None
De tijd zal leeren, in hoeverre Florensis eene goede soort is of eene varieteit van Mübners. Wat voor de soortsrechten pleit, is de afwezigheid, bij den d, van eenigerlei langere beharing op het middenderde der bovenzijde van de voor- vleugels, welke beharing bij Hübnerı d zeer duidelijk is. Yphthima Baldus Fabr., Syst. Ent. App., p. 809; id., Ent. Syst. V1, 1 p. 223. — Pl. 15, fig. 1 (2). Grootte, vleugelvorm, grondkleur en aanleg van teekening zijn geheel gelijk aan die der Javaansche exemplaren , maar op de bovenzijde zijn de oogvlek der voorvleugels en de twee in de cellen 2 en 3 der achtervleugels iets grooter, breeder en levendiger okergeel gerand. Op de onderzijde der achtervleugels is dit onderscheid in de grootte der oog- vlekken nog meer merkbaar. Voorts zijn de lichte dwars- schrapjes der voorvleugels iets geler dan bij den Javaanschen Baldus en ook overvloediger, terwijl op de helderder witte onderzijde der achtervleugels de afscheiding tusschen de met bruingrijze dwarsschrapjes bedekte wortelhelft en de daar- van bijna geheel ontbloote tweede helft door eene hijna on- afgebroken, iets geslingerde bruingrijze lijn wordt aange- duid en dus veel duidelijker is dan bij de Javaansche exemplaren , waar de begrenzing echter hetzelfde beloop heeft. Deze verschilpunten komen mij echter wel wat gering voor, om een specifiek onderscheid aan te nemen, vooral omdat bij den man de doffe beschubbing van de boven- zijde der voorvleugels, hoewel iets spaarzamer dan bij uit de rups gekweekte Javaansche exemplaren, dezelfde plaats beslaat. 13. 14. LEPI DOPTBRA VAN FLOKES. 237 Ik geef hierbij eene afbeelding dezer varieteit, die ik Florensis noem. In den Catalogus van Kirby wordt, waarschijnlijk op gezag van Hewitson, als varieteit bij Baldus geciteerd : Lisandra Cram., IV, pl. 293 G, H. Ik betwijfel de juist- heid van dit citaat zeer. Mycalesis Hesione Cram., I, p. 16, pl. 11 C, D. Eenige exemplaren, die in grootte, kleur en in de breedte van de witte dwarsstreep der onderzijde zeer overeenkomen met de Javaansche. Ik merk hier nog op, dat de voorvleugelpunt even afge- rond is als bij mijne andere voorwerpen van Hesione uit den Indischen Archipel. Bij exemplaren van het vasteland steekt hij min of meer uit. Mycalesis Mineus L., Syst. Nat. Ed. XII, I, 2, p. 768. Justina Cram. IV, p. 75, pl. 326 C. Een zeer gaaf en frisch wijfje. Het verschilt op de onder- zijde eenigszins van Javaansche exemplaren. De grond- kleur is donkerder, licht paarsgrijs gemengd en, vooral op de achtervleugels, met geslingerde donkere lijntjes geteekend ; inzonderheid is aldaar ééne lijn, die het wortelvierde be- grenst, zeer duidelijk. Van de lichte lijnen, die langs de oogvlekken heen gaan en die bij de Javanen bijna wit zijn , is alleen de wortelwaartsche der achtervleugels aanwezig en zeer flauw. De twee gegolfde lijnen voor den achterrand der vleugels zijn donker grijsbruin in plaats van wit. Aan- gezien echter het beloop der teekening en de overige ken- merken overeenstemmen, geloof ik hier slechts met eene varieteit te doen te hebben, die ik undulata noem. In den Catalogus van Kirby wordt als vaderland van Justina Cramer de Philippijnen vermeld. Cramer geeft in den tekst echter Coromandel op. 238 15. 16. 17. LEPIDOPTERA VAN FLORES. Elymnias undularis Drury, Zllustr. II, Tab. 10, fig. 4, 2. — Cram., If, pl. 256 A, B. — Godart, Ene. Meth. IX, p. 326, n®% 2. Jynx Hübn., Zutr. fig. 37, 38. Leucocyma Godart, Enc. Meth. IX, p. 326, n°. 3. Drie mannen; zij zijn over het algemeen gelijk aan mijne exemplaren van Sumatra, Banca en Belitoeng, vooral niet kleiner dan laatstgenoemde, de blauwe vlekken der voor- vleugels nog iets grooter, de achterrand der achtervleugels even donker. Zij verschillen dus zeer van het Javaansche ras (Jynx Hübner). Een wijfje hebben wij niet ontvangen. Het wordt voor mij hoe langer hoe duidelijker dat, on- danks de zeer afwijkende wijfjes, de Javaansche exemplaren van wndularis en die van de drie bovengenoemde eilan- den niet specifiek verschillen. Het zal echter beter zijn deze laatste met den naam van varieteit zagrescens Butler (Proc. Zool. Soc. of London, 1871, p. 520, pl. 42 f. 4.— Distant, Ahop. Mal. p. 61, pl. vi f. 1,enpl. ıxf.1d 9) te bestempelen, want de beschrijving van Leucocyma Godart past eigenlijk op de Javaansche mannen van wadularis, die van zijne wndularıs misschien meer op het Indische ras. Discrepans Distant, |. c., p. 60, pl. vi, £ 2, 3 39, van Malacca, vormt vrij wel den overgang tusschen nigrescens en den type. Ergolis Ariadne L., Syst. Nat. Ed. XII, I, 2 p. 778. Eenige exemplaren, die niet van Javaansche verschillen. Neptis Florensis nov. spec. Twee exemplaren (3 2). Deze soort is na verwant aan Neptis Adipala Moore (Proc. Zool. Soc. 1872, p. 563, pl. 32, fig. 8), zoodat het voldoende zal zijn, de punten van verschil op te geven. Wat de onderzijde betreft, zoo bedien ik mij hiervoor van een exemplaar Adipala van Malacca, zijnde zij door Moore slechts vluchtig beschreven. 18. 19. LEPIDOPTERA VAN FLORES. 239 Grootte iets aanzienlijker. Grondkleur der bovenzijde vaal zwart, iets bruinachtig. Teekening wit, in dezelfde tint als bij Adipala. Langsstreep der middencel bijna eveneens, het wortelgedeelte gelijkmatiger verbreed, met een spoor van insnijding aan de voorzijde op vijf zesden. Gebogen dwars- band van witte vlekken op twee derden eveneens, maar de stip aan den voorrand ontbrekende, zoo ook de witte streepjes achter de vlekken. Van de witte stippen vóór den achter- rand ontbreken die in de cellen 3, 7 en 8. Op de achter- vleugels is de witte middenstreep, evenals bij Adipala, aan den binnenrand wat breeder en zij loopt tot den voorrand door, maar minder onafgebroken; de vlek in cel 6 is name- lijk ovaal, die aan den voorrand tot een streepje verlengd. De reeks witte vlekken op twee derden houdt bij ader 7 op. Op de onderzijde der achtervleugels zijn de beide gebogen witte veegjes, gelijk bij Adipala, boven aan den vleugel korter, de witte middenstreep als boven, dus niet aan den voorrand verbreed en omgebogen, de vlekken der reeks op twee derden zijn bijna spadevormig, duidelijk gescheiden. Bij Adipala zijn zij langwerpig vierkant en vormen eene bijna onafgebrokene, tegen den voorrand versmalde streep. Eindelijk loopt langs den achterrand, in de cellen, eene dubbele rij gebogen witte streepjes. Nog moet ik opmerken dat de grondkleur der onderzijde iets warmer kaneelbruin is dan bij Adipala. Cel 14 en 18 der voorvleugels zijn donkergrijs. Charaxes Athamas Drury, ///. Exot. Ent., I, Tab. 2, fig. 4. — Cram. I, p. 140, pl. 89 C, D. Twee mannen; zij verschillen niet van Javaansche en behooren dus wellicht tot de varieteit A/ta/us Feld., Novara III, p. 438, n°. 