Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
Koning, M. Kooperberg, Mr. B. Kruseman, Mr. J. H. Lichtenbach, J. Louwerier, Mr. M. B. van Meerten, W. C. van der Meulen, J. P. Michielsen, Mr. H. V. Monsanto, F. W. A. Neeteson, A. J. C. de Neve, Mr. F. van Noël, J. C. C. Nyland, C. F. R. Ockerse, P. F. H. Ockerse, G. A. F. J. Oosthout, G. J. Pool, W. J. Rahder, D. W. F. van Rees, J. F. P. Richter, J. F. A. de Rooy, G. Schaap, S. H. Schaank, Mr. H. J. Scheuer, B. T. C. T. Schmidt. Th. W. L. Steinmetz, C. L. Thieme, C. L. Vlaanderen, Mr. H. G. van Velthuvsen, T. F. Viersen, J. van Vollenhoven, N. Wing Easton, Mr. E. H. Winkelman, J. H. van der Zweep. D. West-Indie: Pater C. van Coll. De Secretaris vraagt, of het niet wenschelijk zou zijn, binnen het gebouw een brandkran op te stellen. Door de centrale verwähnt is ontegenzeggelijk het brandgeva. Ar verminderd, maar alles is zoo droog dat, mocht er door de eene of andere onvoorzichtigheid brand ontstaan, eene gelegenheid om die dadelijk te blusschen bijzondere waarde zoude hebben. De vergadering, met deze meening instemmende, draagt den Secretaris op, ten deze de noodige inlichtingen in te winnen en dan, naar omstandigheden, of de zaak tot afdoening te brengen, of in de volgende vergadering een nader voorstel te doen. De Penningmeester brengt zijne rekening en verantwoording over het jaar 1903 ter tafel, en licht de cijfers uitvoerig toe. Nadat de bescheiden door de HH. van Deventer en Kielstra zijnonderzocht en beoordeeld, wordt bepaald dat zij in handen zullen worden gesteld van de gewone leden H. D. H. Borstboom en G. C. Visser, met verzoek op de Algemeene Vergadering daarover verslag ut te brengen. De vergadering wordt gesloten. JAARVERSLAG OVER 1903. Bestuur bestond in het afgeloopen jaar uit de Heeren; Prof. Dr. J. H. C. Kern (Voorzitter), Mr. J. E. Henny (Onder- Voorzitter), Prof. A. L. van Hasselt, Mr. C. Th. van Deventer, Prof. Dr. J. Spanjaard, Prof. Dr. K. A. Martin, J. W. IJzerman, Prof. C. Poensen, Prof. Mr. J. E. Heeres, Prof. Dr. J. J. M. de Groot, J. H. de Groot (Penningmeester) en E. B. Kielstra (Secretaris). Ingevolge art. S van het reglement treden thans de HH. van Hasselt, van Deventer en J. H. de Groot af, terwijl het bestuurslid Spanjaard heeft verklaard, om gezondheidsredenen deze functie te moeten nederleggen. Op 1 Januari telde het Instituut: 1 Beschermvrouw (H. M. de Koningin), 34 Buitenlandsche en 2 Eereleden, 5 Donateurs, 7 contribuerende Instellingen, 622 gewone, en 2 corresponderende leden. Onder de leden, die ons door den dood onvielen, vermelden wij de heeren: Jhr. Mr. W. C. A. Alberda van Ekenstein. M. C. Th. Baron van den Boetzelager van Dubbeldam, H. C. P. de Bruyn, G. C. Daum, Mr. A. D. J. Heringa, P. W. Janssen, Dr. W. Pleyte, Mr. Dr. H. J. E. Tendeloo en C. A. M. van Vliet. Het Instituut staat, door ruiling van werken, in betrekking met [31 genootschappen en instellingen. Aan zijne Commissarissen te Batavia, de leden Brandes en van Ronkel, is het wederom grooten dank schuldig voor de wijze, waarop zij zijne verschillende belangen behartigden. Van de Bijdragen verscheen het 55° deel; in de eerste dagen van 1904 volgden reeds de beide eerste afleveringen van het 56°, XXXVI JAARVERSLAG OVER 1909. Het voornemen bestaat, binnenkort ook een aanvang te makeu met den drink van het 57° deel, dat de door Prof. Heeres uit te geven „Contracten met inlandsche vorsten” zal bevatten. Verder werden door het Institut uitgegeben: A. een herdruk van het eerste stuk der Babad Tanah Djawi, waartoe door Prof. Dr. A. C. Vreede, — en een herdruk van