Elements of Dutch
Ik zeg: goen idee heeft ooit kans verwezenlikt te wordei eer de domheid er zich van heeft meeter gemaakt Weimer. Dna volgena jou regeert de domheid de wereld. Herman. Zowel in 't groot ala in 't klein komt nieta tot stand, < de domheid moet 't gewild hebben. Weimer. Ja wel; maar... de domheid brengt toch dikwela iet heel andera tot stand dan ie beoogd heeft. Herman. Daarvoor is de domheid... domheid. Maar omrat roe self te komen : er ia een tijd geweest, dat ik dacht Notes. toe-pass n-itemming adherent 1 possess one's self of - ■ ioh meeter r reggtij- to reif stand ko(o)m- tot v "^^^-it — 1? an eye to, to aim at, 1 -"■■hgf rf Marcellus Emaats, A fragment of.Stupidity's power. 233 » wat logiee en verotandig is, moet overwinnen. Dat was de ■ tijd Tan m'n hervormingswoede en ook de tijd, dat ik met « m'n kop vooruit tegen allerlei muren opstormde zonder ooit een steentje van z'n plaats te brengen. Denk nu niet, dat 9 t me beroawt die tijd gehad te hebben. Al heb ik niets verkregen dan teleuretelling en ondank •.. veel zaad heb ik toch uitgestrooid en wat daarin goed en levensvatbaar was... dat zal wel eindigen met te ontkiemen en op te f{ schieten, al wordt 't koren dan ook door een hoop domme maaiers geoogst en al zal 't dan missehien maar aan een Enkde historiekenner bligken, dat ik zu eerste denker van een idee ben geweest Maar... nu 't vuur in me een beetje begint te doven... al ben ik niet zu verloochenaar van m'n idealen als j(j gelooft. •. nu wil ik toch ook wel * een een adertje erkenning oogsten, een beetje plezier beleven Van m'n werk. W e i m e r. En daarom ben je bezig de domheid te vleien? Herman. Niet te vleien; maar te leien. Wat die domheid wil, moet toch gebeuren. Of we hoog springen of laag... daar moeten we doorheen. Weimar. Als je de zaak zo beschouwt... Herman. Hebik me dan gerechtvaardigd? Notes. 16gies logical — over-winn to conquer, vanquish, subdue, surmount, to be triumphant — (het) borrow me (it be-sorrows me) I repent — ievens-vat-b a a r vital, able to survive or to live — al... dan ook even though... may — d o (o) v- to extinguish, * to go out — be-le(e) v- (to,be-live) to find (on the way of life) — of we hoog springen oflaag (.whether we make high jumps or low ones") whatever we may do — reohtvaar-dig (verb) to justify (the adj. mean* just; justice is called in Dutch rechtvaardig-heid.) Making believe to be travelling with your wife and children. geworden. Myn vier ondste evenwel, minder met onze ommstandigheden bekend, Bchreenwden 't alle tegelrjk nit Tanplerier, en de twee jongste kraaiden uit gewoonte mee. ,Pa! gaan we op reis? O, dat is heerlikt En gaan we altomaal mee?" De stumpers 1 Ze hadden net zo veel voorstelling van enig vreemd land in Enropa als ik van PatagoniS, maar ze begrepen instinktmatig, dat reizen iets kolossaals moest zijn. 9 Ja jonges." Zei De met geestdrift, want tegenover het tafreel, dat mijn geest in een ommezien ontworpen had, verdwenen opeens toorn en wrevel, „ja, jonges! we gaan allemaal op reis... en we komen van avond laat eerst toisl Mama, maak ze allemaal maar klaar. Ik zal voor 1 t transport zorgen en je dadelik een lystje geven van de pro viand... want we nemen eten mee." Een nieuwe juich- kreet van 't hele corps beantwoordde deze dagorde. Vooral 't slot was een gulden tijding. Mijn vrouw, die nu alles begreep, ghmlachte... zoaLs alleen een goede moeder glim- lachen kan. De ontbyttafel was in een ogenblik opgeruimd. Alle handen hielpen mee. Even spoedig waren de kinderen gekleed . . . „ We moeten zorgen, dat we niet te laat komen. De trein wacht niet. . ." riep ik door de gang, dat 'et in de kinderkamer weerklonk, en alle voegden zich in de iluzie; zelfs zij, die mij de kinderwagen al voor den dag hadden zien halen, maakten nog zichzelf wijs, dat er een spoortrein in 't geval begrepen was. In alle haast werd 'et nodige in de wagen gepakt, maar z6, dat er nog twee plaatsjes voor de jongste overbleven. Ik stopte myn zakken vol met pruimen, en wat ik aan ballen en tollen grijpen kon, zo good en kwaad 'et ging, er bij. Vooral een Lang touw mocht niet vergeten worden, en in de wagen, boven Notes, omstandigheden circumstances — gewoonte custom, habit — instinkt-matig instinctively) — i n e e n ommezien in a twinkling of an eye — ont-werp- to project — proviand victuals — dag-orde (day-)order — gulden golden (poetical term) — op-ruim- to clear away — wjji m a (a) k- to persuade, to make believe — aan ballen etc. in the shape of balls etc. — zo goed en kwaad het ging as well as time and circumstances permitted. Making believe to be travelling with your wife and children. 