Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
SovlloGLfiB was door den aaiileg vaa ^yn kunstsbuk gedwongen ^ 206 SbPBocoBS^ AiAX, Vss. 646—6924 2i|neii held in de gelegenheid te brengen om in afzondering ^an zijne verwenschingen luckt te geven, en zich aan de Goden der onderwereld toe te wijden — men zie zijne alleenspraak , 815 — 865 r— TjucBR werd van een' strooptogt teruggewacht (562 — 565): Tbgmessa en bet Koor waren bij de hand om de verwijdering van Ajax te beletten ; en zij zouden hem moeten tegenbouden , want Sophocles doet ons in het gezang van bet Koor (nadat Ajax van zijn razernij bekomen is^ en in wanhoop aankondigt dat bij sterven wil) opmerken dat by in dien kal-^ meren toestand nog waanzinnig is, kxI (aoi iva-iepxTrevrog AJa^ ^vvsvTiv — ieicf, (ixvlcf^ ^vvxu^og (610), en ouk ?t/ ^vvrpi^oi^ IpyxTg Ifiweioq t iAA* ixrhg if^iXtt (639). Dit moot men nemen voor de bedoeling van den Dichter, die biermede het volgende op bet oog beeft; bet is waarschijniijk dat bij terstond daarna AjAXy in diens geveinsd berouw over zijn vroeg^r besluit^ beeft willen voorstellen als uit razernij overgegaan zijnde in 4en matten toestand eener id6e fixe , zelfmoord uU diep gevoel van gekwelste eerzucht. . Die zelfmoord was besloten : zonder den hoofdtrek van zijn edel karakter te verzaken, daalt de held af tot de.sluwbeid die aan de krankzinnigbeid eigen is, wanneer zij een doel wil bereiken. — Door deze liitlegging gaat', zoo ik mij verbeeld, niets verloren^ bet medelljden met deifl diep ongelukkigen stijgt — en bet stuk blijft^ in zijn ge* Mel, eene beerlijke vertooning van de zelfverhefjing eens ster^ pelings boven de hoogere mag ten door de godheid gewroken, wpofbereid door de woorden van Minerva (127 — 135). J. Geel. > ) Er lijn meer zwakke plaatsen in de Sophocleiscbe poezij , ook in Jen AjAt. Bij Toorbeeld, ts. 853. dXl' dgxtiov x6 nqaffia crvp tuxb^ ttwl, overtollig, 'fen twijfelachtig grieksch ; 855. nalxo^ ah fter xdnat n^ixravdfjfra ^vriay^ waaraan de grammitioa en de parallelie kunnen fdtseleo ; maar de sin belee* digt het 8cboonlieid8gevoel« Dit vera nvenach ik dit oit dexelfde fe^riek moge xijn als het laattte (865) dat Ajii spreekt , ta %* iiXX* h "A^dov loVf ndtio (ivd-ijaofwi y nadat hij in bet voorgaande reeds gezegd had, tov^'' vfi^vAtag joinog vatator d'Qoat, Zoa hij zoo praatziek kannen worden ia *de onderivereld , mraar Ultssbs hem toespreekt , en hij » niets antwoordt ** (Od» IX I 561 ) ? fiij bet niUpreken Ta(a die |wee kraehtigd laaUte ifrvorden , tfoTfli- J Sophocles, Ajax, Vss. 646 — 692* 207 tw d^Qoat , moet hij op sijn zwaard storten. — Dat er ia dozen hoek verzen* raakers aan het "werk geweest zijn, bewijzcn vs. 841, en 842, "waarvan de oude Scholiast reeds vertelt : rotvja yo&svead'al ipourtv , ynofiXijd^vja nqog aaqt^rsiay xcar XBfOfiipmp. De Scholiast is niet zeer snugger; er "was geea nitlegging noodtg, en de zoogenoemde oitlegging in die twee verzen is doia- ter en onwaar; zij bevatten eene lamme nitbreiding. •) De gewone lezing is dstviav. MosGRiTE , Jacobs , Lobeck , Eiiendt en anderen hebben er Xaimv Toor in de plaats gesteld , en deze correctie is door anderea bestreden. Indien de laatsten gelijk hebben , dan zondeu "wij dezea regel moeten opstellen » De levendige verbeelding der oade Grieken deed hco, Tooral in de poezy, spreekwijzen gebrniken, vaarin de gedachte een.* sprong doet, en de oitdrnkking min of meer ongerijmd wordt, zoodat Sopho- cles «' in het bedoelde vers, AjiX letterlijk mogt laten zeggen: het gehkutf der hevige winden nut de loeijende zee, Sommigen hebben deze eigenaar- dlgheid in den stijl geenszins willen afkcaren, en men iiras dus spoedig ge- reed. om daarmede te yergelijken vs. 675, d naYxqatijg vitvog Ivai, na^tj'm <rag, en 707, MXvasv alrov a^os an* ofAfAdTiap *'AgifS' -^ Maar deze twee ▼erzen (waanran het laatste sterk verdacht is van cormptie) hebben met bo- ▼engemelden regel niets te doen ; zij redden zich zelven , omdat Xvb^v niets meer is dan: laten verdwijnen^ loilateny even als tohere in het vers Tan Yalerivs Fl. 9 At tibi collectas solvit iam fibula vestes ," door Lobeck aan- gehaald, ad Aj, 705. — Het schijnt dat de Grieksche poezy somtijds aan eene kracht, wanneer deze ophoudt te werken, eene tegeoovergestelde wer- king toeschrijfu Dit klinkt vreemd, maar de hedendaagsche talen veroor* loven zich dezelHe vrijheid: als een Griek zegt: ^ J* dyoqa. sSavaXoidsVaa eig anoqlag xajeaxtiQev ^iiag^ dan zeggen wij 3>de uitgeputte markt deed ons gebrek lijden." — De vraag is of die vrijheid zoo rekbaar is , dat , oov het active eener ophondende werking aan te duiden , eene stoute metaphora mag gebruikt worden. Beproef het eens , waarde lezer , en zeg » de smart ophoudende bragt het kind in slaap ," weifelend zult gij het u laten wclge- vallen: zeg eens »de hevige smart (zonder ophoudende) bragt het kind in slaap ," gij zult uw hoofd schudden ; maar zeg » de hevige smart -wiegde het kind in slaap," en blijfdan ernstig, zoo gij kunt! Evenwel, de&vap %* atffjia Ttreviidjiop ixolfi^iaa ateporta n6pxov is van hctzelfde gehalte. — Het is jammer dat men, gelijk dikwijls, zoo ook in de behandeling van deze en van andere plaatsen der Ouden , met gemengde bruikbare en onbrnikbare bewijs- plaatsen en Terkeerde uitleggingen dnisternis verwekt beeft, waar men licht socht. Odytt, V , 385 , a>ga8 d* knl uqtuTtvov Boqetjp , nqo dh xv/iar' ea^e , door meer dan een' geleerde zoo verstaati wordt als of Boreis het subject van eaia