Het Nieuwe Testament, of Alle de boeken des Nieuwen Verbonds van Onzen Heer Jezus Christus; op last van de Hoog-mog. heeren Staten-generaal der Vereenigde Nederlanden, en volgens het besluit van de Synode nationaal, gehouden te Dordrecht in de jaren 1618 en 1619, uit de oorspronkelijke (Grieksche) taal in onze Nederlandsche getrouwelijk overgezet
16 Zoo is H dan niet desgenén die wil, noch desgenen die loopt, maar des ontfermenden Gods. 17 Want de schrift zegt tot Pha- rao : Tot ditzelve heb ik u ver- wekt, opdat ik in u mijne kracht bewijzen zoude, en opdat mijn naam verkondigd wierd op de gan- sche aarde. 18 Zoo ontfermt hij zich dan diens hij wil, en verhardt dien hij wil. 19 Gij zult dan tot mij zeggen : Wat klaagt hij daa nog? want wie heeft zijnen wil wedérstaan '? 20 Maar toch, o mensch! wie zijt gij, die tegen God antwoordt % zal ook het maaksel tot dengenen, die het .gemaakt heeft, zeggen : Waarom hebt gij mij adzoo ge- maakt ? 21 Of heeft de pottebakkergeene magt over het leem, om uit den- zelfden klomp te maken het eene een vat ter eere, en het andere ter oneere % 22 En wat^ indien God, willende zijnen toorn bewijzen, én zijne ma^ bekend maken, met vele langmoedi^heid verdragen heeft de vaten des tooms, tot het ver- derf toebereid ; 23 En opdat hij zoude bekend maken den rijkdom ziiner heerlijk- heid over de vaten der barmhar- tigheid, die hij te voren bereid heeft tot heerlijkheid % 24 Welke hij odiL geroepen heeft, Qod, according to election tni^t stand, not of works^ but c^ htm that calleth;) 12 It was said unto her, T&e eld. er shall serve the younger. 13 As it is written, Jacob have I loved, but Esau have I hated. 14 What shall we «ay then? J& there unrighteousness with Crod? God forbid 15 For he saith to Moses, I wiU have mercy on whom I will haVtj mercy, and I will have oompasskm on whom I will have compassion 16 So then, it is not of him that willeth, nor of him that runneth, but of God that shewèth mercy. 17 For the scripture saith unto Pharaoh, Even for this same pur- pose have I raised thee up, \mX I might shew my power in thee, and that my name might be declared throughout all the earth. 18 Therefore hath he m«roy on whom he will hme mercy j iand whom he will he hardeneth. 19 Thou wilt say then imto me, Why doth he yet find fault } for who hath redisted his will 1 2a Nay but, O man. who art thou that replièst against God ? Shall the thing termed say to him that form- ed it J Why hast th6a made me thus? 21 Hath not the potter power over the day, of the same lump to make one vesisél unto honour, and another unto dishonour ? 22 What if God, willinff to shew his wrath, and to make ms poWer known, ensured with much long- suffering the vessels of wrath Etted to destruction : 23 And that he might make kiKJwn the riches of his glory on the vessels of mercy, wnich he had afore prepared unto gkry, 24 Eveu us, whom he h&th oalU ROMEINEN, X. 439 lutmeUjk 011% niet alldea uit de Joden, maar ook uit de heidenen. 25 Gelijk hij ook in Hosea zegt : Ik zal hetgeen mijn volk niet was, mijn volk noemen, en die niet be- mind was, mijne oeminde. 26 En het zal zijn, in de plaats waar tot hen gezegd was : Gijlie- den zijt mijn volk niet, aldaar zul- len zij kinderen des levenden Grods genaamd worden. 27 En Jesaja roept over Israël: Al ware het getal der kinderen Is- raels gelijk het zand der zee, zoo zal het overblijfsel behouden wor- den. 28 Want hij voleindt eene zaak en smidt ze af in regtvaardigheid ; want de Heere zal eeneafgesnedé- ne zaak doen op de aarde. 29 En gelijk Jesaja te voren ge- zegd heeft: Indien de Heer Se- baoth ons geen zaad had overge- laten, zoo waren wij als Sodom geworden, en Gomorra gelijk ge- maakt geweest. 30 Wat zullen wij dan zeggen 1 Dat de heidenen, die de regtvaar- digheid niet zochten, de regtvaar- digheid verkregen hebben, doch de regtvaardigheid, die uit het ge- loof is. 31 Maar Israël, die de wet der regtvaardigheid zocht, is tot de wet der regtvaardigheid niet ge- komen. 32 Waarom ^ Omdat zij dü zoch- ten niet uit het geloof, maar als uit de werken der wet; want zij hebben zich gestooten aan den steen des aanstoots ; 33 Gelijk geschreven is : Ziet ik leg in Sion eenen steen des aan- stoots, en eene rots der ergernis; en een iegelijk, die in hem gelooft, zal niet beschaamd worden. HOOFDSTUK X. BROEDERS ! de toegenegen- heid mijns harten, en het ^e- bed, dat ik tot Crod voor Israël doe, is tot kunne zaligheid. ed, not of the Jews only, but also of the Gentiles ? 25 As he saith also in Osee, I will call them Mv people, which were not my people ; and her beloved, which was not beloved. 26 And it shall come to pass. that in the place where it was said unto them. Ye are not my people ; there shall they be called. The children of the living God, 27 Esaias also crieth concerning Israel, Though the number of the children of Israel be as the sand of the sea, a remnant shall be saved: 28 For he will finish the work, and cut it short in righteousness : because a short v^ork will the Lord make upon the earth. 29 And as Esaias said before. Except the Lord of SalKU>th had left us a seed, we had been as So- doma, and been made like unto Gromorrah. 30 What shall we say then ? That the Gentiles which followed not af- ter righteousness, have attained to righteousness, even the righteous- neto which is of faith : 3 1 But Israel, which folbwed after the law of righteousness, hath not attained to the law of TighteOus- ness. 32 Wherefore? Because tkejf sought it not by faith, but as it were by the works of the law. For they stumbled at that étumbling- stone ; 33 As it is written, Behold. I lay in Sion a stumbling-stone, ana rocK of offence : and wnosoever believeth on him shall not be ashamed. CHAPTER X. BRETHREN, my heart's desire and prayer to God for Israel is, that they might be saved. 