711, waarvan ik de beschrijving nu niet kan vergelijken. Diadema Misippus L., Mus. Lud. Ulr. p. 264. Pap. Bolina Cram., I, p. 102, pl. 65 E, F (8). 240 20. 21. 22. te ie tu ms = LEPIDOPTBRA VAN FLORES. Eenige mannen. Zij verschillen niet van de Javaansche. Het is niet juist, wat Cramer zegt, dat de Oost-Indische exemplaren dezer soort kleiner zijn dan de Afrikaansche. Diadema Bolina L. Mus. Lud. Ulr. p. 295. Pap. Auge Cram., II, p. 141, pl. 190 A, B (d). Twee mannen, gelijk aan Javaansche. [phigenta Gram. I, pl. 67 D, E, is eene van de vele varieteiten van het 2, niet van den 3, zooals in den Catalogus van Kirby staat. Diadema anomala Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, 1859, p. 285, n°. 15. Vier exemplaren. De drie lichte langsstreepjes, in cel 4—6 der voorvleugels, zijn bruinachtig, niet wit, — hetzij met of zonder blauwen weerschijn, zooals bij de Javanen. Cethosia Penthesilea Cram., II, p. 78, pl. 145 B,C. Een d, vrij klein, maar overigens gelijk aan Javaansche exemplaren, zooals die door Cramer zijn afgebeeld. Ik moet echter opmerken, dat de twee eerste lichte strepen van de onderzijde der achtervleugels niet altijd geel zijn, zooals op de aangehaalde afbeelding, maar ook dikwijls wit. Penthesilea is geene varieteit van Cyane Drury, die ook op Java voorkomt. Messaras Erymanthis Drury, J7/.1, pl. 15, fig. 3,4. — Gram,, II, p. 77, pl. 238 F, G. enige exemplaren; zij hebben geene gele stip in de voorvleugelpunt, doch deze ontbreekt ook wel bij Javaansche EXE plaren. Cynthia Arsinoe Cram., II, p. 100, pl. 160 B, C. Kenige exemplaren. Cramer's afbeelding stelt een exem- plaar van de Molukken voor. LEPIDOPTBRA VAN FLORES. 941 25. Precis Ida Cram., I, p. 66, pl. 42 C, D; IV, p. 167, pl. 374 C, D. Een gaaf exemplaar; het staat tusschen Cramer’s pl. 374 C, D en de varieteit intermedia Felder. 26. Junonia Erigone Cram., I, p. 96, pl. 62 E, F. Eenige exemplaren. De wortelhelft der achtervleugels op de bovenzijde is niet grauw, zooals by de Javaansche exem- plaren en op Cramer’s afbeelding, maar vurig bruingeel, zooals bij een paartje van Timor. Ik merk hier nog op, dat bij geen mijner exemplaren (van Java, Flores, Timor en Celebes) de buitenhelft van de onderzijde der achter- vleugels zoo licht is ale op Cramer’s afbeelding. Hij geeft het vaderland van zijn origineel niet op. 27. Junonia Orithyia L., Mus. Lud. Ulr. p. 278. — Cram., I, pl. 19 C, D. Verscheidene exemplaren. Bij de mannen zijn op de bovenzijde der voorvleugels de lichte teekeningen der punt: helft minder uitgebreid dan bij de Javanen, en ook het blauw der achtervleugels is vrij somber, naar het leikleu- rige trekkende. Bij één exemplaar (4) ontbreken op de bovenzijde de roodgele vlekjes van de middencel der voor: vleugels. 28. Junonia Asterie L., Syst. Nat. Ed. XII, I, 2, p. 769. — Cram., I, p. 90, pl. 58 D, E. Eenige exemplaren; ik bemerk geen verschil met Javaansche. Cramer zegt, bij de beschrijving van Almana Linn., p. 90, dat zij ook bij Batavia voorkomt, maar Mr. Piepers heeft nooit een exemplaar van Java gezonden. Ook is het voor mij nog zeer twijfelachtig, dat Asterie eene seizoens-varieteit van Almana zou kunnen zijn, zooals sommigen beweren. Van Celebes of de Molukken heb ik laatstgenoemde ook nooit ontvangen. Tüjdschr. v. Ent. XXXIV. 16 242 LEPIDOPTERA VAN FLORES. 29. Doleschallia Bisaltide Cram., II, p. 9, pl.102C,D, 30. Polibete Cram., III, p. 74, 73, pl. 234 D, 235 C, D. Verscheidene exemplaren. Zij zijn op de bovenzijde gelijk aan Javaansche en de roodgele voorrandsstreep der voor- vleugels dus door eene ruim zoo breede zwarte van de roodgele wortelhelft der vleugels gescheiden. Van de lichte stippen der zwarte vleugelpunt is die in cel 4 rood- geel, niet wit, zooals ook wel bij de Javanen voorkomt. De onderzijde varieert, evenals altijd, zeer sterk, doch ik moet aanteekenen, dat onder de exemplaren van Flores ook een voorkomt, behoorende tot de varieteit door Dr. Staudinger beschreven in het Tijdschrift Iris, I, p. 52, van Palawan, met zeer donkerbruine wortel- en hchte tweede helft der onderzijde. Een dergelijk heb ik ook van Java. Zij is dus geen eigenaardig product van Palawan. Bij een ander stuk is de bleekbruine onderzijde met eene smalle zeer donkere middenstreep geteekend. Exemplaren van Sumatra verschillen meestal van de Javaan- sche, doordat de zwarte streep tusschen de roodgele aan den voorrand en de roodgele wortelhelft der voorvleugels zeer smal is. Die uit Indie door de grootere lengte der voor- randsstreep en vooral doordat de achterrand der voorvleu- gels onder de vleugelpunt iets uitgesneden is. Bij de exem- plaren uit de Molukken wordt de achterrand der voor- vleugels vlakker, het roodgele wortelveld kleiner, en ein_ delijk komt op Nieuw-Guinea de varieteit Nacar Boisd. voor, die beschreven en afgebeeld is Tijdschr. v. Ent. XXXII, p. 390, pl. 10 fig. 1. Door overgangen worden deze varie- teiten echter geleidelijk met elkander verbonden. Lycaena Roxus Godart, Pc. Méth. IX, p. 659. — Horsfield, Cat. Jiep. East-India Comp., p. 70, pl. 2, fig. 4, Aa. Eenige mannen behooren tot de varieteit angustior Staudinger, /ris II, p. 95 (1889), welke zich inderdaad 31. 32. 33. LEPIDOPTERA VAN FLORES. 