Elements of Dutch grammar, after Dr. Ahn's method
119 gerucht kliukt alom door de zwijgende velden, zelfs liet ruischen van 't geboomte. In de woelige stad komt eenige stilte. Men hoort er slechts het geluid van de klokken der kerktorens, het geroep der wachters, of de stemme der dronkenscliap op de straten. De bewoners zijn opge- sloten in liunne huizen, zij zitteu vadzig neder, hun geest is uitgeput, de leden zijn afgesloofd, de aandacht is ge- weken, en de denkbeelden worden verzwakt, door de aanvalleu der slaperigheid , welke hen noopt neder te liggen om te vernachten in de schaduwe des Almagtigen. Onder- tusschen prijkt het wijd vervrulf des hemels met tintelende starren, of het uitspansel wordt verlicht door gestreepte vlammen, opschietende nit het noorden. Hoe luisterrijk is het verschijnsel der blinkende mane ! Haar bleek en koud licht verbreidt over alles eene flaauwe eenparige grijsheid, welke de onderscheiding der dingen onzeker maakt, ons doet twijfelen, wat wij zien bewegen, en den eenzamen wandelaar schichtig doet voorttreden. De deuglieveude op- merker ziet uit over de ruimte, en gevoelt zich zelven omringd door de godheid. Deze vertooning heeft iets eigens , iets bijzonders en plegtigs , hetwelk geenszins bemind wordt door hen, die ongaarne denken aan sterven, aan reken- schap geven en de eeuwigheid, want het blaast hun vreemde gedachten in, en roert hen, door ongewone gevoelens, zoo dat eene heimelijke benaauwdheid hen doet haasten naar licht, gerucht en tafel, om zich te verschuilen onder de bedekking van den slaap. Hulshoff. 10. The dying Boekhaave to his friends. Eindelijk naderde het uur van ontbinding van Boerhaave. gerucht rumour, woelig busy, vadzig lazy, uitpuiten to exhaust , ^i</ member, aandacht atteutiou, nopen to compel, verwulf vault, uit- spansel tirmameat, luisterrijk splendid, mane for maan moon, een- parig universal, schichtig timid, opmerker o\)SQV\'cr , uitzien io look, ruimte expanse, vertooning scene, plegtig solemn, benaautoheid d>n\- iety, haasten to hasten, ontbinding death. 120 Leyden , welks iuwouers , eeiiiii;e jaren te voreii , de her- stelling van 's mans gezondheid met algemeene vreugdetee- kenen gevierd liadden, Leydeu stond uu in rouwe gedom- peld te worden. De beroemde van Swieten , dien hij gaarue tot zijn' op- volger gewenscht had , Gaubius , de Gorter , de Haen , de getrouwste zijner leerlingen , omringen zijne legerstede; verslageuheid en weedom vervullcn hunne harten. Boerliaave belioudt de kalmte, welke zijne deugd hem inboezemt: „Ik gevoel het, zegt hij, mijne waarden ! ik heb aan mijne be- stemming op aarde voldaan. Wat ik tot welzijn mijner me- demenschen heb kunnen doeu, dit alles stelt zich thans levendig voor mijnen geest. Mijn hart doet mij geene ver- wijten; hoc zoet is mij deze overtuiging, hoe ver verheven boven de ijdele goedkeuring der menschen ! Gij mijne leer- lingen , maakt u zelven de achting en den dank van uwe natuurgenooten waardig ; door ze u waardig te maken , zult gij ze best ontberen kunnen , wanueer gij die niet vindt waar gij ze verwacht had. Gewent u zelven, u boven den dank der wereld te verheffen, want pligt zal dikwijls van u vor- deren dat gij u niet stoort aan het gevoelen der menigte, volgens hetwelk echter de gunsten worden uitgedeeld ; leert dus u zelven altijd streng te beoordeelen; en dat tot dit einde uw geweten steeds over u de wacht houde; schept u een inwendig bestaan , onaf hankelljk van toejuichingen en berispingen der menschen. Trekt u de ondaukbaarheid niet te sterk aan : ook zij heeft een onbekend zoet ; want het diepe gevoel, dat geen ondank in staat is om de zachte aandoeningen der menschlievendheid in ons hart te verdel- gen, is buiten bedenking hooger genoegen dan de onder- rouwe mourning, gedompeld plnnged, vt^rslagcnheid Am\m\T , weedom grief, kalmte peace, voldiian fulfilled, welzijn the good , ffoedkeurinff applause, venoachien to expect, gevoelen opinion, menigte multi- tude, berisping remark, aantrekken to take to heart, ondervinding experience. 121 vinding der erketitelijkheid. — Dat het leven van deii rijken en magtigen in uwe oogen uooit meer waarde hebbe dan dat van den anneu en geringen, — Zijt uiet tevreden met zelve het goede te doen maar gebruikt ook al den invloed van uw beroep, om auderen het goede te doen beminnen. Wanneer pligt roept, dan weet een braaf geneesheer, den haat, het gevaar, de besmetting, ja zelfs den dood te tarten. Men beklaagt hem mogelijk? dan, als een edelmoedig man vindt hij in de vervulling zijner pligten, en de opofferingen er aan verknocht, zijn grootste en eenigste genoegen. De ongevoelige* verdient hier medelijden; de ware arts is er ver boven verheven; kortom, leeft zoo, dat, wanneer voor u de tijd komt om den tol aan de natuur te betalen, en gij terug ziet op de afgelegde loopbaan, gij dan nergens iets ontmoet hetwelk uwe rust stoort; uwe laatste woorden zuUen dan dankzeggingen zijn kunnen aan den Opperheer van leven en dood, en trefFende uitdrukkingen eener deugdzame ge- rustheid van gemoed" Met deze gevoelens bezield, verliet de groote man alles wat hem hier beneden dierbaar was. Kesteloot, 11. The present and former condition of Holland. ') Heerlijk uitgerust, en met geeerbiedigden wimpel, gleed onze staatshulk , sedert eeuwen lang , over de , nu eens kalrae, dan weer onstuimige zee des levens. Met versterkte huid en hooge boordeu , met stevige masten en digte blanke zeilen, stevende zij , als een pronkstuk der volken, regt door zee, naar de reine kaap. Volk en stuurlieden waren vrolijk en vergenoegd; want wederkeerig vertrouwen en ' This part of a lecture over den invloed der zeevaart op de Ne- derlandsche taal proves the abimdauce of uaval terms in the Dutch language. geneesheer physician , besmetting infection , tarten to brave , hehlagen to ])ity, mogelijk perhaps, gleed from glijden to glide, /^w/^ vessel, hidd timbers, stevig strong, stevenen to steer. 