was , terwijl niet Boreas , maar Minerya « door den Dichter gezegd wordt eerit de golven te broken , en daarna Boreas te laten waaijen. Het is duide- lijk dat LuCANDS (V. 705) bet Grieksche nagcvolgd. heeft » ut videre — - fra« durum pelagus Borean," en een voorganger geweest is in bet misverstaan van die plaats ; want de Schol. Yen. en Eustatbius hebben er geen aanleiding 14 208 SoPHOCLBS, AiAX, Vss. 646—692. toe gegevcn. Even too heeft de maker van het vers (Hobatius, h ill. 16) » Noto non arbiter Hadriae maior , tollere sen ponere volt freta ," op bet oog gebad"0d.X,21, waar Aioio* geiegd -wordt apiiitor ^(lev navsfievM ^ oqtnu^ pt6v bv *' idiljjatP • terwijl EustATiWS , bij het vroeger aangehaalde .Ten dcr Odysseey zecr goed opmerkt, inai to* ical 6 Boggag iyslQat Mviiata^ zegt Peerlkimp, bij bet vers van den Indringcr in d^Ode van UoBATius, even jaist »Nec scio an ponere non recte dicatur de tali vento; Notus enim sem- per snas partes agit in tempestate." — Men tiet hieroit hoe misverstand bg de Romeinen en bij de lateren de schermntselingen aan den gang hondt. — Ik bond mij aan de verbetering leUov , in bet vers van den Ajaa:. LoilCK geeft menig voorbeeld van dit epitbeton der sniiende winden. Ik dndig dns met de vraag, of men genoeg gelet heeft op het gebrnik van d^Pat, aijiia^ Mtrji^ waarmcde gewoonlijk ecn zacht geblaas aangednid vrordt: son dvaa kunnen voldocn in eene sterke tegenstelling , loo ^Is Sopbociu ee be- doelde ? Een ander voorieeld van terwarring geeft de uitlegging van Aj. 167, |i;/«- Tteatav fidrog iidvoig^ nal dg&w t* XQ^^^^ * «^»« koMkW adpfo. Ditaoa moeten beteekenen dat Ajax door tweegevechten met de Traf^nen cindeigk 20U iirillen bezvijken en omkomen. Hij kan dit niet leggen ; immers , bij rekende zicb, na Aciulm, de grootste onverwinneliiht kampvechter te tijn? Het is natnnrlijk dat bij tegen eene overmagt eou vrillen vechten , en tender scbande sterven , dgav t* jr^aioF en ik vermoed , too ik hoop , met grond , dat SoPHOClis bem iets buitengewoon stents in den mond geiegd en ge- schreven heeft, naavv (i6pog. De nitlcggere bebben voorbedden aangevoerd Tan de spcling met bet dubbele (lovog , die bekend genoeg , maar bier ott- gepast is ; zelfe indien tij verweten badden naar EuRiP. Andr. 1196 , fioyug ftSvoia^v ir d6[Jiovg^ en Med. 510, ax^r Tsxwo^g [Aon; itdpokg^ xoitden tij niets gewonncn bebben om de betxrijfelde leting te redden. BLADVULLING. Bij ZosiMos IV. 28 (Reitemeier, Leipz., Weibm. 1784. 8^.) wordt van een der keizers gezegd: imriihiov ii uplvccv rh dypov i} ipyipiov TrpoffAyovrci tt^sTov. Sonimige geleerden heb- ben 4e vreemde uitdrukking land of zilvergeld willen verkla- ren , terwljl Sylbdrg , die begrecp vrai zijn autenr had willen zeggen, dyptiv kortweg in xpvtrlov Terandcrde. Maar de zin wordt evenzeer verbeterd door aan te nemen dat Zosimos, zoo als ook DosiADAS heeft gedaan, hier den barbaarschen vorm ^upcv gebruikt heeft. i., 23 Maart 18B3. E. J. K. YERBETERUVfiEN OP ARISTOPHMES. (Ed. Dindorf, Poetae Seenici Graeci/ 1850). De meeste der hierodder opgegaveoe verbeteriog^n zijo althans in ^enen beperkten krmg reeds bekend ; diegenen , die zonder naam worden opgegeven , zyn vaa auteur^ die om verschillende redenen wenschen onbekend te blijveo. Oil geachiedt , om eene zoo Yeel mogelijk volledige verzameliag te gevea vau 't geea over Ar^sto^&i!ibs m^estal verspreid bekend raakt; om geeneriei pla- giaat te begaan onthouden wij ons streng van bet motivereii der bier voorgestelde lezingeo. Wy hebbeot ^venwel ditmaal ons werk er van gemaakt , met de lezingen van hsi^. en uit- gaveii naauwkeurig bekend te zijn, en geven dan ook bier bij iedere (rfaats alle ons bekende lezingen van onderstaande bss. en de afwijkende der opgegeven uitgaven ; eveneens bebben wij zorg gedragen geene gissingen op te nemen die reeda door de bedoelde uitgaven bekend zj^n ; een en ander ntet 20ozeer , onir dat wij zelven dit zoo noodzakeiyk achten » ate om te voldoen aan de welligt overdreven eischen van enkelen ^. >) Vergdekea zija de vo1{|[«nde ttitgaten: Poetae Scenici Graeci, Ed. 6* DiMDDtf , Ed. fiecaadA ; Oxford , Packer , 1851 , i^. — Aristopvahm Comoe* diae, ed. P. IiivUJ»l>z, YolL Xlll; Leipz., Weidmooii y 1794^1034. fl». '^ A. C. rec LBsKXlR, Voll. V; London en Cambridge, 1829. 8^ — A. C. es nora rec. G. DiMOOtr ; Parijs, Didot, l&as. 8». mai. -^ A. C ed. Tff. Bergc , Vat]. II; Leips., Teitbn., 1862. 8». ^ \6orU Metra Aescli., %h. , Eor. at A., deseripfta a O. Ouioip; Oxf. 1848. 8*. •— Obu. Oitioae in Aoeta* ret Yett 6r., scr. N. I. B. Kappbtki y. b. Coppbuo; Nyraegen, Viewc^^ 1850, 8^.; en de edities die bij elk stuk worden opg^even. De ver* kortingen vo$t de uitgaven bLjjken van £el£ R. is bet fas. te Ravenna (een perkamentfas. uit de bibliotheek te Classis bij Ravenna, utt de tknA 14* 210 UJST VAN BMENDATIES. eESMO^OPIAZOTSAI^ Vs. 38. Eyp. TrpodvffSfisvog hiKs Tijg TroiijO'sag. Dit ys. spreekt Hnesilochos. H. 48 vlgg. 0fp yAflfyjcJj/ • "Evp. trlyx. tI y^iysig. L. Aiyf/, de beide laatste woorden spreekt Muesilochos. G. (Prof. J. Geel), het laatste geeft reeds Bergk op, hoewel twijfelend. 61 vlgg. Myj^o". w/yoyyv}^l(F»q \k») (rv(TTpk^»q\ tcvt) rh viog ^c^VfSo"^/ (sroifiog). L. a'vyyoyy6}*»g 9 dan moet xx) (rv^rpi^xg wegvallen. C. — Vgl. op Lysistr. 974 vig., bl. 110 van dit tijdschrift, en Thesm. 56 , waar yoyyvy^Xei staat volgens Buttmann , terwijl Rbi. en Invernitz yoyyv^l^ei hebben; bier yoyyu" >.hxq Ri. 96. MvjfO", KXi voliq atrriv ovrog^ Evp. 