None
Men wenden zich tot SALOMON DE BRAY om een plan voor de nieuwe ker. Maar dit plan voldeed den heeren niet. Hem werd verzocht zijn rekening in te leveren, wat hij deed den 15 Maart 1645, „voor gedane fabrycke en teekeningh van de St. Annenkerck, mitsgaeders het maecken van een kleyn houten model van deselve, volgens last en ordre der E. Heeren Burgermeesters gedaen en gedanen maecken.” Toen kwamen twee eerzame Haarlemmers „meester JAN DE VOS, beeldt-ende steenhouwer en JACQUES COELENBIER, cooperslager” nret een nieuw plan bij Burgemeesteren, die het wel goed vonden. Zij droegen den ontwerpers op en houten model te maken, en den 7 Augustus. 1646, „het model gemaeckt synde, wert voor goet geaprobeert, present de E. Heeren Burgemeesters.” Maar de technische ambtenaren der stad twijfelden aan de uitvoerbaarheid van het ontwerp. Daarop hadden de plannenmakers „voor de Heeren fabrycken met alle de werckmeesters van de stadt neevens (den landmeter CORNELIS HEYN-DRICKSE) DUYNDAM bekent, dat sy NRL Gegen een heeren Burgemesters hatten beobachtende aengeboden, staende houden, te weeten een kerckte, te weeten een kerckte, 60 voet langende, ende dat sonder balcke ofte pylaeren. De uitvoering werd echter ten slotte onmogelijk geacht. Toen werd de hulp van JACOB VAN CAMPEN ingroepen. Deze liet, als gewonlijk, zijn schetsen door PIETER POST uitwerken, die, nog in 1645, voor „het afteyckenen ende maeken van een kerck” een belangrijk bedrag ontving. JACOB VAN CAMPEN. 125 Eerst toen de kerk in 1649 voltooid was, diende VAN CAMPEN zijn declaratie in. Toen werd betaald: „Aan MR. JACOB VAN CAMPEN XC £, voor ’t geene door ordre van Burgemeesteren aan hem int collegie gestelt is over zijn dienst, soo int ordonneren van die nieuwe gemaekte kerck, de nieuwe kerckstraet daerop respon- derende, als over andere diensten bij hem tot verbeteringh dezer stadt gedaen.” Op het archief van Haarlem bevindt zich een teekening van de Nieuwe Kerk, door PIETER SAENREDAM, waarop deze eigenhandig heeft geschreven: „1680, den 8 July. PR, SAENREDAM fct. De oude St. Anna Thoren int jaer 1613 gemaeckt. De Nieuwe St. Anna kerck Ao. 1649 voleynt. Van deze kerck is Monsr. JACOB VAN CAMPEN Architect geweest.” Dat de schilder met VAN CAMPEN goed bekend moet geweest zijn, daar beiden Haarlemmers waren, kan gerust worden aangenomen. Reeds in 1628 heeft VAN CAMPEN het portret van SAEN- REDAM geteekend, dat nu ín het Britsch museum bewaard wordt. De Nieuwe Kerk, een vierkant gebouw, bijna geheel van gebakken steen, welks gevels alleen door een Dorische kroonlijst met triglyphen en mutulen, een Dorisch portiek met festoenen, benvens twee wapenschilden verlevendig dorden, welks steunbeeren en vensters ufterst eenvoudig zijn, vormt een sterke tegenstelling met den toren, dien LIEVEN DE KEY ruim dertig jaar vroeger voltooide. Toch heeft de kerk uit een bouwkundig oogpunt beschouwd, groote waarde. Aan VAN CAMPEN werd gevraagd, een kerk voor den Gereformen eeredienst te ontwerpen, een kerk die streng en helder zou zijn als de leer die er gepredikt moest worden. Toen herinnerde hij zich de gebouwen van Italië en hij maakte van zijn plan een Kruis met gelijke armen, dat zich in een kwadraat sluit, Dit kruis begrensde hij door zuilen en pijlers in streng Jonischen stijl en verkreeg zoo een perspectievisch effect, dat toch aan de practische bruikbaarheid van het gebouw geen afbreuk doet. GALEAZZO ALESSI heeft Santa Maria da Carignano te Genua op een soortgelijk plan gebouwd. Had VAN CAMPEN zijn pijlers verzwaard en er een koepel op geplaatst, de gelijkenis zou nog treffender wezen. En waar ALESSI slechts met moeite de koornis, die toch voor een Katholieke kerk het voornaamste is, in den plattegrond kon bergen, heeft VAN CAMPEN op de naturlikste wijze deze aangebracht. PIETER SAENREDAM heeft de eigenaardige poëzie van dit interieur gevoeld, en het herhaaldelijk geschilderd. Behalve de reeds genoemde afbeelding van 1650 bezit het Haarlem museum een schilderij van het Haarlem museum een schilderij van het Haarlem voorstelt, aan. Dit gebouw is niet het eenige belangrijke werk geweest dat VAN CAMPEN tusschen 1645 en 1649 tot stand bracht, AMALIA VAN SOLMS was in 1645, dus Nog bij het leven van FREDERIK HENDRIK, met den bouw van het Huis ten Bosch begonnen. PIETER POST, toen als stadsfabrikter in, den Haag ‘gevestig, had „hiervoor de plannen gemacht, en leidende ook. de uitvoering. Het soms geuit vermoeden, dat ook hier VAN CAMPEN de ontwerper zou geweest zijn, mist allen grond. Want POST heeft, nog bij het leven van JACOB VAN CAMPEN in 1655, het ontwerp in koperprenten openbaar gemacht en het van een opdracht aan de keurvorstin van Braadenburg voorzien. Op het oogenblik is het gebouw niet meer in zijn oorspronkelijken toestand. De 18e eeuwsche verbouwing heeft aan den voorgevel een ander karakter gegeven. Het plaatwerk vertoont die weinig monumentale, ja burgerlijk-nuchtere vormen, die POST overal heeft aangewend, waar hij zelfstandig optrad. De medewerking van JACOB VAN CAMPEN begon pas, nadat FREDERIK HENDRIK den 14 Maart 1647 gestorven was, en AMALIA besloot, de groote zaal an de verheerlijking van den stadhouder Te wijden. Op de present, die deze zaal vertoont, heeft POST doen graveeren: „De Ordonnantie ende Teeckeningh van de Beschilderingh deser Saale, Uytbeeldende de Geboorte, het Leven ende het Sterven van zijn Hoocht. den Heere Prince van Orange FR. HENRICK Ho: lo: mem: met den omloop van andere cieraten, daertoe