943 door den smallen witten middenband der bovenzijde zeer van Javaansche exemplaren onderscheidt. De zwarte teeke- ning der onderzijde verschilt echter niet, ook niet bij onze exemplaren van Celebes, en dus komt het my niet raad- zaam voor om daarop varieteiten te bouwen, zooals Dr. Staudinger doet. Lycaena Rosimon Fabr., Syst. Ent., p. 523. Coridon Cram., IV, pl. 340, C, E. Een exemplaar; het verschilt niet van Javaansche. Pap. Maimon Fabricius, die Kirby in zijnen Catalogus hier citeert, is, volgens Plötz eene Hesperia (zie Stett. Ent. Zeit. 1885 p. 39), ten minste de Maimon van de Ento- mologua Systematica. Lycaena Plinius Fabr., Zat. Syst. III, 4, p. 284. — Moore, Lep. of Ceylon, p. 82, pl. 34, fig. 4. Eenige exemplaren, gelijk aan Javaansche. Lycaena Celeno Cram., I, p. 52, pl. 31 C, D. Eenige exemplaren. Zij zijn op de onderzijde donkerder grijs dan voorwerpen van Sumatra, Java en Gelebes, en door dezen donkeren ondergrond schijnt ook het blauw der bovenzijde donkerder. De teekening van den onderkant is ook wel zou scherp. Cramer geeft verkeerdelijk als vaderland Suriname op. Ik merk hier op, dat Lycaena Agnata Druce (Proc. Zool. Soc. of London 1874, p. 106, pl. 16, fig. 2—4) niet, zooals Dr. Staudinger in de /ris citeert, een synoniem van Aelianus Fabr. (Alexis Stoll) is, maar eene afzonderlijke soort, die tegelijk met Aelianus op Java, Sumatra en Nias, zoowel als in Siam voorkomt en zich van deze onderscheidt door geheel verschillende onder- en bovenzijde. Misschien verschilt echter Agnuta Druce niet specifiek van Cleodus Felder, want daarmede komt zij zeer overeen, 244 34. 35. 36. LEPIDOPTERA VAN FLORES. Sithon Travana Hewitson, Zllustr. diurn. Lep., p. 38, pl. 17, fig. 59, 60. Een man. Ik geloof stellig, dat zoowel Trarana als Orsolina Hew. afzonderlijke, van Jangala Horsf. ( Wester- manni Felder) verschillende soorten zijn. Travana en Jangala zijn het naast verwant, maar de grondkleur der onderzijde is by eerstgenoemde omberbruin, iets olijfkleurig, bij de tweede koffiebruin met paarsen gloed en de booglijn staat aldaar bij Jangala veel nader bij den achterrand. Pontia Xiphia Fabr., Spec. Ins., II, p. 43. — Distant, Rhopal. Malay. p. 288, pl. 26, fig. 8. Pontia Nina Fabr, Ent. Syst. 111, 1, p. 149. — Snell. v. Voll., Mon. der Piér., p. 3. Een aantal exemplaren. Zij houden het midden tusschen den type en de sterker zwart geteekende voorwerpen , 200- als zij op Timor en Tanah-Djampea, maar vooral op de Philippijnen voorkomen. Deze soort is inderdaad (verg. Snell. v. Voll.) zeer gemeen op Java. Vreemd is het, dat de schrijver der Monographie des Piérides den ouderen naam Xiphia citeerende, dien niet aanneemt, Dit ware ten minste logisch geweest. Pieris Pitys Godart, Encycl. métà. IX, p. 134. — Snell. v. Voll., Mon. des Pier., p. 28. Pieris Mentes Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 3, IV, p. 332, Een aantal exemplaren, die allen tot de, overigens vrij onbelangrijke, varieteit Mentes behooren. Godart geeft Java als vaderland op, maar Mr. Piepers heeft Pstys aldaar nog niet gevonden en ook Snellen v. Vollenhoven spreekt alleen van Timor, van waar wij de soort ook voor onze verza- meling ontvingen. Dat Pieris Rachel Boisduval, die, zooals Snell. v. Voll, terecht opmerkt, ook niet op Java voorkomt, maar wel op 37. 38. LEPIDOPTERA VAN FLORES . 245 Ceram en de Molukken, slechts eene varieteit van Pitys is, houd ik met hem voor hoogst. waarschijnlijk. Een exem- plaar van Celebes, dat ik voor mij heb, vormt den over- gang. Evenzoo verschillen Piers Agnata van de Salomons- eilanden en P. Kähni Röber (Iris, I, p. 1, pl. 4, fig. 2, 3) niet specifiek van Machel. De synonymie der exotische Lepidoptera wordt gaandeweg al aardig uitgebreid. Dit be- looft wat voor de toekomst. Ik benijd in dat opzicht de entomologen van het jaar 2000 niet. Pieris Temena Hewits., Zwot. Butt. II, Pier., T. 3, fig. 19. — Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 3, IV, p. 336, g. Vele exemplaren van beide sexen. Pieris Tamar Wallace, 1. c. p. 337, n°. 25, T. 6, fig. 2, die Mr. Piepers ook op Java vond, is slechts eene varie- teit van Zemena. Wallace heeft haar goed beschreven , maar op de afbeelding is de onderzijde der achtervleugels te levendig gekleurd. In de Monographie des Piérides is Tamar vergeten en Zemena, als eene waarschijnlijk Australische soort, weggelaten. Pieris Lea Doubd., Annals of Nat. Hist. XVII, p. 23, (1846). — Snell. v. Voll , Mon. d. Pier., p. 23. Pieris Naomi Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, Ser, 3, IV) p. 336. Vele gave en frissche mannen, doch slechts één goed wijfje. Naomi is inderdaad slechts eene varieteit van Zea en niet eens eene belangrijke. Vleugelvorm en aanleg van teekening zijn geheel dezelfde en het hoofdverschil bestaat daarin, dat de grondkleur van de onderzijde der sterker zwart geaderde achtervleugels niet helder licht okergeel is met donkerder staarthoek, maar een eenkleurig, donker okergeel. — Pieris Amalia Snell. v. Voll., Mon. p. 23, pl. 3, fig. 6, 2 (als d beschreven) is ook slechts eene ge- 246 39. LEPIDOPTERA VAN FLORES. ringe varieteit van Zea, en de overigens getrouwe afbeel- ding naar een afgevlogen exemplaar gemaakt. Bovendien komt het mij zeer waarschijnlijk voor, dat Pieris Lea en hare varieteiten niet specifiek van Aspasia Stoll verschillen en verwacht ik de ontdekking van over- gangs-varieteiten, waar het oranjegeel van de boven- zijde der achtervleugels aan de vleugelpunt begint te ver- dwijnen. Pieris Albina Boisd., Suites à Buffon, Lép. I, p. 480 (3). — Snell. v. Voll., Mon. d. Piér., p. 44. Tachyris Paulina Wallace, Trans. Ent. Soc of London, Ser. 3, IV, p. 369. Een man. Indien wij Wallace’s uiteenzetting der citaten voor juist mochten houden, dan zou Paulina Cram., II, pl. 110 E, F het wijfje van Albina en dus de oudste naam voor deze soort zijn. Intusschen rnoet ik opmerken , dat de, bij Wallace op Paulina (Albina) volgende Pieris Rouri Boisd , J. c. p. 481, van Bombay, die ik voor mij heb (3 mannen), niet slechts van Albina Boisd. d verschilt «in having the under surface uniform white» maar nog in vele andere opzichten, o. a. zeer duidelijk in vleugelvorm. Daar nu Wallace niets van de zeer spitse voorvleugelpunt van Albina & (Paulina Wall.) noch van de op de boven- zijde zoo opmerkelijke paarlemoerglanzige voorvleugel-basis vermeldt, vermoed ik dat de mannen van Puulina Wallace niet tot de, trouwens door Boisduval zeer vluchtig beschre- ven Albina behoorden, maar wel tot de soort, later be- schreven als Pieris Albata door Hopffer, Stett. Ent. Zeit. 1874, p. 22 (Jacquinotu Snell. v. Voll., nec Lucas), die behalve op Celebes, ook op de Molukken vliegt. Deze soort velijkt meer op Houxii, maar verschilt door minder uitstekende, afgeronde punt der voorvleugels, het ontbreken van hunnen velanden zwarten achterrand en de bleek botergele onde: - rijde der achtervleugels. Het wijfje van Albuta, dat Hopffer LEPIDOPTERA VAN FLORKS. 247 niet kende, heb ik ook nog niet ontvangen. Evenmin ken ik dat van Kouris. Pieris Lyncida Cram., II, p. 52, pl. 131 B (8). Pieris Enyo Boisd., Suites a Buffon, Lep. 1, p. 481. » Hippo Snell. v. Voll., Mon. d. Pier. p. 42. Vele exemplaren, van beide sexen. Zij kunnen beschouwd worden als tot den type (Enyo Boisd.), die op Java voor- komt, te behooren (Cramer geeft verkeerdelijk Suriname als vaderland op), want de onderzijde der achtervleugels is wit. De zwarte achterrand der voor- en achtervleugels is echter smaller dan bij de Javanen en bereikt op eerstge- noemden den staarthoek niet. Hij ontbreekt op de achter- vleugels ook wel geheel. De wijfjes — die over het geheel in de verschillende landen waar de soort voorkomt, vrij wel aan elkander gelijk zijn — komen met Javaansche overeen. Behalve de door mij in Midden-Sumatra, Lepidoptera, p. 22, genoemde, behooren als varieteiten bij Zyncida stellig nog Pieris Enarete Boisd., p. 480, zich vooral door de zeer donker gekleurde bovenste middenader met hare takken (aderen 6 en 7) op de onderzijde der achtervleugels onder- scheidende, Dit is reeds aangeduid bij de exemplaren van Sumatra, met welke Zuarete door de levendig gele onder- zijde dier vleugels overeenkomt. Verder ook Pieris Lynceola Felder (Nov. II, p. 164) van Timor en Wetter. Exem- plaren van laatstgenoemd eiland verschillen vooral sterk door mindere grootte, breeden zwarten voorrand en punt (zonder witte vlek) der voorvleugels. De onderzijde der achter= vleugels is wit met vrij breeden, ongetanden zwarten achterrand. Waarschijnlijk is zelfs Ada, Cram., IV, pl. 363 C, D eene lokale varieteit van Zyncida, van de Molukken. Snell. v. Voll, beeldt in zijne Monographie het 9 van Ada af. Dit onderscheidt zich van de Lyncida-wijfjes van andere plaatsen “— die overigens soms even helderwit met donkeren achterrand 248 4. LEPIDOPTERA VAN FLORES. voorkomen — doordat ook de middencel der voorvleugels van donkere bestuiving is ontbloot. Aangezien ook inorzata Bull. , Taprobana Moore, Hippoïdes Moore, vacans Butl. en latsfasciata Moore stellig slechs lokale varieteiten van Zyncida zijn, worden er niet minder dan 17 zoogenaamde soorten van Pieris der Indo-Australische fauna weggevaagd en tot ééne teruggebracht. Al deze vormen kunnen buitendien ook wel tot twee worden gereduceerd, namelijk eene met witte onder- zijde der achtervleugels (type, Lyncida Cram., Enyo Boisd.) en eene met gele onderzijde dier vleugels (Ada Cram., Eleonora Boisd.) als varieteit beiden met een aantal subva- rieteiten, die in elkander overgaan. Dit zijne geene gissingen , maar een getal van bijna 50 gave en frissche exemplaren van Zyncida, van 10 verschillende lokaliteiten in onze collectie, geeft mij recht tot bovengenoemde gevolgtrek- kingen. Hebomoia Glaucippe L., Syst. Nat. Ed. XII, p. 162. — Cram., II, p. 104, pl. 164 A, B, C. — Boisd. Suites à Buffon, Lép. I. p. 596. — Snell. v. Voll., Mon. des Piér., p. 52. — Wall., Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 3, IV, p. 396. Eenige mannen. Zij zijn zeer kenbaar door de vurig menieroode kleur van de punt der voorvleugels, die slechts vene kleine zwarte spits, zeer gereduceerde zwarte stippen en genoegzaam geenen (nog minder dan bij de Javanen) zwarten wortelrand heeft. In plaats van dien zwarten rand ziet men eene zeer duidelijke, bij één exemplaar zelfs eenige millimeters breede citroengele wortelbezooming. Dit wijst op een’ overgang naar Mebomota Vossii Maitland, van Nias, en inderdaad komt het mij hoogst waarschijnlijk voor, dat zoowel Voss als sulphurea Wallace, Borneensis Wall en Leucogyna Wall., allen lokale varieteiten van Gluucippe zijn. De onlangs gepubliceerde Hebomoia Koepstorfii Wood-Mason van de Andaman-eilanden ken ik alleen bij name. 42. 44. LEPIDOPTERA VAN FLORES. 249 Thestias Reinwardtii Snell. v. Voll., Zijds. v. Ent., III, p. 126; id., Mon. d. Pier., p. 50, pl. 6, f. 1 (d). — Wallace, Trans. Ent. Soc. of London, Ser. 3, IV, p. 393 (3). — Pl. 15, fig. 2 (2). Vele exemplaren doch meest mannen; slechts vier wijfjes. Snellen van Vollenhoven kende en beschreef alleen den 4, terwijl het g voor het eerst door Wallace werd beschreven ; daar er nog geene afbeelding van bestaat, meen ik wel te doen, er hier eene te geven. Zooals Wallace aanteekent, varieert het 2 eenigszins; het komt met witte en gele grondkleur voor, ook zijn de zwarte teekeningen min of meer uitgebreid. Thestias Reinwardtis is mij nog maar alleen van Bali, Lombock en Flores bekend. Het exemplaar waarnaar Dr. Snellen van Vollenhoven de soort beschreef , droeg het etiket : Molukken, doch de auteur betwijfelde wel terecht de juist- heid van deze opgave. Cailidryas Pomona Fabr., Syst. Ent., p. 479, n°. 