'OVKKVK>,OVfieVOg. ovTog ovKK\jiiXoi[i,6voq vrorden als woorden van Euripides opge- geven bij Bergk, Didot en PS. (Poetae Seen. 1851). L. Myj^o". Koc) 7C0v'*7Tiv ireiv; Evp. oSrog ovKKVK}i.ovfi€Vog. C. 111. Xop6q. %«/pe K»>»hhTKig ioi^alq. L. KxXXiffTxg ioiiig. G. eenw, vgl. Invernitz I. bL vii — xii, en hct facsimile van vs. 1001 — 1013 uit den Yrede en 1 — 5 ait den Platos t^enover bl. 598 ; of volgens Bbkkir !• bl. T — VII nit de elfde eenw, in fol ), V. dat te Venetie (Marc 474, een perkamentbs. uit de* elfde eenw, Bikksr t. a. p.), de letters b. i. acbter deze verkortiogen iifrijzen op de coUaties van Bskker en Invernitz als getni- gen voor die lezing, p. achter Y. op een afecbrift van Prof. Cobsts collatie yan den Venetus. BsKKER , die 't gevoelen van Invernitz over den onder. dom van den Ravennas voor geheel verwerpdijk verklaart, klaagt ook in 't algemeen over die collatie, en Prof. Cobet, die den Ravennas niet beeft ge- sien , over Bbkkers vergelijking van den Venetns. *) A. Tbesmophoriauisae cnm scboliis , e recensione R. B. Encer ; Bonn , H. B. Konig, 1844. 8<!. ->^ Dit stak staat niet in den Venetus. Thbsm. in. — 569. 2^tl 126. Xopig* Tf ^Sg t^vvro txifi^ovioig Sfi^zaviv. Dind. de metr. bl. 374 1 » dactylici tetrametri" (vss. 12S en 126). » Gorruptum iaifiovloig.'" — L. ^xlfiovoq. K. 241 vlg. Mi/jfo-. viap, uicop , a yalrovsq \prp)v ivTtXa^io'ictt riv ye vpaKrhw riv ye wegg. Rb. , &. Trptamh * * r. Bergk. — Het vs. is on- 6cht. C. - 270 vlg. Mi/J^tf'. vvfT^dveiv ifii Triffxtg ri%v»ig ijv [f^ol] ri TTspart'TrTin x»xSv^ (Aoi ri V. Inv. — L. iri^ouq rix^^^o-iVf Hv ri-9 dao moet fioL vervallen. C* 284. Myj^T. S Bp^TT»j rifv Khr^v KcidsT^e, k^S* t^sXe ri viwoLv' Bergk. — L. kxtHov. v. H. (H. van Herwerden)^ 292 vlg. Mvifo'. vdi TTOv icx$l^apf,^ iv k»X^ , rSv ptjripav Kxtl^a (ju iv Inv. Bekk., Kxii^afixh Branck> Tv* i^axoika Bergk. — L. xxii^af^^ iv x. G. 325. XopSg, "Sfipiog ivi^y^iol n xipxt xri. ivxxlow Rb. , en Bergk ^ ehaT^lov Df. de metris bl. 374.^ — Ij. slviXiol T€ X, K. 352 vlgg. Xop6g. ^wevx^fietrix rixax ptii^ t£S* eSyf^XTx ysvivixu eSyfiecT* IxysvMxt Bergk en Df. de metris bl. 375. — L» sSyfiar* &v ysvMxi. M. 386 vlgg. Fuv)^ »\ Trponyf/MXi^Ofiivxg ipS^T* vfiStg uvi EipiTrliou TOti Tijg A^^^ydra^Ai^rp/^o^. ?^»X»v97rci^^Tplxg Bergk. — L. j}/a5^. 527. Xop. i>^}C eiwxv yivoir' »v yiivi. Aangh. bij Suidas op ^aa' ^t^v. — L. iAA^ 9r£y. G. 658 vlg. Myjf 7. ag r* »Z r» xpi* i^ *A7r»T0tjplav raJg fMtfrrpO" iir6ir» rijv ya^ijy 0»(ikv xri. Vgl. vss. 555, 560 vlgg., 564. — L. oir ug. G. 669. Mi/jfO". TpSo'Seg f^ivov , xiyi ve vijf t^v "ApTefiiv xtL L. TTpSffiOi.y. H. 212 UJST VAN IMEJIDATlfS. 574 vlg. KAfio'tf. (p/A«i yvva4XS9 i ^vyysusTg rovfioti rpiiron rmg yvci$otg]. Vs. K7K moet vervallen. C. 611 vlg. K^€$(rt. ctvcchxvvTog rig eJ. ffu 3* ovv TToUi tovt\ ivxfiiva yap ivSiie. Tig wcgg. Rb., yriet Bekk. — L. iv^fisvQ. C. 643 vig. KXeio-d. ivhrcca-^ ipdig. ttoT tJ riog &$sig Kirta\ Fuv^ e\ ToVi hiKv\p€ Kxi (4,x>,^ sSxp»y ^ S r^A«y« . to)} ih ixwp€ Rb. , roS) y iKuype Bentley , r J3* , Molt , ^xutp^ Brunck, Bekk. — L. ry32 hixvi^e. M. 710 vlgg. ruv^ ?'. iAA' ovv {jKsig Uev ^icaig,. ^»i}Mg r* iTTcSpicg ci ?^i^9ig,. dlcy ipi^ag iiiivg ipyoVf (p. ivoipig T* oi Bergk. — L. y' odev oin Ha. C 717. - 'Mvyja; fiirijv A«A£/t5 ' rJify 3* iyi) ^Olc i^^7a. Tiffii 3* /^(ii Reiske. — L. r^vV. iyd oin Jtcpfi^Qfiau }L 767 vlg. My)f0-. x£/x* hKuXhttg ig TOiCtut) rpiyfiarc^ 887. Tvvii Yi\ KXKag t* &p' i^6xoio kJ^qXeT [j>i TOi] jcri. T* 5p* Rb. KccKug &p*VS. en Bei^gk, yin Bei^k, — .L. ic^xii xaKwg T* &f 6. K. , dan moet yi roi vervallen. C. 910. Mvj^a-. ayh 5^ M€vi},9cp tr\ ha, y' iic t&v icpvav. . iy& a M£vi?\,€av hov in Suid. op l^ii, vootto M€Pi?^^60¥ ?ffM y* iK rav Ri. , (im>^xov omisso o-* Rb. » A^im RbL , 49^ci $5 UeviKe^ ys tr" Ettrlp, HeL 864 , Mavi^icp yi (r* ift r. j. Bergk. Ygl. de interessante aanteekeningen van vele geleerden blj Invern. VIII. bl. 484 vlg,, B09. — L. UsyiMt^ yt cr* 070, 1CT€. li. 918. .Euj9/T. irb ri^v iftijv. yvvmTxa xv>^V€tg ifii . . .&ywi - L, XK^6ff€lg. C. * 1028 vlgg. Myj^<r. 8ie yxp i ^Kvdijg Cpv>^(»^ viXM i(p4vTiiK\ JAoSk, i^iKov ixpi(i,»(r€ nipx^t hpifACiffs Rb. , 3cp€fJt.ci(rctg Bekk. volgens Hotibius , &(pi/*iif yt! TiiBSM. 574 — Fiw. — KiKKERS, m, — 265. 215 ot; J, Bergk. » Sequunlur" (na 102B) ^» versus corrupli sex" Df. de melris bl 379. — L. i^s^rnKcag. C En 1223 vlg. Xop. dpiiiv^ am Hans. ttoI Sfig ; oi ttxMv Vgl. Elmsley op Acbarn. 278. — L. S/^§^/; '^ Toilf^irx- A/y. C. BATPAXOI^ 20 vlg, 3xvd. Z TptffKXKoioilficav &p h Tp»xviKog ovtoj)^ OTi 6xl^6TXi fih f TO ie yi>kOtov ovk ipel. . if M. , 6^l(3€T€ (liv Vp. — L. spa. C. 83. *Bp»K>^* ^Ayxdoav Vs ttov Vt/i/; olxiTxi Rbid. Vb. Borgdi. B. en Suidas op "AyMoov (lav.)- — L. Tc5 ttot'* io'T*; A. 4. a^' oIx^'^^^' €• 104. 'Hp^xA. !i fiiiv Ki(3x>^ci y* ia-rh , ug )ca) aol ioKs7, xi^xXd Ri. Borg. , K6fix>,i 1. 2, xJ/3^i y' B. — L. x^/ 161. *HpxKK j5 Moparlfiov Tig pijtnv i^eypJiipccro. -Aangh. bij Suidas op ij Mopa-ipt^ov. — L. pijtrlv tiv* h C. 206 vlg.; Aiiu. rlvoav (/J^iAjfj; Xip. (3ci7pix^^9 KjiKv.cop 6xv(ice,7Ti^ TivZv R., » idque Gharonti continual" Bekk. -r L. 0»Tpct- XOKUKUCOV. V. H. 268 vlgg; Ai6v. ovlhroTe* X£Kpi^op(,xt yocp K&v [fie] if ii* if^ipxg^ eccg otv v[aZv iTTfKpxTii^co tou koo^, i^i Rd. , pt,6 5ijj Ri. , Jjjf Vd. rb Rb. Vb. M. , koc^ tweemaal •) A.ftanae, erec. G. Dindorf; Leipz., Weidm. (G. Reimer), 1824. 