None
The town has been taken without offering any resi- stance. What you have cooked , you must eat. Risk a sprat to catch a herring. He is neither one thing nor another. As one sows one must reap. It is human to err. To live within one's means. To have to do with a slip- pery fellow. Every medal has its reverse. An ugly foal sometimes grows up a handsome, horse. After rain comes sunshine. Many pence make a pound. Money that is dumb , makes straight what is crooked and wise what it stupid. The beginning is more diffi- cult than the end. To titletattle, — to carry from one to another. The greater haste the less FIRST APPENDIX. ORTHOGRAPHICAL TABLES. 1). Some words, formerly written with g, now ac- cording to the new spelling with ch: berichtj tidings. betichten , to accuse. borgtocht, guarantee. dichtj close. eendrachtj union. gedrochtj monster. gerecht , court of justice. gezicht, face. jachtj hunt. licht, easy. machtj power. 2). Words written with an ij , not to be found in Part A, § V. onderricht , instruction. oprechtj sincere. opzichtj superintendence. plechtig J solemnly. pUchtj duty. recht, right. richterij to judge. slachteUj to butcher. vlucht, flight. gewicht, weight. zichtbam'j visible. azijrij vinegar. hijj bee. bijbelj bible. blij J rejoiced. cijfer, cypher. cijnsbaar, tributary. dozijrij dozen. galerijj gallery. 88 jasmijn^ jessamine. Mjf^ quarrel. konijn^ rabbit. kronijkj chronicle. kwijnen^ to languish. lijn^ line. lijstj frame. mijmeren^ to dote. 3). Words written with e^, not to be found under § 7. mijter ^ mitre. paradijsj paradise. prijkeUj to shine. spijker ^ nail. stijl^ style. tijger y tiger. jden^ to avoid. heleidy guidance. hretn^ brain. eigen, own. eikj oak. einde, end. eischen, to demand. feilerij to fail. feit, deed. fontein, fountain. galei, galley, ^e*^, goat. heideUj heathen. keiy flintstone. keizer, emperor. lei J slate. 4). Words which behooren, to belong. heloonen, to reward. bloodBj timid. bloohartig, cowardly. blootetijkj only. dooven, to extinguish. leiden, to guide. majesteitj majesty. ilfei, May. we*c?, maid-servant. paleis, palace. plein, plain. pleister y plaster. porselein, porcelain. reij chorus. spreij counterpane. steigerj scaffolding. valleij vale. weide, meadow. weinig, little. zeilj sail. are written with the oo. droogeUj to dry. gedoogen, to give in. grootte, greatness. hooger, higher. liooren^ to hear. hoovaardij y pride. 89 knoopen, to button. kroonen, to crown. looden^ to cover with lead. loomer, more lazy. loonen, to reward. 7ioodigen, to invite. onnoozel, innocent. ontblooten, to uncover. poozen, to take rest. rood, roode, red. schoon, schoone, beautiful. sloopen, to destroy. snoode, wicked. s too ten, to push. strooken, to agree with. stroopen, to skin. toonen, to show. verschoonerij to excuse. 2:00 , so. The following nouns written with 00 in singular, retain the 00 for the plural. boom, SL tree, boomen. boon, a bean, boonen. boot, a boat, booten. dood, death, dooden. doos, a box, doozen. droom, a dream, droomen. geloof, a belief, gelooven. genoot, a partner, genooten. hoop , a heap , hoopen. koon, a cheek, koonen. lood, a lead, looden. loon, a reward, loonen. loop, a run, loopen. loof, foliage, looven. moor, a moor, mooren. nood, need, nooden. moot , a slice offish , mooten. noot, a nut, nooten. kleinood,Sitrinket,kleinooden. oog , an eye, oogen. Moot, a ball, klooten. knoop , a button, knoopen. kool, a cabbage, koolen. poos, a pause, poozen. sloop , a pillow-case , sloopen. shot, a ditch, slooten. stoot, a push, stooten. 00m, an uncle, oomen. oor , an ear, oor^n. stroo , a straw, strooien. toom, a bridle, toomen. toon, a tone, toonen. vloo, a flea, vlooien. zoom, a seam, zoomen. 5). Words which are written with <?e. alreede, already. begeeren, to desire. 90 beheeren, to master. smeeken, to beg. ' hezeeren, to hurt. teeder , tender. dweepen , to be an enthusiast. vermeeren, or vermeerderen to increase. gedwee, pliable. vreezen, to fear. geheele, whole. weekelijks , weekly. geeuwefij to yawn. wreeder, more cruel. keeren, to turn. zweeten, to perspire. leemen, loamy, clayey. kweeken , to foster. leeren, to learn. ZeeZ^/A;, ugly. scheefj schee-ve, crooked. The following nouns retain the double ee in the plural. abeel, a poplar, a6ee/ew. harbeelj a barbel. barbeelen. been, a bone. beenen. beer, a bear. beeren. beet, a beetroot. beeten. bleek, a bleaching ground. bleeken. deeg , dough. deegen. deel, part, deelen. eed, an oath, eeden. eer, honour, eeren. fluweel, velvet, fluweelen. gareel, a trabe, gareelen. geep , stickleback. geepen. geer, a -gusset. geeren. greel , a horsecollar , greelen. heer, sir. heeren. juweel, a jewel. juweelen. kameel, a camel, kameelen. kapiteel, a capital. kapiteelen. kasteel, a castle. kasieelen. 