Elements of Dutch
Notes, zich op-knapp- to make smart — ontvan-genis conception — warrel- to whirl — banaal fiat and prossy — masker van voordoen mask of make-believe — heelgewoonheid the being very common. Meditations of a philosophically predisposed young widow. 219 — Wat? Wat is het? daoht ze. Maak ik me dat nu wijs, of is het zo? Ik voel het toch... Het was heel vaag en toch was het heel duidelik... Het was haar of er een liohtbeeld, een schaduw van licht was achter aJles wat zieh daar had voorgedaan. Maar zij schudde het hoofd. — Ik droom, ik fantazeer! laehte ze in zichzelf. Het was alles heel eenvondig. Ik maar ze dit dacht, voelde ze iets, dat die gedachte intens loochende. Een intuicie, die haar de essence der waarheid wou doen raden en dit niet geheel en al vermoeht. Zetaay-gr was toch iets. lets achter dat alles verscholen, 8<sfiuilende^ als de schaduw school achter het ding, en die schaduw scheen haar toe van Licht, Haar gedachte dwaalde nog wat rond over die mensen; toen bleef ze hangen aan Tako Quaerts. Ze zag hem daar weer zitten, een beetje zich buigende naar haar toe, zijn handen in elkaar gevouwen, hangende tnssen zijn knieen, terwijl ie tot haar opzag. Een scheiding van afkeer was als een staaf van yzer tnssen hen geweest. Ze zag hem daar weer zitten en toch was ie al weg. Dat was alweer voorby; wat ging alles spoedig heen; hoe klein was de stip van het heden! Ze stond op; ze zette zich v66t het schrijftafeltje ; ze schreef, in eens neer: „Onder me vloeit de zee van het verleden, boven me drgft de eter der toekomst, en ik staat daar tussen-in als op een stip van werkelikheid ; een stip zo klein, dat ik beide voeten pal tegen elkaar moet drukken, om staande Notes. Maakikmedatnnwys? Do I persuade this upon myself, now? — fantaseer-to fancy, to work out  gentleman very much interested in the young widow, against whom she cherished a sort of mysterious antipathy mixed with sweetness. (He had paid her a visit a moment ago) — "After ether —" to the very last, the very same gentleman, still firm, firm. Meditations of a philosophically predisposed young widow. The blijven. En van af die stip van mijn heden zie mijn weemoed neer naar die zee en mijn verlangen op naar die lucht. Ik kan niet veel leven op mgn stip; ze is zo klein, dat ik ze nauweliks zie, ze nanweliks voel onder mijn voeten — engeh is ze mijn enige werkelikheid. Ik geef niet veel om haar; mijn ogen volgen maar het wegrimpelen van die golven naar verre sferen; vage taohtschgnsels van eindeloze verandering, transparante ongedurigheden, lichaamloosheden, die zichtbaar zijn. Het heden is het enige, dat is, of dat teminste schijnt te zijn. De stip is; de stip, teminsto, schijnt $ die zee niet, en die lucht niet, want die zee is slechts herinnering en die lucht slechts iluzie. En toch zijn herinnering en iluzie alles, zijn de wijde domeinen der ziel, die van de stip afvliegt en op de zee afglijdt naar de einders, die wijken, en op de wijken wegdrijft naar de sferen, die wijken, en op de wijken wegdrijft naar de sferen, die wijken en wijken. Toen daoht ze na. Hoe had ze zo gesohreven, waarom? Hoe was ze er toe gekomen? Ze ging met haar gedachten terug; het heden, de stip van het heden, die zo Klein was... Quaerts, Quaerts' houding zu even voor haar heropgerezen. Had iets wat hem betroffen, haar die zinnen doen neerechrijven? Het verleden, weemoed; de toekomst, iluzie... Waarom, waarom, iluzie? — En Jules, die van hem houdt, dacht ze. En Amelie, die van hem sprak... Maar ze wist niets... Wat is er in hem, wat schuilt er achter hem? Voel ik die antipatie wel? Ik kan niet uit zijn ogen zien... Notes, van a f from (van... a f in ordinary Dutch are always separated from one another by other words) — wee-moed (indistinct) sadness or mournfulness — werkelik-heid reality — g e (e) v - o m to care for, to attach value to — einder (no current Dutch word) horizon — on-ge-dur-ig in-constant — lie ha am -loos -heden (corpo-realities), unsubstantial not material things. — De stip is That point is, i. e. exists — na-denk-to reflect — zinnen sentences, phrases — Jules and Amelie are the children of Cecile's sister (her husband died about a year ago). Voelik die antipatie wel; wel means: I wonder — Dolf and Cristie are Cecile's own children. A visit to a pennyless poet in the eighteenth century. Ze had dat gaarne eens gedaan; ze had gaarne zeker willen agn van die antipatie of: niet zeker.... een van beide. Ze was nieuwsgierig om hem nu weer een te zien, nieuwsgierig, wat ze dan door hem denken en voelen sou... Ze was opgestaan van haar sohrijftafel, ze vlijde zieh nu rechtuit op de chaise-longue, wond haar armen achterhaar hoofd. Ze wist niet meer wat ze droomde, maar ze voelde zich stil gelukkig. Ze wohe niet meer wat ze droomde, maar ze voelde zich stil gelukkig. Ze hoorde Dolf en Christie de trap afk. Women; ze kwamen binnen, het was etenständig. Jules was toch hens zu-even wärmer, niet wärmer, vroeg Christie nog een bedenkelik gezioht. Ze trok het kleine, fijne ventje zaeht tot zieh, ze nam hem vast tegen zieh aan, in haar armen en zacht knste zgn vochtig mondje van bleak frambozenrood. Nee, hens niet, liefje sprak ze. Hy was beus niet stout Notes, etens-tgd dinner-time — Jules was toch hens zo-even wel stout, niet waar mamaatje? Jules was naughty though just now, I dare say, little Mama; he was not be? (t o c h = though; he u s 1-dare-say; z o - e v e n = just-now; w 4 1 = he-too; n i e t- w a a r („ not- true?