None
van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam, om van JACOB VAN BlESEN, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de / 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan JANSE den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van CRISPIAEN van DE Pas den oude *). Den I3 en Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 gld. 5 st., welke deze aan CRISPIAEN van DE Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den ii en April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas JèMMür(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st., welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraanvolgende machtigt van HEMELSCOERS Mr. Blaeuw, adv 1 en schepen te Amsterdam en PlETER Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van de Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prot. Not. G. V. D. Hondt te Rotterdam. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 21 e “ Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlët gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 en Oct 1655 machtigde hij PAULUS Croosbeeck, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3 564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als CRISPIAEN de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT • „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam , 1 ” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I3 en Maart 1657, droeg Pieter van Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieteb. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen”*), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had Johannes Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den ]i9 en Juni 1658 eene acte bij den notaris Duijfhuijsen passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten , volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) ve reopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijexsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas vooreT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H. t te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.” Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en 1653 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot Not. Dvijfhuijsbn. 9) Register van de stadstrouw. m DZ NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. wij niet zeggen, maar het is zeker, dat Pieter van Hemelscoers de platen verkocht zooveel hij kon, en het restant er van ten leste aan Joh. Grave gaf om dit ook te verkoopen. Toch heeft P. van Hemelscoers zich hiermede nog bemoeid Het was althans op zijn verzoek, dat den 23 e * Mei 1559 op de kamer der Sl Lukasconfrerie in Den Haag verkocht werden „Printen, teijckenmge, plaeten ende anders” voor de som van £45 — 8 st, en op den io** Juni daar- navolgende rT aen printen, teijckenmge ende anders” voor de som van £ 196. *) In hetzelfde jaar 1659 trof den oaden van Hemelscoers nog een zware slag; zijn zoon PIETER, aan wien hij zijne zaak had overgedragen, stierf en we rd den 13 e ” December begraven. Er schoot hem na niets over, dan zijne zaak en zijn huis te verhuren, hetgeen hij den 5«® Jan. 1660 deed voor ƒ300 aan Jac. van GRIETHUIZEN, lakenkooper. Hij behield voor zich en zijn gezin het nieuw ge- bouwde gedeelte en de eerste achterkamer van het oude gedeelte van 9 t huis. Zijne geldelijke omstandigheden werden steeds moeüijker, gelijk uit tal van actes uit laatstgemeld en uit het volgend jaar blijkt. Hij verkocht drie huisjes aan de Henrick-Suijlensteech achter het gasthuis, vervolgens zijn tuin en tuinhuisje buiten de Goud sehe poort, daarna rentebrieven, enz. Waarschijnlijk is, voor een deel althans, CRISPIJN de Pas de jonge hieraan niet geheel onschuldig. Den 4 e " Juni 1660 machtigde P. van Hemelscoers den reeds vroeger vermelden LUCAS VAN BEECK te Amsterdam, om voor hem van zijnen zwager opteeischen het geld, dat hij van dezen hebben moest volgens het accoord in 1653 te Amster- dam gepasseerd (zie boven) en „van alle andere sijn competeerende & resterende” enz. Hij verloor zijne vrouw den 26 e ® Maart 1661 en in de eerste week van December daaraanvolgende zijnen schoonzoon Johannes Grave. Blijkens de aanteekening van het overlijden van zijne vrouw, woonde hij nog altijd in het huis Rome, op de Hoogstraat. Den 6 e ® Mei 1662 betaalde hij vier jaren rente van een hypotheek, welke hij aan de Gereformeerde kerk schuldig was, en daarna vinden wij zijn naam niet meer vermeld, zoodat hij vermoedelijk hierna is overleden. Als laatste herinnering aan het lot der koperen kunstplaten van Crispijn VAN DE Pas den oude, melden wij hier wat Mr. De Roever reeds mededeelde, nl. dat de ons reeds bekende Lukas en Justus van Beeck, te Amsterdam, als eigenaars van de platen van den Ovidius en den Herbarius , Jan Jacobsz. SCHIPPER, boekdrukker op de Keizersgracht, wien die platen door Crispijn DE PAS waren ter hand gesteld, den 3 e ® Jan. 1664 insinueeren, dat hij daarover met hen zal moeten confereeren. Zij hadden toen verschil met Crispijn de Pas, maar dit duurde niet lang, want in April 1667 machtigden Crispijn en zijne vrouw hunne neven VAN Beeck om de koperen platen op te eischen, welke in *t bezit waren van de weduwe Steven Olofsz op de Rouaansche kade en van Jan Tkngnagel te Naarden. 