De Vereenigde Staten van Noord-Amerika
na lal at Namiddag den 5 Mei bestegen wij de stoomboot Herold om naar Portsmouth, tegen over Norfolk te varen. Zeer schoon was de te- rugblik op Baltimore, en aangenaam de vaart door de Chesapeake-baai. Heerlijke wolken, een zons- ondergang met de schoonste kleuren, voorts de maan, en daar tegen over de bliksem, door don- WOUDEN. 959 kere wolken brekende. Maar op den schoonen avond volgde een akelige nacht. (*) — — —- Zaturdag 4 Mei reden wij van Ports- mouth in Virginie naar Weldon in Noord-Carolina, beschouwden hier den kleinen, maar niettemin be- valligen waterval van de Roanoke, welks water even geelachtig is als van Elbe of Tiber, sliepen een paar uren, bestegen ’s middernachts een ande- ren stoomwagen, ontbeten te Goldborough en kwa- men des middags van den 5 te Wilmington. Het land is niet schilderachtig schoon; een vlakke, ligte, vaak natte grond; zeer weinig gras, en slechts hier en daar, gewis ten gevolge van den spoorweg, nieuwen aanbouw. Het waarlijk bekoorlijke en eigenaardige zijn de wouden: meerendeels zoo digt, zoo magtig, en tevens-in zoo grootsche, natuur- like wanorde, als meer bevolkte landen niet kun- nen aanwijzen. Ook hier wijken de wouden (even als de dieren en Indianen) voor de Blanken terug; maar hetgeen thans niet geteld, zelfs verspild of veronachtzaamd wordt, zal eens smartelijk worden gemist en moeijelijk te herstellen zijn. De wouden vormen het hoofdsieraad, de golvende lokken der natuur. Roeme wie wil de dorre bergen van Si- cilie, de Campagna; zij gelijken den kalen schedel eens waardigen grijsaards, die vele herinneringen in zich draagt en aanwijst, maar niets meer in jeugdige schoonheid kan ten toon spreiden. Dan komt de zoogenaamde hoogere boschwetenschap en maakt paruiken en valsche lokken, die het ver- (*) Door slechtere slaapplaats namelijk, dan besproken was; door *t getrappel van drie paarden vlak boven ‘t hoofd; door drinken, rooken, spuwen, spelen, twisten, zwetsen, zingen of wel schreeuwen van ’t reisgezelschap tot zonsopgang toe. Wij hebben ons hier en daar gedrongen gevonden het ver- haal van den Schrijver te bekorten, waar het hem persoonlijk of als Duitscher betrof. De Vert. i 260 ‘CHARLESTON. _ lorene kunstmatig vervangen, maar zonder den gloed en de kracht der jeugd. Voorzeker kan de vruchtboom, het koren, de rijst, het katoen, zelfs de mensch niet gedijen in de overgroote, ge- weldige wouden; maar elke vooruitgang gaat met eene wisseling, elke wisseling met een verlies ge- paard. Wanneer de storm bruischt door de wou- den der Alleghanis, dit hoofdhaar der natuur, dan: is het mij te moede alsof eene reuzenjonkvrouw de wonderbare beheerscheres dezer plantenwereld is, door wie men meer wordt aangetrokken, dan door de metalen jonkvrouw in Tiecks Runenberge, die door goud aanlokt en tot gierigheid verleidt. — — -— Charleston ligt tusschen de rivieren Ashley en Cooper, welke zich uitstorten in zee- -boezems, die door eilanden tegen stormen beschut _ zijn. De gele koorts komt hier veel zeldzamer voor ~dan in New-Orleans. Men, kent geene bepaalde oorzaak dezer zickte. Zij kwam voor bij allerlei wind, droogte, vochtigheid, warmte en_ koelte. Half Mei keeren de inwoners van hunne plantagién terug, want de stad blijft gezond, terwijl de blanke menschen ginds sterven; daarentegen verdragen de negers dezelfde lucht en gevaar zonder door de koorts aangetast te worden. Reeds thans laat men | ons niet toe de rijstplantagién te bezoeken, wijl _ ééne nacht hoogst gevaarlijk kon worden. - Daaren- tegen zijn de groote katoenplantagién bij Columbia volkomen gezond. Vele nette huizen, rondom met veranda’s, zien er ongemeen bekoorlijk en dichter- lijk uit, daarentegen heeft het plantenrijkk nog geen eigenlijk zuidelijk karakter, zelfs in Napels is dit sterker. Wijn tiert in Charleston niet, en mem zict. er geene oranje en citroenboomen zoo ‘als in Sor- rente. Wel staan er enkele in de tuinen, doch deze bevriezen soms bij strenge winters. - _ COLUMBIA. ; Oe Columbia 12 Mei. —<— Vrijdag 10 Mei, ’smorgens negen uur, vertrokken wij per spoorwagen van Charleston naar Columbia, en elk betaalde voor 120 Engelsche mijlen (40 uur gaans) 15 4 16 gulden Ned. De grond is hier goedkoop, de aanleg der banen zoo. gemakkelijk mo- gelijk, maar alle handenarbeid zeer duur en het aan- tal reizigers gering, van daar de hooge prijs. De ‘weg liep bijna altijd door woud (minder loof- dan naaldhout); maar de invloed van den spoorweg bleek uit de menigte langs den weg nieuw aangelegde ka- toenplantagien. Dat van de oude schoone boomen op de voor kultuur bestemde ruimten zelfs geen enkele verschoond bleef, moge dienstig wezen voor de ka- toenteelt, maar bevordert de schoonheid niet; en wanneer de zoo ligte zandgrond bij de brandende hitte meer en meer los en tot stuifzand wordt, laten” beschermende boomen zich maar zoo niet voor den dag tooveren. ; , — — Met eenige mannen bij wie wij aan- bevolen waren, gingen wij ’s avonds half negen naar “t gymnasium (college) waar rede-oefeningen door de scholieren werden gehouden. LEene soort van kapel was hiertoe ingerigt; op de galerijen za- ten meest vrouwen en jonge dames, beneden in ’t ruim mannen en scholieren, de sprekers stonden geheel vrij op eene verhevenheid; ter zijde van hen zaten toehoorders van aanzien en rang, tusschen— welke men ons in schoof, ofschoon wij beleefdelijk ons daarvan wilden verschoonen. De sprekers had- den hunne geschrevene stukken goed van buiten geleerd, en behoefden slechts zelden even er in te zien. De onderwerpen waren goed gekozen en, ‘tgeen ik niet. verwacht had, grootendeels geschied- 269 - - REDE-OEFENING. kundig, welk vak hier anders niet bijzonder ge- eerd is, omdat het voor ’t praktische leven velen van weinig nut schijnt. Zie hier eenige onderwerpen: Eerste avond: 1. Napoleon op ’t eiland St. Helena. 