*, wasn't-he?) (Jules had taken offence at his aunt's speaking of M r Quaerts in a disparaging tone. Aunty had scolded him on the subject... with some slight misgiving that she was not right in scolding him) — bedenk-elik alarmed, vexed — framboos raspberry. A VISIT TO A PENNYLESS POET IN THE EIGHTEENTH CENTURY. by Jakob van Lennep. (The story is related by M r Ferdinand Huyck, a burgho- master's son.) Niet lang nadat we van tafel waren opgestaan, wandelde ik naar de Baamgracht, en vond weldra het huis, dat ik zocht, en dat kenbaar was aan het vrij slecht geschilderd. A visit to a pennyless poet in the eighteenth century. doch sprekend gelijkend afbeeldsel van een in Amsterdam in die t\jd welbekende groenvrou w, dat achter de glasrurten van de zijkamer geplaatst was, nevens een bordje, waarop in gekleurde letteren te lezen stond: Zacharias Heinsz., Portretechilder. Het was een onderwets gebouwde woning, drie verdiepingen hoog behalve de zolder, met twee kruis-ramen naast elkaar en een vrij hoge recht opgaande stoep. Ik schelde aan, de bovendeur ging open, en wel, even als dit alleen in de tovergeschiedenissenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenenen "Und der mächtige pas op! Ich hat doch is wat doister hier." En inderda, het was zu donker, dat ik werk had, mijn vollständig de rechte plaats neer te zetten. "Voorwaar," dacht ik, n per ardua ad astral als onze dichter noort de top van de Helikon bestegen heeft, het is niet, dat ik te de gewoonte mist om te klimmen." Ik vond eindelik de deur, die ik zocht, en klopte aan. Binnen! * riep een stem, die me toonde, dat ik te recht was." Notes, spekend gelgkend (being) a striking likeness — groenvrouw herb-woman — en wel and this — gedante (= g e s t a 1 1 e) form, figure — behooflik property) —, Nou dat trappie op dial, for Nu dat trapje op! — doister dial, for d u i s t e r dark — „Binnen!” Gome in! — te recht at... destination. A Tint to a pennyless poet in the eighteenth century. Ik trad binnen; het was een achterkamertje met een raam, waarvan de ruiten voor de helft gebroken waren; do vioer was met rode tichebtenen belegd, hetgeen in hete zomerdagen zeer fris, maar's-winters wat koud moet geweest zgn, terwjjl ook de bedstede zonder gordfjnen geen zeer behaaehelik aanzien had. Voor 't overige bestond de gehele inboedel nit een tafel en twee stoeleif. Op de ene zat de bewoner zelf, met een blanwe bakkermuts op het hoofd, een rood baaien buis aan 't lgf, en konsen van touwwerk an de benen. De andere stool was met de garderobe van de goede man beladen: zijn degen stond er tegen aan, zijn prmk versierde de ene, en zgn hoed de Andere knop. Het vereiste geen geringe mate van voorzichtigheid, om de bewoner te naderen, daar de vloer grotendeels bedekt was met boeken, waarvan de versletene, bemorste en gescheurde banden wel getuigden, dat de eigenaar meer hnn innerlike waarde dan hnn ufter Hke tooi op prgs stelde. Wel men er Hnyck! 9 zei Holding, opqjzende en zijn kort, zwart gebrand, njjpje uit de mond nemende, neemt U waarlik zelf de moeite? Waarom heeft U de meid niet boven gestuurd? ik zou wel naar beneden gekommen zijn en vriend Heynsz had ons zgn zijkamertje wel afgestaan. "It is misschien wat vrypostig, dat ik zo op kom lopen," zei ik, "maar de meid zei me, ik moest maar boven gaan. Ik kon niet nalaten, mijn dank te betnigen voor de beleefdheid.... "Te veel eer, te veel goedheid,* zei Holding, terwgl ie mfj zijn stoel aanbood, en de andere ontdeed van de daarop geplaatste kledingstukken, die ie gezamenlik op de bultzak in de slaapstede wierp,,maar wat ik u bidden mag, neem toch eerst plaats. Ik ben geheel verlegen en konfdos van de moeite, die U neemt, om zo tot de hanebalken op te kHmmen. Ik woon hier wat hoog." Notes, in-boedel furniture — garderobe wardrobe, clothes — groten-deels for the greater part — op pry 8 Tell to value, to appreciate — most likely too free or bold — na-la(a)t- to leave undone, omit — gezamenlik together, the whole of it — bult zak (, humpback-bag) (bulky) strawbed — wat ik U bidden mag if I may beg you, if you please — hane-balken (crossbeams of the) cockloft. Wd, dat is soak het hoort, zei ik, lachende, „een poeet kan niet te dicht bij de Goden huizen." „U gelieft te schertsen," antwoordde i,,maar waarlik, het is hier te hoog. Yoor mij is dit niets, ik ben dat gewend; alleen's- winters kan het hier wel wat bar zijn; doch ik blijf er gezond bij en vroHk. En waannee zal U gediend zijn? Nektar of ambrozijn is hier niet te krijgen, maar ik heb toch nog een paar