1) Mr. N. DB Roevrr. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i en Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlët gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius l ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 cn Oct. 1655 machtigde hij PAULUS Croosbeeck, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT „als C. DE Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Fred ERIK van Dorp, „heere van Maasdam,” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I3 en Maart 1657, droeg Pieter van Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. DuiJFHUlJSEN, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen” *), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had JOHANNES Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den ji9 en Juni 1658 eene acte bij den notaris D UIJFHUIJSEN passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maën, de houwelijcxse penn. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten , volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) ve reopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijexsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas voonTT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.” Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en 1653 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot Not. Duijfhuxjsbn. s) Register van de stadstrouw. GILDESTUK VAN DE BEURTSC 4DER VOORZITTERSCHAP VAN DEN geschilderd door ALLAF DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i cn Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlét gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius l ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 en Oct 1655 machtigde hij PAULUS Croosbeeck, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3 564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke penn? « „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Fred ERIK van Dorp, „heere van Maasdam,” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I3 en Maart 1657, droeg Pieter van Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter SUSANNA was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen”*), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had Johannes Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den ji9 en Juni 1658 eene acte bij den notaris D UIJFHUIJSEN passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten, volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijcxsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas voois? van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.” Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en 1653 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn de Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot Not. Duijfbuijsbn. 9) Register van de stadstrouw. :>Lk ’ ÜUIls.UK VAN ifc-schiii DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2 I e ® Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter VERLET gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4«i Oct. 1655 machtigde hij Paulus CrOOSBEECK, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam, 91 enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I 3 ca Maart 1657, droeg Pieter VAN Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen 99 *), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had JOHANNES Graven reeds eenige „copere constplaten 99 ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den 119 e11 Juni 1658 eene acte bij den notaris D uijfhuijsen passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijexse penh. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt 99 , consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten , volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijexsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas vooreT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de peimT daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.** Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en *653 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot. Not. Duijfhuijsen. 9) Register van de stadstrouw. 