122 wederkeerige tevredenheid maakten de reis des le^rens tot eene spclevaart. Alle vlaggen groetten onze Eendragt, en bewonderden onze welvaart eu fierheid. Eens echter, in eenen stikdonkeren nacht, na eenen al te gunstigen wind en eene al te gladde zee, toeu volk en stuurlieden half in slaap waren geschommeld , praaiden wij een vaartuig, hetwelk, ongezien, met opgetogen zeilen en met helsche wimpels prijkte. Het was de nijd, de verpester van de zee des levens. Met voile handeu werd het zaad der tweedragt op het verdek onzer Eendragt geworpen, en met eene boosaardige vreugde vervolgde hij nu zijne verderfelijke vaart. Waar schiet dit zaad geene wortels? Het kiemde en groeide dus ook in onze staatshulk. Het eerst begonnen kok en bottelier te kijven, en nu meenden volk en stuurlieden te luisteren waar hun voedsel gebleven was. Rampzalige twist ! Beiden hadden weldra een gedeelte des volks en der vlagheeren op hunne zijde; beiden wisten welhaast hun geschil tot de zaak der geheele man- schap te maken. Vertrouwen en eenighcid waren nu van boord gezweept. Een gedeelte des volks wilde naar deze haven zeilen; eenige vlagvoerders naar gindsche kusten stevenen ; andere matrozen wilden zeilen bijgezet hebben ; audere gezaghebbers waren van oordeel, dat men zeilen moest miuderen. AUe schepen , die men praaide, werden om raad en hulp gevraagd, het eene door den kok, het andere door den bottelier. „Regt door zee!" riep de eene; „alle zeilen blank!" riep de andere. Aldus verloor men het goede vaarwater, en geraakte op dwaalvaarten , even na- deelig voor schip als volk. De woelige staatshulk werd door nog woeliger stormen nu eens naar draaikolken gesleurd, sckommelen to rock, praaijen to speak with, helsch infernal, nijd etivy , bottelier steward , luisteren to listen , rampzalig unhappy, wel- haast soon, geschil quarrel, zweepen to sweep, vlaghebher officer, ginds yonder, gezagooerder officer, dwaalvaart wrong way, woeiig boisterous, draaikolk whirlpool. 123 waarin dezelve bijkans verslouden wcrd ; dau weder zoodanig op klippen gestooten , dat weldra de eeue stuurmau na den anderen over boord viel. Een vreemdeling , die bij geweld en logen , de stuurmans- kunst , en op de Acherontisclie stroomen de scheepvaart had geleerd, droug naar liet roer, greep helzelve met zijn ijzeren vuist , en liet zijne gehate wimpels liijsclien. Nu lieten kok en bottelier wel de lippen hangen; maar, daar men mee sclieep is, moet men mee varen. Weldra rees de ellende ten top; onze jonge, flinke matrozen plaatste hij op andere scliepen, en met zijne vniJe gezellen wilde hij ook onze hulk besturen. Hij kende het maaksel van ons schip , en den aard van het volk niet. Zijne taal was een wangeluid in de ooren onzer zeelieden. Een gedeelte der manschap zag den kok , het andere den bottelier aan , en zeide : „met „dien vreemdeling kunnen wij niet langer varen , hij zal ons „schip geheel doen vergaan. Wel aan ! verzoent u en draait „elk wat bij ! Gij kok ! kunt u aan geene boter , en gij bot- „telier! u aan geenen drank meer vergrijpen; want de lieve „bootsgezellen van dien vreemden stuurman, die altijd op „kaap Grijp varen, hebben ons niets overgelaten." Dit woordje raakte grond; koks- en botteliersgezinden draaiden elk wat bij , en hidden hunne oogen op de plecht gevestigd ; en bij de eerste gunstige gelegenheid , toen een hevige storm dreigde , riepen beide partijen : „ Vrienden ! staat vast ; het zal er waaijen !" ligtten den vreemden stuurman geheel niet zacht uit zijn kompas, en wierpen hem netjes over boord. De kens eens nieuwen stuurmans was nooit twijfelachtig geweest; maar om het roer aan te bieden, drong de een den anderen; want die het eerst in de boot springt, heeft keur van riemen. De vreemdelingen werden van het verdek hijschen to hoist, rees from rijzeti to ascend, top summit, maaksel make, wangeluid discord, grond raken to touch the bottom, drei- gen to threaten, ligten to lift, keas choice, riem oar. 124 gezwabberd , de eigen wimpel werd weder geheschen , en de oiidc kabels en zeileu te voorschijn geliaald. Aan het konipas, cchter, had men zoo vele miswijzingen opgemerkt. dat hetzelve voor onbruikbaar verklaard en een nieuw ge- maakt werd. Aldus pronkt nu het hervormde vaartuig weder heerlijk op de baren; uitbundig bulderen de kartouwen, en oude en nieuwe wimpels vletten door elkauder. De stuurman, wetende dat hij een moeijelijk zeeschip te be- handelen heeft , belooft een oog in het zeil te zullen houden. Nu en dan korat er wel eens eene kink in den kabel, maar wij laveren toch nog al het walletje langs. Eens echter waren wij , door eenen plotselingen storm , zoo nabij eene verschrikkelijke draaikolk geslingerd, dat, zoo uiet de handige en moede wending van den stuurmansleerliug ons weder in het goede vaarwater hadde gebragt, dan konden wij onze kabels wel weder inpalmen, en onze wimpels in de pekel leggen. Gode zij dank echter! Wij drijven nog op ons eigen water. Het volk vertrouwt op do stuurlieden, en de stuur- lieden rekenen op de medewcrking van het volk. Vergeten wij dus nimmer , wat er tot eene gelukkige en voorspoedige zeevaart behoort. Willcn wij de gewenschte haven bereiken , dan niogen wij niet altijd oplialen en bijzetten, er moet soms gcreefd en geminderd worden. Houden wij ons verdek schoon en de kinken nit de kabels dan zullen wij , zelfs met een labberkoeltjc, voorspoedig en verrc gcnoeg, voortglijden. Staan wij alien getrouw op onzen post, en slaan wij alien de handen aan het werk , dan zal onze vaart wel vlot gaan : zwabberen to wash off, miswijzlng dcviutioii , heroormen renew, baar wave, uitbundig extravagantly, bulderen to thunder, kartouw shipsgnn, vletien to fly, moeijelijk dillicnlt, kink knot, kabel cable, walletje little wall, inpalmen to draw in, pekel jackle, in de pekel leggen to j)ack up, voorspoedig prosperous, bijzetten to strtim , labberkoelte gentle bree/e. 125 dan zal elk, die onze geprezeiie zeevaart ziet, moeten uit- roepen : „Zij zijn gelukkig door verdiensten !" ' ) Meijer. 