Maritime geography and statistics ..
Van zwarte walvisfchen verfchijnt er een groot gantal in de bagi; en men vinde er aan de rivier-mopden andere in overvloed, maar in de pogingen, om er de walvischvangst te oefenen, is men nict © geflaagd, uit hoofde van de kortheid yan den Z0- mer, en het menigvuldige drijfijs. Nabij de kusten oantmoct men er rendieren en witte beeren. De cerfte worden gezegd met groote troepen in October Noordwaarts aan te uekken (*). Op 67° N. Br. neemt alle plantewas, behalvemos, er een eilde. De Noorder oevers van Hudfons baai zijn ‘nog bie (*) Er is in het Esrfe Dee} opgemerkt, dat de rendieren Spitsbergen tegen den winter verlaten, en over het ijs naar Nova Zembla en Siberfe crekken; zekerlifk om eene warmere landftreek Op*te zoeken 3 maar in de befchrijvingen van Hudfons baat worden auj hicromflreeks juist het tegendee!l gezegd ce. doen.. ZEEVAART en KOOPHANDEL. 149 Bbijkans onbekend land, waaromtrent de Aardrijkse kundigen blijven voortg Sänger, der gegen, welche er in op, loopen, hetzelfein, in eilanden spitzen, en met Baflins baai gemeinen schap heben, den of het fiechts infnijdingen in vast land zijn. Van dezen aard schijnt de Welcome sei te zin, die in Repulfe baai ten einde loopt, en haren naam, even als deze baal, van Zeclieden ontving, die den zoo verig nagefpoorden doortoge naar het N. W. zochten, en hem in het errfte meenden te hebben gevonden, maar zich door het uitrinde van de baai zagen terug wijzen. Chesterfields rivier, san den Wester oever des ingangs van Welcome sei, voedde, uit hoofde van bare grootte, lang de hoop, dat zij den doortogt zou opleveren; doch, haar bezigtigende, vorid men, dat zij in cen zoetwaterplas ten einde liep. Omstrecks de Zuiderverevs van Hudfons basi, die den naam ven Nicuw Zuid - Wallis voern, is de zee enkel van den aanvang van Julij tot 2an dien van October vrij van ijs; en er drijven, zelfs in dit warmere faizoen, van de ceuwig bevrozene ge- westen ten Noorden, ijsethnden de baaijen van +het Zuiden in. De uiterften van warmte en koude zijn et. 140° van elkanderen verwisderd, daar de Ther mometer er in Julij tot 90° klimt, en in Jenvarij tot 50° beneden o daalt. De strengfte koude worde men er bij zonnenopgeng ontwasr; en, als het or ten fterkfte vriest, is de lucht er fteeds zuiver en helder, eh de -wind beflendig N. W. Gedurende - K 3 ) den ge AARDRITKSKUNDE Voorn den’ wirter schlimt het Noorderlicht er bijkas alte machten, en ziet men er dikwijls bijzonnen, die de uiterfte koude aanduiden. Bijmanen zijn er ook: ges 'qmeen, als de. dampen, die uit zee oprijzen, door de vorst verdikt worden. Schoon de zomer ge AARDRITKSKUNDE Voorn den’ wirter schlimt het Noorderlicht er bijas alte machten, en ziet men er dikwijls bijzonnen, die de uiterfte koude aanduiden. Bijmanen zijn er ook: ges 'qmeen, als de. dampen, die uit zee oprijzen, door de vorst verdikt worden. Schoon de zomer ge AARDRITKSKUNDE Voorn den’ wirter schlimt het Noorderlicht er bijas alte machten, en ziet men er dikwijls bijzonnen, die de uiterfte koude aanduiden. Bijmanen zijn er ook: g Warmte er den größten noort die per, dan 4 voet, ondooit, is zij toercikende, om een kortftondig plantgewas voort te brengen, en doet zij dit spodig. De bladeren van het geboomrté binnen weinige dagen uit, en de Europa men der faktorijen van de voorgemelde,- en nader te befchrijvene, Hudfons basis Compagnie, oogften it Filij de tuinvruchten, die door hen in Junij gezaid averden, en uit keukengroentes beltaan, welke het teste tegen de koude beftand zijn. Dit bevrozen klimaat is intusfchen voor de Europennen zeer gezond, en dezelven zijn er an weinige krankkeden und der völkern. De Noordelijkfte vastigheid der gezegde Compavnie is het Prins van Wallis fort, ‘am de rivier Curchill, op 59° N. Br. Deze rivier is de eenige ausde, welker mond ‘niet verftopt is. Intet. gendeel kan zij door de grootfte fchepert 10 mf ver bevaten worden, magr verder op loopen er rot- "fen dwars déor haar henen. De gromf der oévers ‘is: rotfig en naakt. Binnen 7 mijl van ‘de faktorjj vindt men ‘er geen ‘geboomte, en landwaarts in fiechts ideine jeneverboomen, dennen, poputiereti en -wilgen. Verder ten Noorden neemt de verfchrik- Kedike barheid toe, en worden de bewoners zeidzas mer, ZEEVAART en KOOPHANDBL. 192 ther, dat men ten laatfile in de koude woesten§ geen {poor van plantgewas en menfchelifke wezens vindt. Het klimaat van. Fort York san Nelfons riviey op 57° is weinig beter, dan dat dier andere vastip- heid; maar klimaat'en grond beide verbeteren groos teliiks omltreeks de Moofe- en Albany - forten, wele ke beide aan rivieren liggen, die zich in James baai, aan het Zuider viteinde van Hudfons baai, ontlae ten. Hier teele men met gemak sardappelen, radif- gen, en bijkans alle foorten van keukengroentes; ea men denkt, dat er zelfs k Oren gebouwd zou kune men worden. De boomen bereiken er cene aane vienlifke hoogte, en onder dezelve is de grond set mos, aardbezién en beziedragende heesters, als kruisbezitn, bramen, frambozen, aslbezién?enz. Bezet. De Ostkust der baai heet Ease Main, on is, 200 mogelijk, nog barder en onverbetertijker, dan de Westkust. Er -liggen langs hasr ontélbaar velt rotfige eilanden. De oorfpronkelijfke bevolking der kusten van Hudson baai is zeer kin van getal, o grootelijke door krankheden gedund, die er finte hunne ge. Einige befiegen, die er finte hunne ge. Zoo wel als door de geftadige moorden, welke zi onder elkanderen begran, als zi} befchonken zim. Die Wilden zijn van