nakons echte konjak, die me over- gebleven zijn van een kadoo, mij gedaan door de waardige Heer Willem de Bron, toen ik een dichtstok gemaakt had op zijn gooden bruiloft." Ik kon niet nalaten bij mijzelf te lachen over de niet onaardige wijze, waarop Holding, terwjjl ie my beleefdheid aandeed, tevens de gelegenheid te baat nam, om me te kennen te geven, dat ie gewend was, zijn liederen met een kadoo betaald te arien, Ik zocht me met dat al jegens hem te verontscholdigen, zeggende, dat ik, zo even van tafel komende, niets verlangde; maar He was vrnchteloos praten; de gnlle man kreeg een van de kostbare flesjes van onder zijn bedstede voor den dag, en vulde daar twee kelkjee mee; waarna ie me zwygend aanzag, als wou ie zeggen: „nuben ik gereed, uw lofi^raken aan te horen". Ik fiet hem ook niet lang in verlegenheid; en wetende, dat de mensen in 't algemeen en de dichters in 't bizonder nog liever gevleid dan geprezen worden, zwaaide ik aan bet flauwe voortbrengsel van zijn Mnze meer lof toe, dan ik aan de best© verzen van Vondel zou geschonken hebben. Ik schaamde me er wel wat over; maar wat zou ik doen? de man had mij zulke onverdiende loftuitingen op rgm vereerd, dat ik hem wel met gelijke mnnt in proza diende te betalen. Hg hoorde me zwijgend aan, met een glans van genoegen op het gelaat, nu en dan het bovenlijf buigende, en bij pozen een slokje nit zijn glaasje nemende; welk laatste ie met zoveel welgevallen scheen te doen, dat het me Notes, zo als het hoort as it should be — UEdel e old form of the modern Dutch U (your nobility, you) — kadoo (Fr. eadeau) a present — ver-ont-sch uld-ig to excuse — in 't algemeen in general, in 't bizonder in particular — loftuitingen extolling praise — ver- eer- to bestow upon. Westrheene, T. van, Fatttrain travelling in England. 225 twgfolachtig voorkwam, wat hem beter aanstond, delofepraak of het geestrijk vocht. f Ach meneer!* zei ie, toen ik mgn kraam van komplimenten had uitgeput, „dachten alle mensen in Holland zo als U, en leiden ze alle zulk een joist oordeel en zulk een fijne smaak aan den dag, he To the zoo er wat beter met one Muzenzonen uitzien. Maar helaas! er is in de zeven Provincien gegen liefhebberij voor de dichtknst meer." Notes. geest-ryk cordial, containing spirit or alcohol — kraam stuff, fudge — aan den dag legg- (9 to lay for day) to evince — het ziet er goed mt met the fate or circumstances of... is (are) a good one (good ones) — liefhebberj sympathy and interest (for an art etc.). PAST TRAVELLING IN ENGLAND, by T. van Westrheene. Die weg rijdt U langs, als U naar Leeds sport, had mijn Londense gastheer me gezegd, toen we, na een rit van een paar uren, Cciney Hatch bereikten. Die rit, op een prachtige zondagnamiddag, niet in een hete, in vliegende vaart voortgestuwde spoorwagen, maar in een sierlik, licht open wagentje, met een vurige onvermoeide schimmel be- spannen, behoort tot mit aangenaamste herinneringen uit Engeland. Clapton, Upperdapton, en hoe die dorpen verder mogen heten, die, aan de noordelike buitenwijken van London grenzende, nog altijd tot het postdistrikt van de hoofdstad behoren, hadden in het begin nog weinig landeliks gehad. Wei waren de villa's langs de weg, zowel als de tuinen, die ze van elkaar scheiden, steeds groter geworden, maar buiten was men eigenlik niet Allengs echter werden de hoizen zeldzamer, terwijl nitgestrekter weiden en graan- Notes. spo(o)r- (verb) to go (by train) — gast*heer host (receiving guests) — rit ride, drive — buiten (without) on the country. West Green, T. van, Fatttrain travelling in England. velden hen afwisselden; nu volgden er prachtige buitenverblijven, statige lanen, dichte bossen, echt landelike woningen, kleinere dorpen, met sierlike, nieuw gebouwde gotise kerkjes, eenvoudige met klimop begroeide torenspitsen. Een vroKlachend landschap, heuvels die allengs hoger werden, van de top waarvan men de prachtigste vergezichten genoot, terwijl hun helling niet zelden begroeid was met weelderig, zwaar hout; brede dalen, waar de weg zich kronkelde tussen hoge, dichte hagen, die zich somtijds openden, om een kijkje te gonnen op het schitterend smaragdgroen van heerlik aangelegde parken, afgewisseld en omgeven door diepe donkere woudpartijen. De buitenherberg, waar we a&tapten, ligt zeer dicht aan de grote Noorder spoorweg en het kleine stacion Potter's Bar. f Die weg rijdt IT langs als U naar Leeds sport; en toen ik nu werkelik, enige dagen later, nujn plaatakaartje voor Leeds had genomen, spitste ik er me reeds op, het liefelike plekje en de schilderachtige weg, die er ons heen had gevoerd, nit het rampje van de spoorwagen als oude begenden. Inderdaad heb ik ze gegroet, maar zeer vuchtig, bijna zonder ze te herkennen. Toch reisde ik ze niet gedachteloos voorbij; evenmin word mijn geest door de herinnering aan andere indrnkken afgeleid.... Er was een stoffelike reden, die my Cdney Hatch deed voorbij-stomen, zonder het bijna gezien te hebben. Ik heb slechts het woord 9 sneltrein te noemen, om haar te doeh