2. Wederkeerige betrekking tusschen openbare meening en wetgeving. 5. Uitwerkselen der hedendaagsche verspreiding van goedkoope literatuur. | i 4. Invloed der werken van Johnson en Gibbon op den Engelschen stijl. 3. Beoordeeling van Moore’s Epicuristen. 6. Vergelijking tusschen heidensche en christe- liike verdraagzaamheid. 7. YVorming van den volksgeest. 8. Literarisch karakter van Macaulay. Tweede avond (dien wij bijwoonden): 4. Welke omstandigheden hebben in den voor- uitgang der volken, aanleiding gegeven tot verre volkplantingen ? ih Herroeping van het Edict van Nantes. 5. Nut van *t reizen in vreemde landen. 4. Beschaving der Azteken (*). 3. Burgerlijke en godsdienstige inrigtingen in Tibet. 6. Oorzaken, welke het verval van de magt der Vereenigde Nederlanden te weeg bragten. De redevoeringen waren over ’t geheel goed, zoo goed als de beste leerlingen onzer Gymnasién die maken zouden. De eerste redenaar verviel in eenen Aziatischen of wel Amerikaanschen - redenaarstrant met overdrevene bewegingen en afwisseling van stem. De anderen hielden meer maat;, de vierde sprak uitnemend gepast en natuurlijk. De voordragt van (*) Heerschende natie in Mexico, tijdens de verovering door Spanjaarden. ¥ * KATOENBOUW. | 265 den laatsten was zeer verstaanbaar en bevatte nut- tige toepassingen op de Vereenigde Staten van Noord-Amerika. lIeder spreker werd meer of min met handgeklap, of wel met stok- en voetgetrom- mel toegejuicht. Tusschen elke spreekbeurt speelde een troep negers steeds hetzelfde stuk, ten naasten bij als bij ons in een paardenspel. Eenmaal kreeg de voorspeler het in den zin, midden in ’t stuk van toonaard en maat te veranderen, ’twelk mij als een schot door ’t lijf ging. Ik verstond geenszins alles wat de sprekers zeiden; de schuld lag echter niet alleen aan mij, want van ’tgeen’ duidelijk en natuurlijkk gesproken werd, ontging mij geen woord. x Columbia, 15 Mei. ? — -— — Eergisteren verhief zich een storm, “ die echter regen noch koelte aanbragt, maar bran- — dend heet was als een Sirocco, zoodat (in weérwil van alle voorbehoedmiddelen) de Thermometer den dag door op 25'/, graad Reaumur stond, en de hitte ons lusteloos en tot alles ongeschikt maakte. — — — Gisteren reden wij, bij groote, -of-. schoon dragelijke hitte (er woei geen Sirocco) naar eene katoenplantagie. Er zijn twee soorten van ka- toen: de fijnere, langere en duurdere wordt op zan- dige eilanden aan de zeekust, de kortere, grovere in grootere hoeveelheid meer landwaarts verbouwd. Men verdeelt den grond naar mate zijner deugd in bedden van ruim 1 tot bijna 2 meter (4 & 6 voet) breed, en ploegt die tweemaal in de lengte over, de tweede maal met een hoogen rug op ’t midden van het bed. Hierop wordt’ (eveneens met slechts één paard) door eene kleine ploegschaar van de ge-~ daante eener vrouwenschoen, over den rug eene ¥ - 264 3 “WEGERS; > voor gemaakt, in welke men in Maart het zaad tamelijk digt uit de hand strooit. Hebben de plan- ten vier tot zes bladen, dan ploegt. men nog eens’ tusschen de rijen, en geeft daarna met den hak aan de bedden den vorm van onze aspergie-bedden. Men zaait, zoo als ik zeide, tamelijk digt, omdat door koude, schraalte, insecten en wormen vaak een goed deel der planten verloren gaan. (Gebeurt dit niet, dan worden de zwakkere planten met; de hand uitgeplukt, en ook het onkruid zorgvuldig uitgewied. In September begint de oogst; iedere vrucht wordt naauwkeurig geplukt, stelen en bladeren legt men op het lage gedeelte van het bed, ploegt die onder, en plant in ’t volgende jaar over deze halve bemes- ting. Van eene andere bemesting of van vrucht- wissel is nimmer sprake. Door een eenvoudig werk- tuig scheidt men de zaden van het katoen, en voor -z00 verre die niet weder worden gezaaid, gebruikt men ze tot veevoeder of voor olie. De prijs van *t katoen is, vooral door het bovenmatig toenemend verbouw, zeer gedaald. Met uitzondering der -op- zigters, zijn alle arbeiders negers en uegerinnen, in Amerika geboren. Aan schoonheid van gelaat bij deze laatste is (volgens Europesche zienswijze) wel niet te denken, eenige hadden evenwel fraai ge- vormde schouders en armen. De woningen der slaven zijn meest op dezelfde wijze gebouwd, be- hoorlijk ruim, tot verblijf en haardstede, en eene slaapkamer. Bij het groot getal kinderen, mag het intusschen meermalen bekrompen genoeg zijn, maar onder dit klimaat leeft men meest onder den: vrijen _hemel. Alle negers zagen er welgevoed uit; vooral waren de kinderen zindelijk, glad, dik en vet. Ieder wordt gewoonlijk op ’t land eene bepaalde vlakte (task) ter bearbeiding aangewezen. De vlijtigen heb- REISWAGENS. : 265: ben dikwijls reeds om twee uur gedaan, en beste- _ den den overigen tijd om een hun toegestaan stuk land te bebouwen. Ook drijven zij veel hoender- teelt. In allen opzigte is de persoonlijkheid van den _™meester voor hen van ’t hoogste belang. Richmond, in -Virginie, 20 Mei. Den 174en vertrokken wij met eene stoomboot naar ‘Wilmington; den 418den bij zeer groote hette langs den spoorweg tot Wildon, en den volgenden nacht per spoorwagen en rijtuig naar hier. De nacht was natuurlijk koeler dan de dag, maar toch hoogst ongemakkelijk. Zoo deelde ik mijne