Elements of Dutch grammar, after Dr. Ahn's method
Dushmanta verstomde; maar de grijsaard ging dus voort: dat Brama, met eenen eeuwigen overvloed van licht en warmte, de Koningin des Kernels voorzien heeft , dit leeren mij de stralen, die overal, van haar aangezigt, op elken koornhalm en op de hutten der armen zoo wel als op de paleizen der Grooten afschitteren. De wolken, wanneer zij vol zijn , zenden haren zegen naar beneden , en drenken de grijsaard old man , onheugelijk iraraemorial , lot fate , dwaas fool , /mj^^o/* pleasuregarden , getal unraber, zuchten to sigh, herhalen to repeat, zakelijk summarily, hernemen to reply, to ti%k, getuige yi'xi- uess, verstommen to be sileut, voortgaati to coutiuue, eeuwig eter- nal, afschitteren to shiue. m dorstende landen en het gebergte. Mijn vruchtbooln beigt zijne reikgeladen takkeu naar de aarde. Zoo verkondigt de gansche Natuur allerwegen , dat Brama haar met rijkdom zegent ! Maar gij , mijn Vorst , wat doet gij , ten blijke van den overvloed , welken gij zegt te bezitten ? Vraag de tranen nwes volks; en beroem U dan, zoo gij kunt, voor liet oog van Brama, over uwen rijkdom. De kluizenaar keerde terug, en .liet den Koning over aan zijne eigene overdenkingen. Dushmanta bekeerde zich , en werd op nieuw een zegen voor zijn volk. Op zekeren dag ging hij zijn' ouden leermeester opzoe- ken, riep hem nit zijne hut, en zeide : nu durf ik weder- om in de stralen van het zonlicht verschijnen , en uwen met vrucht beladen boom zonder blozen aanschouwen. Maar nog een ding , o vriend mijner jeugd , ontbreekt mij ! Wat kan, antwoordde de Bramin, den Vorst ontbreken, die de weldoener van zijn geheel volk is? De wijslieid, zeide Dushmanta, om mijne dankbaarheid behoorlijk aan Brama te bewijzen, die mij door U op den regten weg, welken ik verlaten had, herleid heeft, en die mij leert, dat het vrolijke gelaat des volks de ware rijkdom zijns vorsten is. Beiden weenden, zegenden en omhelsden elkander. VAN Hemert. 2. David and the prophet Nathan, David had zich met overspel en moord bezoedeld ; en zijn geweten scheen in slaap gewiegd, misschien wel door het denkbeeld: ik ben immers koning! Nathan wordt tot hem tak braucL, ten blijke as a proof, zich heroemen to boast, over- denking reflection, blozen to turn red, to feel ashamed, y^<!<^6^ youth, ontbreken to be wanting, weldoener hene^dicior , behoorlijk in 2t.\)Xo\)&x manner, herleiden to bring back, gelaat iiice, omhelzenio Gxnhx'ACQ, overspel adultery, misschien perhaps, denkbeeld thought, immers however. 100 gezonden, om hem uit dien zoeten slaap verschrikkelijk wakker te maken. Hij weet, dat hem regtstreeks aan te tasten misschien het middel zijn zou, om den zondaar nog dieper te doen vallen. Hij wil dus eerst zijn hart week en gevoelig maken, ora hem op het juist geschikte oogenblik den slag toe te brengen. Hij neemt hierom de verdichting te baat, en stelt aan David de gelijkenis voor van een rijk en een arm man : de een heeft alles wat hij begeert ; de andere slechts eene geringe bezitting; deze laatste wordt hem door den rijken wreedaardig ontroofd , die daarbij nog eene goede en betamelijke bonding weet aan te nemen. Deze verdich- ting, juist gepast op Davids omstandigheid , heeft echter niets buitengemeens , doch alles komt aan op 't geen men de omkleeding noemt, dat is op de welsprekendheid. Hij teekent derhalve den armen zoo, dat hij het hoogste en teederste belang inboezemt, zoo dat hij niet eens noodig heeft zwarte en afschuwelijke verwen te bezigen, om voor den rijken de diepste verachting in te boezemen. Doch hooren wij de gelijkenis zelve, waarbij wij , in elken trek, de kunst des sprekers moeten bewonderen. „Er woonden twee menschen in eene zelfde stad. De eene was rijk, en de andere was arm. De rijke had schapen en runderen in groote raenigte. De arme had niets van dit alles; niets dan een eenig klein ooilam, dat hij gekocht had. Hij had het opgekweekt, en het was bij hem groot geworden in het midden zijner kinderen. Het at van zijne bete, het dronk uit zijnen beker, en sliep in zijn' schoot, en het was hem als eene dochter. Eens gebeurde het, dat de rijke man een gast kreeg. Om deze vreemdeliug te ont- regtstreeks iu a direct way, te baat nemen to make use of, wreed- aardig cruelly, hetamelijk respectable, buitenyemeen extraordiuary , teekenen to draw, to paiut, teeder teuder, belang interest, afschu- welijk horrible, verw colour, bezigen to use, ^//ir every, ^rt'A feature, menigte profusion, ooilam ewe-lamb, koopen to buy, opkxoeeken to briug up, at, from elen to eat, bete food, gebeuren to happeu. 