dienende, is beworpen ende uygewrocht door den Hr. JACOB VAN CAMPEN, uytnemende Schilder ende Architect, en de Schilderijen soo door hem selven als andere vermaerde meesters deser nederlanden gemaeckt.” De zaal was reeds in den plattegrond van POST aanwezig, doch zou geen groote hoogte krijgen. VAN CAMPEN maakte de ordonnantie anders, zoodat de muren zoo hoog mogelijk werden opgetrokken, en een koepel met lantaarn, boven bet dak uitstekende, de zaal dekte, De zoogenaamde Rotonda van PALLADIO, die bij Vicenza verrezen was, heeft ongetwijfeld VAN CAMPEN voor den geest gestaan. De nog bestanden bescheiden, door MR. D. VEGENS in zijn Historische Studien medegedekt, doen zijn, dat VAN CAMPEN voor alle schilderijen uitvoerige schetsen heeft gemacht, waararnaar de Vlaamsche en Hollandsche schilders moesten werken, Hij stond er op, dat zijn aanwijzingen stipt werden gevolgd. In een brief aan AMALIA VAN SOLMS, waarschijnlijk van 1649, zegt HUYGENS niet veel goeds van JACOB’ VAN CAMPEN. Hij verwijt hem, een te groot lief hebber van wijn te zijn, en doet verslag van een onderhoud, dat hij met VAN CAMPEN had om hem wegens de honorariumquaestie te polsen. VAN CAMPEN beklaagde zich bij die gelegenheit,'dat vele zijner deftige beginstigers, als JOHAN MAURITS VAN NASSAU en de Heer van BREDERODE, hem telkens ontboden, doch er niet aan dachten, ook maar zijn onkosten te vergoeden. Hij hoopte, dat AMALIA VAN SOLMS hem beter zou behandelen. Maar een som wilde hij niet noemen, HUYGENS raadt AMALIA aan, VAN CAMPEN f 2000 te ge ven, om van „dien ongemakkelyken man” af te komen. Het schijnt, dat inderdaad dit bedrag aan den meester werd uitbetaald, Doch men maakte ook verder steeds van zijn diensten gebruik, Uit een brief van HUYGENS, den 28 November 1651 aan AMALIA VAN SOLMS ge-schreven, blijkt, dat VAN CAMPEN zijn taak toen als geëindigd beschouwde. HUYGENS, herinnerende aan de vroegere betaling, gaf de vorstin in overweging, JACOB VAN CAMPEN nogmaals f 2000 toe te kennen. Wat in dezen brief ook de aandacht trekt, is dat HUYGENS schrijft: „Cest homme maintenant continue de dire, qu’il a grand besoing d’argent.” VAN CAMPEN’S tijdgenooten hebben altijd gemeend, dat hij zich voor zijn diensten niet, of althans zeer weinig liet betalen. SCHREVELIUS zei in 1647 dat JACOB VAN CAMPEN „uyt de konst gheen winst gesocht heeft, maer de naem.” Jonker EVERARD MEYSTER wijdde aan den kunstenaar in 1655, toen hij „Der goden Landspel” schreef deze regels: „O drymael wel geseegend' eeuw, Nu zulk een Bouwheer ‘t Stad-huys bouwt, Die veel meer wol heeft, als geschreeuw En meer om d'eer doet, als om Gouwt”. En in 1657 noemde VONDEL VAN CAMPEN „de nachtegaal van Amersfoort,” daarmede bedoelende, dat hij, even als die vogel, geen loon verlangde, Het is moeielijk uit te maken, wie gelijk heeft. Mr. D. VEEGENS gelooft, dat de brief door HUYGENS geschreven is, toen Hij, om de een of andere reden met VAN CAMPEN ongenoegen had gehad. Hij voegt daarbij: „In elk geval strekt het HUYGENS geenszins tot eer, dat hij aan zijn ne vooringenomenheid zoozeer toegaf tegen een man, van wien hij zelf in zijn sneldichten getuigde, dat zijn werken als bouwmeester en schilder hem de onsterfelijkheid verzekerden.” Er is zeker reden, om te gelooven, dat HUYGENS VAN CAMPEN hier in een verkeerd daglicht heeft gesteld, Want wij weten, dat hij, zoo door erfenis van vaders- als van moederszijde, een zeer vermogend man was, die zeker niet uit geldverlegenheid op betaling zal hebben aangedrongen. (Wordt vervolgd.) Ein unbeschriebenes Bild von Jan Gabrielsz Sonjé von Dr. TH. VON FRIMMEL: Die Signatur machten alsbald meine Zweifel rege, und ich er hat mir die Erlaubnis, das Bild bei directer Sonnenbeleuchtung untersuchen zu dürfen. Der A 2 Benennungen seiner Bilder richtig zu stellen, lies den angeblichen RUISDAEL S&C À sofort zum Fenster bringen, und da zeigte es sich, dass eine ganz gesunde, wenngleich blasse Signatur vorhanden ist, die lautet: „J sonje f. Ao. 1659”. J und S sind verschlungen. Die 5 ist nicht unbedingt sicher. Das Bildchen selbst ist eine italienische Landscchaft und zeigt in der Behandlung eine entfernte Ähnlichkeit mit der bei den holländischen Italikern der BOTH-Gruppe (auf Eichenholz H. 0,47, Br. 0,41). Ich kenne von J. SONJÉ nur so wenige sichere Werke, und finde das Bild bei NOVAK so tüchtig, dass ich ihm einige Zeilen widmen wollte. In Amsterdam ist es vielleicht längst in weitem Kreise bekannt, d. Ein esstammt, es stammt aus dem Amsterdamer Kunsthandel (1898). Dass es irgendwo beschrieben wäre, wüsste ich nicht. Daher gebe ich in aller Knappheit an, was man auf dem Bildchen, das grau in grau gemalt ist, zu sehen bekommt: — Links steiles felsiges Ufer mit einem bewachsenen Absatz. Mitten ein kleiner Wasserfall; weiter zurück ruhig fliessendes Wasser. Rechts ein mannigfach gestaltetes Ufer, auf welchem nahe beim Wasserfall zwei Männer stehen, Weiter oben rechts eine Ziegenheerde und ein Hirt. Auf einer steilen Anhöhe im ferneren Mittelgrunde rechts eine Ruine mit einem eingedeckten Rundthurm. In den fernen Gründen steile Berge. Die Signatur dieser Grisaille weist augenscheinlich auf JAN GABRIELSZ. SONJ£ hin, derum 1646 in Delft nachweisbar ist und nach 1654 im Rotterdam vorkommt. Gestorben ist er nach 1707 vermutlich in Rotterdam. Die sicheren Werke, die ich von ihm kenne, befinden sich in Augsburg, im Haag und in Rotterdam. Ich hoffe dass diese Zeilen den Anstoss dazu geben werden, noch weitere Werke des seltenen Malers an die Offentlichkeit zu bringen. 