None
steld, dit niet anders kan gesehieden dan teget belangiijke opofferingen en schade mitsdien voor 's lands kasP En wannew tot eulk eene opheffing binnen den bepaalden termijn wordt overg^aan, zal daarin dan niet reeds het be- wijs gelegen njn, dat de behoefte aan gronden voor de bevolking zich bereids heeft doen ge- voelen, — dat mitsdien de bevolking zich id de uitoefening van haar gewaand regt reeds belemmerd, of, wat op hetzelfde neSrkomt, ge- krenkt heeft gevoeld *)? In het twee^e geval, dat is, voor zoo ver het belang van het Gouvemement vorderen mogt aan deze of gene concessie een einde te maken, zoo kunnen wij ons niet voorstellen, dat dit belang in eenig ander opzigt, dan in verband tot 's Gouvernements kultures zou kunnen bestaan, en dan kan men daaromtrent alleen de verwachting koesteren, dat eene even- tuele opheffing van het kultuurstelsel moge leiden tot meer rationele denkbeelden, volgens welke 's Gouvernemente belang niet beter kan worden bevorderd, dan door de hoogst moge- lijke kultuur van den grond. — Daardoor al- leen wordt eene niet kunstmatige^ maar ge- zonde ontwikkeling en welvaart krachtig be- vorderd, waarop eene heffing van belastingen kan worden gebouwd, wier opbrengst wel niet zulke verblindende cijfers zal kunnen aan- toonen, als het kultuur-stelsel slechts in som- mige, niet in alle periodes van zijn bestaan heeft opgeleverd, maar op den laugen weg be- vonden zal worden het meeste voordeel te heb- ben gegeven, vooral ook omdat eene regel- matige heffing van belastingen de krachtigste slagboom is tegen de onvoorzigtige uitzetting van uitgaven, gelijk die door het kultuurstel- sel in de laatste jaren is uitgelokt geworden. Maar is het, a%escheiden daarvan, nietzon* derling in staatsstukken betreffende Indie steeds te hooren spreken van 's Gouvernements belan- gen, als in strijd zijnde met die van partlku- 1) Opmerkelgk is voor de laatste vraag hetgeen vermeld wordt op pag. 105 der officiele uitgavo van het ministerieel verslag over 1868. Daaruit blijkt, dat eene vroegere concessie niet was rer- lengd uit hoofde van behoefte aan gronden voor de bevolking, die dan ook dadel^jk in het beilt der vroeger geconcessioneerde gronden was gesteld. Tec overvloede moet b\j deze kwestie niet uit het oog worden verloren, dat, bij ondernemingen van den hier bedoelden aard en geschoeid op de door ons aangewezen leest, een niet onbelangr^'k deal der gronden aan de opgezetene bevolking ten gebnike wordtafgestaan. £0. 26^ liereo, — alsof eene regering eenig ander be- luig kon hebboi dan de beTordering der be- iaagen, niet yml eokele beguusiigden, maar Tan elkea onderdaanP Eene reeling heeh geen ander belang dan b j de yeryuUing yan hare roepingt en die kan geene andere ziju dan bevordeiing yan niat, orde, yeiligheid yan personeD en goederen, yerspreiding yan liobt ea kennis en opheffing yan alle onnoodige be- lemmeringen^ zoo nadeelig yoor de yrije ont- ▼ikkeling der ingezetenen. Daardoor ontataat eene welyaart, die baar de middelen moet yer- schaffen om aon hare roeping le kiinnen yol- doen. Daarop beeft sij dan ook bet yolate regt, terw^I elke bandeling, buiten dien kzing gdegen, ongoarernementeel is, en baar, in stede van kraobt bij te zetten, yeeleer yer- zwakt, offldat aij daarbij bet neutraal stand- punt, dat hare giootate sterkte moest nitma- ken, meer en meer yerliest '). Dock hoe men daaroyer ook denken moge, en toegeyende des noods, dat eene Indische maatschappij yan de zijde der regering hande- lingen en maatregelen kan yereiscben, die, of- schoon aandruiscbende tegen onze Westerscbe denkbeelden, tijdelijk gewettigd mogeu scbijnen, Booit kan bet tot de roeping eener yerUchte regering geacht worden te bebooren, met band en tand zieb yast te klemmen aan eenen maat- sdiappelijken toeatand, die uaar de ondenrin- diag Tan alle yoorafgegane eeuwen onmogeiijk tot ontwikkeling kan leiden '). ') Zie hetgeen in gelyken zin is gezegd in bet artikel Koffij, Deel II, pag. 217, 2a kol. *) W^ kannen niet nalatea hier eenige woorden orer te nemen nit eene beoordeeling van bet werk ▼ao MoNKT, How to manage a colony, voorko- meade in den Engelschen Ecaaowiitt van 12 Ooto- ber 1861, N®. 946 en 947. a We have no doubt whatever that, in consul- a ting the intensely strong sentiment, which pre- .TaiU on this subject in Java, as in all oriental coun- » tries, the Dutch have acted most wisely, as far .a« the popularity of their administration is con-. cerned. But then the question arises, — ought a sEaropean, civilised and Christian Goverumeut, in a admiaistering an oriental, semi-barbarous, igno- ,raDt and heathen people, to adopt their own or a their subject's standard of right and wrong? Su- .relj the main object is not, as with the Dutch, a security, quiet and a fat revenue. They profess a no higher objects, but we do, and it would be t« a desert our national creed, constantly avowed in a the face of the world, to establish the principle »of one law, one court, one process for the rich, -^ • aoother law, another court 'and another process OndertuBsdien is dat tijdelijke en onzekere, dat gelijk bet zwaard yan Damocles oyer de meeste ondememingen yan Enropeanen in Indie hangt, een gioot kiraad ^). Het geeft aan »for the poor. — Let ua go on educating the vpeoplQ scholastically and socially until we have » brought them up to our point of view, on this a and other matters, bearing, as we may, the un- „ popularity of ruling from a high standard, instead „of their lower standard." Het valt voor het vaderlandslievend gevoel hard, van vreemden het verwgt te moeten hooren, dat foij in het besiuur van onze kolonien geene hoogere bedoelingen kennen, dan het verkrijgen van een vet inkomen (fat revenue), Maar is het oordeel van den Engelschen beoordelaar reeds hard, ofschoon opgemaakt naar het opgesmukt ta- fereel, dat de Heer Monxt van den staat van za- ken op Java heeft opgehangen, hoe veel harder zou dat oordeel niet hebben moeten zijn, indien by maar eenigzins had kunnen vermoeden, hoe wefnig de werkelijkheid beantwoordt aan de schoone schildering van den Heer Monxt P De ingenomenheid van dezen met hetgeen hq op Java zag en hoorde, kunnen wij ons zeer goed ver- klaren. Hq kwam te Batavia met de zonderlingste informatien omtrent ons en ons bestuur, en ver« beeldde zioh te zuUen vinden eenen staat van za- ken, gelljk aan dien on der de yoormalige Oost In- diache Compagnie. al die ondernemi&gen, — omdat het eente dat daarbij op den voorgrond staat, steeds eene berdceniug is van dea tijd, binnen welken men, gelijk het beet, binnen meet zijn, — eene rig- ting, waarbij de opleiding en ontwikkeling