gissen. Laat niemand het de Engelsman, die op de spoorwegen in Nederland reist, euvel duiden, als ie glimlacht of zich ergert bij de verzekering, dat de gewone treinen, ja, niet al te vlug vooruitkomen, maar dat de sneltrein daaren-tegen... — Om'sHemelswil! maak de zaak niet erger met uw opheldering en verdedigbg; want hoe meer gg hem noopt tot vergelgking, hoe nadeliger de kans wordt, Motee. Dunten-veroini country-residence — tiim-op (n climb-up°) ivy — all engfkens (= langsamerhand) slowly on — een kgkje a little, peep-in- or, look-in- — sich spits- op to long for, to enjoy beforehand — euvel duid- (or kwalik ne(e)m-) to be offended at — vergeljk- to compare — na-deel disadvantage (voor-deel advantage). Westhreene, T, van, Fast train travelling in England. 227 om hewer in een goede luim te kragen. Weet gij wat een sneltrein in Engeland is? — Ge hebt plaats genomen naar Leeds; ge hebt dus een afetand af te leggen van 65 of 70 uren gaans, langs de spoorlgn; de afetand hemels- breedte is enkele uren korter. Tien minuten v66r negen zet ge U in uw hoekje van de waggon, die ge niet behoeft te verlaten, als ge 't zelf niet begeert, v66r dat ge de plaats van uw bestemming hebt bereikt, ofsohoon langs meer dan 4en van de twintig zytakken, die zich op nw weg met de hoofdbaan verenigen, andere treinen komen aansnorren, die zich fragmentaries in de uwe oplossen, tot dat deze in 't eind zelf niet meer dan een fragment is geworden. Geen sekonde na de laatste slag van negenen stelt de trein zich in beweging. Voort stuift ge over en langs de huizen van Londen; straks langs de werven, fabrieken, en de chaos der voorstad; voort! een, twee, drie stacions voorbij. Aan het frisse groen, aan de vergezichten, aan de lachende weiden en rijk beladen korenvelden, raerkt ge, dat ge buiten zijt; daar ratelt en bruist het: weer een stacion voorby! Zouden we spedig aan Potter's Bar komen? Ge ziet naar weerskanten uit; inderdaad, daar hebt ge het! Weer ratelt en bruist het: Patter's Bar voorbij! Niet mogelik, de plekjes te herkennen, waar we enige dagen geleden gewandeld, en de bevalligste vergezichten genoten hebben. Alleen dat rustieke koepeltje op de heuvel achter de herberg, dat we nog even in de vlncht waarnemen, strekt ons tot herkenningsteken, en stelt ons in staat, de plaats te groeten. Het landschap wordt eentoniger, vlakker. Aan weerszijden onafzienbare, zachtglooiende graan velden ; weinig woningen; dorpen, meestal slechts in de verte. Voort gaat het, voort I Yerbijsterend snel vliegen we de stacions voorbij ; ondoenlik, de namen er van te lezen, al zrjn ze met rensachtige tetters op de schutting langs het plankier geschilderd. Nu toch schijnt het langsamer te gaan. Nauweliks hebben we Notes, hemelsbreedte (breadth of sky") latitude, linear distance — op-loss- to dissolve — strekk- tot to serve as — ver-bgster- to stun — ondoen-lik im- possible — schutting fence — plankier (French plancher) platform — Nauweliks... of Scarcely... when. 228 Westrheene, T. van, Fasttrain travelling in England. de opmerking kunnen maken, of de trein staat reeds stil. Het is Peterborough, waar we om elf uur moeten aan-komen. Zie, de grote wijzer van de stacionsklok staat loodrecht overeind. Geen ogenblik langer dan vijf minaten, in het Time-book aangednid, wordt er getoefd. Tussen Londen en hier zijn we alle stacions voorbijgevlogen; van hier tot Leeds ztdlen we te Grantham, te Newark, to Retford, te Doncaster ophouden, maar telkens heel kort en energens een sekonde later of vroeger aankomen of ver-trekken, dan in dit Time-book is bepaald. Intussen is de grond weer heuvelachtiger, het landschap bevalliger geworden. Overal glooiende akkers, van tijd tot tijd bossen en parken; allengs vertonen zich sporen van steenkolen-produkie, neemt het aantal fabrieken toe. Ziedaar Wakefield ge springt op, en wilt de plaats zien, door Olivier Goldsmith wereldberoemd geworden. Nothing but the name, verzekert u een beleefde reisgenoot, die wel dacht, dat het de herinnering aan een der klassieke werken van zijn letterkunde was, die a zo belangstellend deed uitzien naar de febriekstad, die inderdaad niets dan. de naam gemeinen heft met de plaats — een arm dorp in het Westen van het land — waar Goldsmith u binnenleidt bij de Vicar, wiens lief en leed hij zal gaan vertellen. Weer gaat het voorwaarts; we behoeven er niet aan te twijfelen: we zijn binnen de engere sirkel van de Britse fabriekdistrikten gekomen. Van alle zijden kolemijnen: steenkolenvervoer op rensachtige schaal; ontelbare sohoorstenen en fabrieksgebouwen. Toch is dit niet het dusgenaamde Hack country, waar alle leven van mens en natur opgaat in de Industrie. Integende, tussen Wakefield en Leeds, lange op het ene bevallige naturtonele na het andere. De ligning van sommige dorpen tegen de helling van de heuvelen, die niet zelden bedekt zijn met bossen, die tot diep in de plönen van het dal wegschuilen, is zelfe meermalen schüdig. Jammer, dat die zwarte koledamp weer met elko Notes, lood-recht perpendicularly) — wereld-be roemd famous over the world — gemeen heb- met..