245 op al de heerlikheden van spijs en drank, werden een paar doeken geborgen. n 't Mocht van avond 'es te kond worden voor de kleintjes." Wanneer komt de famielie terog? ... Ja, dat weten we niet. Van avond, van nacht, miBschien wel om een nnr of negen pas. En waarheen? Ja, dat sullen we wel zien. Voornit maar! Onze boterboer woonde even buiten de stad. Ik had hem laten waarsohnwen, dat we met de hele karavaan zouden arriveren. Wat een mens in weinig tijd veel kan doen en hoe men, als 't nodig is, overal hulp kan vinden! Ik geloof dat het de oppasser was, die de boodschap aan de boter- boer gebracht heeft. 't Kan ook wel wezen, dat ik 't de krantejonge het laten doen, die er dan een kwartje aan verdiend heeft. In alien gevalle, de boer weet het. Dat is genoeg. Voornit maar t Onder een zeer onfatsoenlik gejuich ging 'et trekkend en duwend met de kinderwagen voornit. Mijn goede vrouw schaamde zich de ogen uit 'et hoofd. 't Was al te erg. Onze buren, bizonder fatsoenlike mensen, kwamen en nSgligi voor de ramen en ik groette ze met een glimlaoh op de lippen. „Fdei! 't is of jtdli dol bent van morgen. Hou nu toch je fatsoen tot we buiten zijn en maak de jonges niet aan de gang!’... „Lieve moid! we zijn op reis en wie zich 't minst geneert, sehij Ent für jeden Tag, voorwärts! Even bürger de port word halt gekommanden. Algernon vorzüglich! Heeft iemand ook iets te dälarerren? Ja, mevrouw heeft koekjes gesmokkeld. Contrabande! Verdehngonder het kleine personeel!... En mener heeft pruimen in zijn zak. Geconfiskeerd voor de middag na 't eten... Voorwaarts! We zijn op reis en kennen due geen mens. Goede morgen, vriend!" is de enige greet, die er nog door kan. Notes, om een uur of negen pas quite as late as about nine — J a why — op-passer man servant — kr ant newspaper — fatsoenlik decent, proper — de ogen uit het hoofd to a very high degree — aan de gang mak- to set agoing, to excite — zich gene (Fr. se g&ncr) to bother one's self — d£-klare(e)r- to announce (taxable goods at the frontier). Making believe to be travelling with your wife and children. Verder geen familiariten! Wie 't lompst is, wordt op reis gewoontik 't beet bediend. — De eerste, die we tegenkomen, is onze dokter. Wacht, met deze mogen we een uitzondering maken. „Dokter, we zgn op reis, voor onze gezondheid sweetje, we gaan naar de een of andere badplaate. We zijn net zo ziek als honderd andere badgasten. We rekenen op de lucht, de goede spijsvertering, de afleiding... Goede morgen, dokter!"... En daar is de sekretaris van de stad. Nee, man! de passen zijn afgeschaft De kanselarij zal aan onns niets verdienen. Wij komen van avond tuis, zo laat of zo vroeg als we willen. 't Poortgeld bestaat Niet meer... Hoerat Wat de kinderen een haast hebben! De een loopt de ander voorbij, altijd met 'et wagentje vol proviand en de twee jongste in 't midden, angstig vastgehouden door mama, 'Lijkt wezenlik wel een spoortrein. Tien minuten in razende vaart. Hoi hier zijn we aan de eerste halt. Stacion Boter- boer. Stoppen! De dikke boerin (in een roman komen noort anders dan dikke boerinnen voor) de dikke boerinnen voor de godin van de boter, als we weer met Poot en Heemskerk ons Nederlands Arkadie gaan stafferen. Ze reikte myn vrouw de grote, gevnlde hand en zei, dat ze reeht blij was, dat we eens kwamen, vooral dat we alles v hadden meegebracht Met dit, alles bedelde ze de kinderen en onderwijl beurde ze 't derde gedeelte er van nit het wagentje. „Toe jonges! breng jnlli nou es ganw 'trijtoig op stal." De dikke boerinn nodigde ons, in huis te komen. Nu, daarvoor bedankten we zo beleefd mogelik. We wilden liever buiten Blijven. Ze moest ons maar een mooi plekje wijzen, achter de hooiberg, en ons dan gauw wat grote glazen met melk geven. Verder zouden we ons wel redden. Nu, dat was goed, maar eerst moest mijn vrouw toch even de Notes, spjjs-ver-ter-ing concoction, digestion — af- leiding avocation, distraction — pasport — poort- geld duty to be paid at the gates — stoffe(e)r- to stuff, to furnish, to populate — beur- to lift, to take — zouden we ons wel redden we would take care of ourselves, no care about that (wel means n. e, a. t.) Making believe to be travelling with your wife and children. 247 prokamer zien en de melkerij en de karn en de koel- kelder. ja, daartegen was niets te doen en de kinderen mochten toch ook wel 'es kijken, waar of de lekkere boter vandaan kwam. „Komaan dan maar! Een bezoek op 'et terrein der industrie. De meeste reizigers gaan de interessantste dingen voorbij!" Een kwartier later zaten en lagen en kronen we in de hooiberg, en maakten een leven, dat de baan van zijn mesthoop vluchtte en de werf hond van tijd tot tijd onrust Wekend bromde, Pas op, kinderen! de hond ligt vlak om 't hoekje". Eijk nu eens even naar 't mooie v&rgezicht. 