1) Het is afgebeeld in den pass verschenen en door Dr. VON FRIMMEL bewerkten catalogus van de Galerie Novak te Praag. — Red. 3) Vergl. OBREEN's Archief woor Nederlandsche Kunstgeschiedenis 1. S, 7, 40, 45, Ond-Holland VIII, 13 und IX, 146, wo im Allgemeinen auf „Rotterdamsche Historiebladen” verwiesen wird. Biehe auch WOLTMANN und WOLTMANN Geschichte der Malerei Ill, 846 und DE GROOT: HOUBRAKEN's Groot Schouburg S. 399 sowie einige Lexika, die Katalogsammlung von Hoet und TERWESTEN III 363, 365, 380 und die Kataloge der Galerien die oben genannt wurden. ADRIAEN BANCKERS Y en zijn gevecht bij het eiland Hveen in 1659, DOOR G. L GROVE, 9N het standaardwerk van DE JONGE over de geschiedenis van het Nederlandsche Zeewezen, wordt een kloek bedrijf vermeld, door den later als Nederlandsch admi- raal welbekenden ADRIAEN BANCKERS 1), of meer vol- ledig ADRIAEN VAN TRAPPEN, gezegd BANCKERS, in ' Maart 1659 in de Sont verricht, BANCKERS, ongeveer 1620 geboren, wordt reeds in 1642 als scheepsbevelhebber genoemd en had zich in den eersten Engelschen oorlog, 1652—54, onderscheiden. In den voor de Nederlanders ongelukkigen zeeslag bij Ter Heyde, waar TROMP sneuvelde, had hij dapper stand gehouden tot zijn schip zonk, waarna hij met moeite zijn leven redde, In 1658 was hij aan boord van de Nederlandsche vloot, die zich bij het 1) Ik heb hier de schrijfwijze BANCKERS gebezigd, die door DE JONGE wordt gebruikt en ook door Bancxers zelf, in den hierna gedrukten brief. Overigens wordt hij dikwijls, misschien wel het meest, BASCKERT Benoemd, bijv. in v. D. AA's Nederl. biogr. Lexicon, — Een portret van hem vindt men bij DE JONGE. Op ten zeldzame gravure van UDEMANS (in de verzameling van den heer van GUN, te Dordrecht) ziet men, onder het portret van BANCKERS, een afbeelding van zijn gevecht bij Hveen. ” Oud- Holland, 1902. 17 130 ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BĲ HET EILAND HVEEN IN 1659. slot Kronenburg een doortocht baande door de Zweedsche vloot, en vervolgens het belegerde Kopenhagen ontzette, Hij was toen bevelhebber van het fregat. „de Zeeridder”, een schip van 28 stukken, en maakte deel uit van de voorhoede, die door den Viceadmiraal WITTE DE WITH werd gekommandeerd. Eenige tot hiertoe ongedrukte stukken, afkomstig van een verhoor voor den krijgsraad, die op 28 December 1658 te Kopenhagen gehouden werd, toonen aan, dat hij zijn Vice-admiraal volgde, toen deze den strijd met de Zweden opnam, terwijl verschillende andere schepen van diens eskader het ongeluk hadden in het nauwe vaarwater terstond met elkander in botsing te komen, hetgeen veel bijdroeg tot de katastrofe van DE WITH, wiens schip, zooals bekend is, door overmacht bedwongen, veroverd werd en zonk, terwijl de zwaar gewonde Vice-admiraal het leven verloor, BANCKERS was de eenige scheepsbevelhebber in de nabijheid van DE WITH geweest, geen musketschoot in lij van BANCKERS was, Deze wendde twee malen naar DE WITH toe, om hem ter hulp te komen, maar te vergeefs, omdat hij verhinderd werd zoowel door den stroom als door den brander „de Noorman”, die zijn fok vernield had. BANCKERS verklaart echter, dat pizz Zijn den haeck van den vooroommen branders fock niet waer gebroocken, souw door onsen eygen brander licht in groot ongemack ge- raeckt hebben. Ofschoon hij dus’ zijn eigen admiraal niet kon helpen, had hij toch zijn best daarvoor gedaan, en ook zijn deel van'de aan dezen bereide warme ontvangst gekregen : 20 schoten door ’t schade aan de fokkeraa, de boeg- spriet enz. en, volgens opgaaf van den chirurgijn, 5 dooden en 20 gewonden. DE JONGE vermeldt geene bijzonderheden aangaande den strijd van BANCKERS bij deze gelegenheid, maar noemt hem alleen onder de dappere scheepsbevelhebbers, Daarentegen zwaait hij hem grooten lof toe wegens de dapperheid, waarmede hij weinige maanden later zijn schip, dat door het ijsonder het eiland Hveen aan den grond was gedreven, tegen een Zweedsche overmacht verdedigde. Ofschoon deze strijd, die BANCKERS in zijn vaderland een beroemden naam en een eervolle belooning verschafte, maar op weinige uren afstands van Kopenhagen plaats vond, wordt er geheel over gezwegen in de hoofdwerken over de geschiedenis van het Deensche zeewezen in dezen tijd, nl. die van GARDE en LIND. 5) Deze papieren, die nog in het bezit der familie WASSENAER zijn, vond ik in den zomer van 1900 op de Geschiedkundige Marlne-tentonstelling in Den Haag, alwaar ik, door de welwillende tusschenkomst van den president, den Heer SCHEURLEER, toestemming van den eigenaar verkreeg om ze te laten afschrijven, en er later gebruik van te m Taken ter teilichten van den vermelden zeeslag, die voor de redding van den vermeldenen zeeslag, die voor de redding van den vermeldenen zeeslag, was. A) Zie H.G. GARDE, „Zfterretninger om den danske og norske Sömagt” |, Bladz. 158—60, en „Den dansk-norske Sömagt” |, Bladz. 162 en volg. ADRIAEN BANKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. 181 Vooral de laatste behandelt anders de krijgsgebeurtenissen in 1659 zeer uit-voerig, en zijn verhaal daarvan berust op een zorgvuldig onderzoek in Deensche archieven, ok zoekt men te vergeefs den naam van BANCKERS in bekende werken aangaande de algemeene geschiedenis van Denemarken onder FREDERIK III, zooals : de „Samlinger’ van P. W. BECKER, HOLBERG's Geschiedenis van Dene-marken, de „Zfterretninger’ van R. NYERUP, „Adelsvaeldens sidste dage” van FRIDERICIA en „Ajöbenhauns Beleiringshistorie' van S. A. SORENSEN, waarin de gebeurtenissen van den zeeoorlog toch af en toe worden vermeld, De meer bekende nieuwere hoofdwerken aangaande de geschiedenis van Zweedsche zeewezen zwijgen ook over deze gebeurtenis, zoo bijv. TORNQUIST in,Utkast till Svenska Flottans Sjo-T. ag” (vergelijk bladz. 