartal #27 vermeldt, waar de mecniptie volkomen duidelijk 1371 heeft! eOfschoou voor “to overige miet in staat, voor die valsche eene ware vertaling in de plaats te weven, Is "tommy evenwel geinkt de insenptie, behoudens enkele now tunfelwehtie gebleven punten, te lezen, en er althans verscheidene nian of meer be- kende woorden in aan te treflen, dee cemyermate den inhoud lasen vermeden. eHlet is my daarom voorgekomen dat cen beboorl::k facsimile op matiger schaal ob. v. op of, Ande de inserijgtie ongeveer (8 meter lang of breed en hoowr, met transeriptie mm ons schrift, becesens verklaring van 't alphabet en van de bekende woorden ata ann on Ve basesee buccal mrscwes Poel das Tose shen tine he, . al TEN or... tas oo. 1 Xxx ]428TE BESTUURSVERGADERING. De vergadering erkent eenstemmig de wenschelijkheid der op- neming in de Bijdragen van bedoeld facsimile met transcriptie en verklaring en inachtigt den Secretaris met den heer Cohen Stuart in overleg te treden en, zoo de kosten met te hoog zijn, last tot de uitvoering te geven. De heer Meinsma brengt, mede namens den heer Niemann, rapport uit omtrent het aan het Instituut ter plaatsing toege- zouden opstel van den heer Wiselius over Djija-Baja, zijn leven en profetieën. Het rapport van den heer Meinsma is van den volgenden inhoud : „Met nevensgaand artikel, dat ons eenige inlichtingen geeft omtrent de meermalen besproken voorspellingen van Djaja-Baja is wel waardig in de Bijdragen opgenomen te worden. Het is mij niet mogelijk geweest de ons bekende teksten bij Winter, Lamenspraken IL en de Hollander, die in het stuk worden ge- noemd, te vergelijken. Tier en daar schenen mij onnauwkeurig- heden te zijn, die ik evenals sommige verklaringen geheel voor rekening van den schrijver laat. Het zij mij vergund hierbij op te merken dat cen dergelijke prafetie, als hier van Djaja- Bijä gegeven wordt, in het boek Adji-Saka (uitgave van Gaal en Roorda, pag. 2'8—261) aan Vorst Bandjaran-Sari of liever Sang Pandita Radja, zooals hij na zijn troonsafstand genoemd werd, im den mond wordt geleed; de profetieën gaan evenwel niet zoover, maar bepalen zich tot de splitsing van het rijk in twee deelen; in enkele opzichten afwijkend, is er evenwel zooveel overeenkomst tusschen dat ik beide verhalen gerust oorspronkelijk voor hetzelfde durf houden , dat nu maar verschillend is ingekleed.» Na dit. advies besluit de vergadering den Secretaris te mach- tigen tot opneming van het opstel in de Bijdragen. De heer Niemann zegt dat hij de pakken, in het Rijksarchief voorhanden en waarvan de heer Sloet van de Beele in de vorige vergadering gesmmde, heeft gezien. Van die stukken, waarvan de meesten geschreven zijn in loopend Perzisch schrift, anderen in de Toeloesroesche of andere taal, is de inhoud door een zendeling aangeduid. Zij hebben allen betrekking op voormalige Neder- landsche kantoren in Voor-Indië. De heer Niemann wenscht ook het gevoelen van de heeren Kern en Hoffmann over die stukken te hooren eu stelt zich dus voor het Instituut nog nader rapport te doen. 14SRTK RESTUURSVERGADER!AG, XXxr De Secretaris zegt dat hij een opstel heeft ontvangen van den hoowieernaur de Hollander, wetiteld: «Een Engelschman en een Novrd- Amerikaan in Nederlandseh Oost-Indië » Ofschoon dit opetel beter geschikt zou zijn voor het ‘Tudsebrift: van Neder- landseh-ludu, dan voor de Bijdragen, weeft de Seeretaris niet- temin in overweging het voor de Bydragen te bestemmen, ook ogidat de inzending heeft plaats gehad tengevolge van eene tot den heer Hollander gerichte uitnodiging. De vergadering ver- ecuigt zich met dit voorstel. De sergadering wordt daarna gesloten. L45ere BESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 2Ì Serrennir S72. Tegenwoordie de heeren Bleeker (Voorst er), Wijn- malen (Neeretaris), Baclnene, Boommendal, Dumentier, Hotfinann. Kern, Meinsma en Niemann. Afwesig de Keer Stoet van de Beele, met hennisgesinye. en de Zeeren Miliard en ‘s Jacob. De notulen van het verhandeide im de vorige verseadering worden gelezen en goedgekeurd. De Voorzitter doet mededeeling van Je ontvet van I. De vetgende