8o. — Rd. eoz. is de Ravennas enz. Tolg^ens deze nitgaaf ; omtrent Borg. en M. Ter-^ gd^ke men Muem, I. 418 n. 4, — B. by far. is Barocc 127 in de Bodley- tcbe bibliotheek x> liber a]itiqnQ3 in naembrana" Inr, IX. XIIL| 1 en 2 zijn twee hsa. te Cambridge, in ^n deel, n®. 3 en 15 » Phitos, Wolken, Kikkers bevattende, vgL In v. IX. zv, en 6 een Harleysch hs., no. 6307, met dezelf- de stnkken , vgl. Inv, IX. XYi ; B. Borg. 1, 6 zonder nadere opgaaf is overal ▼olgens Inn 214 < LUST VAN fiMEia)ATlES. Vb., » Xop. ante kck. 1" Inv. IX. bl. 378 b., M 5/' 1. 2. S/* j}. B. tJ jc. 1. 6. Tov K. 2, WjC^fiy xpxTij^ca rh x. B. — Dindorf (1824) plaatst vs. 267 achter268. — L. x&v ii^. C; — Voorts schrijve men als 66n vs. KSKpi^Ofixt 7»P9 XXV ii^9 ii* ^fiipxg. VgK nog Meineke op Men. bl. 207, Reisig coniectt. ad Ar. p. 44, Elmsley op Eur. Med. 387. 288. axvi. Kx) fjt^iji^ Spa vij rhv Alx iviplov fiiyx. Aangh. bij Suidas op "Efiwovtrx. — L. ipu ys vii Alx. C. 384 vig. 'HfitX' sOcpijfisTv XP*I ^^hrxtrtxi roTg ^(isripoKTi Xopol^iv So'Tig xTTSipog roiSvie Xiyav^ Jj yvdfiy fiii kx' ixpsist. yvi}(iviv M Borgdi, yviiivi (zif Vp., Kxdxpstioi Rb. M. Vp. Borg. yvufi^v Idi. 6di. — fiyj 2. » sed gl. 6 Kxixpig ia-rr. Inv. IX. 380 a., yhia-a-ifi Pint, de glor. Ath. p. 348, en Kxdxpaiei , maar Kxdxpevot Suidas op i^hTX<rdxf ; yvdifiviv Bdi. — L. yvafi^iv. C. {my^lrxig. 559. *H/K*/%. ? (TTXtnv ix6pxv fin ycxrxXisi ^ (Avfi^ 6\iK0h6g hrt fiiire Ri. , kx) M. , 'Tcoxlrviq M. , 'jtoxIt i. e. rif a- Yp. — ^ L. • ix^puv. C. 802, Aiiv. cpips vvu, iyu rx ^rpitiiXT* xlpcofixt rxSL xlpofixt Txie Rb. , xfpafixi Yp. xipofixi Idi. xTpcofixi 2. — L. xpoifixi. G. 831. Ai6v. aq iouKo<; uv kx) dvijTig ^Ay^Kfi^v^q hsi; en 881 vlg. Bxv6. kx) vug xv *AhK[j(,iliv>iq iyii vlig ysvolfiijv ktL L. 'AAx/C4)}vjf^. V. H. ' 594 vlg. Xop. €1 a vxpxXnipav xXitrei kx) ^xX£7g Tt iixX6xKh ktb. si xkdivsi Rb., xKdotTiji Ybp. Bi. M. xxditrst 1. 2. » Ita 6. x^(r i^iov. Primo erat ixag , sed statim mutatum'' Inv. IX. 384. a. , xXug U. , K»K^x>,yii(r Ybp. , kx) ^xKXtig M. , j3«- AfT^ Didot, PS., Df., Pi>.yg 1. 2. » sed futur. in gl. 1'' Inv. t. a. p., (3xX€ig Bi. — L. KXK^xXslq. Bergk en C. 672 vlg. Aiiv. dpSoog heyug ' e^ovXoiiviv S' xv tovt6 as Trpirepov TOiija'xi, xpiv if^i rxg 'TCXyiyxg Xx^sTv, • • KiKKERS 288 — PIN. — Ekklbs. IN. — 85. 118 vrpiv if^h Rdi., Borgi., ^pSrspov von^xi vph fis Vp. •— L. yo9* ffXi. C. 681 vlg. Aiiv. SppcU xeXiioav iTr) fiipfi»pov i^ofiivff TriraXcv, L. fixp^dpov c. ireriy^ov. v. H. 841. A/(r%. ^h 'ivi pi^s rxvT\ a ^rw/xyAwct/AA^XT^Jjf. (TV iti (4,01 Borg., — L. ififie. C. 895. Xopiq. Kx\ (AViv ii(islq i7n$vfA0ijfA€V. . . ixov^xt. "• L. vjiAslq y* I. C. 105V vlgg. 'EipiTT. tovt' hr) ri Xf^arx iiHtrxsiv. h XP^ ^p^^^f^ xvipaTTslug ; ivdpavlug Rb. ^i^xstv 1., ivipaTrlvcog Suidas op dit woord dveti Bd. — L. %p?i/. Bergk en C. 1075. Aiiu. Koi fiiviaTxt rh ^itr^irov y Tcixfiotg rivx y^airo- xxK0x<ri Rb. — L. xixfixyreq. C. (^vryjffxi. 1136. AWX' h^^ ^'^^ >kVipslq. Inv. geefti. ?. A. aan Eurip., en leest/i^rf. L. ^.^psl. v. H. 1500. IIAouT. xys Sif x^k^^ > A/o-%yAe , ^cSpfz ffSi^s Vp. — L. vfAeripxv. C. 'EKKAHSIAZOTZAI*. 47 vlg. TUI'. «'• KXt [4,01 i0K€7 xxTX o'xo^hv vxpx rdvipig i^s}^6eh f4Sv)t. L. kxItoi. C. 81. Tvvii ^ {iTTiTijisioi) ilwip Ttq xXXog^ (3ouKO}^e7v t3v iJiiiiov. tI i. Didot. — L. ^xuxxXxvy en zoo volgens A. Hecker ook Wespen 10, Vrede 152. K. 83. Upx^xy. ?ag It* icT)v xffrpx kxtx rhy odpxviv. L. Ip't) TXiTTpX. C. ^ Dit stuk staat ni^t in den Venetos. — Hon. (acensis) is cen papierhs. nitde 15eeeaw, Tolgens Thiersch, l>e?at Platos, Wolken, Kikkers en Ekklesiazn- sen , vrelk laatste stuk Rigler (bij Inv.) met de uitgaaf van Invernltz heeft vergelekcn , vgL Inv. IX. bll. xiY en 584 vlgg. 216 LUST YAM BMENDATIES. 101* UpoiS. tU oifK hf ^(liq uvifc^ ijyijvctid' ifav; ^y^ifsV Rb. — L. (5p5y. C. 107. lipK^. iiwag vxp»h»fie7v rijq irixeag t& 7rpiy(i»T» xrj. L. rag ^t^lxq. CL 122 vlg. Upx^ay. fy^ ii iiTca roug ffTsCpcivouig vspiivicofAXi KAirh fui* ifiSnf ktL L. rhv vri^xvov. M. 12S. Tvuii (2\ &q K») KotT»yi}^»iTTOv rd vpZyfi» cpalvsTXh 128. Upa^. i Trepicrrhp^og ^ TrepiCpipstv XP^ '''Hv ya^ijv. 130* Ilpa^. Kcidt^s Txpiiv. rig ciyopsieiv fioii?^eTXi; In TTxpidv schuilt een eigenoaani. C* 1S6 ylg. Upx^. fccc red dsd ^ Tx^atvcCf tfov rlv vouv ix^igi Tuvii i\ rl \y] itrriv; ov yip 5^ tieTv [y'j ^r^ffi (re. iel Mon., die ook y' weglaat — L. vol, en melv fm^ci ys. C. En t/ atrriv. 209. Upx^. ijv ouv ipuil' Treldft/rde, irGoiyi^strV in en 215. Twvii /3'. eZ y\ eH ye vii A/*, eZ ye- hiye, ?Jy\ Syo^di. Deze regel wordt door het koor van vrouwen gesproken ; Bergk verdeelt dien onder twee vrouwen. C. 227. npx^xy. rlv ohov eSZapov ^i},ov(r* atrwsp Trpi rov. ohov (pi}i.ov^\ eS^apov , a^Trep sex) Trpi row Bergk , en zoo moot gelezen worden, maar tcisIv inplaats van ohov. C. 239. lipx^. TX y ^AA* ix<ra* rxurx xxv TreiSifvii fioi xtL vdhtrh Mon.- — L. TcUnwAe. C. 275 vlgg. Ufc^xy. mic xv ^iye Totiroug XKpifidfftiTi vapiyipiiocrfiivxi, xx) SxlfUnx TxvipeJfi y" xTrep iKXi\IJXTe i7rxvxfix>,e<r6e. t' (voor y") en iTrxvxfix^?,£(Fd6 Rb. i7rxvefix>,xeirde Mon. — L. xKptffag JJTs met Dr.R. B. Hirscbig en & Trxpex^irpx* re. C. 520. BXhr. ^AA' iv Kx9xp^ wou ttoZ rig civ x^^^^ rix^^r L. TToO TTore rig. C, 596 vlg. XpifA. eio^e roTg wpvrxvetri ^repi (Forryiplxg Ekjum. 101— S22. 