het Maleisch Leesboek van Dr. H. N. van der Tuuk, waartoe door het lid J. Habbema welwillend en belangeloos medewerking ver- leend werd ; 6. het reeds in het vorig verslag aangekondigd werk van Dr. J. G. H. Gunning, eene bewerking van het oud-javaansch heldendicht Bharata Yuddha. c. »Timoreesch snijwerk en ornament”, door J. A. Loebèr Jr. Tengevolge van de omstandigheid dat van Regeeringeswege bijna voor de helft in de kosten der uitgaaf werd bijgedragen, was het mogelijk dit werk niet alleen voor de leden, maar ook voor het publiek beschikbar te stellen tegen de helft van den prijs waarvoor het anders in den handel zoude moeten worden gebracht. Zooals uitvoerig is medegedeeld in de notulen der Bestuursvergänderung van 17 October jl. is voorts besloten, in samenwerking met het Bataviaasch Genootschap en met geldelijken steun der Regeering over Te gan tot de uitgaaf eener uitvoerige monografie (tekst en platen) van de Tjandi Toempang. Aan de verdere completeering van de Bibliothek, die meer eu meer in belangrijkheid wint, is groote zorg besteed; ook in verband daarmede, en overigens tengevolge der verhuizing naar het tegenwoordig gebouw, is de druk van den catalogus echter belangrijk vertraagd, zoodat wij zijne verschijning in den loop van 1904 nog niet in uitzicht durven stellen. Die verhuizing was, voor de behoorlijke opstelling der boekerij, van groot gewicht. De inrichtige van het gebouw in de Van Galenstraat en zijne eenvoudige, doch nette en de gedrucken meubileering eischten gedurende verscheiden maanden veel bemoeienis en tijd. Doch in de bestuurs- vergadering van 18 April, toen onzen Voorzitter, bij het eindigen van zijn 70° levensjaar, hulde werd gebracht voor alles wat hij voor het vaderland en voor de wetenschap was geweest, kon dat geschieden in de nieuwe woning van het Instituut, die toen geheel voor hare nieuwe bestemming gereed was. JAARVERSLAG over 1903, XXXVIL Wij meenen wel te mogen zeggen, dat de overgroote meerderheid der leden met de verandering zeer is ingenomen. Van de bibliotheek en de leeszaal wordt thans reeds opvallend meer gebruik gemaakt dan in het vroegere gebouw, waar de toestand voor beide zooveel te wenschen liet. Omtrent den financieelen toestand mogen de volgende mededeelingen dienen. Ten vorigen järe was het Instituut, an effecten en geld, in het bezüglich van... + + 27334.35 Daarbij kwam het vn AG Dn van het oude.. … soe …f 87185 — en koopprijs (ane knatea)| HE: nieuwe gebouw - 308 3086250 _ 6263.50 f 33597.85 Hervan is, in ronde cijfers, besteed : voor de geheele restauratie van het perceel van Galen- straat 14, daaronder begrepen de geheele vernieuwing der centrale verwarming, van het trasraam, van de privaten en urinoirs, voor zoover noodig van de riolen ; alle timmer-, schilder- en nne en loon van den architect.... se. £7550.— voor het maken van nieuwe ‘bodkenbaeedh en het veranderen der bestaande.... - 1025.— voor de aanschaffing van lampen met toe- behooren,. … ee ee STE voor am (aren, sorinen, stoelen, tafels enz.).. «2165 voor kosten van te vra Heen DET Rest... f 2178285 Volgens de door den Penningmeister opgemaakte balans is thans, aan effecten en geld, aanwezig eene waarde van f 22003.93. Ondanks de daling der waarde Volgens de door den Penningmeister opgemaakte balans is thans, aan effecten en geld, aanwezig eene waarde van f 22003.93. Ondanks de daling der waarde Volgens de door den Penningmeister opgemaakte balans is thans, aan effecten en geld, aanwezig eene waarde van f 22003.93. Ondanks de daling der waarde Volgens de door den Penningmeister opgemaakte balans