van de inlandsdie bevoliing veel minder nog, dan hare materiele welvaart in aanmerking komen. Had men bij elke ondememing, die op het touw wordt gezet, de sekerheid van eene %aak te hebben aangevangen, die eene blijvende waarde bezit, het streven naar enorme winsten zou als van zelf er door getemperd worden, ook omdat men de zekerheid heeft van iets te be- zitten, waarvan de waarde te alien tijde kan worden gerealiseerd, — en hoe geheel anders zou onder znlk eenen staat van zaken de ver- houding zijn tusschen den Europeschen on- dememer of zijne regtverkrijgenden en den Javaan? Tot nn toe heeft onze koloniale staatktinde het tegenovergestelde gewild, en is er geen stap vooroit gedaan, die niet omtuind werd of nog wordt door beperkende bepalingen, getui- gende van eene ziekelijke angstvalligheid, die seer te betreuren is ^). Liieratuur over den Kohospalm, G. fixNiinBT, WafUM$tgi to New South Wales, Vol. n, p. 295. J. Gappkr, Tie eoeoO'tree (in zijne Pictures from the 3xef). EooBDA VAN Etsinga, in Blttve, Bijdragen tot de Flora van Nederlandsch Indie, bl. 150 vv. Blume, Eumphia, D\, III, bL 88 vv. MiQXTEL, Flora van Nederlandsch Indie, Dl. Ill, bl. 64—72. Hasskabl, Caialogus horti Bogoriensis, bl. 66. RiTTBB, Erdkunde von ^«>»,D1. Y,bl.234— 254. 0. KiCHAiBSOK PoETES, De landbouw tusschen de keerkringen, bl. 241—267. TL J. Liov, De kultuur van den klapper-(koh)s-) boom in den Indiscken Arehipel {Tijdschr. v, N. /., Jaarg. 1855, DL II, bl. 816—333). Nederlandsch Indie, N^ 64, van 1856) betreffende afstand in hnnr van groodeo, laidende als volgt: .BehaWe om andere redenen/' (welke?, wordt Diet venneld) .is het Goavernement bevoegd ont- y binding van het kontrakt te vorderen wegens y mishandeliog of sleehte behandeling em." Zon het niet veel eenfondiger en daidelijker sijn te zeggen : „Het GonTemement is te alien tjjde, om welke ,, redenen ook, bevoegd, ontbinding te vorderen." 4) Men zie slechts de art. 2 en 8 van het reeds ftangehaald koninklgk beslnit van 8 Jalij 1866 {Staatsblad nan Nederlandsch Indii, M*. 64, van 1856) betreffende de nitgifta in hunr ?aa gronden. H. W. Vav WaxU, B^drage toi de kenms in knUuur van eenige handelsprodmkten van Jan {Tijdschr. v. N. L, Jaarg. 1859, BL I, bL 40—44). Koksea, dorp in Borneo's WestetafdeeliDg, adsistent-residentie en distrikt Montrado. Kola, een der Aroe-eilanden, restdoitie Banda, bewoond door 500 k 600 Alfoeren,die bun bestaan in de ^nJMiii^-visscher^ vinden. Zg staan onder dea Orang^K^a van Oedjir. Dit eiland bevat twee dorpen, Maltinoe en Saoga- roemi. Kola, rivier op het eiland Boero, regent- schap Massareteh, die zich in vele takkenver- deelt en uit het bergje Eakoe Somet komt De bedding is breed, ondiep en geheel met keijen bedekt. Kola, dorp op Celebes' Westkast, rijk Ka- jeli, aan de baai van Palos. Kola, dorp op Sumatra, xesidentie Padaog- sche Bovenlanden, afdeeling XX Kota's. KolamperOBi dorp op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, in bet Westen van het distrikt Ijidamar. Kolan, dorp in Borneo's Zoid- en Ooster- afdeeling, aan de Biam Kiwa. Kolang, klein landsehap op Sumatra's Wesi- kust, bezuiden Sorkam, bewoond door een 200tal Maleijera, onder eenen Eadja, Kolaug Bret, zie: Kalangbret. Kola Oylai rivier op Sumatra, in het Wes- ten van het rijk Achin. Kolatok, berg op Java, residentie Prean- ger Eegentschappen, afdeeling Baadong, 8 pa- leD Zuid-Oost van Bandjaran en 9 palen Znid- West van Tjiparan. Hij behoort tot hetXen- dang-gebergte. Koldlet, distrikt met gelgknamig hoofddoip op Java, residentie Bantam, Noorder Hegent- schap. Het is verdeeld in de onderdistriktta Kol^let, Bakem en Pamarajaan, te aamen be- woond door ongeveer 8,000 zielen. Dit distrikt heeft grootendeels schrale gronden en is bijna overal, bij gebiek aan boomen, ontbloot tbs schaduw. In het dorp Tjirangkong en aan bet riviertje Tjibala komt ianah asiqtok (eetbare aarde) voor. Het hoofddorp is gelegen op 19 palen tan Serang, 10 van Pandeglang, 40^) van Anjer, 397s van Tjiringin en 30 van Lebak. Koldlet, dorp op Java, residentie Batavia, Wester Kwartier, 4^/4 palen bezuiden den 95* paal op den weg naar Bantam. Koldlet, onderdistrikt op Java» residentie Preanger B.egent8chappen, lideeling Bandoiig, distrikt Bandjaran. KQ. tfl Solff-droog^, benwniiig Tan een caud- plaatjc iusscheu Kieuw* Guinea en de Aroe- eilanden, gel^gen op 7° N. Br. Het ontving den 26' April 18!i{6 dezea naam van den Lui- tenaot ter Zee, eerste klaaae, D. H. KoXiFF, ^e er op dien dag over steveiide met Z. M. bnk Dottrga. Deze droogte heeft 9 vademen water op 2andgrond en 19 tot 20 vademen op Bkoddergrond. Kolff-punty naam door denLuitenantKourf aan de kaap gegeven, die aan de Noordkust van het Papoesche eiland Erederik Hendrik gelcgen is, op V 19' 46^' Z. Br. Eoliy nvier en dorp in Borneo'a Weater- afdeeling^ (^ de Zuid-Weatpant van het hjk Siutang. Kolla, zle: Kola. EoUak, doip op Sumatra, reaidentie Pa- daDgsche Bovenknden, landschap Tauah Datar. KoUi, kaap op het eiland X^ang, resideutie Amboina. £olli Kolli, rivier op de Zuidkost van het eiJand Ceiam» die zich in de baai yan Ta- roeno outlast. KollOy zie: Kola. KoUongy bogt aan de Noordzijde van het dkod Boembawa, in het Zuideoi der baai van Soembawa. Koll FieterBe, eilandje bij de Zuidkust Tan Celebes, aan den ingang van de baai van Boni, in het Westen, bij de kiut. Kolo, aae: Kola. Koloboeko, zie: Kopeng. Koloe, dorp op het Sangir-eiland Sjiauw, met eene school. Kolok, vuurspuwende berg op Sumatra's Westkust, resideutie Padang, diatrikt Talawas. Kdlok Hadipan, dorp in Borneo's Zuid- eo Oosterafideeliug, distrikt Kahajan Oeloe. Het berat een ^tal inwoners. Koloiabo, eilandje in den Lingga-Archipel, Uj de Zttidkuat van het eiland Lingga, op U- 17' Z. Br. en 104' 37' O. L. Het is rotsachtig, doch seer yruehtbaar. Eene me- nigte Truchtboomen worden hier aangekweekt ea de yrochten worden naar Singapoera uit- gcvocrd. Kolpna, distrikt op Cdebee* Zuid-Oostkust, in het rijk LaiwoeL Er ligt eene gelijknamige baaL Kolongan, dorp op Celebes, reaidentie Manado, in de Minahayta, afdeeling Tondano, distrikt Tondano Toelimambot. Er wonen rnim 300 zielen« Kolongan, dorp op Cdebes, reaidentie ^ianado, in de Minahaaaa, afdeeling Tondano, distrikt Tomohon. Het is bewocmd door een 440tal zielen. Kolongan* dorp op Celebes^ reaidentie Manado, in de Minabassa, afdeeling Kema, dis- trikt Klabat-di-Bawa. Er is eene dorpaachool en deze plaata be vat een 125tal inwoners. Kolougan, dorp op het eiland GrootSangir, rijk Taroena, met eese kerk. KolongazL Atas en -Bawa, twee dorpen op Celebea, residentie Manado, in de Min^hft««ft^ aldeeling AanoeraDg, distrikt