91 keel^ 2L long, narrow plank, keelen. keer J a turn, keeren. keetj a shed, keeten. kleed^ a dress. kleeden. krakeelj a dispute, krakeelen. leek J a layman. leeken. leen, a fief, leenen. makreelj makrel. makreelen. meesj a titmouse, meezen. naweej afterpains. naweeen. neet, sl rivet. neeten. oordeelj judgment. oordeelen. paneel, sl panel. paneelen. penseelj a painting-brush. penseelen. prieel, a bower. prieelen. ree, a roe, reeen. scheen, a shin, scheenen. slee, SL sloe, sleeen. swee, a cut. sneeen. s/?ee^', a spoke. speeken. steen, a stone. steenen. tafereelj a scene. tafereelen. ^eew, a twig, teenen. ^/^ee, tea, theeen. tooneel, sl stage. tooneelen. truweel, a trowel. truweelen. we/i, a fen, veeneni," w;ee, paiu. weeen. wees J an orphan, weezen. wijsgeer ^ a philosopher. wijsgeeren. 066, the sea, zeeen. zeep^ soap. zeepen. 2:t^'eep, a whip, zweepen. 92 6). Words, which have a different meaning, according to their ending in d or t. ^raa^Z, degree. ^r«a^, fishbone, nood, necessity, noot, nut. hard J hard, hart^ heart. pond, pound, pont, ferry. kotidj cold, koutj talk. rad, wheel, rat, rat. mild, mild, milt, milt. wand, wall, want, rigging. moed, courage, moet, must, tvant, conj. /or, because, moet, subst. spot. SECOND APPENDIX. KEY TO THE EXERCISES. 11. Ware vrienden zijn zeldzaam. God is de schepper der wereld en de vader der schepselen. — Vriendschap is een der grootste schatten van het leven. — (Een) rechtschapen man doet niet alleen zijne(n) vrienden , maar ook zijne(n) vijanden gerechtigheid wedervaren. — Rijk- dom en waardigheden zijn niets in vergelijking met deugd en een goed geweten. — Een knap man is nuttiger voor de maatschappij dan een man van fortuin. 12. De fabelleer (mythologie) heeft tot onderwerp de kennis der heidensche goden. — Rusland is het uitgestrektste rijk in Europa. — Het machtige Rome sidderde bij het naderen van den grooten Hannibal, maar het zwakke Griekenland vreesde niets van den trotschen Xerxes. — Nederland is het geboorteland van Boerhave. — Voltaire noemde Frederik den Tweede den Salomo van het Noor- den. — Plinius de oude, bijgenaamd de natuurkundige , stierf gedurende de regeering van Vespasianus. 94 13. De reisgenooten van Columbus dreigden hemtedooden en naar Spanje terug te keeren, indien zij niet in drie dagen in de nieuwe wereld, waar zij naar zochten, zouden aankomen. — Koning Codrus begaf zich in het kamp des vijands als een boer verkleed , opdat hij gedood worden en zijn volk de overwinning behalen mocht, het- geen het orakel (de godspraak) hem beloofd had, onder voorwaarde , dat hij , als aanvoerder , door den vijand zou worden omgebracht. — De oude Grrieken en Romeinen beeldden den Tijd af als een oud man, houdende in de eene hand eene zeis en in de andere een' zandlooper. U. Koning Knoet. Knoet, koning van Deneraarken, wandelde eens langs het strand met eenige zijner hovelingen, die luide (adv.) zijne macht roemden en onder anderen zeiden, dat zee en land verplicht waren hem te gehoorzamen. De koning , die deze vleiers wilde beschamen, plaatste zich te dien einde zoo dicht als hij kon bij de zee en sprak: „Ik beveel u, zee, niet te naderen en mijne voeten niet nat te maken." Niettemin kwamen de golven naar hem toe en maakten zijne voeten geheel nat. Toen keerde hij zich tot zijne hovelingen en zeide: „Vleiers! zietuwen koning, wien , naar uw zeggen , zee en land zouden gehoorzamen ; op wiens bevel echter de golven niet eens keeren. Nie- mand is almachtig dan God en niemand verdient almach- tig genoemd te worden dan Hij , die alle dingen ge- schapen heeft en ze alle onderhoudt." 95 15. Voorbeeldige standvastigheid van een' rechter. Een bevoorrechte dienaar van prins Hendrik, den zoon van Hendrik lY , koning van Engeland , van een misdaad beschuldigd , werd voor 's konings rechtbank gebracht en op last van het gerechtshof in hechtenis genomen. Toen de jonge prins dit hoorde, beschouwde hij het als eene beleediging voor hem zelf en ijlde in hevige gemoeds- beweging naar de zaal , waar de rechters verzameld waren. Hij beval hen zijn' dienaar onmiddellijk in vrijheid te stellen. ledereen was verbaasd en bevreesd voor de drift van den prins, behalve de opperrechter , Sir William Gascoigne. Zonder eenige verbazing of ontsteltenis te toonen zeide hij den prins, dat hij aan de wetten van het koninkrijk moest gehoorzamen , maar dat , indien hij iets voor den gevangene wilde doen, hjj zich aan de voeten des konings moest werpen om voor den misda- diger (om) genade te smeeken. „Dit", voegde hij er bij , „is de eenige weg om te verkrijgen, wat ge verlangt, zonder de wetten te overtreden of het recht te verkrach- ten." Doch deze eerbiedige taal maakte geen' indruk op den prins, die met dezelfde onstuimigheid eischte, dat de gevangene onmiddellijk in vrijheid gesteld zou worden , onder hedreiging dat hij hem anders met geweld zou be- vrijden. De edele lord sprak hem daarop toe met al de be- daardheid van een' rechter, die doordrongen is van de waardigheid zijns ambts. „ Prins, zeide hij, uit kracht van die gehoorzaamheid , die gij aan de koninklijke macht verschuldigd zijt, beveel ik u, u niet te bemoeien met den gevangene, opdat gij niet langer door uw drift dit gerechtshof beletten moogt zijn plicht te doen." 96 Slot. Bij deze woorden werd de prins woedend, trok zijn zwaard en stormde op den rechter aan, alsof hij voor- nemens was hem te dooden, maar de edele Lord