158. Pap. Crocale, Cram., I, p. 87, pl. 55 C. Pap. Alemeone Cram. II, p. 74, pl. 141 E. — Snell. v. Voll., Mon. d. Pier., p. 61 (Calluir.). Pap. Jugurtha Cram., II, p. 138, pl. 187 E, F. Pap. Catilla Cram., III, p. 63, pl. 229 D, E. Pap. Hilaria Cram., IV, p. 95, pl. 339 A, B. — Snell. v. Voll., Mon. d. Piér., p. 60 (Callidr.). Een aantal exemplaren, overeenkomende met Javaansche. Ik geloof niet te dwalen, wanneer ik al de hierbaven ver- melde citaten beschouw als te behooren tot ééne varieerende soort. Men zie vooral over haar het zoo even verschenen , zeer belangrijke opstel van Mr. M. G. Piepers in het Natuur- kundig Tijdschrift van Ned. Indie, Deel L, Afd. 2 (Juli 1890) over het trekken van Lepidoptera. Callidryas Scylla L., Mus. Lud. Ulr., p. 242, n°. 61. — Cram., I, p. 17, pl. 12 C, D. — Snell. v. Voll., Mon. d. Pirr., p. 62. 250 45. 46. 47. LEPIDOPTERA VAN FLORES. Eenige exemplaren. Ik merk hier op, dat niet alle mannen dezer soort van Celebes eene groote zwarte stip op de dwarsader der voorvleugels hebben, zooals Hopffer (Stett. Ent. Zeit. 1874, p. 25) beweert, en dat die stip ook wel eens bij Javaansche exemplaren voorkomt, zooals althans uit één exemplaar van Oost-Java in onze collectie blijkt. Terias Hecabe L., Syst. Nat., Ed. XII, p. 763, n°. 96. — Cram., II, p. 140, pl. 124 B, C. — Snell. v. Voll., Mon. d. Pier., p. 66. Vele exemplaren, zonder varieteiten, tot den type be- hoorende, zooals die door Dr. Snellen v. Vollenhoven is beschreven. Ik verwijs nogmaals naar hetgeen de heer H. J. Elwes over deze soort zegt, in de Zrans. Ent. Soc. of London 1888, p. 412. Eronia Valeria Cram., I, p. 133, pl. 85 A (8). — Snell. v. Voll.. Mon. d. Pier., p. 56. Verscheidene exeniplaren van beide sexen, overeenko- mende met Javaansche en dus tot den type behoorende. De voorvleugelpunt is op de bovenzijde bij de mannen breeder zwart dan Cramer afbeeldt. Papilio Erithonius Cram., Ill, p. 67, pl. 232 A. Pap. Epius Fabr., Hut. Syst. III, 1, p. 35. — Boisd., Suit. à Buf., Lép. I, p. 238, n°. 61. Pap. Sthenelus Mac Leay, King's Australia, II, p. 457. — Boisd., 1. c., p. 239, n°. 62. Verscheidene exemplaren, die tot de, overigens vrij on- beduidende varieteit Sthenelus behooren, met overgangen op den type. Van Java is mij deze soort niet bekend. Papilio Polytes L., Mus. Lud. Ulr., p. 186. — Cram., HI, p. 129, pl. 265 A—C. 49. 50. 51. 92. 53. LEPIDOPTERA VAN FLORES. 251 Pap. Pammon L., |. c. p. 189. — Cram., II, p. 169, pl. 141 B. — Boisd., Suit. à Buf., Lép. I, p. 271, n°. 96. Verscheidene exemplaren; zij verschillen niet van Javaansche en de achtervleugels zijn niet langer gestaart. Papilio Peranthus Fabr., Zat. Syst. III, 1 p. 15. — Boisd., Suit. à Buf., Lep. I, p. 203, n°. 16. Eenige exemplaren, meest sterk beschadigd, gelijk aan Javaansche en dus tot den type behoorende. Papilio Memnon L., Mus. Lud. Ulr., p. 193. — Boisd., Suit. a Buff, Lép. 1, p. 192, n°. 6. Vier exemplaren, drie mannen en een wijfje, allen af- gevlogen, maar de mannen van Javaansche verschillende doordat de lichte bestuiving om de zwarte vlekken van de tweede helft der onderzijde van de achtervleugels niet grijs maar roodachtig geel is. Tagiades Japetus Cram., IV, p. 145, pl. 365 E, F. Vier exemplaren De staarthoek der achtervleugels op de bovenzijde niet meer wit dan bij de Javanen, doch met minder dan bij voorwerpen van Celebes, en over het geheel zeer wel met Cramer’s afbeelding overeenkomende. HETEROCERA. Euplocia moderata Butl., Trans. Ent. Soc. of London, 1875, p. 327. — Snellen, Tijds. v. Ent. XXXI, p. 118. Drie beschadigde exemplaren. Hypsa egens Butl., Trans. Ent. Soc. of London, 1875, p. 323; id., Zilustr. V, p. 43, pl. 87, f. 8. -- Snellen, Tijds. v. Fat. XXII (1879), p. 80, pl. 7, f. 4; id. XXXI, p. 132. Twee afgevlogen exemplaren. 252 94. 55. 56. LEPIDOPTERA VAN FLORES, Hypsa Albifera Felder, Novara, II, 2, pl. 106, f. 3. — Piepers, Tijds. v. Ent. XX (1876—77), p. 5. — Snellen, id., XXXI (1888), p. 144. Lacteata Butl., Illustr. V, p. 43, pl. 87, f. 9. Een wijfje. Het behoort tot eene goed onderscheiden varie- teit, die zich kenmerkt, doordat het witte middenvlak der voorvleugels sterk muisgrauw is gemengd, zoodat slechts eene langsstreep in cel 15, cel 2 (tot drie vierden), eene ronde vlek in de middencel en eene tweede benevens een veegje in cel 3, met een vlekje aan den wortel van cel 5, wit blijven. Daarentegen is cel 1a bijna geheel wit en de witte voorrandsvlek tot aan den vleugelrand verbreed. Verder heeft de donkere rand der achtervleugels eene spitse verbreeding op ader 2 en een wit vlekje daarachter. Men zou dus wel vragen of het voorwerp niet specifiek verschilt, maar daar de vleugeladeren, de palpen en de zwarte tee- kening van den gelen voorvleugelwortel volkomen eveneens zijn als bij den type, bij een paar Javaansche exem- plaren de binnenrand der voorvleugels ook reeds smal wit is en bij één de voorrandsvlek naar boven vervloeit, geloof ik slechts eene lokale varieteit te mogen aannemen, die ik suffusa noem. Hypsa Intacta Walk., Cut. II, p. 451. — Snellen, Tijds. v. Ent. XXXI, p. 138, pl. 2, f. 3, 4, 4a. Drie exemplaren, tol mijne varieteit a (met witte langs- streep der voorvleugels) behoorende, Zij zijn gelijk aan Javaansche, Een heeft een donker middenpunt der achter- vleugels. Nyctemera latistriga Snellen, 7de. v. Hut. XXII, p. 72, pl. 6, f. 5; id. XXVIII, p. 38, Twee mannen, geheel gelijk aan Javaansche. Deze soort wordt door Dr. Staudinger ook onder den catalogus-naam albicostata verzonden. Zij schijnt zeer verbreid; ik bezit 57. 58. 59. LEPIDOPTERA VAN FLORBS. 253 haar van Nias, Java, Flores, Celebes (met breederen don- keren achterrand der achtervleugels), van de Molukken (gelijk aan Javaansche) en van Nieuw-Guinea (met zeer donkere grondkleur der voorvleugels). Nyctemera Vollenhovii Snellen, Tijds. v. Ent. XXXIII, p. 276, pl. 11, f. 4 (9). Een exemplaar. De vlekken der voorvleugels zijn op de aangehaalde afbeelding te bruinachtig wit. Deiopeia pulchella L., Syst. Nat. Ed. X, p. 338. Bomb. pulchra Hübn., Samml. Fur. Schm. T. 26, f.113, p. 128. Een exemplaar. Chaerocampa Celerio T.., Syst. Nat. Ed. X, Sphing., n°, 10. — Hübn., Samml. Eur. Schmett. Sphing., f. 167, 168. Twee wijfjes, te Makassar uit medegebrachte poppen ge- kweekt. Acherontia Styx Westw., Cab. orient. ent., pl. 42, f. 3. — Boisd., Suites à Buffon, Lép. Hétéroc. I, p. 6. Twee exemplaren. Het wordt hoe langer hoe waarschijn- lijker, dat Styz slechts eene varieteit van Aéropos is. Zie ook Leech, Proc. Zool. Soc. 1888, p. 587 ; id. , Trans. Ent. Soc. of London, 1889, p. 118. Ophideres Cajeta Cram., I, p. 48, pl. 30, f.A—C. — _ Guenée, Suites à Buffon, Noct. III, p. 112. Othreis Cajeta Moore, Trans. Zool. Soc. of London, XI, 3, p. 67, pl 13, f. 2, 2a. Een wijfje. Ook bij den & zijn de voorvleugels met groen gemengd. Cajeta komt ook op Java voor, 254 62. 