13. New outlets for trade since the 18^'' Century. Ik zal u , mijne Heeren ! den Koophandel van Holland in de zeventiende Eeuw, nocli dien van Brugge, Gend en Antwerpen, in de vijftiende en zestiende Eeuwen herinneren. Gij zijt te zeer bcdreven in de geschiedenis : gij kent de grootheid en de magt, door den koophandel, bij oudere en latere volken verkregen. Maar men zegt gediirig, dat onze oude Koophandel voor altijd verloren is, sedert dat alle andere nation hunnen eigenen handel drijven, en dat men geene hersenschim moet najagen. Doch men draagt wel zorg van lets niet te zeggen , hetwelk toch volkomen waar is, dat, na- melijk, de massa der gocderen en koopmanschappen , die in den Europeschen handel komen , ten minste het driedubbele en misscliien het vijfdubbele bedraagt van diezelfde massa in de zeventiende Eeuw. Zie hoe de wereld in onze dagen vergroot is! Nieuwe nation ontstaan in Noord- en Zuid- Amerika, in den Oceaan; ons eigen Koloniale gebied in Azio opent deszelfs havens voor alle volken. Britsch Indie gaat , op ons voorbeeld, zijne oude betrekkingen met den Vreemdeling heropenen. Van alle die uitbreidingen zal ik slechts een voorbeeld aanhalen. Ik heb, in mijne jeugd, de Vereenigde Staten van Amerika bezocht; derzelver be- volking bedroeg toen geene drie, en bedraagt thans tien millioenen. Er waren zestien Vereenigde Staten, thans zal het getal spoedig verdubbeld zijn. Men verhuisde toen naar de oevers van den Ohio, die in den Mississipi valt; thans ') Felix Meriiis, the name of the Society before which the dis- course was held. bedreven to be acquainted with, gedurig continually, hersenschim idle faucy, hetrekkmg rehition, verhuizen to change one's abode, oeoer shore, bank, 126 zijn beide oevers van den Mississipi hevolkt; rnen hield deze rivier half voor de sclieepvaart verloren, onidat men dezelve niet kon opzeilen, thaus wordt zij met eene ver- bazende snelheid door stoombooteu opgevaren. Dwars over dat ruime vaste land been zijn de Amerikanen aan de Westkiist, aan de Zuidzee gekomen, waar te voren eenige wilde Horden ronddwaaldeu ; thans vestigen zich daar de Amerikanen op eenigen afstand van de Russen, Spanjaarden en Engelschen. Slaan wij van deze kust bet oog nog verder, zoo bespeuren wij de Sandwicbs-eilanden, waar nog niet lang geleden de beroemde Cook , derzelver ontdekker , door de band der wilden werd vermoord, en tbans zijn dezen reeds bescbaafd, en hunne koopvaardijschepen varen ge- regeld op Cbina. Is bet te verwonderen , dat de staat des Koopbandels op de gebeele wereld blijken draagt van zulke groote veranderingen? In mijnen leeftijd beeft men den eersten zak Bengaalscben suiker , de eerste baal Merinoswol uit Saksen, bet eerste staaltje indigo uit Oostindie op de markt van Amsterdam zien aankomen. De Java-kofRj was weinig bekend, weinig geacbt; thans is de hoevcelheid tienmaal zoo groot als te voren, en de Cheribon wordt voor de beste van alle gehouden. Men had als eenen stel- regel aangenomen , dat Koloniale goederen alleen door bet zweet van Negers konden worden voortgebragt : de be- kwame schrijver der gescliiedenis van den Indischen Archipel bewijst thans, op rekenkundige gronden, dat diezelfde goederen, op Java door vrije banden gekweekt, in Europa minder duur zuUen te staan komen, dan de Westindische prodnkten onder de slavernij. Doch, mijne beeren! een aardrijks- en handelkundig vertoog komt bier niet te pas; ronddwalen to wander about . nog niet lang geleden not a long time ago, beschaafd civilised, blijken proofs, staaltje shva\>\ft , hoeveelheid quantity, stelregel rule, kweeken to cultivate, vertoog lecture, te nas komen to suit. 127 ik lieb u slechts eenige denkbeelden, de eerste die inij voor den geest kwamen, opgegeven, Ik wilde daaruit slechts een besluit trekken, dat, namelijk, de handel zich dagelijks uitbreidt, en dat, schoon wij er tbans een gering aandeel in nemen, dit aandeel nog het aanzieulijke ge- deelte kan te boven gaan, hetwelk wij in vorige eeuwen daarvan genoten. Tot dat einde verzoek ik u niet ora zoo- genaamde beschermende maatregelen. Anderen mogen die vragen : de Koophandel heeft ze niet noodig. Laat slechts aan de zaken haren natunrlijken loop. Beleniniert onze markten door geene formaliteiten en inkomende reg- ten. De markten bevelen zich zelve Europa en de beschaafde wereld aan: wij hebben eene ligging in het midden van dat werelddeel, zeekusten, fraaije havens, rivieren die ons uit vreemde landen toestroomen , den Rijn, die Frankrijk voorbij vloeit, en door Duitschland heenloopt: wij bezitten even zoo wel zedelijke als natuurlijke voordeelen , de ge- woonte van den grooten handel , goede trouw in onze betrekkingen , en het vertrouwen der volken, Het onderhavig ontwerp van wet, hetwelk grootendeels de belemmeringen vernietigt, geene bekrompene inzigten kent, en door geene plaatselijke belangen wordt ingeboezemd, geeft ons terug aan ons zelven, en aan die gemeenschap onder de volken, welke blijkbaar tot de bedoeling der Voorzienigheid met het menschdom behoort, als welke noch dezelfde goederen aan alle luchtstreken , noch dezelfde soorten van nijverheid aan alle geslachten der volken verleent, en dus den koop- handel tot eenen band onder de natien stelt , tot beschaving der wereld. VAN HOGENDORP. besluit demonstration, belemmeren to check, onderhavig proposed, ontwerp van wet law, bekrompen narrow, plaatselijk local, bclang interest, bedoeling Hie end, luchtstreek climate , «2;><?r//^z«^ industry. 