101 halen, nam hij niet van zijne eigene schapen en runderen: maar hij nam het ooilam van dien armen man , en hij ont- haalde zijnen vreemden gast daarop." Welk een verhaal, vol uitdrukking, gevoel en kieschheid ! Verwondert het u , dat David in verontwaardiging opstuift , en zegt: „Zoo waarachtig als God leeffc, die rijke is een man des doods !" Maar verbeeld u nu den Profeet, het hart van den Koning voor regtvaardigheid en menschelijk- heid geopend ziende , en na een oogenblik ernstig zwijgens tot hem zeggende ; „Die man zijt gij !" VAN DER Palm. 3. The Petejrsmountain at Maastricht. Nadat wij de uitgestrekte vestingwerken doorgereden waren, en dezelve als een bewijs van menschelijke schran- derheid om zich op eene kunstraatige wijs te verdedigen, bewonderd hadden, sloegen wij langzaam klimmende den weg naar den St. Pietersberg in. Wij vonden hier reeds gidsen, die met flambouwen bij zich, aanboden, ons in het beroemde Peters hoi te geleiden. Een gedeelte van het gezelschap, voor hetwelk deze toer niet meer nieuw was, reed vooruit om ververschingen te bestellen, terwijl wij ons tot de onderaardsche reis voorbereidden. Ik kan niet ontkennen, dat het hart mij een weinig popelde toen de duisternis van het hoi mij zoo onvriendelijk tegengrimde, en dat ik mij liever met de verder rijdenden op het rijtuig zou gezet hebben. Ik huiverde alsof ik in het hoi van Tro- phonius moest afdalen. Maar al deze zoete bedenkingen onthalen to treat , verhaal narrative , kieschheid delicacy , verontwaar- diging indignation, opstuiven to break out, verheelden to imagine, ultgesirekt extensive , schranderheid cleaverness , kunimagtig artificial , gids guide, flamhouw torch, geleiden to conduct , gedeelte T^art , toer trip, ververscfiing refreshment , ontkennen to deny, popelen to tremble, tegmgrimmen to grim, to appear, rijtuig carriage , huiveren to shudder, afdalen to descend, zoet sweet, agreeable, hedenking thought. 102 hield ik maar voor mij zelve, en ik durf zeggen, dat nie- mand der vreemden lets van mijnen angst vermoedde. Reeds op een honderd stappen afstands gevoelt men de huivering- verwekkende koude , die ons in het hoi tegenkomt. Wij waren genoodzaakt, onze schawls digt te sluiten , de heeren knoopten rok en jas toe , een eukele had zich zelfs van eenen mantel voorzien. Langs den zacht glooijenden ingang dieper ge- komen, hinderde ons de koude minder. rk vond het inwendige van den berg minder akelig , maar ook minder inposant, dan ik het mijzelve voorgesteld had. Men ziet zoo terstond, dat het een werk van menschen- handen is. Men is namelijk jaar nit jaar in bezig, met hier groote vierkante blokken steen uit te houwen , van welke men huizen bouwt. Van afstand tot afstand laat men dikke pilaren van dezelfde stof staan, tot ondersteuning van de oppervlakte des bergs, welke op sommige plaatsen wel honderd voet dikte heeft, daar men altijd naar onderen toe uitgraaft. De berg is naar alle rigtingen uitgehold en zou over de 16000 gangen hebben. Ongelukkig, die hier in verdwaalde; zijn dood ware onvermijdbaar. Met den gids loopt men echter weinig of geen gevaar. De man verhaalde ons, dat hij omtrent vijftig jaren dit bedrijf gevoerd en menig groot en klein heer hier door geleid had. Hij heeft nog een' broeder, die almede in den berg bekend is; aan dezen zegt hij altijd den weg, welken hij ncmen wil, en als hij niet op den gewonen tijd terug is, gaat de broeder in den berg, om hem te zoeken. Wij hadden nog een' jongen bij ons, die almede een flambouw droeg, hetgeen ook wel noodig was, om de ongelijkheid van den grond, welke ons ligt had kunnen doen vallen. Ik huiverde zoo dikwijls zij de staj) feet, koude cold, noodzaken to oblige , */«i^^» to close , ^»oo;?e« to button, /a* overcoat, enkel single one, zacht softly, ylooijen to slope , akelig terrible , bezig busy , vierkani square , pilaar pillar onder- steuning support, oppervlakte surface, uiiZ/olen to diy^ out ^ verdwalen to lose one's way , vcrhalcn to tell , bedrijf profession , almede also. 103 afgebrande einden hunner flambouwen tegen vooruitstekende steenhoeken afsloegen , en beefde , dat wij ons in den donker zouden bevinden. Evenwel, zij dragen altijd vuurslag met zwavelstokken bij zich. Daar men, gelijk ik zeide, altijd naar beneden uitgraaft, en dan hoe langer hoe dieper komt, rijzen de namen der vreemdelingen , welke zij, bij een bezoek, doorgaans in de weeke muren snijden of op dezelve schrijven, natuurlijk meer en meer, zoodat sommige bijna onbereikbaar voor het ge- zigt waren. Bij een derzelve in zeer oud schrift stond het jaartal 1030, aan welks echtheid onze heeren echter twij- felden. Wij vonden hier vele naamteekeningen van bekenden , ook van aanzienlijke personen , onder anderen van den voor- maligen Keizer der Franschen en zijn' geheelen hofstoet, van Wellington, van den Prins van Oranje enz. Wij mogten den berg niet verlaten, zonder een van deszelfs rariteiten gezien te hebben, namelijk het laatste Oordeel. Een zekere Grady had namelijk de liefhebberij gehad, in een' der zijgangen het verblijf der gezaligden en dat der gedoemden in groteske figuren met zwart krijt af te malen. Het was een woelig tafereel, met levensgroote figuren en fiksch geteekend. Tot een proefje der ordonnantie dient, dat een der engelen voor de dansende hemellingen op den bas zat te spelen. Nu vroeg de gids ons, of wij ook de fontein van den negendrup wilden zien. Wij dames waren reeds voldaan van onze onderaardsche wandeling, en verlangden op de aarde terug te keeren, maar de heeren riepen uit eenen mond, dat dit zoo bezienswaardig was, dat wij moesten toegeven. Wij vonden hier een' steen, in welken welligt, hoek corner, leven, to tremble, hoe the, rijzen to become higher, doorgaans generally, hofstoet retinue, enz. for en zoo voort etc., laatste oordeel the day of Judgment , zijgang side passage , rerblijf abode , woelig fantastic , tafereel sketch , fiksch well , ordonnantie or- donaance, hemellingen dwellers iu heaven, dru]^ drop, voldaan satisfied. 