63. 64. LEPIDOPTERA VAN FLORES. Patula Macrops L., Mantissa Ins., p. 225. — Cram., II, p. 144, pl. 171, f. A, B. — Guenée, Suites à Buffon, Noct. III, p. 177. Vele exemplaren. Patula Nyctaculis Snell., Teds. v. Ent. XXIII (1879—80) p. 95, pl. 7, f. 1. Een wijfje; het wijkt van mijne exemplaren van Nycta- culis af, door veel — en vooral tegen den achterrand der bovenzijde — donkerder grondkleur, het ontbreken der vierde donkere streep en op de onderzijde door het gemis der witte golflijn voor den achterrand. Misschien behoort het voorwerp tot eene verschillende, onbeschreven soort, doch daar ik den d niet ken, het exemplaar niet geheel gaaf is en vleugelvorm, aderstelsel en palpen overeenkomen — met Nyctaculis 9, laat ik eene nadere beschrijving liever achterwege. Worden meer overeenkomende exemplaren ont- dekt en wijkt ook de d af, dan zou ik den naam Florensis voorstellen. Op de aangehaalde afbeelding is het wortelgedeelte der vleugels te donker en zijn op de onderzijde de gebogen witte dwarsstreepjes voor den achterrand verkeerdelijk door witte langsstreepjes op de aderen voorgesteld. Spirama Isabella Guenée, Suites à Buffon, Noct. III, p. 196; Spirama voluta Felder, Novara II, 2, pl. 145, f. 9. Een 9. Het komt geheel overeen met Guenée’s beschrijving. Bovendien merk ik aan het voorwerp (het eenige dat ik bezit) nog op, dat eene schuine zeer donkere veeg uitgaat van de oogvlek der voorvleugels, in de richting van den achterrand, evenwijdig met den voorrand loopende, en dat ook cel 2 en 3 der voor- zoomede 3 en 4 der achter- vleugels tusschen de golflijn (ligne subterminale van Guenée) en den achterrand, in het oogloopend donker bestoven zijn, zoodat zij zich als vierkante zwartbruine plekken vertoonen. 65. 66. 67. LEPIDOPTERA VAN FLORES. 255 De beide genoemde kenmerken zijn op Felder's afbeelding zeer goed voorgesteld. Bj mijn exemplaar staat de golflijn verder van de tweede dwarslijn dan op Felder's afbeelding. Het vaderland van Guenée’s exemplaar was niet met zekerheid bekend. Hij vermoedde dat het Manilla kon zijn. Felder’s origineel was van de Molukken, Hulodes Caranea Cram., IL, p. 140, pl. 269 f. E, F. — Guenée, Suites a Buffon, Noct. III, p. 208. Een exemplaar. Eumelea Aureliata Guenée, Suites à Buffon, Uran. et Phalén. I, p. 394, pl. 22, f. 6. Drie exemplaren, die beter met Guenée's beschrijving dan met de afbeelding overeenkomen. Trouwens, de af beel- dingen in Guenée’s Suites a Buffon zijn allen onnauw- keurig en hard. Aurelsata variëert overigens zeer. Herrich-Schäffer verandert den naam van dit Geometrinen- genus in Palibothra (zie Aussereur. p. 38). Waarom, zegt hy niet. Voor zoover ik weet was de naam Zumelea niet vroeger gebruikt en Geyer’s generieke naam voor zijne Tes- tula (= Venustalis Cram.) is Emmelia. Zie Zuträge, Stes Hundert, p. 8. Micronia Pontiata Guenée, Suites à Buffon, Uran, et Phalen. II, p. 29. Een niet geheel gaaf exemplaar. De donkere middenband der onderzijde, waarvan Guenée spreekt, is niet aanwezig, maar overigens past zijne beschrijving goed, en dus geloof ik dat niettegenstaande genoemde afwijking en het verschil- lende vaderland (Nord de la Chine), mijne bestemming juist is. Wij hebben echter ook een exemplaar van Celebes, in 1888 door Mr. van Gelder overgezonden. Ik vermeld het genus Micronia hier, doch uit de ontdekking der eerste 256 LEPIDOPTERA VAN FLORES. . toestanden door Mr. Piepers blijkt, dat het tot de Uranina behoort. De rups is namelijk zestienpootig. 68. Micronia spec. Een slecht exemplaar eener onbeschreven soort. 69. Enchocnemidia squamopedalis Guenée, Suites a Buf- fon, Delt. et Pyr., p. 309; Led., Wien. Ent. Mon. VII, p. 399, pl. 13, f. 12. Een man. DEUDORYX VERRICULATA, nov. spec. DOOR P. C. T. SNELLEN. Pl. 15, fig. 3 (8) __—_—_"e+ié Van deze onbeschreven soort heeft de heer Piepers in der tijd op Celebes een wijfje gevangen, dat in onze verzameling werd be- waard, maar de publicatie bleef achterwege, omdat ons de andere sexe ontbrak. Sedert echter heb ik die leeren kennen uit de ver- zameling van den heer Ribbe te Dresden en deze Lycaenide dan ook reeds met bovengenoemden naam in litteris gedetermineerd verzonden. De beschrijving der soort geschiedde tot dusverre echter nog niet, doch, daar ik nu weder een mannelijk exemplaar ter determinatie ontving, heb ik besloten eindelijk mijne beschrijving het licht te doen zien, vooral nu ik die vergezeld kan doen gaan van eene zeer fraaie afbeelding, door Dr. Henri W. de Graaf voor mij vervaardigd. D. verriculata is verwant aan Deudorye Indrasars Snellen, Tijdse. v. Ent. XXI (1877—78), p. 26, pl. 1, f. 7 = Sithon? peregrinus Staud., Iris II (1889), p. 111, pl. 1, f. 11, mede van Celebes, maar die echter ook op het eiland Palawan gevonden is. In het voorbijgaan teeken ik aan, dat de afbeelding van laatst- genoemde soort in het Tijdschrift, ofschoon wat stijf, vrij getrouw en kennelijk is. De door Dr. Staudinger geleverde moet ik echter tot mijn leedwezen, evenals de overige, die zijn zeer belangrijk opstel over de Rhopalocera van Palawan vergezellen, voor eene ware caricatuur verklaren, Op deze wijze illustreert men geene beschrijvingen van nieuwe soorten. Tijdschr. v. Entom. XXXIV. 