128 Dutch Literature in the 17'^' Century. Terwijl wij de Letterkunde , in de zestiende Eeuw , ter naauwer nood in hare eerste ontluiking aantreffen , zien wij dezelve tegen het laatst dier Eeuwe, niaar vooral in de eerste lielft der zeventiende, tot een' zoo kraclitigen en luisterrijken wasdom opgeschoten , als waarop latere tijd- perken zicli niet beroemen niogen. De zestiende Eeuw was wel in zoogcnaamde dichterlijke voortbrengselen gcenzins cnvruchtbaar ; doch verre de meeste daarvan zijn van geur en smaak ten eenenmale ontbloot. Niet alleen missen zij datgene, waarin liet wezen der dichtkunst gelegen is, stoutheid namelijk en verlievenlieid van gedaeliten, kracht en levendiglieid van scliildering , zwier en beeldrijklieid van uitdrukking, maar ook de mindere, ofschoon volstrekt on- ontbeerlijke, vereischte van welluidendlieid, vloeibaarlieid en gepaste verscheidenheid van maat doen zich daarin ge- heel niet voor, terwijl eindelijk de taal, in wclke zij gesteld zijn , ons een bont en wanstaltig zamenweefscl van neder- duitsche en uitheenische woorden en uitdrukkingen .aanbiedt. Tegen het einde dier Eeuwe zien wij daaraan door A 1 d e- gonde, Coornhert, Visscher en bovenal door Spie- gel, aan wien men niet ten onregte den naam van den nederduitsche Ennius gegeven heeft, wel eene aan- merkelijke verbetering toegebragt ; doch hunne kunstgewroch- ten zijn , bij al het verdienstelijke , 't welk zij , en inzon- derheid die des laatstgenoemden , in der daad bezitten, nog te zeer met de gebreken hunner Eeuwe bezoedeld, dan dat zij onze Letterkunde tot gelijken rang met die van andere bcschaafde volkcren zouden verheffen kunnen. Doch, toen , in het begin der zeventiende Eeuwe , onze onvergelijk- eeuw century, ontluiking begimiiiig, krarJduj powerful, Inisterrijk spUnulid, laat late, tijdperk period, voortbrengsel productioji, gear flavour, stoutheid boldness, zwier graudiloquencc, vereischte requi- site, wanstaltig niisschapeu , beschaafd civilised. 129 lijke Ho oft mei zijne overfraaije Gedichten, in welke wij beurtelings de zinrijkheid van Euripides, de statelijkheid van Virgilius , de verhevene vliigt van Horatius , de bevalligheid der Anacreontische en de teederheid der Petrarchische Zang- godin zien uitblinken , toen hij met zijne bondige en scbilder- achtige gescbiedverhalen , en bovenal met dat onnavolgbaar , en bij al betgeen daarin met grond gewraakt wordt, in der daad onwaardeerlijk werk der Ned er land so be Histo- rien te voorscbijn trad, en in deze onderscbeidene kunst gewrocbten de nederduitscbe taal, welke zich, in vroegere scbriften , veelal in eene onbebagelijke en armoedige gestalte vertoonde, als eene der rijkste, buigzaamste, kracbtigste en beeldrijkste talen deed keunen, toen ook werd de vaderland- scbe Letterkunde op eenmaal met eenen luister omkleed, welke baar, in bet oog des onpartijdigen bescbouwers, niet min beerlijk dan die van andere bescbaafde natien doet scbit- teren. Gelijktijdig met of niet lange ua bem zien wij eene reeks van uitmuntende vernuften te voorscbijn komen, die deels met bem om den lauwerkrans wedijverden, deels zijn voetspoor loffelijk natraden. Onder deze moeten in de eerste plaats twee dicbters genoemd worden , die boezeer ook bunne verdiensten in aard zeer verre uiteenloopen , echter beide in den eersten rang verdienen geplaatst te worden. De eerste is bij , die algemeen , zoo om de voortreffelijkbeid als bet aantal zijner dicbterlijke kunstgewrocbten , als de vorst en vader der nederduitscbe dicbteren begroet wordt , de vermaarde J o o s t van Vondel. De verbeerlijking der nederlandscbe Dicbt- kunst, met welker beoefening Ho oft, in een' meer gevor- derden leeftijd, zicb naauwelijks auders dan ter verademing overfraai too beautiful, beurtelings alternately, statelijkheid stateliness, bevalligheid charm , teederheid tenderness , schilderachtig picturesque , wraken to criticise, onwaardeerlijk invaluable, vertoonen to show, luister splendour, onpartijdig impartial, schitteren to shine, reeks series , uitmunlend first rate , vernaft mind , voetspoor footstep , tiit- eenloopend to diffor, vermaard Xitnoy^wGdi , beoefening exercise, practice. 180 van zijnen geschiedkundigen arbeid bezig hield, was het groote voorwerp, waaraan hij zijne uitmuntende geestvermo gens en een aanraerkelijk gedeelte van eenen meer dan negen- tigjarigen leeftijd ten koste leide. Doch schijnt hij hierdoor, bij eenen even gelukkigen aanleg der natuur, zijnen voor- ganger en tijdgenoot in dichterlijken roem te hebben knn- nen en moeten vooruitstreven ; hij zag zich daarentegen in andere omstandigheden wederom hinderpalen in den weg gesteld, welke alleen zijne voorbeeldelooze vlijt en onver- doofbare kunstliefde , ofschoon uit den aard der zake slechts gedeeltelijk , konden te boven komen. Niet alleen toch had hij niet, even als Ho oft, in zijne jeugd het voordeel eener geleerde opvoeding genoten, maar hij vond zich ook, naar het uiterlijke, van die kommerlooze onafhankelijkheid ver- stoken, welke den Muider Drost ten deele viel, en voor den beoefenaar der fraaije letteren zoo uitnemend gunstig, ja schier onontbeerlijk is. Dan, niettegenstaande deze groote en naauwelijks overkoombare hinderpalen, wist Vond el zich tot een' zoo hoogen trap van dichterlijke voortreffe- lijkheid op te voeren , dat hem, ook thans nog, onder de sieraden des Nederlandschen zangbergs met regt de eerste plaats wordt toegekend. Het is waar, dat alle zijne kunst- gewrochten geenzins van gelijke waarde te achten zijn ; het is waar, dat er, na Vondel, heldendichten vervaardigd zijn , welke naar de regelen der kunst beoordeeld , dien naam veelmeer , dan , bij voorbeeld , zijn Joannes de Boet- gezant, verdienen; dat er desgelijks tooneelstukken in het licht verschenen, waarop, ten aanzien van de vinding, schikking, karakterschildering en wat dies meer zij, verre minder, dan op het volkomenste zijner treurspelen, te be- verademing recreation , hezig houden to occupy , voorwerp object , ten koste leygen to devote, hinderpalen InipedimeQt, onverdoofbaar iuextingiiishable, unquenchable, versteken to deprive. Mulder from the town Muiden, trap degree, tooneelstuk GQWXt^-^ , schikking ijA^w^ 131 rispen valt; doch dit alles neemt met weg, dat Vondel, in het wezenlijke der Dichtkunst tot hiertoe door niemand geevenaard, veel minder overtrofFen werd. De tweede dichter, wiens verdiensten wij boven zeiden, schoon geheel ougelijksoortig , echter niet min wezenlijk en groot te zijn, dan die van Von del, is, gelijk ieder geree- delijk bevroeden zal, de eerbiedwaardige Regtsgeleerde en Staatsraau, Jacob Cats. Ja gewisselijk ook dezeman,die in alle zijne betrekkingen , als mensch, huisvader, geleerde en staatsdienaar , op onze hoogacliting de regtmatigste aan spraak niaakt, heeft even zeer, in zijne hoedanigheid van dichter , het volste regt op onze bewondering. Wei is waar , dat zijne gedichten geenszins die stoutheid , die verhevenlieid , dat vuur van verbeeldingskracht , die sterkte van uitdrukking bezitten , welke aan die van Hooft enYondel eigen zijn ; niaar ook deze worden door den aard zijner onderwerpen in geenen deele gevorderd. Daarentegen onderscheiden zij zich op het voordeeligst door de weelderigheid en geestig- heid van vernuft, de bevalligheid van schildering, de waarheid en natuurlijkheid in de afbeelding der hartstogten , bijzonderlijk van de zachtere aandoeningen der menschelijke ziel , welke daarin allerwege uitblinken ; daarentegen hebben zij eene eenvoudige en kunstelooze schoonheid, welke een' ieder, wiens smaak onbedorven is, door eene onwederstaan- bare bekoorlijkheid aan dezelve boeit, dragen alomme blij- ken van eene menschenkennis , alleen verkrijgbaar door ongemeene schranderheid van opmerking en rijkdom en langdurigheid van ondervinding , en zijn vol van eene le venswijsheid , welke door alle standen , betrekkingen en leef- tijden hoogst leerrijk en weldadig is. Zoo groote en onwaar- deerbare verdiensten en voortrefFelijkheden zijn gewisselijk bevroeden to understand, hoedanigheid quality, weelderigheid rich- ness, hartstogt passion, aandoening emotion, behoorlijkheid v\\^\\u , langdurigheid length, betrekking position, relation, 133 meer dan genoegzaam, om de onloochenbare gebreken van eenvormigheid van maat, te groote uitvoerigheid van voor- stelling, eene den goeden smaak somwijlen beleedigende weelderigheid van vernuft; en wat men meer tegen Cats met grond hebbe ingebragt, voor het oog des onpartijdigen beoordelaars ganschelijk te verdonkeren. SlEGENBEEK. 14. The judgment of posterity; an extract from A lecture. Het menschdom is slechts een geslacht, van deszelfs eerste wording af tot den laatsten , die geboren zal worden. Die leefde , die leeft , en die leven zal , zij zijn alien met een' onverbreekbaren band aan elkander verbonden. De onver- delgbaarheid van ons redelijk vermogen, de onsterfelijkheid van den hemelschen geest, die in ons is, smelt voorleden , tegenwoordig en toekomend voor ons in een , als leefden wij alien, voorouders, tijdgenooten en nakomelingen in de- zelfde maatschappij met elkander , gelijk wij met onze ouders , met onze medegezellen , met onze kinderen en kindskinde- ren, op deze wereld als een geslacht zamen leven! De vlijt en het vernuft der voorvaderen kwamen ons te stade, de onze moeten het doen aan de nakomelingen. Hoe kort is het oogenblik van ons bestaan hier beneden ! De arbeid die slechts tijdgenooten ten nutte strekt, waarvan alle vruchten met ons in het graf bedolven worden, wat is die in verge- lijking dier edele bemoeijingen, waarin eeuwen , door eeuwen opgevolgd, zich verblijden! Als het geluk der staten be- vestigd, de band der natien zamengestrengeld , de rust der gewetens bevorderd wordt! Als heerlijke ontdekkingen het gebied der menschelijke kcnnis met schatten verrijken, en deszelfs grenzen uitbreiden, verder dan het oog die volgen redelijk vermogen reasoning faculties, voorleden the past, ten mitt e strekken to be of use , zamenstrengelen to connect more intimately. 134 kan! Als nijverheid en schranderheid nieuwe bronnen van welvaart openen , zeeeu en landen te eug zijn , om hare stoute vaart te beperken ! Als kunsten en letteren hare schoonste gaven ten toon spreiden, om hart en zinnen met onwecr- staanbaar geweld te boeijen, ora het edelst levensgenot met voile stroomen uit te gieten, om door den adem der bevalligheid de stroeve deugd te bezielen, en de onwaar- deerbare vruchten der beschaving van geslacht tot geslacht over te planten! En wanneer nu de namen van hen, die het menschdom als zijne weldoeners eerbiedigt, op de lippen der dankbare nakomelingschap zweven; als elk met verrukking stil staat bij de vrucht van hunnen moed en ijver; van hunn' smaak en gevoel, en aan hunne nagedachtenis de ongevraagde schatting van zijnen lof, of een traan der erkentenis aan hunne graftombe wijdt, hebben zij dan geen deel aan die hulde? Is die schatting hunner verdiensten voor hen ver- loren, omdat hun gebeente vermolmd, hun stof verwaaid is, terwijl hun geest in vrijer kringen zweeft? Neenl de lof der nakomelingschap is niet alleen de eenige ware, het is ook de zoetste lof, die ingeoogst kan worden! Haar oor- deel is meer dan dat der tijdgenooten , haar oordeel is alles \/aard ! De zanger , de redenaar , de schilder , die slechts zijn eeuw behagen wiL, verga met zijn kunstwerk! Hij is gelijk den krijgsman, die met zijn vaderland in weelde leven, niet voor hetzelve sterven wil! Hij is den onwaar- digen regent gplijk , die zich een trotsch gevaarte sticht van opgeblazen grootheid, dat met zijn dood in puin moot storten! Doch wat noera ik hem zanger, redenaar, schil- nijverheid industry , beperken to limit , ten toon spreiden to un fold , boeijen. to enchain , stroef cross-grained , beschaving civilisation , verrukking delight, schatting tribute, vermolmd toiicn , stof dust, ver- waaijen to blow away, kring sphere, inoogsten to reap, schilder painter, weelde luxury , een trotsch gevaarte a magnificent building, in pain storten to fall in ruins. 135 der! hij was het nooit! Wien slechts een enkele vonk van het goddelijk kunstvuur in zijnen boezem gloeit, hij neemt wel de hulde zijner tijdgenooten aan, maar zij is hem niet genoeg ! Hij ziet eeuwen en geslachten voorbij ; hij plaatst zich zelf in den strengen regterstoel der toekomst; en dan eerst klopt zijn hart van vreugde, wanneer in de eenzaam- heid, door niemand bespied, eene edele zelfbewustheid hem influistert : gij zultleven! Toen Sostratrus van Cnidos , op last van den egyptischen vorst, den beroemden vuur- toren op het eiland Pharos had gesticht, die onder de wereldwonderen zou geteld worden, toen graveerde hij zijnen naam op eenen steen, en wijdde zijnen arbeid aan de behoedende Godheden der zeevarenden toe; maar hij overdekte dien steen met J)leister , waarop* des konings naam in prachtige letteren prijkte. Hem gunde hij den lof der tijdgenooten, misschien van geslachten en eeuwen daarna! Djch eindelijk zou de brosse kalk het vaste marmer ver- laten , en zoo voor den naam des konings dien des vergeten kunstenaars doen te voorschijn komen, die den lof der nakomelingschap zich zelf had voorbehouden ! Door dit vooruitzigt alleen, niet door de hoop op winst^ niet door het handgeklap der mehigte te bedelen, ontvangt de kunst haren adel , en de voortbrengselen der kunst hunne hoogste volkomenheid. Poogt gij slechts te behagen, te schitteren, toejuiching te verwerven, ook zonder ze te ver- dienen; welaan: schik u naar den smaak des tijds, vraag niet, wat schoon is, maar wat voor schoon gehouden wordt , spoor zorvuldig uit, wie het zijn, wier oordeel den alge- meenen ioon bestemt; wat hun gevalt, gevalle ook u! Verkracht uw eigen kunstgeweten : spreek, schrijf, maal, wat gij zelf veroordeelt, en brengt tot verschooning van bespied vfatched, injluisteren to whisper, o/? /ar^^ at the command of, behoeden to protect, pleister plaster, bros brittle, uitsporen to dis- cover, verkrachten to do violence. 