* to have... in common with — liefen leed well and woe- meer-malen more-than-once. Mareellus Emanta, A fragment of Stupidity's power. 229 minuut toeneemt en de vrolike, heldere taten van het landschap bij wglen met een somber floors overspreidt. Geen wonder; we zgn onder de rook van Leeds, met zijn honderde spinnerijen en weverijen van wol en vlas, met zijn ijzergieterijen en werktuigfabrieken, die, samen met andere takken van nijverheid, die er bloeien, aan ongeveer een vierde van zijn bevolking van roim 200,000 zielen arbeid verschaffen. De koledamp verhindert ons de  waarvan het riviertje de Aire stroomt, naar waarde te schatten. Bovendien wordt onze aandaeht afgeleid door talloze spoortreinen, die van drie, vier zijden ons te gemoet snorren, door ons worden ingehaald, naast ons voortstomen. Eol-wagens, goedererwagens, ook een enkele passagierstrein, die zich west- of oostwaarts spoedt, ratelen en snorren lings alle kanten, tot dat onze sneltrein eindelik weer alleen meester bljft van de baan, en statig het eentraal-stacion binnen rolt. We raadplegen ons horloozje: geen halve minuut te laat. Het is twee uur, we hebbeh 13 of 14 uren gaans in 't uur gemaakt... *) We weten no, wat een sneltrein in Engeland is. Notes, b g wjjlen (== b jj posen, nu en dan) at times — floors crape, cover — glooi-to slope — schatt- to appreciate — i n -h a (a) 1 - to come up with. A FRAGMENT OF 'STUPIDITY'S POWER'. by Marcellus Emants. Act I, Scene 7. Herman, Weimer, Sientje. Herman (treed, gevdgd door Weimer en Sientje, uit de gang binnen). Kom binnen, vrind, kom binnen. (tot Sientje) Dos mevrouw is uit? a ) Not much of a record nowadays! But we must inform the reader that this article was written about 40 years ago. 230 Marcellus Emants, A fragment of.Stupidity's power. Sientje. Ja, meneer, net uitgerejen. (Sientje of). Herman. Jammer. Grijp intossen een stool, Weimer. Weimer. In zu ouwe vriendschap ale de onze ligt toch een merkwaardige kracht. Herman. Hiet waar? Oeen fijftig woorden hebben we samen nog gewisseld en dadelik is \ of we elkaar gisteren voor *t laatst hadden gesproken. Weimer. Toch is dat zessentwintig jaar geleden. Her ma n. Ja. Zo lang als ik getrouwd ben. Weimer. En ik geloof, Dat je van mij niet veel meer af wist dan dat ik nog bestond. Herman. O, nee. Ik heb je gevolgd. Het laatste ben je in de West bij een assurancie-maatechappij geweest. Weimer. Presies. Nu... ik had jou ook niet helemaal nit 't oog verioren... tot m'n spijt. Notes, net uitgerejen just gone out (in carriage) (gerejen in at. ofgereden from r g d- to drive) — voor 't laatst (.for the last 9 ) the last time — af-we(e)t- to have knowledge of, to know particulars of — assurance insurance — maatschappg society — nit het oog ver-liez- to lose sight of. Marcellus Emants, A fragment of.Stupidity's power. 231 Herman. Tot je spijt? W e i m e r. Ja zeker. Heugt 't je niet, dat ik je Luther noemde om de heftigheid van je hervormingswoede? Herman. En dat wij 't nooit eens waren, he? Weimer. Ja, zie... jonw grote idealen: alle erfenissen aan de Staat bij wijze van enige belasting; daartegenover afechaf- fing van alle andere belastingen... dat ging mij veel te ver. Ik was en ben nog een voorzichtig mens. Maar.. • je meende wat je zei... je vocht voorje idees... dat trok me aan; dat bewonderde ik. En nu... wat is er van je geworden? Herman. Wei... met all beecheidenhejd^sj 't gezegd : een lid van de Earner, dat op menigstdeje^kan bogen. Weimer. Waarvoor ie dan ook zgn vroegere idealen verloochent. Herman (staat op en schenkt Fori in). Oeloof jij dat? Weimer. Me dnnkt... Herman. Begin met een hartsterking te nemen (zij klinken). Op ons weerzien!... En zeg me nen eens: heb jij nooit opgelet, Notes, e r f e n i s inheritance — b Jj w jj z e v a n by way of, as — be-last-ing tax — af-schaff to abolish — an-trekk- to attract — be -wonder- to admire — zy 't be it (subjunctive mood; remnant.) — bo(o)g- op to boast of — waarvoor dan ook for which indeed — h a r t- sterk-ing (.heart-strengthening*) cordial draught, glass of spirits or wine — Op ons weerzien! (Let us drink) to (this) our meeting again! Maroellas Knaats, A fragment of Stupidity's power dat eon nieuw idee, als 't in de maatschappij wordt toege- past, altijd ml oud is... soma 16 oud, dat haast niemand zich do naam meer herinnert van de many die er 't eerst mee aan is gekomen? Weimer. Ja weL Herman. En heb je wel eens afgevraagd: hoe komt % dat een idee eerat schijnbaar verloren moot gaan en dan nog eens bedacht moot worden om algemane instemming te vinden? Weimer. Ideas moeten rijpen of liever de mensen moeten rijpen. Voor een idee. Herman. Ik seg: geen idee heeft ooit kans verwesenlikt te worden, ear de domheid er zich van heeft meester gemacht. Weimer. Dos völgens jon regeert de domheid de wereld. Herman. Zowel in 't groot als in 't Uein komt mets tot stand, of de domheid moot 't gewild hebben. Weimer. Ja wel; maar... de domheid brengt toch dikwels iets heel andera tot stand dan ie beoogd heeft. Herman. Daarvoor is de domheid. Maar om nu op me self te komen: er is een tyd geweest, dat ik daoht: Notes, toe-pass- to apply — in-stemming adherence zich meester m a (a)k- van to possess one's self of — rege(e)r- to reign (over) — tot stand k 0(0) m- to be brought about — be-oog- to have an eye to, to aim at, to strive for. Marcellus Smants, A fragment of.Stupidity's power 9. 