plaats, die alleen voor mij bestemd was, met een reuzen- lang heer, die in ’t geheel geene plaats bekomen had. LEerst behield ik ongeveer de helft, later in den slaap breidde mijn makker zijne te zamen ge- vouwen reuzenleden uit, en leide zich 266 over mij heen, dat hij mij als ’t ware bedekte. Nu kwam het tot een nieuw verdrag. Ik strekte mijne bee- nen van de zitbank regt uit, hij vormde met de zijnen een viaduct over mij heen, en schraagde de ontzettende boog tegen de lijsten van een gesloten zijraam. Om het gevaar van instorten voor te ko- men, sloeg men voor, een strik om de reuzenbeenen te slaan en die hooger vast te hechten; daar echter het hoofd reeds een paar voet lager lag dan de voeten, scheen het toch al te zeer tegen de natuur te strijden die nog hooger op te halen. Bij derge- lijkke omstandigheden blijven de Amerikanen heel gelaten, verliezen hunne kalmte niet, en zien slechts op de hoofdzaak dat het voorwaarts gaat. Hiermede zou ik mij ligter kunnen vereenigen dan met hunne 266 - BEELDHOUWKUNST. drooge,. statige, stomme Zondagen, op welke hier bijna alleen de negers en negerinnen vrolijkheid en levenslust toonen. De negers pronken en _pralen nevens hunne schoonen, met manchetten, witte handschoenen, wandelstokjes enz,, zoodat onze jonge Europesche elegants zich niet fattiger kunnen aan- stellen; en de negerinnen, in ’*t wit gekleed met rosalinten, doen de kleur harer huid niet minder uitkomen dan onze dames. Onder de blanken zijn de mannen betrekkelijk veel grooter en krachtiger dan de vrouwen; deels ten gevolge der leefwijze. Washington 26 Mei. — — Het kapitool te Richmend heeft eene voortreffelijke ligging, en even als een Akropolis, naar alle zijden, een ruim uitzigt tot diep in het land. Daar staat ook Houdons standbeeld van Washington, zeer treffend en gelijkende van beeld- tenis, maar zonder waar kunstgevoel of veredeling. Naauwe laarzen en broek, dunne beenen, aanleg tot een leelijken buik, staart en stok. Maar het minzaam, edel gelaat van Washington Dlijft de hoofdzaak. Op de eene zijde van ’t bordes des kapitools heeft men zeer onlangs eene uit Napels gekomen marmergroep van Persico geplaatst: Columbus, magtig wijd schrijdende; met de linkerhand leunt hij onvoegzaam op de heup, in de hoog opgehevene recterhand heeft hij eene wereldbol of een kegel-— bal. Aan zijne zijde staat in wonderlijk gebogen stand eene Indiane, vol hoop of vrees. Beide knieén akelig verdraaid, de handen meer dan scherp omgewend, en van achteren te zien als — — —. MONTICELLO. — 267 De geheele groep is volkomen in den stijl en smaak van oyerdrevene tooneelspelers. Op eene Parijsche brug mag dergelijke kunst aan de orde van den dag zijn; ik kan het werk niet goedkeuren , en nog minder bewonderen. | Een ander nieuw standbeeld van den Amerikaan Greenough stelt Washington zittende voor, meer dan levensgroot, in Romeinsche kleeding of veel- ‘meer als een donderende Jupiter, het bovenlijf ge- heel naakt. Bi al het prijzenswaardige dat het werk toont, wil deze behandeling en,opvatting mij toch niet bevallen (*), en een Amerikaan merkte aan, dat de arme Washington rilde van koude en wel spoedig een hemd zou aantrekken. Rauch heeft dergelijke opgaven, vooral wat ontwerp en verfraai- jing van *t gewaad betreft, verreweg gelukkiger opgelost. Donderdag 25 Mei gingen wif in den vroegen morgen, van Charlotteville, (Virginie) door klaver- velden en woud, naar Monticello, de -woonplaats van Jefferson. Een plein, door een halfbouwval- igen muur ingesloten, wekte onze opmerkzaamheid. Alles veronachtzaamd, wanordelijk, cen half inge- zonken graf, eene granieten pyramide, den ge- boorte- en sterfdag vermeldende, beschadigd, naar eene zijde reeds ‘oxtrhallonde: de inscriptie uitge- brokkeld (f). (*) Ook tegen de vierde zijde der inscriptie zouden strenge philologen vrij wat kunnen inbrengen: Simulacrum istud, aé, magnum libertatis exemplum, nec sine ipsa duraturum, Horatius Greenough faciebat. (+) Jefferson’s gezin en verwanten hebben geld aangewezen tot herstel van het monument; maar het is niet toereikend ge- weest, of niet behoorlijk aangewend geworden, of wel toont de tijd alweder zijne verniclende magt. 268 WASHINGTON. _ Washington 2 Junij. — — ’s Namiddags ging ik met de Heeren G. en H. naar den tuin van den President, waar alle Zaturdagen muziek gemaakt wordt. De rood- gekleede muzikanten stonden op een hoog zeer smal stellagie, en speelden meest. stukken uit Ita- liaansche opera’s. Het vermakelijkste was ongetwij- feld de menigte heeren en dames, die in den tuin rondwandelden. De dames zeer opgetooid (meestal gestréepte kleeding van schitterende kleuren op wit- ten grond) en veel bevalliger, dan ik tot nog toe in Amerika had aangetroffen. Men sloeg voor naar den President te gaan, ’tgeen mij (ik was in mijn overrok) ongepast voorkwam. ‘Toen ik echter ver- scheidene, die even eens gekleed waren, mij zag --yoorgaan en hun tijdelijk opperhoofd vertrouwelijk de hand schudden, volgde ik dit voorbeeld en er- gerde mij volstrekt niet aan de afwezigheid van alle etiquette. .Veeleer kwam deze vriendschappelijke ge- lijkstelling van vrije mannen mij veel aartsvaderlijker. voor, dan wanneer dit woord bij ons van betrek- kingen gebezigd wordt, waar de grootste ongelijk- heid ten grondsiag ligt. In ’t algemeen merk ik bij mij zelven op, hoe noodzakelijk het is, om niet (zoo als de meeste reizigers) aan kleinigheden in Amerika te groot belang te hechten, en daardoor het groote voorbij te zien. Hieromtrent wordt thans Dickens sterk gelaakt. Washington, 6 Junij. — — Ik bezag het Patent office. De _ ver- zameling van werktuigen is rijk en ' uitmuntend, -OCTROOTJEN. 