bose werken: Var cet Departement Van Rotonten: QObeerations made at the magnetteat and meteoor ti al sbaerettory at Beasaa, Vol. 1, he vaker azen [he restdentie Kadoe secar oder nithemesten der states ee Kosal Versi ur over [87] Jaarherk van tet mijnwezen im Neder! Qh st Fe ib arn Vaz ies Bitasiiase: Crenootse: ap veer Ris er, Wetec bean Todeeir voor Dndisehe tule, Aard on venenatis ute. Geel NNI. ath Ben bb. dee, NN. OS, Notulen deel IN. 1871. XxXxXII 1438TE BESTUURSVERGADERING. Eerste vervolg. Catalogus der bibliotheek. Van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen te Amsterdam : Verslagen en mededeelingen. Afd. Natuurkunde, 2¢ reeks, Be dl, Se stuk. Van het Kon. Instituut van Ingenieurs: Tijdschrift, 1871-—1872, 5e afl. Van de Keizerlijke Akademie, te Weenen: Sitzungsberichte der Math. Naturwissenschaftlichen Classe 1872, ne 17— 20. Van de Kon. Akademie te Berlijn: Monatsberichte, April 1872. Van de Keizerlijke Akademie te St.-Petersburg: Mémoires. Deel XVII, no 11—12, XVIII, no. 1—7. Bulletin. Deel XVII, blad 1— 26. Van de Asiatic Society: Journal, New Series, vol. V, no. 2, VI, no. 1. Van de Geographical Society: Proceedings, deel XV, no. 5, XVI, no, 1—2. Van de Asiatic Society of Bengal: Bibliotheca Indica. Old Series, no. 228—229, New Series, no. 244—245, 247—251. Van de Société de géographie te Parijs: Bulletin April 1872. Van de Deutschen Morgenländischen Gesellschaft : Zeitschrift dl. 26, no. 1—2. Van de Gesellschaft für Mrdkunde : Zeitschrift no. $8. Van de Anthropologischen Gesellschaft te Weenen: Mittheilungen, no. 12—14. Van de Smithsonian Institution : Report 1870. Monthly report on the commerce and navigation of the United States, for the year ended June 1871. Ninth report of the California institution for the education of the deaf and dumb and the blind. Van den heer Dr. B. F. Matthes, te Kampen: Over de Bissoes of Heidensche priesters en priesteressen. Van den heer Angelo de Ciubernatis: La rivista Europea. Anno IIT, vol. IIL, aft. 8, vol. TV, afl. 1. Il. De volgende missives: 1488T2 KESTUURSVERGADERING. KAKEN « van den Minister van Koloniën, dd. 19 Augustus jl, waarbij, het Instituut wordt verzocht aan het Departement te leveren 540) ex. van de Babad Tanah Djawi of davaanusche kroniek , zonder de aanteeheningen van den heer Meinsma. Waar- vane fer Instituut f 3.— per ex. in rekening zal kunnen brengen. Door den Secretaris wordt mededeeling gedaan van de door den heer Smits geleverde opgave der drukkosten van dit werk. Die opzave berust op een schrijven van de firma Enschede te Haarlem, wier tusschenkomst door den heer Smits is ingeroepen, omdat deze laatste van de veronderstelling is uitgegaan dat men zes werk van den heer Meinsma met de nieuwe (schuinsche) Javaarsche type zou wenschen gezet te hebben. De vergadering mt Ket evenwel wenschelijk, omdat de ontvangen prijsopguve geer hoo wordt geacht, dat de heer Nunts ook bij andere druk- kem en vene prijsberekening vrage, terwijl de vergadering het verster geraden oordeelt het werk te zetten met de oude (staande) Jar aansche type. 5, Van den Minister van Binnenlandsche Zaken. dd. 19 Aasrstus 1572. ten geleide van eene Sermneringsmedale met @seoma door het Bestuur van het in IS] te Antwerpen ge- taten aardr:kehundie congres aan het Enstituut toegekend, De ortvangst van deze stukken ts beers aan den Mirt ster van Binneniaudsche Zaken bericht. e Van het Bestuur van het in IN7I te Antwerpen vetouden aardrchshundiy conyres, waarb.: het Ee stotuut dank wordt ge veerd vr het zenden van een vertegen zer op Het emattes en Baard: verder de toezending wordt ver enorm Van er \. van Het verzi dep vergaderen Var het conepes, met te tee tesien catalogus der vehouden experte, Zonaiva dit werk ontvangen zal zn, zal daarvoor de dank vas. Hes Instituut worden betnil. d van Commissarivsen te Parenvarthe, del 13 den INAD Dt eruriven stren* voornamelijk ter besntwoordinr var br ever vac fet Instituutsbestuur, waarbij tro tarten Werder „ee sove. veztrest de geldelijke sanwelewenkerden. Veeder wordt mededeeiing gedaan dat voor lami hdmaats © | eben badankt