104 gedurende eeuwen , omtrent alle 9 tellens een droppel kris- talhelder water van boven uit den berg komt druipen, hetgeen dan ook in den steen eene aanmerkelijke holligheid heeft doen ontstaan. Een der werklieden uit den berg hield een glas op, waarin hij het water opving, om het een der heeren te laten proeven; hij vond het zeer lekker, en zette ons aan om hetzelfde te doen ; het duurde echter zoo lang eer het glas vol was, dat hij voorstelde, om maar uit den steen zelven te scheppen, terwijl hij ons verzekerde, dat de gele kleur, welke dat water had, niets nadeeligs aan den smaak toebragt. Een der heeren had de oplettendheid gehad zich van eenige orgeade glaasjes te voorzien. Men bood mij een glas van dit geelachtig water aan; maar hoe verrast was ik, toen ik, in plaats van water, den heer- lijksten moeselwijn dronk ! Oogenblikkelijk haalde een der heeren van onder zijnen mantel een trommeltje met be- schuiten, een tweede een blikje met suiker, en een derde lepeltjes te voorschijn. Even snel had men eenige vierkant gehouwen steenen bij de bron geschoven, op welke wij ons nederzetteden , bij het fakkellicht, met zooveel smaak onze ververschingen gebruikende , als de blonde Ceres dit in het onderaardsch verblijf kon doen, terwijl wij daarenboven voor geene nijdige aanbrengers te vreezen hadden. Deze aardige galanterie hadden wij aan onze vriendelijke Maastrichtsche cavaliers te danken, die eene aangename herinnering aan onze onderaardsche reis wilden verbinden. Zij hadden vooraf den hoUen steen doen ledigen en reinigen, en toen men ons hoorde aankomen , er eenige flesschen wijn ingegoten. Mevrouw van Meerten. gedurend during, eeuw age, alle 9 tellens as often as one counts nine, druipen to drop, holligheid hollow, lekk:;r nice , aansei ten to recommend, eer before, geel yellow, klet(r colour, smaak taste, verrast surprised, te voorschijn halen to produce, trommeltje a With box, besckuiten biscuits, blikje tin hox , lepeltje iGSi%\>oon , vreezen io fear, hoi hollow, ledigen to empty. 105 4. Charles the fifth. Karel de V was inderdaad een groot man ; hij zou het ook zonder zijnen verhevenen rang geweest zijn, omdat zijne bekwaamheden natuurlijk waren. Zijne staatkunde evenaarde zijnen oorlogsraoed ; zijne wakkerheid is onbe- schrijflijk, en, lioe de fransche schrijvers dit ook trachten te bewimpelen, liun koning Franfois de I was in de vor- stelijke deugden geenszins met hem te vergelijken. Hij was een Nederlander , en zijn levensloop kan ons overtuigen , dat het nederlandsche karakter door zijne aangeborene be- zadigdheid niets behoeft te verliezen van dat vuur , het- welk tot de uitvoering der gewigtigste zaken vereischt wordt. Het schittert bij vlugger geesten bevalliger aan alle zijden uit, maar het blijft ook zwakker, omdat het in geen brandpunt verzameld wordt. Onze keizer, die alle zijne be- kwaamheden tot een niittig einde wist te vereenigen, was dus alleen tegen Franpois I, Plendrik den VIII, den kardinaal Wolsey, en den Pans te zamen opgewassen. De heerschzucht , die altijd de zwakheid van groote vorsten is , was ook de zijne , en het is zeker dat de nederlandsche pri- vilegien daartegen een zwakke borstweer verstrekten; maar zijne heerschappij viel, naar het schijnt, den onderzaten dra- gelijker, omdat hij bekwaam was dezelve met wijsheid en acht- baarheid te onderschragen. Hadden zijne wijduitgestrekte oogmerken hem niet in zoo vele oorlogen inwikkeld, nu tegen Frankrijk en Engeland, dan tegen den kerkelijken staat in Italic, ja dikwijls tegen de Turken, mogelijk zou- den de Nederlanders , die hij als zijne landslieden beminde , onder zijn bestuur gelukkiger geweest zijn. Vele zijner verheven high , hekwaamheid ability , evenaren to be equal to , oorlog war , wakkerheid tirmaess , bewimpelen, to conceal , to excuse , hezadigd- heid moderation, hehoeven to have need of, vereischen to demand, uiischitteren to flash out, vlug quick, bevallig agreeable, borstweer protection, onderzaat subject, achtbaarheid consideration, onder- schragen to support, bestuur government. 