Sonder, het eerate met een SSOtal zielen en het andere met ruirn 250 zielen. Kolonel Pietersen's eilajxd, zie: Koll Pieterse. Kolono, dorp op Celebes' Oostkost, rijk en distrikt Tomboekoe. Het berat 67 huizen en ruim 400 inwoners (1852). Eoloor, kaap aan Java's Noordkust^ resi- dentie Tagal, regoitaohap Brebes. Kolor, dorp op het eiland Madura, regent- achap Soemanap, distrikt Kota* Kolo Tandjong, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, aan de rivier Kahajan. Kolotoro's Yolksstam op het oostelijk ge- deelte van het eiland Elores, ten Noorden van Endeh. Koloui, eilandje ten Oosten van het eiland Banka, op 2** 17' Z. Br. KolpOy dorp op het eiland Madura, in het Noorden van het regentscbap Soemanap. Kolrong, zie: Samao. Koliinmexmey aie: Mokatar. Komaai, zie: Koemei. Komalombai, zie: Koemelemboeai. Koman, rivier in Borneo's Zoid* en Ooster- afdeeling, rijk Paair, welke in de rivier van Pasir valt. . Komaa, berg in Borneo's Westerafdeeling, in het Zuideu van het rijk Simpang. Komar, dorp in Borneo's Westerafdeeling, in het Noorden van het rijk Matan. KomarkaB, dorp op Java, residentie Ban- tam, Noorder Kegeutschap, in het Zuid- Westen van het distrikt Tanara. Komasen, dorp op Java, residentie en regentscbap Samaraug, distrikt Serondoi. Komba of Batoe Tara, ook Noord Hat ter ij, eiland in de zee van Celebes, ten Noorden van het eiland Lomblem, op 7° 4$' Z. Br„ 123" 34' 45" 0. L. De vuurberg van dit eiland heeft menigmaal hevige uitbarstingen gehad, die rich in 1848 en 1850 herhaald heb- ben. Dit eiland is veilig te naderen. Eombay rivier op het eihind Batjan, resi- dentie Temate, weJke steeukolen bevat, m EG. Kombado, eOand ten ZoideB van Celebes, tot de Toekan Besi-eilandeo behoorende. Eombai, dorp op Java, residentie Baotam, Wester Eegentschap, distrikt Tjibiliong. Het ligt 139 Bijnlandsche voeten boven de zee. Eombangy eiland in de Java-zee, tot de Karimon Bjawa-eilanden beboerende, residentie Japara, onder den Zniderwal van Parang. Kombang, zie: Koembang. Eombang, dorp op Java, residentie £e- aoeki, afdeeliug Panarodean, distrikt Ka- pongan. Kombangy berg en dorp op bet eiland Madura, in bet Noord-Oosten van de afdeeling Madura. Het dorp ligt aan den postweg. Kombangy dorp in Borneo's Zoid- en Oosterafdeeling, landschap MargasarL Kombangy beuvel op Sumatra, adsistent- residentie Indrapoera. Kombang, rivier op Sumatra, residentie Palembang. Zij outlast zieb, bij bare vereeni- ging met de Padang, in de Saleib. Hare oevers zijn laag en menigmaal aan overstroomingen onderbevig. Er gaat weinig stroom. AUe ge- meenscbap beeft in deze streek, uit gebrek aan wegen, te water pbiats. De geringe bevolking langs hare boorden beeft zieb daar nedergezet, vaar bet land booger is, en geneert zieb met den landbouw of wel met de visobvangst. Z^ brengt bare viscb levend naar de stad Palem- bang ter markt. Kombar of Franc el es, eiland in de Java- zee, tot de Karimon Djawa-eilanden behoorende, residentie Japara. Komben, dorp op het eiland Madura, op de Zuid-Oostpunt vanhetregentschapSoemanap. Eombi, rivier en dorp op Celebes, resi- dentie Manado, in de Minahassa, distrikt Ton- dano Toelimambot, aan bet meer van Tondano. De inwoners van Kombi zijn Christenen, 277 in getal (1852). Er is eene kerk. Kombier, zie: Comber. Komboeloe, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, welke in de Barito valt, af- deeling Doeson en Bekompai, in bet Noorden. Kombong, eilandje ten Westen van Su- matra, ten Zuid- Westen van het distrikt Troe- san (residentie Padang). Komboromo, eiland aan de Noordkust van Nieuw -Guinea, in de Tritonsbaai. EomborouWy dorp op de Westkust van Nieuw-Guinea, tegenover het eiland AdL Kombri, dorp in Borneo's Westerafdeellng, rijk Simpang. Kombuis (Groot-), eiland in de Java*zee, op de reede van Batavia, op 5° 56' Z. Br, Door de inlanders wordt bet Poeloe Las- tjak genoemd. Op den Zuid-Westhoek van de westelijkste der klippen, aan de Westzqde der Groote Kombuis, stsat een kegel-baken. Tusschen dit eiland en Klein Kombuis is ees veilig kanaaL Kombtds (Klein-); eiland in de see nn Java, op S"* 56' 3(K' Z. Br. Op de klip regt ten Zuiden der Kleine Kombuis is een keg^ baken opgerigt. Kombuis (Bif ybxl de Oroote), b^ ^ inlanders Karang Papedji, rif in de tee van Java, op de reede van Batavia, bij hA eiland Groot Kombuis. Aan den Westkiuat is een baken geplaatst, op eene dicpte bij da laagsten wat^tand van 14 vademen. Deie baak staat bij eene klip, 3 voeten onder vater. Komelangy dorp op den Ooetbodc van het eiland Ceram, residentie Banda, regeutscfaap Kilmoeri, onder eenen Oratiff Kaja. Komeriy dorp op Java, adsistent-residentie Buitenzorg, distrikt Djasinga, aan deljidoerian. Komfanie, zie: Konfanee. Komidjin, rivier op Java, stroomende vsa de grens der adsistent-residentie Buitensorg door oostelijk Batavia naar de grens van Kia- wang, waar zij, bij bet dorp Moewaia Bsioe Djaja, in de Tjitasoem valt. Eerat beet t^ Tjikarang, daama Kali Baroe en eindeMjk Ko- midjin. Komidjin, dorp op Java, residentie Botavti, Ooster Kwartier, bij de rivieren Komidjin en Gombong. Kommelemboeai, ne: Koemelem- boeai. Kommering, scboone rivier op Sumatra, in bet Zuid- Westen van de residentie Palembaoe. Zij ontspringt in de Lampongsobe distiikten, uit een meer nabij den berg Poenjong, loopt in noordelijke rigting langs de oostelgke grea* zen van Pasoemab Lebbar en verbindt zidi door het kanaal Djawar met de Ogaa en Pladjoe en met de Padang. Zg is breed, do(^ ti^ ondiep, en wordt besehouwd opwaarts de gras tusschen Palembang en de lAmpongacihe dii- trikten te vormen. Eene menigte eilanden ver- fraaijen de Kommering en bieden een liefel^^ gezigt aan. Tot aan Padangan ia de rivier bevaarbaar; booger op moeten de praauireo over de stortvloeden getrokken worden, betgea niet alleen gevaarlijk is, maar de vaart ook uitecst langdurig maakt. Het land, irsar IQ doorheen stroomt, is voor het grooiste ge- deelte laag en bedekt met bosschen. Drie, in taal, gevoonten en gebtuiken tu elkander onderocbeiden volken bewonen deie KO. m rifier. Men houdt idck aan hare oevers reel beag flMt bet verwen van l^nwadra. Niet Ter ran deze rivier komt katoen toot. Men plant hier op sseer geringen afstand, ita- iQelijk van 1 tot 2 Toeien, en zegt aoht tot Tijftig vrackten per plant te kunnen berekeaen. Konunering Goenong Sogi, dorp op Snfflatra, in de Lampoagsche distrikten, aan de tiner Sepoetih. Kommering Ilir, afdeeling op Siimatia^ leaidentie Pakmbaog. Over deze aldeeling la eea Controleur der eerste klasse gesteld en verder is er eea Didtriktshoofd. £r aijn aau- pUatiflgen van Nieuv-Orleana katoen. De vee- stapel gaat er