de heeren J. Sander. \ MH Gees tel FP XXXIV 1438TE BESTUURSVERGADERING. Carstairs, S. Soesman Jr. en J. van Praag, terwijl het lid, de heer A. M. Coster, overleden is. Door Commissarissen wordt verder voorgesteld, tengevolge van de aftreding van den heer Carstairs, tot commissaris van het Instituut te benoemen den heer van Dissel. De penningmeester verklaart genoegen te nemen met de ge- geven inlichtingen, waarvoor Commissarissen dank zal worden gezegd. De vergadering besluit verder, overeenkomstig het gedane voorstel, tot commissaris te benoemen den heer S. van Dissel. Van deze benoeming zal aan commissarissen mededeeling worden gedaan en tevens worden verklaard dat het Bestuur met leed- wezen kennis genomen heeft van het ontslag van vijf leden, te meer omdat betwijfeld mag worden of de reden, die tot het ontslag geleid heeft, juist is. Commissarissen meenen toch het be- danken van die leden te moeten toeschrijven aan de weinige belang- stelling die, naar hun oordeel, die kolonie totdusver van het In- stituut heeft ondervonden. Het Bestuur meent integendeel , dat het Instituut steeds van belangstelling voor de kolonie bewijs heeft gegeven. Alle bijdragen, die het Bestuur uit West-Indië werden toegezonden en die van wetenschappelijken aard waren, zijn op een enkele uitzondering na misschien, steeds in de Bijdragen opgenomen. Ook de verslagen der vergaderingen van Februari en Juni 1868, ofschoon zeer laat aan het Bestuur ingezonden , zijn eene plaatsing niet geweigerd. Indien evenwel het Bestuur in een enkel opzicht niet geheel aan de wenschen van sommige of alle leden in West-Indië heeft kunnen voldoen, was dit niet toe te,schrijven aan gemis van belangstelling , maar aan de over- tuiging dat het Instituut door een toegeven aan die wenschen een veld zou betreden dat geheel ligt buiten den kring van zijne werkzaamheden. e. van den heer A. B. Cohen Stuart te Leiden , waarin wordt te kennen gegeven dat de vermoedelijke kosten van het te ver- vaardigen facsimile (zie het verslag der vorige bestuursvergade- ring) zullen bedragen voor 500 exc., met inbegrip van papier, ongeveer f 50. De vergadering stelt genoemde som voor het aangewezen doel beschikbaar, en: machtigt den Secretaris den heer Cohen Stuart uit te noodigen door zijne welwillende tusschcukomst het facsi- ‚ mile te doen vervaardigen. 143572 BESTUURSVERGADERING. XXXV De heer Niemann brengt verslag uit omtrent een opstel van en heer Wiselius, ter opneming in de Bijdragen ingezonden, etiteld. «Bijdrage tot de kennis van het eiland Ternate in het Biden der 1Se eeuw.s De heer Niemann ontraadt de opneming ax dit opstel, omdat het mets van eenig belang bevat dat men zt reeds bij Valentijn, Bleeker, v. d. Crab en anderen vindt. De vergadering besluit overeenkainstig dit advies. De Secretaris zegt dat de heer Pijnappel twee opstellen heeft agezonden voor de Bijdragen, het eene getiteld: «Kenige aan- serkingen op Wallace Insalindes , het andere: «Over de kennis ve de Arabieren, voor de komst der Portugezen, van den Ine wsehen Archipel bezaten.» Overeenkomnstig het advies van den Voorzitter en den Secretaris, saertict de verwadering beide opstellen 1m het Tijdschrift op Pr nemen. De Heer Kern brengt een voorloopig rapport uit namens de eemissie beljet met het ontwerpen van een stelsel van trans- neue |K) meent in de eerste plaats te moeten opmerken dat per, uit eerie teelichtinw bij de in eene vore aflevering opge- omer, Fiat, die ven stelsel van transeriptie bevat, ten onrechte seh afsrriend dut de bedoeling was de mede-arbetders in de 3 trace te dwinwen, Men wenschte dat de schrijvers in de Bo beren sooren: mogelijk het vroeger medegedeelde stelsel zouden vas. maar veensving Wilde men hen daartoe verpitehten. Aan Le verbe nl opvatting, bet gevole waarschijnlijk van eene gen der he vinsnede im de teelientinug, is het protest toe te er ven dat door den heer Roorda werd ingezonden en die hearts) sender ernie aanmerkingen tegen het ontworpen stelsel ese [De vermiste. Later benoemad om vern de vemaakte op- rete cen, coo San den Keer Koorda als van anderen, kennis peren. heeft