269 voor ‘natuurlijke historie een goeden grond gelegd, © en van eene reis om de aarde' onder Wilkes en anderen, uit de Zuidzee eene groote menigte be- langrijke voorwerpen aangebragt. Rok, vest en broek van den goeden ouden Washington, (die hij bij *t nederleggen van ’t opperbewind droeg) hingen in vreedzame nabuurschap naast de veder- en kora- lentooi van Indiaansche opperhoofden. Gewis too- nen deze naar Kuropesche zienswijze meer eigen- aardigs en poétisch dan gindsche civile of militaire uniform. Hadde slechts de wereldgeschiedenis maar iets van al het wildendom! y Ter belooning van nuttige uitvindingen worden hier patenten (octrooijen) verleend, meestal voor 44 jaren. Tot heden toe bedraagt hun geheele getal sedert het bestaan der Vereenigde Staten 15,525. In 1845 verleende men 851 nieuwe, en 446 oudere liepen ten einde. Het patentbestuur is tevens een. middenpunt voor verbeteringen in landbouw en handwerken. Zoo verzond het in 1845 bi de 12,000 patenten met zaden. Gisteren reden wij naar Georgetown. De uitzig- ten over den Potowmak, over de reeks heuvelen die er langs loopt, en over eenige zijdalen, zijn hoogst bevallig; het merkwaardigst is het Chease- peak- -kanaal. De steenachtige, onregelmatige bed- ding yan den Potowmak was volstrekt onbruikbaar voor scheepvaart. Hierom heeft men het water grootendeels opgevangen en in een,kanaal afgeleid, dat langs de rivier loopt. Deszelfs bodem is wel bij de 10 meter hooger dan de rivierbedding, en naar de zijde der rivier is de kant met gemetseld muurwerk opgetrokken. Ja, bij Georgetown wordt het geheele, uit den bijna drooggemaakten Potow- mak gevoede, kanaal, dwars over de rivierbedding 270 | MOUNT VERNON. naar de andere zijde overgebragt. De schepen schijnen over eene brug of bijna door de lucht te zeilen, *en met verbazing ziet men neder op de rotsklompen en het ongewone bruisen in de diepte. Bij ondernemingen en werken van dezen aard too- nen de Amerikanen hunne grootheid, zoodat men andere kleinigheden, die van onze inrigtingen en gebruiken afwijken, wel over ’t hoofd mag zien. | 8 Junij. — — Gisteren reden wij met Dr. L. en zijne vrouw bij groote hitte naar Mount Vernon. De weg naar Alexandria was tamelijk goed, maar toen ging het bergop bergaf over stok en steen. Wash- ingtons huis schijnt ruim genoeg voor den eenvou-. digen, eerwaardigen man, maar zal (het is van hout gebouwd) niet heel lang tegen de vernielende hand des tijds bestand zijn. Meer dan het huis van Loretto verdiende het in een duurzamer besloten, en voor de deelnemende nakomelingschap bewaard te worden. Aan den eenen kant ziet men eene groene vlakte, door hooge boomen ingesloten, en van den anderen kant zijn schoone vergezigten naar den in de diepte stroomenden Potowmak. Wash- ington’s lijkkist is van de eerste plaats naar eene andere gebragt, in een marmeren sarkophaag_ be- sloten, en thans door een steenen gebouw althans ‘tegen sneeuw en regen beveiligd. Baltimore, 19 Junij. Gisteren namiddag ging ik naar een welgelegen herberg buiten de stad, waar de Duitschers bijeen- komen. Een geweldig onweder drong ons in eene DUITSCHERS. ee 7h. 5 kegelbaan bijeen, waar gedurende de heftigste don- derslagen (even als bij alle weer) gepolitiseerd, en Europa en Amerika in orde gebragt werd. EHenige onzer landslieden duidden Europesche gebreken juist genoeg aan, maar wilden verbeteringen kortweg met geweld doordrijven. Toen ik deze middelen en wegen onbeschroomd tegensprak, spraken andere van Amerikaansche gebreken, en het viel niet moei- jelijk te erkennen, dat dwalen menschelijk is, en niet. om alle boomen’eene schors kan groeijen. Even als onze absolutisten alle kwaad in ’t volk zien en bij ’t volk zoeken, zoo heerscht hier eene neiging om alle Europesche gebreken den vorsten en koningen te laste te leggen. Gene hebben te weinig achting en deelneming voor ’t volk; deze verwisselen soms willekeur van ’t gemeen met den waren volkswil. : Van een gebouw, dat eene soort van medische universiteit bevat, had ik een voortreffelijk uitzigt. Zoodanige inrigtingen zijn er twee in de stad, welke door vereeniging aller krachten gewis meer nut zou- den stichten, dan door afscheiding en afzonderlijke, onvolkomene wedijver. Met den Heer B. M. ging ik naar den Heer G., die eene voortreffelijke verzameling van hand- -schriften bezit, en mij voor Europische vele Ame- rikaansche gaf. Over Persico’s standbeeld van Co- lumbus oordeelde de Heer G.’ juist als ik: Columbus zag er uit als een Fransche dansmeester, stand en kleeding van het meisje waren verkeerd, enz. Het huis van dien heer was zeer smaakvol ingerigt, en met schilderstukken en beeldhouwwerken versierd. Kene liggende vrouwelijke gestalte van Greenough verdiende hoogen lof. Ter dezer plaatse, waar ik Amerikaanschen smaak - 2/2 - HEININGEN. BRUGGEN. en kunstgevoel roem, zij het mij vergund, aan twee zaken te herinneren, die dit gevoel kwetsen. Voor- -eerst de zoo vaak gelaakte tuinen of heiningen. Regte tuinen (die men hier en daar begint te zien) doen dezelfde dienst; em wanneer men niet verzuimt de palen van onderen te verkolen, duren zij lang. Maar die zigzags met hunne spinnekops-pooten ma- ken op ieder die aan maat, harmonie en schoonheid van lijnen gewoon is, den onaangenaamsten indruk. Nog erger staat het .met de geheel overbouwde brug- gen. Deze’ wijze van bouw moge wegens den in- vloed van het weder noodig of dienstig wezen, ~het