None
Aanm. Ik zonder het geslacht Hemipimelodus af van de overige geslachten der Pimelodini met veelreijige eensoortige tanden in beide 237 kaken op grond van eenige bijzonderheden in de bewerktuiging, welke niet toelaten het met die geslachten vereenigd te doen blij- ven. Door zijne 6 voeldraden zou het behooren tot Pseudopimelo- dus, welk geslacht evenwel, evenzeer als Pimelodus, zelfs zooals het hierboven reeds beperkt is, waarschijnlijk een zamenstel is van ver- schillende natuurlijke geslachten, welker kenmerken volgens den te- genwoordigen stand der wetenschap nog niet met de noodige scherpte zijn aan te duiden. De beide soorten, welke ik van Hemipimelodus bezit, hebben in habitus zoo groote overeenkomst met het geslacht Arius, dat men ze er gereedelijk toe zou brengen, indien men het tandenstelsel niet onderzocht. Inderdaad hebben zij veel van Arius gagora CV. en Arius microcephalus Blkr, doch de afwezigheid van gehemelte- of ploegbeenstanden sluit ze dadelijk buiten de rei der Ariodonten. De voornaamste kenmerken op welke het generisch verschil met Pseu- dopimelodus mij voorkomt te berusten, is gelegen in het geringe aantal kieuwstralen. Geene soorten van Pseudopimelodus naar de natuur kun- nende onderzoeken, kan ik niet bepalen in hoeverre het volstrekt niet uit- gesneden zijn van het tusschenkieuwvlies, het met de kophuid bedekt zijn der oogen en de bouw van het kopschild, van generische waarde kunnen wezen. Bij beide mijne soorten bevindt zich aan elke zijde achter in het kopschild eene groote driehoekige fontanel, wat op zich zelve echter van geene generische waarde schijnt te zijn, vermits zoo- danige fontanellen ook bij Cephalocassis melanochir Blkr bestaan. Van de door andere schrijvers bekend gemaakte soorten schijnen Pimelodus Peronii CV. tot Hemipimelodus te behooren, zijnde er de neusopeningen op dezelfde wijze gebouwd en het aantal kieuwstralen 6. Ook komt het mij niet onwaarschijnlijk voor dat Nalla-jella van Russell en Tachysurus chinensis Lac. tot Hemipimelodus te brengen zijn, en misschien ook Silurus quadrimaculatus Bl, alsmede Pimelodus viridescens Buch, Pimelodus cenia Buch, Pimelodus jatius Buch, Pimelodus asperus McCl. en Pimelodus mong Richds. De beide soorten laten mijner verzameling zich naar volgend schema van elkander onderkennen. 238 I. Caput 4 fere ad 42 in longitudine corporis absque pinna caudali. Hemipimelodus borneensis Blkr. IL. Caput 3} ad 32 in longitudine corporis absque pinna caudali. Hemipimelodus macrocephalus Blkr. Hemipimelodus borneënsis Blkr, Atl. Silur. tab. XXXIV fig. 3. Bor- neosche Hemipimelodus. Hemipimel. corpore elongato, antice paulo latiore quam alto, postice compresso, altitu- dine 5 ad 52 circiter in ejus longitudine absque, 6 fere ad 7 fere in ejus longitudine cum pinna caudali; capite acuto convexo 4 fere ad 4% in longitudine corporis absque, 5 fere ad 5} in longitudine corporis cum pinna caudali; altitudine capitis 14 ad 11, latitudine 14 ad lL in ejus longitudine; oculis cute cephalica velatis, superis, magis lateraliter quam sursum spectantibus, ex parte in capitis tertia parte anteriore sitis, diametro 7 ad 8 in longitudine capitis, diametro 1% ad 2 distantibus; linea rostro-dorsali rostro, vertice nuchaque convexa; scuto capitis suleo longitudinali (fonticulo medio) basin cristae interparietalis fere attingente toto fere diviso, postice utroque latere fonticulo trigono oculo majore, rugoso-granoso gra- nulis parvis sat numerosis non usque inter oculos sese extendentibus; crista interparietali trigona paulo longiore quam basi, duplo circiter longiore quam medio lata, carinata, subra- diatim rugoso-granosa granulis parvis, apice truncato emarginato os interspinosum 2m breve trigonum granoso-rugosum attingente; rostro convexo, oculo minus ad vix plus duplo lon- giore, paulo ante rictum prominente, linea anteriore obtuse rotundato; naribus subcontiguis rostri apici plus quam oculo approximatis, anterioribus rotundis, posterioribus oblongis val- vula elevata claudendis; labiis valde carnosis; cirris gracilbus rotundis appendicibus mem- branaceis nullis, supramaxillaribus basi rigidis os humerale attingentibus vel subattingentibus, inframaxillaribus externis inframaxillaribus internis longioribus aperturam branchialem non attingentibus; dentibus bene conspicuis, maxilla superiore in vittam vix curvatam angulis rotundatam, maxilla inferiore in vittam subsemilunariter curvatam vitta intermaxillari longi- orem sed graciliorem angulis acutam dispositis; rictu latitudine 23 ad 3 in longitudine ca- pitis; operculo glabro venoso; osse humerali brevi acuto laevi vel rugosulo; linea laterali ramosa antice declivi postice recta basi pinnae caudalis bifurcata; vesica natatoria cellulosa parietibus crassis; axilla poro mucoso conspicuo; pinna dorsali radiosa acuta, corpore non vel paulo altiore, duplo vel paulo plus duplo altiore quam basi longa, spina valida 1 ad 11 in longitudine capitis rugosa antice superne tantum postice maxima parte dentibus parvis serrata appendice flexili radium 1m non vel vix superante; pinna adiposa minus du- plo ejus longitudinis a dorsali radiosa remota eaque paulo longiore, duplo vel plus duplo longiore quam alta, oblique convexa; pinnis pectoralibus acutis 1 et paulo in longitudine ca- pitis, spina crassa spina dorsali non vel paulo longiore lateribus striata antice basin versus 239 granulosa apicem versus leviter serrata postice dentibus numerosis conspicuis armata; pinnis ventralibus obtusiuscule rotundatis 12 ad 1% in longitudine capitis; anali acuta vel obtusius- cula, leviter emarginata, minus altiore quam longa, pinna adiposa paulo longiore;. B. 5. P. 1/9 vel 1/10. V. 1/5. A. 5/13 vel 6/13 ad 5/15 vel 6/15. C. 1/19/1 et lat. brev. Synon. Pimelodus borneënsis Blkr. Vijfde Bijdr. ichth. Borneo, Nat. Tijdschr. Neerl. Ind. II p. 430. Anak Dukang Palemb. Hab. Sumatra (Palembang), in fluviis. Borneo (Bandjermasin, Sambas), in fluviis. Longitudo 17 speciminum 112" ad 198". Aanm. Ik ontdekte deze soort in Augustus 1851 en beschreef haar ter bovenaangehaalde plaatse nog onder den geslachtsnaam Pimelo- dus, naar het eenige mij toen beschikbare voorwerp. Sedert is mijn kabinet met nog talrijke andere voorwerpen verrijkt geworden, zoo- dat ik mijne vroegere beschrijving daarnaar heb kunnen wijzigen en verbeteren. De soort schijnt vooral in de rivier van Bandjermasin niet zeld- zaam te zijn, hebbende ik van daar talrijke voorwerpen ontvangen, welke ik voor een gedeelte aan europesche musea ten geschenke heb gegeven. Hemipimelodus macrocephalus Blkr, Atl. Silur. tab. XXXIV fig. 2. Grootkoppige Hemipimelodus. Hemipim. BSD aye Pl /T0 Veo. A7 "6/13 ad 77/14. Cr 1/19/T wet lat. breve Hat. Borneo (Bandjermasin), in fluviis. Longitudo 3 speciminum 125" ad 140". Aanm. Het blijkt meer en meer dat de lengteverhouding van den kop bij meerdere geslachten van Siluroïden, met oordeel en eenige beperkingen toegepast, een zeer goed kenmerk oplevert ter bepaling der soorten. Ik heb zulks boven reeds doen zien voor de geslachten Osteogeneiosus, Cephalocassis, Arius, Ariodes, Bagrus. Hemipimelodus macrocephalus levert daarvan een nieuw voorbeeld. De onderwerpelijke soort is zoo na verwant aan Hemipimelodus bor- neénsis, dat ik haar geruimen tijd in dezelfde flesch bewaarde als mij- ne voorwerpen van laatstgenoemde soort, en eerst nadat ik alle die 241 voorwerpen op nieuw had nagegaan, bleek het mij dat drie daarvan, de bovenbeschrevene, tot eene andere species behooren. Inderdaad, hoe groot ook de verwantschap tusschen beide soorten moge zijn, zoodat zelfs de beschrijving grootendeels gelijkluidend is, onderscheidt de onderwerpelijke soort zich toch nog zeer duidelijk van Hemipime- lodus borneënsis door aanmerkelijk langeren minder bollen kop, ter- wijl er tevens de rugvin- en borstvindoornen en de buikvinnen in verhouding tot den kop aanmerkelijk korter zijn. Ook schijnen de bovenkaaksdraden er standvastig korter te zijn. De verschillen, in de evenredigheden van den kop bestaande, vallen zeer duidelijk in het oog bij vergelijking van voorwerpen van beide soorten van gelijke grootte. Men ontwaart dan ook dat bij Hemipimelodus macrocepha- lus de snuit langer is en dat de oogen bij Hemipimelodus borneënsis meer naar boven dan zijdelings zijn gerigt. KerexGus Blkr, Verh. Bat. Gen. XXI, I Nieuwe Bijdr. Silur. p. 9. Nieuwe Bijdr. Ichthyol. Borneo, Nat. Tijdschr. Ned. Ind. I p. 265. Keteng. Pinnae dorsales duae, anterior radiosa, posterior adiposa. Dentes maxillis conico-compressi vel subeuneati serie unica dispositi. Dentes vomerini vel palatini nulli. Cirri 6, supramaxillares et inframaxilla- res. Oculi liberi superi. Membrana branchiostega radiis 5. Membrana interbranchialis non vel vix emarginata. Nares non tubulatae. Vesica natatoria. Aanm. Ik ontdekte dit geslacht in het jaar 1856, tijdens eene reis over Java, in straat Madura, en beschreef het in bovengehaalde bij- drage overde Siluroïden van Java. Bij het eenige voorwerp, hetwelk ik toen ter mijner beschikking had, nam ik slechts 4 voeldraden waar, zijnde toenmaals de trouwens zeer korte en dunne binnenste onder- kaaksvoeldraden onopgemerkt gebleven, eene fout, welke ik in de tweede boven aangehaalde bijdrage, na het ontvangen van meerdere voorwerpen, heb verbeterd. Ketengus is een der meest natuurlijke geslachten, welke men zich 31 4 denken kan en wijkt zoo geheel in physiognomie af van alle overige Siluroïden, dat men het bij den eersten oogopslag onderkennen kan. Deze physiognomie wordt voornamelijk veroorzaakt door den stompen hoogen en bollen snuit, zeer vleezige lippen, zich ver naar achteren uitstrekkende bekspleet en boven deze spleet tot geheel voor den bekhoek geplaatste oogen. Deze habitus beantwoordt nog het meeste aan dien van het geslacht Batrachocephalus Blkr, waar insgelijks de bek diep gespleten is en het oog boven den bekhoek geplaatst, doch Batrachocephalus heeft miet dien stompen ronden en hoogen snuit, mist de dikker lippen en is bovendien kenbaar aan de tamelijk ver voor de bovenkaak uitpuilende onderkaak, afgescheiden nog van zijn geheel verschillend tandenstelsel. Ketengus typus Blkr, Verh. Bat. Gen. XXI, I, Nieuwe Bijdr. Silur. p. 9, Nieuwe Bijdr. Ichth. Borneo, Nat. Tijdschr. Ned. Ind. I p. 271, Atl. Silur. tab. XXXIV fig. 1. Gewone Keteng. Keteng. B. 5. D. 1/7. P. 1/8 vel 1/7. V. 1/5. A. 7/18 vel 8/13. C. 1/13/1 et lat. brev. Syn. Pimelodus pectinidens Cant. Catal. Mal. Fisch. p. 261. Keteng Madur. Habit. Java (Surabaja), in aquis fluvio-marinis. Madura (Kammal, Bangeallang), in Freto Madura. Borneo (Bandjermasin), in fluviis. Longitudo 16 speciminum 80" ad 240”. Aanm. Deze soort, reeds in 1846 door mij bekend gemaakt, werd in 1849 nader besehreven onder den naam van Pimelodus pectinidens door den heer Cantor, die haar op Pinang waarnam, waar zij in zoet water leeft. De heer Cantor nam bij zijn eenig voorwerp van 41/4 duimen lengte slechts 4 kieuwstralen waar, doch de soort heeft er zeer zeker vijf, welk aantal ik bij talrijke voorwerpen standvastig gevonden heb. De gele fontanelvlek, van welke ook de heer Cantor spreekt, is bij alle mijne voorwerpen min of meer duidelijk zigtbaar, zelfs bij mijne grootste voorwerp, hetwelk ongeveer de dubbele lengte heeft van het door den heer Cantor beschrevene. In de rivier van Bandjermasin, in zuid-oostelijk Borneo, schijnt Ketengus typus vrij veelvuldige voor te komen. Van Java is deze soort mij slechts bekend geworden van de monding der Kalimas bij Soera- baja en van de brakke wateren van straat Madura. 