middelbare grootte, kopere Keurig » geregeld en aangenaam van geleatstrekken, K4 in aga. AARDRIJKSKUNDE: yoon in hunne gedragingen ngtuusijk zacht, handelbsar en mipzeam, maar tevens behendig., en tot ver- chalking en dieverij in {taat en overhellende. In de betrekkingen van oudgrs en kindcren bewyzen zij de meeste Kiefde. Zoo als de meeste. Wilden, die nog van alle befchaving veritoken zi, weten zij van geene zorg voor de tockomst, en wordt er onder hen’ neoit voorraad tegen tijden van. {chaarschheid " opgelegd. Van hier, dat zij, als bunne jagt eens. weinig opbrengt, dikwijls van honger omkomen, of tot, de fchrikkelijke noodzakelijkheid vervallen, van hunne eigene kinderen op te eten. Zij zin hoogst bijgeloovig, en fchrijyen elk toe- al van hun leven aan den bovennatuurlijken invloed van eenigen bijzonderen geest toe, die, in de ger daante van cene fter, een wolf, een beer, een boom, of ander levend of kvenloos voorwer Zij zin hoogst bijgeloovig, en fchrijyen elk toe- al van hun leven aan den bovennatuurlijken invloed van eenigen bijzonderen geest toe, die, in de ger daante van cene fter, een wolf, een beer, een boom, of ander levend of kvenloos voorwer Zij zin hoogst bijgeloovig, en fchrijyen elk toe- al van hun leven aan den bovennatuurlijken invloed van eenigen bijzonderen geest toe, die, in de ger daante van cene fter, een wolf, een beer, een boom, of ander levend of kvenloos voorwer p, hun log beftuurt. Zij gelöven, dat er een opperfe gever van alles gocds is, dien.zij Kitch-e-man-e-to, of het groote opperhoofd, noemen; en tevens eene oorzaak van het kwade, Whit-ti-co, aan welke zij bunne groot{te wederwaardighcdeden toefchrijven, en welke zij door lofzangen ter harer cere trachten te verzoenen. Hunne regeringsvorm is volmaakt Aartsvaderlijk 3 en de raad en het gevoelen van den vader van elk gezin worden door deszelfs jongere leden met eenen hebbelijken eerbied. opgevoigd. Voor hunne krijgs- of handelstogten wordt er eon Opperhoofd gekozen, welks perfonlijke verdienfte, of bekwaamheid het cenige ig, dat de keug segelt ‘. en ot ‘ ZEEVAART in KOOPHANDEL. tgp ea welks gezeg., -met de saniciding tot deazelfs ops gagt aan zulken magtvoerder, cen citde neemt. Zij verdecien den tijd in naciten, im pleats van in dagen, en hun jear bestaat uit swaalf maanden, die elk naer cene bijzondere gebeurtenis, of cen. verichinfel, dat.er in haren afloop voorvalt, genoemd worden. Dus voert Januarij een naam, dic fterke koude sandnidt; Februarij dien van Oude mean; Maart Arenden maaan, om dat de - Arenden er alsdan verichijnen; . April dien van Ganzen maan; Mei ~————— Kikvorfchen mean; - Juni) voeert cen naam, die bet alsdan plaats grijpende leggen van eijeren door de vogelen aanduidt; Jul cen naam, die tot bet ruijen der ganzen be- trekkelijk is; Augustus, onleent zijnen naam van het uitviies gen der jonge vogelen 5. . September den zien van het abvallen der herten; November ——————~—~ het bevriezen der rivieren; December ——— a= afvalitn van het Sprokkelhout der dennen. - Schoon het land omftrecks Hudfons baai reeds in den a Anvang der zeventiende eenw door de Engelfchen werd ontdeke, werd hetzelve echter, uit hoofde van zip (chrikkelikk, en geenerlei voordec! belovend s vourkomen, tot een halve ceuw later verwasrioosd. Tp een wert afr Nelfons révier een bnndelspost aahgelegd, welke-intusithen in 1655, door emige Fraafche: waacialzca uit Kanade, weggenomen vwerd.: Id 1670 optfing eeme Compagnie, aan welkor boRi Prins koseny was, ok-trooi.tot.cen uirfluitenden handel op 2Hud(bns baal,” en tot het zoeken van ¢on doortogt’ ten. N. W. Deze: Compagnie fichtte eenizwählen, welche  van fteen gee: bouwd, en met 40. of 50 vietentwintig en twaalfe ponders beget. Fort York heeft ongeveer 15 twaalfs en negenponders, en is, als de overige vastigheden, wit vierkante dennen balken te zamen gefteld. Geza- menfigke hebben zij 4 floepen in gebruik, van 27@ ton te zamen; en ér komen van dear, met â fches pon, van 780 tom te zamen, ongeveer 48,000 ftules: velén van beeren, vosfen, wolven, katten, orters, bevers, hertebokken en hinden, ene. benevens 'cass toreum, en vederen en schachten van ganzen. Die ' invoer in Engeland wordt op 30,000 P. St. jaar Iifks begroot, en de vitvoer van daar naar Hudfons baai op 16,000 P. S. aan goederen tot den handet met de wilden; als glazen koralen, koperen ringen en hafsbanden, ketels, mesfen, bijien, en andere: igeren werktuigen, schietgewer, buskruid, kogels, hagel en vuurfteenen, brandewijn, tabak, grove: Wollen ftoffen en dekens. (n Je l'egenete, De Quelle van het land, dat de Portugesicha ‘autdekkers’ Labrador. heben genoemnd, en wearsan de Engelfchen, weinig ter eere veri hun land, dm mem van Nicaw Sritanje (*) hebben gezocht te (*) Deze bevat op fommige Kaarten al het Jand van Amerika ten Noorden van Kanada, behalve Grocne, lind en de N. W. kust. = 46 ANARDRIKSKUNDE voor geven, seikt van dem iegeng der Hudfons beai tot asn' den mond der rivier van S. Laurens, en be- ftent uit eene recks van rotfige bergen, die fteil vit zee oprijzn, en flechts wanftaltig geboomts voortbrengen. De meeren en rivieren zijn er talrifk, en vioeijen over van -visch; en er liggen langs de. ganiche kust henen cilanden, waatop er zich eene ontelbane menigte van. zeevogels, en met name ook donseenden, onthouden. De eetbare groentes, wel-. Ke men hier vindt, zija wilde fellerij, tepelblad, en andere middelen tegen de schurik. Her gedicie is er 'hetzelfde, als in de omstreken der Hudfons baai, en wordt in den winter