vooruit. Het getal bufels neemt ef| zoowei door aankoc^ als door aaufokking, unmtfkei^k toe. £r wordt in dit landackap op sommige j^aatsen aau de njatveldea veel sehade toegebragt door olilemten. Xommering Ilir telt 100 dorpen met ongeveer 88,000 in- woners. Eommerizig Oeloe, afdeeling op Sumatra, resideutie Palembang. Zij wordt bestunrd door eenen Controleur der tweede klasse en een Dis- tiiktsbofd, en heeft 128 dorpen met 28,000 zidea. De boofdplaata beet Moevara Doewa. Kommor, dorp op deZuidzijdeyanbetZuid- Wester-eiland Damma, distrikt Batoe Mora. KonmarHbeiif dorp op het Aroe-eiland Kree, residentie Banda. Eomodo of Batten- eil and, gelegen tusBcken de eilandoi Soembawa en Elores, en door straat Sapi Tan Soembawa gescheiden. Het is vulkanisch van aard, en rijk aan herten. Het levert gedroogde visch Yoor den uitvoer en goede slijpsteenen. Komodo is aan Bima onderhoorig en wordt yoor eene altijddurende verfaaaningsplaats gebezigd. Het telt 100 be- wonere. Eomodo, distrikt op de Npordkust van l^ot Saodelhout-eiJand. £omolokkOy dorp op Jara, residentie Ka- doe, r^entschap Magelang. KonuMnjJBy sie: Kommering. Kompa (Groot en Klein), twee d^ Sa- Idjer-eik&den, ten Zniden van Celebes. Ebmpah, dorp op Celebes' Noordkust, re- sidentie Manado, landsehap Todjo, in het ge- bergte, op 1 uor afstands van het strand ge- legen. Het is de setd van het Opperhoofd Kompeli (Moewara), zie: Moewara KompeL Kompei, tak der Djellei, in Borneo's Zuid- ^ Oo8ieia£deeling, rijk Kota Waringin. Kompiangt ^'P op JaTa» behoorende tot de hooMpIaats Soerakarta, bij den ouden weg naar Bojolali, aan de F^p^-ririer gelegen. Kompol Benang, dorp op de Westkust van Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, distrikt Ajer Adji. Eomporai, dorp op Java, residentie Fro- bolinggo, aldeeling Eraksan, distrikt Pahiton. Komtoeala, dorp op Sumatra, residentie Fadangsche Borenlanden, 111 Kota's. Kon, sie: Loekon. Eonaliai, ririer op Borneo's Noord-Oost-^ kust, rijk Koetei, welke in de Lanah valt. Konang, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, afdeeling Grissee, distrikt Bengawan Djero, aan de Solo-rivier. Konda, zijtak der Eahajan-rivier in Bor- neo's Zuid- en Oosterafdeeling. Kondang, berg op Java, residentie Frean- ger Regentschappen, afdeeling Soemadang, dis- trikt Tjibeurum. Kondang, zie: Ken dang. Eondang^ zie: Tj ikon dang. Kondea, zie: Man i pa. Kondomro, landsehap op het Sandelhout- eiland. Kondoor, heuvel op het eiland Madura, afdeeling Famakasan, hoog 65 voeten. Konfanee of Komfani, eiland in de Banda-zee, tot de Aroe-eilanden behoorende, op 184' 34/ 0. L. en 6" 36' Z. Br., residentie Banda. Het wordt door parelduikers bewoond. Konejan of Ma Fakedjan, dorp aan het strand van het eiland 8ollok. Kongai, baai aan de Oostkust van het eiland ITlores, residentie Timor. Kongang, zie: Kalekongang. Kongilang, eiland aan de Zuidkust van Java, in de Pangool-baai, adsistent-residentie Patjitan. Kongkeiy dorp op Sumatra's Westkust, adsistent-residentie Benkoelen. Konglangan, dorp op Java, residentie Soe- rakarta, afdeeling Padjang, distrikt Klatten, aan den postweg. Ex>njjn (Klein*), Engelsch Coney, eilandje in de nabijheid van Biouw, Y66t den westeHj- ken ingang'der straat van Singapoera. Den lo INovember 1865 is er, van wege het Britsche Gouvernement, een dioptrisch licht van de 3« orde ontstoken on den Baffles' vuurtoren, welke, volgens opgave, op 1" 8' 15'' Z. Br. en lOS** 45' 20" 0. L. gelegen is. Het licht kan van het dek van een gewoon schip gezien wor- den, op eenen afstand van 3 geographische of Duitsohe mijlen, en verlicht S33° van den ho- rizon. 18 274 KO. KoningB (Het water des), ade: Latoe. KoningBhoek, hoek aan Samatra's West- kust, koningrijk Achin, op 6° 33' 80" Z. Br. Koningsplein, wijk op Java, residentie Batavia, tot de stad Batavia behooreade. Het is eeii ruim met gras begroeld veld, aan de Oostzijde van den weg naar Tanah Abang, 1 uur gaaus in het rond. Bondom dit plein loopt een breede rijw^, langs welken fraaije steenen huisen, de verblijfplaatsen Tan Enro* peanen, staau. Ook yindt men er de Protes- tantache Willemskerk en een gebouw van de race-dub. Eoningspunt, zie: Achin sho of d. Koning Willem II, suiker&briek op Java, residentie Soerabaja, toebehoorende aan de Hee- ren F. D. Stavebs en J. A. Schzbius, en met eenen aanplant van 800 bouws. Koning Willem's eiland is de naam van een eiland, gelegen ten Westen van Nienw- Guinea, in de straat Dampier, op O"* 32' Z. Br., tnsschen Wageoe en Batanta. Het is hoog en eindigt aan de Zuidzijde in eene steile kaap. Dit eiland behoort onder Tidore. KoDJoiy dorp in Borneo's Ztiid- en Ooster- afdeeling, distrikt Kahajan Tengah, benoorden Penta Paken. In 1853 telde het 5 huizen met 60 inwoners. Konka of Kentong, eilandje in den Lingga-Archipel, ten Oosten van het eiland Lingga, op 0** 3' Z. Br. Konka, baai aan de Westzijde van de znid- oostelijke landtong van Celebes, op 3** 65' Z. Br. Eonkei, rivier op Sumatra, adsistent-resi- dentie Benkoelen, afdeeling Ommelanden van Benkoelen. Eonnaar, dorp op Java, residentie Bantam, afdeeling Serang, partikuiier land Tjikandi Oe- dik, op de grens van Batavia. Kono, eilandje in den Molukschen Archipel, Zuid-Oost-ten-Oosten van Geram Lant. Eonogori, dorp op het eiland Ceram, on- der Wahaai, regentschap Hatiling. Er wonen 1,500 Heidenen; Eonoloor, zie: Kanaloor. Eonor, dorp op Java> residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Pelem, aan de Solo -rivier. Eonsan, dorp op Java, residentie Soerakarta, afdeeling Soekawati W^ta^^ distrikt Laban. Eonaian, dorp op Java, residentie Gheribon, partikuiier land Indramajoe, distrikt Oedjong, nabij Oedjong. Konta Dewa, tempel op Java, op het pla- teau van den Dieng. Eontang^ livier op Java, residentie Soe- rabaja, waaruit eene vaierleiding is gegraTen in bet belang der rijstkultuur. Eonlgaky bergje in Borneo's Westera£(ie^ ling, laudschap Sawait. Eontjang, onderdistrikt op Java, residentie Bantam, Zuider Regentschap, diftrikt Lebak Prahiang. Het dorp Kontjang of Kontjang Bala is eene voorname handelsplaats, gelegen 8 palen benoorden Lebak, aan de Tjioedjoeug. Eonljeri, dorp op het Zuid-Ooster-eiknd Goram, residentie Banda, distrikt Kalaikat. Eonto of Keen to, rivier op Java, resi- dentie Kediri, op de grens van Pasoeroewan. Zij ontspringt op den Kloet, heeft vele kron- kelingen, is in den r^entijd zeer bmisend m maakt dan veel geraas. Bij Trettes vormt i^ eenen waterval van 100 voeten hoogte en 10 voeten breedte. Zij outlast zich, nabij Pspar, met onderscheidene armen in de rivier nn Kediri. In de Westmoeson, bij zware regens, rigt zij door hare overstroomingen