126 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. werd het verleden voor den notaris J. v. Duijfhuijzen. Het behelst de gewone bepalingen, maar leert ons hunne kinderen kennen, die toen nog in leven waren, nl. Pieter, Elisabeth, Maria, Magdalena en Susanna. Maria was de weduwe van Dr. Johan VAN Noorden. Aan PlETER „met denwelcken sijl. hunne nee- „ringe jegenwoordich sijn doende” werd het recht toegekend, voor een redelijken prijs na hun dood over te nemen hun huis, genaamd „Roomen, staende op de Mid- deldam aende Suijtsij van de Hoochstraat.” Getuigen waren „Mr. P. DuiJFHUlJSEN schilder & Bartel Janss. backer”. De comparanten teekenen: Maria volgde haren echtgenoot reeds spoedig: zij overleed den 7«° Aug. 1654. Behalve dit verlies, trof Hemelscoers ook achteruitgang in zijne zaken. Een reden te meer, om ook datgene te verwerven, wat hem toekwam van zijn schoonvaders boedel, die nog altijd niet geliquideerd was. Den 4 cn Dec. 1653 machtigde hij Pieter Verlet, te Amsterdam, „om ten overstaen & met assistentie „van Crispijn de Pas de jonge, met den advocaet Swaerdecroon, woonend tot „Utrecht, te rekenen & liquideren tgeen deselve SWAERDECROON ten profijte van „den boedel van Crispijn de Pas den oude schuldich is” enz. Den 5 en Febr. van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam 9 om van JACOB VAN Biesen, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de / 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan Janse den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van CRISPIAEN van DE Pas den oude ! ). Den 13C11 Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 gld. 5 st, welke deze aan Crispiaen van de Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den n cn April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas Jèmmur(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st., welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraanvolgende machtigt van Hemelscoers Mr. Blaeuw, adv 1 en schepen te Amsterdam en Pieter Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van de Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prot. Not. G. V. D. Hondt te Rotterdam. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i cn Oct van hetzelfde jaar wordt PlETER Verlêt gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 cn Oct. 1655 machtigde hij Paulus CrOOSBEECK, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3 564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als CRISPIAEN de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam,” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I3 ca Maart 1657, droeg Pieter van Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen”*), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had JOHANNES Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den |l9 en Juni 1658 eene acte bij den notaris D uijfhuijsen passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten^ volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijcxsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas vooreT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.* 1 Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en I ^53 d ee d vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot. Not. Duijfhuijsen. 9) Register van de stadstrouw. 126 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. werd het verleden voor den notaris J. v. Duijfhuijzen. Het behelst de gewone bepalingen, maar leert ons hunne kinderen kennen, die toen nog in leven waren, nl> Pieter, Elisabeth, Maria, Magdalena en Susanna. Maria was de weduwe van Dr. JOHAN VAN NOORDEN. Aan PlETER „met denwelcken sijl. hunne nee- „ringe jegenwoordich sijn doende” werd het recht toegekend, voor een redelijken prijs na hun dood over te nemen hun huis, genaamd „Roomen, staende op de Mid- deldam aende Suijtsij van de Hoochstraat.” Getuigen waren „Mr. P. Duijfhuijsen schilder & Bartel Janss. backer”. De comparanten teekenen: Maria volgde haren echtgenoot reeds spoedig: zij overleed den 7 e11 Aug. 1654. Behalve dit verlies, trof Hemelscoers ook achteruitgang in zijne zaken. Een reden te meer, om ook datgene te verwerven, wat hem toekwam van zijn schoonvaders boedel, die nog altijd niet geliquideerd was. Den 4 cn Dec. 1653 machtigde hij Pieter Verlet, te Amsterdam, „om ten overstaen & met assistentie „van Crispijn de Pas de jonge, met den advocaet Swaerdecroon, woonend tot „Utrecht, te rekenen & liquideren tgeen deselve SWAERDECROON ten profijte van „den boedel van Crispijn de Pas den oude schuldich is” enz. Den s en Febr. van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam, om van Jacob van Biesen, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de f 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan Janse den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van CRISPIAEN van de Pas den oude ! ). Den ijcn Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 gld. 5 st, welke deze aan Crispiaen van DE Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den ii cn April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas Jêmmur(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st., welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraanvolgende machtigt VAN Hemelscoers Mr. Blaeuw, adv* en schepen te Amsterdam en Pieter Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van DE Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prot. Not. G. V. D. Hondt te Rotterdam. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i en Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlet gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 cn Oct. 1655 machtigde hij PAULUS Croosbeeck, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen DE Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT „als C. DE Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam, 11 enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den i3 ca Maart 1657, droeg Pieter van Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met JOHANNES Grave, „coopman van stoffen”*), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had Johannes Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den il9 en Juni 1658 eene acte bij den notaris D uijfhuijsen passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen Joh. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten, volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijcxsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas vooreT van nu af alle deselve geleverde Sc onvercochte copere constplaten, of de penn? daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteerd Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den pennT 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.” Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en 1Ö53 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE Pas de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot Not. Duijfhuijsen. s) Register van de stadstrouw. 126 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. werd het verleden voor den notaris J. v. Duijfhuijzen. Het behelst de gewone bepalingen, maar leert ons hunne kinderen kennen, die toen nog in leven waren, nl. Pieter, Elisabeth, Maria, Magdalena en Susanna. Maria was de weduwe van Dr. JOHAN VAN Noorden. Aan PlETER „met denwelcken sijl. hunne nee- „ringe jegenwoordich sijn doende” werd het recht toegekend, voor een redelijken prijs na hun dood over te nemen hun huis, genaamd „Roomen, staende op de Mid- deldam aende Suijtsij van de Hoochstraat” Getuigen waren „Mr. P. Duijfhuijsen schilder & Bartel Janss. backer”. De comparanten teekenen: Maria volgde haren echtgenoot reeds spoedig: zij overleed den 7 e ® Aug. 1654. Behalve dit verlies, trof HemelsCOERS ook achteruitgang in zijne zaken. Een reden te meer, om ook datgene te verwerven, wat hem toekwam van zijn schoonvaders boedel, die nog altijd niet geliquideerd was. Den 4«® Dec. 1653 machtigde hij PlETER Verlet, te Amsterdam, „om ten overstaen & met assistentie „van Crispijn de Pas de jonge, met den advocaet Swaerdecroon, woonend tot „Utrecht, te rekenen & liquideren tgeen deselve SWAERDECROON ten profijte van „den boedel van Crispijn DE PAS den oude schuldich is” enz. Den 5 e ® Febr. van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam 9 om van JACOB VAN Biesen, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de f 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan Janse den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van Crispiaen van de Pas den oude *). Den 13C11 Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 S hh 5 st, welke deze aan Crispiaen van DE Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den II e ® April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas JèMMUR(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st., welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraa n volgende machtigt VAN HEMELSCOERS Mr. Blaeuw, adv 1 en schepen te Amsterdam en PlETER Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van de Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prot. Not. G. v. D. Hondt te Rotterdam. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i cn Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlêt gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 cn Oct. 1655 machtigde hij Paulus CrOOSBEECK, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3 564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bij sonder alsulcke pennT „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam,” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den i3 en Maart 1657, droeg Pieter van HEMELSCOERS, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. DuijFHUlJSEN, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen” *), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in 1653 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had JOHANNES Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den |i9 cn Juni 1658 eene acte bij den notaris DuijFHUlJSEN passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen JOH. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten , volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijcxsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas vooreT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.*' Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1639 en 1653 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn DE PAS de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot. Not. Duijfhuijsbn. 9) Register van de stadstrouw. 126 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. werd het verleden voor den notaris J. v. Duijfhuijzen. Het behelst de gewone bepalingen, maar leert ons hunne kinderen kennen, die toen nog in leven waren, nl- Pieter, Elisabeth, Maria, Magdalena en Susanna. Maria was de weduwe van Dr. JOHAN VAN Noorden. Aan PlETER „met denwelcken sijl. hunne nee- „ringe jegenwoordich sijn doende” werd het recht toegekend, voor een redelijken prijs na hun dood over te nemen hun huis, genaamd „Roomen, staende op de Mid- deldam aende Suijtsij van de Hoochstraat.” Getuigen waren „Mr. P. Duijfhuijsen schilder & Bartel Janss. backer”. De comparanten teekenen: Maria volgde haren echtgenoot reeds spoedig: zij overleed den 7 e “ Aug. 1654. Behalve dit verlies, trof Hemelscoers ook achteruitgang in zijne zaken. Een reden te meer, om ook datgene te verwerven, wat hem toekwam van zijn schoonvaders boedel, die nog altijd niet geliquideerd was. Den 4“ Dec. 1653 machtigde hij Pieter Verlet, te Amsterdam, „om ten overstaen & met assistentie „van Crispijn de Pas de jonge, met den advocaet SwAERDECROON, woonend tot „Utrecht, te rekenen Se liquideren tgeen deselve SwAERDECROON ten profijte van „den boedel van Crispijn DE Pas den oude schuldich is” enz. Den 5 e “ Febr. van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam, om van Jacob van Biesen, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de ƒ 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan Janse den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van Crispiaen van de Pas den oude *). Den I3 en Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 gld. 5 st, welke deze aan Crispiaen van DE Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den II e “ April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas Jêmmur(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st., welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraanvolgende machtigt van Hemelscoers Mr. Blaeuw, adv* en schepen te Amsterdam en Pieter Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van de Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prol. Not. G. V. D. Hondt te Rotterdam. DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. 127 arbitrages en den 2i en Oct van hetzelfde jaar wordt Pieter Verlet gemachtigd hetzelfde te doen met den boekverkooper Jan Sonius 1 ). Hemelscoers moest ook zijn zwager te Amsterdam aanspreken. Den 4 cn Oct. 1655 machtigde hij PAULUS CrOOSBEECK, procureur, om van zijn zwager te ontvangen de som van ƒ 3564, welke deze hem schuldig was, volgens obligatie van 6 Maart 1638, en de machtiging behelsde zelfs de bepaling, dat Croesbeeck beslag moest leggen op „alle penningen, als Crispiaen de Pas, so in de Hage, „als in andere steden & plaetsen te ontfangen heeft & bijsonder alsulcke pennT * „als C. de Pas nu te ontfangen heeft van de Raetsheer Jr. Frederik van Dorp, „heere van Maasdam,” enz. Wij hebben nergens gevonden hoe al deze beslagleggingen, afrekeningen, enz. zijn afgeloopen. Het volgend jaar, den I3 cn Maart 1657, droeg Pieter VAN Hemelscoers, blijkens acte gepasseerd voor den notaris J. Duijfhuijsen, de waarneming zijner zaken op aan zijnen zoon Pieter. Hoe benard die zaken stonden blijkt het best uit het volgende. Zijne dochter Susanna was op 20 Oct. 1655 gehuwd met Johannes Grave, „coopman van stoffen”*), uit Den Haag afkomstig, dien wij reeds als getuige bij de inventarisatie der kunstplaten in IÖS3 ontmoet hebben. Bij het aangaan van dat huwelijk had P. van Hemelscoers beloofd zijne dochter 4000 car. guldens als bruidschat mede te geven, maar hij kon die belofte niet gestand doen. Hij had JOHANNES Graven reeds eenige „copere constplaten” ter hand gesteld, maar niet tot een genoegzaam bedrag, bedrag, zoodat hij met zijn schoonzoon den ’19 e11 Juni 1Ó58 eene acte bij den notaris Duijfhuijsen passeerde, waarbij hij beloofde dat, indien „hij van dato deses „af, binnen twee twee maen, de houwelijcxse penn. of douarie aen JOH. Grave „nijet en heeft betaalt”, consenteerde dat Joh. Grave