't Is presiee Van den Velde. Wat prachtige weiden! De beesten lopen tot over de kniegn in gras en klaver! En wat een achat van gele en rode en paarse bloemen. „Dat is geen teken van best land... 't Kan wel wezen, maar die staan hier voor de reizigers. AUes is hier ingericht voor de vreemde- lingen, die hun geld komen vertären. —,Wat heb je verteerd?"... Ik weet 'et niet. Hier zijn de acht glazen melk, die ik besteld heb. We zullen straks de rekening vragen. t Pa! mogen we es op 't land en mogen wij tweeen dan slootje springen?" De laatste twee zijn een paar rappe gasten..Ja wel, jonges! ga jullie je gang maar. De koeien zijn niet kwaad en er is bijna geen water in de sloten, mama! Geen enkele reden om bezorgd te zijn 9. ,Wil je wel geloven... ik schaam me, dat ik ooit op ons land heb gescholden! Je papa had gelijk, dat one land mooi genoeg is voor een menseleven." Notes, mocht(en) wel eens might as well or had better — leven No noise — van den Velde a Dutch landscape painter, renowned for his meadows — ver-teller to consume, to spend — straks presently — rekening bill (This was all a joke of course; the butterman was not going to charge anything.) — mogen we eens op het land may we (come) on the meadow? — slootje spring to jump (over) ditches — gärde maar Have your head now. Do what you like now — bezorgd uneasy — gelgkhebb- to be right. „Zon jij dan van afle buntenlandse reizen voor altgd wQlen afzien?" „Dat heb ik niet gezegd — maar 't is hier tooh ook verrukkeHk. Kijk me dat prachtige lichteffekt 'es! Is 't niet alsof alle tinten en klenren zich verenigen in 't gindse groepje bij die boerderij! Zie maar... Op de voorgrond 'et witte bruggetje, dubbel verlicht door de zon en de weer-kaatsing van het spiegelgladde water. Daarnaast aan de een kant de gezellige landweg met zijn diepe sporen en zijn natatorlike bochten, nu eens zich schgnbaar verliezend in het hoge gras, dan weer te voorschijn tredend achter een lage braamstruik, die hier de rol epeelt van een een lage braamstruik, die hier de rol epeelt van een een eik of trose coder. De weg voert ons naar de statige boerewoning met haar samenstel van tinten en sterksprekende kleuren. Daar heb je 'et rood van 't schavot en de landsmagazijnen. Wat maakt 'et hier een vreedzaam en weldadig effekt! Op deze afstand doet zelfs het harde blauw van de borstwering of van de dorpel (ik weet niet hoe een landelik architekt Dat in zijn stjjl zou noemen) ons aan. De boeren zijn toneeld&orateurs van aanleg. Ze rekenen op de afstanden. En let 'es even op'et rieten dak, dat weg schijnt te kruipen onder die groene lindel — Mrjn hemel, wat een rijkdom van lichteffekten! 't Is om een schflder te doen watertanden. Verbeel je, die sukkels gaan nog voor hon vak naar Piemont of Tirol I Je moot ook vooral niet min denken over de partij aan de andere kant van 't bruggetje. Die kleine plas, half met kroos en riet bedekt, en de rij lage bomen, die je oog heenlokken naar dat bosje, waartoe zij misschien eenmaal ook zelf hebben behoord... ik vraag, is dat niet mooi, verrnkkelik mooi, en gelof je werkelik, dat zeker iemand mooier dingen op de Bigi heeft gezien?" Mijn vronw lachte. Je Notes, a f- zie- van,to look away from", to renounce, to give up — K jj k me, I «oy, look... (me means I say) — bo era erg farm — te voorschijn forward — schavot scaffold — borst-wering parapet — vreed-zaam peaceful, quiet — wel-da-dig beneficent, confortinff — aan-leg (natural) turn or talent — watertand To have one's teeth made to water — mind denk- to think slight. Making believe to be travelling with your wife and children. Making believe to be travelling with your wife and children. Making believe to be travelling with your wife and children. In essence was the weggestoven, on ergens op land een van de jonges op te rapen. Spreekt, dat ik in een ommezien bij haar en na enige ogenblikken drok bezig was, aan mijn twee oudste te tonen, dat ik nog wel over een halfdroge, niet al te brede, aloot kon springen. Ondernssen was set two uur geworden en werd 'et tijd om langsaam aan op te stappen. De kinderen werden bijeen gebracht, de wagen met proviand kwam nit de stärksten, de dikke boerin zoende de kleinste en joeg door de bedreiging ze te zullen zoenen de oudste op de vlucht. Mijn vrouw bedankte dnizendmaal voor de genoten gastvrijheid, drie boeremeiden, die op f t laatste moment nit de grond schenen op te komen, gichelden by de pomp en drie boerejonges, die insgelijks nu eerst in 't licht verschenen, trokken aan hun petten en bromden iets van t dag samen*, en voort ging *t weer, verkwikt en uitgerust, hoewel niemand langer dan vijf minuten gezeten had, voorait met nieuwe moed, onder een uitbundig gejuich. Waarheen nu? Ja, dat wist weer niemand. Ergens in 't helal zouden we wel een groen grasperk vinden en de schaduw van een boom. De goede God zorgt voor beide. Voorait maar! Om een uur passeerden we 't enige dorp, dat tassen onze stad en een andere ligt; ja, nu moest En we rechtsom slaan en dan maar zo gauw mogelik gindse landweg honden. Heb je ondertnssen wel gemerkt, hoe de mensen one aan- kijken? Nu, 't is ook een aardig gezicht en ze zijn dat zeker niet gewoon. 