106 instellingen bewijzen dat hij de deugden en gebreken van onzen landaard grondig kende, en gepaste maatregelen ten algemeenen nutte wist te nemen. Maar hij werd te veel afgetrokken, om op alles behoorlijk acht te geven, en, niettegenstaande zijne onmetelijke rijkdommen , was het steeds uit gebrek aan geld , dat hij zich genoodzaakt vond , de hoUandsche en brabandsche steden door zware beden uit te putten, ja, hetgeen nog erger was, den koophandel aldaar, door schadelijke belastingen te stremmen. Men leest met verontwaardiging dat de Staten, om dat juk eenigzins verligt te zien, tot zijne ambtenaars, door vleijerijen en geschen- ken, hunne toevlugt moesten nemen. Hadde hij nog, toen hem de wisselvalligheid van het oorlogslot begon te vervelen, zich kunnen vergeuoegen met het geruste bestuur van zijne eigendommen; hadde hij moeds genoeg had, om zijn verkregen geluk te geuieten , zijne uatuurlijke bezadigdheid, zijne wijsheid, zijn geslepen oordeel, zouden hem te stade gekomen zijn, om zich bij de late nakomelingschap , zoo wel onder de beste vorsten als onder de roemruchtigste overwinnaars , den eersten rang waardig te maken. De vrij- heidlievende Nederlanders , hem boven anderen aangenaam , zouden hem overtuigd hebben , dat de belangen van zulk eenen vorst, als hij wenschte te zijn, nooit kunnen onder- scheiden zijn van de belangen des volks, dewijl deze van beide zijden op de algcmeene welvaart uitloopen. Is het niet een verbazend voorbceld van dc nietigheid der menscbelijke bedrijven, dat wij dezen keizer, zoodra het tijd wordt, om zich daartoe te verledigen, eensklaps in de duisternis van een klooster zien verdwijnen; dat hij na ontelbare belegeringen , veldslagen, en triomfen, den luister van zijnen troon niet meer kunnende verdragen, in zulk landaard people, niettegenstaande nothwithstanding, ^^fl?<? entreaty , tax, stremmen to rmn, jnk]6kG, vleijerij ^hiiery , wisselvalligheid \\yi% and downs , belang interest , verbazend astonishini; , voorbeeld example , bedrijf undertaking , zich verledigen to indulge in , eensklaps at once. 107 een zwaarmoedig verblijf liever langzaam wenscht te sterven , dan ten nutte van het raeuschelijk geslacht een nieuw en gelukkig leven aan te vangen? Het is de zwakheid der grootste zielen , dat hunne onbepaalde begeerten beter kunnen uitgeblascht dan gematigd worden, en dat de goederen , welke zij het vurigste nagejaagd hebben, door het eerste genot zoo verachtelijk worden, als zij te voren bekoorlijk schenen. Hoe het zij , keizer Karel moest niet alleen als vorst, maar ook als vader zijne zorgvuldigheid verder uit- gestrekt hebben. Viel het bestuur van zoo vele rijken en staten hem lastig, het ware vooreerst genoeg geweest, het keizerrijk aan zijnen breeder Ferdinand af te staan; dan kon hij Spanje met de Nederlanden voor zich behouden hebben, om zijnen zoon door dagelijksche voorbeelden van billijkheid en deugd tot derzelver regering bekwaam te maken. Hij was dezen zoon, dien hij beter moest gekend hebben, zulke staatslessen verschuldigd , eer hij het waagde hem tot dat gevaarlijk toppunt van opperheerschappij te verheffen, hetwelk nu, dewijl het ontijdig geschied is, zoo wel voor Filips als voor zijne onderdanen, eene reeks van plagen na zich heeft gesleept. Stijl. 5. Philip the Second. Filips de Ilde was de spaansche Tiberius. Uit alle zijne handelingen zou men geoordeeld hebben , dat zij geen ander einde bedoelden, dan te beproeven, wat er noodig ware ora een allerzachtmoedigst volk tot ongeduld en wanhoop te tergen. Maar hij , in de verwachting der magtigste monar- chie, bij trotsche Spanjaarden opgevoed, laatdunkend en arglistig van aard, verblind door het zwaarmoedigste onhepaald unlimited, nithlusschen to extinguish, bekwaam fit, top- punt pinnacle, reeks a SQr'xa^ , bedoeleti io ?d\n bX , zachtmoedig ^cwiX^ , icanhoop despair, tergen te exc'ita , verwackting cx])ectiiiion , opvoeden to educate, laatdunkend proud, zwaarmoedig gloomy, melancholy. 108 bijgeloof, en uit alle deze oorzaken iot de uiterste wreed- heden bekwaam, had niets, dat op de nederlandsche rondheid pastte. Hij was volstrekt onkundig van de geaardheid der Nederlanderen , en noch door de natuur, noch door de opvoeding gevormd, oni er zich ooit een denkbeeld van te niaken. Dus verbeelde hij zich ook die kennis als geheel onnoodig , zonder te overwegen , wat zijn vader , hierdoor alleen, had uitgewerkt. Deze had het onmogelijk geoordeeld de nederlandsche provincien, door de natuur zelve zoo verdeeld , door het verschil van taal , van wetten en zeden , zelfs van maten en gewigten, zoo zeer onderscheiden , tot de gelijkvormigheid van een vorstendom te brengen. De zoon, op verre na zoo magtig niet, beelde zich in, dat men tot dit groote oogmerk slechts alle wetten, keuren, handvesten en instellingen den bodera hadde in te slaan , en dat alles gemakkelijk moest volgen indien men geene dwangmiddelen spaarde, hetgeen bij hem lafhartig zou geweest zijn. Het scheen onbegrijpelijk, dat eenige handel- drijvende gewesten een juk zouden afschudden, hetwelk aan Napels, Milaan en Arragon , zonder moeile was opge- legd. Hij was inderdaad een grootmagtig kouing, en had de bestgeoefende krijgsbenden in dienst, die men toenmaals in Europa kende; maar behalve dat hij te veel op deze voordeelen steunde, was het ook door zijne eigene schuld , dat zij hem bij vele gelcgenhcden zeer kwalijk dienden. Aan schranderheid tot ingewikkclde ontwerpen ontbrak het hem niet, veelmin aan loosheid om ze tot een bekwamen tijd in den boezem te smoren. In nijd en achterdocht, om op zijne staatsdienaars een wakend oog te houden, en bijgeloof superstition , wreedheid cruelty , rondheid frankness, geaard- heid character, denkbeeld idea, verschil difference, oj) verre na by far, oogmerk purpose, keur statute, handvest jirivilejje, insielling institutiou, lafhariigheid cowardice, gewesi province, 5^e?