440 ROMEINEN, X. 2 Want ik geef hun getuigenis, (lat zij eenen ijver tot God heb- ben, maar niet met verstand. 3 Want alzQO zij de regtvaardig- heid Gods niet kennen, en hunne eigene geregtigheid zoeken op te rigten, zoo zijn zij der regtvaar- d^eid Gods niet onderworpen. 4 Want het einde der wet is Christus, tot regtvaardigheid een' iegelijk die gelooft. 5 Want Mozes beschrijft de regt- vaardigheid, die uit de wet is, zeggeime: De mensch, die deze dingen doet, zal door dezelve le- ven. 6 Maar de regtvaardigheid, die uit het geloof is, spreekt aldus: Zeg niet in uw hart : Wie zal in den hemel opklimmen'? dat is Christus van hoven afbrengen. 7 Of, wie zal in den afgrond ne- derdalen? dat is Christus uit de doeden opbrengen. 8 Maar wat zegt zij ? Nabij u " is het woord, in uwen mond en in uw hart. Dit is liet woord des ge- loof s, hetwelk wij prediken. 9 Namelijk^ indien gij met uwen mond zult "belijden den Heere Je- zus, en met uw hart gelooven, dat God hem uit de doeden opgewekt heeft, zoo zult gij zalig worden. 10 Want met het nart gelooft men ter regtvaardigheid, en met den mond belijdt men ter zalig- heid. 11 Want de schrift zegt: Een iegelijk, die in hem gelooft, zal niet beschaamd worden. 12 Want er is geen onderscheid noch van Jood, noch van Griek ; want dezelfde is Heer van allen, rijk zijnde over allen; die hem aanroepen. 13 Want een iegelijk, die den naam des Heeren zal aanroepen, zal zalig worden. 14 Hoe zullen zij dan hem aan- roepen, in wien zij niet geloofd hebben ? en hoe zullen zij in hem gelooven, van wien zij niet ge- 2 For I bear them record that they have a zeal of God, but not according to knowledge. 3 For they, being ignorant of God's righteousness, and going about to establish their own right- eousness, have not submitted themselves unto the righteousness of God. 4 For Christ is the end of the law for righteousness to every one that believeth. 5 For Moses describeth the right- eousness which is of the law. That the man which doeth those things shall live by them. 6 But the righteousness which is of faith speaketh on this wise. Say not in thine ^eart, Who shall ascend into heaven? (that is, to bring Christ down /rom above :) 7 Or. Who shall descend into the deep f (that is, to bring up Christ agam from the dead.) 8 But what saith it ? The word is nigh thee, even in thy mouth, and in thy heart : that is, the word of faith, which we preach : 9 That if thou shalt confess with thy mouth the Lord Jesus, and slra.lt believe in thine heart that Grod hath raised him from the dead, thou shalt be saved. 10 For with the heart, man be- lieveth unto righteousness; and with the mouth, confession is made unto salvation. 1 1 For the scripture saith, Who- soever believeth on him shall not be ashamed. 12 For there is no difference be- tween the Jew and the Greek : for the same Lord over all, is rich unto all that call upon him. 13 For whosoever shall call upon the name of the Lord shall be saved. 14 How then shall they call on him in whom they have not be- lieved? and how shall they be- lieve in him of whom they have ROMEINEN, XI. 441 boord hebben ? en hoe zullen zij hooren, zonder die kun predikt? 15 En hoe zullen zij prediken, indien zij niet gezonden worden i Gelijk geschreven is : Hoe liefelijk zijn de voeten dergenen, die vrede verkondigen, dergenen, die het goede verkondigen ! 16 Doch niet allen zijn het evan- gelie gehoorzaam geweest; want Jesaja zegt: HeereT wie heeft on- ze predikinff geloofd ? 17 Zoo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het woord Gods. 18 Maar ik zeg: Hebben zij 't niet gehoord 1 Ja toch, hun geluid is over de geheele aarde uitgegaan, en hunne woorden tot de einden der wereld. 19 Maar ik zeg: Heeft Israël het niet verstaan ? Eerst zegt Mozes : Ik zal ulieden tot jaloerschheid verwekken door degenen^ die geen volk zijn; door een onverstandig volk zal ik u tot toom verwekken. 20 En Jesaja verstout zich, en zegt : Ik ben gevonden van dege- nen, die mij niet zochten ', ik ben openbaar geworden dengenen, die naar mij niet vraagden. 21 Maar tegen Israël zegt hij: Den geheelen dag heb ik mijne handen uitgestrekt tot een onge- hoorzaam en tegeuE^rekend v(3k. HOOFDSTUK XI. r[ zeg dan: Heeft God zijn volk verstootend Dat zij verre; want ik ben ook een Israëliet, uit het zaad Abrahams, van den stam Benjamin. 2 God heeft zijn volk niet ver- stoeten, hetwelk hij te voren ge- kend heeft. Of weet gij niet, wat de schrift zegt van Elia ? hoe hij God aanspreekt tegen Israël, zeg- gende: 3 Heere ! zij hebben uwe profe- ten gedood, en uwe altaren omge- worpen; en ik ben alleen overffe- bleven, en zij zoeken mijne ziel. not heard? and how shall they hear without a preacher ? 16 And how shall they preach, except they be sent ? as it is writ- ten, How beautiful are the feet of them that preach the ^spel of peace, and bring glad tidings of good things ! 16 But they have not all obeyed the gospel. For Esaias saith, Lord, who hath bdüieved our re- port? 17 So then, faith eometk by hear- ing, and hearing by the word of God. 18 But I say, Have they not heard? Yes verily, their sound went into all the earth, and their words unto the ends of the world. 