't Is wezenlik jammer, maar de lui, die niet naar 't buitenland kunnen gaan, blgven in huis zitten. Wat iemand toch dom kan wezen! Zouden die boeren niet denken, dat wäre vreemdelingen zijn? Ze houden ons zeker voor reizigers, Notes, daar valt er een there's someone (of the children) falling — o p -r a (a) p to pick up — 't Spreekt (van zelf) It stands to reason — giggle to giggle — insge- 1 jj k s likewise — »dag samen" „day together" Good morning, people! — uitbundig (out of bonds") enthusiastic — heel- a 1 universe — gewon we(e)s- to be wont or used — houd- voor to take for — reiziger traveller. 250 The one thing needful— the light of Love. Wei mbgelik. maar dan toch zeker voor landlopers, man, vrouw* vter kinderen en nog twee in 't wagertje. Enfin, dan zouden we in alle geval bij nadere kennismaking meevallen. Dat kan men van alle grote ltd, die op reis zijn, niet zeggen." Notes, landloper (a land-walker*) tramp — by nadere kennismaking m e e- v a 1 1- to improve by improved acquaintance. THE ONE THING NEEDFUL— THE LIGHT OF LOVE. by Anna de Savornin Lohman. Altgd schoner gloeide in Katie's ziel het grote Licht. Haar heil ige, reine liefde was geworden de wortel nn waarop ze leefde, — waaruit ze trok de sappen van haar levensbestaan. — Ze was niet meer zichzelf; voor altijd was ze van hem. — Ze leefde alleen d66r en v6dr en in hem; — zijn maaksel, — zonder dat ie het wist, en ooit weten zou. Wat hij er van kon denken, — hoe ich het zou beoor- delen, — hoe ich leefde en handelde, — dat alleen was voortaan het richtsnoer van haar zijn; van haar doen. — Want de wereld was niet meer voor haar; alleen hij, de meerdere, bestond. — Die 6m haar waren zagen in haar een geheel af hankelike; — af hankeHk van hem in wiens meerderheid ze geloofde met iedere polsalag van haar wezen. — Haar denkwijze, haar tevensbesehouwing richten zich geheel naar wat ze te weten kwam van de zijne. — Er was geen slaafise onderworpenheid daarin, — geen blind gehoorzamen aan zijn wil, die ie haar opdrong. — Het was Notes, be-staan subs! existence — maak-sel 9 something made" product, creation — af-hankelik (from hang-) dependent. The one thing needful— the light of Love. 251 iete dat van self sprak 9 omdat ze geloofde in hem; niet anders zijn won dan wat hij was. Ala iete dat niet andero zijn kon, drukte zich zijn wezen af in haar ziel, — die him allen toebehoorde. — En dat zich geven kunn En aan hem die haar meerdere was, — dat onbeantwoord zich hem gevven, — zonder hoop van terugontvangen, — zonder dat het ooit zon weten hoe zijn beetje vriendschap haar enig gelnk geweest was, — het was de zaligheid van haar eindelik begrepen leven; — zaligheid van te weten het hoogste dat er is voor de vrouw, — van kennen het 6ne nodige. Maar in die zaligheid was, zoals in alles wat van de aarde is — veel smart. — Smart  — waarin egolsme zich zelf troQweloos verraadt. Want haar liefde verlangde, belangeloos als echte vronwe- Notes, van zelf spreek- to be selfevident, stand to reason — beetje little bit — ont-segg- to deny — bezwgk- to succumb — vbl-houd- to persevere — om h a r e n t- w i 1 for her sake (so o m mynentwil t om jon- wentwil etc.) — be-ge(e)v- to fail, to forsake — ver-sa (a) k - (forsake) renounce — g u n - s t favor. 252 The one thing needful— the light of Love. liefde, — niet in de eerste plaats te mogen ontvangen voor adoh zelf van hem geluk — maar te mogen dienen hem, die ze lief had — zich te mogen offeren voor hem, om zijn geluk. Smart ook, het zich in wrede onzekerheid voorsteUen, hoe ie kiezen zou tot vrouw wellicht een andere; — een vrouw onbeduidend van ziel maar schoon naar het licham, die daardoor hem winnen zou; omdat vrouwesohoonheid de mannen wint! O, dat in te denken, dat de benijde plaats naast hem ontwijd zou worden door een onwaardige misschien, — door een vrouw die hem huwen zou uit laag berekeningsgevoel, - uit verlangen naar eigen huis, - naar eigen macht, naar eigen handelen-kunnen, naar al 't banale wat voor de alledaagse vrouw het huwelik met een, goede party tot ideaal maakt. — Vooruit te zien in wreed vizioen de ontgoochehng van zijn leven met zo iemand, — de ont- wijding van zijn ziel