<»^» to cal- culate , kwalijk badly , s>:hranderheid cleverness , ingewikkeld intricate , ontwerp plan, loosheid cunning, smoren to conceal, achterdocht suspicion. 109 zelfs tegen hunne deugden op zijne hoede te zljn, was liij Tiberius gelijk; maar alle de kunstenarijen, waarin hij zich dagelijks afsloofde, schoten te kort, om aan zijii oordeel die juistlieid bij te zetten , zonder welke de verborgene kracht van zoo vele te zamengestelde werktuigen nimmer tot een gelukkig einde te besturen is. Het viel bovenal in zijneu smaak, de gewigtigste zaken in afgezonderde eenzaam- heid te ontwerpen, te overleggen, en met zijne verbeelding nit te voeren, waarna hij zich in de verdere betrachting op zijne dienaars verliet, niet uit vertrouwen, maar uit werkeloosheid , of misschien uit hoogmoed , welke hem belette te twijfelen aan het goede gevolg van zijne opgevatte be grippen. Een iegelijk ziet, dat op deze wijze, door de geringste vergissing van den stichter, het gansche gebouw in een luchtkasteel verkeeren moest. Hij verschilde hierin hemelsbreed van zijnen vader, die zich altijd bevlijtigde om op de uitvoering der hagchelijke aanslagen met eigene oogen toe te zien, en door overal tegenwoordig te zijn, zich niet alleen geducliter maakte, maar ook eene ervarenis verkreeg, die hem nooit verlegen liet. Onze schrijvers oor- deelen dat Filips, indien hij met de krijgsmagt van Alva zelf in de Nederlanden ware gekomen, zeer veel zou uit- gewerkt hebben, om de beroerten te stillen; en dat aan den anderen kant zijne gedurige afwezigheid de onnoemelijke schatten , welke hij tot den nederlandschen oorlog vervolgens besteedde, nutteloos heeft gemaakt. Een enkel voorbeeld zij op deze plaats genoeg, om dit laatste te bevestigen. Reijd verhaalt dat ten tijde van Parma, van tien dukaten welke de koning uit Spanje overmaakte, gemeenlijk zeven kunstenarij artifice , zich afslooven to exhaust , te kort schieten to ioW, juistheid accuracy, verbeelding imagination, betrachting reflec- tion, werkeloosheid inactivity, beletten not to ^Woyv , vergissing mh- take, stichter originator, verschillen to differ, hagchelijk difficult zich gedticht maken to make oneself feared, beroerte revolt, kan side , voorbeeld example , bevestigen to confirm. 110 on^er de batideli van zi'jne dienaars versmolten, en omtrent drie tot betaling van het krijgsvolk kwamen, terwijl onder- tusschen , wegens de slappe monstering welke men gewoon was te houden, voor eenen man, die de wapenen droeg, vier moesten betaald worden. Hij oordeelt dat men , zonder deze misbruiken, ligtelijk twee legers in het veld hadde kunnen brengen, om Frankrijk en de Nederlanden te ge- lijk in vreeze te houden. Ziedaar hoe weinig gebruik Filips de II. , met al zijn spitsvondig vernuft , van zijne vermogens wist te maken. Mogelijfc zou men hem ten aanzien van zijn verstand , zoo hij geen koning geweest ware, voor een groot man gehouden hebben. Stijl. 6. Youth. Weet , 0 mijne jonge vrienden , dat uw leeftijd in mijn oog eene onvergelijkelijke schoonheid en onberekenbare waarde heeft. Ik beschouw u als den bloesem der mensch- heid. Hoe bekoorlijk verschijnt gij met den frisschen dauw der gezondheid op uw gelaat! Hoe onbewolkt schittert de lust in het leven u uit de oogen! Wat menschelijk oog en hart zoudt gij niet bekoren, met uwe fierheid, vlugheid en kracht ! In uwe bloem zie ik reeds de vaster , de gezette vrucht ten voorschijn komen, die zich dra tot voile rijp- heid en grootte ontwikkelen zal. Maar welk eene teerheid bij dien moed en die krachten ! Ach, hoe ligt, hoe ras kan uw schoon bezoedeld , ja uwe vrucht zelve, in haar eerst ontkiemen , door een' giftigen worm doorboord en ver- nield worden ! Jongelingen! gij zijt de hoop uwer ouderen en aanver- slap lukewarm, inattentive, 7nonstering review, leger array, ver- mogen power, waarde value, bloesem blossom, ^^^y«r//;^ charming, gelaat countenance, schitieren to shine, bekoren to delight , ^^r^«rf pride, vaster firmer, dra soon, ^^(?r^tfifl? delicacy, r^j quickly , soon, ontkiemen budding, vernielen. io destroy, voonverjo object. Ill wanten, het voorwerp der bekommerendste wenschen eil pogingen van hen , aan wie gij uw leven en eerste op- voeding verschuldigd zijt; of, hadt gij reeds het ongeluk, van uwe ouderen te verliezen, van zorgdragende voogden, die u om uwer ouderen wil beminnen, en hen in u zien herleven. Wij ouderen van jaren, zijn den leeftijd, waarin men luchtkasteelen voor zich zelven pleegt te bouwen, reeds te boven : al onze wenschen , uitzigten , en plannen voor het tegenwoordige leven bedoelen het welzijn en ge- luk van een nageslacht, van kinderen, die wij als ons zelve beminnen, in wie wij ons zien herleven, in welke wij gevoelen, dat onze betrekking tot de wereld, onze naam en ons bestaan zelf als voortduren. Voor hen zijn onze zorgen en arbeid; voor hen, om hunnent wil dolen onze gedachten nu en dan nog in de onzekere, maar door de hoop in rozengewaad gekleede toekorast : de vorming van hun karakter , de vestiging van hunnen stand en hun welzijn, is het eenige, dat ons van aardsch geluk nog overblijft. Messchaert. 