233 wat logics en verstandig is, moet overwinnen. Dat was de tijd van m'n hervormingswoede en ook de tijd, dat ik met m'n kop vooruit tegen aflerlei muren opstormde zonder ooit een steentje van z'n plaats te brengen. Denk nu niet, dat 9 t me berouwt die tijd gehad te hebben. Al bob ik niets verkregen dan teleurstelfing en ondank... veel zaad heb ik toch nitgestrooid en wat daarin goed en levensvatbaar was... dat zal wel eindigen met te ontkiemen en op te schieten, al wordt 't koren dan ook door een hoop domme maaiers geoogst en al zal 't dan missehien maar aan een enkele historiekenner blijken, dat ik so'n eer Ste denker van een idee ben geweet. Maar... nu 't vnnr in me een beetje begint te doven... al ben ik niet zo'n verloochenaar van m'n idealen ala jjj geloft... nu wil ik toch ook wel eena een zierrje erkenning oogsten, een beetje plezier beleven Van m'n werk. Weimer. En daarom ben je bezig de dombeid te vleien? Herman. Niet te vleien; maar te leien. Wat die dombeid wily moet toch gebenren. Of we hoog springen of laag... daar moeten we doorheen. Weimar. Ala je de zaak zo beschonwt... Herman. Hebik me dan gerechtvaardigd? Notes. 16gies logical — over-winn- to conquer, vanquish, subdue, surmount, to be triumphant — (het) borrow me (it be-sorrows me) I repent — levens-vat-b a a r vital, able to survive or to live — al... dan ook even though... may — d o (o) v- to extinguish, to go out — be-le(e) v- (to,be-live) to find (on the way of life) — ofwe hoog springen oflaag (.whether we make high jumps or low ones") whatever we may do — rechtvaar-dig- (verb) to justify (the adj. means just) justice is called in Dutch re chtvaar dig-he id.) Karkel. Zeker yerontaehnldigd; maar... zie je... ik moot or toeh eons over nadenken. Herman. Voorzfchtig ak altyd, he? 'tis good. Dos... later meer hierover. Vertd me nn eena waarom jxj de West hebt veriaten? Weimer. Wei... op den door kon ik 't kKmaat met verdr a gen. No zoek ik in Nederland een betrekking te krijgen. Herman. Op dit afgelegen dorp? Weimer (aarzdend). Nee; Hier ben ik am een andere reden. Och... zie je... jij mag die reden wel kennen, als je er vooriopig maar over zwijgt. Ik ga tronwen. Herman. Zo... zo. Wel komaan. Beter laat dan nooit; maar van harte gehikgewenst. Woont je aanstande das Her? Weimer. Een paar hnizen van je af. 't Is Dora Spronk. Misschien ken je ze wel? Herman. Aha, 't mooie dochtertje van de gewezen aktriece. Jonge, jonge, ik maak je m'n kompliment over die verovering. Notes, op den dunr on the long run — be-trekk-ing situation — Och... zie je... Why... I must tell you (zi e-j e, do you see) is used in the meaning of I must tell you) — voor-lopig provisionälGy), for the first (time) — Zo... zo. Well komaan Oh yon are, are yon? — Well. I say! — je aanstaande yonr intended — misschien kenje se w o 1 Ton may happen to know her — gewezen aktriece actress that was, former or quondam actress. Jfarcellud Emants, A fragment of Stupidity's power. Weimer. En Dora is niet alleen mooi; maar bizonder verstandig en zeldzaam lief. Een allerbekoorlikst vrouwtje; dat verzeker ik je. Herman Qachend). Zevenenveertig jaar en nog zo verliefd! Weimer. De haren zrjn vergrijsd; maar 't hart is jong gebleven. Herman. Gelukkige kerel en... gelukkig ook voor Dora, die toch zeker een vijftien... zestien jaartjes met je scheelt. Weimer. Vin je dat te veel? Herman. Als je hart zo jong is gebleven? Wei nee. En wat won je worden? Weimer. Dacht over burgemaster; maar 't ongeluk wil, dat de commissionaire minister geen benoeming wil doen en dat tnienwe ministère op zich laat wachten. Herman. Jij kunt ook zwijgen; daarom wil ik jon wel vertellen, dat op dit moment een voordracht met mijn naam er op bij de koningin is. Weimer. Aha! Nu... dan wens ik je bij voorbaat ook geluk. Due krijgen we na een ministene, dat de domheid zal leiden en in de goede richtig sturen? Notes, vin(d) je do yon think — op sich la(a)t- wachten to make (people) wait for one's self (to come); to be long in coming — voordracht recommendation. 