bleet bedaard, en sprak den prins met zijn krachtige stem in de volgende bewoordingen toe: „ Prins, bedenk, dat ik hier uw' souverein en vader vertegenwoordig , en dat, uit hoofde van deze beide betrekkingen , gij mij dubbel gehoorzaam dient te zijn. Derhalve beveel ik u in zijnen naam van uw voornemen af te zien en voortaan een beter voorbeeld te geven aan hen, die eens uwe onderdanen zullen zijn; en tot straf voor de ongehoorzaamheid en de verachting, die gij voor de wetten getoond hebt, gelast ik u onmiddellijk naar de gevangenis te gaan en daar te blijven tot de koning, uw vader, zijn' wil hieromtrent heeft bekend gemaakt. De woorden klonken als een don- derslag in de ooren van den prins; zij brachten hem tot nadenken; hij gaf zijn zwaard aan iemand van zijn ge- volg, maakte een diepe buiging voor den opperrechter en ging vrijwillig naar de gevangenis. Men gaf onmiddellijk den koning van deze gebeurtenis kennis, en er waren nog hovelingen genoeg, die des vorsten toorn tegen Sir William Gascoigne trachtten op te wekken. Maar toen de koning alle omstandigheden ver- nomen had, richtte hij zijne oogen en handen ten hemel en riep uit: „0 God! Hoeveel dank ben ik u niet schuldig! Gij hebt mij een' rechter gegeven, die zonder vrees gerechtigheid oefent en een' zoon die zijne harts- tochten weet te bedwingen." 16. Aronturen van Heemskerk en Bar ends op Nova-Zemhla. Deze twee zeelieden zeilden in Mei 1596 van Amster- 97 dam om een noordwestelijken doortocht te vinden en waren binrien weinige weken op 74 gr^den N.B. (noor- derbreedte) gekomen. Daar geraakten zij tusschen schrik- kelijke ijsschotsen , met sneeuw bedekt, welke zij op eenigen afstand voor zwanen hadden aangezien. Eenige dagen lang zeilden zij , door deze ijsschotsen omringd , (voort) en ontdekten op den 9*^*" Juni de Bereneilanden. Van toen af stuurden zij voortdurend noordwaarts , vonden niets dan drijfijs en bereikten den 19'^^'' Juni de kust van Spitsbergen, waar zij ankerden. Van daar zeilden zij opwaarts, en ontdekten den 17"^^° Juli Nova-Zembla, naar welks noordelijke punt zij den steven wendden. Hier werden zij herhaaldelijk bezocht door witte beren en waren gedwongen dikwijls aan te leggen in de nabij- heid van groote ijsvelden, om een gunstige gelegen- heid tot het voortzetten van hunnen tocht af te wachten. Bovendien was het gevaar om door drijvende ijsschotsen verpletterd te worden dikwijls zeer dreigend. Op den 3Qsten Augustus dreef een scherpe wind voortdurend blokken ijs tegen het schip aan. Een groote menigte hoopte zich op zoodanige wijze tegen het schip op, dat het gevaar Hep op zijn kant geworpen te worden. Maar ook aan de andere zijde drongen groote ijsschotsen met zoo- veel kracht tegen het schip aan, dat het eindelijk geheel op het ijs stond als ware het door mekaniek daar ge- plaatst. Nog was het gevaar om het schip te verliezen niet voorbij. Groote ijsschotsen drukten er al door tegen aan, zoodat het kraakte en dreigde te bersten. Een paar dagen later kwam er een aanmerkelijke opening in. De sleep en de boot waren reeds op het ijs uitgezet; men begon de levensmiddelen aan land te brengen en maakte des te meer speed daar den 5^^° September het schip volkomen op zij was geworpen en nauwelijks in staat 7 98 zou zijn lets langer aan de drukking van het ijs weer- stand te bieden. Vervolg. Zij besloten nu een hut te bouwen, ten einde daar te overwinteren , nabij eene rivier, twee mijlen landwaarts in. Vier weken gingen met dien arbeid voorbij, hoewel er overvloed van bout bij de kust dreef. Tegen het einde van September werd de koude zeer streng en maakte het werk zeer moeielijk. Veertien dagen waren noodig om van het schip, dat zich nog in dezelfde ligging be- vond een paar planken af te breken. Deze planken moes- ten gebruikt worden voor de muren en het dak van de hut. De koude werd dagelijks scherper en de droevige nachten werden langer. Op den 18'*^'' Oktober was de hut zoo ver gereed, dat de manschappen er in konden gaan woneh. Met ongelooflijke moeite had men de sloep en de boot , waarop hunne hoop op redding berustte , nabij de hut gebraeht. Reeds den 4'^^'' November kwam de zon niet meer boven den gezichteinder , maar de maan kwam op en ging niet weder onder. Het was steeds nacht en de koude was zoo streng , dat zelfs de witte beren , tegen welke zij vroeger dikwerf te vechten hadden , deze streken verlieten. Zij zagen zich genoodzaakt kleederen te maken uit de huiden van witte vossen, die zij in vallen vingen en waarvan zij het vleesch aten. Zij waren gedwongen zelfs in bed geheete steenen te gebruiken en trots al deze middelen voelden zij nauwelijks eenige warmte. Vervolg. Ondertusschen kampten zij manmoedig tegen ieder onheil. In Januari merkten zij weder eenig onderscheid op tusschen dag en nacht, en begon de koude een weinig af te nemen. In Februari verscheen de zon weder boven 99 den gezichteinder ; de vossen verlieten hen en de witte beren kwamen terug. Maar nu nam de koude weder sterk toe tot de eerste helft van April. Slechts met groote moeite konden zij de hut verwarmen en het hout, dat zij noodig