17 258 DEUDORYX VERRICULATA. De vleugelvorm verschilt weinig van dien van /ndrasarı. Evenals daar, zijn ook de oogen kort behaard, de palpen bij den d een en een derde, bij het 9 anderhalf maal zoo lang als de onder en boven eenigszins spits toeloopende oogen, overigens smal, spits, glad beschubd, het zwarte eindlid duidelijk korter dan lid 2, dat wit is met zwart boveneinde. De pooten zijn niet lang, iets dik, normaal gevorind, de voorpooten bij den d volkomen ontwikkeld, allen glad beschubd, wit met zwarte ringen om de schenen en tarsen. Sprieten zwart, de schaft met fijne witte ringen, het lang- werpige knopje met lichtbruine spits. Op de onderzijde is de schaft vóór den knop wit bestoven. De borst is wit behaard, het achter- lijf op den rug zwart, de buik bij den & onzuiver wit, by het 9 bleek leemgeel, beiden evenzoo bij Zudrasari. Aangezicht wit, by den d iets smaller dan bij het 2. Schedel zwartgrijs. Thorax-rug en voorvleugels bij den d bruinzwart met flauwen zeer donkeren paarsblauwen weerschijn, ongeteekend, de binnenrand in het ınidden iets verbreed, met eene langere, bruine beharing. Die verbreeding is ook bij den d van Judrasari aanwezig, maar de lan- gere beharing zie ik niet; zij is misschien op de onderzijde ver- borgen. Daar ik maar een exemplaar heb, kan ik dit niet verder onderzoeken. Bij het 2 zijn de voorvleugels grauwzwart, tegen den wortel en vooral tegen den geheel rechten binnenrand vaal. Verder merkt men eene ongeveer ronde, niet scherp begrensde witte vlek op, die ruim 24 mm. middenlijn heeft, en juist achter de midden- cel — door de aderen 2—4 doorsneden — wordt gevonden. Franje wit, bij den d met grauwe vlekjes op de adereinden, bij het 2 grauw bestoven. De achtervleugels, wier voorrand bij het 9 middelmatig, bij den d, gelijk uit de afbeelding blijkt, vrij sterk is gebogen, zijn op de bovenzijde bij laatstgenoemden, langs den voorrand, boven ader 6, zwart, overigens glanzig paarsblauw met fijn zwart ader- beloop en van af ader 1 vaalzwarten binnenrand. Men ziet een lang, witgepunt zwart staartje op ader 2, benevens eene zeer duidelijke afgeronde lob aan den staarthoek, die ook zwart is met een paar bruingele en groenzilveren schubben. Franjelijn DEUDORYX VERRICULATA. 259 zwart, franje wit. Achtervleugels van het 9 grauwzwart, valer dan de voorvleugels, met lichtgrauwen binnenrand, fijne witte streepjes langs de zwarte franjelijn in de cellen 1c tot 5 en helderwitte franje. Staartjes en lob als -bij den g, doch op de laatste het bruin- gele vlekje grooter en met meer groenzilveren schubben. Bij Indrasari 3 is de vorm der achtervleugels meer langwerpig dan bij vermiculata en vooral de achterrand, tusschen de aderen 3—6, zeer duidelijk recht afgesneden. Dit laatste is ook zeer duidelijk bij het 9 van verriculata, evenals bij dat der verwante soort, Onderzijde bij den d donkergrijs, iets bruinachtig, langs den binnenrand van voor- en achtervleugels witachtig bestoven en met ten deele fijn wit beschubd aderbeloop. Verder is de teekening breed en helder wit, vrij scherp. Middencel der voorvleugels met drie dwarsstreepjes, het tweede eenigszins 3-vormig, tusschen dit en het derde streepje een kort, fijn, meer naar den voorrand. Dan komen twee lange strepen, die van even onder den voorrand, tot den binnenrand doorloopen , daarvan is de tweede op de aderen 2 en 4 hoekig gebroken , boven laatstgenoemde de helft verder dan daaronder van de iets geslin- gerde eerste verwijderd. Tusschen beiden ziet men een gebogen wit lijntje, van ader 4 tot 10. Twee witte lijnen, meer naar den achterrand toe, stellen eene keten met zijwaarts spitse schalmen voor, waarvan echter de onderste de dubbele grootte der andere heeft. De grond is binnen de keten iets zwarter. Voor de witte franje ziet men nog eene met den achterrand parallele witte lijn. Achtervleugels met verscheidene geslingerde en gebroken witte dwarslijnen, wier beloop uit de zeer getrouwe afbeelding is op te maken. De derde van den wortel af is op ader 4 afgebroken, daarboven gevorkt en tusschen haar en de tweede ziet men, van den binnenrand tot ader 14, een okergeel, donker gerand streepje. Achterrand met witte kapjes, die in de cellen 3 en 4 spits, overi- gens meer rond gebogen zijn. Tegen den staarthoek ziet men langs den achterrand eene okergele teekening, die in cel 1c ecne ronde zwarte vlek insluit en aan de binnen- en onderzijde lichtgroen tilver is bezoomd. Lob aan den staarthoek geheel zwart. Rand= 260 DEUDORYX VERRICULATA. teekening en franje als op de voorvleugels, met nog een supple- mentair wit lijntje, achter de kapjes, van ader 3—7. Bi het 9 is de grondkleur der onderzijde veel lichter grijs en de boven beschreven teekening — met uitzondering van het witte lijntje der voorvleugels van ader 4—10 dat ontbreekt, terwijl de beide doorloopende witte strepen meer evenwijdig dan bij den d zijn — ook wel aanwezig, maar veel minder scherp, vooral op de achtervleugels, waar ook het okergecl bleeker is. Intusschen is de grond binnen de ketenvormige teekening der voor-, en achter de kapjes der achtervleugels, zoo ook de ronde vlek binnen het okergeel, wel zoo zwart als bij den ¢. Voorvleugels met 11 aderen, 7—8 gesteeld. In de achtervleu- gels de aderen 3, 4 dicht bijeen, 5 uit de helft, 6 uit de spits der dwarsader, 7 uit drie vierden van den voorrand der middencel, 8 aan de basis met de subcostaalader vergroeid. Geene praecostaalader. Oost-Celebes, Tombugu (H. Kühn), coll. Röber (d) — Ampa- rang, (Zuid-Celebes) Piepers (2). BEITRAG ZUR KENNTNISS DER INDO-AUSTRALISCHEN LEPIDOPTERENFAUNA, VON J. RUBER in Dresden. Um ethnographische Gegenstände für das königl. Museum für Völkerkunde zu Berlin zu sammeln hiellen sich die Herren Adrian Jacobsen und Heinrich Kühn aus Dresden von Ende des Jahres 1887 an etwa ein Jahr lang in Niederländisch Indien auf, Nebenbei betrieben sie auch Schmetterlingsfang, und haben Schmetterlinge von den Inseln Ceram, Goram, Key, Timor Laut (Larat u. Sjera), Gross-Timor, Loeang, Letti, Wetter, Bonerate, Alor , Kisser, Flores und Tanah-Djarnpea an mich gelangen lassen. Wie aus der folgenden Aufzählung der Arten ersichtlich, ist der Sainmelerfolg zwar kein bedeutender, was darauf zurückzuführen ist, dass — wie schon erwähnt — das Schmetterlingssammeln nur als Nebenbeschäfligung betrieben werden konnte, welcher überdies noch beide Herren durch öftere Krankheit auf längere Zeit entzogen wurden, doch bietet er immerhin eine Anzahl neuer Arlen und Formen. Plötzlich aufgetretene Krankheit verhin- derte auch den Besuch der Aru-Inseln, zu welchen sich die ge- nannten Herren bereits eingeschifft hatten. Namentlich Herr Jacobsen litt dermassen anı Fieber, dass nur die schleunige Rückkehr ihn retten konnte. Ueber Land und Leute der von den Herren Kühn und Jacobsen besuchten Inseln habe ich von den Reisenden leider keinerlei Mittheilungen erhalten. Ich muss mich daher auf d'e Angabe der geographischen Lage beschränken. 