236 Marceltas Emants, A fragment of .Stupidity's power". Herman. ' Hob jij ooit een ministene gexien, dat zetfs maar probeerde iets anders te doen? Maar . . . kerel daar valt me iets in. Weimer. En dat is? Herman. Ala jij me werkelik gevolgd hebt, dan weet je, dat ik in de Earner steeds aangedrongen heb op een Rgksbank voor verzekering tegen ziekten en ongelokken. Word ik minister, dan zal ik voor aHes m'n best doen die bank tot stand te brengen. Zou jij er direktenr van wiQen worden? Weimer. Willen? Wat graag; maar... Herman. Met je buwelik zal je dan een beetje gedold moeten oefenen. Weimer. Tenzg ik 't waag te trouwen op de mooie kans. Herman. Ik zie met genoegen, dat je toch iets minder zwaartQIend bent dan vroeger. Weimer. De tovermaeht van de liefde. Herman. Die heeft al wat op d'r geweten. Nu . . . denk er over en voorlopig mondje dicht. Notes, aan-dring- op to urge, to press, to bold forth (for attaining a purpose) — wat graag jso gladly — gednld oefen- to be patient, to wait a bit — zwaar-tillend saturnine, a pessimist — mondje dicbt not a word of it (to other people)! dont't tell tales! Marcellus Emants, A fragment of .Stupidity's power*. 237 Weimer, Daar kan je op rekenen (op zijn horlofizje fyjkend). 9 t Wordt mijn tijd ; maar zeg me nog 66n din£ Waarom laat jij je vrouw en kinderen in dit afgelegen oord wonen, terwijl je zelf in den Haag zit ? Herman. Och... dat is een overkwikkelike zaak, waarin de domheid ook al een hoofdrol heeft vervuld; maar ik vertrouw, dat de kwaje tijd nu achter de rug is. Mijn vrouw en ik..., we hebben zo zoetjes aan de leeftijd bereikt, waarin de jaloezie, die grote klip in 't vaarwater van de hinecken vrede, genoeg afgesleten en verweerd is om geen gewar meer op te leveren. Weimer. Zo. Heb jij met de jaloezie geworsteld. Dat schijnt een boze vijand te zijn. Ik hoop niet, dat ie Dora of mij ooit te pakken zal krijgen. Herman. Daar kan je vooruit niets van zeggen. Wat mij betreft: 9 t is geleden; Schwamm d'rtiber; maar... stil eens (lui-sterend) Hoor ik daar de stem van Marie niet? Ja wel; daar is ze. Heb je nog een ogenblikje? Weimer. Niet lang. Herman. Alleen maar om kennis te maken. (naar button roepend) Marie! Notes, on-ver-kwikk-elik unpleasant, disagreeable — kwaje = kwade bad — op-lever- to offer — te pakken k r g To get hold of — still eens stop! Stay! A FEMALE DOCTOR'S ROUNDS, by M. de Jongh — Van Beek en Donk. (Hilda van Suylenburgh, an enthusiastic defendant of the rights of woman, accompanies her friend D. Corona van Oven who is visiting her patients.) En waar gaan we nou naar toe? 9 vipeg Hilda even huiverend onder de tweevoudige aandoening van vrees om nog meer ellende te moeten tyjwonen en koortsig verlangen om toch dieper door te dringen in 't ontzachelike drama van 't volksleven. Corona zag heißen, "Nou gan we naar en geheime plaats en je moet me beloven, dat je er nooit tegen iemand en woord van zeggen zult! Wil je? 9 "Wat bedoel je? 9 vroeg Hilda bijna angstig. Hetgeen ze gezien had was al zo overstelpend geweest, dat ze achter Corona's geheimzinnige woorden onwillekeurig vreemde, ontzettende dingen zocht. "Het is 'en groot geheim, en voor ik je binnen laat, moet je me heus volkomen stilzwijgen beloven, want al iemand het hoorde, die er misbruik van wou maken tegen mij; zou ik met gevangenisstraf kunnen worden bedreigd. 9 "Wie beloof het je; ik zal er met niemand over spreken. 9 "Corona glachte. " ik men iets tegen de wet doet, moet men zelfs met z'n vrienden voorzichtig zijn, niet waar? 9 "Ze waren nu in de Willemstraat en het koetsje hield stil voor een eenvoudig gesloten huis. Op het naambordje op de deur stond: Weduewe Steunenberg. Hilda zag er naar en het gaf haar een soort rust; er wo onde teminste niemand die zijn naam verbergen moest. Corona was met Notes, nou = nu — aan-doen-ing affection, commotion — bn-wo(o)n- to attend, to witness — over-stelp- to overwhelm — ont-zett- to frighten, terrify — mis-bruik ma(a)k- to abuse — gevang-enis prison. Van Beek en Donk, A female doctor's round. 239 de huissleutel binnengegaan; ze scheen volkomen tuis en liep recht door naar achteren. Maar als Hilda, in een bewust spel der verbeelding, zich deze achterkamer had voorgesteld als een toneel van gruwelen, des te vreedzamer moest haar toeachijnen hetgeen ze er zag. Het was een grote lichte toinkamer; de zon scheen met witte schittering vlak door de wijdgeopende deuren, en gleed met dartele lichtlonkjes over de artistiek mooie prenten aan de muur, over de bloemen op tafel, en^over twee grote witte kussens op de grond, waartussen een baby speelde. In een hoek stonden naast elkaar twee rnstbedjes, op het en meisje van ongeveer zeventien jaren, op het andere een klein Week ventje van zee. Corona ging naar het kleine kind op de grond, en nam het op haar arm. Wel suusje, m'n poppetje, ben je hens blij dat ik kom? Het kind lachte even, alleen het mondje vertrekkend, de gewinn schuw vragend op Hilda gericht. Het was bijna vier jaar, maar zo klein en teer dat men het nauweliks twee zon hebben gegeven. Met grote bange ogen had het omgekeken befj 't opengaan van de deur, een blik van angst, het trenrig in de oogjes nog zo kort geleden geopend, maar bij het herkennen van Corona had het lachend de handjes uitgestrekt. En hoe gaat het met Ja ap en met Liebbet? Ik denk dat ze wel ganw beter zullen zijn, als ze zo zoet en geduldig blgven liggen. Corona ging naar hen toe en kuste hen beide, het kleine Sunsje op de arm, en Hilda, die nog aarzelend tyj de dear stand, zag het groepje aan en vond het mooi