veelal wit. De par van Labrador is er door de Hernhufche zendelingen ontdeckt, die er aan de Ostkust op 57° N. Br. eene ftichting hebben. De Engelfchen bezoeken het land, om er bont, baleinen, traan, en a kabeljaauw, in, te handelen. De inlanders schijnen van twee verichlende ge. flachten te wezen, als Eskimaux en berglieden, die een mengel van. Fransch - Kanadisch-bleiben fchiinen te wezen, Christenen heeten, en dusgenoemde wig ans, Of hutten van berkenbast en hertenvelien, beswonen. Zij generen zich enkel van de jagt, en verkoopen, de yellen van het wild, dat zij opdoen, san de Kanaders, waardoor zij evenzeer met fterken: diank overladen worden, als de Kamchatkers, en door de Rusfen. De Eskimaux zijn een gansch  of cenig voarwerp Afgodisch vereeren; en ij hebben vokalische vroweren, noch wetten. De mans. nemeh verzeider# vrouwen, die 2ij als hunnen cigendom befchouwen, overdoen, verruilen, of leenen. Op deze komt al: de arbeid neder, bebalve dien van woedfel te zocken, dat het cenige werk der mans is. -Hunne rekenkunst gaat niet boven het- twintig- tal. Hunne kanoos zijn yan houten ribben,' waar- over er zechondenvellen gefpannen zijn. Déselwe nijeh no voet lang, en flechts a voet breed, en kunnen fiechts een map bevatten. Hunne wapens beftaan uit werpfperen, boog en pijlen, Zij houden vele opden zoo om derzelver vieesch, dat zij eten, als om de, vallen., en om de.dieren des winters voor Ihwnne fleden te fpannen... Het.aantal der Eskimaus dis klem. : Aan de kust,. ¢ekent men, zijn.er: ates caneer dan 1500 of 2000; ¢m +21} durven “de-kust _-@elden verlaten, daar de ber glieden eenen verouder! Sden en vernielenden oorlog tegen’ hen voereri. ag NARDREESKUNDE voor _o aNedar~Kenaila, ¢*) lige aan weerskanten van de §. Laurens riviet, voor zoo -veel-deze tusichen het meer S. Francois en: de zee begrepenis. Zij wordt als de tweede rivier- van Amerika’ befchonwd, kome onmiddelijk uit: het.micer Qntario voort, ontvangt het water der lange: maneen(chakeling van meeren, @ie Kanada van, het lastelder Veretnigde Staten {chei- den, em ontiast zich dodr de Golf van S. Laurens. 4ij is van den aanyang van December tor aan het amde van April mee ijs bedekc, on lant ich- op de welgende w¥ze kortelijk oefchrigven, : Here breedte is dan haren mond, bi Kaap Roficras §e uur. od Keaap Cat, 140. mijl van den mond 10 . Ter plaatie,. waar zig‘ de Sagueday ont- yesgt, 260 mijl van.basen mond: - 6. - Ago, het benedecke van het eilehd Or- JEANS!: 370 mil ven haren;:mond 6:5. 5 | rn of ih - + 4 be sy De nadm van Kanada is voor de rustglooze op- fpoorders van faanisvorfprongen een’ ftruikelblok ge- weest. Sommigen’leidden hem af van aquinada (hier $6 nieté!) een altroep -van de Spaamfche’ ohtdekkers:, die ‘er: goud och 2iivet' Vondes, Dic codeni do WH dsm aan de. Franiehen hebben ro¢gevoesd, toem dezen qe het: cerGe,-sankwamen, en degen gouden fet -yacr App, nage des lands. hebbea gghouden. Agdaren wilea, dat Kangda, bij de, Wilden cene vereeniging van hnizeg is, en dezen hun land zonder huizen dus zouden hebben genoemd., Men weer. (chies niet, welke van beide afleidifgen de ongerijmdfte is. ZEEVAART an,KOQPHANDEL. 559 . Dit cilgnd leat -agn weerskanter: van gich esq doortogt, ter widte.van 9 mijl, open, em de sjvieg is tusichen dat eiland ep Quebec wedgrom § Midbreed, en, tat asp Quebec, 490 mil van baeg mond, voor Liniechepen bevagsbaar. Man Quebec tot aan bet meex van S. Piesre is ex, go miji atands, en is de rivier tuschen de 5 eg ¢ mijl. bread. Het meer is 10 uur lang,.en 4% yur breed... Deszelfs Noorder _viteinde Mgt 129 mijl boven Quebec. De rivier is tusfchen het meeg en La Voltiere, 10 mijl boven hetzelve, eene mijl breed; en 30 mijl verder, tot aan Montreal, ig dey reedte wederom tus{chen de a en 4 mijl. Van Quebec tat aan de laatstgenoemde plaats, dig 560 uur bayen den mond der rivier ligt, is dezq voor {chepen, die 14 voet diep gaan, bevaarbaar, Het Getijde doet zimen invloed tot ongeveer 80 uur boven Quebec gevoclen. Tusfchen Montreal, en heer S. Louis, 6 Mil verder, is de, rivier $ mijl bread. Dit meer ig x2 mijl lang en 4 mijl breed. De afftand tusfchey betzelve en dat van S. Francois is 25 mijl, geduy rende welken de rivier o§ mijl en 2 mijl breed is.. Het meer van S. François is 30, mijl lang, gy 20 mit breed. Tysfchen hetzglive gn het meer.Dep Quizend eilanden is de rivier f. mijl breed, ex tuge fchen het lagrstgenoemde meer en -Kingfhon, asn.den apgang van het meer. Ongario, susfehen-de 6 en & anil. De ghecle afftand van haren mond is er 745 mijl. o ws i i 460. AARDRIJKSKUNDE voer: mil. ‘Wah Montreal tot aan: het meer Ontario is z\j voor booten van 9 ton bevaarbaat, uitgenomen ,OP de fterke <fhellingen van den ftroom (rapids} yoven Montreal; op die van Thirot, en bi den grooten waterval, waar de booten gedeeltelijk ont: ' Jaden, en de’ goederen langs draagpaden (portages) - yervoerd moeten worden; voor zoo veel men ex nog geene z Jelingfche väarten met-fluizen heeft angelegt, langs welke men. dé onbevaarbare boeken te boven komt. Men heeft 7 dagen nood!g, om van Montreal de rivier op naar Kingston te varen, en van Kingston tot aan Montreal zakt men haar binnen 2 of 3 dagen af. Het meer. der Duizend eilanden, m- fchen dat van S. Francois en Kingston, heet dus naar de menigte van eilanden,- of liever klippen, die Herzclve omvat. Deze ziin met houtgewas bedekt. Het meer Ontario boven Kingston is 220 mijl lng, en-70 mijl wijd. Op fommige ‘piaatfen is het selle zoo diep, dat men er geen grond heeft kunnen pti« Fen.