hadden, moesten zij van onder de sneeuw op- graven, beide met zooveel inspanning, dat hunne kracht dikwijls geheel was uitgeput. Verder hadden zij met houweelen en bijlen een' weg door het ijs te broken om aan het vaarwater te komen. Den 14^^° Juni waagden zij het eindelijk hun' terugtocht te beginnen. Het ijs bracht de twee booten meermalen in groot gevaar, en ten laat- ste geraakten zij zoozeer beschadigd, dat zij op het ijs moesten getrokken worden om hersteld te worden. Na vier dagen konden zij hun vaart vervolgen, maar nog hadden zij onophoudelijk te worstelen tegen dezelfde gevaren. Een storm scheidde de beide booten van elkan- der, maar spoedig ontmoetten zij elkander weder. Tege- lijk hadden zij zich voortdurend te verdedigen tegen beren en walrussen. Den 3'^^'' Augustus landden zij op den zuidelijken uithoek van Noya-Zembla en na een even gevaarlijke als moeite voile vaart bereikten zij Kola in het midden van September, van waar zij zich naar Hol- land inscheepten om er ten slotte behouden voet aan wal te zetten. D. CHRESTOMATHIE. (selection of prose and poetry from the best MODERN authors). N. BEETS. Keesjen. (f) Ik had nog nauwelijks met mijn' ^ zakdoek het stof van de bank ^ van 't prieeltjen ^ geslagen, enwasbezig, op mijn gemak nedergezeten , met de oogen op het loods- jen ^, het plaatsjen ^ en het hekjen gericht , mij te verlus- tigen * in het denkbeeld , hoe goed alles bij mijn' oom en tante in de verw ^ was, als de plaatsdeur openging en Keesjen verscheen. Daar hij den geheelen tuin door moest , om ter plaatse zijner bestemming ^ te komen , en hij bijna zeventig jaar op zijne schouders torsehte ^, had ik tijds genoeg om op te merken dat er iets aan scheelde ''^. Hij strompelde " eerst bijna tegen de rollaag ""^ aan, v^aarop (f ) Observe the form of the deminutive in -jen i. st. of in je , a peculiarity of this author. 101 hij niet scheen verdacht te wezen ^^, schoon hij er sedert jaren alle morgens om half tien ^* ure overheen moest stappen; hij liet den zondagschen rok van mijn oom, dien hij over den arm had, door het zand sleepen ^*, en voor hij den appelboom voorbij was, was de borstel ^^ dien hij in de hand hield, tweemaal gevallen. Als hij nader kwam, zag ik dat zijn wangen zeer bleek en fletsch ^" waren, onder zijn niet zeer netjes onderhou- den ^* baard; zijn geheele gelaat was betrokken ^®; zijn oogen waren dof, en toen hij mij voorbijging was het niet als anders : „lief weertjen , mijnheer !" maar hij nam zijn' hoed stilzwijgend af , en strompelde naar het plaats- jen. Met een diepen zucht ^^ trok hij daarop zijn jas uit, zoodat hij mij, in zijn eng zwart vest met mouwen, al het magere en gebogene van zijne gestalte zien liet. De roode blikken ^^ tabaksdoos, die half uit den eenen vestzak stak, bleef onaangeroerd , en met wederom een diepen zucht hing hij den rok van mijn oom over den knaap ^^. Met een nog dieper zucht greep hij den bor- stel op, stond eenige oogenblikken in gedachten de haren op te strijken , en begon toen den rok te borstelen , beginnende met de panden ^^. „Hoe is 't Keesjen! Gaan de zaken niet goed?" riep ik hem toe. Keesjen borstelde altijd door. Hij was wat doof 2*. Wanneer men den volzin herhalen meet, dien men op een' eenigszins meewarigen ^^ toon heeft uitgesproken , is 't glad ^® onmogelijk het met dezelfde woorden te doen. Ik stond op, kwam een stapjen nader, en zei wat harder : „Wat scheelt er aan, Kees?" Kees ontstelde ^^, zag mij aan en bleef mij een oogen- blik met strakke oogen aanzien; daarop vatte hij weer 102 een mouw van mijn ooms zondagschen rok, en begon op nieuw te borstelen. Er liep een traan ^^langs zijn wangen. „Foei, Kees!" zei ik; „dat moet niet wezen; ik zie waterlanders ^^, dunkt me." Keesjen veegde zijn oogen met de mouw van zijn vest af, en zei: „'t Is een schrale ^° wind, meheer Hil- debrand." „Ei wat, Keesjen!" zei ik, „de wind is niemendal schraal. Maar daar schort iets aan ^^ , man ! Heb je een courant ^* verloren?" Keesjen schudde het hoofd, en ging hardnekkiger dan ooit aan 't schuieren ^^. „Kees!" zei ik: „je bent ^* te oud om verdriet te heb- ben. Is er iets aan te doen, vrind?'' De oude man zag vreemd op bij het hooren van het woord „vrind." Helaas, misschien was 't hem op zijnne- genenzestigste jaar nog geheel nieuw. Een zenuwach- tige ^^ glimlach, die iets verschrikkelijks had, kwam over zijn mager gezicht; zijne grijze oogen luisterden eerst op ^^, werden toen weer dof, en schoten vol tra- nen. Zijn gansche gelaat zeide: ik zal u vertrouwen. Zijn lippen zeiden: „Hoor reis ^^ meheer! Kent uwe Klein Klaasjen?" Hoewel ik nu een' zeer specialen vriend heb, die Nicolaas gedoopt is , en van wien 't niet onmogelijk was , dat Keesjen hem wel eens gezien had, zoo kon ik ech- ter onmogelijk op gemelden Nicolaas den naam van Klein Klaasjen toepassen, aangezien hij een zeer „lange, blonde ^^ jongen" is, en nooit zou ik hebben willen ge- looven dat gemelde Nicolaas, hoe onaardig ^® hij ook somtijds wezen kan, de oorzaak zou kunnen zijn van oude Keesjens tranen. Ik antwoordde dus dat ik Klein Klaasjen niet kende. 