dikvijls groote verwoestingen aan. Eontoly berg op Java, op de grenzen van de residentien Pasoeroewan en Beaoeki, op b^ 14' Z. Br. en 112*» 67' O. L. Eontol Eolot, rivi» op Java, residentie Gheribon, afdeeling Koeningan, distrikt Kadoe Ged6. Eool, kaap aan den Zuid-Oosthoek van bet Papoesche eiland Prins Erederik Hendrik, op 8° 18' Z. Br. Zij draagt haren naam naar dec Luitenant ter Zee M. Lakgxkberg Kool, die in 1835 de Zuid-Westkust van Nieuw-Gninea bezooht, en deze kaap omzeilde. Eool of Koel, doip op Gelebes' Noord- Westkust, residentie Manado, laudschap Dam- pillas. Eool-eilcuidy zie: Men j a wan. Eopa, dorp op Java, adsistent-residehtie en distrikt Buitenzorg. Eopang, dorp op het eiland Madura, af- deeling Pamakasan, in het Noorden van het laudschap Lambang Lor. Eopang^ dorp in het binnenland van hd eiland Lombok. Eopangy dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap Magelang, in het Noordea van het distrikt Minoreh. Eopaty dorp op Java, residentie Soerakarta, afdeeling Padjang, in het Noordeu van het dis- trikt Klatten, aan de rivier Ladjoer. Eopengy verkeerdelqk K o p p i u g , dorp <^ Java, residentie Samarang, afdeeling en distrikt Salatiga, op het voorgebergte van den Merba* boe, op het hoogste punt van dea w^ van Sa- latiga naar Magelang, zijnde dit, volgeiis Juse- KO. STB Humf, 4,553 Bijnlandsobe Toeten boven de see. Het L'gt 8 palen van Salatiga, 39 van Sama- nmg en 81 vhu Poerwodadi. Er is een Qou- rernements tnin, waar aardbezien, perziken, Europesche aardappelen, artisjokken, bloemkool ta velerlei andere Europesche groenten groeijen. In de nabqheid is het hoogland bedekt met tanreTdden. De stand van den thermometer Tin liMKXSVsiT is te Kopeng, *s roorgens, 60°, *B middags, 68* en 's ayonds, 64**. Eopeng, Koloboeko of Gadja Moeng- koer, bergspits op Jara, residentie Samarang, op het Toorgebergte van den Merbaboe. Eopiaiiy dorp met kongsiehuis, in Borneo's Westerafdeeling, rijk Pontutnak, mijndistrikt Mandor, aan de riyier Mandor. Het is door eene 9 voeten hooge palissade omgeven. Eopitoja, dorp op de Oostknst Tan het elland Lombok. Kopo, zie: Koppo. Kopoer nan Sambilan, landschap op Su- matra, residentie Padangsche Bovenlanden, gren- zende ten Westen aan Loeboe Sikappiiig:, ten Zuiden aan Mahekh en Pankalan Indalan, ten Oostcn aan de XII Kota's en ten Noorden aan VI Kota's, Mapat Toengoel en Loender. De hoofdplaats is Moewara Putie. Langs dewes- tclijke grens strekken zich eenige bergen uit. Koppo, distrikt op Java, residentie Prean- jper Regentschappen, afdeeling Bandong, ver- deeld in de onderdistrikten Koppo, Tjikoepa, Njalindoeng en Moewara, te zamen bewoond door 9,583 Javanen. De hoofdplaats beet even- cens Koppo en is gelegen aan de Tjiwidai, op 16 palen van Bandong, 56 van Tjiandjor en 6 Tan Soemadang. Koppo, berg op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, distrikt Djampang Koelon, aan deTjiletoek-ofZandbaai. Koppo, hoogste top van den berg Pango- nan^, op Java, residentie Pdialongan. Koppoky zie: Kakap. Kora, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Matan, aan de rivier Kajoeng. Koraal-eilaaden, zie: Kokos-eilanden. Korai, berg op Celebes, residentie Manado, ia de Minahassa, Korakkan, berg op Java, residentie Ba- njoemaas, volgens B£ Lakoe hoog 3,017 Rijn- ludsche voeten boven de zee. Korandji, dorp op Java, residentie Bantam, ^dealing en distrikt Pandeglang, in welks na- bijbeid ianoA empoh (eetbare aarde) voorkomt. Korang of Koreas, zandbank in de zee v&n Java, aan de Noordknst van Jaya, resi- dentie Taigal. Korang Bolo, dorp op, Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, nabij Oengaran. Korang Garam of Batoe Boelin, dorp in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Waringin, aan den regter-oever der Plantikan, met 40 Dajaks (1853). Van liier loopt een 'weg langs Tinkalap naar het landschap Pinoh en langs de Plantikan naar de Koehin. Korangi, twee dorpeu op Sumatra, resi- dentie Padang, een in het distrikt Pau en een in de YU Kota's. Korang Ziekoe, dorp op het eiland Ma- dura, distrikt Balega. Koranjia, rivier op Sumatra's Oostkust, landschap Langkat. Korantji, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, landschap Koesan, aan de rivier van Batoe Lit j in. Korawat, berg op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeling Soekapoera, distrikt Parong. Korbaffo, zie: Karbaffo. Kor^, distrikt {larasi) en dorp op Sumatra's Westkust, residentie Padangsche Bovenhindeu, afdeeling Agam. Kor^^ Javaansche naam van het koningrijk Bima, op het eiland Soembawa. Koreh, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, landschap Mendawei, aan den linker - oever der Senamang, bewoond door 300 Da- jak's (1853). Koreng, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang, distrikt Kawangkoang, in het gebergte. De Christengemeente aldaar heeft geheel uit eigen middden eene kerk gebouwd. Het is bewoond door een 200tal Christenen. . KoridOy eiland in de Groote Geelvink-baai, aan de Noordkust van JNieuw-Guinea, tot de Willem Schouten-groep behoorende, op 1' Z. Br. en 135° 30' 0. L. Het staat onder het gezag van den Sultan van Tidore. Korigan, dorp op Java, reddeutie Bern- bang, afdeelkg Bodjo Negoro, distrikt Padan- gan, aan de rivier Gondoengan. Korimbo'By volkstam op het oostelijk ge- deelte van het eiland Plores, ten Noorden van Endeh. Korintjji, landschap in het binnenland van Sumatra, dat zich ten Oosten van het Keten- gebergtc zuidwaarts uitstrekt van de hoogte van Banlal (afdeeling Moko Moko), tot digt bij de XIU Kota's. Het ligt tusschen den evenaar en 2® Z. Br., is 100 Engehsohe mijlen lang en 60 18* 27« KO. mijlen breed. De bevolking wordt begroot op 76,000 zielen, die rrij wel beschaafd sijn, zich met den landbouw bezig houden, en veel han- del, Tooral met de bewoners ran de Westkust drijyen. Deze bandel bestaat in een weinig kassia, zwavel, aarden potten, lijnwaden, welke artikelen de inboorlingen inruilen tegen blaauwe en witte lijnwaden, ruw katoen, zout, enz. Opium wordt in Korintji niet verbruikt. Naar de Oostknst worden nitgevoerd aarden potten, een weinig paran^^s en soma rijst, wanneer daar navraag naar is, waarvoor raw katoen in ndl wordt genomen. De huizen zijn groot en kun- nen vele huisgezinnen bevatten, somtijds wel ▼eertig. De bevolking is van het Maleische ras, spreekt de Maleische taal en schrijft baar in een eigen alphabet. Het land bevat vele meeren, waaronder het meer van Korintji door uitgestrektheid uitmunt. De goenong Korintji of piek van Indrapoera verheft zich, volgens MiSLViiiL VAN Garnbeb, 8,161 Bijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee. Het land is