- Het förnt: er over het gebeel weinig, en het Water golt or niet fterk, maar then befpreur in herd zelve ongeregelde verheffiingen » zoo als in het meer wan Geneve en “elders. De voornaamfte havens zijn Kingston, de baai van Groot Sodus, ten Zuiden 2 ex Toronto, of Yotk, ten Noorden; maar de ine gangent der belde -laatfte zijn met zandpiaten bezet! in vredestijd zijn ér,' behalve 3 of 4 gewapenile Koningschepen Van 200 ‘ton, eenige Koopvaardijd schooners ‘en. floepen, van tuschen de so ch 200 ton, op dat meer in beweging (*)- * Herzelve heeft mét het meer Erie gemeenichap door middel van de rivier Niagara, welke van we gens baren zoo ontzaggeliiken -waterval vermserd. ss. Deze is meer dan eene wij breed, en förnt van ene hoopte neder, die Regtlandig gemeten: 60 voet bedreact. Een eiland ter breedre van ruim soe vor verdecit hem in tweeen, en vermeerdert zija geweld eer, dan hetzelve daardoor verminderd wordt. Het ‘draagpad, langs hetwelke men de Koopgoede= ren om. bem henen voert, is 9 mijl latg, en boven hem is de rivier wederom bevaarbaar, ex butt aif dit tot aan ber meer Erie. Dit laatfte is goo mijt lang, en go mij breed, doch niet boven de co vadem diep, en ‘bij: goed weder kunnen de schreen er overal ankeren.. De Noorder oevers zijn rotiig; even als de menigvul- dige eilanden, nabij het Westelijke witeinde van het meer; maar de Zuider oever beftaat over het. gehrel) uit een frasi zandig ftrand; ey het land is:zoo laag, - dat het meer, bij stormen uit het Noorden, die er. menigvaldig’ pldats grijpen, cen aanmerkelijk deel van hetzelve overstroomt.: Aan dezen kaht ligt de, , re | (*) De Vereenigde Staten’, tot welker grondgebied’ een deel van het meer behoort, hebben op hetzeive’ eene fcheepsmagt, tot vertterking van welke 2ij‘thens het fchip Nienw Orleans, dat ber grootfte vam aid) beftamnde.oorlogichepen warden mo et, op Spel hebbeag IV pexl. L, wis.. AARDRIKSKUNDE: voon haves ven Presque Isle, die mocijelgk.cc genaken., en flechts voor 8 voet-diep gaande fchepen gefchike, fe Aan den Noordkant beelt het moar genar goede haven. Hetzeive heeft met bet meer Huron gemeinen schap langs. de rivier Déstoit, of S. Claire, dies zag vam gan loop is, en zich genocgzaam im het middep foe een groot meer uitbreidt. Het meer Huron ia 456 mia lang, heeft 1000 mijl omvangs, en wonde door de korte Strat Michilimscinar, welke vooz groote schreiben bevaarbaar is, met het mecs Michie gen vemenigd. Dit laatte is o60 mijl lang ea 70 mil breed. Aan den anderen kant beeft het nes Huron, langs de Straat of rivier S. Maria, gemeinen schap. met het Bovenméer (Lake Superior), dat doo: mil lang, @ tusichen de to em ioo mix beded,.is. Deszeifs oevers ziju over het geheet roe fig, ex. de opperviahte. is met klippen bezet. Het fterme er dilowijls; en.er gaan golven als in dem ' Qeexag. Het water. is ee voorts onderhevig aan on: getogdide verheffiniren 5 : by welke het foms 5 of 6 Poet rijst. “Ad de meeren: vary Kanada, en de rivietem, dix dear, ubloepen, besdtten.cen overvioc D van salm., Frieden en andere visch, waarvan er echter geen an- der gebruik wordt gemacht, dan voor Pinnenianisgh westier. | Ven - deze lange; {cheepvaart door.de. meeren naar Gea: mond der rivier: va» S. Laurens wederkeerende, eet - voorts, idogs -hasin tinker of Ploogder ocver opm. tah -o Ji. Waasts ZEEVAART en KOOPHANDEL. 184 wkarts flevenende, komt men in de cerfle pleats aan de Baai der Zeven eilanden, weike eene goede ha ven vormt,, waaraan de Montrealfche Compagnie tot den N. W. bonthandel eene vastigheid heeft. Van bier drift zij cen alleenthandel met de bewoners vari Labrador, welken zij van het Gouvernement voor tooo P. St. jaarliiks heeft gepscht. De Groote Saguenay ontpringt in der §. Jans meer, en 1000 mijl lands ef. Zi voert eens entzagoeliike menigste waters benedenwaarts, dat, over eene rotlige reeks van hoogten, op 66 mij) afs ftands van het meer nederflortende, een waterval van 56 -voet hoogte verwekt, en wederorti elders van kleinere hoogtes valt. Deze rivier is aan harets Mond ongeveer cene mijl breed, maar verbreedt zich hooger op tot op 3 mijl. Hare oevers beitean op menise pleats uit regtftendice forfen van tusfchen de 600 en 000 voet hoogte. De vérbazende fneb | held van flroom, waarmede a zich in de S. Laue rens werpt, wmiaake het pelien van hare diepte set aren mond onmogelifk, maar deaelve is hoogers op, 12 mijl binnett de engte, 138 vadem, en 60 mijl verderop pelit men 6o vadern. Unstfpringende forfige punten aan weerskanten, tusfchea welke de rivier henen kronkelt, maken de vaart op haar ver- welend. Schepen, die niet swnar geladen zijn, kune hen haar met den Viced 25 uur ver opwor Je l'en de Noordzijde van den mond dior rivier ligni E& haven vm Tadovsfac, die om aantal groote L 2 {chee 164 - AARDRIJKSKUNDE vook °° fchepen kan bevatten. Het is eene ronde kom, die van rotfige oevers omgeven is. ~ Voorbij Malbay lJevert de Noorder oever der ri- vier ftoute en bdelangrijke tooneelen op, en beftaat zi} uit ontzaggelijke rotsklompen, die kreupetbosch tus{chen zich hebben, of uit de heuvels van den naam van ¢boulemens, die uit de rivier regtitandig tot eene groote hoogte oprijzen. Het Hazelaren ei- land (Isle Coudres) verheft zich daarentegen traps- wijze uit het water, en is. 7 mijl lang en 3 mijh breed. Het bevat eene parochiekerk, en 30 gezin- nen, die van landbouw beftaan. Boven dit eiland zijn de wederzijdliche oevers der rivier digt bewoond en zeer vruchtbaar. Het gelaat des lands ten Noorden is