244 Ruampia Blkr. Diagn. gen. vide supra pag. 197,204. Rhamdia ? javanica Blkr. Javasche Rhamdia. Rhamd. cirris 6; pinnis dorsali radiosa et adiposa subcontiguis; cirris supramaxillaribus $ corpo- ris longitudinis efficientibus , inframaxillaribus externis inframaxillaribus internis duplo longiori- bus apicem pinnae pectoralis attingentibus; pinna caudali biloba, lobo inferiore lobo supe- riore longiore; pinnis pectoralibus ventralibusque parvis; spina (vel radio osseo) nulla; scuto capitis minus continuo, magis rotundato (quam in speciebus praecedentibus nimirum Pime- lodus ctenodus Agass., Pimelodus quadrimaculatus CV. etc.), toto laevi; colore toto pisce fusCo D 4 ACIDS SCIT EC: Synon. Pimelodus javus K. v. H. CV, Poiss. XV p. 139. Pimélode javanais CV ibid. Habit. Java. Longitudo speciminis descripti pollic. paris. 45. Aanm. Ik bezit in mijne verzameling geene soort, op welke boven- gegevene, uit de groote Histoire naturelle des Poissons vertaalde, be- schrijving past. De eenige zesdradige geslachten van Pimelodonten, welke mij van den Indischen Archipel naar de natuur zijn bekend geworden, zijn Ketengus en Hemipimelodus. Volgens de beschrijving van Pimelodus javus K. v. H. door den heer Valenciennes kan deze soort in geen geval tot een dezer beide geslachten behooren, doch de daarin voorkomende gegevens, zijn niet voldoende om de soort onder een der overige talrijke zesdradige geslachten te rangschikken. Met het oog op de doornlooze vinnen en tweekwabbige staartvin en lange vetvin ben ik geneigd haar tot mijn geslacht Rhamdia te bren- gen, niettegenstaande de overige daartoe behoorende soorten, met uitzondering slechts van Pimelodus Deppei Müll. Frosch. alle ame- rikaansche zijn, waarom zij hierboven, doch slechts voorloopig, onder dezen geslachtsnaam is vermeld. 245 Phalanx II]. ANoDoNTES. Dentes maxillis atque palato nulli. De Bagrichthyoidei anodontes verschillen van de Ariodontes en Pimelodontes door de afwezigheid van tanden in gehemelte en kaken. Bij het geslacht Conorhynchos van de Pimelodonten ontbraken reeds de tanden in de bovenkaak, doch de onderkaak was er nog met een band veelreijige kleine tanden bezet. Bij het geslacht Hypophthalmus Val. echter houdt alle spoor, ook van kaakstanden, op. Het is het eenige geslacht, hetwelk tot deze groep te brengen is en bevat slechts weinige soorten. Het verbindt de Bagrichthyoïden met de Silurich- thyoïden door verwanten bouw des ligchaams, en heeft daardoor ook, alsmede door zeer lange aarsvin en kleine vetvin, verwantschap met de Pangasinen en Euaneminen, en is behalve door de genoemde kenmer- ken nog kenbaar aan zijne 6 voeldraden, achter- of zelfs onderstaande oogen, talrijke kieuwstralen, weinig ontwikkelde ongetande vindoornen en buikvinnen en boven de aarsvin geplaatste eerste rugvin. De oude wereld bezit geene vertegenwoordigers van deze groep en de weinige daarvan bekende behooren alle tot de zoete  oo — » Suriname. » edentatus Spix = Hypophthalmus Spixii CV. . . w Brasilia. 246 Aanhangsel. Onder het afdrukken van de voorgaande bladen ontving ik nog eene nieuwe Lagrichthyoied van Palembang, welke ik ter eere van den ontdekker heb genoemd Cephalocassis Stormii Blkr, Atl. Silur. tab. LIT. Storm’s Schildkopvisch of Doekang. Bo Dil (iC ee il Viel D PAC 6/0) vele5/MI velt RC TS jet nlt brev: Syn. Dukang Palemb. Hab. Sumatra (Palembang), in flumine Mussi, Longitudo 2 speciminum 415" et 520". Aanm. De Doekang is te achtste soort van het geslacht Cephalo- cassis, welke mij van den Soenda-archipel is bekend geworden. Zij staat in verwantschap tusschen Cephalocassis melanochir Blkr en Cepha- locassis macronotacanthus Blkr, doch nadert nog het meeste tot eerst- genoemde soort. Zij heeft even als Cephalocassis melanochir eene betrekkelijk lange vetvin, de rugvindoornstanden naar boven gerigt en de zijlijn op de basis der staartvin niet gevorkt maar slechts naar boven omgebogen en een’ gelijken massieven bouw der vindoornen. Maar zij verschilt overigens nog aanmerkelijk van hare palembangsche geslachtsverwante door de afwezigheid van zijdelijke kopschildfonta- nellen, door grootere ontwikkeling van het kopschild en van het tusschenwandbeensuitsteeksel (welke de soort ook van alle overige bekende laten onderkennen), den haaiachtigen bek of hoekig voor de bekspleet verlengden snuit, enz. Ik heb mijn voorwerpen te danken aan den heer Storm van s’ Gra- vesande, gouvernements kommissaris voor Djambi, die mij haar te gelijk met nog eenige andere visschen uit de rivier van Palembang heeft doen toekomen, vergezeld van eene nota van den heer E. A. Lange, dirigerend officier van gezondheid 2e klasse, waaruit blijkt dat de Doekang, even als meerdere andere Bagrichthyoiden, behoort tot die visschen, welke op Sumatra en Borneo de toonen voortbrengen, wel- ke sommige reizigers in de grootere stroomen dier eilanden hebben waargenomen en met de toonen eener Aeolusharp vergeleken. 248 Subfanulia IV. AiLicHTHYOIDEI. Pinnae dorsalis unica adiposa. Corpus nudum. Aanm. De beide merkwaardige visschen, welke tot deze onderfamilie behooren, verschillen van de overige Siluroiden door de afwezigheid van eene straalachtige rugvin met gelijktijdig voorhanden zijn van eene vetvin. Een dier visschen is eigen aan Zuid-Azië en wordt vertegenwoordigd door Ailia coila Blkr (Ailia bengalensis Gr.). De andere visch is een bewoner van Afrika en beroemd geworden onder den naam van Si- lurus of Malapterus electricus. Andere soorten zijn van de geslachten Ailia en Malapterus tot nog toe niet bekend geworden. Malapterurus sluit zich meer aan de Pimelodini, terwijl Ailia den schakel vormt tusschen de Schilbeïnen en de Pangasinen. Behalve door talrijke andere verschillen in den bouw zijn beide geslachten in weinige woorden te kenschetsen als volgt. Ailia Gray. Cirri 8. Dentes vomerini. Pinna analis corpore duplo cir- citer brevior. Oculi liberi. Malapterurus Lac. Cirri 6. Dentes vomerini nulli. Pinna analis corpore plus sextuplo brevior. Geen der beide geslachten in den Indischen Archipel vertegenwoor- digd wordende zal ik er hier niet verder over uitweiden. Subfamilia V. SmurieurmYOIDEt. Pinna dorsalis uniea radiosa vel nulla. Corpus nudum. Aanm. De Silurichthyoiden