hout moge er niet aan verspild zijn, het is toch voorzeker een Dlijk van onverschilligheid voor na- tuurschoonheden, dat men over, rivieren, die de verrukkelijkste gezigten opleveren , even zoo tusschen planken afsluitingen moet doorgaan, als Krusenstern in Japan tusschen linnen zeilen, om toch vooral niets te zien. Zelfs zijn er nergens vensters of openingen gelaten, om uit te kijken; en de Broad- rivier b. v., die ik op mijnen geboortedag ten loon voor de vuurproef zien zoude, bleef mij verborgener dan Mozes het beloofde land. Pittsburg, 15 Junij. Zoo hadden wij welgemoed en welvarend een goed deel onzer noordwestelijke reis afgelegd. Wilt gij ons aanschouwelijk volgen, verzuim dan niet eene kaart ter hand te nemen. Ik heb mij zelven meer- malen gewaarschuwd, uit een gedeelte geen voorba- rig oordeel over het geheel te vellen, niet uit het bijzondere een algemeen besluit te trekken, en even- wel komt men gedurig weder op dezen weg. / DE PATAPSCO. 975 Wie de Vereenigde Staten, de schoonheid en vruchtbaarheid des lands naar de kustlanden van Baltimore tot Florida beoordeelt, handelt even zoo als of men Duitschland schat naar de kusten der Oostzee, of naar de wegen van Hamburg naar Berlijn, Potsdam ,' Frankfort enz. Dingsdag den 114en yertrokken wij ’s morgens 7 uur, bij 10° warmte, van Baltimore, en verlieten 1'/, mijl van de stad den weg naar Washington, om den Patapsco opwaarts te vervolgen. Met reget berispt men de regtlijnige, uitgestrekte lengten onzer spoor- wegen als vervelend en prozaisch; op dezen spoorweg kon dit volstrekt niet worden toegepast; want op de stoutste wijze liep hij eerst langs den Patapsco, la- ter langs den Potowmak, -volede de. krommingen en deed de fraaiste gezigten in ’*t oog vallen. Wie aan de regtlijnige Duitsche spoorwegen gewoon is, staat verbaasd over de, scherpe bogten, de stoute bogen en slingeringen, langs welke de trein voort- ijlt. Het dal van den Patapsco biedt, vooral nabij Ellicots-Mill, de bevalligste gezigten voor den land- schapschilder. Kleine watervallen, molens en molen- stuwen, tuinen, bebouwde heuvels, verstrooide hui- zen, bruggen, boomgaarden, digt én woest woud; alles vlegt in vrolijke, bonte afwisselingen snel voorbij. Naauwelijks had ik den tijd bij de beschou- wing der natuur mijne opmerkzaamheid op menschen te vestigen, maar verwonderde mij toch aan ’t einde van den langen wagen een paar beenen tegen den wand te zien. Het bovenlijf van den op de bank liggenden heer was geheel onzigtbaar; tot zijne ver- lustiging strekte hij de beenen loodregt omhoog. Wanneer het een voorbehoedmiddel tegen beroerte is, zich te gewennen met het hoofd nict te hoog te liggen, moeten de Noord-Amerikanen (althans Ii. Hee ae O74 - WOUDEN. vele heeren) tegen deze wijze van sterven gewaar- borgd zijn. In het dal van den Potowmak (wij naderden de Alleghani’s) nam alles een grootscher karakter aan, ofschoon het eene overdrijving is, te zeggen, dat Harpersferry te zien alleen eene reis uit Europa waard is. Toen Jefferson dit zeide, had hij Europa nog niet gezien. Aan Alpen-tooneelen, lawinen, sneeuwvelden en dergelijke is hier niet te denken. Allengs echter traden ons groote rotsmassa’s stout te gemoet, maar moesten evenwel dulden, dat hooge boomen hunne kruin bedekten, en aan deze klem- den zich slingerplanten, en omkransden stam, tak- ken en bladeren zoo digt, dat men den statigen grootvader naauwelijks van de lustige kindertjes. onderscheiden kon. De wouden werden steeds schoo- ner, want ofschoon bij ons de stammen van onde- ren even zoo dik zijn, wordt men getroften door het grooter aantal, de meerdere digtheid van ’t woud, de rijkdom van ’t gebladerte, en de door- gaans hoogere en slankere gestalte. De uitdrukking oorspronkelijke wouden ( Urwiilder) heeft hier eene juiste, maar ook eene onbepaalde beteekenis. De boomen hebben hunnen levensduur even als menschen en dieren, van daar kan men niet aannemen, dat zij van de schepping af gezond en wel terzelfder plaatse stonden. Veelmeer ver- dringen tallooze jonge boomen de oude, en alleen dat is Urwald, waar de mensch met hand en bijl nog geen inbreuk gemaakt heeft op de natuurlijke ontwikkeling. In Cumberland eindigt de spoorweg; hij is goed, en wij voeren snel. Alleen gilt in Amerika de ake- lige fluit vaker dan bij ons. Ossen, koeijen, scha- pen, varkens zijn hier eene kudde zonder herder, ALLEGHANIS. 975 en keeren (éen verrassend gevolg van het selfgo- vernment en hoogere beschaving) altijd weder naar huis. Soms evenwel legt zich een os, Alcibiades in stoutheid overtreffende, op de baan dwars voor den trein neder. Houdt hij onbevreesd het uit te- gen den schrikkelijken toon van de fluit, dan moet de trein stilhouden, en dan geldt het spreekwoord: die niet hooren wil, moet voelen. Van Cumberland reden wij, in eene der meer- malen beschreyen reiswagens, tot Braunsville; en wel bij nacht — als wanneer men in Amerika, he- laas! even zoo weinig ziet als in Europa! Van. Braunsville wilden ,wij met eene stoomboot den Mononghahela tot Pittsburg afvaren; het water was echter te laag, en wij werden weder in de koets gepakt. Wij zaten nu echter maar met. ons beiden op elke der drie banken; en in weerwil van eenige reisonaangenaamheden, behoorden deze beide reisdagen tot de aangenaamste die men maar wen- schen kan. De van noordoost naar zuidwest even- wijdie loopende bergruggen der Alleghani’s rijzen en dalen zoo dikwijls, en toonen zoo groote ver- scheidenheid van hoogten en dalen, dat de opmerk- zaamheid steeds gespannen gehouden en