bij uitstek vruchtbaar in katoen, tabak, rijst, indigo, vruohten, groenten, kokosnoten en aardvruchten ; ook is er veel wild en bij het meer van dien naam wordt goud gevonden. Het Hoofd van het bestnur staat onder den Yorst van Djambi. Korinljiy meer op Sumatra, landschap Ko- rintji, op 1" 60' Z. Br. en 101* 55' O. L. Het is 7 mijlen breed en wemelt van visch, vooral van eene soort van barbeelen en kar- pers. De oevers zijn rijk bevolkt en bebouwd. Bij dit meer wordt goud gevonden. Korinlgi, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap Magelang. Korlang of Eorlang, rivier en dorp op Sumatra's Westkust, residentie Tapanoeli. KorOt dorp op Java, residentie Japara, af- deeling Pati, distrikt Bogorami, 237s P^en van Pati en 62^4 van Japara. Koto, dorp op Java, residentie en regent- schap Rembang, distrikt Soelang, op de grens met Pamottan. Korobaja of Koroboaja, kaap aan de Noordkust van het eiland Flores. Korok, berg in Borneo's Westmifdeeling, rijk Mampawa. Koroman, twee eilandjes aan de Noord- kust van Borneo. Koromongy rivier op Java, op de ooste- lijke grens van de residentie Bantam. Koron, rivier in Borneo's Zuid« en Ooster- afdeeling, distrikt Kahajan Tengah. Zij is eene dagreis ver met kleine vaartuigen bevaarbaar. Hare oevers zijn met bossohen bedekt. Korong of Lebeng, dorp op het eil&nd Madura, op de Westzijde van de afdeeling Soe- manap, alwaar steenkolen gevonden worden. Korong Andair, berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Tengah. Korong Eahoengkoeng, dorp in Bor- neo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Ka- hajan Oeloe, met een 24'tal inwoners. Korong Tfijoet, rivi^ op de Ooslkust van Sumafhi, landschap Temian, aan welker oerer een gelijknamig visschersdorp is gelegen. Koror, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, distrikt Sarongsong, bewoond door een 150tal zielen. Eorowelangy dorp op Java, residentie Soe- rabaja, distrikt Djabakota, om de Ztiid-Oost der stad. Het telde in 1857 84 inwoners. Korowelang, noordelijke hoek van de re- sidentie Samarang, op Java, regentschap en distrikt Kendal, ten Noorden van welken de rots van gelijken naam gelegen is. In het dorp van gelijken naam is een Opziener der recherche geplaatst, die tevens belast is met de strandvonderij in de afdeeling. Korr^, zie: Kor6. Eorreh, hoofdplaats van het rijk Sangar, op het eiland SoembaVa. Korwa, berg op Java, op de grens vande tesidentie Kediri. Korwajariiiy dorp op Java, residentie Sa- marang, regentschap Kendal, distrikt Kali Woengoe, aan den postweg. Korwangnan, eilandje in de Indische zee, bij de Westkust van het eiland Nias. Elosaa Pool, dorp in Borneo's Wester- afdeeling, nabij Boedoekh, aan de zntdelgke helling eener heuvelreeks. Hier worden god- aderen gevonden, welke door Ghinezen wordeQ uitgewasschen. Het goud, door de Chinezen mas hitam genoemd, bevat, behalve gedegcn goud, eene groote hoeveelheid tellurium-gooi Eoselmandow, tak der Lamandow -rivier, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Waringin. Kosik, onderdistrikt en dorp op Java, re- sidentie Bantam, Zuider R^ntachap, in het Westen van het distrikt Parong Kodijaiig. Kossal, dorp op Java, adsistent-residentie Buitenzorg, in het Westen van het distrikt Djasinga. Kota, dai vesting beteekent, wordi mema- len voor den naam eener plaais getoegd^ vantfer xoodanige plaats van eene sterkte^ sckans of r«- iinff voorzien is. Ook wordt Kota voor stad gebruiki, als: Kota Batavia, de stad Bataria. Mei Kota zamengesieUe woorden^ Aieronder mei KO. m vooriommtU, geUeoe mem ie zoeke» op kei icoord TM ondersekeiding. Bveneena zoeke men III, lY en Y Kola's, enz, op Drie Kota's, Yier Kota's, em, Kota ofSoemanap, distrikt op het eiland Madura, afdeeling Soemanap. Het is verdeeld in twee hoofddeelen, waarvan het ommeland Djaba Kota of Loewar, onder eea eigen Hoofd staat, 4i in de kaznpong Patjinan yerblijf houdt, tenrijl bet Hoofd van Kota Soemanap in de hmpong Pamaloan woont. Kota beslaat 1.5 rierkante palen, met 23 dorp^n en gehuchten, bewoond door 16,631 zielen, ongerekend de Europeanen en daarmede gelijk gestelden, de militaireo, bariaan's en akven. £ota» diatrikt op Jiet eiland Madura, afdee- ling Pamakasan, bevattende de hoofdplaats met de daarbij behoorende karo pongs. Kota, dorp op het eiknd Madura, distrikt Balega, aan den postw^. Eota, distrikt op Jara, residentie Soerabaja, afdeeling Grissee, met 29 dorpen en 2 1,600 zielen. Kota, distrikt op Java, residentie en afdee- ling Soerabaja., beslaande de westelijke omme- ianden van Soerabaja, terwijl Djaba Kota de oostelijke inneemt. Het is ten Noorden be- paald door de zee; ten Oosten grenst het aan de stad en yoorsteden van Soerabaja, van de zee af, langs de rivier Boepah, tot aan het ge- bied van Goenong Kendeng; ten Zuiden en Westen grenst het aan het Soerabajasche ge- deelte van Goenong Kendeng en ten Noord- Westen loopt de grens langs de rivier Tangi, Slower of Lamong, ongeveer 5 palen opwaarts. Dit distrikt beslaat eene oppervlakte van 4o vierkante palen. Het is nog in wording, daar de zee nog onbelemmerd palen ver land- waarts indringt, en aangezien de grond niet zeer hoog is, ontwaart men om de West en Noord slechts strandmoerassen en vijvers, zoo- dat hier de vischvangst meer dan de landbouw vordt uitgeoefend. De groote weg van Soe- labaja naar Grissee loopt, over eene lengte vao 6 palen, door het strandmoeras van Kali Taiigi tot Doepah. ^Deze weg is eerst in 1832 over deze plaatsen aangelegd, terwijl de oude van Soerabaja uit, om de Znid over Koepang, Simo en Benowo loopt en zuidwaarts van den nieuwen gelcgen is. De weinig bclangrijke ri- viertjes, die hier in zee vloeijen, zijn: de Doe- pah, Greges, Manoeau en Brand jaugan. De westelijke ommelanden worden verdeeld in: Semimi of het YTesterdeel, zijnde Gouver- nemcnts land; Doepah, eveneens Gouverne- laento land, beslaande het oostelijk deel; Ma- iioekan, partlkulier land in het YtTe^terdeel, en Blauran Doepah in het Zuidoostelijk deel, te zamen met 9^ dorpen, gehuohten en wijken en 22,750 zielen (1857). Het inlandsch gebied van Kota, binnen de rangka of zoogenaamde politiegrens, neemt het geheele oostelijke gedeelte van het distrikt Kota in, grenzende ten Noorden, langs de rivieren Kali Anak en Doepah, aan Semimi, ten Oosten aan Djaba Kota, waar de Ondo-rivier de grens vormt, ten Zuid-Oosten aan en langs den linker- oever der rivier van Soerabaja, mode aan Djaba Kota en ten Zuid- Westen aan Goenong Ken- deng, langs het riviertje Ngassem. In dit ge- bied van Kota treft men, voor zoo ver het bin- nen de stadsgrenzen ligt, niets dan bebouwde en goed bevolkte gronden aan. De