103 „Heeft meheer Pieter hem uwe dan niet gewezen *"? De heele stad kent Klein Klaasjen. Hy krijgt centen genoeg," ging Keesjen Yoort. „Maar wat is het dan voor een man?" vroeg ik. „Het is," zei Keesjen, „in 't geheel geen man. 't Is een dwerg *^ , meheer ! een dwerg , zoo waar als ik hier voor je sta. — 1 pocket handkerchief. 2 bench (the same word is used in the sense of ))bank"). 3 summer house. 4 shed. 5 courtyard. 6 to amuse oneself. 7 paint. 8 destination. 9 to bear. 10 to be the matter with. 41 to stumble. 12 stones. 13 to be aware of. 14 half past nine (Remark this way of expressing the time: literally //half ten" etc. a quarter to: kwart voor a quarter past: kwart over . .). 15 to drag. 16 brush. 17 sunken. 18 kept. 19 clouded. 20 sigh. 21 tin. 22 literally sboy" — here a clothes'-horse. 23 skirts. (Pand has too the signification of a pledge). 24 deaf. 25 com- miserating. 26 quite adv.; the adj. means smooth, slippery. 27 to start. 28 a tear (also: train, oil.) 29 a coll. expression — tears. 30 sharp, 31 there is something wrong. 32 a newspaper. 33 brushing. 3^ nervous. 35 to clear up. 36 fair. 37 naughty. 38 to point out. 39 dwarf. Notes belonging to KEESJE of N. BEETS. nauwelijks — hm'dly {naiiw means narrow^ -elijks is a desination forming adverbs); stof — dust (from^the verb stuiven — to raise dust, so from sluiten (to shut) we derive the subst. slot (lock) , from genieten (to enjoy) genot (enjoyment) etc. All these subst. are neuter.); lezig met — engaged in (comp. the English, word busy , business) ; op mijn gemak — at mtj leasure (gemak means ease); denkheeld — idea (from denken — to think and heeld — image) ; goed in de verw (pr. verf) — well and properly painted; als de plaatsdeur openging — when 104 the door leading to the court-yard was opened (N. B. i. St. of als we would rather say toen) ; door moest, suppl. gaan (to go); ter plaatse, contracted for te der plaatse expression belonging to a former period of the language , in which declension played a more considerable part, ter plaatse means on the place). tijds genoeg — a genitive case, litt. enough of time (French : assez de temps) ; om half tien (ure) at half past nine (o' clock); the last word ure would be omitted in the spoken language; er over heen — over it (heen is difficult to translate , it means : away , along) ; voorbij was , snppl. gekomen — ere he had come beyond the appletree (comp. hereabove door moest with the meaning of d. m. gaan); als hij nader kwam — when he came nearer, (common Dutch toen i. st. of als); netjes — properly j decently (Several adverbs in Dutch end in -jes , as zoetjes (gently) , zachtjes (softly) matigjes (moderately). They are derived from adjectives with the deminutive desinence -je and accordingly they all involve the idea of a little); het was niet : lief iveertje , mijnheer — it was not. (suppl. heard): „fine weather!" Observe the deminutive in expres- sions like this: een vroolijk zonnetje — a pretty (little) sun , een flink regentje — a good (little) rain etc. , which is peculiar to every day language in Holland (comp. however the French soleil, a deminutive of the Latin sol); stilzwijgend — silently (from the adj. stil and the verb zwijgen) ; steken uit iets — to appear above or under a thing; in gedachten (suppll. verdiept — absorbed); iemand iets toeroepen — to call something to a person; hij borstelde door — he went on brushing , he continued to brush (the adverb door prefixed to any verb generally conveys the idea of continuity); wat doof — a little deaf; herhalen — to repeat; volzin — sentence; wathax- 105 der — a little louder (comp. wat doof); wan^ — cheek; meheer , dialectical form for mijnheer , commonly pronoun- ced me-nair; niemendal popular form, depraved for niet- met-al (not-«^"/^^-all — not at all) ; schudden — to shake ; hoofd — head ; aan lets gaan — to. begin , ex. aan het schuieren gaan — to begin brushing; hardnekkig — ob- stinate, (from hard — hard and nek — the backpart of the neck) {neck is hals in Dutch) ; lets er aan doen — to do something for it, to make amends for it, is er iets aan te doen? — cannot the thing be made amends for? vrind dialectical form for vriend (friend) ; iets verschrik- kelijks , a genitive case , litt. something of terrible (comp. the French: quelque chose de terrible); we^r ^ contraction for weder — again; his eyes y,schoten vol tranen" i. e. „were suddenly filled with tears" (the idea of suddenly is expressed by the verb schieten — to schoot); vertroii- wen — to trust; Weis abbreviation for een reis^ a time. The word reis (i. st. of maal or keer) is only made use of in some of the spoken dialects. The Scotch dialect has a raise in the same meaning); uwe^ dialectical form for u — you (politely). The Dutch word u is an enormous contraction for Uwe Edelheid (your nobility) , which has first been depraved into Uwedele^ than contracted to ZJeele, and abbreviated to Ueej which became Uwe and finally u ; doopen — to baptize , to christen , to name (the special friend of the author , named Nicolas , was — the author himself, Mcolaas