zieh met d'er zieh beezier @ehunden. maar IN eener en staat een defintief rapuort uit te brengen. daar seert overle nooi is, Op verzoek van den beer Kern reese te cormimntesie dient verkinard. The Soer taris zet dat hit ven den heer Robade van der Au merar zen Heeft het landseciritt van het reister.ar des heeren bredere Pe eer van der Au heeft der Heemdserrft geteel we de jers gereed gemaakt, met tueveeging van cen groot amel noten en aar teekeningen. XXXVI . ]4ÍSTE BESTUURSVERGADERING. De vergadering machtigt den Secretaris thans eene opgave te verzoeken van de kosten, verbonden aan de uitgave van dit hand- schrift met de daarbij gevoegde kaarten en platen, ten einde daaromtrent in eene volgende vergadering eene beslissing te kunnen nemen. Tot leden worden voorgesteld en aangenomen de heeren: J. M. van Vleuten en M. T. H. Perelaer, beide te °s Gra- venhage. De vergadering wordt hierna gesloten. 1448ts BESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 19 OcTOBER 1872. Tegenwoordig de heeren: Bleeker (Voorzitter), Sloet van de Beele, Wijnmalen (Secretaris), Bachiene, Bloimn- mendal, Hoffmann, Meinsma en Niemann. Afwezig de heer Dumontier met kennisgeving en de heeren Kern, Millard en ’s Jacob. De Voorzitter doet mededeeling van de ontvangst van: I. De volgende boekwerken : Van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten eu Wetenschappen : Tijdschrift deel XVIII, afl. 5. Notulen deel X, no. ]—2. Van de Ned. Maatschappij van Nijverheid: Tijdschrift 8e reeks, deel XIIL, stuk 5—6. Van de Société de géographie te Parijs: Bulletin, Afl. Juni 1872. Van de Société Impériale géographique te St. Petersburg: Otcet, jaarg. 1871. Izwjastija, deel VII, afl. 4—8, deel VIIT, afl. 1—3. Van prof. A. de Gubernatis: La Rivista Europea. Anno IIT, vol. IV, afl. 2. Van den heer Ch. Ruelens, te Brussel : La découverte de |’ Australié. TANTE BESTUURSVERGADERING. AXXVIEL I. De volgende missives: e. Van de heeren J. M. van Vleuten en M. T. H. Perelaer, adende bericht dat zij het aangeboden lidmaatschap aanvaarden. 8. Van Commissarissen van het Instituut te Batavia, dd. 19 wrustus 1872. waarbij aan het Bestuur worden toegezonden ee wissels, groot / 802 en f 290, de eerste ter voldoening pr grcevernements-bijdrage over Junt tot December 1S71, na sek der maandelijksche bezoldiging van den bediende, en van rangen coutributien, de tweede bevattende de goevernements- èraze over het eerste halfjaar 1872, na aftrek van kleine garen. Verdier wordt bericht, dat ten gevolge van de verplaatsing a der heer van dambory Brouwer naar Padang, deze met als mentesaris van het Instituut is kunnen optreden, zoodat wordt vegeste,d tot commissaris te benoemen den heer Mr. W. B, Sera. De toesevzonden wissels zijn in handen gesteld van den pen- semerates. oberrenkomeny de gedane voordracht wordt tot com- gars Van bet Instituut te Batavia benoemd de heer Mr. ‚B Bergsina. Uit.are der Babud Tanah Djawi. De Secretaris zegt dat, naar ze hug van het in de vore vergadering genomen besluit, …, ver den druk van het werk van den heer Meinsina aan Dob ezen van de ronte staande Javaansche typen de voorkeur see sen, met den heer Ninits nader an overleg is getreden, ze zeeft verklaard, nu de staande type verlangd wordt, zelf stast te zijn het werk te zetten, daar hij van die lettersoort bueteruewoon terooten voorraad ter zijner drukkerij voor- rs ger. Heeft. Teme | vroeger gerekend is op eene oplage van 1250 ex, is ee nadere overweging, eene oplage van 1 IDO ex, voldoende enter. Met deze oplize bluven er, na aftrek van de 500 zeer Hef Departement van Rolomen en de exx. voor de leden "ver Tretituut ‚now 200) exx. voor den handel over ' hetereen, ook ac cet eure) van den heer Meinsma, voldoende wordt geae’t, De teer Snits verbindt zieh om gedurende de wintermaanden via) ger week, later, des gevorderd , meer te leveren , zoodat oa „real het geheele werk, met de aanteekeningen begroot angeseer OU vei, an den loop van 1873 gereed zal zijn. XXXVII 1448STE BESTUURSVERGADERING. Na deze mededeelingen gehoord te hebben, besluit de ver- gadering, overeenkomstig het