toch niet vermoeid wordt. Steeds trotscher stijgen de boomen ten hemel, zoodat deze slechts zeldzaam met zijne stralen door het loofgewelf dringen kan. Deze hooge boomwereld wordt telkens afgebroken en door- sneden van de schoonste tarwe- en havervelden, welke dit jaar een’ gewenschten oogst beloven. Veel meer kultuur dan ik verwachtte; alles rijker en schooner dan aan de zeekust. -Geen wonder, dat men van deze vlakke zandige streken naar het vruchtbare, bekoorlijke westen verhuist. Al zijn ook overal de eerste nederzettingen slechts onyol- 4 &* 276 PITTSBURG. komen, en de huizen klein, zij worden toch door vrije, onafhankelijke, bekwame, vlijtige burgers be- woond. . | Des avonds van den 154en bereikten wij Pittsburg nog zoo vroeg, dat wij de heerlijke ligging aan de zamenvloeijing van den Alleghani en Mononghahela , en den aanvang van den Ohio ‘konden opmerken. Pittsburg heeft in de nabijheid eenen onmetelijken schat van ijzer en kolen, en is derhalve de natuur- lijke zetel van groote fabrieken voor ijzer, glas, machines enz. En nog roept men hier om hooge © beschermende regten, en maakt de eene staatspartij zich die meening op allerlei wijze ten nutte voor hare eigene bedoelingen. Die stoom- ‘rook- en smookfabrieken hebben de stad nog niet zoo zwart gemaakt als menige Engelsche, evenwel ziet zij er veel ouder, grijzer en onzindelijker uit dan de meestal jonge Amerikaansche steden, en staat daarom in een slecht blaadje. Nog zijn de boomen op de ber- gen, die de oevers der rivieren bezoomen, niet verstorven; zij gaan echter dit onvermijdelijk lot te gemoet, ‘tgeen de schoonheid der omstreken groot nadeel zal doen. : —_ — Ik deed eene groote wandeling, zag de overdekte marktplaats, — den grooten waterhouder , waarin het. water door geweldige stoomwerktuigen wordt opgevoerd ter verspreiding door de stad;. en bewonderde het Philadelphia-kanaal, ’twelk als eene groote brug over den Alleghani is heengeleid. Over deze rivier zijn drie’ andere bruggen en eene over den. Mononghahela. Op den vrij vlakken driehoek deor deze stroomen gevormd staat de stad; hooger op zijn beide door heuvelen gescheiden, en ook hunne buitenoevers zijn met schoon woud bewassen. Weldra echter zullen de ijzergieterijen en glasblaze- DE OHIO. 977 rijen de groene omstreken in kale Siciliaansche rot- sen hervormen, en de alleenheersching der onge- wasschene Cyclopen grondvesten. ‘ —— Cincinnati, 18 Junij. Zaturdag voormiddag den 434en bestegen wij de stoomboot en kwamen gisteren hier aan, nadat wij op den Ohio eenen weg van 100 Duitsche mijlen afgeleod, en, ten gevolge der mededinging, daarvoor met inbegrip van voeding, nachtleger enz., weinig meer dan f 10 Ned. de persoon betaald hadden. Het schip was goed ingerigt, en ofschoon men niet te huis is, was de voeding voldoende. f Maar nu de hoofdzaak, de vaart. Deze was. in allen opzigte aangenaam en genoegelijk; de Ohio mag met regt den naam dragen van de schoone ri- vier. Op eenen afstand van 100. mijlen moge zich natuurlijk de vorm der heuvels, de indruk der wou- den enz. meermalen herhalen, maar eene platte, kale, onvruchtbare, vervelende plaats zag ik niet. Veeleer maakten de grenslijnen der bergen, de pracht der groene wouden, de donkere zijdalen en kloven, de lichtgroene of goudgele velden, den bekoorlijk- sten, verrassendsten indruk. Bij vele kronkelingen scheen de rivier als een meer afgesloten, of de ver- scheidenheid werd verhoogd door eilanden, die den stroom verdeelden, en heuvelen boven heuvelen le- verden een schoonen, nu nabijzijnden, dan yerwijder- den achtergrond. Telkens was er iets nieuws te zien, altijd beweging, en vandaar gestadige afwisse- ling, voor-, achter- en zijwaarts. Waar rivier: en heuvel eenige vlakke plaats lieten of eene kloof open- den, keek een stulpje door het bladeren-gordijn; 278 : SEMINOLEN. | het ontgonnen land rees ter zijden opwaarts, en koeijen, kalveren, hoenders, ganzen, honden, droe- gen elk op azijne wijze bij ter verhooging der kultuur. Deze natuurtooneelen trokken echter de opmerkzaamheid niet geheel en al af van de men- schen en het reisgezelschap. Drie opperhoofden der Seminolen met hunnen reismaarschalk, een Engelsch- sprekenden neger, kwamen van Washington en keer- den terug naar hunne haardsteden, westelijk van den Missisippi. De oudste van hen had eens een overval eener bende Indianen aangevoerd, waarbij vele Ame- rikanen verslagen werden; hieruit was een oorlog ontstaan, ten gevolge waarvan zij genoodzaakt wa- ren den Missisippi over te trekken. Deze opperhoof- den waren zonderling gekleed of opgeschikt, echter slechts in Engelsche of Amerikaansche fabriekgoede- ren. Roode kousen tot boven de knieén, een ge- kleurde gordel, maar geen broek, bontgestreepte overrok, hals en borst met allerlei sieraden behan- gen, het hoofd omwonden met bonte doeken. ‘In weérwil van allen opschik lagen zij gewoonlijk uit- gestrekt op de morsigste plaats van ’*t verdek, en de zwarte reismaarschalk leende mijne parapluie om den eenen binnen te halen, die rustig voortsliep, of- schoon blootgesteld aan den sterksten regen. Een tweede rigtte eene lange rede tot de omstanders. Hij sprak vloeijend, en zijne gebaren waren zoo gepast en deftig, dat menig lid van ’t Congres er_ wel een lesje aan had mogen nemen. Hij kreunde er zich niet aan, dat geen enkele zijne rede ver- stond; even als ook te Washington in de weérgal- mende zaal het verstaan sabes is, of wel vele niet eens toeluisteren. _OINCINNATI. 