vormen eene groote onderfamilie der Siluroïden, niet minder rijk aan belangrijke vormen en verschillen in bewerktuiging dan de groote onderfamilie der Bagrichthyoïden, alhoe- wel zij in rijkdom aan soorten voor de Bagrichthyoïden ver onderdoet. Zij omvat alle die geslachten, bij welke de rug slechts van eene enkele, straalachtige, vin voorzien of zelfs geheel vinloos is en het operkel bewegelijk. De vetvin ontbreekt standvastig. De oude en de nieuwe wereld voeden vrij talrijke soorten van Si- lurichthyoïden, doeh de soorten der oude wereld behooren tot geheel andere geslachten dan die der nieuwe. Amerika voedt de geslachten Cetopsis, Trachelyopterus , Brontes, Astroblepus, Schilbeodes (gegrond op Silurus gyrinus Mitch.), Nemato- genys, Trichomycterus, Eremophilus, Pareiodon en Vandellia. De oude wereld daarentegen bezit de geslachten Schilbe, Schilbe- ichthys, Wallago, Belodontichthys, Silurus, Silurichthys, Silurodes, Pseudosilurus, Siluranodon, Kryptopterus, Kryptopterichthys, Micro- nema, Phalacronotus en Hemisilurus, geslachten, hieronder nader ver- klaard en grootendeels naar aanleiding van in de jongste jaren ontdekte soorten opgesteld. Het is moeijelijk de Silurichthyoiden in natuurlijke groepen te splitsen, of, beter gezegd, het is moeijelijk die natuurlijke groepen scherp te kenmerken. Er is geene familie der visschen, bij welke gewigtige kenmerken elkander zoo overkruisen, als bij de Siluroïden en is dit in eene hooge mate het geval bij de onderfamilie der Ba- grichthyoiden, de onderwerpelijke onderfamilie vertoont daaryan niet minder sprekende voorbeelden. Wil men eenig kenmerk bezigen tot de verdeeling in natuurlijke groepen, dan ontwaart men weldra, dat het geenzins de volstrekte waarde heeft, die men er aanvankelijk aan zou willen toekennen en men ziet zich dan gedrongen naar een ander karakter te zoeken, het 39 O4 250 welk echter spoedig blijkt die volstrekte waarde evenmin te bezitten. Dit is echter meer van toepassing op de amerikaansche geslachten dan op die der oude wereld. Deze laatste behooren tot eene groote na- tuurlijke groep, welke men kan bestempelen met den naam van Schil- beïnen naar het meest ontwikkelde hunner, doch ook hier nog is eene scherpe begrenzing moeijelijk en slechts te vinden in karakters, welke in den regel van geene hooge waarde zijn, zooals de lengte der aars- vin gepaard aan eene wijde kieuwspleet, de afwezigheid der okselslym- openingen en eene steeds met de huid bedekte kruin. De amerikaansche geslachten verschillen veel meer van elkander en behooren minstens tot drie natuurlijke groepen. Ik stel voor die te noemen Cetopsini, Trachelyopterini en Trichomycterini. De Cetopsini zijn gekenmerkt door voor op den rug geplaatste rug- vin, tanden in beide kaken en in het ploegbeen, kleine enge kieuw- spleet en okselslijmopening. De Trachelyopterini zijn herkenbaar aan hun sterk ontwikkeld kop- schild, lange aarsvin, voor de buikvinnen ingeplante rugvin en afwe- zigheid van ploegbeenstanden. Bij de Trichomycterini is de aarsvin zeer kort, de kop met de huid bedekt, en ontbreekt de zwemblaas. Van de Cetopsini kent men tot nog toe slechts het geslacht Cetopsis met twee soorten; van de Trachelyopterini slechts het geslacht Trachely- opterus, met eene enkele soort. Tot de Trichomycterini breng ik alle overige van Amerika bekende geslachten en soorten van Silurichthyoïden. De Silurichthyoïden der oude wereld zijn talrijker aan soorten dan die der nieuwe, althans voor zoover de wetenschap daarvan kennis draagt. Zoo als gezegd is vormen zij mijne groote groep der Schilbeini en omvatten de geslachten Silurus en Schilbe van de groote Histoire naturelle des Poissons. De Schilbeïnen zijn veel talrijker aan soorten dan nog slechts wei- nige jaren geleden bekend was. Toen thans 18 jaren geleden het 14° deel der groote Histoire naturelle des Poissons het licht zag, werden daarin 19 soorten van Schilbeïnen beschreven, welke alle ge- bragt werden tot slechts twee geslachten, Silurus en Schilbe. 251 Door de onderzoekingen van de heeren Cantor, Heckel, Ri- chardson en Temminek en Schlegel, sedert 1839 bekend gemaakt, werd dit aantal verhoogd tot 26 en deze nieuwe soorten werden alle onder de beide door den heer Valenciennes aangenomene geslach- ten gerangschikt. : Toen ik, in 1845, mijne ichthyologische studiën begon, kende men van den Indischen archipel slechts twee soorten van Schilbeinen, t. w. Silurus bimaculatus CV. en Silurus bicirrhis CV. Mijne nasporin- gen hebben talrijke andere soorten van de Soenda-eilanden doen ont- dekken en thans draag ik reeds kennis van meer soorten van deze gewesten alleen dan de heer Valenciennes in 1839 van de geheele bekende aarde opsomde. Van alle die soorten, ten getale van 23, was, behalve de twee bovengenoemde, slechts Silurus wallago CV. in de wetenschap bekend, zoodat ik in het geheel 20 nieuwe soorten aan de reeds bekende heb kunnen toevoegen, waardoor het geheele aan- tal soorten thans tot 48 is gestegen. Aanvankelijk en al naarmate ik die soorten ontdekte, bragt ik ze onder het geslacht Silurus Val.,-en toen ik begon te ontwaren dat alle die soorten niet natuurlijk onder een zelfde geslacht te brengen waren, geraakte ik tot de opstelling van het geslacht Wallago, hetwelk ik vormde uit die soorten, bij welke de ploegbeenstanden in twee van een staande groepen gescheiden zijn. Maar nog later ontvangene soorten en vooral eene nieuwe studie der geheele groep hebben mij geleerd, dat de ongeveer vijftig thans bekende soorten van Schilbeïnen niet slechts tot twee of drie maar tot een aanmerkelijk grooter aantal natuurlijke geslachten behooren, geslachten welke door meer of minder gewigtige kenmerken van el- kander verschillen en meer van elkander afwijken dan zulks met zeer talrijke geslachten van andere familiën, door de voornaamste ichthy- ologen als natuurlijke beschouwd, het geval is. Hieronder is die splitsing in