advies van den Secretaris, den heer Smits het drukken van het werk op te dragen. Uitgave van het reisverhaal des heeren von Rosenberg. De Secretaris deelt de prijsopgave mede voor het drukken van den tekst en voor het leveren der bij het werk gevoegde platen. De vergadering overweegt in de eerste plaats de wijze van uitgave der platen, en beslist dat zij niet in dep tekst inge- “ voegd, maar achter het werk geplaatst zullen worden, terwijl ook wordt besloten, met het oog op de platen, het handschrift te drukken in kwarto formaat, De vergadering bepaalt verder dat het drukwerk door den heer Smits en de platen door den heer Trap zullen geleverd worden, terwijl aan den Secretaris wordt opgedragen met den heer Trap in nader overleg te treden omtrent de prijsopgave, vooral omdat sommige platen nog ver- eenvoudigd kunnen worden. Herdruk van van der Tuuk’s maleisch leesboek. De Secre- taris zegt dat de oplage van dit leesboek uitgeput is en geeft in overweging, met het oog op het gebruik dat daarvan ge- maakt wordt en de betrekkelijk geringe kosten aan den herdruk verbonden, tot dien herdruk te besluiten. De vergadering draagt aan de heeren Meinsma en Niemann op hieromtrent bij eene volgende gelegenheid advies te willen uitbrengen, terwijl laatst- genoemde zich bereid verklaart daaromtrent ovk in overleg te treden met den heer v. d. Tuuk. die zich thans op Bali bevindt, De heer Niemann zegt, dat hij een schrijven ontvangen heeft van den zendeling, den heer van Eck, die verklaart in het bezit te zijn van eenige Balineesche teksten, waarvan hij af- schriften (met Romeinsche letter) en vertaling zou willen maken om die aan het Instituut ter opneming in de Bijdragen aan te bieden. Het gedeelte van den brief, dat op deze zaak betrekking heeft, luidt aldus: „Ik ben zoo vrij een beroep te doen op uwe welwillendheid door u te verzoeken mij wel te willen mededeelen of het Kon. Instituut misschien genegen zou zijn den druk inet Latijnsch karakter van een der hieronder genoemde gedichten op zich te nemen en zoo ja, met of zonder bijgevoegde vertaling. 1. Bagoes Hoembara, groot ruim 900 koepletten in djinada- even LU REE. WE NEI RUUI EIJ CAEN UIC CCHR proces ut Daim en eene uit Djong-Biroe took op Javaj, naar Bass teru Historische waarde heeft dit stunk weinter, maar voor de Keeris van het Balineesch as het zeer aan te bevelen. 2. Pan Reeeseh cen. een algemeen behend spotdicht, waarin de balineesche en aneh aenmedaanscne priesters met hunne voorzewende geleerdheid en hese, duchtte aan de haak gesteldl worden. Het versaal sint met de vermelding van een bloedig ververst tusschen den vorst van Pamamoran (ln Bliubangan? net band, waar de spot- verl P. B. tetnis hoort) en den Radja Dhn, waarbij eerst- genoemde wordt ter zijde gestaan door den vorst van Djagatra (gezane bassche spening voor Dyakatraò, 3, Newsngett, ven ee hit ba.:neesch veriaal, 225 koepietten groot,cen beck voor zorzelieden, gein de Balineezen seegzen, daar Het van \rven en trouwen sateen ant en met cene schaakpartij best. to ‘Procpak , gee scluedents van 2 broeders, dee de onderigke waning outs lachten en Waarvan de een, ma allerer avonturen. u zeker land tr) de deehter des vorsten trouwt en |uter UL den troon komt. 3. Toen- djeerg- Brroe , ven soort van godsdienstige roman, Waarin twee gezusters, ‘Poend:oeng Poen en VT. Barak. met Lunne mieht T Biroe de hoofdrol spiesen. Macht Het Tastutunt tet den druk besluiten, dan zal rh mam hest deen om zee spoedie moe geyk cen kopie. dunbeii,k geschreven, te hunnen oversenden, De noodiwe Veralariny en onterderineren zuilen Yi.acest ut beerseerdern XL 1458TE BESTUURSVERGADERING. congres te St. Petersburg te vertegenwoordigen, verklaren dat zij tot hun leedwezen door verschillende omstandigheden verhin- derd zijn geworden de reis naar St. Petersburg te ondernemen. De vergadering wordt gesloten. 