dan, gekluisterd aan een vrouw bij wie ie zich in de innerlike waarde had vergistt — En te moeten weten al die tijd in haar eigen staklagend hart, wat geluk had kunnen zgn voor hem en voor haar, indien ie haar liefde tot hem, haar hoge, heilige liefde aleohte had begrepen. — — — Smart Ook, de onzegbare folteringen van jaloezie, wanneer ze bedacht, hoe ook het andere gebeuren ging wellicht — hoe ze het zou moeten aanzie hem gelukkig te weten met, gelukkig gemaakt d66r een andere vrouw, — een andere wier liefde voor hem hoog en heilig en rein was als haar eigene. — Ach, hem kon ze zelfs dat gunnen, — in de volmaaktheid van haar belangeloos hem lief hebben, — dat geluk waaraan zij geen deel had. Maar — niet haar, — de onbekende vrouw die het hem zou mogen geven, dat geluk, — haar haatte zg daarom; — haar, de bevoorrechte, wier hand zgn leven effen zou maken; — terwgl zij, — wier hartebloed zou wfllen wegvloeien, voor z(jn geluk, druppel voor druppel, — dat uit de verte dan zou moeten aanzie, een misdeelde. Notes, in -de nk- to make the thought penetrate — be- reken-ing scheming —, goede party" good match — ont-goochel- (.un-conjure') to disappoint — kluister fetter, gyve — wier (old Genitive Feminine) of whom — belang-eloos disinterested — mis-de(e)l Not (or unsufficiently) to provide. The one thing needful— the light of Love. 253 Dat was slecht van me," zei ze tot zichzelf, „decht en klein, zulke jaloezie." — Maar ze kon met dan zu wezen; want ze was maar een swakke vrouw, — een vrouw die Kef had. — En daarom, om dat liefhebben van vrouw, — daarom kon ze hem gunnen het geluk waarin geen plaats was voor haar; — maar die het hem zou mogen bereiden, die — benijdenawaardige boven alle, — die, — de onbekende mededingster, — die haatte ze nu reeds. Maar werdere dan alle andere smart, was haar smart van onzekerheid om hem. — - Want ze zag hem immers maar van tgd tot tgd ; — hjj behoorde tot een andere levens- kring dan de hare. — - Dat ook scheidde haar van hem, dat ie geen gelegenheid had haar te leren kennen door en door; — zo als zij begreep dat hij — met zijn hoge eisen stellend karakter, — zou willen kennen de vrouw waaraan ie toestond te delen zijn leven slot — Vele, vele dagen waren er, waarin ze hem niet sprak, — hem niet zag, — niet hoorde noemen zijn naam, — niet hoorde spreken van zijn doen. — Dan doorleefde ze martelende angsturen, in zich pjnigend afvragen wat ie deed, — of ie gezond was — of ie niet wellicht te veel vergde van zichzelf in zijn zich onafgebroken wijden aan emstige task. — En in koortsige fantazie zag ze hem dan voor zich, — overwerkt, — lijdend, — zwaar ziek misschien. - En zij haatte degen die by hem mochten zijn, die het recht badden iets voor hem te doen; want zij, — zij die voor hem had willen leven altijd, - zg moest van verre Staan, — wist niet eenmaal van zijn zijn zijn zijn, zijn lijden of zijn geluk. Of ook entmeide ze hem, om slechts nötte meer te lijden daardoor. — Want zij bespeurde dan, met de scherpe blik van haar vrouweliefde, in zijn trekken sporen van over- spanning, — van vermoeienis, — van lijden; — en in zijn vermoeide ogen meende ze te lezen, met een angst om hem waarin toeh fierheid op zijn wilakracht was, hoe ie snel verbruikte zijn veel in beslag genomen lichaamskracht. — Notes. toe-8ta(a)- to grant — niet eenmaal poetical in b! ofniet eens not even — be-speur- to discover — over-spann- to over-strain, over-exert — in beslag ne(e)m- to take up. 254 A mother's anxiety the night before her youngster's exam. Maar ze moest zwijgen; ze mocht hem niet zeggen haar vrees voor zijn gezondheid, — niet leggen haar hand in de zijne en hem vragen zieh te sparen voor haar die hem lief had. — Ze moest zwijgen. — 0, niet nit een konvencioneel begrip van,fatsoen', van,vrouwewaarde". Ze was integen- deel zo fier op haar liefde, omdat die gold hem, de meerdere. — Maar ze begreep het met een droeve zeker Held, — ze moest zwijgen, omdat, door zulk bekennen van de waarheid, ze zich zou hebben beroofd van het enige, kleine, stille gelnk van haar vrouwe- leven : — het enige, kleine, stille gelnk van haar vrouwe- leven : — het met hem samen-zijn-kunnen enkele ogenblikken soma ; — wetende dat ze voor hem niet meer was dan een hem onverschillige bekende, — maar toch samen-zijn-kunnen met hem — die was haar Licht. En dat alles was, in haar zaligheid van kennen het ene Nodige : — smart, — veel smart. Maar zaligheid was het toch ; want het was het eindelik begrepene in haar leven van vrouw, — waardoor het een rijk leven geworden was. Notes, f a t s o e n decency. A MOTHER'S ANXIETY THE NIGHT BEFORE HER YOUNGSTER'S EXAM. by M w van Woude. It is een eenvoudige bovenkamer, een van die vertrekken, die