hoog, en beftaat nit eene bergreeks, die sie in het water afloopt, en aan de Westzijde bij Kaap Tourment, welks regriandige hoogte acco voet is, cindigt. Midden in de rivier ligt er eene verfcheidenbeid van kleine eilanden, op eenige van welke er volkplantingen aangelegd zijn, en op welke het hout: tew deele geveld is; ten gevolge waarvan er aldaar goe-de. weiden zim, en veel hooi gewonnen wordt. Bij het naderen van het eiland Orleans wordt men door een heerlijk en belangrijk -verfchiet getroffen. Het benedenein van dat eiland ligt 4 mijl boven Kaap Tourment, en het boveneinde 6 mijl -beneden Quebec. Het is 25 mijl lang, en 6 inijt breed, Van de doortogten aan weerskanten is de Zuidelijke voor “so.. a gToo- ZEEVAART 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bruikbaar, en de Noorddijke,. of» schoon ook Zeevaart 2x KOOPHANDEL. th groote fchepen bru 2: mijl. wijd, beeft bij den Viced nog flechts genoegzame diepte voor floepen, en words dagelijks ondieper. De rivier Montmorenci, die zich § mij beneden Quebec in die van S. Laurens gnelast, is vermaard van wegens haren val, welks hoogte regtlandig eq meten 246 (?)voet, en welks breedte 100 voet, is. Quebec, de hoofdftad van Neggr- Kanada, en te- vens die van gansch Engelsch Amerika, ligt aan den zamenioop der rivieren van Charles en van S. Laurens. Zij beftaat uit een oude en nieuwe, of boven- en beneden-ftad. De eerfte ligt op een rote fig voorgeberste, Kaap Diamant geheeten,.welks. top 350 voet boven de opperviakte der zee uite. fzeekt, en boven op zich eene Citadel heeft. Deze is uit een aantal werken zamengefteld, die door- natuur. En kunst beide onwärts worden gemacht, en tot Cene geregelde verdedigung soo tanvereifchen..- De pyblicke gebouwen onderfcheiden zich enkel door hunne groote vastheid. Zij beftaan uit cene Roomfche kerk, het gewezene Jefuiten Collegie, thans eene barak voor de troepen, een Seminarium. van Roomfche Geestelijken, een Protestantiche kerk, een Hof van. Justitie, een burger Gaschuis, gen Armenhuis, eer Klooster van Urfulinen, waarin er nog 36 Nonnen zijn, een algemeen Hospital, enze De nieuwe of benedenftad is de yoorname zetel van den handel, en beflaat den grond aan den voet van het voorgebergte, dien men trapswijze, aange- L g WOR. WARDUGESKUNDE Voon wonndi: heeft. Zh wordt: voor. ongezond: gelreus den. ‘De straten van beide ften zijn ongeregeld,: éneffen, “gemeenlijk neauw, ‘en veelal ongevioerd.’  bik, of geverd ptaatijzer heeft, doen dekken. De wertrckken zijn van fmaak en fraaiheid ontbloct. Be bevelking is er van f2000 zieln, dat voor 3 Franfchen zijn. - Aan den Zuider oever der fivier, tegen ovet heap Diamant, ligt Point Levi, die,in vereeniging met’ de Kaap, de rivier tot 3 mijl verlengt; maar tusfchen deze punten en het eiland Orteans is ex eche kom, tet wigite van 5 of 6 mijl, die s00 fehepen ven linfe bevatten kan. De Vioed rijt cr BH Evermachtstiiden 25 voet. : De rivier van Charles, welke bij de (tad th die vary S. Leurens valt, komt uit cen meer van denzelfden nam Voort, dat 12 miljl van Quebec ligt. Zij is ifechts: voor booten devaarbaar. Fe Quebec begint de rivière in December te bes Wriezea; en het ijs fipt er in fommige winters vast, @ wordt z00 flerk, dat men met paerden en wae gens van den eenen oever naar den andern rijde Gemetnlijk begine het in April los te breken, em warigt her er alsdan eensklaps aan zoo te doign, ' @at dé rivier binnen weinige dagen ganscl open is. Het eerfte opbreken van het ijs saat van een gerens “verneld,, det maar een zware kanomnade zweemty z uo want » ZEEVAART zw KOOPHANDEL. i& want, daar-het finelten ven ijs en {neeuw den frcom — " igisdan grootelifus heeft deen zwellen, riven de Gelchoitien er met groot: ‘geweld en gekrask "tegen eikanderen aan. Niets -ken er fcheoner worden uitgedacht, dan dé eezigren, die’ men des Zomers tus(chen Quebec ch (Montreal heeft; dear beide oevers der rivier er digt wee dorpen en boerderijen dezet zijn, waarvan & faerfie zijn, en de eerite, foe élett ook, 4k ‘zifne kerk hebben. In de rivi Ivan S. Laurens -valt, 8 mi boveh Disebee, die van Chauditre. Dezer cevers zijn na- by den mond met hout bezet', en zij ‘hefe, fehepen ven eene aanzielijk grootte, waters $e moeg. Zij ‘komt uit het meer Megantic voort, en Joopt 120 mijlen lands af.. Er is in haar, 5 mil wan faren mond, cen watérval van ego voet Breed- e; en feo voet hoogte.- Trois Rividys, Bo mij boven Quebec, figt tr plata, waer de rivier 5.° Nidurice in die van S. Eaurens valt. In den morid de terfte vormen twee eilanden dric kanaien, vah ‘welke de stad basen neath wont. Gee dier kenalen Idat grooter vairtuig oe, dan floepen, en binnen dezelve is de 6. Matf- #ice ook niet bevantbesr; dan voor booten. De Gad firekt zich 3 mijl bmgs-de grote rivier- uit, ®n bevat ongeveer 250 ‘htizea, meestal van ‘hout’, ene Roomech Catholicke' en ‘ene Protestanthe i » em-klooster van Urfulinen, een hospitad!) 