is thans, aan effecten en geld, aanweig eene waarde van f 22003.93. Ondanks de daling der waarde Volgens de door den Penningmeister opgemaakte balans is thans, aan effecten en geld, aanweig eene waarde van f 22003.93. O V van de effecten met f 300— is alzoo, in vergelijk met evengenoemd cijfer, over het afgeloopen jaar een voor-deelig saldo van f 271.08 te boeken. Deze uitkomst is niet onbevredigend, wanneer in aanmerking wordt genomen dat voor onderhoud en aanvulling der boekerij buiten-gewoon veel (cc. £2500) is uitgegeven en dat aan drukwerk ten bate van het boekenfonds, waarvan eerst in de volgende jaren inkomsten worden verkregen, cc. f 1600.— is besteed. XXXVII JAARVERSLAG OVER 1903. In verslagen van vorige järeu werd steeds aangedrongeu op ge- leidelijke vermeerdering van het kapital, omdat het eenmaal onvermijdelijk zou zijn het bekrompen gebouw op de Heerengracht te verlaten en een ander, ruimer eu ook hechter gebouw te betrekken. Dank zij het voorzichtig financieel beleid der achtervolgende bestuurders is het mogelijk geweest, dezen overgang thans tot stand te brengen zonder bezwaar van geldelijken aard. Maar nu blijft aangroeiiug van het kapital — voor zoover die kan geschieden zonder het doel en de werkzaamheden van onze Instelling te benadeelen — hoogst wenschelijk uit een ander oogpunt. Willen wij zeker zijn van het blijvend bestaan van het instituut, dan moet het het streven zijn gaandeweg minder afhankelijk te worden van de contributiën der leden, wier aantal, ondanks alle daartoe aangewende moeite, slechts zeer langzaam rijst; in het thans verloopen jaar bleef het stationair, maar wanneer de tijdsomstandig bedenkere aanleiding geven zou het ook wel e ens niet on belangen kunnen dalen. Ook met het oog hierop moge het instituut bij voortduring aan- bevolen worden aan allen, die belangstellen in onze Koloniën, en de bevordering harer taal-, land- en volkenkunde erkennen als een nationaal belang. ALGEMEENE VERGADERING OP ZATERDAG 20 FEBRUARI 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), Henny (Onder- voorzitter), J. H. de Groot (Penningmeester), Kielstra (Secretaris); verder de bestuursleden van Deventer, Martin, Poensen, Heeres en J. J. M. de Groot, benevens de gewone leden de Gelder, Visser, Bosboom, de Meyier, Rouffaer, van Höevell, Juynboll, Pompe van Meerdervoort, Telting en R. A. Kern. De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Van de Notulen der Algemeine vergadering, gehörend op Zaterdag 21 Februar 1903 en reeds door den druk openbaar gemacht, wordt geen voorlezing verlangt. Nadat zij reeds, in de Bestuursvergadering van 18 April 1903 voorloopig waren gearreste, worden zij thans definitief goedgekeurd. De Secretaris leest het Jaarverslag, dat tot geene opmerkingen anleiding geeft en voor informatie wordt aangenomen ; de Voorzitter zegt den Secretaris dank voor de redactie. De rekening en verantworlijk van den Penningmeester over het jaar 1903 is, volgens art. van het huishoudelijk Reglement, in handen gesteld van de gewone leden H. D. A. Bosboom en G. C. Visser. Nadat de Penningmeester de cijfers der rekening en balans heeft toegelicht, verklaart de heer Bosboom ook namens den heer Visser, alles in goede orde te heer gevoerd beheer. Dienovereenkomstig wordt besloten. Der voorziening in de vacatures in het bestuur, ontstaan door bet periodiek aftreden der leden van Hasselt, van Deventer en J. H. de Groot en door het tusschentjds bedanken van het lid Spanjaard, XL ALGEMEENE VERGADERING. worden met nagenoeg algemeene stemmen gekozen de leden H. D. H. Bosboom, Dr. H. H. Juynboll, Prof. Mr. C. van