136 het onverschoonlijke bij : men wil het ook ! Verraad de kunst; heul met hare vijanden, of maak een schandelijk verdrag met hen ! Misschien wordt gij als de afgod uwer eeuw geeerbiedigd , uw beeld, onder luid gesehater, een Pantheon ingeleid ! Maar uit den tempel der onsterfelijk- heid zijt gij uitgesloten , waar zij alleen hunne plaats bereid vinden, die aan het onvergankelijk schoon eene onbevlekte hulde bragten, aan den wansmaak huns tijds moedig het hoofd boden , en den lof van een geslacht verachteden , om dien van alle volgende te verwerven. VAN DER Palm. heulen to keep up a good understanding, gesehater laughter, wan- smaak bad taste. II. POETRY. (When in Dutch poetry one word ends with a vowel and the next begins with one, only one vowel must be heard.) 1. The Present. Moederlief zie daar een roosje Van uw Koosje, Wijl gij heden jarig zijt. 'k Heb van morgen al gesprongen En gezongen, Zoo verlangde ik naar dien tijd ! Maar kan ik geen rijmpjes dichten, Moet ik zwichten Voor mijn broer in poezij , Neem dan moeder slechts dit roosje Van uw Koosje; 'k Heb u toch zoo lief als hij. VAN Alphen. 2. The plucked flower. Lieve bloem! waar is uw bios? Welk een wreedaard reet u los Koosje little Jacoba , heden to day , ik ben heden jarig to day is my birthday , zwichten to give way , bios bloom , wreedaard cruel man. 138 En versmeet u, na 't genieten? Ziet gij wel die kleur verschieten? Och, wat vlugt de schoonheid snel? Lieve Lize! ziet gij 't wel? Arme bloem! waar bleef uw gloor? Gistren nog verguldde Auroor Zorglijk uw fluweelen blaadjes, Tlians verstrooit de storm uw zaadjes, En verstuift uw dorren knop . .. Lieve Lize! merk het op. Arme bloem , verlept van fleur ! Gistren trok uw balsemgeur De aandacht naar uw gouden verwen: Tlians vertrapt men u in 't sterven. En geen Zeiier storfc een traan . .. Lieve Lize! denk er aan. Arme bloem, vertrapt in 't zand! Och, eene enkle wulpsche hand Reet uw tengren bloei aan stukken ! Droeve vrucht van dartel plukken! Bloempjes zijn zoo ras onttooid : Lize! neen vergeet het nooit. TOLLENS. 3. On the first tooth of my YOtmGEST Son. Triomf, triomf! hef aan, mijn luit. Want moeder zegt: de tand is uit! kleur colour, gloor splendour, yf«?oee?/ velvet, t;tfr*^«it;«?« to blow away like dust, knop bud, verlept faded, fleur bloom, geur odour, aan- dacht attention , verw colour , vertrappen to be trodden upon , storten to shed, totdpsch sensual, tenger tender, droef sad, dartel playful, onitooijen to deprive of beauty, aanhe^en to begiu. 139 Laafc dreunen uu de wanden ! Eerst gaf Gods gunst liet lieve wicht Den adem en het levensliclit ; Nu geeft zij 't wichtje tanden. Triomf! trioraf! God dank er voor, Want moeder zegt: de taud is door! Nu lof en lied verheven ! Geluk nu, kind, met spel en zang! Bestee het wel, bewaar het lang, Wat u Gods gunst wil geven. Bewaar het lang , bestee het wel : Een goed gebruik i& Gods bevel: Laat u dat voorschrift leiden; Hou, u ten nut en hem ten dank, De tandjes wit en 't zieltje blank; Zoo knagen geen van beiden. Groei op , groei op , word groot en goed ; Win treflijk aan in kracht en moed Om lot en leed te tergen , En, wie u 't eerloos hoofd moog bien, Laat, jongen, laat uw tanden zien, Waar eer en pligt het vergen. Groei op, word braaf, bekroon mijn doel: Laat vroeg uw ziel van diep gevoel Voor regt en waarheid branden ! Belach der boozen wrok en wraak. En neeni altoos der braven zaak Manmoedig op uw tanden. wicht little child, verheffen to raise, besteden to use, blank clean, white, opgroeijen to grow, aamoinnen to increase, vergen to demand, doel purpose, branden to glow, wrok Latred, wraak reveuge , 7«a;j. moedig iiiaufully. MO Groei op, word vroom, word rein in deugd; Laat nooit mijn oog, dat weent van vreugd, Om u van weemoed krijten; En geve u God, tot aan den dood, Een eerlijk stiikje daaglijksch brood, Waarop uw tandjes bijten ! TOLLENS. 4. My birthday. Toen ik , op mijn geboortedag , Nog naauwelijks in het wiegje lag, Kwam 't dartel wicht, de looze Min, Het kraamvertrek al lagchende in. Het knaapje schaterde overluid : „Veel heils met deze jonge spruit! „Hij zal, zoo ik mij niet bedrieg," Dit zeggend keek hij in de wieg, „Hij zal nog aan mijn moeders kroon „Een parel zijn van 't eerste schoon. „Me dunkt dat op zijn kleen gelaat „Alreeds een trek der liefde staat!" Men zegt, als of ik 't laatste woord Reeds met bewustheid had gehoord, Dat ik met eenen lieven lach Naar 't vrolijk minnegodje zag, „Zie ! " sprak de dartle Jongen toen , En gaf mijn kleene wang een zoen, „Zie ! heb ik nu wel mis geraen ? „Het kind ziet mij reeds lagchend aan! „Gewis, mijn liefste kind, gij zijt „0m mijne komst met regt verblijd: toeenen to weep, krijten to weep aloud, loos roguish, min Cupid, kraamvertrek the room of the new mother, sckateren to chatter, virel pearl, gelaat face, trek feature, lach smile, zoen kiss, ver- blijd delighted. 