131, waar deze periode behandeld wordt), GYLLENGRANAT in „Sver Geschriften Historia (1 219) en P. O. BACKSTROM in „Svenska Flottans Historia” (bladz. 105). Dit is in overreine minder opvallend, als de laatstgenoemde geschriften maar weinig in details treden, te minder omdat BANCKERS’ strijd bij het eiland Hveen den Zweden maar weinig roem bracht. Voor hen bestond ook niet de anleiding, die voor de Denen geldt, nl. om de dapperheid hunner bondgenooten bij deze gelegenheid in herinnering te brengen. Maar hetzij deze kleine leemte in de geschiedenen van het Scandinavische zeewezen daaraan is toe te schrijven, dat de gebeurtenis geene groote gevolgen had, hetzij aan andere oorzaken'), zoo zal het toch vermoedelijk niet zonder belang zijn dit verzuim te herstellen, door mede te deelen wat dienaangaande in het genoemde werk van DE JONGE vermeld wordt, en daarna nauwkeurig te onderzoeken, in hoeverre dit van Nederlandsche zijde gedane verhaal van den strijd wordt bekrachtigd of verzwakt, of mogelijk nog aangevuld  door den toenmaligen Zeeuwschen nen 1) Zooals bijv. hieraan, dat GARDE en Linp bijzonder streng er aan vast houden, alleen datgene Mede te deelen, dat de Deensche vloot direkt aangaat; vandaar dat door hen zelfs van een voor het behoud van Denemarken zoo belangrijken zeeslag als die in de Bont, November 1658, maar met weinige regels mel- ding wordt gemaakt. % Wij citeeren den derden druk, die gelijk is aan den tweeden. . 17° 182 ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. scheepsbevelhebber, later Vice-en Luitenant-Admiraal van dat gewest, ADRIAEN VAN TRAPPEN, gezegd BANCKERS, moedigen zoon van den voor- maligen Vice-Admiraal Joos BANCKERS, en broeder van twee manhaftige kapiteins, JOOS en JOHANNES, beiden, zes jaren geleden, strijdende voor het vaderland, gesneuveld. Deze scheepsbevelhebber, die bij den zeeslag in de Sont door dapper- heid uitmuntte, had met de Nederlandsche vloot in Denemarken overwinterd, en was met nog vijf andere oorlogsschepen, toen de felste koude ophield, naar Landscroon gezonden, om voor die haven de beweging der Zweedsche zeemagt gade te slaan, Hier liggende, wordt hij op den 23sten Maart des jaars 1659 door het ijs onder het eiland Ween aan den grond gedreven, Zoodra de Zweden zulks bemerken, loopen twee van hunne kloekste oorlogsschepen, waarvan het een met 40 en het andere met 50 stukken gewapend was, benevens een fluit van 24 stukken, eene galjoot en eene scheerbooten en stukken, wien schip slechts met 28 stukken gewapend was, aan te tasten en te vermeesteren, Door tegenwind had echter de onderneming op den eersten dag geen verderen voortgang. Den tweeden dag wordt eenig krijgsvolk op het eiland Ontschept, om BANCKERS ook van die zijde te bestoken. Vervolgens beschieten de vijandelijke schepen, heen en weder zeilende, den Zeeuwschen kapitein, die hun nogtans niets schuldig blijft. Met het aanbreken van den derden dag wordt de aanval met verdubbelde hevigheid hervat. De beide Zweidsche oorlogsschepen en de overige gewapende vaartuigen mäken thans een geweldig vuur op den kloeken Zeeuw, en voeren onder begunstiging van dat vuur eenen brander tegen hem aan, terwijl van de landzijde eenig vijandelijk geschut en meer dan drie honderd soldaten zonder ophouden zijn schip en volk beschieten, Maar BANCKERS wordt door dezen dubbelen aanval niet vervaard. Versmadende alle aanbiedingen tot lijfsbehoud, hij schickt hij, ten teeken dat hij en de zijnen besloten hebben, zich tot den laatsten man te verdedigen, alle vlaggen eu wimpels omhoog. De brander wordt eerst in brand, daarna in den grond geschoten, en de dappere Zeeuw verdedigt zich tegen de overmagt der vijandelijke schepen zoo moedig, dat zijne een langdurig en hardnekkig gevecht, zeer gehavend, genoodzaakt zijn hem te verlaten. Naar verdienste werd door den Koning van Dene-marken aan BANCKERS, bij zijne terugkomst te Koppenhagen, ruime lof wegens deze zijne heldhaftige daad toegezwaaid; en de Raad der Admiraliteit van Zeeland Bewees aan zijne dapperheid eenen gouden penning vereerde, oen wen de afbeelding van dit oongelijk en bloedig gevecht voorgesteld was. In een noot verwijst DE JONGE naar „Heldhaftig Zeeland’, door P. DE LA RUE, en naar twee ongedrukte stukken. Een daarvan is een brief, waarin BANCKERS aan zijne Admiraliteit een bericht van het gevecht geeft, in de volgende eenvoudige bewoordingen: dat hij den 25 Maart door de Zweden werd aangevallen, „doch Godt gaf, dat wy den brander eerst in brant ende daerna in den gront schoten; toen moesten wy vechten met de schepen en tegen 300 soldaten op het eilant, maer Godt gaf dat wy ’t geluk hadden, dat sy moesten al wycken; den eenen was seer schaloos. DE JONGE voegt hierbij: „verder zegt hij niets van het gevecht. Zoo paarde deze held nederigheid met verheven moed.’’ Het andere ongedrukte stuk is een. En extract uit de „Notulen der Admiraliten van Zeeland”, was in men het beschuldig van 26 November 1659, vindt, aan- ganande den aan BANCKERS, bij zijn terugkomst in het vaderland, vereerden gedenkpenning. Na deze warme woorden van DE JONGE over het wapenfeit van zijn landsman is er reden om de bewijsstukken daarvoor nader te onderzoeken. Als gedrukte noemt hij alleen DE LA RUE. Deze is echter hiervoor geen bron uit de eerste hand. Hij- werd eerst in 1695, dus lang na het verhaalte feit geboren. Wel was hij in de woonplaats van BANCKERS, Middelburg, geboren en kan hij dus uit de tweede hand iets over de vermelde gebeurtenis vernomen hebben, maar zijn in 1734 verschenen werk: „Staatkundig en heldhaftig Zeeuwen is uitgegeven om als tegenwicht te dienen tegen een boek, waarin de Zeeuwen bespot werden, en men moet derhalve, al erkent men zijne nauwkeurigheid, toch eenigszins voorzichtig zijn tegenover den lof, dien hij aan zijne landslieden in engeren zin toezwaait. Veel oudere gedrukte bronnen hebben echter het heldenfeit van BANCKERS bij zijne landslieden bekend gemaakt, zoo bijv. de „Mercurius” van 1659.1) Deze stemt in hoofdzaak met het bericht van DE JONGE overreen, want de „Mercurius” is de bron van DE LA RUE en daardoor middellijk ook van DE JONGE, ma. Aber het verhaal beslaat slechts eene bladzijde in kwarto en geeft maar weinig meer dan DE JONGE (vergel. hierna.) Darentegen heb ik te vergeefs mede- deelingen aangaande denzelfden strijd gezocht bij de gelijktijdige schrijvers. 1) Zie het rode deel, gedrukt te Haarlem, 1671, blads. 36 en volg. Zoo goed als woordelijk hetzelfde bericht, alleen met verandering van de vreemde woorden in de overeenkomstige Nederlandsche, vindt men bij Petrus DE LANGE, „Sweetse Wapenen, dat is Oorlogen, gevoert onder... CAROLUS GUSTAVUS etc, t' Amstereo dam 1660," bladz. 288 en volg, en in „Bondich Verhael des Oorlogs tusschen de twee noordsche Rycken Deenemarcken en Sweeden (1657—60) t'Amsterdam. Dirck Mayer, 1660”, bladz, 32. nl ROGER MANLEY, „74e History of the late Warres in Denmark” (London 1670, bladz. 58 en volg.) en PUFENDORF in het bekende werk: „De rebus a Carolo Gustavo gestis” (Nürnberg 1696, bladz. 518—19). De Fransche gezant TERLON, wiens mémoires in ‘t Fransch en 't Deensch uitgegeven zijn, was ooggetuige van den strijd in de Sont op 8 November 1658, nieuwe stijl, ja, toen de Zweedsche Koning van het kasteel Kronenburg het eerste schot tegen de Nederlanders aufuurde, had TERLON de eer KAREL GUSTAAF bij de een hand te houden, terwijl deze met de andere de lont aanbracht; hij volgde hem later op een gevaarlijke verkenning in een boot naar Landskrona, maar moest een maand voor het hier vermelde gevecht naar Polen reizen, zoodat zijne verhalen over de gebeurtenissen in de Sont dan ophouden. De Nederlanders zijn echter niet de eenige, die in den tijd zelf iets aan-gande het gevecht hebben medegelte. Het, 7keatrum Europ’, 8e deel, dat de jaren 1657—61 omvat en in 16 67 te Frankfurt aan den Main gedrukt werden, deelt ook de gebeurtenis mede (fol. 1250), wel veel korter dan DE JONGE, maar in hoofdzaak stemt het met diens bericht overreen en toont ook groote waardeering voor BANCKERS' dapperheid. En zoekt men nog verder in den tijd terug, dan vindt men een enkel blijk, dat ook Deensche schrijvers met dankbaarheid den dapperen Nederlander genoemd hebben, zonder echter zulke gedetailleerde inlichtingen als DE JONGE te gven. Zoo zegt WALLENSBECK '), op den 14% Maart 1659: Littora BANCHARDI | Hvi monne de skyde, Scana fragore tremunt. Hvad skal det betyde, Fra Hvena her hid? BANCHARDUS ubange . Ey lader sig. fange . Af CAROLI Snid. Op den r6den Maart: Aeolus armigerum BANCHARDUM Med Brande, med Lue vexat iniquus Maa CAROLUS true Et prope pugnantem flamma pa- Hoi Skoubinacts Mast, rata latet. Men BANCHARD ubange Impos erat voti CAROLUS strata- Ey lader sig fange, gematis impos, Hand vaerger sig fast. Compos erat Batavus dignus homore sui. 1 Hexmci WALLEYSBECHN Disriem prmium metrinm drifisnis Hammiensis. Hafnise 1660. Bladr. 226, 228, 231. ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. 185 En op den ıgden Maart: BANCHARDUS felix Magnanimus- See BANCHARD for sande que redit. Nu kommer til Lande, Den redelig Mand, Hand er udi Frelse, Som SUECUS lod helse. Ved Hveens lille Land. In de uitgave van HJÖRRING's „Leyrs-Krants”, die in 't jaar 1677 bij DANIEL EICHORN te Kopenhagen gedrukt is, vindt men verder het volgende bericht), dat in zekere opzichten zelfs nieuwe bijzonderheden mededeelt, echter onder een verkeerden datum, namelijk 27 Februar 1659: „Hier (nl. te Kopenhagen) lag een Hollandsch schip, als voorwacht voor de andere schepen; daarop was een kapitein, met name BANCHART; het ijs voerde dit schip mee en zette het vast onder het eiland Hveen, zoodat ‚hij niet terug kon komen, Toen de Zweden, die in de haven van Landskrona lagen, dit zagen, en ontdekten, dat niemand hem te hulp kon komen, gingen zij met 2* schepen op hem af en dachten, dat hij zich dadelijk zou overgeven. Toen BANCHART hen zag aankomen, stak hij een bloedvlag uit; toen zij dit zagen, begrepen zij dadelijk, dat er geen hoop op was om zonder vechten bij den flinken Hollander te komen, derhalve lieten zij het anker vallen en zond En het een boodschap aan boord of hij zich over wilde geven, dan kon hij alles goeds van hen verwachten. Hij van zijn kant bood hun lood en kruit aan; zij lieten hem zeggen, dat hij daarvan genoeg zou krijgen. Maar hij antwoordde, dat hij het daarop zou wagen. Toen gingen deze twee Zweedsche schepen op hem af, maar hij deed ze afdeinzen, zoodat zij terug liepen naar de haven van Landskrona. Kort daarna lieten zij 3 oorlogsschepen en een brander op den Hollander afgaan, den brander voorop, maar de