Vollenhoven en G. C. Visser. Aan den heer van Vollenhoven zal van de op hem gevallen keuze bericht worden gezonden; de overige heeren, ter vergadering aanwezig, verklaren hunne benoeming tot bestuurslid aan te nemen. De Voorzitter zegt de aftredende bestuursleden dank voor hetgeen zij in het belang van hetgean. In het bijzonder richt hij zich tot den aftredenden penningmeester, den heer J. H. de Groot, die op zoo voortreffelijke wijze gedurende een twintigtal jaren de financieele belangen der instelling heeft behartig. Wanneer de heer de Groot den toestand bij zijn optreden en thans vergelijkt, heeft hij voorzeker alle reden tot voldoening; de leden van het Instituut blijven hem erkentelijk voor zijn goede zorgen; bij zijn heengaan neemt hij aller dankbaarheid en achting mede, en gedurende zijn verder leven, dat nog vele jaren moge duren, moge de herinnering daaran hem steeds aangenaam zijn (Tvejwiching). De heer de Groot zegt den Voorzitter dank voor zijne hartelijke woorden en de aanwezigen voor hunne instemming daarmede. Had hij, met het klimmen zijner jaren, de noodzakelijkheid gevoeld zijne functiën aan jeugdiger krachten te moeten overdragen, hij deed dit toch met een gevoel van leedwezen, omdat hij van alle bestuursleden steeds welwillendheid had ondervonden en gaarne medewerkte ten bate van onze hem na aan ‘t hart liggende Koloniën. Hij blijft zich in aller svmpath Le en vriendschap aanbevelen. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING van 20 FEBRUARI 1904. Aanwezig de HH. Kern, Henny, Martin, Poensen, Heeres, de Groot, Bosboom, Juynboll, Visser en Kielstra. Na opening der vergadering neemt de heer Henny het woord om den heer Kern geluk te wenschen met zijn aanvankelijk herstel na het hem overkomen ongeval, en namens alle aanwezigen de hoop uit te spreken dat de heer Kern, weldra geheel hersteld, nog lang zijne krachten zal blijven wijden aan het Instituut. De heer Kern zegt den heer Henny hartelijk dank. Tot Voorzitter, Onder-Voorzitter, Secretaris en Penningmeester worden achtervolgens met groote meerderheid gekozen de heeren Kern, Henny, Kielstra en Visser, die zich allen bereid verklaren genoemde functiën te vervullen. De notulen der vergadering van 16 Januari jl. worden gelezen en goedekeurd. Van de volgende personen is bericht ontvangen dat zij het id- maatschap van het Instituut aanvaarden : als donateur: C. H. Krantz te Leiden; als gewone leden: Mr. A. J. Aeilkema, Mejonkvrou M. van Andringa de Kempenaer, J. M. van Bosse, P. C. Coops, Dr. W. A. van Dorp, A. G. Ellis, Prof. J. V. de Groot, Dr. J. H. Gunning Wz., Mr. B. Ph. van Harinxma thoe Slooten, Prof. Dr. A. A. W. Hubrecht, A. C. Jaeggi, Mr. Dr. Th. W. Juynboll, J. Krol Kz., A. G. Kröller, Prof. Dr. C. H. Kuhn, S. Lehmans, Dr. W. J. Leyds, Mr. H. A. Lorentz, Jhr. Mr. L. F. H. Michiels van Kessenich, RK. A. de Monchy, H. A. van Mievelt, Dr. W. H. Nolens, W.J. Prins, J. J. Witkamp, F. L. Wurfbain, Mr. J. van Walré, Prof. Dr. J. Woltjer, C. J. A. Gokkel en Jan ten Hove. RHEER XLII BESTUURSVERGADERING. Voor het idmaatschap bedanken: met ult. 1903, de HH. P. van Leersum en J. F. H. Schultz van Vlissingen; met ult. 1904, de HH. P. A. van Deinse, Dr. B. Reiger en Mr. R. van Veen. Het lid Mr. B. H. P. van der Zwaan zond opgaaf van veranderd adres. Notificatie. Tot Buitenlandsch lid wordt benoemd de heer Clive Day, Ph. D. te New Haven, Connecticut U. S. A. Tot gewone leden worden benoemd: In Nederland: Dr. H. F. R. Hubrecht, W. Kromhout Czn., H. Zoetelief Norman, L. B. Paardekooper, Pater J. C.A. Waterreus, Mej. E. S. C. de