geslachten voorgesteld. De Schilbeïnen hebben alle met elkander gemeen een’ langen staart en eene aarsvin, welke, steeds langer dan de kop, dezen meestal van meer dan twee tot meer dan vijf malen in lengte overtreft en zich 252 van nabij de buikvinnen tot nabij of aan de staartvin uitstrekt. Bij alle is de staart naar onderen kielvormig versmald. De rugvin, in- dien zij aanwezig is, neemt steeds slechts een klein gedeelte van den rug in en is altijd veel hooger dan breed of lang. Het kopschild is bij alle met de huid en gewooulijk voor een grooter of kleiner gedeelte zelfs met de nekspieren bedekt. Bij alle is de kieuwspleet wijd, het kieuwvlies veelstralig, het tusschenkieuwsvlies diep tot aan de basis ingesneden en zijn de neusgaten dubbel en de voorste nabij den vrijen snuitrand geplaatst. De Silurichthyoïden sluiten zich aan de Bagrichthyoiden, eensdeels door de geslachten Brontes en Astroblepus, welke men op de rei der Pimelodonten zou kunnen laten volgen, en anderendeels door het geslacht Schilbeichthys hetwelk na verwant is aan het geslacht Eu- tropius van de Pangasinen. Het geslacht Schilbeichthys staat onder de Schilbeïnen, wat volkomenheid van bewerktuiging betreft, boven aan, niet alleen door zijn zamengesteld tandenstelsel, zijne acht goed ont- wikkelde voeldraden en minder ontwikkelde aarsvin, maar ook door zijn meer ontwikkeld kopschild en rugvin en vrije oogen. Van Schilbeichthys af gaan rugvin, voeldraden en tandenstelsel in ontwikkeling terug. In de geslachten Micronema, Phalacronotus en Hemisilurus is de rugvin geheel verdwenen en ontwaart men nog slechts een onderhuidsch knobbeltje ter plaatse waar men de rugvin zou mee- nen aan te treffen. In het geslacht Phalacronotus zijn de voeldraden teruggebragt tot slechts twee haardunne bovenkaaksdraden, en tanden in kaken en gehemelte houden op te bestaan in het afrikaansche ge- slacht Siluranodon, vertegenwoordigd door Silurus auritus Geoffr. In den aard der rugvin, het aantal voeldraden en de bijzonder- heden van het tandenstelsel liggen de kenmerken ter groepering van de geslachten der Schilbeïnen. Beschouwt men ze met betrekking tot de geaardheid der rugvin, dan ontwaart men vier typen. Bij de eerste type ziet men die vin nog zamengesteld uit een’ ge- tanden doorn en eenige normale van een staande en met een vlies vereenigde stralen. Hiertoe behoorende geslachten Schilbe en Schilbeichthys. Bij de tweede type bestaat de rugvin nog wel uit eenige normale door een vlies van een gehoudene stralen, doch de doorn ontbreekt en is er tot een’ onverdeelden en ongetanden buigzamen straal terug gebragt. Tot deze type behooren de geslachten Wallago, Belodontichthys, Si- lurus, Silurodes, Pseudosilurus, Silurichthys en Siluranodon. Bij de derde type is de rugvin slechts in beginsel aanwezig en ver- tegenwoordigd door een’ enkel draadvormig straaltje, met hetwelk gewoonlijk 2 of 3 rudimentaire naauwelijks zigtbare straaltjes naauw vereenigd zijn, zonder vaneenscheidend vinvlies. Mijne geslachten Aryptopterus en Kryptopterichthys zijn daartoe terug te brengen. Bij de vierde type eindelijk is zelfs geen spoor van rugvin aanwe- zig, tenzij men als zoodanig zou willen beschouwen een onderhuidsch knobbeltje, hetwelk zich, hoezeer niet bij alle soorten, laat voelen ter plaatse waar men de rugvin zou verwachten. Deze type wordt vertegenwoordigd door de geslachten Micronema, Phalacronotus en Hemisilurus. Het tandenstelsel der Schilbeïnen biedt insgelijks talrijke verschei- denheden aan. Bij een der geslachten slechts worden de tanden gezegd geheel te ontbreken, t. w. bij het afrikaansche geslacht Siluranodon, hetwelk ik grond op Silurus auritus Geoffr. Bij de overige geslachten zijn wel zoowel kaken als gehemelte van tanden voorzien, maar in de schikking dier tanden merkt men meer- dere bijzonderheden op, welke, in verband met andere kenmerken, zeer geschikt zijn ter bepaling der geslachten zelve. Gewoonlijk zijn er in het gehemelte slechts ploegbeenstanden aan- wezig, welke dan in één enkelen band of in twee groepjes zijn ge- plaatst. Slechts bij een der geslachten, Schilbeichthys, zijn behalve de twee bandvormige groepjes ploegbeenstanden, twee afzonderlijke groepen gehemeltetanden aanwezig, welke aan de buitenzijde der D ? ploegbeensgroepen zijn geplaatst. 254 De geslachten, bij welke slechts ploegbeenstanden gevonden worden verdeeld in twee groepjes of bandjes, zijn Wallago, Belodontichthys, Pseudosilurus en Hemisilurus, maar zij hebben nog in het tandenstel- sel bijzonderheden, welke als eene spiegeling van nog andere belan- rijke kenmerken op hun generisch verschil duiden. Bij de geslachten Wallago en Belodontichthys zijn de ploegbeensgroepen langwerpig en in een scherpen hoek naar voren konvergerende, doch bij Wallago zijn de tanden in de kaken op talrijke reijen geplaatst en zuiver borstel- of priemvormig, terwijl de kaakstanden bij Belodontichthys slechts op drie van een staande reijen zijn geplaatst en aan de spits lansvormig. Bij Pseudosilurus daarentegen zijn de ploegbeenstanden geplaatst in twee vaneenstaande smalle bandjes welke op eene zelfde dwarsche lijn zijn gerangschikt, wat ook bij Silurus het geval schijnt te zijn, terwijl dezelfde tanden bij Hemisilurus twee van een staande ronde of ovale groepjes vormen. Bij alle overige geslachten, Schilbe, Silurus, Silurodes, Silurichthys Kryptopterus, Kryptopterichthys, Micronema en Phalacronotus, zijn de ploegbeenstanden op een enkelen onverdeelden dwarschen band geplaatst, maar die band is nu eens lang en zeer gebogen, daa weder lang en bijkans regt en soms zelfs zeer kort. De geslachten in deze rei kunnen slechts met meerdere juistheid bepaald worden door onder de ken- merken op te nemen die, welke gelegen zijn in de geaardheid of afwezigheid der rugvin, in het aantal voeldraden en in de verhouding der aarsvin tot de staartvin. Verdeelt men de Schilbeinen naar het aantal voeldraden, welke van 8 tot 2 verschillen, dan behooren tot de 8- dradige geslachten Schilbe, Schilbeichthys en Siluranodon; tot de 6-dradige slechts Silurus; tot de 4- dradige Wallago, Belondontichthys, Pseudosilurus, Silurichthys, Silurodes, Kryptopterus en Micronema; en tot de 2- dradige Kryptop- terichthys, Phalacronotus en Hemisilurus. De verdeeling der Schilbeinen naar de geaardheid der rugvin schijnt mij toe het meest overeen te komen met de natuurlijke verwantschap- pen der geslachten, waarom ik die tot grondslag genomen heb van volgend diagnostisch overzigt. 