19 But I say. Did not Israel know? First, Moses saith, I will provoke you to jealousy by them that are no people, and by a foolish nation I will anger yon. 20 But Esaias is venr bold, and saith, I was found ot them that sought me not ; I was made mani- fest unto them that asked not after me. 21 But to Israel he saith. All day long I have stretched forth my hand» unto a disobedient and gain- saying people. CHAPTER XI. I SAY then. Hath Crod cast away his people? God forbid. For I also am an Israelite, of the seed of Abraham, of the tribe of Ben- jamin. 2 God hath not cast away his people which he foreknew. Wot ye not what the scripture saith of Elias? how he maketh interces- sion to Gk>d against Israel, saying, 3 Lord, they have killed thy pro- phets, and digged down thine al- tars ; and I am left alone, and they seek my life. 442 ROMEINEN, XI. 4 Maar wat zegt tot hem het goddelijk antwoord? Ik heb mij zelven nog zeven duizend mannen overgelaten, die de knie voor het beeld van B&i^ niet gebogen heb- ben. 5 Alzoo is er dan ook in dezen tegenwoordigen tijd een overblijf- sel geworden, naar de verkiezing der genade. 6 Ën indien het door genade i% zoo is H niet meer uit de werken ; anderzins is de genade geene ge- nade meer : en indien het is uit de werken, zoo is 't ^eene genade meer ; anderzins is het wencgeen werk meer. 7 Wat dan 1 Hetgeen Israël zoekt, dat heeft het niet verkregen ; maar de uitverkorenen hebben het ver- kregen, en de overigen zijn ver- hard geworden. 8 Gelijk geschreven is : Grod heeft hun gegeven eenen geest des diepen slaaps } oogen om niet te zien. en ooren om niet te hooren tot op aen hnidigen dag. 9 En David zegt : Hunne tafel worde tot eenen strik, en t(rt eenen val, en tot eenen aanstoot, en tot eene vergelding voor hen. 10 Dat nunne oogen verduisterd worden om niet te zienj en ver- krom hunnen rug allen tijd. 11 Ik zeg dan : Hebben zij ge- struikeld, opdat zij vallen zouden? Dat zij verre ; maar door hunnen val ts de zaligheid den heidenen geworden, om hen tot jaloerschheid te verwekken. 12 En indien hun val de rijkdom is der wereld, en hunne verminde- ring de rijkdom der heidenen, hoe veel te meer hunne volheid ! 1 3 Want ik spreek tot u^ heidenen ; voor zoo veel ik der heidenen apo- stel ben, maak ik mijne bediening heerlijk. 14 Of ik eeni^zins mijn vleesch tot jaloerschheid verwekken, en sommigen uit hen behouden mogt. 4 But what saith the aofWer of God imto him ? I have reserved to myself seven thousand men, who have not bowed the knee to the image of Baal. 5 Even so then at this present time also there is a remnant ac« cording to the election of grace. 6 And if by grace, then ts it no more of workS: otherwise grace is no more grace. But if it be of works, then is it no more grace : otherwise work is no more work. 7 What then? Israel hath not obtained that which he seeketh for 'j but the election hath obtained it, and the rest were blinded, 8 (According as Jt is written, God haul given them the spirit of slum- ber, eyes that they should not see, and. ears that they should not hear;) unto this day. 9 And David saith. Let their table be made a snare, and a trap, and a stumbling-block, and arecompease unto them : 10 Let their eyes be darkened, that they may not see, and bow down their back always. 1 1 I say then, Have they stum- bled that they should fall ? God forbid: but rather through their fall salvation is come unto the Gen- tiles, for to provoke iheta to jea- lousy. 12 Now if the fall of them be the riches of the world, and the dimi- nishing of them the riches of the Gentiles; how much more their fulness I 13 For I speak to you Gentiles, inasmuch as I am the apostle of the Crentiles, I magnify mine of- fice: 14 If by any means I may pro- voke to emulation them which are my flesh, and might save some of them. ROMEINEN, XI. 443 15 Want indien hunne rerwrer- ping de verzoening is der wereld, wat zal de aanneming wezen, an- ders ^n het leven nit de doeden ? 16 En indien de eerstelingen hei- lig zijn^ zoo is ook het deeg heilig ; en indien de wortel heilig is, zoo zijn ook de takken heilig. 17 En zoo eenige der takken af- gebroken zijn, en gij, een wüde olijfboom zijnde, in derzehrer plaats zijt ingeënt, en des wortels en der vettigheid des olijfbooms mede deelachtig zijt geworden, 18 Zoo roem niet tegen de tak- ken; doch indien gij daartegen roemt, mj draagt den wortel niet, maar de wortel u. 19 Gij zult dan zeggen : De tak- ken zijn afgebroken, opdat ik zou- de ingeënt worden. 20 Hét is wel ; zij zijn door on- feloof afeebroken, en ^j staat dbor et geloof. Zijt niet hooggevoelen- de, maar vrees. 2 1 Want is het, dat God de na- tuurlijke takken niet gespaard heeft, zie toe, <lat hij ook mogelijk u niet spare. 22 Zie dan de goedertierenheid en de gestrengheid Gods : de ge- strengheid wel over degenen, die gevallen zijn, maar de goedertie- renheid over u, indien gij in de goedertierenheid blijft ; anderzins zult gij ook afgenouwen wor- den. 23 Maar ook zij, indien zij in het ongeloof niet blijven, zullen ingeënt worden j want God is mag- tig, hen weder m te enten. 24 Want indien gij afgehouwen zijt uit den olijfboom, die van na- ture wild was, en tegen nature in een' goeden olijfboom ingeënt; hoe veel te meer zullen deze, die natuurlijke takken zijn, in hunnen eigen' olijfboom geënt worden ? 25 Want ik wil niet, broeders! dat deze verborgenheid u onbekend zij, (opdat gij niet wijs zijt bij u zelveri) dat de verharding voor een deel over Israël gekomen is, tot 15 For if the easting away of them be the reconciling of the world, what shall the receiving of them be, but life from the dead ? 16 For if the first fruit be holy, the lump t5 also holy : and if the root be noly, so are tne branches. 