25 heeft. ongeyeer 1,400 ihwoners. ‘« =~ *. Ls Het € \ aes “AARDRIJKSKUNDE voor _ Het meer S, Pierre’ ontftaat uit eené verwijling ger S. Laurens rivier, en is 91 mijl lang, tusfchep ge 1s en a0 mijl breed, en op fommige pleatia flechts 10 of 11 voet diep. Aan het boveneinde wan het meer ligt er een aantal kleine eilanden, van swelke men fummige, door het vellen van het houty tot.weiden voor het vee heeft toebereid. H et zijm de eerfte eilanden, die men boven het ciland Orler ans, dat 17 mijl van daar ligt, in de rivie aane treft. Verder heen tot aan het meer Ontario vindt ‘amen -vercheidene eilandengroepen. De stad van William Henry, of Sorel, 160 ueg poven Quebec, ligt op den Zuider oever der S, Laurens rivier, aan.den zamenloop van deze,en de forel, of Chambly, die uit het meer Champlain ‘voortkomt, aan haren mond voor fchepen, welke 14 woet diep gaan, waters genoeg heeft, doch op cen . kleinen afftand van daar fiechts voor hooten, bee waarbaar is. De stad bevat 100 hwizey:, -en cene Proteftantfche en Reoomfche kerk. Men bouwe.ey Schepen van x50 ton, Het meer Champjgin is ra9 Mijl lang, maar deszelfs breedte is gering. |. Montreal, 378 mijl boven Quebec, light aan dep ‘yoot: van cen berg,.op de Zuidzijde.van. tem, ciland ‘van denzelfden naam, dat 10 uur lang, en tusfches de.2 en 4 mijl breed is. De stad beftaat uit Gad Steenen. huizen, en genoegzaam evenveel andere van hhout. Zij is in eene boven- en beneden- stad.ver- decld; offchaon de hongte der eene die der gndege niet meer dan 12 voet te boven gaat, De voory ty naaime & ZEEVAART’ sn -KOOPHANDEL. 1 vaimfté ftraten zijn wijd en geregeld, en worden van andere -kleinere regthoefig’ doorfneden.'De huizen ain welgeboulvd, en verfcheidene zijn, ‘ter afwering vasi brand, tet-plastijzer of tin gedekt. Men heeft er eeneymatkt on een ‘pasthuis, eene-Bis- fchoppelijke en 3 -Parochitkerken voor de Roomsch- gezinden,. twee Proteftantiche-werken, ern Minder. brdedéfsklooster 5 en een van Nonnen, eene kweek- fchool voor de Roomfche geestelijkheid, een Gouvernementshyis en Hof Vien, Justitie. Men houde. De Montreal eene ‘jarmarke’ wärde de Wilden buy Dont komen yerhandelen.. De voornaamfre plaatfen — voor de sheepvaart in Opper - Kanada zijn het reeds vermnelde Kingston, en York, dat de hoofdplaats der Provincie i is. Bei- qe zijn voor als nog onbeduldend, maar nemen in omvang. en welvaart toe.. De handel van Kanada is van aanbelang.. voor England ; aangezien de ‘invoer van daar jaarlijkkg veel meer dan een half miljoen, Ja in 1808 onge- weer po0,000, P. St. bedroeg, Dezelve verdeeide zich toen in : Potasch’ en “parelasch" 996,000.P. St. Bont; 1, 563,000 — 4 Meel ae 100,000 Tarwe / $1,000 Erwten, 14,000 Vatduigen 61,000 Eikenbout “ = = 37,000 Mas- €fP.-. AARDRADRSEUNDE! $627 SMastm, ;..gft,ppo:B. Sex - -¢ | Getiammerde. hep -« B79000 0 Houtwerk: pan. veenei aad. ao,0co eT - . ‘Boer, zalm., snbeljaauw, enz.:. 19,000 a > Aileslei s met:name belchwit, ge: : -;, pout Viecsch, kearicon, 2eefl, - -: sraan, Ynzaad, cuz. 1 PF,O00 - Boven -dien handel - van Quebec met. Engeland, Werd-er'uit ber distrike van Gasfie; dat den Zits der oever van den mond der $.° Laurens rivict Wormt, jaariiks naar Westindie en de Middelland- fche zee voor $0,600 P. St. dan Zoute visch Uit~_ gevoerd. f. Piet cerfte denkhecid, van volkplantingen i in de nieuwe wereld aan te ‘leggen, ont{toiid in’ Franks tk onder PRANGUIS~ “H: door Wich FLORENTINE VERRA ZANI ih ‘1 543" afgezonden werd; om dé W.°O. kust ‘vah ‘Amerika op te nemen; ten ge- Golge waarvan hij Tere’ neve en’ het nabijj gelegené vaste land bezigtigde. In 1534 deed JAQUES CARRIA van S. Malo zulks insgelijks, en liep dpze de'Golf van %. Laurens binnen; waar hij van de Wilden eenig- bont tegen Europeefche goederen i inruilde. “Na vetloop van & jaar werd er eene Come pagnie door de Kroon geoctroijeerd, en ontving FRANCOIS DE LA ROQUE den groot{chen titel van Onderkining Yan Nieuw Frankrijk, dat Kanada, Le i ZERVAART uw KOOPMANDEL. tz. Zubrador, Acedia, Terre neuve, nz cmvaneda Die gelukzocker bouwde een fort aan de S. Layee rivier; ‘maar op cone tweede seis near de pas ge- ftichte kolonie verdwecn hij; en de samgelegde ves- eigheid werd veriaen, tot 1598, toen-de Marquis me LA rocwe den zediger titel van Lattonaent vas Kaneda ontving, en fiechts teet 40° bannelingen derwaarts toog, die hij op de Isle de Sable aan wal wertede, waar zij allen van honger en konde om- - Im 1608 voer SAMUEL CHAMPLAIN de grocts vaviexy op, en grondveate Quebec, dat beflemnd svas, om de> hoofd{tad van Nicew’ Frankrijk v2 worn. Men maakte er intusiehen weintg roort gang met dew aanieg van volkplantingen; zeo dat ec akiaer in 1697 nog flechts drie beftonden, vas wreike de grootite niet boven de 50 perfonen bes -Vateede. : - De aitfhriende handel der kelonie im bont werd @u voor altoos asn: cence Compagnie toegeweren, en de handel im alle andere artikelen, de -opbrengst der kabeljaauw- en walvisch - vangst alleen uirgezon Gerd, gan dezelfde Compagnie voor 19: jaren. Die Compagnie ontving ook hee segt van vestigheden am té legorn, en den man werden te gven; en hare in- en witvoer. in Frankrijkk werd van alle mgt wrigeheld. Ulit ashmerking van deze yoosregten, heftond de Compagnis, -tusichen 1628 en 1643, z6000 menfchen meer dit land te. veeren, en hus deh noodigen bijftand te verjeenen, tot dat zij in staat. fther waren, om zich zelven van het noodige te voorzien. ' -, De aanmoedigingen van wegens het Gouvernement | werden intusfchen door het goede goluk niet onder= fteund. De eerfie fchepen, die de Compagnie afe zond., werden door de Engelfchen weggenomen, en @e kolonie zelve viel, in 1629, in dezer handen, doch werd bij den vrede van 1631 terug gegeven. - .Onder.