met een keuken en alkoof in onze grote steden een „woning" genoemd worden, en die men bereikt langs een trap, waar dageliks versoheidene andere huisgezinnen op en af gaan. Maar het vertrek zelf is met meer smaak gemeuben dan gewoonlik het geval is met die bürgerwoningen, en de vrouw, die bij het venster staat, is een dame, al is haar kleed z6 sober, zd armelik zelfs, dat haar geburinnen, geringer in stand en af komst, er zich voor zouden schamen. Ze is klein van gestalte en tenger van bouw, meer ge- boren naar het schjent om te worden gekoesterd en beschernd, dan om alleen te staan in's levens stormen. Ongetwgfeld is ze mooi geweest, toen de smart, die oyer dat hoofd ging; haar diepe groeven nog niet voor altjd had achtergelaten, en nog verjaagt soratr Jas een blymoedige glücklich die sporen van gedragen ziele. Somtijds, ja, maar heden, — heden zijn ze er alle. 'T is schemerdonker. Op straat worden de lantarens ont-stoken, en de moeders roepen haar spelende kinderen in huis. 'T is de tgd, wanneer Herinnering tot ons treedt en zegt: „Weet ge 't nog? — Denkt ge er nog aan?" En de vrouw an het venster slnit de ogen en luistert naar die stem. „Was een zonnige dag, zegt Herinnering, „en gg waart schoon en jong, het enig, aangebeden kind van Uw vader, de oude dorpsleraar. Gij stond aan het het hek van de pastorie-tuin, en iemand, naar wie ge uitgezien had, naderde op de dorpsweg. Toen sneldet ge naar uw kamer en luisterdet naar zgn stem en tred in de gang; eerst nadat ie lang binnengelaten was, kwaamt ge blozend beneden. Er kwam meer bezoek, en toen alle de tuin ingingen, voegde ie zich bij u. 't Was b(j de geurige seringeboom, dat ie u vroeg zijn vrouw te worden, niet waar? en nu nog, als seringegeur tot u doordringt, mist zijn tedere stem u weer in het oor en voeltge uw hand in de zyne — die trouwe, sterke hand!" 't Wordt duister; alleen het flikkerend teevlammetje verspreidt nog enig licht in de kamer. ,Weet ge f t nog," zegt Herinnering, „hoe vriendelik die andere eenvoudige huiskamer om teetrjd was, als het water zong en het haardvuur fantasties fiikkerde in de schemering? Big klopte u het hart, als ge de sleutel hoordet omdraien in de voordeur, en een dierbaar gelaat zich tegen het uwe viel. Op zekere avond bracht ie u iets mee. 't Was een bewgs dat ge als weduwe niet geheel onverzorgd zoudt zijn. Later meer, fluisterde ie. — Weet ge 't nog? Droevig staart ze voor zich nit. Ja, ja, ze weet het nog. Duizendmaal is het haar weer voor de geest gekomen en Notes. dorp8-16raar village parson (not teacher) — pastorie the parson's house — bezoek visit, visitors — 8 e r 1 n g lilac. 256 A mother's anxiety the night before her youngster's exam. Zgn bdofte: Later meer. Hadden ze op die avond, toen zg om zijn bezorgdheid lachte, maar geweten hoe nabij de ore was! En Herinnering fluistert voort. „Op die andere avond, toen ge reeds sedert lang niet meer alleen aan het venster stondt, als het unr van tuis komst had geslagen, en de kleine Willem reeds geleerd had te lnisteren naar papa's stap, dunrde uw wachten langer dan gewoonlik. Toen de welbekende tred eindelik nw luisterend oor trof, was hg traag en slepend, en het gelaat, dat uw kns ontving, was het oude niet. De dokter werd gehaald, het woord typhus genoemd... en binnen weinige weken nisterend de hand, die nooit moe geweest was voor niet arbeiden, a te stennen en te beschermen, voor immer. Toen vroegt ge a verwonderd af of het ook mogelik was te leven zonder die steon, en antwoord vondt ge niet, tot de noodzakelikheid het u leerde vinden met ijzeren hand... Weet ge 't nog? It is nog stiller geworden. De medebewoners van het pand worden niet meer Ost trappen en gangen gehoord; de late wandelhaars spoffen zich huiswaarts. 'Tis koud, al nadert de Meimaand. De vronw aan het venster huivert en ziet om naar de kachel, die heden niet gebrand heeft. Ze staat haastig op en ontsteekt de lamp. Hoe heeft ze het een ogenblik kunnen vergeten: het laatste kwartaal van Willem's lessen moet immers nog betaald en — nog verdiend worden! Ze opent een portefemUe, die ze straks heeft gereedgelegd. Het vertaalwerk, er in vervat, is haar arbeid; wat ze met die arbeid verdiend heeft, hoe luttel ook, het heeft aangevuld, wat aan haar weduwgeld ontbrak. Aangevnld?... Neen. In de lastste jaren, sedert Willem's opvoedwg zo kostbaar werd, niet meer. Van haar laatste meer. Van haar laatste meer bewaard te blijven en de huishuur is nu twee maanden ten achteren. Notes, pand premises, building — ont-ste(e)k-(=aan-s t e (e) k -) to light — luttel (in st. ofweinig) little — ver-ta(a)l- (, tor-language') to translate — aan-vull-to complete — ten achteren in arrear. A mother's anxiety the