17 And if some of the branches be broken off, and thou, being a wild olive-tree, wert graffed in atnong them, and with them par- takest of the root and fatness of the olive-tree ; 18 Boast not against the branches. But if thou boast, thou bearcst not the root, but the root thee. 19 Thou wilt say Üien, fhe branches were broken off, that I might be graffed in. 20 Well; because of unbelief they were broken off, and thou standest by faith. Be not high- mindedj but fear:- 21 For if God spared not the na- tural branches, take heed lest he also ^re not thee. 22 Beheld therefore the goodness and severity of God: on them which fell, severity; but towkrd thee, goodness, if thou continue in his goodness : otherwise thou also shaitbe ctitt)ff. 23 And they alio, if they abld« not still in unoèlief, *5hall be graff- ed in: for God is able to grfeff them in again. 24 For if thou wert cut out of the olive-tree which is wild by nature, and wert graffed contrary to na- ture into a good olive-tree; how much more Siall these, which be the natural branches, be graffed into their own olive-tree % 25 For I would not, brethren, that ye should be ignorant of this mystery, (lest ye should be wise in your own conceits) that blind- ness in part is happened to Israel, 444 ROMEINEN, XII. dat de volheid der heidenen zal ingegaan zijn. 26 En alzoo zal geheel Israël za- lig worden ; gelijk geschreven is : r^ Verlosser zal uit Sion komen en zal de goddeloosheden afwen- den yan JaKob. 27 En dit is hun een rerbond van mij, als ik hunne zonden zal wegnemen. 28 Zoo zijn zij wel vijanden, wat aangaat het evangelie, om uwent- wil, maar wat aangaat de verkie- zing, zijn zij beminden, om der vaderen wil ; 29 Want de genadegiften en de roeping Gods zijn onberouwelijk. 30 Want gelijk ook gijlieden eer- tijds Grode ongehoorzaam geweest zijt, maar nu barmhartigheid ver- kregen hebt door dezer ongehoor- zaamheid ', 31 Alzoo zijn ook dezen nu on- gehoorzaam geweest, opdat door uwe barmhartigheid zij ook barm- hartigheid verkrijgen zouden. 32 Want God heeft allen onder deon£rehoorzaamheid besloten, op- dat hij allen zoude barmhartig zijn. 33 O diepte des rijkdoms beide der wijsheid en der kennis Gods ! hoe ondoorzoekelijk zijn zijne oor- deelen, en hoe oniu&speurlijk zijne wegen ! 34 Want wie heeft ïïen zin des Heeren gekend I Of wie is zijn raadsman geweest ? 35 Of wie heeft hem eerst gege- ven, en het zal hem wedervergol- den worden I 36 Want uit hem, en door hem, en tot hem zijn alle dingen. Hem zij de heerliJKheid in eeuwigheid. Amen. HOOFDSTUK XII. IK bid u dan, broeders ! door de ontferm ingen Gods, dat gij uwe ligehamen stelt tot eerie levende, heilige en Gode welbehagelijke of- ferande, welke is uwe redelijke Godsdienst. until the fulness of the Gentiles be come in. 26 And so all Israel shall be saved : as it is written. There shall come out of Sion the Deliverer, and shall turn away ungodliness from Jacob : 27 For this is my covenant unto them, when I shall take away their sins. 28 As concerning the gospel, thejf are enemies for your sakes : but as touching the election, they are beloved for the fathers^ sakes. 29 For the gifts and calling of God are without repentance. 30 For as ye in times pïist have, not believed God, yet have now obtained mercy through their un- belief; 31 Even so have these also now not believed, that through your mercy they also may obtain mercy. 32 For God hath concluded them all in unbelief, that he might have mercy upon all. 33 0 the depth of the riches both of the wisdom and knowledge of God I how unsearchable are his judgments, and his ways past fund- ing out ! 34 For who hath known the mind of the Lord ? or who hath been his counsellor ? 36 Or who hath first given to him, and it shall be recompensed unto him again? 36 For of him. and through him, and to him are all things : to whom be glory for ever. Amen. CHAPTER XII. I BESEECH you therefore, bre- thren, by the mercies of God, that ye present your bodies a liv- ing sacrifice, holy, acceptable unto God, which is your reasonable ser- vice. ROMEINEN, XII. 445 2 En wordt dezer wereld niet ge- lijkvormigy maar wordt veranderd door de vernieuwinguwsgemoeds,. opdat gij moogt beproeyen, welke de goede, en welbehagelijke, en Yolmaakte wille Grods zij. ^ 3 Want door de genade, die mij gegeven is, zeg ik een' iegelijk^ die onder u is, dat hij niet wijs zij boven hetgeen men behoort wijs te zijn ; maar dat hij wijs zij tot matigheid, gelijk Grod een' iege- lijk de mate des geloofs toegedeeld heeft. 4 Want gelijk wij in één ligohaam vele leden hebben, en de leden aUe niet dezelfde werking hebben ; 5 Alzoo zijn wij velen één lig- chaam in Christus, maar elkeen zijn wij malkanders leden. 6 Hebbende nu verscheidene ga- ven, naar de genade, die ons gege- ven is, 7 [Zoo laat ons die gai>enhe8Uden]y het zij profetie, naar de mate des geloofs; het zij bediening, in het bedienen ; het zij die leert, in het leeren ; 3 Het zij die vermaant, in het vermanen: die uitdeelt, in eenvou- digheid; aie een voorstander is, in naarstigheid ; die barmhartig- heid dpet, in blijmoedigheid. 9 De liefdezijongeyemsd. Hebt eenen afkeer van het booze en hangt het goede aan. 10 Hebt malkander hartelijk lief met broederlijke liefde ; met eere de één den anderen voorgaan- de^ 11 Zijt niet traag in het benaar- stigen. Zijt vurig van geest. Dient den Heere. 12 Verblijdt u in de hope. Ziit geduldig in de verdrukking. Vol- ardt in den gebede. 13 Deelt mede tot de behoeften der heiligen. Tracht naar herberg- zaamheid. 