om Corona zo te zien; er was iets roerends in die trotse slanke vroaw met haar strong profiel en donkertiepe van spaanse Madonna in teder erbarmen met een kindje. Maar, als ik beter ben, hoef ik dan hens de straat niet meer op?" zei kleine Jaap. Het was een vraag die ie Notes, huis-gleutel latchkey — twice zou hebben gag oven would have put it down for two years of age — beter well again — zet obedient, good — a a rz-el- (from aars arte) to hesitate — er-barm- to be compassionate — hoef ik dan hens de straat niet meer op? Don't I need (to run) into the street after that, note really 7 Van Beek en Donk, A female doctor's rounds. dikwgls deed, soma zeurde ie ze drie, vier maal achter elkaar, soma maakte ie er een spelletje van en vroeg bet telkens op een andere manier, altijd weer verlangend het heerlike antwoord te horen. „Nee, zeker niet, ventje, hens niet! Als le bete is, gegen lieve beher vandan, bij 'en lieve boerin, waar allemaal koenen en schapen zijn." Maar denkt U, dat m'n beentje weer zal aangroeien?" „Dat gelöt ik niet, m'n jonge, maar dat is niets; we zullen je 'en mooi houten beentje geven en je znlt 'es zien hoe flink je daar weer mee lopen zult! Maar waar is tante Ida?" „Hiernaast," zei Iieabet, „in de badkamer." En Corona, met Sunsje nog altijd in de armen, ging naar het vartrekt daarnaast en Hilda hoorde haar zeggen: „Goeie morgen, tante Ida, hoe gaat het?" „Guns, dokter, ik had U niet horen komen... hoe hebt U de kinderen gevonden?" We zullen ze 'es good bekijken, maar me dunkt dat alles good gaat. Suusje begint me bepaald te kennen. Ze sohrok nog wel even bij het opengaan van de dear, maar toen lachte ze toch dadelik, niet waar kleine dot? Maar tante, laat me eerst even 'en vriend In van me vooretellen, hier naast..." "Hebt U iemand meegebracht? Durfde U dat te wagen? Een onvoorzichtig woord kan ons alles kosten..." "Nee, je kunt haar gerust vertrouwen." En daarop zag Hilda een tenger vrouwtje naar zich toekomen in een glad zwart kleedje, een lief bleek gezicht, niet jong meer, met veel vermoeide trekjes en grijzend haar, maar iets jong dwepends in de lichte ogen en veel zacht-heid om de mond. Dit is tante Ida," zei Corona, na het officiel noen van de namen: „freule van Suylenburg, jüngst von Steunenberg, jüngst medeplichtige bij onze grote misdaad." Notes, allemaal können cows etc. everywhere — Guns = Chut Lor — v i n d- to think (judge) — bep a a 1 d decidedly — schrok = schriftte was frightened — voor-stell- (to put before) to introduce — tenger thin, poorly, slender (from the Fr. tendre, Eng. tender) — mede-plichtige (from ple(e)g- to commit) accomplice — mis-daad crime. Van Beek en Donk, A female doctor's rounds. 241 ,Wat voor 'en misdaad dan toch! Hot ziet er hier toch niet nit als 'en rovershol," lachte Hilda, un volkomen gerust. En toch is het dat, in de voile betekenis van het woord. Maar kom mee, hier in de badkamer, daar kunnen we rustiger spreken. En toen de deur geeloten was: —,Het is niet goed dat de grotere kinderen dat allemaal horen, maar tante Ida en ik zyn hense rovers, niet waar tante? Want al deze drie kinderen zijn gestolen en men zou on kunnen vervolgen, en, het ergste van Alles, one de kinderen Amen, als iemand iets wist en ons verraadde." "Ja zeker!" zei juffrow Steunenberg. "Ik durf zelfs gegen meid honen; niemand mag iets van deze kinderen weten." "Waarom dan toch? Ik begryp het niet. Toe Corona, vertel het me nou gauw." En terwyl ze handig het kindje begon uit te kleden, om straks het kleine ziekelike lichaam te kunnen onderzoeken, vertejde Corona het verhaal van haar kinderroof. Op een nacht in 't last van Februari, toen het z lang achtereen gesneuwd had en het z glad was, was ze teruggekeerd van een zieke op de Denneweg, bij wie ze in grote haast was geroepen. Ze had niet eens de tijd gehad, om haar koetsje te telefon6ren. Maar op het Voor- hout, vlak by huis, had ze in eens zachtjes horen kreunen, alsof er een ziek dier lag te klagen, en bij een van de bomen had ze, donker, tegen de witte sneeuw, een klein hoopje zien liggen. Ze was er heen gegaan, menend dat het misschien een mishandelde hond was, want ze had niet, als zoveel andere, haar medelgden in twee aparte vokjes verdeeld, een voor mensen en een ander voor cueren. Voor haar had al wat lijdend was aanspraak op erbarmen. Maar toen ze bij het hoopje was gekomen, had ze er geen hond, maar Jaapje gevonden, het kleine jongetje, dat nu binnen lag, met zijn afgezet beentje. Slaperig,  beg! — aan-epraak op a right to — af-zett- to amputate. Maroellui Emanta, A fragment of.Stupidity's power dat een nienw idee, ala 't in de maathappij wordt toegi past, altijd al ond ia... soma to ond, dat haast niemau zich de naam meer herinnert van de man, die er 't een mee aan ia gekomen? Weim«r. En faeb je je wel eens afgevraagd: hoe komt 't, dat ee idee eerst achijnbaar verloren moot gaan en dan nog eei bedacht moot worden am algemene instemming te vinden Ideas moeten rijpen of liever de meneen moeten rij'pe voor een idee. 