145stE BESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 21 DrceuBERr 1872. Tegenwoordig de heeren Bleeker (Voorzitter), Sloet van de Beele, Bachiene, Wijnmalen (Secretaris), Blom- mendal, Meinsma en Niemann. Afwezig de heer Dumontier, wegens ongesteldheid, met kennisgeving en de heeren Kern, Millard en ’s Jacob. | De notulen van het verhandelde in de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. De Voorzitter bericht de ontvangst van I. De volgende boekwerken. Van het Departement van Koloniën: de Jonge, De opkomst van het Ned. gezag in Ol. 6¢ dl. Van het Inst. van ingenieurs : Tijdschrift 1872—1873, le afl. Van de Ned. Maatschappij tot bevordering van nijverheid: Handelingen 1872. Van de Kamer van koophandel en nijverheid te Batavia: Eene zeehaven voor Batavia. Van de Akademie van wetenschappen te Berlijn : Monatsbericht Mei— Augustus 1872. Van de Akademie van wetenschappen te Weenen: Berichten jaarg. 1872 no XXI—XXV. Van de Société de géographie te Parijs: Bulletin Junij 1872. Van Dr. B. Matthes, te Kampen: Boeginesche chrestomathie LI en TIT. Van prof. A. de Gubernatis : la Rivista Europea afl. Nov. 1872. 14597) RESTUURSVERGADERING. ML Il. De volgende missives: a van den generaal Weitzel, die het Instituut voor zijne hiblio- theek aanbiedt eene fraai beschreven bamboe uit de Lampongs afkomstig, benevens twee manuscripten op boomschors, het eene te met arabische letter geschreven, het andere werd den heer Wertzel als Lampougs-schrift ter hand gesteld. Den heer Weitzel zal de dank van het Bestuur voor dit ge- erhenk worden betuigd, terwijl de aangeboden handschriften in de briblautieek zullen worden opgenomen. De heer Sloet van de Beele verklaart, naar aanleiding van ait schrijven, dat hij bereid is eenige exx. ter beschikking van get Kestuur te stellen van het door hem uitgegeven en door den heer van der Turk bewerkt geschrift, getiteld: # Lees manu- serie Lampongs-, ten einde daarvan een ex. te zenden aan de binnen- en buitenlandsche genootschappen en bibliotheken, die met bet Instituut in betrekhing staan. let Bestuur verneemt met oweluevallen dit aanbod en draagt den Sceretaris op, na onteanint der toegezegde exemplaren, aan ieder der bedoelde instellingen een exemplaar toe te zenden. Se Van Commissarissen te Batavia, dd. 25 Augustus 1872, waarb.) wordt) toegezonden eene rekening-courant van bo dun sel -- 1 Juh 1872 en verder een wissel, groot 600 wegens tetaaide contributien, waarvan de speciticatie zal volgen. Deze missive wordt voor kennisgesing aangezouden, De wissel ie bereide in handen van den penningmeester. $ van den Onder-voorzitter van het Instituut, deu heer Sloet van de Beele, waarin wordt meegedeeld, dat de heer Schlegel, te:k der chineescne taal te Batavia, bekend door verschrilende zesernften over China, die hem de doctorswaardizhetd Avrorse eamaa te Jena bezorgde, «van het jonst verschenen werk van der. neer Schlegel, getiteld: | -Sinteo-Arvaca ou recherches: sur ee races primitives dans les lanques C hinoises et Arventes~ seit net Instituut een ex. aangeboden -— een uitvoer werk : de Fransche taal heeft geschreven, geteld: -Uranoge ojee U smaer ou preuves directes, nouvelles et nombreuses, ine ats.nonie chinoise ext la plus ancienne et que Pastronomie ze anciens peuples occidentaux a cte empruntee à celie des rat 8” Cb uitnondiging van den heer Sloet van de Beele, heeft de XL J458TE BESTUURSVERGADERING. de auteur, de heer Schlegel, eene nota omtrent dit werk ge- schreven, welke het volgende behelst : „Verscheidene beroemde geleerden, zooals Bailly, Dupuis, Letronne, Wilhelm von Schlegel, Jdeler, Adolf Holzmann, enz. hebben vruchteloos naar den oorsprong der namen der sterre- beelden van onze oude hemelkaarten gezocht. „Dan eens werd de uitvinding dezer namen aan de onde Egyptenaren, dan weder aan de Assyriërs, Chaldeeuwen of zelfs de Grieken toegeschreven. Maar niettegenstaande alle de geleerde verhandelingen door deze mannen geschreven, is deze kwestie nog steeds in het duister gehuld. „Alle deze geleerden echter erkenden het beginsel dat de sterre- beelden van onzen hemel betrekking hadden op den landbouw en het klimaat; maar geen van hun heeft ooit deze betrekking kunnen ophelderen; want al kwamen ook sominige dezer beelden met het klimaat van een dezer oude volkeren overeen, zoo pasten zij dan toch weder niet op