217 L. iepo$elvxi. G. 420 vlg. Xpsfi. iv y ivQKhilif rjif 6ipf X^ifMovog ivrog , rpsTg inoijpxg ScpitXira* Jiv S* Ri. > dhrcH^^hifi rff Siip^ ^ Rbi. Hon., maar Rb. heeft de / acU^riptum* iv/xA/yy Inv., riiv iipxv Inv. en Said. (^;iA- 448* Xpifi,. fiiu»g ptiiwif, o6 fiapr^pav [of*]Jv»VTlov {tniptr • (idxKiiv), en 451. B A«T. v^ rh Ilo9'§iia, lAxpriprnvy* ivxvrlov {&v^ii:ripm\ t* Hon. op de tweede jdaats, en zoo las men algemeen voor Reiske. Die lezing moel bersteld worden , en op de cerste plaate y wegvallen. G. 458. BAir. t/5?t' »(?f£v; XpifA. imTpiTay ye r^j/ srrfA*y | rxircug. iviTplvstv &€ tiflf sriXiv rairalg Vii*^ a Rb. tfon.^ — L..S£?y.tL 458. BAir. &vetvrA t* avrotlg im vpoarerayfiivx ktL . d' cctfTOSg Hon. — L* &7rMVT* &f adrcug. G. 487 vlgg. Xop* ••••••»«} 7r€piffK0T0vjAi]n$ .. Er ontbreekti^ -^v — , vgL de antistropbe^ vs. 498; x^sUiin Inv., diegeene gaping aanneemt* — * L. rdif$ipis xa). ri- x$7&t xri. G. Veeleeir r^ itvpo xa) riKslffi jcrl., TgL Yalck. opEurip. Pboen. 266 (272) U. 96 vlg., ea Aristoph. Kikkers l(ni, Vogels 1469. K. 5Q1 vlg. Xop. iAA' ix€lyov &irmTx K»( filffft jixov xpig ratv yviim ixoufas L. Tft7y« C. 614. Xop. '*' KsTTXi iii Trivti* &vep etvug * (fh.}t tpy^v t^M^a jceTrai iff KbL, ^iv^ Ri.^ usiTM iii Hon., iiht nslrxi ic. Bekker. — L. jceTrai k») iij tt. C 622 vlg. UpA^xy. $3 TOi icctpct [r oS] p^ixflv ys ^li^ttg {ifkitv ifU)^ BXiTTvp. cix U»Q .. ivig ye. xotpi Tov Inv. en Ri., hig > recentioda" Hon. bij Inv. IX. 536. L. ov Txp» 7r»p» (A.^ dan moet rov vertallen. C. 218 LUST VAN EMENDATIB8. 524. llpct^xy. A rij^ xs^ctXijg S^a fiiipov. L. S^et. G. 52S vlg. BA^sr. r/ S% eux^ fiiveiTOH yuvii K&vet/ fiipou; BAiT. vaq oZu Uptpiov \ ^xou*- oi ifiT»9 T^Aflfy, I. Bergk. — L. oix *i t., en IpipU. C. 851. BAiT. el^ovtrxv yi fioi^ /«AA' ivTiv ivrxiiti rt x»Kiv^ L. y* iiAol met Inv. en Bekker, en ivTxvd) k»kSv ru C. 840. Up^. iTFSiV ni* ihaotivoifJLi , tovt* iifiTn^x^f^^^* Aangb. bij Suidas op iKBxlvoi(M\ voorts Hvx A; Mon. — L. 4/^ vetrxifmv. C. 888 vlg. Upx^. vh rhv ^A^poiir^v^ fA»K»pl» r&p*i wixi^ y &f Inv. — L. rip\^ ^. C 869 vlg. Tip»^»y. aKX' i^o^xmrou^^So'Teiriyi fi^i fiaprvpilv^ xcCi rovTOV xvriv (iijih cunsiTrstv if^ol.- Sartg ye (loi Mon., .ve Inv* — L. ci ri (mi ; en ivremilv It/. C. 602 vlg. Upcc^xy. tcDt* ig t3 f4,iffov kcct»6ijvsi, L. ii fiii K. C. 611. B A £ ST. ]$y iislpxK* liuv iiFi6vfAili(r^ kx) /30t$A)f r«/ VKCtXettifxu L. iviivtifji Tig. V. H. 647 v]g. Tlpx^. el as ^i^^treiev *AplffTv\?^g , (picKC^v »vroii BAiT. olfjui^oi y ctv »x) xaxtiou {Trxrip* ehau airov Inv. — ; olf^^^ot fi iv Suidas op iMsA^/x/v^if. — L. $^- VK(AV V* ctiToXf, M. ^Xk olfiatiioi rxv x. C J(^l%»iov^ 686. BA/t. 9iVtf£v htrivei r^tkiiv; oi ykp rSv xotvav y* ivT\ Triiev KTla^ RL, Krhtji Rb. — L. oi yap iii *x rSv xotvav ye ilxxtov. C. 721 vlg. Up»^. x») riq ye ioix»q ovx"^ ^^^ xo^fiovfiivag riiv rSv iMviipcov ifCpapvi^etv Kthrptv. L. ovkItu v. H. 729* *Aviip »\ vpox^ipfoufitMi xi^eritra riiv qM»v. L. xi^eTS, vgLIsocr. Euag. 198. c. — C. 733. ^Aviip »\ TTOXXovg xcira [iii] iv^dxovg VTpi^otv'' ifioiq. ffrpi^o^a Rb. — L. voKKobg vep\ xxtcq 6v?^ixovg rpi'rpctv* ifjLoiq , dan moet Sif vervallen. G. Ekkles. B24— liOS. 219 775. 'Av^p od. ?Jyov^i ^ouv iv rmg SioTg. 'Av^p j3'. }^i^o\jfn yip. xi^ouvi Ri., Aiycwo"/ Rb., y.iyouffi y»p HLoik. — L. ipoxt^t. C. 812, 'Av^p cef. Sf/yi ye xiyetq. 'AvJiip fi\ tI Sf/v^y; ao'^^p oy% ipSiv kt€. hivi — t/ 5. Mon. , J«/y^ 7^' a. Inv. , Sf/vJy ys A. Reisig. — L. $£/v^y A. C. 881. Tpxvg a!. 7rcil^ovir\ oTTcog otv urept^ifiotfA x&rSv tiv» ^otpiivrot, L. TTspifii^^oifi* X. C. 969 ,ylg. l^£^y» km txvtx fihroi [lerplag Trpog rijp iptriiv dviyKPjv L. io'Tco. €• 980. N£«y. oi riv XefiTvov^ h o'v TrpovioK^g Itroog. riv ^€ fitvovv6* Bekk. — h. 7rpove^6xoe,g. C. 1003. Nf^y. rl ifjrct xpeciypxg rolg xdSoig ivolfj^ed* &v. Eveneens Suidas op Kpsxypx, maar uvovf^si^ &v op i^dv, voorts Joviif4,€6^ Mon. — L. avoiifj^ed^, C. 1016 vlgg. Tpxvg 13\ . . . jja^ (TTrohTv auriju ^ Trph &v riiv ypctvv TrpoKpovcr^ Trparov, jjy Si fiifi^^V [Trpdrepov TpoKpovetv ^ a^^* iTridvp^^ rvig vi^g] xtL TTpoffupovsiv Rb. — L. Tcpirepov. v. H. Vs. 1018 mo^t rer- vallen. M. 1037. Nf^y. To7 rovrov sXKetg o-y; TpaS^ a'. rJy ifAXvrijg stcciya. eni wegg. Rb. — L. icyjp-' jfyo?. C. 1067. Nf^y. ^rip i'r/^ ^T^ ys, t^AA* iyaScc yhotti trot. sing Rb. — L. ^7 o-u. C. 1Q77. Tpoivg j3'. i^ecrf ykpiKoKouhlv &^ JS^/ x^toj riy yJ^ccoy. L. cf 5^7. C. J 080. Nf^y. (pips^ TTug It' ixelvijv riiv H»>^yiv d0l^ofJMi; L. t5^ 5ror' fV. i., cpipf moet vervallen. C, 1101. Nf^y. <^pivyiv l;^cya'^y ^ijKviov Trphg rxTg yvidoig. L. Tc7y yvidoiv, C. 1105 vlg. N£<«y. S/*fi?^ J* i^y r/ TroT^^ct Tro^^xKig Triia VTTO TxJvis rxTv Kxa'x^(3£$oiv kts, ToAA^ TTO^^XKig Ri., rxTvixt Rb. — L. rc7y5£ roTv, C. ilQ LUST VAN EMBNIUTIIS. 1108 vlg. Nexv. K») rkv iveodiv imiroXfj^ toy tnifietrd^ Kx) rm Ri., rSu Rb. — L. riivi" &. C. 1117 vlg. BepciTT. ijTig fisfj^tipo^fixi t^v Ks(pctX>iv pLvp&fUtviv dy»do7ffiVt & Zsv. fieiiiipuficti Rtf (MfAipi9(Mci Atb. XV. 691. -^ L. dyx^oJ^l y% ^. C. 1132 vlg. ^pixp SffTig vroJUTSfv v?^Btav ^ rpivfwpieav SvTuv rh ttMjSo^ ov iiMmftiKO^ fiSvog; L. TTAtfTv ifcy j} T. 6. 1142. Bspiw. Kcii r&v xpirSiv fi ji^i^ rig iripoavi (3xiirit. fiKiTTvi Hon. — L. [in Wipco^i rig 0. C. 114B vlgg,^ GepiTT. Kx) fiii TC^px^Bl^lfsig fivjiiv\ &X>C iXsviipt^g KxXeTv yipovTX 9 fiitpiKtov , ^xiilsKOV^ &4 L. Kct\87q, en iffrtv itrKSvxfrpulvov. C. 1 164 vlg. Xop. a ^Ixxi yvvcuKeg , i^hrsp fiixxoptev ri XP^fM^ ^p&v » Ivi rl isTiFvov vvetvouKivslv. 1J78 vlg. *H/j*i%. <rh Ji ravr* dxpcxfrifiivog Tp6fi?i,iou Rb., Tplj^Mov Mod. -*■ r^;^i» x^/ moet wegvaUen. v. H. nAOTTOZ*. 