14 Zegent hen^ die u vervolgen ', zegent en vervloekt niet 2 And be not conformed to this world ; but be ye transformed by the renewing of your mind, that ye may prove wliat is that good, and acceptable, and perfect will of God. 3 For I say, through the grace ^ven unto me, to every man that is among you. not to tlunk of ktm" self more hignly than he ought to think ; but to thmk soberly, accord- ing as God hath dealt to every man the measure of faith. 4 For as we have many members in one body, and all members have not the same office : 5 So we, being many, are one body in Christ-, and every oae members one oi another. 6 Having then gifts, difiering ao^ cording to the grace that is given to us, whether prophecy, Ut us prophesy according to the propor- tion of faith ; 7 Or ministry, let us wait on our ministering : or he that teacheth, on teaching: 8 Or he tha1| exhorteth, on exhor- tation : he that giveth, let him do it with simplicity: he that ruleth, with diligence; he that sheweth mercy, with, cheerfulness. 9 Let love be without dissimula- tion. Abhor that which is evil; cleave to that which is good. 10 Be kindly affeotioned one to another with brotherly love ; in honour preferring one another ; 11 Not slothful in business; fer- vent in spirit ; serving the Lord ; 12 Rejoicing in hope ; patient in tribulation; continmng instant in prayer ; 13 Distributing to the necessity of saints : given to hospitality. 14 Bless them which persecute you; bless, and curse not. 44e ROMEINEN, XIII. 16 Verblijdt u met de blijden j ' en weent met de weenmiden. 16 Weest eensgezind onder malk- ander. Tracht niet naar de hooge dingen, maar voegt u tot de nede- rigen. Zijt niet wijs bij u zelven. 17 Veigeldt niemand kwaad voor kwaad. Bezni^gt betgeeneerlijk is voor alle.menschen. 18 Indien het mogelijk is, zoo veel in ais, hoadt vrede met alle menschen. 19 Wreekt u zelven niet, bemin- den ! maar geeft den toom plaats: want er is geschreven : Mij jbomt de wrake toe, ik zal het vergelden, zegt de Heere. 20 Indien dan uwen vijand hon^ ^rt, zoo spijzig hem ; indien hem dorst, zoo geef hem te drinken ; want dat doende, zult gij kolen vu^rsop zijn hoofd hoopen. 2 1 Word van het kwaaeaietover- wonnen, maar overwin het kwade door het goede. HOOFDSTUK XIII. ALLE ziele zij dermagtén, ever haar gest^d, onderworpen; want er is geene magt dan van God, en de magten, die er zijn, zijn van God verordend. 2 Alzoo dat die -zich tegen de magt stelt, de verordening van God wederstaat ; en die ze weder- etaan, zullen over zich zelven een oordeel halen. 3 Want de overheden zijn niet tot vreeze den goeden werlM»,maar den kwaden. Wilt gij nu de magt niet vreejten, doe het goede, en gij zuk lof van haar hebben. 4 Want zij is-Goda dienaresse, u ten goede. Maar indien gij kwaad doet, zoo vrees ; want zij draagt het zwaard niet te vergeefs ; want zij is Gods dienaresse, eene wreek- ster tot straf dengenen, die kwaad doet. 5 Daarom is het noodig, onder- 15 Rejoice with them that do rejoice, and weep with them that weep. 16 Be of the same mind one toward another. Mind not high things, but condescend to men of low e^te. Be not wise in your own conceits. 17 Reoompense to no man evil for evil. Provide things honest in the sieht of all men. 18 If it be possible, as much as lieth in you, live peaceably with all men. 19 Dearly bek>ved, avenge not yourselves, but ralmr give place unto wiath: for it is written. Ven- geance t5 mine ; I will repay, saith the Lord. ^ 20 Therefore, if thine enemy hunger, feed nim ; if he thirst, give him drink : for in so doing thou shait heap coals of fire on his head. 21 Be not overcome of evil, but overcome evil with good. CHAPTER XHL LET every soul be subject unto the higher powers. For there is no power but of God : the powers tlwit be, are ordained of God. • 2 Whosoever therefore resisteth the power, resisteth the^rdittwice of (rod : smd they that resist shall receive to themselves damnation. 3 For rulers stre not a terror to good works, but to the evil. Wilt thou then not be afraid of the power ? do tha* which is good, and thou shalt have praise of the same : 4 For he is the minister of God to thee for good. But i( thou do that which is evil, be afraid; for he bearéth not the sword in vain : for he is the minister of God, a reven- ger to execute wrath upon hi|n that doeth evil. ,. ^ Wherefove ye must needs be ROMEINEN, XIV. 447 worpen te rijn, niet alleen om 4er straffe, maar ook om des gewetens wille. ^6 Want daarom betaalt gij ook schattingen , want zij zijn dienaars van God, in ditzelfde gedurig bezig zijnde. 7 Zoo geeft dan een' iegelijk, wat gji sohnldig zijt: schatting^ dien gi] de schatting, tol, dien gij den tol| vreeze. dien gij devreeze, eere, dien gij ae eere schuldigzijt, 8 Zijt niemand ieis sohnld^, dan malkander lief te hebben } want die den ander liefheeft, heeft de wet vervnld. 9 Want dit : Gij znlt geen over- spel doen, cij znlt niet dooden, gij zult niet stelen, gij zult geen valsoh getuigenis geven, gij zult niet be- geeren; en zoo ereenig ander ge- bod is, wordt in dit woord als in eene hoofdsom begrepen, name- lijk in dit: Gii zuH uwen naaste liefhebben gelijk u zelven. to De liefde doet den naaste geen kwaad. Zoo is dan de liefde de vervulling der wet. 1 1 En dit zee ik te meetj dewijl wij de gelegenheid destijds weten, dat het de ure is, dat wij nu uit den slaap opwaken ; want de za- ligheid is ons nu nader, dan teen wij eerst geloofd hebben. - 12 De nacht is voorbijgegaan, en de dag is nabij gekomen. Laat ons dan afleggen de werken der duisternis, en aandoen de wapenen des lichts. 