Swart, G. A. J. van de Sande. In Indië: J. Bienfait, G. J. W. Koolemans Beynen, H. J. E. F. Schwartz, G. H. van Renesse van Duyvenbode en O. Still. Van den Direktur van ’s Rijks Ethnographisch Museum is d. 9 Februar jl. Ne 65 L* I het verzoek ontvangen, om een subsidie voor de uitgaaf van een werk over op de Filippijnen verzamelde schedels. Na beraadslaging wordt besloten aan dit verzoek niet te voldoen, aangezien het onderwerp niet kan worden geacht te vallen binnen het kader der werkzaamheden van het Instituut. Door den Voorzitter wordt de opneming in de Bijdragen van de in zijne handen gestelde stukken van de heeren Joustra en Baron van Hörevell aanbevolen. Dienovereenkomstig wordt besloten. Der voldoening aan de hem in de vorige vergadering gegeven opdracht deelt de Secretaris  zien dat de extincteurs jaarlijks worden beproefd en opnieuw gevuld. Dienovereenkomstig wordt besloten. Namens de Commissie van Bijstand voor het ondheidkundig onderzoek wordt door den Secretaris ter tafel gebracht het conceptcontract, met de firma L. van Leer & Ce te Amsterdam aan te gaan voor den druk der platen, behoorende bij de monografie over de Tjandi Toempang. Het concept wordt goedgekeurd. De Secretaris vraagt of het Bestuur het niet wenschelijk zou aachten, het door den heer Loebier over zijn bezoek aan buitenlandsche musen aan den Minister van Koloniën ingediend verslag ter inzage, c.q. ter opneming in de Bijdragen te vragen. Toestemmend beantwoord. Ten behovern der Bibliothek zijn de volgende geschenken ontvangen : a. van Dr. H. D. Benjamins te Paramaribo, door tusschenkomst van het lid H. van Kol, acht oudere jaargangen van den Suri-naamschen almanak, waardoor de serie, in de Bibliothek aanwezig, thans geheel compleet is; b. van het lid T. J. Bezemer, een ex. van zijn werk „Volks-dichtung ausulkanischen; € van het lid Prof. Dr. M. J. de Goeje, een ex. der uitgave van „Ibn Qotaiba Liber poësis et poëtarum; d. van den heer J. K. H. de Roo van Alderwerelt, een ex. zijner brochure „over de op Soemba te volgen gedragslijn” (niet in den handel); €. van het lid Jhr. Mr. ©. H. J. van Haeften, een ex. der 1° uitgaaf van Wouters Schouten's Oost-Indische Voyage (1676) en een ex. van #'t Verwaarloosd Formosa, (1675); f. van mejuffrouw A. Bienfait  besprokene in de vergadering van 19 December jl. deelt het lid Heeres mede, dat hij met den heer Rouffaer tot overreenstemming is gekomen omtrent de boekwerken, zoo mogelijk door Prof. Dr. Bussemaker in Spanje en Portugel aan te schaffen, zoodat de zaak thans geheel geregeld is en aan genoemd hoogleeraar het voorgesteld crediet van f500 kan worden geopend. De Voorzitter zegt den heer Heeres dank. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING van 19 waart 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter, Martin, [Jzerman, Poensen, Heeres, de Groot, Bosboom, Juynboll, Visser (Penningmeester) en Kielstra (Secretaris). Afwezig, met kennisgeving, de HH. Henny (Ondervoorzitter) en Van Vollenhoven. De Voorzitter, de vergadering openende, wenscht den Secretaris hartelijk geluk met diens benoeming, door den Senaat der Leidsche Universit, tot doctor Aonvris causa in de Nederlandsche Literaturkunde. De Secretaris zegt den Voorzitter dank voor zijne woorden en de bestuursleden voor hunne instemming daarmede. De notulen der op 20 Februar gehouden Algemeene en Bestuursvergadering worden gelezen en — wat de eerste betreft voor looplig goedeckende. Van de Heeren Dr. H. F. R. Hubrecht, H. Zoetelief Norman, G. A. J. van de Sande en Mr. EK. Kruseman en van Mejuffrouw K. S.C. de Swart