den landbouw dezer volkeren. „In 1835 gaf de Chevalier de Paravey eene kleine brochure uit, waarin hij voor de eerste maal de treflende overeenkomst tusschen sommige namen van Chineesche en westersche sterrcheelden aantoonde; maar, uit gebrek aan kennis van het Chineesch, kon hij den oorsprong dezer namen niet bewijzen. vIn het jaar 1868 toevallig te Batavia dit boekje in handen krijgende, kwam ik op het denkbeeld te beproeven of ik wellicht gelukkiger in mijne nasporingen mocht zijn dan de Chevalier de Paravey. „Dit slaagde’ boven verwachting, en eene gedurende acht jaren voortgezette studie der Chineesche sterrebeelden , bracht mij tot de overtuiging : lo, dat de Chineesche sterrebeelden, ten getale van meer dan 750, allen betrekking hadden op den landbouw , het klimaat, en de natuurlijke voortbrengselen van het oude China. 2o. dat men in die beelden drie duidelijk begrensde perioden kan onderscheiden; daar men ouder die beelden drie pool- sterren , en drie lente-eveningspunten vindt, die respectievelijk de epochen van ! 17000, 14500 en 3000 voor onze tijd- rekening aantoonen; en 80. dat bijna alle de oude westersche sterrebeelden hunne namen hebben ontleend aan de Chineesche sfeer.. „In het tweede gedeelte van mijne verhandeling heb ik ook EENIGE OPMERKINGEN OMTRENT EN NAAR AANLEIDING VAN DAT GEDEELTE ven Dn. J. J. DE HOLLANDERS MANDLEIDING BIJ DE BEORFENING DER LAND- EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH OOST-INDIE, HETWELK HANDELT OVER HET GOUVERNEMENT VAN CELEBES EN ONDERHOORIGHEDEN. Het valt zeker niet te ontkennen, dat bovengenoemde Handleiding van Dr. J. J. De Hollander zich bij de beoefening der land- en vol- kenkunde van Nederlandsch Oost-Indie zoowel door inhoud als vorm ten sterkste aanbeveelt. Volgaarne veef ik dan ook den heer J.J. De Hollander ien lof, die hem zoo regtmatig toekomt, van een hoogst verdienstelijk en uitstekend hoek geleverd te hebben. Maar het spreekt van zelf, dat hij bij het schrijven van eeu werk van dien aard en om- vang als het zijne, maar al te dikwerf op ven dwaalspoor moest verge ken. Tht geldt inzonderheid daar, waar taj die gedeelten onzer Oost- Indische bezittingen behandelt, welke now zoo weinig bekend zijn, ale onze buitenpasten. En dat weinige, hoe zebrekhig is het dan nog maar al te dikwerf! Ik houd mij dus overtuigd, dat het den sweachten Sehrijver niet dan welkom ziju kan, om san een ieder, die op cen dier buitenposten gevestigd wa-, of nog is, cene naauwkenrige opzave te bekomen van al de fouten, die deze in de behandeline van het hem deor eigen aanschouwing bekend gewest opwemerkt heeft. Alleen lenge dien weg kan het werk van De Mallander mijns inziens ceumaal l é 5, ow zoodanige volledigheid bereiken, dat het een ware vraagbaak wordt voor een ieder, die belang stelt in de naauwkeurige kennis van eenig gedeelte, welk dan ook, onzer Nederlandsch-Oost-Indische bezittingen. In de hope, dat mijn voorbeeld later door anderen nagevolgd worde, deel ik het publiek hiernevens eenige opmerkingen mede om- trent en naar aanleiding van hetgeen Dr. De Hollander over het Gou- vernement van Celebes en Onderhoorigheden gezegd heeft. Na tot tweemaal toe een tijd van circa 9 jaar niet alleen te Makas- sar, maar ook dikwerf in de Binnenlanden van Zuid-Celebes doorgebragt te hebben, vermeen ik, geenszins een vreemdeling in dat mij zoo dier- baar geworden gewest gebleven te zijn. Bovendien had ik bij het ma- ken mijner opmerkingen de gelegenheid, gedurig iemand te raadple- gen, als mijn’ vriend, den kundigen en hoogstverdienstelijken kontro- leur 1° kl. J. Bensbach, die zijn gansche leven op Celebes gesleten, en als reizend ambtenaar insgelijks een groot gedeelte daarvan in persoon bezocht heeft. Door hem was ik vooral ook in staat, om, ofschoon reeds in Holland teruggekeerd, een naauwkeurige opgave te erlangen van al de veranderingen, die er, sedert het verschijnen van De Hol- lander’s werk, op Zuid-Celebes hadden plaats gevonden. Alvorens echter tot de door mij ondernomen taak over te gaan, laat ik hieronder eene korte opheldering volgen omtrent de wijze, waar- op ik