Beets; — he edited his Camera Ohscura under the feigned name oi Hildebra^id) f H ahhre- viation for it; gemeld (from melden — to mention) the mentioned; toepassen — to apply ; aangezien conj. — since , because (properly aangezien is the past participle of the verb aanzien, to consider, so „aangezien hij is" means literally : (it) being considered , (that) he is) ; antwoorden — 106 to answer; krijgen — to get; voortyaan — to continue; in het geheet niet or in H g. geen — not at all or no — at all. J. VAN LENNEP. Eene inleiding van Mejuffrouw^ Strauffacher. Mijnheer en Mevrouw van Eylar waren allerbeste menschen, die om niets anders schenen te denken, dan cm het hun' gasten ^ zooveel mogelijk naar hun' zin ^ te maken: en daarbij heerschte op Hardenstein de meest guile * en ongedwongen toon, die te bedenken is. Als ik zeg „ ongedwongen" dan bedoel ^ ik daarmede niet wat men nu sans gene noemt , en 't geen daarin schijnt te bestaan , dat men met een cigaar in den mond door het huis loopt , met een jas en bemodderde ^ laarzen binnenkomt, lui in een gemakkelijken stoel, of op een kanapee ligt uitgestrekt, de helft van den avond weg- blijft om te rooken en de dames alleen laat zitten; — neen ! men verstond het sans gene toen anders , en gelijk men in de groote maatschappij zich aan de sla- vernij der wet onderwerpt om vrij te kunnen zijn — is 't niet Cicero, die zoo iets ^ zegt? — zoo onderwierp men zich in de samenleving aan de slavernij der etikette om zijn eigen en eens anders genoegen te bevorderen ^. Gelijk ik u reeds zeide, was men op Hardenstein den geheelen morgen zijn eigen meester; de heeren gingen vroegtijdig uit rijden ^ of op de jacht; maar geen hun- ner zou er aan gedacht hebben, aan tafel anders dan in behoorlijke tenue te verschijnen, de pruik ^° netjes 107 gepoederd, schoone lubben en jabot en den degen op zijde. 's Avonds onder het muziekmaken viel er wel eens een, die voor dag en dauw ^Mn 't veld ^^ geweest was, in den dut ^^; maar als de theeboel opgeruimd en de speeltafeltjes gezet '* waren, was ieder weer klaar , en aan 't s 0 u p e r dacht niemand er aan om vaak ^ ^ te hebben. Och! dat soupeeren raakt ^ al zachtjens aan uit de mode. Ik hoor nu dagelijks zeggen, dat in die jaren onze natie in een staat van diep zedelijk verval verkeerde *', dat de langdurige vrede, dien zij genoten had, de ont- zettende rijkdommen, die men maar te verzamelen en te genieten had, de weelde en wat dies meer zij ** alle veerkracht had verlamd, alle ontwikkeling doen ophou- den en dat men, gerust insluimerde op den roem der voorvaderen, in een toestand geraakt was van algemeene verdooving en machteloosheid. Ik ben niet op de hoogte ^ ^ om dat te beoordeelen; doch die zoo spreken oordeelen van 't geen zij niet gekend hebben, en zien althans ^® de goede zijde van het tijdvak voorbij ^\ Ik verzeker u dat er toen in de meeste dingen vrij wat meer dege- lijkheid ^^ heerschte dan thans; als men bouwde, al was 't maar een onnoozel ^^ koepeltjen, dan bezigde men duurzame materialen, en men hoorde van geen muren, die vochtig waren, of af kalkten ^*, en van geen planken , die wegrott'en. In de meubelen heerschte ook vrij wat meer smaak en vinding dan in de hedendaagsche ; en zij waren vrij wat -^ keuriger en met meer zorg afge- werkt dan in dezen tijd, nu men enkel op 't goed- koope ziet en de boel maar a la grosse morbleu wordt saemgeflanst ^^; en het vleesch, aan 't spit ge- braden ^^, smaakte heel anders dan nu het met de mo- derne ekonomische kookmachines wordt toebereid. Maar ik raak van den tekst en wat ik eigenlijk aanmerken 108 wou ^' iSj dat de menschen toen ter tijd veel aangena- mer in den omgang waren dan nu. Zoo ik straks be- gon te zeggen, men wist zijn vrijheid aan banden te leggen; ieder had het gevoel, dat, wanneer hij in een gezelschap werd toegelaten ^^, zulks onder de stilzwij- gende voorwaarde was, dat hij zijn aandeel ^° tot het algemeen genoegen moest bijbrengen en dan bleek het dat wie 't meest zijn best deed om anderen welgevallig ^\ te zijn en zich van de yoordeeligste zijde te vertoonen, ook doorgaans ^^ zelf 't meeste genoegen had. 21 nvoorbij zien)) — to overlook. 22 solidity. 23 simple. 24 to lose the plaster. 24 adv. much, (the adj. vrij is ((free)) and the adv. with on without wat — rather. 26 to knock together, 27 roasted. 28 colloquial for viwilde)). 29 admitted. 30 share. 31 agreeable. 32 generally. 33 the reason. 34 decency. 35 art. 36 to disappear. 37 to degenerate. 38 wearisome. 39 trifling. 40 tint. 41 intercourse. 39 cultivated. 43 glittering. 