vestingwerken, voor welker aanleg sedert 1830 niet minder dan 36 stadswijken zijn opgernimd, grenzen west* en noordwaarts aan de onbewoonde strandmoeras- sen. Binnen de vesting woonden in 1857 28,423 Javanen en Madurezen, namelijk 22,508 wette- lijke bevolking, in 46 wijken, en 5,915 tijdelijke bewoners van hospitalen, kazemen, gevangenis- sen, ballingen, matrozen, enz. Het getal Euro- peanen, Chinezen en andere vreemde Oosterlin- gen bedroeg 7,900, dus een totaal van 36,323 zielen binnen de vesting. In genoemd jaar tel- den de voorsteden 92 wijken en 42,120 inwp- ners, als 35,802 wettelijke en 5,118 tijdelijke Javanen en 1,200 Europeanen en Chinezen. Het distrikt Kota telde alzoo in 1857 eene be- volking van 78,444 zielen, verdeeld in 138 wij- ken. Voor het algemeene inlandsche bestuur ressorteren de westelijke ommelanden met de stad Soerabaja onder e^n hoofddistrikt Kota.' De Javanen hebben een Distiiktshoofd, onder wien acht inlandsohe Wijkmeesters staan, die weder Kamponghoofden onder zich hebben. De Chinezen staan onder eenen Kapitein, 7 Luite- uants en 6 Wijkmeesters. Overigens staan de Maleijers en Mooren, de Bengalezen en de Ara- bieren, ieder voor zijne volksklasse, onder een eigen Hoofd. Al die Hoofden en Wijkmees- ters zijn ondergesehikt aan het Politiehoofd der afdeeling Soerabaja. De veestapel bestond op 1 Januarij 1858 uit 3,202 bu£fels, 2,641 runderen en 2,175 paarden. Binnen de grenzen der stads voorsteden staan de aan Chinezen toebehoorende suikermolens Ketabang en Dermo, en de aan eenen Javaan behoorende molen Petemon, alien op partiku- liere gronden. Kota, naam, gewoonlijk aan de distrikten Cheribon en Kediri, op Java, gegeven. Kota, zie: Kota Bangil, Kota Ma- • lang en Kota Pasoeroewan. ?78 K0. Kota, zie: Bali Badong. Kota, rijkje en berg op liet eiland flores, in Mangeraai, grenzende aan bet rijk der Rok- ka's, en bewoond door een ruw volk. Kota, rivier op Sumatra, residentie Padang- sche Boveolanden, afdeeling VI Kota's. Kota Agong, dorp op Sumatra, residentie Palembang, distrikt Ampat Lawang, zijnde de Yerblijfplaats van eenen Depatii. Eota Agong, dorp op Java, reaidentte Banjoemaas, regentscbap Tjilatjap, distrikt Daja Loehoer, aan de rivier TjidjoLang, op de grens van Cheribon. Kota Alam, dorp op Sumatra, residentie Fadaagscbe Boyenlanden, landschap VI Kota's. Kota Alam, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, distrikt Pankakn In- dalang. Kota Aloe, dorp op Sumatra, in de XX Kota's van de residentie Padangscbe Boven- landen. Kota Anouw, dorp op Sumatra's West- kust, residentie Padangscbe Bovenlanden, land- schap der XIII Kota's. Het kan als eene der velvareudste en meest bevolkte piaatsen aange- merkt worden. De grond is rijk bebouwd met rijst, waarvan de velden zeer fraai gelegen zijn tusschen beken en kleine watervallen, die zicb in de Soloksche rivier uitstorten en een heer- lijk gezigt aanbieden. De buizeu zijn net ge- bouwd en sommige zelfs voorzien van pauuen daken. Men beeft er ziltacbtige plasseu, welke dienen tot drinkplaatsen voor het vee. Kota Bali Tengah, distrikt op Sumatra's Westkust, residentie Padangscbe Bovenlandeu, landschap Lintouw, tusschen de sterkte Schenck en Tapi Sello. Kota Bangai, rivier op de Zuidkust van bet eiland Batjan. Kota Bangil, distrikt op Java, residentie Pasoeroewan, regentschap Bangil. In dit dis- trikt ligt de hoofdplaats Bangil. Kota Bangon, dorp op Borneo's Oostkust, aan de rivier van Koetei. Kota Bangon, dorp op Celebes, residentie Manado, rijkje Bolang Mogondo. Kota Bangon, dorp op Sumatra's Oost- kust, rijk Deli. Tegenover dit dorp is ©en aanplant van kokospalmen. Kota Bangon, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, distrikt Kopoer nan Sambilan. Kota Baringan, dorp op Sumatra, in de Batta Landen, aan de Simpang Kiri. Kota Baroe, distrikt op Sumatra, rijk Siak, landschap der VI Kota's, aan de rivier Kota, eene dagreize van de L ELota's verwij' derd. Kota Baroe, zie: Zes Koia's. Kota Baroe, dorp op Sumatra, in deVU Kota's van de residentie Padangscbe Boven- landen. Kota Baroe, dorp op Sumatra, residentie Padangscbe Boveolanden, afdeeling L Koti's. Kota Baroe, dorp op Sumatra, in de XIII Kota's van de Padangscbe BovenlandeiL Kota Baroe, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, landschap der X Ko- ta's, aan den oostelijken oever van bet groote meer. Kota Baroe, dorp <^ Sumatra's Oostkust, rijk Indragiri, aan de vereeniging der rivieren Gantal en Eeteb. Het wordt door ongeveer 400 zielen bewoond em bestaat uit een SOUl, op palen gebouwde, woningen. De groud is laag en moerassig, zoodat er geene wegen be- staan. De invroners generen zicb metbetbou- wen van rijstvelden. Kota Baroe, dorp op Sumatra's Oostkust, rijkje Asahan. Kota Baroe, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, distrikt PaakaJan In- dalang. Kota Be^roe, drie dorpen op Sumatra, re- sidentie Padang, distrikten Kenali, Bs^an^cD Tapan. Kota Baroe, dorp op Sumatra^ residentie Padangscbe Bovenlanden, afdeeling TanahDaUr. Kota Baroe, dorp op Sumatra's VVestku&t, adsistent-residentie Ajer Bangies, aan de rivier NataL Kota Baroe, dorp op Sumatra's Westkust, residentie Padangscbe Bovenlanden, afdeeliag Agam, door eenen bergrug van de VU Loera's afgescheiden. Kota Baroe, twee dorpen op Sumatra, re- sidentie Padangscbe Bovenlanden, distnktea Soengei Pago en Banang, bet eerste aan de zamenvloeijing der rivieren Loeboe Sampit eu Soengei Pago. Kota Baroe, dorp op Sumatra, residentie Palembang, landschap Batang Asei. Kota Baroe, dorp op Sumatra, in de Baits Laudeu, aau de Simpaug Kiri. Kota Baroe, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdediug, distrikt Kapoeas Moeroeng, aan de rivier Kapoeas Moeroeng. Het is liet aanzieulijkste dorp van het distrikt en zeer be- langrijk door zijnen handd. Het is de hoo/d* stapelplaats van de van Bandjermasin k<M&eode kooplieden. £r groeit veel rotan^, Kota Baroe, dorp in Borneo's Zuid- en £a 379 Oostenftlceluig, distarikt Kahajan Oeloe. Hat is rersterkt door eene schans. Eota Baroe, dorp in Borneo's Wester- afdceling, in bet Westen van het rijk Sintang, aan de ririer Pinch. Eota Batoe, dorp op de Noordkost Tan het eiknd Flores^ residentie Timor. Eota Batoe, dorp op Sumatra^ residentie Pidang; op de zuidelijke grens van bet distrikt Loeboe Bassoemg. Eota Batoe, dorp op Java, adsiatent-resi- dentie en distrikt Baitenzorg. Eota Batoe Hjewoeh, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Oeloe,. met 4 huizen en 200 inwoners (1853). Eota Bawang, dorp in Borneo's Zuid- en Oosteiafdeeling, distrikt Kahajan Tengah. Het tdde in 18 55 6 huizen en 150 zielen. . Eota Bayoe (Soengei-), rivier