979 Cincinnati, 19 Junij. Over den Staat Ohio en de stad Cincinnati elders nader, thans slechts een paar opmerkingen. Giste- ren reden wij met goed gezelschap door de stad en in de merkwaardigste gedeelten van den omtrek. De heuvels, met woud bedekt of reeds ontgonnen, strekken gemeenlijk zich uit tot aan den oever van den Qhio. Bij Cincinnati daarentegen wijken ij aan weérszijden terug, en vormen een’ wijden kring, in welken aan de eene zijde Cinninnati ligt, en op den anderen oever Newport en Coventry in Ken- tucky. Van de opwaarts loopende straten ziet men naar buiten in de groene wereld; de meeste straten zijn- verrassend schoon gebouwd, vol winkels, deels met boomen beplant, en thans zoo zindelijk, dat de beschuldigingen yan Miss. Trollope alle waarheid verloren hebben. Wel is waar vindt men in de af- gelegenste hoeken hier en daar wel een varken met grondige onderzoekingen bezig; maar dit zag ik ook te Washington en Baltimore, en het ware misschien niet kwaad, in Berlijn en elders zulke straatvegers aan te stellen. Van de steilten der heuvels heeft men de- schoonste gezigten op de stad, op de bevaarbare rivier die haar doorsnijdt, en den kring van bergen, die den geheelen gezigteinder omsluiten. —_—— Columbus, hoofdstad van den Staat Ohio, 21 Junij. Gisteren reden wij, *s morgens 9 uur, in eene Amerikaansche reiskoets van Cincinnati af, en kwa- men heden morgen 8 uur hier aan. ’s Middags 280 STAAT OHIO. aten wij te Libanon, ’s avonds te Dayton, kwamen in den nacht door Springfield, en bereikten des morgens de vijfde stad. Het niet-bewonderen (nil admirari) is nooit mijn stokpaardje geweest, maar hier zou. het wel allerminst te pas komen. Sedert ik in den Staat Ohio ben, heeft mijne bewondering , die ik reeds in Berlijn te kennen gaf, niet opgehou- den. Zoo dacht, zoo sprak ik over Cincinnati; en evenwel is het ontstaan eener stad aan eene geluk- kig gekozene -plaats minder moeijelijk, dan binnen eene halve eeuw een onbewoond woud in eene wel- bebouwde landstreek te herscheppen. Gisteren reden wij heuvel op en af, langs een goeden weg, gedu- rende den geheelen dag door de zorgvuldigst be- werkte, uitmuntend staande akkers, vooral van tar- we, mais en haver; gerst zagen wij minder, rogge in ’t geheel niet. De lichte kleur der velden steekt heerlijk af tegen het donkergroen der wouden van den achtergrond. Het weder gunstig, ter vermeer- dering der verscheidenheid eene regenbui, donkere of schitterend verlichte wouden en een regenboog, hier in waarheid een teeken van vrede en verzoe- ning. ; | — + De stad ligt in eene vruchtbare vlakte, en is, in weérwil harer jeugd, reeds van aanmerkelijke grootte en welgebouwd. Vooral: is het logement Neilhouse, op zijn Amerikaansch, grooter dan eenig logement in Berlijn. Nu reden wij naar ’t krank- zinnigen-gesticht, de inrigtingen voor blinden en doofstommen, de gevangenissen enz. Over een en ander elders. : DE OHIO. | 284 Lexington, in Kentucky ,.26 Junij. Maandag den 24sten bestegen wij de stoomboot Franklin, en kwamen des avonds 9 uur te Louis- ville aan. Het schip was goed, het eten keurig, het gezelschap stil. Ook behoefde ik geene ge- sprekken om den tijd te verdrijven, zoo veel schoons was er van den morgen tot den avond te zien. Al- les wat ik vroeger tot lof van den Ohio zeide, diende ik hier te herhalen.. Even als de schoone bewegelijke decoratie in zeker ballet, eene reeks van verukkelijke landschappen, in verscheidenheid van licht, binnen weinige minuten ons voorbijvoert, zoo hier twaalf uren lang met de kracht. en den rijkkdom der grootsche, jeugdige natuur. En zoo mogelijk was de avond nog schooner dan de dag. Zachte windjes bewogen: de ligte wolkjes, die bij het ondergaan der zon met allerlei kleuren zich sierden, en in den stillen stroom zich spiegelden. Tegenover de nog schitterende zonzijde toonden de wouden hun donker groen, en deden het water nog donkerder schijnen. Tallooze lichtkevers schitterden door het gebladerte, en de opkomende maan tee- kende ter linker zijde een nieuw lichtspoor op de donkere wolken. Diana werd begroet door Venus, die ter regter zijde nu eens al hare pracht ten toon spreidde, dan weder zich achter *t geboomte ver- school, of haar beeld aan de wateren vertrouwde. Bij eene kromming van de rivier trad de maan juist tusschen onze reusachtige schoorsteenen, in ’t oogen- bik dat uit beide te gelijk yuurschoven opstegen, die het geheele: verdek met vonken bezaaiden; de ‘krachtigste dezer waagden zich in de verte, en stierven weg in het kussen van den koelen stroom. Welk een gelukzalige dag! 4 I8Y BEENEN OMHOOG! Dingsdag 25. zaten wij ’s morgens half vijf reeds weder tusschen de wielen en reden tot Frankfort, van daar met den spoortrein naar Lexington, dat wij ’savonds te zes uur bereikten. Aanvankelijk was de wagen niet vol, zoodat twee tegenover mij zittende heeren rug aan rug een dubbelen arend vormen, en de beenen uit het venster steken kon- den. In plaats van »’t hart omhoog”’ schijnt het hier »beenen omhoog” te zijn. Geen volk toch ver- heft deze zoo hoog als de Amerikanen, en de ge- steldheid der voetzolen en menig ander, elders zorg- vuldig verborgen, ligchaamsdeel, wordt aan openlijke beschouwing en beoordeeling prijs gegeven. Nevens het. groote en bewonderenswaardige, is hier gewis ook menige kleinigheid, die zich onaau- genaam opdringt, en, hoe ongaarne ook, dagelijks weder en al weder opgemerkt wordt. Vdér alle dingen behoort hiertoe het spuwen. Gewis spuwt een welopgevoed Amerikaan niet in goede gezel- schappen; maar daar aristocratische afscheiding hier wordt veracht, en men overal