night before her youngster's exam. 257 0, 't is haar in de lastste tgd soma geweget of de grand onder haar voeten brandde. Toch — liever geen dak boven het hoofd, dan Willem's lessen op te offeren; liever in lompen, dan hem te belemmeren in het bereiken van zijn doel. Tot heden heeft ze nog volgehouden en morgen... Ja, de nood is hoog gestegen, maar wellicht is ook de uitkomst naby; de uitkomst, waarom ze jarenlang gestreden heeft. Horgen! „Hoe is het mogelik," mijmert ze, terwyl ze de pen in de inkt doopt* „dat men spreekt van zweven en do Beren tussen vrees en hoop. Slingeren, ja, dat is beter; geslingerd worden met woeste vaart, opwaarts, de zon tegemoet, en den terug met onverbiddelike snelheid in de afgronden dec onzekerheid. / Stil, stil nu! Ze moet werken en niet mijmeren. Maar terwijl ze zich dwingt tot de arbeid en de eerste woorden neerschrgft, komen de gedachten aan morgen opnieuw; ze bestormen, ze overweldigen haar, Ze bemerkt het niet. De anders zo ijverige hand zinkt neer, de blik blijft starend op &n punt gevestigd. Wat ziet ze dan, dat haar lippen tot zulk een gelukzalige, glimlach plooit? Welke vriendelike beelden gaan aan 'toog haars geestes voorbij? Ziet ze haar nood in overvloed verkören, haar ontbering plaats maken voor welvaart? Neen, zij is moeder. Wat ze ziet, is het stralend gelaat van haar kind tussen de menigte in de vreemde stad. Ze denkt de gedachten, die in zijn hoofd wonen; ze voelt, hoe hoog hem het harte klopt; ze jubelt met hem mee, terwijl ie naar het telegraafkantoor snelt om haar deelgenote van zijn geluk te maken... Morgen om deze tijd zal ailes reeds beslist zijn. Hy is dan weer tuis! God, hoe? Daar is de oude vraag weer, reeds duizendwerf herhaaid, altijd dezelfde en toch aitijd anders. Haar liefde, hoe groot ook, is niet groot genoeg om het zwaard te kunnen weren, Notes, lompen rags, tatters — be-lemmer- to impede, to hinder — uit-komst delivery, rescue — mgmer- to muse dote — o ver-weld-ig- to overpower — haars geestes of her spirit (old Gen Active forms) — ontbe(e)r- to be devoid (of) — menig-te crowd — deel-genoot participant. Hoogvliet, J. M., In the streets of Constantinople. dat dreigend boven zgn hoofid hangt Zg kon hem wapenen tot de strijd, hem stellen tegen de smart der teleursteOing — meer is met in de macht van een moeder. Stfl, als ie strafes binnenkomt, moet ze opgewekt zijn en de vreselike spanning verbergen, waarin ze verkeert. Haar boofd bonst, Zal ze deze nacht knnnen slapen? Het schijnt haar toe of ze morgen niet zaldrven opstaan, of ze met dichtgestopte oren en gesloten ogen liever het gelaat in de knssens zal verbergen en trachten te vergänken, dat er die dag een telegram komen, ja, maar ook uUblyvcn kan. Is het een voorgevoel? "We meaten een gelätig mens van het maken," had een zijn vriendelik vermanend gezegd, toen zijn haar liefde — wat moeders zijn gaarne doen — tot dwaasheid liet overslaan, en nog op zijn sterfbed had ie waarschnwend herhaald:,Maak een gelukkig mens van het." En terwijl haar ziel verscheurd werd van wee, terwijl ze leed met hem, geen gedachte had dan voor hem, en met de wanhopige volharding der liefde zich verzette tegen de veel machtiger arm des doods, had ze „ja" gezegd. Doch erst later had ze de betekenis van dat „ja" begrepen, en toen had ze het herhaald, menig-, menigmaal. Ja, die belofte zijn ze vervullen, die taak haar door hem opgedragen met heflige ernst aanvaarden. Nog was haar iets te doen gelaten, nog haar een levensdoel overgebleven... Notes' voor-ge-voel pre-senti-ment — aan-vaard-to accept. IN THE STREETS OF CONSTANTINOPLE. by J. M. Hoogviet. (fragment of a journey's story.) It is er vol in de hoofstraten, maar niemand schijnt enige haast te hebben. Wanneer je midden in de straat blijft staan uitkgken, zul je al spoedig een „Wardai* Hoogvliet, J. M., Id the streets of Constantinople. 259 (in Smyrna zegt men w Wardi*) achter je horen. Dit woord is geen Turks, maar verbasterd Italiaans (guarda Imperative mood or guardi Subjunctive mood) betekenende : Pas op! Kijk nit! Wat dan achter je aankomt is bij voorbeeld een arbeidsman met een geheel inventaris op een lange plank los op het hoofd of wel een zogenaamde dewe-mens (dewS = camel), die geheel ter aarde gebogen een onbegrijpelik zware last, tot zelfs een ledekant met toebehoren of een piano, op zijn rug vastgezet, langsaam naar het oord van bestem- ming transporteert. (In Smyrna dient men voor het Wardi nog meer respet te hebben, want daar zijn het gewoonlik enige werkewee, dus logge, redeloze dew^s, die van alle kanten belast en beladen je argeloos hoofd bedreigen!) Een ander geroep, (in Smyrna.) Dat even dikwels je aandacht vergt, is dat van een