- dit alles was het beftuur der Compagnie miet berekend, om de volkplantingen boven den ftaat van kwiming te verheffen, welke die gebeurte- inisfen er te wege bragten; en een bioedige oorlog amet de Wilden vertraagde den bloei van Kanada mog al meer. Ten laat{te .befloot het Gouvernement tot de verleening vai cen krachtdadigen.bijftand, en zond he.zlve in 1662 derwaarts.400 man uitgekipe krijgsvolk , dat, twee jaren later verfterking onte vangende , eene niet meer wankelende meerderheid op de Wilden bekwam; en voor 1670 waren de Zeven natién ‘verpligt, om-tot eene fchikking t komen, waarop er.een diepe vrede volgde. Tene telfden tijde werd de handel op de kolonic, uitge- zonderd in bont, voor alle Franfchen open gezet. i Het genot wan ecenen inwendigen vrede, dat de -Kolonie tot eenen. voordeeligen handel met de Wilden in . ftaat .ftelde,. deed haren bloei fnellijk toenemen, tot dat de Engelfchen, zich in Nieuw York vast gezet hebbende, eene nieuwe en voordecliger markt voor het bont der inlanders openden. ZEEVAART en KOOPHANDEL. 078° Nu beflört men in Kanada, om een cipde aan deze mededing te maken, en.de Wilden tot het afbreken van hunne betrekkingen met de Engelfthen te noodzaken; en daartoe werden openbaar geweld, en verraderlijke list, beide gebezigd, maar zonder goed gevolg, en de oorlog, die. daaruit voort{proot, bragt aan de Kolonie een onherftelhaar nadeel toe. ~ In 16go werd Quebec door cene Engelfche vioot belegerd, maar moest dezelve, ten gevolge van den afval harer inlandfche bondgenooten, wijken; en een ander Eskader, dat in 1709 tenzelfden einde was afgezonden, werd in de Golf van S. Laurens door form verstroord. Ten laatfte herftelde de vrede van Utrecht, die Gen oorlog in Europa eindigde, insgeNjks de rust im Amerika, doch Kanada bevond zich in een ftaat wan ellendige verarming; de uitvoer van daar bedroeg in 1714 niet boven de 10,000 P. St. Het genot van den vrede, en de zorg van het Gouvernement, verhief intusfchen de Kolonie boven die vernedering, en de aanwas nam er zoo {hellijk oe, dat men er in 1753 ongeveer 91,000 volkplan< telingen telde. De krijg, welke drie jaar later sanving, bragt deze en de verdere Franfche bezittingen in Noord- amerika bij wege van verovering aan Grootbrittanic, dat ze bij den vrede van 1763 behield (D), Kaap 394. “ARDRYKSEUNDE eoor ; Kaup Broton’s elland, door casor aldus, en doer. de: Franfchen; Isle Rapala, geheeten, word door de Gut van Canfo, of Straat van Fronfac, "die; flechts. eene mijj wijd.is, van -het -Qosteinde van Acadia, of Nisuw Schotland afgefcheiden, en ig yoo mil lang en ongeveer Go ‘mijl breed. Heg want ne gepocg. in tweeén gedesld, door cene zect diepe golf, van den naam van Leake Labrador, die aan den N. Q, kant twee ingangen heeft, welke het g of 8.uwur lange eiland Verdonne omvatien. ‘De ‘grand is er over het geheel onvruchtbaar, en, - behalve.op da boogten, vol moerasfen en meeren; die er de lucht koud en mistig maken; offchoon mien denkt’ dat het er niet ongezond is. Geene foert van gtaen komt er tot rijpbeid, en de meagte keukengroentes ontsarden über. Het, eiland bevat cone waterpas liggende bedding van fstenkool, 6 voet bencden de apperviakte. De bevolking beftast er uit ongevéer 1000 trenfchlen, die gafifchelik van de viachvangst befstaan. De Noordkuat is hoog, en bikans ongensakhaar, meer sun de Onstzigie zin er eenige goede havens; en aan de West- en Zuidzidde eenige reedes en im kammen voor kleine schpen. Newens da Noordpunt des allands ligt, op deb affand van 8 uur, S. Pauls ciland, dat, met Kaap Ray van. Terre nouve, waarvan het 15 uur af ligts den ingang der Golf van S. Laurens vormt. Schon dit eiland reeds vroeg door visfchers werd - bezocht, kwam het denkbeld van er eenc volkplan- ern \ ting ZEEVAARY ea KODPHANDEL. ixs thag ‘te Yestigon, ‘eerst ha déri dé Frabishen Nieuwe? - Sehotiend verloren: badden, bij derenopi © . De ceva wantigheld tend er doot bes ‘sen Part Deuphin sangtitgf, thar, om dat de haven en spéegelik fe gensten- was, welhaast veriaten. Tioen! werd. Lontsksirg. ter hdofplaats sangelegd, en they outzaggelifne kpatéo verfterke, dear men er fleen cxf verdere bouwltof uit Frankrijk sanbipge. De. bei volking nam intusichen tragelijk toe, en er verhuise ‘ den daarhecn. - voornamelik. flechts eenige. Franfche visfcherlieden van Terre neuve. In 1745 werd het ejland door de ‘Nieuw -Engelanders sangetast en de- gagtigd 5 waar wen gaf bet bij den vrede van 174% Gerug. Im 4759 word het wederom door. de Bris, fehe wapenen Weroverd, en daerop valgde in 1763 deszelfs afftamd a ZEEVAARY ea KODPHANDEL. ixs thag ‘te Yestigon, ‘eerst ha déri dé Frabishen Nieuwe? - Sehotiend verloren: badden, bij derenopi © . De ceva wantigheld tend er doot bes ‘sen Part Deuphin sangtitgf, thar, om dat de haven en spéegelik fe gensten- was, welhaast veriaten. Tioen! werd. Lontsksirg. ter hdofplaats sangelegd, en they outzaggelifne kpatéo verfterke, dear men er fleen cxf verdere bouwltof uit Frankrijk sanbipge. De. bei volking nam intusichen tragelijk toe, en er ver An Groosbrittanje. De baofdplaase. is er Sydacy asn de Oostkust, De tweede plants y Louisburg, aan den Z. O. kame heft cone uitmmemende havenkom, welke 4 uit ves hera arid intoopt, en voor de greorite vioten ge felnikt, maas wan November tot Mei vol ijs is. Demond is fzhw 1300 voet wijd, en wordt door 9 eilanden bepaald, waagvan het eene veriterke is; Deszelfs vefuz, en dat van hattevijen op Kaap Bregoa, kruifen eikanderen. De find is op ecene vite springende strook lagds. gebouwd; de huizen 2tn es swootnamelijk van fout; de firaten regt en wijd. De verdere plaatien ven cenig aanbelang zin, aen de Ooskust, Port Dauphin, Spanjaards baai, an  können voort. De hoofdplaats is Charlotte ftad, dobr de Franfchen Port Youd genoctd. De wruchtbaarheid wan Prins Edwards ciland boé vert de naburige kusten, em deszeifs gezonde lucht en uitnemende havens; maakten, dat de! Pranfehen', kort-na dat Zij té.Quebec adngekomen waren, ‘hun ne oogen op hetzelve vestigden; en er werd in 1619 eene Compagnie opgerigt, om er eme -volke Planting aan te legge,-gn-.ecne kabeljamuwvisicherhj . in. ‘an om ow ce + re ee ow ZEEVAART zn KOOPHANDEL. 