7. The human body. Waar is een kunststuk het menschelijk ligchaam evenarend ? Daar staat hij , eener opgerigte zuil gelijk, het hoofd pralende met waardigheid en bevalligheid , terwijl het viervoetig gedierte, als eene onafgewerkte kolom, nog rust op den toestel, het kapiteel los daarnevens hangend. Zijne bewegingen zijn gemakkelijk , vatbaar voor de zaehtste ronding, op duizenderlei wijze te vermenigvuldigen. AUerlei standen, allerlei overgangen, allerlei uitdrukkingen zijn daarvan het gevolg; eene even duidelijke als bevallige taal bekommerend heartfelt, ;?o^m</ endeavour, opvoeding aAnc^iion , voogd gnardian, bedoelen to aim at, betrekking relation, ^o^^m to wander, kunststuk masterpiece, evenaren to be equal to , pralen to carry , be- valligheid grace, onafgewerkt unfinished, kolom column, toestel basis, kapiteel capital, vatbaar suitable. 112 sprekende voor bet oog. Aanscliouw den luchtigen dans ! Zie den worstelaar ! Vestig uwe oogen op de vlugge niraf en den God , die haar vervolgt ! Zie de rnst van Hercules nadat er geene monsters meer te bestrijden , geenerlei ge- varen meer te vreezen zijn ! Sla het oog op den olympischen Jupiter, wiens majesteit de aarde zwijgen, wiens hoofd- schudding haar beven en daveren doet! Altijd nieuw, altijd fraai en onnavolgbaar voor anderen is de menscbe- lijke gestalte. De natuur heeft baar met eene buigzaambeid uitgerust, met eene kunst zaamgesteld, waarvan riaauwelijks een denkbeeld is te vormen. Terwijl zij op eenen onnoemelijk kleinen gronslag rust, waarop zij door de volmaakste evenredigbeid wordt staande gebouden; terwijl zij dezen natuurlijken stand elk oogenblik verlaat, en steeds zonder moeite een nieuw evenwigt vindt; terwijl ze zicb als in allerlei bogten wringt , tot allerlei inspanningen laat brengen , om allerlei werkzaambeden te verrigten, blijft de wonder- bare gedaante, bij vereiscbt bestuur, altijd fraai, altijd belangwekkend. ledere bonding is slecbts eene andere scboon- beid, een ander beeld, gelijk bet de bloeijende menscbelijke verbeelding, tot louter vermaak of aanduiding van eenige eigenscbap, niet bad kunnen scbeppen. Swart. 8. The retreat from moscou. God! welk een terugtogt! bet kracbtigste penceel, de stoutste dicbtgeest, is niet in staat, meer dan flaauwe trekken te malen van dat alles, wat in veertig dagen tus- scben Moskou en den Niemen is voorgevallen. Daar ligt het gebeente van 300,000 fransche en aadere helden en worstelaar gladiator, hoof dsch adding nod, daveren to shake, yVdiai beautiful, grondslag foundation, volmaakl perfect, evenredlgheld pro- portion, evenwigt balance, io^^ bending, ?^;7«^^« to writbe, to twist , vereischt right, bestuur management, penseel pencil, stout bold, flaauw faint, trek feature. 11^ roemrijke gelidteekende veteranen, gemengd onder dat van zoo vele dappere reuzen , als in dien grooten worstelstrijd gevallen zijn, gemengd ook onder de tallooze geraamten van geslagte of door lionger en koude gesneuvelde paarden , alles bcdolven onder de verspcrde brokken van in den steek gebleven krijgs- en voertuig. Daar heeft de roeke- looze barbaar eene zee van martelaarsbloed doen plengen, waarvan de breede vlakten rookten en de rivieren rood geverwd waren. Daar hebben steden, dorpen, hntten zelfs, kortora, alle sporen van menschelijke bevolking, opgehouden te bestaan. Daar giert tlians de noordewind als een hui- lend spooksel henen over eene levenlooze wildernis, over een onmetelijk, met bekkeneelen en riffen overdekt kerkbof. Daar ligt de roem en trots van den geweldenaar , de glorie zijner veldbeeren, de bloem van Frankrijks, Duitschlands , Italie's, Hollands en Polens jongelingschap, en al deze hecrlijkbeid van legcrs , twintig jaren lang gewoon te zege- pralen, veracbtelijk begraven! Al wat de geschiedenis ver- meldt van Farao's en Sanberibs en Xerxes nederlagen staat bij dit tafereel in de schaduw geplaatst ; en het ellendig overscbot van eene beerniagt, waarvoor de wereld even te voren geknield en gesidderd bad, kwam terug als eene bende naakte, uitgemergelde landloopers, de spot en verguizing van bet laagste gemeen. OCKERSE. 9. GoDEFROI DE BoUILLON OR THE SlEGE OF NiCEA. Intusschen heeft zich eene groote magt bij die van God- fried gevoegd; bet Christenleger trekt naar Nicea, en slaat het beleg om die door natuur en kunst versterkte vesting. gelldteekend scarred , worstelstrijd struggle, geraamte skeleton , sneu- velen to perish, hedolven from hedelven to bury, steeh the rear, plengen to shed , g'leren to howl , bekkeneelen en riffen slcnlls and bones, tafereel sleet ch , verguizing laughing stock, het beleg slaan to besiege. 