man, die, naar je eersie indrukken teminste, het min of meer excentrieke denkbeeld schijnt te hebben opgevat om de katten van Stamboel op limonade te trarkteren; n bboez poez, limonata poespoespoez! klinkt het je telkens duidelik verstaanbaar in 't oor. Intussen dit is niet zijn limonade te koop heeft, is het zeer gewilde (water-) ijs in kleine blokken en brokken. Het turkse woord voor ijs is boez, dialekties min of meer als poes uitgesproken (room of vanielje-ijs noemt de Turk logies don-dur-man (participle of a causative form, meaning : that, which has been made to stiffen). De gewande kattenbeschenker draagt een groot koperen toestel met allerlei glazen en ander gerei op z'n rug. Letz verder ontmeint je een slachtershelper, een aziaties tiepe in een wit, bloedig på met blote armen, een smerige rode fez op het hoofd en een kort på in de mond, een man, die een groot fragment van een koebeest op de schouder draagt en door een paar hunkerende straathonden met stille weemoedvolle „Sehnsucht" nagestaard en nage- Notes. ver-b aster- to deprave — ledekant (wooden) bedstead — met toe-be-horen with all its belongings — d i e n - t e to have to, to be bound to — gewild (being) in favor — toe-stel apparatus — gerei things, utensils — tiepe character — hunker- to hanker. Hoogvliet, J. M., In the streets of Constantinople. Snoven wordt. Die honden zgn arme beklagenswärdige wezens; ofscboon half stervende van gebrek doen de dieren mens noch beest kwaad. Ze worden door iedere voorbij-ganger getrapt en geschopt, ofschoon ze, door zich met afval te voeden, misschien voor de Stamboelse,stads-. reiniging vry wat meer verdiensten hebben dan de verheven Heerser zelf met al z'n Grootweziers en Pasjaa inkluis. Streel je zulk een straathond even op zijn kop, ik om zekere bepaalde reden niet al te sterk durf aanbevelen — dan ziet het dier je aan met een blik f waarin je velerlei gevoelens kunt lezen, boven alles verwondering over een behandeling, die hem blikhaar in z'n gehele rampzalige hondeleven nog noort of nimmer weder-varen is. — Als de slachtershelper voorbij is, ontwaar je een drietal zeer deftige rechtsgeleerden in donkere gewaden, met hoge, zwarte tovenaarsmutsen op 'thoofd. Een troepje joden met puntdg geknipte baarden, gekleed in gebloemd japonnen (van een stof, die wij geneigd zouden zijn.bedgordijnegoed" te noemen), een brede, rode gordel om het midden, wnkt voor die heren zeer eerbiedig nit Bij de beweging, die hierdoor binnen de beperkte rnimte ontstaat, verliest een aan alles doodonschuldig, in zeer normaal enropez zomerpak gestoken, Duitsertje zu, Baedeker uit de hand. Tweed bedelvrouwen en &n bedelmeisje schieten van verschillende kanten toe om de. Baedeker te grijpen. Het boek wordt met vereende krachten. boven de grond verheven, waarna een oor- en hartver- scheurend sekstet de firbnk tsjeleb\ (Frankish young noble- man) tot milde vergelding van dit dienstbewijs tracht op te wekken. De gemoedelike Duitser zoekt in z'n zakken en deelt een paar koperstukken uit, hetgeen onmiddelik de aandacht trekt van nog ettelike andere op verdere afstand Notes, v e r d i e n-8 1 e merit — v e 1-e r lei various, mani- fold — weder-va(a)r- to befall, to fall to the lot or share (of) — gewaad garb, raiment — uit-wjjk- to give way, to leave the way open — dood-onschuldig quite or absolutely innocent — ver-geld- to repay, to- remunerate — dienst-bewjjs the rendering of a service — gemoed-elik goodnatured — ettelike (numeral) a good number of. Hoogviet, J. M., in the streets of Constantinople. 261 gestoionneerde „vakgenoten". Maar gelakkig, de,frankise •edelman* wordt in tyds gered door het dreunend geratel van een rijtuig, een langwerpige, met doek bespannen wagen, over de bobbelige best-rating. In het rijtuig zitten enige deftige dames, waarvan de gehele gestalte gehuld is in zijden, min of meer zakvormige mantieljes, bij soimnige zwart, bij andere hemelsblauw, maar in beide kleuren zeer sterk glimmend. Een koppige gear van oosterse parfumerieen doet tegelijk je reukzennwen aan. De dames zijn (zoals hier van zelf spreekt) gealuierd, d. w. z. vlak onder de ogen is een doek aangebracht, die het verdere van het gelaat bedekt. Deze „sluier" is eehter voor „onbescheidene’ blikken een alles behalve onoverkomelik beletsel. De tnrkse dames zijn in zdver al niet veel anders dan de europese; hetgeen ze verbergen is gewonlik alleen dat, wat gerust verborgen  on-o ver-kom-elik unsurmountable — al niet veel anders not much different after all — gerust... mag may readily be allowed to... — ge-paard, paired" matched side to side with, added to — r g z • i g high, tall — ter zake now to the subject! — r off el- to beat the drum, to gauntlet. 