44 to guild. E. J. HASEBROEK. Zusters van barmhartigheid ^ Zusters van Barmhartigheid! Zouden er niet velen gevonden worden zoo geheeten ^ te zijn ? Ik geloof ten minste dat er rondgaan ^ in de maatschap- pij , onder den nederigen naam van Gezelschapsjuffrouw. *. Het lot ^ hangt menig jong schepsel bet gewaad ^, dat haar tot de zusterschap der liefdadige vrouwen wijdt ^, om de schouderen. Menigeen, die zich vroeger met flu- weel ^ en zijde tooide ^, neemt gedwongen de pij ^° der dienstbaarheid aan, en verlaat de woning der weelde om, gescheiden van de vreugde der jonkheid, en in het 110 vooruitzicht van tallooze ontberingen, bij haar eigen jammer nog vreemd leed te gaan torsen ^\ Ziele- of lichaamslijden roepen haar hulp in; ellende is vaak ^^ de voorwaarde van hare plaatsing. Zoo gaat zjj van den een naar den ander; beurtelings ^^ strijdende met zelfverveling , of met de kwalen der lijders , die voor hare rekening komen, en wordt gewoonhjk, zoo niet mishandeld, dan toch miskend. Nochtans niet steeds is ondank haar loon. Zij ziet uit het zaad ^'' der droefheid menige schoone en aangename vrucht opgroeien, en vangt het eerst na den Schepper haren liefelijken geur. 1 mercy. 2 called. 3 to go about. 4 lady-companion. 5 fate. 6 garment. 7 to consecrate. 8 velvet. 9 to adorn. 10 a serge robe. 11 to bear a burthen. 12 often. 13 alternately. 14 seeds. H. CONSCIENCE f). Terugkomst van de Fransche kostschool. Omtrent een half uur voor de gestelde ^ aankomst, stond er eene bijna oude vrouw eenzaam voor de bu- reelen van den ijzeren-w^eg ^ ; zij was zindelijk ^ gekleed , met een kostelijke kanten '* trekmuts ^ op het hoofd en een' fijnen lakenschen mantel om het lichaam. Ge- noegzaam nochtans kon men bemerken, dat het eene burgervrouw was, die hare zondagsche kleeren droeg, en daarom, zeker tegen alle gevaar van slecht weder, f) Conscience is a Belgian author. His language is Dutch, but contains a few provincial (Flemish) words , which are not made use of in Holland, f. i. ijzeren weg (railroaid) insiesido^ spoonueg statiei. stead of sfaf ion (railwaystation), waas (gauze) i. st. o.gaas,blikken (to look) i. St. of kijken, staren, aanmerking (observation) i. st. of opmerking, hetooveren in i. st. of herscheppen in etc. Ill genomen had. — Het hart van vrouw Van Roose- mael, want zij was het, klopte van moederlijke * teeder- heid; zij ging hare lieve Siska omhelzen ^, dat beminde kind in hare arme drukken, en nu zonder ophouden een buitengewoon groot scherm of parapluie met zich de belooning smaken ^ van al den twist, al het verdriet en al de moeilijkheden , die zij had doorworsteld ^ om haar eene luisterrijke ^^ opvoeding te doen geven. 0, wat vreugd zal dit haar zijn! Ha, daar fluit " het ijzeren gevaarte in de verte! Van alle zijden komen de bedienden nit hoeken en kan- ten geloopen, uit magazijnen en barakken ^^ gekropen. De metalen stem van den monsterwagen betoovert de doodstille statie in een woelig veld, en het is onder allerlei geroep en geschreeuw dat het gevaarte stilhoudt. Nu jaagt ^^ de moederlijke boezem onstuimiger; het gelukkig oogenblik is aanstaande! De oude vrouw plaatst zich bij den uitgang der statie en blikt met nauwkeu- righeid op het gelaat van al de vrouwen, die haar voor- bijsnellen ^*. Weldra vliegen de huurrijtuigen beurtelings stedewaarts , de zware omnihussen sluiten den stoet ^ ^ , en in min dan eenige oogenblikken is het ijzeren paard op stal 1^ gezet, de bedienden zijn in hunne holen te- ruggekropen, de reizigers verdwenen en de statie is we- der in hare vorige stilte gedompeld ^^. Moeder Van Roo- semael ziet het hek ^* toegaan; droefheid beklemt ^^ haren boezem ; een pijnlijke zucht ontsnapt hare borst . .. Zij heeft hare Siska niet gezien! Nochtans blijft zij ter plaatste staan, alsof zij door eene geheime kracht aan het hek vastgehecht ware; en misschien zou zij nog lang in treurige gedachten gedoold hebben, hadde zij niet van verre een jonge vrouw bij een vigilante ^"gezien. Zou dat wel hare Siska zijn ? Onmogelijk ! het is eene 112 rijke dame; haar weerschijnend en kleurwisselend zijden kleed laat een groot gedeelte van haar' hals bloot! Het is waar, een wazen ^^ fichu schijnt hem te willen be- dekken, doch verbergt hem niet; bij elke beweging^ die zij doet, dansen lange krullen rondom hare wangen; van haren kostelijken ^^ hoed waait een winderig ge- pluimte, ^' hare hand houdt een zeer klein parasolleken; vijftien doozen ^'* van allerlei vorm en twee groote kis- ten liggen voor hare voeten . . . Het is Siska niet. Dit zijn de aanmerkingen , die moeder Van Roose- mael maakt, en de gedachten, welke door haar' ont- stelden geest gaan. Eensklaps doet de jonge dame een teeken van ongeduld aan de oude vrouw, en laat daar- door hare wezenstrekken ^^ beter zien. Hemel, het is hare Siska! . . . Zie de stramme ^^ moeder huppelt vooruit als een jeugdig meisje; twee tranen schieten in hare oogen, een blikkerende ^'' lach beglanst haar gelaat, zij opent de armen en roept met roerende ^^ blijdsehap: „0 Siska, mijn kind!" Het meet zijn, dat de naam Siska de jonge dame be- schaamt ; zij wordt rood ! Dan , die kleur vergaat spoedig , en zij doet twee stappen vooruit naar hare moeder. Deze wil hare beide armen om den hals van haar kind slaan; maar zie, de verfranschte '^^ dochter zal zich niet aan de omstanders ten tooneele geven. Zij vat de hand barer moeder, houdt die sterk vast en belet ^° de om- helzing. Dan zegt zij: „Goedendag, mama. Hoe gaat het? En met papa? — Let op , gij trapt ^^ op mijne doozen Ik sta hier al een halfuur op u te wachten." Waren deze woorden hard of onbetamelijk ^^? In eene