44 vlgg. K^p. K») rqS ^wwvTt^g 3^^ Tpcircp; Kap. eh* ov ^vvltjg r^v i^lvaav rou 6edv Tourat Ri., ^vvmg Rb., ^vvUig Vb. — L. k^t» en (ppi^ov- Tog , bovendien iiinordt dit altes door Karioa gesproken. CL 62. Xp€fA. ifAo) cppiffc^. «) A. C. Flatus, recogn. cet. ^berius Hemslerfinis , Harling., V. van dcr Plaats, 1744 , «•. — PliitiM ex rec. Porsoni et D(*raci bij Inv. IX. 1 ylgg. (PD). Omtrent Son. en Borg. tie MnemA. 418, IL 213. Emlbs. 1 108 — FIN. '— Plutos — K84. 221 kKocUiv Ri. zoo als altijd (volgens Inv.) , > KKxeiv an K?\,»Utv r habeat R. , ambiguum est " Bekk. — Ygl. vs. B8 en lees I iyu Kx) tro) A. C. 130. Xpsfi. civTlKd yccp &pxet 5/ A r/y* o Zsbq tSv ieau; L. J/A r/. C. 171 vlgg. Kxp. iKK^vitrU V oix^ 5/A rovrov ylyvitfiu; 174. i uAfi0i^og y ^y;^) hi rovrov xXxivitotii •176, *Ay6ppiog S* oy;^;} 5/Jk toStw TripiiTM; ii ye M. , r/v5T«/ Vp., 174, H Rb. , 176. dpyipieq Mmil.^ uywptoq Vb. , maar ^Ayvppiog Inv. , waarblj C. niets aantee- kent. — L. overal J« y* o5. C. ^08. XpsfA. fj(,ii viv fAaXira coi fiyiiiu nre, L. f4,ii vuv. G. 211. UXovr. TTcog ovv ^vi^trei rovro ip&trxt hvirlq £p; oif pr. Rb., 5yi/jj(f)f/ Vp. h. ipScv (rb 6. C. 216 vlg. XpsfA. iyh yxp , eu rovr' Mi, x&v 5^ /»* AiFotxvetv^ avrog hxTrpi^ca r^Dra. » 215—217 om. pr R" Bekk., k&v Mm. Vb. . et mg R'* Bekk., xiv Jfr Vp., ksI hi Bekker, PD. — L, XPV- Ce 219. Xpefj^. otroig hicxloig oZtriv ouk viv &K^ir». L. I o-r' 5. C. 244. IlAfivr. yvfivog dvpcc^ i^hretrov iv iKxpsl xpivcfi. Aangh. blj Et. M. en Suidas op &mpn\ voorts iw&rov Mn. — L. xP<l^o^' C- {(Txi iioi 289 vlg. Xop. ffhV x^toTg Jffcog p^s,$3Tv9 sr^lv ravrx kx\ ^px' Srov x^P^v A*' ^ ^etFTrirn^ o cig xiKXtfKS ^svpo. Vs. 260 staat zoo in Ri., a^cS M., y" o mn., ^tfJ/)/y /PD. ic^ xAifx^v j^jec2<; Mmn. — L. kx) rxirx xp)v 0, C. 296. Xap. i^fisTg Si y* xv ti^rvi^ofiev dpsrrxvsKh rov KdxKoovx. Sperrxvska Mm. i^^Kivopi^v Bentley — L. 5i y^. G. 338. BAfip. r/ hf ovv rb Trpxyfi,' sJfi; vidsvxx) rlvirpiir^ xrh oZv om. M. , Koi TrShv Rb. Vb. Mmn. — L. Trpxyi^x %x\ 9r. G. 406. BAf;^. owKovv ]xrph ilo'xyxyslv ixpvv rivx; L. eltrxysiv, volgens Vb. — G. 884. Usv. \7vx rovg ^'EAAj^v^^ xTrxvrxg d^) J/* Iroug Trif^TTrov ^vvxyelpei]. 222 LUST VAN BMBIIDATIBS. — PlUTOS 587 — PIN. vivTxg Vb. , <rvv»y€lpsi Vp. , ^vvctyalpoi .M. — Het vs, is on- ecbt. C. B87. XpsfA. oiKovv roircfi "i^iTTOv i^Kol rifjmv rh vT^ovrov ineTvoq. rovTO Rb. Vb. UKovrov PD. — L. ifj^og. C. 781. IIAoSr. &KUV if^oiVTbv rolq ^ov^potg ivemouv, L. met Vb. iTremovv. C. 848. Xpefi. »») T»vT civxdiiaav i^spsg ovv; . A/ic. v^ rhv A/^. Voor Chremylos bier overal Karion, Vb. — L. &pct (pip€ig;G. loss. Nf^y. fioi^si h» XP^^^^'^P^^ (^^ ttoT^xi; vxl^xi Vb. , maar vxltrxt Inv. , zonder aanm. van C. , Xx^oii^ vxv Rb. — L. TTcD. V. H. En 'jrplq if4,i tt, 1171. 'Ifp. rig &v 0piff€i€ ttov Vt/ Xpefiii^og fioi a-x^ug ; Up€vg Tov h6q Rb. , (aoi wegg. Rb. , ttou V/ Inv. , zonder aan- merk. van C. — h. cppitret^ Sttou Vr/. C. RLADVULLING. Abschinbs spreekl in zljne redevoering tegen Timarghus § 25 over het standbeeld van Solon te Salamis. Glj alien ^ zegt blj, 7;t)t te Salamis geweest en bebt bet beeld op de markt gezien: su yi^p oli^ Srt vivtsg sKTFswKsuKxra sU ^x^xfitvx kx) re* dixffSs r^y 'Lixmog ehivx. Het eiland lag zeker niet ver van Athene^ maar mogen wij aannemen^ dat Absghines kon onder- stellen dat alle Atheners wel eens de markt aldaar bezocbl bad- den f Er is bovendien ieis overtolligs in de wijze van uitdruk- king. Om deze zwarigbeden te vermijdeu' komt bet mij wren- scfaelijk voor eene kleine verandering te maken en te lezen: vrivTsg c^oi ixTrsTT^svKXTe sig 'Zx^.xfMVX kx) reiixcris kts. , d. i* ik geloof dat gij alien , voor zoover glj te Salamis geweest zljt , ook het standbeeld van Solon gezien hebt. Haarlem. S. A. N. ^.^A DB SOt^HISTARUM SOUOLIS, QUAE SOGRAtlS ABTAIB AIHENIS FLORUBRUNT. Si verum est, in liistoria philosophiae mulla adhuc tene- bris operta esse^ de nulla aetate hoc magis valet, quam de ea , qua Sophistae Athenis floruerunt ; quae res merito nobis mira accidere debet, reputaniibus eos non solum floruisse « cum summum fastigium attigisset ingenium Atheniensium in variis ariis doctrinarumque generibus, sed etiam uberrimum fontem ad eorum placita cognoscenda nobis patere in Platokis scriptis. Verum huius rei causa: nobis in eo sita esse vide^ tur, quod plurimi Platonis dialdgos hoc unico consilio evolve- rint, ut ex iis cognoscant veramatque genuinam philosophi ip* sius cogitandi philosophandique rationem, minus vero attendee rint, Platonem in multis dialogis non suam adeo senteniiam exponere voluisse , quani aequalium opiniones refutare aut acerbissima ironia perstringere. Quod fuisse scriptoris consi- lium , e multis dialogis patet , e. g. e Gorgia , Menone , Pro* tagora, Euthydemo , aliis, in quibus omnibus potius redarguit perversas opiniones eorum, qui eo tempore sese profitebantur virtutis, eloquentiae et civitatis rite administrandae doctores, quam suam ipsius his de rebus sententlam exponit. Hinc fac- lum , ut recentiores plerumque adeo aciem mentis intenderint in divinam illam philosophiam Platonicam , ut propter earn ne« glexerint opiniones eorum, quos refutat scriptor, aul cum ipso 15 224 DE SOPHISTARUH SGHOLIS auctore ita sese abripi passi sint, ut in opinionibiis illis phiioso- phiae Platonicae oppositis nihil sani et utilis sibi invenire posse putaverint. Propterea de sophistis egregie meritus est Gebl V. CI. *, qui , seposita praeiudicata ista opinione, cum alios scriptores, turn Platonem eo consilio legit, ut ex iis genuinam sopbistarum doctrinam