262 BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Ceram, die grösste Insel der Molukken, liegt zwischen dem 0 und Sten Grade südlicher Breite und dem 145ten und 450ten Längen-Grade; Goram liegt östlich von Ceram ; Key-Inseln liegen westlich von Neu-Guinea, nordwestlich von den Aru-Inseln, zwischen dem 5ten und 40ten Grade südlicher Breite; Timor Laut, die grösste Insel der Tenimber-Gruppe, liegt süd- westlich von den Aru-Inseln, östlich von Timor; Flores, grosse Insel östlich von Java; Timor (Gross-Timor) südöstlich von Flores; Kisser (Kissa Letti Luang (Loeang) östlich von Gross-Timor; Wetter (Wetta) Alor (Allor) ( Tanah-Djampea (Dyampea) südlich von West-Celebes; nordöstlich von Gross-Timor ; nördlich von Gross-Timor ; Bonerate (Bonerato) südöstlich von Tanah-Djampea; (Maumerie ist eine kleine Ortschaft auf Flores). Von den einzelnen Inseln habe ich erhalten: von Ceram 78 Arten Rhopalocera, 21 Arten Heterocera, » Goram 30 » » 15 » » » Maumerie 41 » » 16 » » » Key 41 » » 20 » » » Flores 41 > » A» > » Letti 23 >» » 4» » » Alor 16 » » — » » » Luang 4 > » — » » > Bonerate 14 » » 2 » » » Timor 18 » » — >» » » Timor Laut 15 » » 2 » » » Kisser 26 » » 1» » » Wetter 22 » » 3 » » » Tanah-Djampea 1 » » — > » INDO-AUSTRALISCHEN LEPIDOPTERENFAUNA. 263 Es ist bekannt, dass speciell die Key-Inseln ganz eigenthiimliche, an anderen Localitäten nur ganz einzeln vertretene, weisse Formen unter den Schmetterlingen besitzen , so die 3 Zuploea-Arten Hopfferi Zurypon und assimilata und Hypolymnas Bolina; Euploen mit gleichmässig dunkler Grundfärbung sind von den Key-Inseln über- haupt nicht bekannt. Höchst interessant in Bezug auf die Färbung der genannten Zuploea-Arten sind die Stücke von Goram, welche die Mittelstufe zwischen den Key- und den typischen Formen von anderen Localitäten einnehmen. Ich werde dies eingehender in der folgenden Einzelaufführung der Arten besprechen. Im Folgenden bringe ich eine vollständige Liste der mir zuge- gangenen Lepidopteren-Arten als Beitrag über die geographische Verbreitung der indo-australischen Schmetterlinge, da sich für sehr viele Species neue Fundorte ergeben haben. Bei denjenigen Arten, welche in Kirby's Catalog der Tag- schmetterlinge stehen, habe ich die Litteratur-Nachweise weggelassen ; ich habe es auch für unnöthig gehalten, bei den Heterocera die Litteratur auzuführen, da es sich lediglich um Arten handelt, welche in den der neueren Zeit angehörigen Arbeiten von P. C. T. Snellen und Dr. Pagenstecher, welche die Litteratur-Nachweise enthalten, besprochen worden sind. RHOPALOCERA. Papilionidae. Ornithoptera Priamus L. Key-Inseln. Beide Geschlechter difteriren unter sich bedeutend in der Grösse; die Flügelspannung der Männchen beträgt 126—161. mm., die der Weibchen 124—180 mm. Die mir vorliegenden Weibchen sind fast sämmtlich gezogen, die Männchen alle gefan- gen. Die Key-Form dürfte am besten zur var. Pegasus Feld. ge- rechnet werden, wenn es nicht vorgezogen werden sollte, sie be- sonders zu benennen, da namentlich die Weibchen mit der von 264 BEITRAG ZUR KENNTNISS DER Dr. C. Fickert in seiner Arbeit, «Ueber die Zeichnungsverhält- nisse der Gattung Ornithoptera» — Jena 1889 — gegebenen Beschreibung von Pegasus nicht völlig übereinstimmen. In Th. Kirsch’s « Beitrag zur Kenntniss der Lepidopteren-Fauna von Neu- Guinea» — Dresden 1876 — ist die Flügelunterseite der Weib- chen nicht beschrieben ; die Oberseite der Weibchen stimmt un- gefähr mit Kirsch’s Beschreibung. Ich halte es für nicht überflüssig, eine genaue Beschreibung des mit keiner bekannten Localform sich völlig deckenden Priamus von Keyzu geben. Männchen: Vorderflügel mehr oder weniger gestreckt. Die grüne Färbung ziemlich hell, etwas lichter noch als bei var. Arruana, bei Betrachtung in sehr spitzem Winkel hellkupferig, dunkler als von Arruana erscheinend. Die Costalbinde breiter als bei drruana, namentlich am Schlusse der Mittelzelle; die grüne Bestäubung der Mediana und ihrer Aeste sehr verschieden, bisweilen auf Atome zwischen den ersten beiden Aesten beschränkt, mitunter nicht nur ziemlich breit an der Mediana und ihren Aesten, sondern auch auf den Anfängen der Radialen und den Discocellularen, mit Ausnahme der mittlen und auch auf der Submediana auftretend. Die den « Sanimetfleck » durchschneidenden Theile der Medianäste zeigen selbstverständlich die grüne Bestäubung nicht. Die hintere grüne Vorderflügel-Binde erstreckt sich von der Flügelbasis an, im Innen- winkel die grösste Breite zeigend, ununterbrochen bis in die Mitte des Feldes zwischen dem 2ten und 3ten Medianaste, geht weiter, nur von den Rippen und den Falten in der Mitte jedes Flügel- feldes schwach unterbrochen, bis an den letzten Subcostal-Ast, einige Atome noch darüber hinaus zeigend. Die Hinterflügel haben einen schmalen schwarzen Rand; der gelbe Fleck zwischen Costale und Subcostale von verschiedener Gestalt und Grösse, doch bei sämmtlichen vorliegenden Stücken vorhanden; am Aussenrande bis 4 schwarze Flecke, welche bei einem Stücke beinahe verschwinden, und zwar fehlt hier der hintere ganz und der vordere ist von der grünen Bestäubung fast ganz bedeckt; kaum bemerkbare gelbliche Fleckchen treten mitunter neben dem S'en schwarzen Flecke auf. 