177 in de Golf. van S. Lanrens tat Gand te brengeri. Dit ontwerp kwam intusfchen nooit ten uitvoer, men bieef het eciland verwaarloozen, tot in 1749, teen cr aldaar ecenige uitgewekenen van. Acadia aan- Janden, en zich er met landbouw en veefokkeri) ge. Meerden, daar het vischen hin werd belt. Dus tot een enkelen tek van nijverheid bepaald, voerde - mep er den landbouw tot cene hoogte, welke sar bet eiland.den psam van Koren/chuur van Kanada werfchafte... ; _ a Toen Kaap Breton in 1758 door de Britische wa- yenen bemagtigd: werd, volgde Prins Edwards ci- Ignd het lot van dat andere, en werd het eene Brit fehe volkplanting. De certe maatregel yan deszelfs aienwe bezitsers was meer fleatkundig, dan regt~ vaardig, en beftend in het verwigderen van alla Franfehe volkplancelingen, ten getale van 300a, Baar het eiland dus van betwovers anthlooct werd... deed de Graaf van Egmont aan: het Gouvernement: den vwoorflag van hetzelve te bevolken, ¢n cene Imagt van 1900 man tot desvelfs verdediging op dé been te houden, ep woorwaarde van daarmede beq; leend re worden; doch zulk cene wegfchenking werd tegen cene wet verklaard te ftrigden, welke bij bet, herftel van den troon vastgeflteld was, en het weg-; fehenken van Kroons. domeinen , onder verbindenia, tat bet op de been houden van gewapend volk, ver- bood. Het aanbod werd dus afgeflagen, en het Gouvernement verdeelde, na den vrede van 1763, IV. Dee. M het 874 AARDRIJKSKUNDE voor het land onder ecm aantal afgedankes Offitiers en Soldaten. | - Vervolgens zond Lord skLeirk derwaarts in 1803 een aantal Schotfche Hooglanders, welken er eene nijvere en welvarende volkplenting schijnen te vormen. In 1807 was de geheele bevoiking er vam yooo zielen. Tot aan 1772 was het eiland onder het Gouvernement van Nieuw Schotland begrepen 5 Maar in dat jaar vormde men van hetzelye, en Kaap Bretons en de Magdalena’s eilanden, een afzondere hijkk Gouvernement, met een Gouverneur, Raad, enz. De. Magdalena’s landen zijn zeven in getale, en ligne in de Golf van S. Laurens, 17 uur ten Westea wan het Noordend van Kaap Breton’s eiland. Zij zija alle rotfig, en het grootfte heeft flechts 5 uur ome vangs. Zij behoore den Admiraal Sir tsaac cor- PIN GREENLY toe, en worden door eenige weinige. nekomelingen van Franfche uitgewekenen van Nieuw. Schotland bewoond, di van visfcherij en robbenflagerij beftaan. In den mond der S. Laurens rivier ligt het e- land Anticosti (*), 12 uur van het vaste land, tem Noorden van hetzelve, en 16 uur van de Kust van Nieuw Brunswijk, die het ten Zuiden van zich -heeft. ‘Het is van het N. O. naar het Z. W. zoo’ lang en 90’ breed, zeer rotiig, maar wel met hout (4) Dezen naam hebben de Engelfchen uit den ine landfchen Natiscotee gevormd; De Franfcheu Plagten het eiland 4sfomption ce noemete ZEEVAART zen KOOPHANDEL. 1% ‘hont bezet; en men bedient zich van hetzelve bij de Kabeljaauwvangst Op de Golf. Het behoort aan eenige ingezetenen van Quebec in eigendom toe, doch is van weinig waarde, daar de grond er om vruchtbaar is, en men er geene enkele goede haven ‘vindt. Het is over het geheel viak wan oevers, maar binnenwaarts eenigzins heuvelig. De eenige bewoners zijn wilden, van welken er aldaar van tijd tet tijd een aantal overwintertr, om zeehonden te ‘vangen. De Mingans liggen digt aan het vaste land, bine ‘pen Anticosti. Zij hebben eene goede haven, en er wordt daaromftreeks veel kabeljaanw gevangen. Het Getijde rijst er tusfchen de Io en £2 voet. Terre neuve werd in 1497 door CABOT , eet vreemden Zeeman in Engelfchen dienst, het eerfte ontdekt; alwaarom deszelfs Engelfche naam Newe foundland eigenliik wel de regtmatigfte is. In 1583 nam Sir HENRY GILBERT dat land voor Engeland plestigiijk in bezit; en de Franfchen hebben wel voorgegeven, dat zij zulks reeds in den aanvang dier eeuw deden, maar zonder bewljs. Echter vische ten zij kort na de ontdekking des eilands reeds aan deszelfs kusten. De Engelfchen vestigden het cerfte eenige posten op hetzelve aan de Oostkust, en met name te S. John’s. De Franfchen betaalden hun, in 1634, 5 per cefit van de opbrengst van derzel- M 2 | ver ato AARDRIJESKUNDE, yoor - wer vis{cherij, maar flichtten in 1695 eene vastigp beid te Placentia, en betwistten Terre neuve aan de Engelfchen, tot dat het gefchil derwijze beflechp werd, als reeds gebleken is (*). - Het eiland heeft tusfchen zich, en het ten Noore den van hetzelve liggende Labrador, de ftraat van Belle Isle, die 6 uur wijd is, en dus naar.een ei- dandje in haren ingang heet. Terre nevve is 80 uur lang, en meer dan 6o breed, heuvelig, doch niet bergachtig. Het bevat eenive aanmerkelijke rivieren, doch is over het geheel rotfig en onvruchtbaar, en brengt flechts eenige kleine dennen, berken en ane der plantgewas van koude en barre landen, voorte De winters duren er tot in Mei. Haver is het eeni- ge koren, dat er rijp wordt. Het klimaat wordt er voorts door geftadige mist en f{neeuwjagt nog Onaangenamer gemaake. Het binnenland is nog door geene Europeers bezigtigd geworden. Naar de be- xigten der inlanders, is hetzelve bergachtig, en met hout bezet, In de kust loopen er een groot aantl uitmemende inhammen op, van welke er zelfs door de visichers nog zeer weinig gebruik is gemaake. 