op Su- matra's Oostkost, rijk Asahan, die zich in de Sikn ontlast. Eota Berapa, hoofdpkats Tan het distrikt Bftjan, og Sumatra, residentie Padang. Eota Berapa, dorp op Sumatra, residentie FadsQsr, distrikt Pan. Eota Berga, dorp op Sumatra's Westkust, residentie Tapauoeli, afdeeling Mandaheling, aaa de riTier Gadis. Eota Besi, plaats op Sumatra, residentie Palembang, aan de rivier Lempoejang. £r ffloet aldaar yro^er een zeer aanzieDlijk dorp van dien naam gestaan hebben, met eeue Ma- kische berolkiDg. Eota Besoeky dorp op Java, residentie TagaJ, afdeeling en distrikt Brebes, aan de ri* Tier Sawah Djadjar. Eota Bima, dorp op Jara, residentie Ba- njoemaas, regentschap Tjilatjap, distrikt Ma- djeDEDg. Eota Boekit, distrikt op Sumatra's West- knst, afdeeling Mandabeltng, landschap Pakanten. Eota Boemi, dorp op Sumatra, in de LampongB, distrikt Toelang Bawang, alwaar de riTier Besai beraarbaar wordt Toor groote praanwen. Eota Boena, dorp op Celebes, residentie Manado, rijk Bolang Mogondo, op O** 48' 7' N. Br. Er liggen goudmijnen en Kota Boena is de ttjdelijke voonplaats van mijnwerkers en Ittndelaren. De visschers, die de kust bevo- oen, bebben veel van de zeeroovers van Ma- ^danao te lijden. £r is eene veilige anker* plaats. Eota Dalam, hoofdplaats van het land- sciiap der Y Kota's, op Sumatra, residentie Padang. Kota Dalam, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, distrikt Pasaman. Eota Dalam, dorp op Sumatra, residentie Padang, distrikt Troesan. Kota Donok, kampong op Sumatra, adsis- tent-residentie Benkoelen, afdeeling Lais, aan de Bentoeuan. ^j is weleer door de Leboug's gebouwd. Kota Qed^f zie: Pasar Ged6. Kota G^neraal Coohius, naam, ter eere van den Bevelhebber, vrelke deze versterking veroverde, aan het in 1837 nieuw opgerigte etablissement Bondjol op Sumatra, gegeven. Er ligt nabij de versterking een sieken-eta- blissement, terwijl niet ver van het kampe- ment warme bronnen gelegen zijn, waarbij eene badinrigting is gesticht. De streek staat ab zeer ongezond bekend. Het is een versterkt dorp, waar zich v6dr de verovering de hoofd- zetel van de sekte der Padries bevond. Kotairauw, gehucht op de Westkust van Nieuw-Guinea, tegenover het eiland Sagil. Kota Ziaha, inlandsche naam van het fort Victoria op het eiland Amboina. Zie dat woord. Kota Iiamay dorp in Borneo's Wester- afdeeling, aan eenen zijtak der groote Sambas- rivier. Kota iJawaB, distrikt op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, L Kota's. In het hoofddorp Poeadatar houdt een Controleur der derde klasse verblijf. Kota Madjakar, bosch op Java, in het Westen der Preanger Regentschaiipen. Kota Malang, distrikt op JavsL, residentie Pasoeroewan, afdeeling Malang, dat de hoofd- plaats Malang bevat. Het telt 34 dorpen en 1,000 zielen. Men vindt hier vele oude beel- den, zoo als op het erf van den Adsistent- Resident en in de dorpen Kidool Pasi, Kidool Dalem en Boedingan. Dit distrikt is bevoond een 28,000tal Javanen en Madurezen en ver- deeld in 59 dorpen. Kota nan Ampd en Kota nan G^odang, benaming van twee distrikten op Sumatra, in d^ Padangsche Bovenlanden, afdeeling L Kota's. Kota Nopan, dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, distrikt Klein Mandaheling. Er is eene kalkbranderij. Kota Pasoeroewan, distrikt op Java, re- sidentie en regentschap Pasoeroewan, aan de Java-zee gelegen. Het omvat de hoofdplaats Pa- soeroewan met de daarbij behoorende kampong's. Kota Prahlang of Kota Pr6ang, berg op Java, adsistent- residentie Buitenzorg, dis- trikt Q^ibinong. Kota ToedjoOt distrikt op Sumatra, resi- 280 KO. dentie Padangsche BoTenlanden; bij de ooste- lijke grenSj palende ten Noorden aan Socmpoer, Boea en Tanah Datar, ten Westen aan Soepa- jang en III Kota*8, ten Zuid-Westen aan Ba- nang en ten Zuiden aan Silago. De hoofdplaats beet Sidjoendjoeng. Kota Toedjoe staat onder eenen civilen Gezaghebber en een Opsiener der kultures der derde klasse te Tandjong Am- palo. Het ressorteert onder de afdeeliug Tanah Datar. Kota Toewah, hoofdplaats van het dis- trikt Batang Kapas, op Sumatra, residentie Fadang. Kota Waringin, bij verkorting Kota Bin gin, rijkje op Borneo's Zuidkust, resi- dentie Zaid- en Oosterafdeeling, ressorterende onder de afdeeling Sampit. Het grenst ten Noorden en Westen aan Matan, ten Zuideu aan de zee van Java en ten Oosten aan Pern- boeang, waarvan het door de rivier Xoemai ge- scheiden is. De bevolkiog Tan dit rijkje be- draagt 5,666 Maleijers, 9,064 Dajak's, 60 Chi- nezen en een honderdtal Bo^inezen, Javanen en Arabieren, te zamen een cijfer van 14,780 uit- makende (1853). Een ZOtalDajakschehobgezin- nen zijn van de rivier Plantikan naar Pinoh ver- huisd, ten gevolge van de aanhoudende roof tog- ten der bevolking van Kota Wariugin, die in het Noorden gepleegd worden, zoodat het getid Da- jak's tot 7,643 verminderd is. Zij ziju alien land- bouwers en slechts een klein getal houdt zich bezig met goudgraven en de bewerking van ijzer. Verder zie men over de Dajak's op het artikel Sampit. De Maleijers generen zich met landbouw, visscherij, handel en scheepvaart en eenige am- bachten. De Chinezen zijn hier voor een 12tal jaren heengekomen, voor rekening van Banff erau BjlTOE, om de goudmijnen te ontginnen. Zij drijven ook handel en oefenen ambachten en landbouw uit. De overige vreemdeiingen zijn handelaren. Eenige Arabieren z^n tevens pries- ters en onderwijzers. Kota Waringin wordt bestuurd door eenen Yorst, die zeer gehecht is aan het Gouverne- ment en wiens voorouders vroeger afhankelijk waren van Bandjermasin. In 1846 is te Kota Waringin een civiel bestuur gevestigd, hetwelk later vandaar naar het landschap Sampit is verplaatst, vaardoor dit rijkje oudergeschikt is geworden aan den civielen Gezaghebber der Zuidkust te Sampit en er de Nederlandsche wetten gehandhaafd worden. De Yorst erkent met alleen het Nederlandsch gezag, maar weert tevens de zeerooverij. In 1860 hebben zeeroo- vers op de kusten van dit laud weder aauval- len gedaan, velke door eigen Hoofden van h^ land zijn a^eslagen. De Maleijers zijn alien Mohammedanen, en over het geheel genomen, onwetend ten opxigte van de voorschriften des Korans. De 1^ is Boegineesch en Maleisch, vermengd met Ja- vaansche en Dajaksche woorden. De handel wordt voornamelijk met Singapoera, ook met Java en een weinig met Bandjermasin, gedie. ven. Daartoe worden S4 groote praauwen ge- bezigd. Behalve bet Gouvemements zout^ dat van Java wordt aangebragt, voeren de Boegi- nezen dit artikel nog aan van Mandhar of van Makassar, hetwelk veel goedkooper is dan eerst- gemeld, waardoor de consumtie van het Gou- veniements zout jaarlijks afneemt. 