erueret , et saniorem de iis iudicandi rationem apud viros doctos iuduceret. Post quern Viri CI. laborem via pate- facta erat , qua alii ulterius inquirerent in singulonun sopbis- tarum vitae fata et placita. De Protagora , omnium sopbistarum (pt^offo^arcircp , id multi egerunt', de-GoRGiA scripsit Foss '» de Prodigo doctissime Welgker , levissime Hummel *, de ceteris quan- tum equidem scio, data opera nemo. Quorum opera cum praeci- puorum sopbistarum res in clariore iam luce positae sint, id tamen ad bunc usque diem desideratur , ut diversa eorum doctrina decla- retur etbreviter exponalur ; ita ut primum distingiiatur accurate, quid commmune babuerint, quo sdenne illud nomen sopbistarum acceperint: deinde rite explicetur, quid singulorum peculiare fuerity etquosnam singuli auditores et discipulos habuerint. Sic quidem patebit , et alia alios via ingressos esse , et scholas exslitisse sopbistarum. Eiusmodi demum discrimine invento li- cebit indicium ferre et de loco , qui sopbistis in bistoria pbiloso- pbiae tribui debeat, et de eorum vi ad aequalium mores im- mutandos. Tunc enim toUetur error ille, quo quidquid de sin- gulis sopbistis memoriae traditum est , toti generi tribui solet. Iam igitur primum videamus de eo quod omnibus omnino sopbistis commune fuerit. — Hegel ^ notam communem sopbista- rum sibi invenisse putat in perpeluo fllo rerum fluctu, quo omnis Veritas obiectiva tollitur, mera subiectiva unice reUn- quitur. Quod de Protagora quidem valere, minime vero de ceteris sopbistis, ulterior de eorum doctrina disquisitio sponte . ») ffittorta critica SophUtarum, Ultrai. 1823. ^ s] Vide prae£ationem disquisitionis meae de Paotagorai vita et philosopkia, . 3) De GoRCiA Leontino, ^) Rh. Mus. f. Phil. Prodikos von KeoSy Forgdnger des SOKRATfiS, 1833, p. 1 sqq., et 533 sqq.; HcMMEL, quaesttones de Prodico sttphista^ Lu^. Bat. 1847. ^) Vorh uher GescKd* Phil, ed. 2a, toI. II. p. 5sq. TEMPORE SOCRATIS. 228 docebit. HBCSLiinki e recentioribus inprimis secutus est Zbllbr^. — At, me iudice , elementum illud sophisticum non est quaerendum in materie ipsa , quam tractare solebant ; haec enim apud alios sophistas alia erat ; sed in forma , qua doctrinam suam aliis tra* debant , et in eo , quod extremum omnes disciplina sua aitin- gere studebant. Ilaque omnibus communis fuit et acutissima dialectica et artificiosa ilia rhetorica , qua de qualicumque re apte et eleganter disser^re se posse profitebantur^ cuius fastigium crat notum illud rhv Sjttu Xiyov Kpehroo Troielv. Haec autem forma arctissime cohaerebat cum eo^ quod extremum spec tabant, quod- que in eo versabatur,* ut discipulos suos informarent ad vitam practicam et ad summos bonores in republica capessendos ; cui proposito in civitate, qualis erat Atheniensium , satis fieri yix videbatur posse, nisi qui facultate valeret, eloquentia sua ci- vium animos deliniendi et subtiliter ex improviso dequacumque re disputandi. Hunc ad finem tot nobiles iuvenes sese trade- bant sophistarum disciplinae iisque pro institutione grandem pe- cuniam solvebant; banc ob formam tantam excitabant populi admirationem , simul vero ab eodem odio habebantur, tam- quam homines , qui turpissima quaeque defendere cum scirent , mores antiquos et antiquam religionem perverterent ^ At, ut monuimuSy materia, quam sopbistae hac forma et bunc in finem auditoribus tradebant, apud alios alia fuit. Quod discrimen si rite attendissent viri docti , qui de sophistis ege- runt, in distributione variarum in arte sophistica partium tan* tos errores non commissisent , quantos deprehendimus apud SCHLEIERMACHERUM , RiTTERUM , HeRMANNUH, WeNDTIUM, PeTERSE- NUM, Brandisium, rHos. Horum omnium sentenlias recte refu- tavit et merito culpavit Zellerus » : in quo tamen illud repre- hendo , quod aliorum operam evertens ipse nihil melioris notae doceat et quaestionem in medio relinquat , affirmans sophisti- cam artem natura sua nullam omnino distributionem admittere. Nos autem iis innisi, quae modo disputavimus , sophistas in quatuor scholas — Protagorae , Prodici , Hippiae et Gorgjae — 6) Die Philos, d, Griechen^ vol. I, p. 244sqq. 7) Vid. PiAT. Apol p. 18 C, 23 D. 8) 1. 1. p. 267 sqq. , 16* ^6 DB SOPHISTARUM SGHOLIS TBMPORB SoGRATIS. distribuemus; quod non iniuria itai a nobis positum esse^ ipsa breviler exposita borum sopbistarum disciplina interna demon- strare consibimur. fiB PROIAGORAB SGHOLA, ^IVE DB SOPHISTIS QUORUM DISCIPLINA AD SBNSUALISMUM ABSOLUTUM PBRTIKEBAT. Protagoras, ut videtur^ atomistarum discipulus®, borum materialismum ad sensualismum absolutum evexit , ita ut^ cum Dbmocritus^ a sensuum perceptione profectus, tamen praeter eam agnosceret sublimiorem mentis cogniiionem^ ille praesen- tes sensuum affectus unicum fontem cognitionis bumanae ba- beret ^\ Unde sponte sequitur , K)mne veritaiis criterium , quod sensus superet^ tolli^ vel potius bos praesentes sensuum affe- ctus esse ipsum veritaiis criterium. Ex quo eflScitur , ut sin- ^uli bomines id quod A^erum est sentiant et ipsa Veritas sit mere subiectiva "• Banc autem rationem de sensuum perceptione ita transferebat ad res politicas Protagoras^, ut poneret^ bominem extra socie- lalem bumanam vivere non posse; ut autem societas bumana exsislat opus esse legibus ; nam singulos quidem bomines rec- to scire 9 quid sit iustum , quid iniustum^ sed omnino opus esse , ut omnes cives idem iustum^ tamquam normam publica auctoritate constitutam, agnoscant. lam rbetoricae et dialecticae munus in eo^ ut idem aiebat^ versatur, non ut bomines doceantur quid sit verum, cum omnes aequo vere sentiant, sed ut bominibus persuadeatur, id 9) yid« disqo. mea p. 30 sqq.