Hollander liet dezen zoo nabij komen, dat hij alle zijne stukken van de een zijde tegelijk op den brander gericht kreeg, waarop hij met alle tegelijk vuur gaf, zoodat de brander weg ging en hem geene schade deed, Toen de Zweden dat zagen, verdroot dat hun, en daarom vielen zij den Hollander geducht aan met hunne drie oorlogsschepen, welke schepen later door 4 andere Zweden ondersteund werden. Maar BANCHART lag in het ijs, dat hem Hveen BANCKERS, niet bang, laat zich niet vangen door de list van CAROLUS. — Met vuur en viam mag CAROLUS het schip van den Schout-bij-Nacht bedreigen, maar BANOKERS, niet bang, laat zich nie. vangen, hij weert zich ferm. 186 ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. onder het eiland Hveen vastgezet had. En hij had zijne stukken zoo gericht, dat hij steeds kon vuren en schieten, en zoo gebeurde het, dat de Zweed met schade en spot met zijne 7 oorlogsschepen voor dit eene schip de vlucht moest nemen, en zich weder in de haven van Landskrona redden, en den flinken Holander moest laten liggen en braveeren. Eenigen tijd daarna gaf God dooiweer; toen werden hier uit de stad 6 Hollandsche oorlogsschepen uitgezonden om BANCHART met zijn schip en zijn volk binnen te halen, Want zij wisten wel, dat het nietanders mogelijk was of na zulk een aanval, als de Zweed gedaan had, moesten volk en schip veel schade geleden hebben. Maar toen zij daarbij kwamen, zagen zij met de grootste verwondering, dat het geen grootere schade geleden had. Men vindt ook nog in,, Wifi Beringis Obsidio Hafntensis” (gedrukt in 1676 bladz. 178, eenige regels over het gevecht van BANCKERS bij Hveen, waarin zijne dapperheid wordt gepre zen. Het is dus bewegen, dat de tijdgenooten van BANCKERS zijn wapenfeit in wijder kringen hebben verspreid en geroemd. Maar in hoeverre kan men op deze bfonnen vertrouwen? Hun oorsprong is dönne onbekend, da moet teruggebracht worden tot personen, die waarschijnlijk geen ooggetuige geweest zijn. Hebben zij niet overdreven of vervalscht? En kan men daaromtrent geen nadere inlichtingen bekommen? Een vasteren grondslag dan deze gedrukte mededeelingen heeft DE JONGE zelf reeds in de voornoemde ongedrukte stukken gegeven. Maar de brief bevatte, volgens zijn eigen verklaring, slechts de 4 boven medegedeelde regels aangaande den strijd. En de resolutie over de belooning van BANCKERS bevat hieromtrent niets meer, Darentegen kon men verwachten, dat BANCKERS’ admiraal, JACOB VAN WASSENAER, een nader bericht aangaande het gevecht aan zijne Ädmiraliteit had ingezonden, maar in dat geval is het waarschijnlijk bij den brand, die in 1844 het gebouw van het Nederlandsche Ministerie van Marine vernied, vernied. Intusschen werd ik in het Algemeinen Rijksarchief in Den Haag door de welwillend-heid van een der beambten, den Heer W. BERENDS, er opmerkzaam op gemacht, dat het gemis hiervan mogelijkerwijze vergoed kon worden door eene belangrijke reks van brieven van denzelfden admiraal aan de Staten van Holland. Door de hulp van genoemden heer, en met welwillende ondersteuning van het Hjelmstierne-Rosencronsche Fonds heb ik later een afschrift verkregen van de brieven, die ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. 187 gedüngenden WASSENAER’S oponthoud in Denemarken geschreven zijn (tijdens den seslag in de Sont, de belegering van Kopenhagen en later). Ik had het geluk daaronder niet alleen mededeelingen van WASSENAER te vinden, maar als bijlage een afschrift van BANCKERS' eigen journaal, dat zijne geheele expeditie omvat, van den dag af, waarop hij door het ijs bij het eiland Hveen aan den grond gezet werd, totdat hij weder in Kopenhagen terugkwam, door welk journaal het tot dusverre bekende met uitvoerige mededeelingen uit de allereerste hand ver- meerderd wordt. Hoewel de mededeeling van een uittreksel uitreksel uitreksel uitreksel tot eenige herhalingen moet leiden, en dit journaal bovendien op zich zelf eenigszins dor is, wil ik de public diearvan niet nalaten, omdat zij deze weldra 250 jaren oude gegeven, naar de voorstelling, daarvan door de hoofdpersonen gegeven. Le vendierne eigen werdendige werdendige voor oogen brengt. In aanmerking genomen ook de geringe belangstellt, die men hier in Denemarken langen tijd in deze gebeurtenis getoond het mij toe, ter vergelding tevens van de diensten, ons door onze Nederlandsche bondgenooten bewegen, een poging te wagen om de kennis hunner wapenfeiten te vermeerderen, door in een Deensch tijdschrift *) over deze gebeurtenis te schrijven en daar voor de eerste maal een volledig afschrift van BANCKERS’ tot hiertoe niet gedrukt journaal te publiceeren. In drie brieven, alle te Kopenhagen geschreven, bespreekt WASSENAER het gevecht van BANCKERS, In den eersten, van 10/20 Maart 1659, schrijft hij o.a.: „Kaptein BANCKER heeft, in 't begin van de vorst, door het ijs twee anckers verloren, en met het ijs tot onder het eylant Ween gedreven, daer hy alsnoch leyt, en werwaerts ick alle devoiren doen om een galiot met een ancker te krygen, alsoock twee oorlochschepen om hem te assisteren; wil hopen, dewijl het hantsaem weer is, dat wy hem, met Godts hulp, weer behouden by ons sullen krygen”. In zijn schrijven van 17/27 Maart zegt hij, als voortzetting hiervan: „Het galiot is by hem geweest en referere den ons, op sijn weder- kompst, dat hy aen de gront sat, weshalven wy alle de galiots ordre gaven, alle mogelijcke devoir aen te wenden, om nevens de twee oorlochschepen naer hem te gaen; doch des nachts daeran bracht ons den Oostenwint 1) Ditzelfde artikel — waarvan met goedvinden van de redaetie thaus de vertaling verschijnt in Oud-Holland — is kort geleden, order den titel „Adriaen Bancherts og hans Kamp ved Hveen i 1659" ge-publiceerd in het Deensche tijdschrift „Tidsskrift for Sövaesen, Kjöbenhavn 1902”. Oud-Holland, 1902. 