13 Laat ons, als in den dag, beta- melijk wandelen; niet in brasse- rijen en dronkenschappen, niet in slaapkameren en ontuchtigheden, niet in twist en nijdigheid ; 14 Maar doet aan den Heere Je- zus Christus, en verzorgt het vleesch niet tot begeerlijkheden. HOOFDSTUK XIV. DENGENEN nu, die zwak is in het geloof^ neemt aan, maar niet tot twistige zamensprekingeu. subject, not only for wrath, but also for conscience' sake. 6 For, for this cause pay ye tri- bute also : for they are Grod's min- isters^ attending ^continually upon this very thing. 7 Render therefore to all their dues: tribute to whdm tribute is due; custom to whom custom; fear to whom fear; honour to whom honour. 8 Owe no man any thinff, but to love one another: for ne that lovetb another hath fueled the law. 9 For this. Thou shalt not oon>- mit adultery. Thou shalt not kiU, Thou shalt not steal. Thou shalt not bear false witness, Thou shalt not covet ; and if tkere be any other commandment, it is briefly com- prehended in this saying, namely. Thou shalt love thy neighbour as thyself. 10 Love worketh no ill to his neighbour: therefore love is the fuinlling of the law. 11 And that, knowing the time, that now it is high time to awake out of sleep : for now is our salva- tion nearer than when we believed. 12 The night is far spent the day is at hand: let us therefore cast off the works of darkness, and let us put on the armour of light. 13 Let us walk honestly, as in the day : not in rioting and drunken- ness, not in chambering and wan- tonness, not in strife and envying. 14 But put ye on the Lord Jesus Christ, and make uot provision for the flesh, to fulfil the fusts thereof: CHAPTER XIV, HIM that is weak in the faith receive ye, but not to doubt* ful disputations. 448 ROMEINEN, XIV. 2 De één gelooft wel, dat men alles eten mag, maar die zwak is, eet moeskruiden. 3 Die daar eet, verachte hem niet. die niet eet ; en die niet eet, ooraeele hem niet, die daar eet ; want God heeft hem aangenomen. » 4 Wie zijt gij. die een» anders huisknecht oordeelt ? Hij staat, of hij valt zijnen eigenen heer : doch hij zal vast^steld worden, want God is magtig, hem vast te stellen. 5 De één acht wel den éénen dag boven den anderen dag ; maar de andere acht alle de dagen geUjk. Een iegelijk zij in zijn eigeü ge- moed ten volle verzekerd. 6 Die den dag waarneemt, die neemt hem waar den Heere; en die den das niet waarneemt, die neemt hem niet waar den Heere. Die daar eet. die eet den Heere^ want hij dantt God; en die niet eet, die eet den Heère niet, en hij dankt God. 7 Want niemand van ons leeft zich zelven, en niemand sterft zich zelven ; 8 Want het zij dat wij leven, wij leven den Heere ; het zij dat wij sterven, wij sterven den Heere. Het zij dan dat wjj leven, het zij dat wij sterven, wij zijn des Hee- ren. 9 Want daartoe is Christus ook gestorven, en opgestaan, en weder fevend geworden, opdat hij beide over dowien en levenden heerschen zoude. 10 Maar gij, wat oordeelt gij uwen broeder? Of ook gij, wat veracht gij uwen Jt)roeder? Want wij zullen allen voor den regter- stoel van Christus gesteld worden. 1 1 Want er is geschreven : Ik leef, zegt de Heere ; voor mij zal alle knie zich buigen, en alle tong zal God belijden. 12 Zoo dan een iegelijk van ons zal voor zich zelven Gode reken- schap geven. 2 For one believeth that he may eat all things ; another, who is weak, eateth herbs. 3 Let not him that eateth, dea- {Hse him that eateth not ; and let not him which eateth not, judge him that eateth : for Grod hath re- ceived him. 4 Who art thou that judgest ano- ther man's servant? to his own master he standeth or falleth ; yea, he shall be holden up : for God is able to make him stand. 5 One nnan esteemeth ene day above another : another esteemeth every day cdike. Let every man be mlly persuaded in his own mind. 6 He that regardeth the day, re* gardeth it unto the Lord : and he that regardeth not the day ^ to the Lord he doth not regard it. He^ that eateth, eateth to the Lord, for he giveth God thanks; and he that eateth not, to the Lord he eat- eth not, and giveth God thanks. 7 For none of us liveth to him- self, and no man dieth to himself. 8 For whether we live, we live unto the Lord ; and whether we die, we die unto the Lord : whe- ther we live therefore, or die, we are the Lord's. 9 For to this end Christ both died, and rose, and revived, that he mi^ht be Lord both of the dead and living. 10 But why dost thou judge thy brother? or why dost thou set at nought thy brother ? for we shall all stand before the judgment-seat of Christ. 11 For it is written. As I live, saith the Lord, every knee shall bow to me, and every tongue shall cotifess to Grod. 12 So then every one of us shall give account of himself to €rod. ROMEINEN. XV. 449 13 Laat ons dan malkander niet meer oordeelen ; maar oordeelt dit liever, namelijk, dat gij den broe- der geenen aanstoot of ergernis geeft. 14 Ik weet en ben verzekerd in den Heere Jezus, dat geen ding on- rein is in zich zelf ; dan die acht iets onrein te zijn, dien is het on- rein. 15 Maar indien uw broeder om der spijze wil bedroefd wordt, zoo wandelt gij niet meer naar liefde. Verderf dien niet met uwe spijze, voor wien Christus gestorven is. 16 Dat dan uw goed niet gelas- terd worde. 17 Want het koningrijk Grods is niet spijs en drank, maar regtvaar- digheid, en vrede, en blijdschap, door den Heiligen Greest. 18 Want die Christus in deze dingen dient, is Gode welbehage- lijk, en aangenaam den menschen. 19 Zoo dan laat ons najagen het- §een tot den vrede, en hetgeen tot e stichting onder malkander dient. 