141 „Ik zal u, in uw prille jeugd, „Genieten doen de zoetste vreugd. „Door mij zult gij de puik en de eer „Der meisjes ... zie ! ... daar lacht hij weer ! „Ja , Jongen ! wordt maar schielijk groot ! „Dan schenk ik u een speelgenoot, „Een meisje vol bevalligheen ! „Uitniuntend schoon en juist van leen! „Nu lacht gij , maar gij weet nog niet „Wat gunsten u de liefde biedt. — „Kom, nog een kusje, kleene knaap! „En wieg den jongen nu in slaap !" Zoo sprak de Min , en snelde voort , De bengel hield aan mij zijn woord! Mijn kindschheid was maar naauw voorbij. Of hij was altoos aan mijn zij'. Hij bragt mij vaak in 't lomrig bosch, Daar zaten wij op 't groene mosch , En hoorden hoe de nachtegaal De ziel verteedert door zijn taal. „Ik wil u, sprak het guile wicht, „Ook leeren hoe men, in gedicht; „De vreugden van het hart verheft, „De ziel der jonge schoonen treft." Toen schonk hij mij een elpen Her, En leerde mij een lossen zwier. Op allerhande trant en maat, Hoe hij de zilv'ren koorden slaat, Doch — schoon mij 't speeltuig helder klonk, Toen hij mij schoone Eillis schonk, 2)ril earliest, puik the best, bevalligheid charm, mtmuniend emi- nently , leen from leden members, juist van leen of graceful stature , bengel rogue, vaak often, lomrig leafy, vertederen to soften, gul freehearted, elpen ivory, los free, zwier grace, trant manner, schoon though. 142 Kreeg steeds mijn teedre Poczij Een aangenamer melodij. Nu zing, nu speel ik anders niet, Dan 't zoet, 't geen mij de liefde biedt En zijn eens door den ouderdom, Mijn vlugge vingers strarn en krom , Mijn lied, schoon kracht en jeugd verdwijn, Zal immer van de liefde zijn ! Bell AMU. 5. The ivy. Wanneer bet klim de boom omvangt. En om zijn guile takken bangt , Of aan zijn groene schorse kleeft, Het schijnt als waar het vrij beleefd; Het schijnt, (na dat men buiten ziet) Dat 't kruid den boom zijn liefde biedt; Maar dat het ooge niet en gaat. Daar schuilt, o vriend! daar ligt het kwaad. Daar is het dat het dieper grijpt, Daar is het dat het harder nijpt; In voege dat het jeugdig bout Wordt dor en voor zijn jaren oud. Daar staat het dan; gelijk een stok, Gelijk een levenlooze blok, Bedrogen van een loozen vriend Die nooit zoover geloofd en dient. Gij die u in het groote woud, Dat is, hier in de wereld houdt, Weet, dat het niet al vrienden zijn Die op u lagchen naar den schijn; helder clear , vlug nimble , stram stiff, klim ivy , gul abundant , tak \ix^\\c\\, schorse bark, vrij tolerably, beleefd \io\\iG , schuilen to hide, in voege because, houi wood, woud forest. 149 Maar houdt, dat onder zoet gelaat Schuilt dikmaals niet dan eigenbaat, Of dat ook onder zoete jok Wei somtijds steekt een oude wrok. Gij , daarom , geeft u liefde niet, Aan ieder die u liefde biedt, Maar eerst op alle zaken let, Eer dat gij zucht of gunste zet; Want die te ligt een' vriend verkiest, Welligt zijn vriend en al verliest. 6. The wayfarer and the dove (Imitated from Anacreon.) The Wayfarer. Van waar gij , lief duifje ? Van waar zoo ter vlugt? De geur van uw wiekjes Bewierookt de lucht. Wie schonk u dien balsem ? Wie zijt ge? waarheen? . .. The dove. Anakreon zendt mij Naar zijne Climeen', Die thans alle harten Beheersclit door haar sclioon. Anakreon heeft mij Gekocht van Dioon'; Hij gaf haar een liedje En kreeg mij ten loon. Cats. eigenbaat egoism, /o^ joke, leiten to pay attention, ^«^<?^i affection, hewierooken to make odoriferous, schenken to make a present, ge- kocht from koopen to buy. 144 Nu dien ik mljn meester, En heb hem zoo lief! Gij ziet, ik bezorg nu Voor hem dezen brief. Dan laat ik , dus sprak hij , Wei spoedig u vrij , Doch, sehoon hij mij losliet, Toch bleef ik hem bij. Waarom zou ik zwerven Door 't veld en in 't woud? En eten in 't wilde ? En schuilen in 't hout? Neen! liever bewoon ik Anakreons schoot, En pik uii zijn vingers De kruimeltjes brood. En lep uit zijn' beker Verkwikkfenden drank. Dan spring ik en klapwiek Uit vrolijken dank, En sprei uit zijn schedel Mijn vleugeltjes uit; En , wil ik gaan slapen , Ik rust op zijn luit. Nu weet gij het alles, 't Is tijd om te gaan. Geen raaf zou meer klappen, Dan ik heb gedaan ! NiEUWLAND. schuilen 1o take shelter, hout wood, ^r«m^/ morsel of bread , /^jo^n to sip, klapwieken to beat with the wings, uitspreiden to extend, to spread, klappen to chatter. 145 7. Rural life. Hoe genoeglijk rolt het leven Des gerusten landmans been , Die zijn zalig lot, hoe kleen, Om geen koningskroon zou geven ! Lage rust braveert den lof Van het hoogste koningshof. Als een boer zijn hijgende ossen 't Glimpend kouter door de klont Van zijn erfelijken grond, In de luwt der hooge bosschen, Voort ziet trekken , of zijn graan 't Vet der klaai met goud belaen; Of zijn gladde molJekoeijen , Even lustig, even blij, Onder 't grazen, van ter zij', In een bogtig dal hoort loeijen; Toon mij dan, 6 arme stad, Zulk een wellust, zulk een schat. Welige akkers, groene boomen, Malsche weiden, dartel vee: Nieuwe boter, zoete mee, Klare bronnen, koele stroomen, Frische luchten: overvloed Maakt het buitenleven zoet. Laat een koopman koopmanswaren , Huis en hof en kas en goud, Wagen op het schuimend zout Daar de witte zeilen varen , gerust happy, laag lowly, humble, rust peace, hraveren to brave, to defy, /o/ praise , hijgen to pant, ^/mjo^w to shine , ^ow^^r plough- share, klont laad, graan corn, klaai clay, glad stout, hlij in good humour, zij for zijde side, ^o_^^i^ winding, /o<?(;^w bellow, 2d'^/i<j' rich, malsch fat, mee for mede megethliu, kas treasure, zout salt(water). 10 146 Varen, maar met groot gevaar, Veemans rijkdom blijft van daar. Laat de drokke pleitzaal woelen , Meenig vreezen dat de schaal Van de vierschaar rijze of daal' Voor de strenge regterstoelen ; Veeman houdt zich bij zijn vee , En daar blijft zijn zorreg mee. Zaaijen, planten en verzetten Geeft hem werk. Hij vischt en jaagt, Dikwijls valt hem eer bet daagt Yliegend wild in looze netten: Dikwijls voert hij met zijn raden Grazig zuivel steewaarts aan. Appels enten, peeren plukken, Maaijen, hooijen, schuur en tas Stapelen vol veldgewas, Schapescheeren, uijerdrukken ; Zeven kinders en een wijf, Zijn zijn daaglijks tijdverdrijf. York en riek en schop en spade Zetten zijne lusten pal, 't Zij de welgemeste stal, 't Zij de boomgaard hem verzade; 't Zij de kruiden niet te loom Op zijn lage tafel koom. Als de lente 't land beschildert, Als de zomer zweet en gloeit, Ploegt en spit hij onvermoeit. droh busy, pleitzaal hall of justice, wr^^z^-w to fear, wt>rjcr^<7ar judges, justice, rijzen to ascend, dalen to descend, zorreg for zorg care, aanvoeren to lead, zuivel milk, steewaarts for stedewaarts towards town, enten to graft, maaijen to mow, hooijen io rndkehtiy , schuur barn , stapelen to heap up , uijer udder , vork pitchfork , riek rake , schop spade , lusten desires , pal zetten to hmit , verzaden to satiate, spitten to dig. 147 Als de winter 't woud verwildert, Houdt hij den berookten haard Met zijn vrienden rond van aard. 