18 ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BĲ HET EILAND HVEEN IN 1659. Soweel ijs van de Schoonse kust, dat men van hier tot Ween geen water kost sien, soodat het onmogelijck was, eenich vaertuych ter werelt derwaerts te krygen. Op den 25 deses, smorgens het vroech, quamp een jol van Helseneur, die over het ijs getrocken was, waervan de schippers mijn rapporter den, dat der twee groote Sweetse oorlochschepen by hem waeren met eenige sceerboots en een brander, die schutgevaer met hem hieuwen; dat hy een van de scheerboots in den gront en den brander in den brant geschoten hadt, en dat hy noch geen mangel en hadt. Ick gaf terstont ordre, dat men de witte vlagge op mijn schip sou laeten waeyen, om de capiteynen aen boort te hebben, en ginck terstont selffs derwaerts om met haer te overslaen, of niet mogelijck waer, dat men eenige schepen tot sijn secours derwaerts sou kunnen senden; doch ordrelden alle eenparich: neen, waerop ick aen de twee capiteynen ende galiotsluy ordre gaf, soo haest het eenichsins doenelijck sou sijn, haer terstont naer hem te vervoegen.’ Eindelijk schrijft W ASSENAER den 20/30 Maart: „Den À dito was het sulken harden weer uyt den Westen, dat maer een van de oorlochschepen onder seyl kosten komen, en most het noch tussen Ween en hier setten. Vier galiots quamen ontrent hem, waervan hy mijn een terugge sont, om mijn te seggen, dat sijn schip soo leck was geworden, dat hy het qualijck met de pomp gaende kost houden, sonder dat hy eigentlijck kost weten, waer het hem schorte. Waerop ick ordonneerde, dat der gisteren morgen noch vijf oorlochschepen naer toe souden gaen, om hem soo veel doenelijck op d'een middel of d'en te helpen; doch door het hooge water, dat hem de n.w. wint toebracht, met Gods hulpe, op den geseyden À, des avonts tussen 3 en 4 uyren los geraeckt sijnde, is hy des avonts laet hier op de rede, en des anderen daegs, smorgens vroech, by mijn gecomen, ver- soekende, dat hy mochte binnen korten en sijn schip op den Holm setten om sijn lecken te soecken en te stoppen, twelck ick hem geconsenteert hebbe. Hoe het het gegen is, sedert het ijs het weg gedreven, gelieven UEd. Grootmog. uyt het hiernevens gaende extract van sijn journael te vernemen, daeruyt UEd, Groot Mog. sullen sien, dat Godts machtige hant by hem, en consequentelijck by ons geweest is, dewelcke sijn volck geëncou-rageert en sijn vianden een schrik aengejaeght heeft. Die goede Godt, hoopick, sal met sijn segen verder by ons blyven. In een naschrift voegt WASSENAER hierbij: „Mijn wert verseeckert, dat de Coninck van Sweden in een sceerboot daeromtrent was, doen syne schepen Capiteyn BANCKER attaqueerden.” | ADRIAEN BANCKERTS EN ZIJN GEVECHT BĲ HET EILAND HVEEN IN 1659. 189 Het hierbij gevoegde „Journael van den Capiteyn ADRYAEN BANCKERTS, sedert den 8 Martij anno 1659”, luidt aldus: „Den 8 Martij begonde het ijs af te commen, den wint n.o,, stille; hoorden en sagen eenige schooten tot Lantscroon. De schepen, die by ons op de wacht lagen, seylden naer de Wall met den doncker; meynden het oock te doen, maer worden soo beset, dat niet conden ons ancker crygen; mosten by de drie touwen vieren ende lieten ons plichtancker vallen; glaesen in de daghwacht brack ons dagelijckx touw en het plichtancker ginck deur. Den 9 dito, den wint oostelick, met stercken ijsganck, siende dat ons plicht niet ter houden en quam, wondent op, hadde maer een arm, staecken ons dagelijckx touw in ons boechancker; metten avont resolveerden ick met mijn offycieren, om ons beste ancker toe te laeten gaen, hieuw het ancker met een arm op de boech, laegen doen tusschen Zeelant ende Ween; int leste van de eerste wacht brack ons touw, wondent in, hadden doen geen anckers meer als dat met een arm, lietent met het ijs dryven daer ty ons soude geleyden. Den 10 dito, stille, dreven met het ijs voort; doch Godt gaf dat het ijs van selfs in tween borsten, smorgens, soodat ons volke aen elcke zyde met 1 dregge op ’t ijs liepen ende wy ons schip met de dregge soo varde over stier brochten tot int (uit?) wrack; lieten ons ancker met een arm vallen omst schip door de wint te crygen, en wondent datelijck weer op, eer de andere zoom ijs by ons was; seylden doen naer het eylant Ween, alsoo geen anckers meer en hadden, tot tegen de walle, brochten ons ancker met een arm na zee ende ons worpancker na de walle, hieuwen’t soo sittende. Den rr dito, den wint n.n. west, daernaer oostelick, mooy weer, ‘stercken ijsganck. Den 12 dito, den wint o.z.oost, stercken ijsganck. Den 13 dito, den wint o.z.oost, stercken ijsganck. Den 14, 15, 16, 17, 18, den wint o.z.oost, cregen veelijs op ons, soodat ons schip wel 2k voet op de gront worde gekruyt, tusschen ve El groote steenen, alsoo wy tusschen 2 reeven saeten, Den 20 dito quam een galioot van Coppenhagen by ons, dat ons een ancker brocht, door ordre van den heer admirael OBDAM, dat ons seer wel te passe quam, alsoo geen anckers en hadden. Den 21 dito ginck de galjoot van ons af na Coppenhagen. | 18° 140 ADRIAEN BANCKERS EN ZIJN GEVECHT BIJ HET EILAND HVEEN IN 1659. Den 22 dito, den wint oost, styve coelte; ontrent te 10 uyren