8 114 Daar daagt Sultan Kilidy Arslan , met een talrijk leger, op , tot ontzet van zijne hoofdstad. Nooit vertoonden de vruclitbare velden van Bithynie een grootscher en verschrikkelijker gezigt. Beide legers staan tegen elkander over, gelijk twee digte wouden , Europa tegen over Azie , om de groote vraag : te beslissen wie de overhand zal hebben, of Christus of Mahomed ? Had ik thans het penseel van den onsterfelijken Tasso, hoe levendig zoude ik dit tafereel mnlen ! Wie toch schilderde zoo als hij. Naauwelijks opent de dageraad aan de zon de poort, of het trompetgeschal brengt alles in beweging. Men grijpt naar de wapenen, en stelt zich in rijen De banieren worden ontrold , en daartusschen prijkt die van het zegevierende Kruis. De pluimen wapperen op de helmen der helden ; kleederen , pansieren , schilden , zwaarden , lansen , alles schittert. Godfried , op eenen vluggen klepper gezeten, vliegt, met bliksemende oogen , al de rijen door , dezen roera , genen buit , anderen de kroon der martelaren belovende. Het vuur dat hem bezielt, bezielt ook zijne benden, de raoedige rossen trappelen van onge- duld den grond; van alle kanten hoort men de kreetrGod wil het! Met een valt de vijandaan; hij wordt afgeslagen, maar hervat den aanval, en dra is de strijd algemeen. Duizende pijlen gonzen daar henen en vallen gelijk een hagelbui neder. Schild tegen scliild , zwaard tegen zwaard , ontmoeten de strijders elkander. De lucht weergalmt" van hun geschreeuw, van het gekerm der gekwetsten, van het gebriesch der paarden, van het geknars der lansen, en het geklikklak der zwaarden en helmen. Dc grond is bedekt met stukken van wapenen, schilden, pansieren, verminkte opdagen to appear, ontzet delivrance, woiid forest , dat/eraad Hawq , prijken to shine, zegevierend victorious, wapperen to wave, pan- sier coat of mail, klepper stocA, bliksemejide ^Ashing, kreef cry , ^er- vatten to renew, gonzen to whirl, bui shower, gekerm the groans, gekwelsl woiuulotl, gebriesch neighing, geknars ih& rXn^Vxw^, geklik- klak the clang, Vi'nninkt maimed 115 leden en lijken. Ziet gij Godfried , hoe hij , met lossen teugel, rent, te midden der vijandelijke drommen? Men vindt hem steeds daar, waar het gevaar het meest dreigt, overal dood en schrik verspreidende. Den eenen doorboort hij met de lans , den anderen werpt hij van het paard : terwijl liij zijne strijdmakkeis aanmoedigt tot het dooden en vervolgen van den vijand. Deze, geheel geslagen, zoekt in de vlugt zijn behoud. j. m. schrant. 10. The Seasons. Wij beginnen met de algemeene beschouwing van het merkwaardige in een etmaal, den tijd welken wij verdeeld vinden in vier en twintig uren. Biunen dit bestek zien wij onze schaduwen omloopen, en bevinden ons, op dezelfde plaats, eenmaal in den staat der grootste verlichting en der grootste verduistering, volgende elkanderen langzaam , door gepaste tussclienstanden Dit wordt overal te weeg gebragt door middel van dezelfde zon, beschijnende altoos den halven aardbodem, terwijl de andere helft in de schaduwe is bedolven, en dus onvermoeid rondloopende , zonder ooit hare stralen in te houden. Want terwijl de zon voor ons opgaat , zien anderen haar wegzinken , en als wij haar verliezen, wordt haar opgang aanschouwd van de bewoners in het westen , zoodat de bron des lichts altijd ergens gezien wordt op het aardrijk , in allerlei stand. Altoos is het ergens tijd van opstaan, altoos is het ergens tijd van middagmaal houden en van nederleggen , zoo onophoudelijk als het geboren worden en sterven. Moet deze bekende zaak ons niet merkwaardig voorkomen, als wij eens nadenken , hoe het toch wezen zou, indien het den schepper behaagd had, de geheele aarde overal bestendig teugel bridle, drom crowd, etmaal one day, bestek period, staat state, elkander each otlier, gepast suitable, altoos always , bedolven bid. 116 te verllcbten , door verscheidene stilstaaude zonnen ! Wij verblijden ous in de dagelijksclie verkiezing des Alniagtigen, die het licht door de duisternis aldus laat vervangen; wij verblijden ons te meer, dewijl dit niet zoo haastiggeschiedt, dat onze bezigbeden ongevallig worden afgebroken, maar in een bestek van tijd, bljzonder gcpast en afgemeten naar de gesteldbeid en krachten van levende en groeijende scbep- selen , om arbeid en ruste gevoegelijk te verpoozen. De onderscheidene afdeelingen van dit tijdvak of etmaal verdienen een naauwkeuriger overzigt. Met bet naderen der zonne tot de pracbtige oostei-kim wijkt allengskens de duisternis, en het aanzienlijke wordt ber- scbapen. De nucbtere dageraad wordt reeds begroet door 't verbeugde pliiimgedierte, terwijl de dauw het bind naar eene zee doet gelijken. Met bet oprijzen van bet levenwek- kend licht, wordt de dag berboren, bet gelaat des aardrijks vernieuwd, en duizend schitterende vonken vertoonen zich op bet bepereld veldtapijt. Bij bet opkomen der zonne verschui- len zich de wilde dieren, en bij de ontwakende scbepselen herstelt zich nu de bewustheid van bunnen wezenlijken