^ p. IBTsqq. ") Vid. disqu. mea p. 193 8q. Ct p. 89 sqq. ") Ibid. p. 98 sqq. ") Ibid- p. 122, p. 143 ; Cf. p. 149 sq. DE PrOT AGORAE SGHOLA. ?27 ut agant ^ quod simul sit utile (rd trvfjt^pipov) ^^ ; hoc enim in om^ nibus rebus esse spectandum , et in eo prospiciendo alterum al« tero re vera sapientiorem esse. Ita patet^ e systemate sensualistico , quod condiderat Prota^ GORAS, rite duci posse et finem , quem discipUna eius spectabat — is- autem erat , ut homines informarentur ad rite prospicien- dum et suis et civitatis commodis — ^^\ et rationem, qua ute- batur ad aliis persuadendunr, quid esse! utile, quid non esset. Hinc iure nobis videmur incripsisse hoc caput: de sophistis, quorum disciplina ad sensualismum absolutum pertinebat His ita breviter expositis de Protagorae via , omnino necesse est ut videamus, quinam banc sint scholam secuti, ^t quo<» modo hi mox deflexerint a genuina magistri disciplina^ Protagorae discipuli- memorantur Antimoerus Mendaeus ^ Eu- ATHLUS, Arghagoras, Theodorus Cyrenaicus. Quorum tamen om- nium cum fere nomina tantum ad nos pervenerint ^^, pluris iaciendi sunt Euthtdemus et Dionysodorus , quos revere Protago* reos fuisse demonstrare conatus est Stallbaum ^^ ; sed idem , me iudice, immerito neglexit locum, ubi Plato tamquam digito in- dicat , horum duumvirorum doctrinam pravani et absurdam ma- nasse e Protagorae placito de veritatis criterio. Est hie locus in Cratylo , p. 385 E sqq. — Postquam ibi Hermogenes conten- derat , nominum rectitudinem non^ esse naturd , sed pacto {ip66^ Trig ivofixTcov (piiasi el Sicret) , Socrates memorat notum illud Protagorae , Trcivrcov xp^f^^'^^^ fiirpov etvai oiv6pu7rov , et cum Hermogenes interrogatus, an sibi verum videretur illud, atx »v ioKiji €Ki(TTcp TOKxXnx xx) slvxi , negasset , ille statim : itaque multa minus, ait, verum tibi videbitur Euthtdemi notum itiud placi- tum (*AAA<i (iviv oiiSk kxt* EvSv^yjfiSv ye , olp^xi , (ro) ioKsl Troctn wivrx ifAolag shxt Sfia kx) oisl). Istud igitur his dictis Plato- NBM significare voluisseopinor: sirespuis Protagorae doctrinam^ »5) Ibid. p. 181 , cf. p. 122 sqq. >^) Ibid. p. 123 et in sqq. passim. ^) Ibid. p. 69. »6) ProlJ. ad Pjiat. Euthyd. p. 11 sqq. 228 DB SoPmSTARUM SCHOLIS TEMPOHB SoCRATIS. multo magis reiicies absurdum illud placitum, quod ex ea duxit EutHTDBHUs. Et quam facile a Protagoreo praecepto, id quod singuli percipiant, iisdem (non aliis) eodem temporis articulo verum esse, perveniri possit ad Euthtdbmi illud , id quod sin- guli sentiant , omnibus et semper verum esse , demonstrant ali- quot Aristotelis loci , quos in disquisitione mea laudavi , p. 108 sq., utrumque placitum inter se permutantis: Discrimen autem in- ter utriusque viri rationem rite perspexit Proglus ^^ , scribens : yap ^iyet^ Srt ovih ov rJ iiroKelfj(,£vov (pavrx^sTUi rom ti Toihu vapct, Tolq xMavofJtfivotg itcc riiv (nifjt^f^i^tv rov TOiotivTog xa) tcm^ yfiyroq * rJ 5J TOxi Evdviiifiou sxx^rov ttoisT tx Trivrx iv cifix kx\ asl Kx) ^xvTx i^ijhiieiv. Qui eas sententias inter se comparan- do non parum confert ad quaestionem dirimendam de Euthy- ]>EMO et DiONTSODORO Protagorao discipulis. Vidimus , bos sophistas ita pervertisse magistri disciplinam , ut omnem disquisitionem pbilosopham sustulerint^ eosque boc unice spectasse^ ut quaevis et vera et falsa defenderent, nee verum 9 nee utile curantes. Hinc Plato cum Protagoras sententias summa cura refutet in tribus dialogis — Protagora, Theaeteto, Cratylo, — nonoperae pretium duxit ^ tantum laboris impendere in eius discipulos , sed putavit se satis fecisse ^ si eorum nugas in lucem protraxisset ^ eosque ironia sua perstrin- xisset; quod videmus eum fecisse in dialogo Euihydemo. Nee mirandum est, pbilosopbiam bancce Protagoream tarn cito corruptam fuisse et interiisse; nam materialismus si ad summum fastigium evebitur ^ non satisfacit naturae bumanae , sublimioribus animi facultatibus altiora petenti. Materialismus enim causam interitus sui in se ipse fovet, quod verissime ex- ponit Opzoomer V. CI. ^^^ dicens: ^Arbeidt men slechts met de drie eerste dezer bouwstoffen (zinnelijke gewaarwording ^ ge-> yoel van lust en onlust^ scboonbeidsgevoel) , zoodat men bet zedelijk en godsdienstig gevoel ongebruikt laat , zoo komt men tot bet materialisme 9 dat, zeer onscbuldig ontstaan, zieb spoe- »7) Ad PiAT. Crat. 386 D. »8) Weg der fFetenschap , p. 42 sqq. DE PROTAGORAE SGUOLA. DE PRODIGO. 229 dig tot een verderfelijke strekking heeft ontwikkeld. Zelfis de kuost^kaDi het in haar booger karakter Diet begr^pen ; de zede* lijkheid bescbouwt bet als een ziekelljke dweeperij , daar immers eigenbelang bet nataurlijke en regtmatige roersel van 'snien* scben daden is; en in de godsdienst ziet bet eveneens niet slecbts een bersenscbim , een droom , die de nienscb , om zicb bebagelijk te gevoelen , dus al weder uit eigenbelang , zoo gaar* ne droomt, maar zelfs inconsequent genoeg een verderfelijke inbeelding^ waartegen bet met alle magt te velde trekt." —r Haec verissime esse disputata demonstrant fata materialismi superiore saeculo in Franco- Gallia et Britannia ad sammum fastigium evecti. DE PROKIGO, SIVE DE SOPHISTARUH SGHOLA MORALI. Prodigus Ceus boc cum ceteris sophistis commune babet^ quod non solum ipse res politicas tractavit^^, sed etiamprofes- sus est , se iuvenes docere artem politicam et oeconomicam ^^. 