den vuil-afleider (den spuwbak) aantreft, en zelfs in ’t Kapitool een ne- ger les beaux restes wegveegt, blijft dit gebrek, deze gewoonte of wat dan ook, tamelijk algemeen. De tabak is de oorzaak daarvan niet, want lieden die rooken noch pruimen, blijven onafgebroken daar- mede bezig; zelfs schoolknapen spuwen met de groot- ste zelfvoldoening links en regts van zich af. Met het horologie in de hand telde ik, dat zeker heer in de minuut vijf maal, een ander (nog wel een gees- telijke) acht maal spuwde. Is dit eene ongesteldheid of bloot eene verkeerde gewoonte? Moet het niet de spijsvertering verzwakken, en bij de vele hier gebruikelijke, moeijelijk te verteren spijzen, aanlei- ding geven tot de hier vrij algemeene klagt over SPUWEN. | 985 slechte magen? Gewis is het afzigtelijk en walge- lik te zien, en mogelijk nog erger het te hooren. De hemel geve, dat het bij meerdere beschaving buiten gebruik rake! In groote zaken zijn de Ame- kanen even bekwaam als eenig ander volk, maar vele zijn niet zoo beschaafd, wellevend, gepolijst als de Europeanen. Zoo is ’t, bij voorbeeld,. niets vreemds , wanneer men in een koffijhuis de couranten wenscht te lezen, die in beslag genomen te-zien door een welgekleed persoon, op zijn gemak over de tafel heen er op rustende, niet met den arm, — neen, met beide beenen. — — — Het oog kan zich hier verlustigen in het schoonste groen van wouden en velden, en ik heb ruimschoots gelegenheid aan deze mijne neiging bot te vieren. Van daar kan ik ook niet zonder deelneming een’ der reuzenboomen zien, dien men verraderlijk door ringelen (*) of door vuur ter dood heeft gebragt. Te vergeefs strekt de Titan zijne honderd armen, van alle sieraad beroofd, ten he- mel; zijne beden vinden bij de nieuwe goden geen medelijdend oor, en aan den grond geketend kan hij zich niet verzetten ! Louisville, 29 Junij. Donderdag 27 keerden wij per spoortrein naar Frankfort terug. Deze stad, de zetel der regering () Wanneer men hier te lande, zegt de Schrijver elders, eenen reuzenboom niet openlijk durft aantasten door dien te vellen, dan schelt men zachtkens nabij den grond de schors slechts een duimbreed af, en de boom moet versterven en te eronde gaan, al reikten zijne takken tot den hemel. Zoo omegeeft de laster, als ongemerkt, met zijn schijnheilig slangengift den roem van een groot man, om dien te doen verwelken! 9b4 LOUISVILLE. van Kentucky, ligt aan de rivier van dien naam, in eene vlakte van alle zijden’ omgeven door bosch- | achtige, deels bebouwde heuvelen. Na eenig wach- ten kwam de stoomboot aan, die ons langs den Ken- tucky herwaarts zou brengen. Dit riviertje vloeit rustig in tallooze kronkelingen; intusschen moesten wij drie of vier maal door sluizen in lagere beddin- gen komen. Welligt dat door deze opstuwing een voldoenden waterstand’ behouden wordt, want an- ders is het te bevreemden, dat een niet breeder stroom, zonder uitdieping, zoo groote booten draagt. — — — Bij onderscheiden bezoeken kwamen wij in verschillende. gedeelten der stad, die nog geen menschen-leeftijd oud, maar verbazend vooruitgegaan is. Ofschoon zij ten opzigte van ligging, schoonheid , bevolking, handel en rijkdom, bij de koningin van ’t westen, Cincinnati, ver achter staat, mag zij ech- ter met de aanzienlijke steden van ons vaderland worden gelijkgesteld. Regelmatige aanleg, regte breede straten, veelal met boomen beplant, daken zoo vlak als mogelijk; deze en andere eigenschappen heeft Louisville met meerdere nieuwe Amerikaan- sche steden gemeen. Bisschop 'C. verhaalde giste- ren avond: toen hij voor een aantal jaren hierheen kwam, had Louisville slechts weinig huizen en Cin- cinnati nog minder. In de laatste stad had hij zelfs geen nachtverblijf kunnen vinden, zoodat hij naar boord moest terugkeeren: Welke verbazende en snelle vorderingen! En niet enkel in varkensteelt en zak- en paklinnenweverij. Zoo heeft de stad Louisville tot een. gebouw voor eene medische uni- versiteit meer dan f 500,000 Ned. gegeven, of wel het bedrag opgenomen, verrent en afbetaald. De gehoorzalen zijn zeer goed, meestal amphitheaters- gewijze ingerigt; de anatomische verzamelingen dra- WHIGS-OPTOGT. betas) gen blijken van goeden vooruitgang, en de medi- sche bibliotheek bevat reeds 4 a 5000 boekdeelen. Ook eenige der talrijke kerken hebben beter aan- zien, en zijn meer in eigenlijken kerkstijl gebouwd, dan in menige andere Amerikaansche stad; gelijken lof verdient het stadhuis; de gevangenis eindelijk gelijkt van buiten een ouden ridderburgt met torens en tinnen. | Louisville , 50° Sunij. De Whigs alhier hielden gisteren avond een groo- — ten optogt met vele lantarens, welker papieren zij- den met spreuken en teekeningen bedekt waren, op hunne eigene eer en ten spot hunner tegenstan- ders. Men zou eerder denken dat de Democraten in zoo iets behagen moesten vinden; maar deze wil- len Of als minder rijk de kosteh sparen, of vermij- den het gering getal hunner partij te toonen, ter- wijl de Whigs gaarne hunne sterkte aan den dag leggen. St. Louis, aan den Missisippi, 6 Julij. — -— Ik werd in mijn schrijven gestoord door het verblijdend berigt, dat de Manhattan den 1sten Julij — ten 10 uur naar St. Louis zou afvaren. De afvaart vertraagde echter tot 5 uur, en dit oponthoud werd dubbel onaangenaam, doordien de warmte in het stil liggend schip tot 26° steez. Om het fatsoen op te houden was bij een aanplakbillet voorgeschre- ven, dat de gentlemen den rok niet mogten uit- trekken, maar in volle kleeding (full dress) moesten \ 986 STOOMBOOTVAART. 