tocstand. De landbewoners zijn reeds werkzaam ; rook stijgt uit hunne daken, en de ruime staldeuren worden ontsloten, terwijl de stedclingen nog rusten in de armen van den slaap. Doch eerlang begint het gewemel hunner bezigbeden benevens bet gedruisch der stemmen en werktuigen. De zon naar bet zuiden opklinimeude, vermeerdert de warmte op het niiddengedeelte van den dag. Haar scbijnsel komt tusschen de woningen, de schaduwen krinipen in, en alomme verspreidt zich een heldertintelend licht, wanneer zich verblijden to rejoice, verkiezing choice, beziglteid h\\&\\xc^s ^ on- gevallig unpleasantly, gesteldheid situation, verpoozen to change, naauwkeurig accurate , k'uu horizon , nuchier yontliful . dageraad dawu, verheugd joyUxl , pliiimgedierte feathered animals, schiiieretid hriWiant, verschuilen to hide, zicJi /terstellen to rcinrn, dear door, eerlang aoou, gedruisch noise , zich inkrimpen to become shorter , tinielen to sparkle. 117 het niet onderschept wordt door benevelingen. Doch dik- wijls wordt de glans gematigd door prachtige wolkgevaarten opgehangen boven onze hoofden. Ontelbaar zijn de gedaanten in de wolken des Heeren, gedaanten als van breede vach- ten, van lange streepen of banken, van bergen en afge- brokene klippen, die gediirig ongemerkt verschieten en verdwijnen. Nu is er eene eeuparige graauwheid uitgespreid , dan weder ziet men liier en daar blaauwc bovenlucht. Eenige wolken zijn gezoomd met vuur; in andere is eene zachte mengeling van licht en bruin. Somtijds ziet men lagen van dezelve boven elkanderen , in verschillende bewegingen , die het weder voorspellen. Op andere tijden schijnen ze vastgehecht aan het zwerk of ook wel zoo snellijk voortge- dreven dat ze breede schaduweu, nagejaagd van den zonne- schijn, als vluchtige kleeden voortslepen over heuvelen en velden. Dan hangen dikwijls de verslapte boombladeren ; dan zoeken de verzaadde dieren naar de koelheid van den liefelijken lommer, dan zijn de kiuderen der menschen in de drukten der verstrooijing , door velerlei inspanningen van geest of ligchaam, welke hen noodigen, om het gewoel af te breken door het nuttigen van voedsel. Deze helderheid neemt af tegen den avond, dewijl de zon naar 't westen afdaalt, om het zigtbaar gedeelte van haren loop te voltrekken Zij schiet allengskens achter eene bank , en omboort de kleine wolken met een bevallig rood ; of de groote zonneschijf raakt aan de kimmen , en ver- liest zich bij gedeelten , tintelende nog op den vloed , doende. de westelijke zijde der gebouwen glinsteren; en lange onderscheppen to intercept, gevaarte accumulation , gedaante represen- tation, vacht skin, fleece, streep stripe, verschieten to fade, toeder again, weder weather, Doorspellen to \iXGdi\ct , gehechti-dBiGnaA, zwerk firmament , the heavens , verzaad satiated , lommer shade , ver- strooijing dispersion , amusement , inspanning exertion , ligchaam body , nuttigen to take , voedsel food , afdalen to set , to go down , om- boorden to fringe, raken to touch, glinsteren to appear brilliant. 118 guldene strulen vliegeii in 't vcrmoeide ooy; cles veriukien aanschouwers, hetwelk de verdonkerde afbeeldsels der zoime achterua pleegt te herhalen. Daarop worden de kleuren allezius onzeker, en gemengd tot een graauwend bruin; de voorwerpen verwarren zicli; de gedaanten vloeijen zamen, zoo dat men lucht , aarde en water in 't verscliiet naauwelijks kan onderkennen. Langzaara worden de starren zigtbaar, de bladeren zijn ingetrokken, om de teedere bloemen te besluiten; het tamme vee begeeft zich tot de rust en de wilde roofdieren treden bescliroomd uit de wouden. Ge- durende deze stonden gevoelen de aandachtigen , in de eenzaamheid, eene vertederende zwaarnioedigheid , daar komt iets verlievens in hun bewogen hart; de avond- schemering, na eenen welbesteedden dag, wekt godsdien- stige aandoeningen , zoodat zij reeds bidden, voor dat zij het besluit namen, ora zich tot den gebede te begeven. Ook verneemt men dan duidelijk dat de verleden onlusten ons niet onverschillig maken omtrent het bijzijn onzer medemenschen ; hetzelve blijft aantrekkelijk. Door kunst verlengt men den dag in zijne woningen, alwaar de vluchtige schimmen op de wanden zweven over 't bewogen licht der kaarsen , en wij gelegenheid vindeu , om onze afgebrokene bezigheden ten einde te breugen. De heer.-chappij van den nacht doet al het zigtbare verdwijnen , zoo dat het denkbeeld van dood en vernietiging ons bekruipt, wanneer wij onze oogen wenden naar de dikke duisternis , en geen geluid vernemen. Het minste verruH delighted, nfbecldsel image, herhalen to renew, allezins quite, voorwerp object, verschiet distance, tam tame, gentle, be- schroomd timid, afraid, verieederend softening, verheven to elevate, bewogen moved, avondschemering \htt &\x'JiAc& oicvQwxu^ ,godsdienslig pious, aandoening emotion, bidden to pray, ooor dat before, het besluit nemen to resolve, verledeti \^^s.i , onlitsf sorrov,' , aantre/ckelijk attractive, schim shadow, heerschafipij rule, bekruipen to come upon, geluid noise. 