de vordere onvercochte copere constplaten , volgens sekere acte notariael van taxatie in dato den 25 en 26 Aug. 1653 gepasseert, tsij uijtterhant, of int openbaer, ten oorbaer, tsij bij gedeelte of achtereen (zou) vercopen, so als hij sal te rade vinden, en dat alsucke pennT hem Joh. Grave sullen strecken op reckening & in mindering vant restant van het beloofde huwelijcxsgoet, & heeft hij, Pieter van Hemelscoers, in cas voorêT van nu af alle deselve geleverde & onvercochte copere constplaten, of de penn. daervan te procederen, op reekening vantselve beloofde houwelijcxgoet, aen hem Joh. Grave in vollen eijgendom getransporteert. Voorts wat aen de voorschr. some van 4000 gis. soude mogen comen te ontbreken, datselve belooft hij, P. v. H., te betalen op een jaer daema, of bij gebrecke van dien daeraf interest te betalen jegens den penn. 20 & de aflossing te moeten doen ten believe van J. G., mits dat sijn schoonvader daervan ses maenden te voren sal moeten gewaerschouwt werden.” / Hier hebben wij dus stellig bewijs voor hetgeen het verschil tusschen de taxatielijst van 1Ó39 en 1Ó53 deed vermoeden. Of het waar was wat Crispijn de PAS de jonge zeide, dat het nl. zijns vaders wensch was geweest dat alle koperen platen uit diens nalatenschap in de familie zouden blijven, dit kunnen 1) Prot. Not. Duijfhuijsen. s) Register van de stadstrouw. 126 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. werd het verleden voor den notaris J. V. DUIJFHUIJZEN. Het behelst de gewone bepalingen, maar leert ons hunne kinderen kennen, die toen nog in leven waren, nl* Pieter, Elisabeth, Maria, Magdalena en Susanna. Maria was de weduwe van Dr. Johan van Noorden. Aan Pieter „met denwelcken sijl. hunne nee- „ringe jegenwoordich sijn doende” werd het recht toegekend, voor een redelijken prijs na hun dood over te nemen hun huis, genaamd „Roomen, staende op de Mid- „deldam aende Suijtsij van de Hoochstraat.” Getuigen waren „Mr. P. DUIJFHUIJSEN schilder & Bartel Janss. backer”. De comparanten teekenen: Maria volgde haren echtgenoot reeds spoedig: zij overleed den 7 en Aug. 1654. Behalve dit verlies, trof Hemelscoers ook achteruitgang in zijne zaken. Een reden te meer, om ook datgene te verwerven, wat hem toekwam van zijn schoonvaders boedel, die nog altijd niet geliquideerd was. Den 4« 1 Dec. 1653 machtigde hij Pieter Verlet, te Amsterdam, „om ten overstaen & met assistentie „van Crispijn de Pas de jonge, met den advocaet SwAERDECROON, woonend tot „Utrecht, te rekenen & liquideren tgeen deselve SwAERDECROON ten profijte van „den boedel van Crispijn DE Pas den oude schuldich is” enz. Den 5 cn Febr. van het volgend jaar machtigde hij Jan Jacobse Schipper, wonend te Amsterdam 9 om van Jacob VAN BlESEN, boekverkooper te Adrichem, te ontvangen een vierde van de f 1000 met den interest, welke hij als mede-erfgenaam van Jan Janse den oude (vroeger boekverkooper te Arnhem), die te Adrichem overleden was, nog schuldig was aan den boedel van CRISPIAEN van DE Pas den oude ! ). Den I3 en Dec. 1655 gelijke machtiging om van diverse personen te Keulen, en speciaal van de erfgenamen van Abraham Hogenberch, aldaar overleden, te innen 322 car. gld., restant van de 554 gld. 5 st, welke deze aan CriSPIAEN van de Pas Sr., blijkens diens schuldboek, schuldig was gebleven; den fi cn April 1656 werd te Londen van Sr. Tomas Jèmmur(?) opgevorderd de 255 gld. 15 st, welke deze aan Crispiaen den oude nog schuldig was; den 24 e daaraanvolgende machtigt van Hemelscoers Mr. Blaeuw, adv 1 en schepen te Amsterdam en Pieter Verlet, om met Jan Janssen Brouwer, boekverkooper aldaar, af te rekenen, al hetgeen deze met Crispiaen van de Pas den oude heeft gehandeld, des noods door 1) Prot. Not. G. V. D. Hondt te Rotterdam. 128 DE NALATENSCHAP VAN CRISPIAEN VAN DE PAS DEN OUDE. wij niet zeggen, maar het is zeker, dat Pieter VAN Hemelscoers de platen verkocht zooveel hij kon, en het restant er van ten leste aan JOH. Grave gaf om dit ook te verkoopen. Toch heeft P. van Hemelscoers zich hiermede nog bemoeid. Het was althans op zijn verzoek, dat den 23 e11 Mei 1559 op de kamer der St. Lukasconfrerie in Den Haag verkocht werden „Printen, teijckeninge, plaeten ende anders” voor de som van £ 45 — 8 st., en op den io en Juni daar- navolgende „aen printen, teijckeninge ende anders” voor de som van £ 196. ’) In hetzelfde jaar 1659 trof den ouden VAN HEMELSCOERS nog een zware slag; zijn zoon PlETER, aan wien hij zijne zaak had overgedragen, stierf en werd den I3 en December begraven. Er schoot hem nu niets over, dan zijne zaak en zijn huis te verhuren, hetgeen hij den 5 cn Jan. 1660^ deed voor/ 300 aan Jac. van Griethuijsen, lakenkooper. Hij behield voor zich en zijn gezin het nieuw ge- bouwde gedeelte en de eerste achterkamer van het oude gedeelte van 't huis. 