19 ot gt I. Pinna dorsalis hymenophora spinifera. Cirri 8. Schilbe Valene. ex parte. Dentes vomero-palatini in vittam trans- versam indivisam dispositi. Schilbeichthys Blkr. Dentes vomero-palatini in thurmas 4 dispositi. II. Pinna dorsalis hymenophora anacantha. Wallago Blkr. Dentes maxillis multiseriati setacei. Oculi liberi. Cirri 4. Belodontichthys Blkr. Dentes maxillis triseriati lanceolati. Oculi velati Cirri 4. Silurus L. CV. ex parte. Cirri 6. Dentes vomero-palatini in vittam indivisam dispositi. Pinnae analis et caudalis unitae. Silurichthys Blkr. Dentes vomero-palatini in vittam indivisam dispositi. Cirri 4. Pinnae analis et caudalis unitae. Oculi superi. Silurodes Blkr. Dentes vomero-palatini in vittam indivisam dispositi. Cirri 4. Pinnae analis et caudalis non unitae. Oculi posteri. Pseudosilurus Dlkr. Dentes vomero-palatini in thurmas 2 distantes dispositi. Cirri 4. Oculi velati. Dentes maxillis multiseriati setacei. Siluranodon Blkr. Dentes nulli. Cirri 8. III. Pinna dorsalis rudimentaria e filo simplice vel composito formata. Vittam dentium vomero palatinorum indivisa. Kryptopterus Blkr. Cirri 4. Kryptopterichthys Blkr. Cirri 2. IV. Pinna dorsi nulla. Micronema Blkr. Vitta dentium vomero-palatinorum indivisa. Cirri 4. Phalacronotus Blkr. Vitta dentium vomero-palatinorum indivisa. Cirri 2. Hemisilurus Blkr. Dentes vomerini in thurmas 2 distantes collocati. Cirri 4. De bestaande beschrijvingen der Schilbeinen bezitten niet algemeen de naauwkeurigheid of uitvoerigheid dat men alle de soorten met juist- heid onder de boven opgestelde geslachten eene plaats zou kunnen aanwijzen. Indien ik zulks hieronder heb beproefd, is het slechts aan te merken als eene proeve, welke men, naarmate de kennis der soorten naauwkeuriger zal worden, zal kunnen verbeteren. De geheele groep bevat volgens den tegenwoordigen stand der we- tenschap, althans voor zoover ik heb kunnen nagaan, de volgende soorten. 256 Hu Nilus. Nilus. Senegal. Nilus. Nilus. Schilbeint. Schilbe mystus CV =Silurus mystus L. = Schilbe auratus De Joann. Hab. Nilus. i 2 alisid ori RCV: SE HT NE d: ” intermedius Rup. = Silurus mystus Hue E Schilbe Hassel- QUISt SO VER arc ate c ee TM Cc eed e musenecalussON aa qe LR ge Aa e ; / AUTANOSCOPUS EVID Pae co use eee D oe Siluranodon auritus Blkr = Silurus auritus Geoffr. Reet We: Silurassolanis Bi wn ec a M M MM CIE os — Schilbeichthys garua Blkr = Swns. = Schilbe garua CV. Silurus garua Buch. = Clupisoma argentata IBM ONE a ve oe Wallago Russellii Blkr = Silurus wallago CV. etc. . . . .. ycDeer2Blkr CSS ru dee cM ne as P EM eee "ePEdauricussBlkr = "Silurus dauncusballyy. sn een ae 1 9 3sotuse Bkr oilurasiasotus Sieh). ee een | ua y triostegus Blkr = Silurus triostegus Heck. iere Be'odontichthys macrochir Blkr = Wallago dinema Blkr ol. Silurichthys phaiosoma Blkr = Silurus phaiosoma Blkr. . .. Ne ass BIRT ae been rM : jit; OE r ? Basilewskii Blkr = Silurus asotus D (nec CV). japonicus Blkr = Silurus japonicus T. Schl. Silurodes hypophthalmus Blkr = Silurus hypopthalmus Elkr. "Hu yr macronema Blkr. = Silarus macronema Blkr. . . . .. » pabo Blkr = Silurus pabo Blkr = Schilbe pabo Syk. 5r lamghur Blkr =Silurus lamghur Heck. . . . 1 Pseudosilurus bimaculatus Blkr = Silurus bimaculatus CV. 4 leiacanthus Blkr = Wallago leiacanthus Dlkr. . . .. anastomus Blkr =Silurus anastomus CV. =Wallago anostomus Blkr. microcephalus Blkr = Silurus microcephalus CV. = Wallago I ij microcepualus Bkr e m LL ee » canio Blkr = Silurus canio Buch = Silurus mysoricus CV. = Silunus undicuss Mol etc D een: 7 pabdar BIRT ISIlUnUS PAS DUC EE EC NN ». punctatus Blkr = Silurus punctatus Cant. . . . . .. sinensis. Blkr = Silurusisinensis lacy.) CR wee 9 "u " [/4 Eur. Asia occid. Bengala. Hind., Bism. Java. Sumatr. Born. Dauria. Beng., Bengala. Syria. Sumatr. Born. Born. Banka. Biliton. Java. China borealis. Japon. Java Sumatr. Borneo. Hind. Assam. Cashmir. Java, Hind. Banka, Sumatr. Bengala. Bengala. Hind. Afgha- nistan, China. Bengala. China. China. 257 Pseudosilurus malabaricus Blkr = Silurus malabaricus CV. . Hab. Hindost. „ cochinchinensis Blkr = Silurus cochinchinensis CV. . . » Cochin-China. „ xanthosteus Blkr = Silurus xanthosteus Richds. . . . » China. Kryptopterus mononema Blkr = Silurus mononema Blkr. . . »  eryptopterus Blkr. . . . . wv Sumatr., Born. Kryptopterichthys bicirrhis Blkr = Silurus bicirrhis CV. . . » Java,Sum., Born. „ palembangensis Blkr = Silurus palembangensis Blkr. . » Sumatra. VBIASBDe m SIuruselals«bl5re 9 95.99 B orneos "macroeephalus BIKE ME RS E 7 STUREA DEA Micronema typus Blkr = Silurus micronemus Blkr . . . . » Java, Sumatra. „ hexapterus Blkr = Silurus hexapterus Blkr. . . . . » Sumatra, Born. Phalacronotus micruropterus Blkr = Silurus phalacronotus Blkr. . » Sumatra,  Blkr= Silurus micro- posonsBlkr PM ER RS u mater  Blkr. ^ Sumatra. vESehilbetdess Bkr. ne TE 05 42 Boe ey Ufa ta borne Wat de amerikaansche groepen der Silurichthyoiden betreft, hare geslachten laten zich op de volgende wijze kortelijk kenmerken. Cetopsint. Cetopsis Ag. Cirri 6. Dentes vomerini et inframaxillares uniseriati, intermaxillares uni-vel pluriseriati. B. 9. Apertura branchialis angusta infera. Spinae dorsalis vel pectorales nullae. Trachelyopterint. Trachelyopterini CV. Cirri 6. Dentes maxillis tantum, pluriseriati. D. 6. Pinna analis capite longior. Apertura