andere omstandigheid zouden zij het misschien niet ge- weest zijn; maar nu doorsneden ^* zij het hart der lief- 113 derijke moeder als zoovele messen. Inderdaad , was dit de taal , welke Siska voeren '* moest na een geheel jaar afwezigheid? Geen enkelen zoen ^^, geen handdruk voor haar, die gedurende drie jaren in twist met haren goe- den man geleefd had om Siska te belie ven; voor haar, die al hare hoop in de wederliefde van haar eenig kind gesteld had! Zij moest haar pijnlijk zijn, de hartscheu- rende ^®, de dorre ontmoeting; want de arme vrouw sloeg zich de twee handen voor de oogen en begon snikkend en met overvloedige tranen te weenen '^. Zooverre was alle natuurlijk gevoel echter bij Siska nog niet uitgedoofd ^', dat zij de smart barer moeder zonder medelijden kon aanzien; integendeel, hare goede inborst ^' nam de overhand. Zij bracht haren arm om den hals barer moeder en zoende ze op beide wangen met eene drift *°, die zooveel te sterker was, daar zij uit eene gemoedsaandoening ** voortsproot. Getroost en ge- lukzalig was de oude vrouw; zij hield haar kind tegen de borst gesloten *^ en staarde met zuigende *^ blikken haar in de oogen. „0, Siska, mijne lieve Siska!" her- haalde zij , bevend van ontsteltenis *'*. 1 fixed, appointed. 2 railroad. 3 neatly. 4 lace. 5 closely fitting cap. 6 motherly, maternal. 7 to embrace. 8 to enjoy. 9 to struggle through, to overcome. 10 superior. 11 whistle. 12 sheds. 13 to throb. 14 to fly past. 15 train. 16 stable. 17 plunged. 18 gate. 19 to oppress. 20 a cab. 21 gauze. 22 expensive. 23 feathers. 24 boxes. 25 features. 26 stif. 27 bright. 28 touching. 29 frenchified. 30 to present. 31 to tread on. 32 unbecoming. 33 to pierce. 34 to hold. 35 a kiss. 36 heart-rending. 37 to weep. 38 to deaden. 39 feeling, character. 40 passion. 41 strong emotion. 42 pressed. 43 ((Sucking)) i. e. eager. 44 emotion. 114 W. A. VAN REES. De dood van een braaf soldaat. Geen dag ging er Yoorbij , waarop de commandant niet het hospitaal bezocht. Hij had behoefte ^ om te toonen dat het lijden zijner dappere soldaten hem niet on- Yerschillig ^ was; behoefte zich te overtuigen dat 't hun, die blijken ^ hadden gegeven van hun leven veil te hebben * voor den roem van het vaderland, aan niets ontbrak nu hun leven op het spel ^ stond, Gewoonlijk nam hij wat tabak en sigaren voor de reconvalescenten mede; en waren die kleine giften welkom, nog veel meer genoegen deden de vriendelijke , deelnemende woor- den van den chef, die den zieken zoo welluidend in de ooren klonken ^. Natuurlijk werd de krib van den braven Verkest nooit voorbijgegaan zonder een paar woorden met hem te wisselen ^; als er gevraagd werd „waarmede men van dienst kon zijn" , volgde doorgaans het bescheiden verzoek: „met een pakje sigaren". Dat was niet voor eigen gebruik ^ — hij mocht niet rooken — „maar om 't aan die goede jongens te geven, die hem zoo goed oppasten ^". Toch wist de echtgenoot van den comman- dant nog wel het een of ander te bedenken wat den zieke ^ ° aangenaam was , en menige schotel ^ ^ door haar zelve bereid — versnaperingen ^^ die in inrichtingen ten algemeenen nutte onmogelijk kunnen verstrekt '^ worden — vend zijn weg uit de keuken van het resi- dentiehuis naar het hospitaal. Dat Verkest door haar niet vergeten , maar dagelijks bedacht werd sprak vanzelf. En toch, niettegenstaande de beste zorgen ging de zieke meer en meer achteruit ^'^\ hoop op behoud be- stond er helaas! niet meer. 115 Op zekeren avond liet Verkest door een hospitaal- soldaat den majoor weten , dat hij hem gaarne wilde spreken. Toen deze kort daarna de zaal binnentrad, waarin Verkest met een vijftigtal andere zieken werd verpleegd, trof '^ hem de buitengewone stilte, die er heerschte, een sombere stilte, door den inlander ^^-zoo- wel als door den Europeaan geeerbiedigd. Niemand die een woord sprak; al wat men hoorde, was het gesteun *^ van Verkest. Daar lag hij, die arme! half- opzittende in zijn krib, door de zorg zjjner makkers met een wit gordijn '* voor- zien. Daar lag hij , zichtbaar lijdende , en stervende , maar kalm en geduldig als altijd. Eenige jonge soldaten, 66k lijders, stonden op een afstand om hem been, gereed om op een woord, op een wenk ^^ aan zijn verlangen te voldoen. ifien bracht on- ophoudelijke verkoeling aan met een' waaier ^°, een an- der hield een doek in de hand om hem nu en dan het zweet 21 van het hoofd te vegen; een derde stond met een lepel water gereed om hem te laven ^^. De lamp had men aan den kant van zijn krib met een doek be- dekt, opdat het licht hem niet hinderde. Deelneming, bezorgdheid, hartzeer ^^ was opiedersge- laat te lezen. Ja, in de oogen van sommigen, wien hij juist een hartelijk woord had toegevoegd ^*, parelden zelfs tranen! 't Was aandoenlijk te zien, hoe die „ruwe klanten" ** hun makker met zorgen omringden; een moeder kon waarlijk haar kind niet beter verplegen. En als het aanschouwen van de droefheid eener moeder bij het sterfbed van haar kind hartverseheurend ^^ is, de tranen van „ soldaten" bij het sterfbed van een geliefden mak- ker dringen niet minder door de ziel. 