20 Verbreek het werk van God niet om der spijze wil. Alle din- gen zijn wel rein; maar het is kwaad voor den mensch, die met aanstoot eet. 21 Het is goed, geen vleesch te eten, noch wijn te drinken, noch ietSj waaraan uw broeder zich stoot, of geërgerd wordt, of waar- in hij zwak is. 22 Hebt gij geloof? Heb dat bij u zelven voor Crod. Zalig is hij, die zich zelven niet oordeelt in hetgeen hij voor goed houdt. 23 Maar die twijfelt, indien hij eet, is veroordeeld, omdat hij niet uit het geloof eet. En al wat uit het geloof niet is, dat is zonde. HOOFDSTUK XV. MAAR wij, die sterk ziin, zijn schuldig, de zwakheden der onsterken te dragen, en niet ons zelven te behagen. 13 Let us not therefore judge one another any more : but judge this rather, that no man put a stum- blin^-olock, or an occasion to fall in ^15 brother's way. 14 I know, and am persuaded by the Lord Jesus, that there is no- thing unclean of itself : but to him that esteemeth any thing to be imclean, to him it is unclean. 15 But if thy brother be grieved with thy meat, now walkest thou not charitably. Destroy not him with thy meat, for whom Christ died. 16 Let not then your good be evil spoken of: 17 For the kingdom of €rod is not meat and drink, but righteousness, and peace, and joy m the Holy Ghost. 18 For he that in these things serveth Christ, is acceptable to God, and approved of men. 19 Let us therefore follow after the things which make for peace, and things wherewith one may edify another. 20 For meat destroy not the work of God. All things indeed are pure ; but it is evil for that man who eateth with offence. 21 It is good neither to eat flesh, nor to drink wine, nor any thing whereby thy brother stumbleth, or is offended, or is made weak. 22 Hast thou faith? have tï to thyself before God. Happy is he that condemneth not himself in that thing which he alloweth. 23 And he that doubteth is damn- ed if he eat, because he eateth not of faith : for whatsoever is not of faith is sin. CHAPTER XV. WE then that are strong ought to bear the infirmities of the weak, and not to please ourselves. 450 ROMEINEN, XV. 2 rfat dan ^en iegelijk van ons zijnen naaste behage ten goede, tot stichting. 3 Want ook Christus heeft zich zelven niet behaagd, maar, gelijk geschreven is : De smadingen der- genen, die u smaden, 2ijn oyp mij gevallen. 4 Want al wat te voren geschre- ven is, dat is tot onze leejing te voren geschreven } opdat wij, door de lijdzaamheid en de vertroosting der schrifteo, hope hebben zouden. 5 De God nu der lijdzaamheid en der vertroosting geve u, dat gij eensgezind zijt onder malkanoer naar Christus Jezus ; 6 Opdat gij eendragtig, met éénen mond, moogt verheerlijken den God en Vader van onzen Heere Jezus Christus. 7 Daarom neemt malkander aan, gelijk ook Christus ons aangeno- men heeft tot heerlijkheid Gods. 8 En ik zeg, dat Jezus Christus een dienaar geworden is der bes- nijdenis van wege de waarheid Grods, opdat hij bevestigen zoude de beloitenissen der vaderen, 9 En de heidenen God Van wege zijne barmhartigheid zouden ver- heerlijken; gelijk geschreven is: Daarom zal ik u belijden onder de heidenen, en uwen naam lofzin- gen. 10 En wederom ?egt hij : Weest vrolijk, gij heidenen, met zijn volk! 11 En wederom: Looft den Hee- re, alle gij heidenen ! en prijst hem, alle gij volken ! 12 En wederom zegt Jesaja : Daar zal zijn de wortel van Jesse, en die opstaat om over de heide- nen te gebieden; op hem zullen de heidenen hopen. 13 De God nu der hope vervulle ulieden met alle blijdschap en vre- de in het gelooven, opdat gij over- vloedig moogt zijn in de hope, door de kracht des Heiligen Geestes. 14 Doch, mijne broeders ! ook ik zelf ben verzekerd van n, dat gij ook zelven vol zijt van goedheid, 2 Let every one of us please i^ts neighbour for his good to edifica- tion. 3 For even Christ pleased not himself; but as it is written, The reproaches of them that reproached thee fell on me. 4 For whatsoever things were written aforetime, were written for our learning, tnat we through patience and comfort of the scrip- tures might have hope. 6 Now the God of patience and consolation grant you to be like- minded one toward another ac- cording to Christ Jesus : 6 That ye may with one mind and one mouth glorify God, even the Father of our Lord Jesus Christ. 7 Wherefore receive ye one ano- ther, as Christ a}so received us, to the glory of God. 8 Now I say that Jesus Christ was a minister of the circumcision for the truth of God, to confirm the promises made unto the fathers : 9 And that the Gentiles might glorify Grod for his mercy ; as it is written. For this cause I will con- fess to thee among the Gentiles^ and sing unto thy name. 10 And again he saith. Rejoice, ye Gentiles, with his people. 11 And again. Praise tne Lord, all ye Gentiles ; and lai^d him^ all ye people. 12 And again Esaias saith. There shall be a root of Jesse, and he that shall rise to reign over the Gentiles ; in him shall the Gentiles trust. 13 Now the God of hope fill j-ou with all joy and peace m believ- ing, that ye may abound in hope, through the power of the Holy Ghost. 14 And I myself also am persuad- ed of you, my brethren, that ye also are full oi goodness, filled with KOMEINEN, XV. 451 ^RenFold taMt ttHe kennis, raagtig om ook malkander te yermanen. 15 Maar ik heb u eeniszins stou- ter geschreTen, broedere! u als we- der dit indachtig makende, om de genade, die mij van Ood gegeven is; 16 Opdat ik een dienaar van Je- zus Christus zij onder de heidenen, het evangelie van God bedienen- de, opdat de offerande der heide- nen aangenaam worde, geheiligd door den Heiligen Geest. 17 Zoo heb ik dan roem in Chris- tus Jezus in die dingen, die God aangaan. 