branchialis angusta supera. Spinae dorsalis et pectorales. Vesica natatoria. Trichomycterint. \ Brontes CV. Pinna dorsalis ante ventrales incipiens. Cirri 2 supra- maxilares. Dentes maxillis omnes vel ex parte bifurcati. D. 4. Astroblepus CV. Pinna dorsalis capiti multo magis quam pinnae 33 258 caudali approximata. Pinnae ventrales nullae. Cirri 2, supramaxillares. B. 4. Dentes? (parvi Val.). Nematogenys Gir. Pinna dorsalis ventralibus ex parte opposita Cirri 6, nasales, supramaxillares, inframaxillares. Opercula anacantha. Den- tes maxillis setacei pluriseriati. Schilbeodes Blkr. Pinna dorsalis caudali magis quam capiti approxi- mata; analis caudali contigua. Cirn 8. Trichomycterus CV. Pinna dorsalis post ventrales inserta. Cirri 8. B. 7 vel 8. Operculum et interopereulum aculeata. Dentes maxillis pluriseriati. Pareiodon Kner. Pinna dorsalis post ventrales inserta. Cirri 4, utroque latere 2 supramaxillares (labiales). Dentes maxillis uniseriati incisivi. Operculum et interoperculum aculeata. (Vesica natatoria??.) Eremophilus CV. Pinna dorsalis anali ex parte opposita. Pinnae ven- trales nullae. Cirri 6, nasales, supramaxillares et inframaxillares. Den- tes maxillis pluriseriati. Operculum et interoperculum aculeata. B. 8. Vandellia CV. Pinna dorsalis anali ex parte opposita post ventrales incipiens. Cirri 2 supramaxillares. Dentes maxillis nulli?, vomerini uniseriati elongati. Praeoperculum angulo spinis armatum. De soorten, tot nog van de amerikaansche groepen bekend gewor- den, bepalen zich tot de volgende. Cetopsis coecutiens Ag. = Silurus coecutiens Lichtenst =.  pe Mee anes or v Guyana. Bronteseeprenadillay Cheques CRC M c ME DLODAIS AstroblepussrixalvineVslumb RER ee v . Popoyan. Nematogenys inermis Gir = Trichomycterus inermis Guich. |. . —» Chili. Schibeodes gyrinus Blkr= Silurus gyrinus Mitch. (1). . . . . » Am.sept. (1) Silurus gyrinus, door Mitchill in 1818 reeds kortelijk doch onvoldoende beschreven, komt mij voor tot de Trichomycterini te behooren. De rugvin schijnt er veel nader bij de staartvin te zijn dan bij den kop en de aarsvin zou er zeer nabij de staartvin eindigen. Overigens 8 voeldraden, 7 rugvin- en 16 aarsvinstralen. Misschien een middenvorm tusschen Trichomycterus en Nema- togenys. Trichomycterus punctulatus CV. = Trichomycterus punctatus CV. SkEyeidiums dispar Bschudos 25." c Fab Perm: TR 1 Colatus (OG 6 3 6c 6 of so 6 6) 6 207 2e mie » maculatus CV. Sts tan eee One ME PU CITE Pee ID ELCA SC VENS eae an eer ME Brasil mn pm rivulatuseC Vilas “nue pate! eec eso rap er Guasaconar Apurimac. In CACR ONE EON URS NS MENU MS auiabanam tie HARK STOCK ONAN Tod c ars cc dA D Ra Andes: vas barnbatulas (UV. e. o M ML c a rx p Andes: em MA CT RCI Cur ccn uM US pullata (Cordill. or.) Parerodonsmicrops Kner; 999 - 29205 79 RC ZB Borba Exemophilus" Mütisir Erumbu EN Se xc Tu IBorots: Mandelliascirrhosa CM 30902 LOEO vs s Para: Hoogst vermoedelijk voeden de stroomen van Amerika nog talrijke andere soorten, tot de bovenbedoelde groepen behoorende, welker ont- dekking aan nieuwe onderzoekingen overgelaten blijft. Het geheele aantal thans bekende Silurichthyoïden bedraagt vol- gens bovenstaande opsomming 66, van welke 47 komen op de oude wereld en slechts 19 op Amerika. WarLAGO Blkr. Zjangop. Pinna dorsalis unica radiosa bene evoluta hymenophora. Pinnae analis et caudalis unitae vel non unitae. Cirri 4, supramaxillares et inframaxilares. Dentes maxillis acuti multiseriati inaequales setacei mobiles. Dentes vomerini acuti in thurmas 2 obliquas distantes col- locati. Membrana branchiostega radiis 16 ad 20. Membrana inter- branchialis profunde incisa. Oculi liberi cute cephalica non velati, superi. Nares anteriores tubulatae. Maxilla inferior ante maxillam superiorem prominens. 260 Aanm. Onder alle geslachten der rugvindoornlooze Schilbeïnen is Wallago bij uitstek gekenmerkt door zijne niet met de huid des kops bedekte, vrije oogen. Het heeft dit kenmerk gemeen met Schilbeich- thys, waar ik het heb kunnen nagaan op de eenige daarvan bekende soort (Schilbeichthys garua Blkr) en misschien ook met Schilbe (wat ik niet kan onderzoeken), doch het is met geen dier geslachten te verwarren, zoowel wegens de afwezigheid van rugdoorn, de plaatsing der oogen boven de wijde bekspleet en de afwezigheid van slechts 4 voeldraden, als wegens de geheel andere groepering der ploegbeens- tanden, welke in twee schuins overlangsche van elkander verwijder- de groepjes zijn geordend, en de buisvormige voorste neusopeningen. Wallago staat in verwantschap tusschen Silurus Blkr en Belodontich- thys Blkr. Silurus, slechts vertegenwoordigd door de sedert eeuwen bekende eenige europesche soort, heeft een’ anderen habitus dan Wallago, de ploegbeenstanden op eene andere wijze gerangschikt, staart- en aarsvin vereenigd en zes voeldraden. Ik weet niet of de oogen er vrij zijn of met de huid overtogen. Belodontichthys schijnt mij toe nog nader aan Wallago verwant te zijn, doch verschilt er zeer scherp van door zijne bedekte oogen, drie- reijige lancet-of pijlvormige kaakstanden en door de plaatsing der elkan- der zeer genaderde smalle ploegbeenstandbandjes op eene zelfde dwar- sche lijn. Ik ken met zekerheid van Wallago slechts twee soorten, welke zich berde in mijn kabinet bevinden. Waarschijnlijk is Silurus asotus L. eene derde daartoe te brengen soort, en het zou mij ook niet bevreemden in- dien Silurus triostegus Heck. en Silurus dauricus Pall. bleken tot Wallago te behooren, wat ik echter niet kan bepalen door het onvoldoende der daarvan gegevene beschrijvingen wat de geaardheid der oogen en van het tandenstelsel betreft. In allen gevalle zijn Silurus dauricus en Silurus triostegus geheel van Wallago Russelii en Wallago Leerii verschillende soorten met gave niet uitgerande staartvin en met deze vin vereenigde aarsvin. Mijne beide soorten zijn van elkander en van de verwante soorten te onderscheiden door de volgende kenmerken. 