't Herfstsaizoen, vooral te danken, Snijdt hem druiven, perst hem most, Most die slechts wat moeite kost: Hemelwaarde wijngerdranken Vullen dan met wijn zijn ton, Onlangs schutten ze ook de zon: Want des zomers, na veel zwieren, Neemt hij om zich goed te doen Onder 't loof een slaapje in 't groen, Daar de vogels tierelieren, Daar een levendige vliet Van de stijle rotsen schiet. ELS zijn liefste door het trouwen Wiegt met zang hem daar hij slaapt, Schoon ze vrij al wijder gaapt, Dan de hofsche stadjongvrouwen ; En hij kuscht er Elsje voor. Dus brengt Melker 't leven door. Zeg mij nu, 6 's Gravezande, Die behalve meer ook weet Hoe een boer zijn tijd besteedt; Toon me, 6 Rechtslicht in den lande (Zoo zij u raijn zang gewijd !) Wie zijn leven zachter slijt? PooT. saizoen season, wijngaardranken viwes, zwieren io walk, vlief haook rots rock, hofsck courtly, doorbrengen to pass. 148 8. Matrimonial happiness, From the Tragedy Gijsbrecht van Amstel. Waar werd opregter trouw, Dan tusschen man en vrouw Ter wereld ooit gevonden ? Twee zielen , gloende aan een gesmeed , Of vast geschakeld en verbonden In lief en leed, De band, die 't harte bindt Der moeder aan het kind. Gebaard met wee en smarte, Aan hare borst met melk gevoed, Zoo lang gedrageu onder 't harte Verbindt het bloed; Nog sterker bindt de band Van 't paar, door hand aan hand Verknocht, om niet te scheiden Na dat ze jaren lang gepaard Een kuisch en vreedzaam leven leiden Gelijk van aard. Daar zoo de liefde viel, Smolt liefde ziel met ziel. En hart met hart te gader, De liefde is sterker dan de dood, Geen liefde komt Gods liefde nader, Noch is zoo groot. Geen water bluscht dit vuur, Het edelst, dat uatuur opregt sincere , gloende from gloeijen to glow , sckakelen to chain , voeden to nourish, verknocht bound, leiden to lead, smolt frona amelten to melt, te gader together, blusschen to extinguish. 149 Ter wereld heeft ontsteken; Dit is het krachtigste ciment, Dat harten bindt, als muren breken Tot puin in 't end. Door deze liefde treurt De tortelduif gescheurd Van haar' beminden tortel. Zij jammert op de dorre rank Van eenen boom, verdroogt van wortel, Haar leven laug. Zoo treurt nu Amstels vrouw En smelt als sneeiiw, van rouw, Tot water en tot tranen. Zij rekent Gijsbrecht nu al dood, Die om zijn stad en onderdanen Zich geeft te bloot. 0 God, verligt haar kruis, Dat zij den held op 't huis. Met blijdschap mag ontvangen , Die tusschen hoop en vreeze drijft En zucht, en uitziet met verlangen Waar Amstel blijft. VONDEL. 9. God. Ver boven 't Firmament verheven Geeft de Allerhoogste zijne wet; De troon, die deze wet ziet geven, Is boven lof, en zonder smet. ontsteken to kindle, ciment cement, breken to crumble, puin rwm^ scheuren to tear, rank branch, verdroogen to wither, rouw grief, zich te bloot geven to expose oneself, verlichten to alleviate, blijd- schaf joy, driven to float, zuchien to sigb, wet law, smei spot. 160 Aldaar is alles rein en heilig, Voor 't aardsche en voor 't bevlekte veilig ; De deugden spelen om dien troon: Zij offren zuivere gebeden , Terwijl de zwakke menschelijkheden Van verre bidden om verschoon. Bij alle volkren aangebeden Schoon geen van haar zijn wezen kent, Word hij gezocht in plegtigheden , Geleerd bij Koram , Vedam , Zend ! De wilde eert hem in lucht en winden , Elk tracht om zijne wet te vinden, Elk zoekt een tempel in de smart! 6 Sterveling! in uw geweten Is zijne vaste wet gezeten ; Zijn Tempel is het deugdzaam hart ! TIAN HaREN. 10. The happiest moment of life. Teergevoelig man en vader In 't bezit van vrouw en kind ! Die in de altijd wellende ader Van 't gevoel uw welliist vind; Die, wat ziel en zinnen streelde, Al het zoet van de aardsche weelde Dankt aan liefde en aan natuur. — Zeg mij , wat heeft in dit leven U de reinste vreugd gegeven ? Noem mij 't zaligst levensuur. Was het, als in 't argloos harte Blaakte een onbekende gloed, veiliff safe from, gezocht from zoeken to seek , />/(?^/i^/«<?zrf solemnity. teergevoeligheid tenderhearted, wellen to well, Hreclen to flatter, weelde luxury, hlaken to burn. 151 En een wonderzoete smarte De onrust joeg door 't jongste bloed? Toen ge, in veld en woud aan 't dwalen, De Echo's van de stille dalen Toevertrouwde uw liefde en leed? En den naam van de uitverkoren Bron en waterval deed hooren, En in beak en berken sneedt? Was het, als u vriendlijk vleide 't Blindend licht der zoetste hoop? Toen een blik van 'fc meisje u zeide Dat de liefde in 't hartje sloop? Toen ze dartlend met u stoeide 't Keursje reeds en 't koontje gloeide, Toen ze vlood, en gij haar zocht, En haar vend, in 't lof verscholen, 't Eerste kusje, half gestolen Half geschonken, smaken mogt? Was 't, als bevende aan haar lippen, 't Woordje, dat zoo veel bevat, 't Zalig jawoord mogt ontglippen En 't gevoel geen' wensch meer had? Of, toen Hymen d' echtknoop snoerde, Schaamrood in uwe armen voerde Uw bekorelijke vrouw. Of toen vreugd haar borst deed zwellen En ze u staam'lend kwam vertellen, Dat ze moeder worden zou? „Ja 'k erken — spreekt dus uw harte — Al 't genot van liefde en jeugd : dwalen to wander , heuk beech , dartelend playful , storijen frolick, keurs boddice , koon cheek , lof foliage , verscholen from verschuilen to con- ceal, bevatten to contain, ontglippen to slid out, ^e^^^woow marriage tie, snoeren to bind together, vertellen to tell. W2 Maar dat schrikkelijk uur van smarte, En dat zalig uur van vreugd, Toen het wee mijn gade griefde, Toen ze de eerste vrucht van liefde, En de liefste gift van God Aan mijn vaderhart mogt geven . .. 