18 Want ik zoude niet durven iets zeggen, 't welk Christus door mij niet gewrocht heeft, tot ge- hoorzaamheid der heidenen, met woord en werk, 19 Door kracht van teekenen en wonderen, «a door de kracht van den Geest Gods, zoodat ik, van Je- ruzalem af, en rondom, tot Illyri- cum toe, het evangelie van Chris- tus vervuld heb. 20 En alzoo ben ik zeer begeerig geweest om het evangelie te ver- kondigen, niet waar Christus ge- noemd was, opdat ik niet op eens anders fonaament zoude bouwen ; 21 Maar, gelijk geschreven is : Wien van hem niet was gebood- schapt, die zullen het zien ; en die het niet gehoord hebben, die zul- len het verstaan. 22 Waarom ik ook menigmaal verhind^d geweest ben, tot u te komen. 23 Maar nu geene plaats meer hebbende in deze gewesten, en van voor vele jaren groot verlan- gen hebbende om tot u te komen, 24 Zoo zal ik, wanneer ik naar Spanje reis, tot u komen ; want ik hoop, in het doorreizen u te zien, en van u derwaarts geleid te wor- den, als ik eerst van ulieder tegen- woordigheid eenigzins verzadigd zal zijn. 25 Maar nu reis ik naar Jeruza- leim, dioneode 4en heiligen. all knowledge, able alse to admo- nish one another. 15 Nevertheless, brethren, I have written the more boldly unto you in some sort, as putting you in mind, because of iae graoe that is given to me of €rod, 16 That I should oe the minister of Jesus Christ to the Gentiles, ministering the gospel of God, that the offering up or the Gentiles mi^ht be acceptable, being saneti- fied by the Holy Ghost. 17 I have therefore whereof I may glory thfough Jettts Chrisit, in those things which pertain to God. 18 For I will not dare to «peak of any of those thinge which Christ hath not wrought by ma, to make the Gentiles obedient, by word and deed, 19 Through mighty signs a&d wonders, by the power of the Spirit of God ; so that from Jerusa- lem, and round about unto Dlyri^ cum, I have fully preached the gospel of Christ. 20 Yea, so have I strtved to preach the gospel, not where Christ was named, lest I ^ould build upon another maa'4 fomuia- tion: 2 1 But as it is written, To whom he was not spoken of, they shall see : and they that ha^e not heard shall understand. 22 For which cause also I have been mi|ch hindefed from ceming to you. 23 But now having no more place in these parts, and having a great desire these many years to oome unto you ; 24 Whensoever I take my jour- ney into Spain, I will come to you : for I trust to see you in my jour- ney, and to be brought on my way thitherward by you, if first I be somewhat filled with your com- pany. 25 But now I go unto Jerusalem to ooioister unto the aainta 452 ROMEINEN, XVI. 26 Want het heeft dien van Macedonië en Achaje goed ge- dacht, eene gemeene handreiking te doen aan de armen onder de heiligen, die te Jeruzalem zijn. 27 Want het heeft hun zoo goed gedacht : ood zijn zij hunne schul- denaars; want indien de heidenen hunne geestelijke goederen deel- achtig zijn geworden, zoo zijn zij ook schuldig, hun van ligchamelij- ke goederen te dienen. 28 Als ik dan dit volbragt. en hun deze vrucht verzegeld zal neb- ben, zoo zal ik door ulieder stad naar Spanje afreizen. 29 En iK weet, dat ik, tot u ko- mende, met vollen zegen des evan- gelies van Christus komen zal. 30 En ik bid u, broeders ! door onzen Heere Jezus Christus, en door de liefde des Geestes, dat gij met mij strijdt in de gebeden tot God voor mij ; 31 Opdat ik mag bevrijd worden van de ongehoorzamen in Judea, en opdat deze mijne dienst, die t^ aan Jeruzalem (2oe, aangenaam zij den heiligen ; 32 Opdat ik door den wille Gods met blijdschap tot u mag komen, en met u verkwikt worden. 33 De God nu des vredes zij met u allen. Amen. HOOFDSTUK XVI. VOORfS bevele ik u Phebe, onze zuster, die eene diena- resse is der gemeente, die te Ken- chreën is ; 2 Opdat ^ij haar ontvangt in den Heere, gelijk het den heiligen be- taamt, en haar bijstaat in wat za- ke zij u zoude mogen van doen hebben ; want zij is eene voor- standeres geweest van velen, ook van mij zalven. 3 Groet Priscilla en Aquila, mij- ne medearoeiders in Christus Je- zus; 4 Die voor mijn leven hunnen 26 For it hath pleased them of Macedonia and Achaia to make a certain contribution for the poor saints which are at Jerusalem. 27 It hath pleased them verily ; and their debtors they are. For if the Gentiles have been made partakers of their spiritual things, their duty is also to minister unto them in carnal things. 28 When therefore I have per- formed this, and have sealed to them this fruit, I will come by you into Spain. 29 And 1 am sure that when I come unto you. I shall come in the fulness of the Messing of the gos- pel of Christ. 30 Now I beseech you, brethren, for the Lord Jesus Christ's sake, and for the love of the Spirit, that ye strive together with me in your prayers to God for me ; 31 That I maybe delivered from them that do not believe in Judea; and that my service which I have for Jerusalem, may be accepted of the saints ; 32 That I may come unto you with joy by the will of God, and may with you be refreshed. 33 Now tne God of peace he with you all. Amen. CHAPTER XVI. I COMMEND unto you Phebe our sister, which is a servant of the church which is at Cenchrea : 3 That ye receive her in the Lord, as becometh saints, and that ye assist her in whatsoever busi- ness she hath need of you: for she hath been a succourer of many, and of myself also. 3 Greet Priscilla and Aquila, my helpers in Christ Jesus : 4 Who have for my life laid ROMEINEN, XVI. 453 hals gesteld hebben ; welken niet alleen .ik danke, maar ook alle de gemeenten der heidenen. 5 Ghroet ook de gemeenten in hun huis. Groet Epenetus, mijnen be- minde, die een eersteling is van Achaje in Christus. 