is bericht ontvangen dat zij het hun aangeboden lidmaatschap aanvaarden; van den heer Clive Day, dat hij gaarne in de lijst der buitengewone leden wil worden ingeschreven. Van de HH. Mr. A. Maclaine Pont en Jhr. Mr. H. W. van Asch van Wijck, dat zij hun lidmaatschap van het Instituut wen-schen te doen eindigen De eerste met über 1903, de laatste op het einde van het loopende jaar. Notificatie. De Secretar deelt mede dat hij, in overleg met het bestürstigende de verovering in 1796 van Ambvina eu Banda door de Kngelschen, eu voorstelt dat stuk in de Bijdragen op te nemen nadat het door den heer Heer persklaar zal zijn gemaakt. Gedeckkeurd. De Secretar deelt verder mede dat hij van het Departement van Koloniën, met verguuning tot openbaarmaking, heeft ontvangen: a het in de vorige vergadering bedveld verslag van deu heer Loebèr: wordt gesteld in handen van de HH. LJzerman en Bosboom om advies. b, een verslag van den Coutroleur bij het Binnenlandsch Bestuur P. E. Moolenburgh over Noord-Nieuw Guines. In handen van deu Voorzitter. E. Korte beschrijving van het landschap Bila. Tot de opneming hiervan in de Bijdragen wordt besloten. Door den uitgever P. W. M. Trap te Leiden ie dd. 16 Maart jl. de vraag gesteld of het wellicht op den weg van het Lustituut zoude liggen, de uitgaaf van de Hikajat mesa Kegoengan door H. C. Klinkert, waarvan in 1997 het eerste stuk verscheen maar welke uitgaaf daarmede gestaakt werd, op de eene of andere wijze te bevorderen. De Voorzitter noodigt de HH. Juyuboll en Poensen uit, hier- omtrent van advies te dienen. De Penningmeester stelt voor, voortaan het cijfer waarop de Bibliotheek op de balans voorkomt, te doen overeenstemmen met het bedrag waarvoor zij tegen brandschade verzekerd is. Goedekeurd. Van het lid R. A. Kern is ten behoeve der Bijdragen ontvangen een opstel over /Soendaneesche bezweringsformules”. In handen van de HH. Juynboll en de Groot. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING VAN 16 aprit 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorziter), Henny (O Under-Voor-zitter), Martin, Jüngerman, Bosboom, Jünger, Visser (Penningmeister) en Kielstra (Secretaris). Afwezig met kennisgeving, de HH. Poensen, van Vollenhoven en Heeres. De notulen der vergadering van 19 Maart 1904 worden gelezen en goedeckende. Ingekomen zijn: a. berichten van de HH. A. Mohr, L. B. Paardekooper, J. A. Royer, J. Waterreus, F. J. Domela Nieuwenhuis, W. F. L. Boissevain, Dr. R. Broersma, J. E. Bijlo, E. A. C. F. von Essen, C. W. F. Happé, W. A. de Kanter, W. C. van der Meulen, F. W. A. Neeteson, G. A. F. J. Oosthout, G. J. Pool, W. J. Rahder, Mr. H. J. Scheuer, Th. W. L. Steinmetz, C. van Coll en J. P. Michielsen, dat zij bereid zijn het idmaatschap van het Instituut te aanvaarden ; b. bericht van de leden Eug. Buss en Mr. A. J. van Emden, dat zij met het einde des jaars hun idmaatschap wenschen te doen eindigen ; ce. van de leden K. F. T. Bik en J. J. Verwijk, opgaaf van veranderd adres. Notificatie. Van het lid Dr. H. C. F. ten Kate is ontvangen een postwissel van f 12— ter kwijting zijner contributie over 1904. In handen van den Penningmeister. Van het lid W. E. Bosschart te Melbourne is dd. 5 Maart 1904 noe 413 Le 87 bericht ontvangen dat door hem ten behoeve der Instituuts-biblioteek is verzonden een stel der ~British New Guinea annual Reports”, met uitzondering van die over de jaren 1894—5 en 1895—6 die niet meer voorhanden zijn, benevens het #Hand- book of information for intending settlers in British New-Guinea. Kosten zijn aan de zending niet verbonden, doch de heer Bosschart. 