261 I. Pinna caudalis biloba cum pinna anali non unita. a. Rictus usque post oculos productus. Linea maxillarum anterior acutiuscula. Cirri inframaxillares angulum oris subattingentes. A. 86 ad 93. *v Wallago Russell Blkr. b. Rictus sub oculo desinens. Linea inaxillarum anterior valde obtusa. Cirri inframaxillares vix conspicui oculo non longiores. A. 67 ad 73. Wallago Leerii Blkr. Wallago Russellii Blkr. Verh. Bat. Gen. XXV Nalez. Ichth. Beng. p. 108. Atl. Silur. tab XXXVII fig. 1. Russells Tjangop. Wallag. corpore elongato compresso, latitudine 1} ad 14 in ejus altitudine, altitudine 7 ad 5 in ejus longitudine absque, 8 ad 6 in ejus longitudine cum pinna caudali; capite depresso compresso acuto 4% ad 4j in longitudine corporis absque, 5 fere ad 5! in longi- tudine corporis cum pinna caudali; altitudine capitis 13 ad 2, latitudine 9 circiter in ejus longitudine; altitudine capitis supra angulum oris 2 et paulo ad 21 in ejus longitudine; oculis totis ante angulum oris sitis, diametro 6! ad 10 in longitudine capitis, diametris 3 ad 54 distantibus; linea rostro-dorsali capite concaviuscula nucha declivi rectiuscula vel convexius- cula; scuto capitis postice tantum musculis tecto sulco longitudinali cristam interparietalem gracilem totam subcutaneam attingente percursa; rostro depresso acuto linea anteriore acu- tiuscule rotundato; naribus distantibus, anterioribus margini rostri anteriori approximatis tu- bulatis; maxilla inferiore paulo ante maxillam superiorem prominente; dentibus valde conspicuis multiseriatis leviter curvatis, maxillis seriebus posterioribus seriebus anterioribus longioribus, utra- que maxilla in vittam v formen apice rotundatam dispositis; dentibus vomerinis in thurmas 2 distantes oblongo-elongatas longitudinales postice divergentes collocatis; cirris supramaxilaribus stipite osseo oculo longiore suffultis pinnae analis partem anteriorem attingentibus, inframa- xilaribus gracilibus cute menti sub medio rictu insertis angulum oris vix attingentibus vel superantibus; rictu longiore quam lato longitudine 1} ad 1% in longitudine capitis; labiis gracilibus; maxilla inferiore inferne poris conspicuis longitudinaliter seriatis; operculo radiatim striato; osse scapulari brevi obtuso rotundato; linea laterali antice leviter curvata tunc.rectius- cula, tubulis contiguis inferne ramulum brevem edentibus notata ; axilla poro mucoso conspicuo nullo; pinna dorsali gracili acuta radio 1? radiis ceteris et capitis parte postoculari longiore; pinnis pectoralibus obtusis vel acutiusculis convexis 1} circiter in longitudine capitis, spina gracili parte ossea capitis parte postoculari breviore dentibus conspicuis nullis; ventralibus acutis vel obtusiuscule rotundatis pectoralibus duplo cireiter brevioribus; anali capite minus triplo longiore ante basin pinnae caudalis desinente; caudali profunde incisa lobis acutiuscule vel obtusiuscule rotundatis superiore inferiore longiore 7$ ad 8lin longitudine corporis; colore 262 corpore superne aureo-viridi vel nigricante-viridi, inferne margaritaceo vel argenteo vel flaves- cente; pinnis flavescente- vel dilute violascente-hyailnis fusco plus minusve arenatis. B. 18 ad 20. D. 1/4. P. 1/18 vel 1/14. V. 1/9. A. 86 ad 93. C. 1/15/1 et lat. brev. Synon. Platvisch Nieuh. Gedenkw. Zee- en Lantr. p. 273, Wallagoo Russ. Corom. Fish. II p. 50 fig. 165. Silurus attu et Silurus atthu Bl. Schn. Syst. posth. p. 378 tab. 75. Silurus boalis Buch. Gang. Fish. p. 154, 875 tab. 29 fig. 49. Callichrus macrostomus Swns. Nat. Hist. Fish. 1I p. 306. Silurus wallagoo CV. Poiss. XIV p. 263. Silure wallagoo CV. Poiss. XIV p. 263. Schilbe boalis Syk. Fish. Dukh. Transact. Zoól. Soc. II p. 368 tab. 64 fig. 2. Silurus Mülleri Blkr, Verh. Bat. Gen. XXI, I Silur. bat. consp. p. 18. Wallagoo Mülleri Blkr, Diagn. Vischs. Sumatra Tient. I ad IV Nat. Tijdschr Ned. Ind. III p. 585. Poorram et Worshoorah Maratt. Wallagoo Indig. Vizagap. Boalis Bengal. Ata vel Attu calvu Tamul. Limpok djambal, Tjaba, Tjangop Mal. Batav. Hab. Java (Batavia, Udjong Krawang, Udjong Tangerang, Gempol), in fluviis. Jengala (Calcutta) in flumine Hooghly. Longitudo 13 speciminum 285” ad 503”. Aanm. De Tjangop is in de rivieren Tjitarum en Tjidani, welke zich in de baai van Batavia ontlasten, niet zeldzaam en wordt meermalen, doch meestal slechts in weinige voorwerpen te gelijk, te Batavia ter markt gebragt, waar zij slechts door minder gegoede Chinezen en inlanders wordt gekocht. Ik heb exemplaren gezien van ongeveer 3 voeten lengte, doch zij zou eene lengte van 6 voeten be- reiken. De zwemblaas is dikwandig en vormt een’ ruimen niet in kamers verdeelden langwerpig-eironden zak, welke met eene buis in de maag nabij den slokdarm uitmondt. De maag zelve vormt een’ grooten blinden zak en het darmkanaal is niet langer dan de aarsvin. Ik vond er overblijfselen in van soorten van Barbus. De lever bestaat uit tweehoekige langwerpige kwabben, welke met elkander vereenigd zijn en het bovenste gedeelte der maag omringen. Het komt mij niet onwaarschijnlijk voor dat Nieuhof dezen visch reeds heeft gekend en onder den naam van Platvisch kortelijk beschre- ven in de volgende woorden » De platvisch is ontrent een voet lang 265 „gladt van huit, zonder schubben en wijt van bek, maar blinkt als „zilver. Op den rugh is een smal vinnetje en aan ieder zijde een „klein vinnetje. Onder den buik, met steert met al is slechs een „vin. Deze visch heeft wel een goede smaak; maar is zoo hairigh dat „zij bij velen niet gegeten wordt. Zij houdt in versch water en wordt „met het net en hoek gevangen.” Deze beschrijving zou ook wel pas- sen op Pseudosilurus bimaculatus Blkr, doch daar Nieuhof elders ook op deze soort schijnt te duiden, is het vermoedelijk dat hij met zijnen platvisch onderwerpelijke soort heeft bedoeld. Sedert het begin dezer eeuw is zij door meerdere ichthyologen be- schreven en afgebeeld. 