de inlandsche eigennamen met onze letters getranscribeerd heb. Voor een werk toch, als dat van den heer De Hollander is het voorze- ker een hoofdvereischte, dat de uitspraak der eigennamen van plaat- sen en personen naauwkeurig en duidelijk aangewezen worde. Te meer acht ik mij hiertoe gedrongen, omdat mijne wijze van transcrip- tie wel eens verkeerd begrepen is, en daardoor aanleiding tot misver- stand gegeven heeft. Dit is onder anderen het geval geweest met een «Beknopt verslag van een verblijf in die Binnenlanden van Celebes, ‘waar Boegineesch gesproken wordt, gedurende zes maanden, van 3 624 April tot 24 October 1856,” alsmede “een dito mijner reizen in de Binnenlansden van Celebes, in de jaren 1857 en 1861,” beide op- genomen in de Rerigten betreffende de Bijbelverspreiding N°. 91 en N° 96 tot en met 99. Aan de verkeerde daarin voorkomeude spel- ling is het dan ook te wijten, dat de heer De Ilollander, die van beide geschriften gebruik maakte, buiten zijne schuld de uitspraak ran enkele namen onjuist opgaf. Wanneer een Boeginceche of Makassaarsche letter bij de transerip- tse niet dan door middel van twee of meer Hollandsche karakters aan- geduid kan worden, bedien ik mij van cen vereenigingsteeken. Deze aldus tamengestelde teekens zijn: > (nz), a (nek), >> (Mp), @? (ar). oy (Vs A (dj). ag (nj) en ap (nj). Een klein kapje boven de lettergreep dieut, om den lezer te waar- schuwen, dat daarop de klemtoon valt. De Arabische tesjdid (”) wordt soms door mij boven cen letter geplaatst, om verdubbeling aan te duiden. Ite a met een etje er boven (4) dient om de Boeginesche da aan te daiden (ss ). Dit teeken geeft te kennen onze e in geloof en der- zelijken, cvenwel met dit onderscheid, dat men ook iets van een a klank moet laten hooren. Vandaar, dat de Maleijers te Makassar, wanneer zij Roeginecsch schrijven of spreken, dit teeken en den daar- door aangeduiden klank dikwijls geheel weglaten, alzoo slechts cenvou- dag oen « klank laten hooren. Welligt ware dit teeken eenigermate met de Hebrecuw schie chatef-pathach te vergelijken. Een liggend streepje boven den klinker geeft te kennen, dat die lang is, bij voorbeeld: a, i, ve, ¢, 9. Ven schuins staand van de regter- naar de linkerhand loopend streepje boven deu klinker (bij voorbeeld: d, i, om, €, Ó) duidt aan, dat Ge byzonder wherp (of zooals de Boeginees zich uitdrukt: weetaadroe ) moet ustgesproken worden. 4 Verder verwijs ik naar het voorberigt van mijne brochure ‘over de Wadjorezen met hun handels- en scheepswetboek ,” waarin ik de reden ontvouwd heb, dat ik het minder doelmatig vond, om bovengemelden scherpen klinker door middel van een g aan te duiden. Ik ga thans over tot de mededeeling mijner beschouwingen, waarbij ik mij echter stipt tot het Gouvernement van Celebes en onderhoorig- heden zal bepalen. Al wat dus de Residentie Menado, en de landen om de golf van Tolo gelegen, met de daartoe behoorende eilanden, betreft, hetgceu wel niet geheel maar toch grootendeels in Deel II, Hoofdst. 2 en 3 vervat is, laat ik onopgemerkt voorbijgaan. Ik begin alzoo met hetgeen men hier en daar in Deel I over Zuid-Celebes vindt opgeteekend. Bl. 5, r. 10. ‘“Mangkasar.” Eigenlijk uit te spreken : “Mangkasard” dewijl in het Makassaarsch en Boegineesch iedere lettergreep op cen klinker of een nasaal (m, n, v7, nj) eindigt. Goa.” Ook geschreven: ‘‘Géwa.” ‘‘Maros” Volgens den Inlander: ‘“Mároesoë”” ‘« Boni’ Men leze: ‘“Bóne”’ r. ll. ‘“Wadjoe” Men leze: “Wadi.” “dja Tamparang of Sidenring.” Men leze : “Adja-tappdraig” en Jate Sidenring weg. Daarover later meer. “‘Soping” Men leze: ‘‘Séppeng” — Deze verdubbeling van de p, en later ook van andere medeklinkers, wordt in het Boeginecsch en Ma- kassaarsch schrift niet aangetroffen, geschiedt enkel door mij, om meer de ware uitspraak weêr te geven. r. 12. ““Mandkar” Men leze: “Mandar”, of nog liever met den Boc- ginees: ‘“‘Mdnrd,” waarvoor de Makassaar zegt: ““Mändará.” scKajeli, Palos.” Men leze: ‘‘Kaili, waarin o. a. het rijk van Palos, of volgens den Inlander: Palve.” ee Massenring.” Men leze: “Masinrinpoeloe” — Hierover later meer. 