quamen de Sweeden, een fleuyt met 24 à 26 stucken, soo wy best sien konden, een galjoot en een cleine(?) sloepe, die quamen van besuyden het eylant om, ende benoorden quamen noch vijf cleine (?) sloepen, alle vol volcx, samen 8 sterck, doch durfden ons niet aendoen; schooten eenige schooten naer haer; daer quamen 2 jollen van lant naer ons; by boort weesende, durfden niet aen boort blyven, alsoo sy vreesden dat de Sweeden het schip soo ten eersten souden crygen, roeyden aan de wälle, maer worden van de sloeupen genoomen; de fleuyt en de andere vaertuygh liepen naer Croonen- burch; wy haelden keyen vaa lant om schroot van te maecken, alsoo anders niet veel en hadden, Den 23 dito, den wint oost, styve coelte; daer zeylden 2 scheepen uyt Lantscroon, doch moeyden ons niet; het een was een schout-by-nacht ende het andere oock een cloeck schip; sy seylden door de Zont; de fleuyt, die daeghs te vooren by ons hadde geweest, volghde haer oock “Den 24 dito, den wint oostelijck; die van’t eylant deden ons zeyn en quamen aen boort, seggende dat de Sweeden uyt Lantscroon quamen; voor eerst quamen 4 cleine(?) sloepen vol volck, die sy aen den houck van de kerck losten ; met den avont quamen 2 groote Sweedse schepen van oorloghe om den hoeuck besuyen het: eylant met de 4 voorsz. sloeupen, en een grootte schoutte met een ander sloep, samen 7 sterck; sy zeylden ons soo naer als mogelick was, ende gaven malkanderen de laeghe dieversche reyssen; met den doncker quamen sy alle buyten schoots ten ancker. Den 25 dit, smergens met den dach, het luchjen noordelick, sagen dat de twee Sweedsche schepen van oorlogh weer onder zeyl gingen, met oock de schootte, dat een brander was, en hadden noch eenige boots met volck by haer; wy maeckten ons wel claer ende verwachten haer; sy quamen entrent ten 6 uyren in't rysen van de sonne by ons, ende deden haer beste om den brander aen boort te bringen; sy brochten den brander meest aen boort, niettegenstaende dat wy met schroot ende musquetten geduyrich op haer schooten, ende staecken hem doen in brant, doch Godt gaf dat wy den brander stracken in den gront schooten, die dicht by ons neer sonck, sonder schade te doen, Godt sy gelooft, daer wy groot gekrijt en gekarm in de boots, die by den brander waeren, hoorden; de 2 schepen van oorloch bleven soo naer op haer vlotte by ons leggende, als ’t mogelick was, ende geduyrich op malcanderen schietende, soodat den eenen Sweed most afhouden, den anderen volghden oock; het gevecht duerde tot ontrent den II uyren voormiddachs; den brander  moeye kouwe; de 2 seylen, die snachts ontrent ons hadden geweest, waeren 2 galjoots, die snachts door de Zont waeren gecoomen; sy seylden naer Coppenhaege; daer was een van de Sweeden oock onder zeyl geweest, lach heil by de wall, aen Schoonen; in de voormiddach liep hy weer naer Croonenborgh, daer laeghen noch 7 & 8 schepen onder Croonenborg, dat wy voor coopvarlers aensagen; wy laegen noch int ijs en vast aen de gront; naer de middach haelden ons worpancker thuys, dat aen de wall hadde gestaen, sagen 2 schepen van Croonenborgh op coomen laveeren, den wint z.w., dichte sneejacht ende motteregen; daer quamen 2 boeren aen de cant roepen, die ons seyden dat de Sweeden smorgens vant eylant waeren gegaen naer Lantscroon, bedt en bulster van de inwoonders geplondert hadden; snachts waeydent heil hart, den wint w. ten noorden, de zee stack heel seer, soo meynden dat alle oogenblick dat ons schip in de gront stack. Den 28 dit, smorgens met den dach den wint w.n.west, harde coel Tons schip was heil ontsett voor aen de steeven van stooten, soodat wy ons. broot boven vluchten ende wat gort; deden noch ons best om af te winden, maer conden niet, het stootede noch al om der harts, het water quam noch ‚al op, soodat met een jeyn op de cabel allenxkens met groote stooten wat afwonden, cregen met groote moeyte soo vorde tot by ’t ancker, doch stooten soo seer, dat wy vreesden alle reysse in de gront soude gaen; resolveerden om de schooverseylen claer te maecken ende het ancker op en neer te winden, ende af te cappen, dat wy deden, ende hadden maer een arm; seylden soo met schooverzeylen langhs het laager op ons vlootte tot boven den hoeuck van’t eylant; dancten Godt dat wy van’t laeger waeren, wendent innewaert heen; savonts quamen seylen na de schepen, tot dat wij meynden ten ancker te coomen, raeckten weer op den hoeck van't Reefshol *) vast, den wint n.w. ten westen, harde coelte, schoverseyls coelte, hadden anders geen anckers als ons op den 20 deser van de heer Admiral OBDAM was gestiert, lieten dat vallen, maer bleven op de gront sitten, Den 29 d To, sängen den wint w.n.west, brochten een worp uyt, corten int vlotte; ick kreegh ordre van den heer Admiral om met het schip in te corten, om te sien hoe’t onder gestelt was van't hart stooten.” Men zal zeker moeten erkennen, dat bovenstaand journaal, naar zeemansgebruik, op zoo weinig grootsprekerigen toon is gesteld, dat er geen reden bestaat om het bericht van DE JONGE in het algemeen, en zijne lofspraak op de bescheidenheid van BANCKERS in het bijzonder, te verwerpen. Slechts een paar mededeelingen van DE JONGE, namelijk dat BANCKERS, tot teeken van zijn besluit om zich tot het laatste toe te willen verdedigen, alle vlaggen heesch, en dat hij bij zijn terugkomst te Kopenhagen door Koning FREDERIK III zeer werd ge- prezen over zijn wapenfeit, zoekt men tevergeefs in het journaal, Daaruit mag men echter niet opmaken, dat. 