None
Het is of Jacob dat stervend gevoeld heeft. Of waartoe anders na die schetsing van Dan's karakter, plotseling die uitroep : „Op uw heil wacht ik, o Heere !", die bij alle andere stammen ontbreekt? i Was het niet alsof Jacob profetisch ge- voelde : Hier vooral ligt gevaar ! o God, als ook die booze kracht zich ontwikkelen i  (K> <V SB <X> Cto (to  (to CTO CTO (to (to CTO »»« 8 | 1 38 DE PATRIARCH DAN. i 8 * i hij daarom bad: „Op uw heil wacht ik, | o, Heere!" J Want weet dit. Wordt Juda bij ontaar- { ding Jood, en dies trouweloos, aan Dan wacht erger. In Dan vaart de duivel in, | en Dan zal vevraad plegen. | Neen, we zeggen niet, dat Judas, die Jezus verried, uit Dan's lendenen sproot. Eer schijnt hij van Karioth en van een | Judeer te zijn geboren. § Maar geestelijk was hij stellig uit den patriarch wiens signatuur heette : „Een slang | i aan den weg, die het paard in de verzenen 3 bijt, tot de ruiter achterover valle!" In Dan kiemde het schrikkelijkst geeste- | i lijk kwaad. Een kwaad dat nog schuifelt en omsluipt | ook in de Kerke des Heeren- § i En daarom laat ons bidden, bidden voor i s hen, zooals de stervende patriarch bad : | „Heere, we wachten ook tegen de Dan's i in ons midden  i 8 | 8 Bilha kreeg nog een zoon. Diens naam i 8 . j 8 was Naftali. En omdat beiden Bilha's kin- deren waren, hooren Dan en Naftali saam. Er ligt dan ook in beiden een machtige | trek van gelijkheid. Want immers ook van I Naftali geldt, wat we van Dan vonden. | Ook Naftali onder de stammen klein; ook 8 8 Naftali moedig om voor de zaken des I Heeren te strijden; maar ook Naftali in dien strijd meer steunend op vlugheid en gladheid en gevatheid, dan op heldenmoed | en kracht. J Dat heeft Jacob op zijn sterf bed gevoeld, en daarom zong hij profetisch: „Dan zal 8 8 i i • C*> CK <•> (K> (V> C*> IX> f») CB) Ctt> MD <X> CO C» (X <X> CKi <X> CD CD CJD c«> OB Ctt> C&> C m CtO CO> Ctt> <X> Offi C*> CD tt» C&> <W> <X> Op <*> 000000009 »cn at> cm ok) ac cu en m> <m> <■> c*> cw od cwck c«d cuck :».v-*> cw mj ce> a» <*>«><*><»«> «><»}<»e*> («> <k>«> m> ae<x>cu>m> <*> <*>• 8 | | 40 DE PATRIARCH NAFTALI. § 8 8 •cwot)cn<wcvttD(»ro<»<w<w(»cw<wcvc»cuonGvc»w<wowavwc»<vov(»ro 8 f 8 ! 8 | strijden, maar zoo als een slang met het paard kampt, door het onverhoeds in de verzenen te steken." Enzooook: „Naftali i zal voor den Heere strijden, maar door i 8 8 vlug a/s een losgelaten hinde te zijn en | glad te zijn met de tong." | Van Naftali toch sprak hij : Naftali gee ft schoone woorden! I 8 8 I Om Naftali had Bilha geworsteld. J Blijkbaar had Lea, nadat Bilha met Dan haar eersteling had gebaard, nogmaals al | haar kunst er op gezet, om Jacob uit | i Rachels tente naar de hare te lokken. i 8 8 Bang, vreeslijk moet die worsteling tus- schen de twee op elkaar naijverige vrouwen geweest zijn. Of eigenlijk van de drie. Van Rachel met Bilha saam tegen Lea, de moeder | der vier oudste zonen. § En in die bange worsteling was het op de behendigheid der hinde, en op de lok- | kende macht van het boeiende lieve woord i aangekomen. En Bilha, en door haar Rachel, had in dien bitteren boozen vrouwenstrijd a 1 a ! 8 8 •«> <x> m> <x> cw cm <*> o*> «> (aocvxm>cm>c«> ao c«> (*>;»*><*> *><*> npnocu «> <*><*> <■}«><«<>«>«>(*>«><»><»<*><*>«) «>£«><»• | 8 | DE PATRIARCH NAFTALI. de afgeworstelde, heeten, want schrikkelijk heeft mijn ziel om hem met Lea geworsteld ! ' ' En onder die worsteling ging er uit dien strijd, die met behendigheid en met de schoone taal der liefde was gevoerd, een | karakterindruk op Naftali over. En dat zag Jacob, en dies zong hij : „Naftali, mijn zoon, is als de hinde behendig en schoon ter J tale als die vleit." i i 1 ! | 8 Wonderbaar is Naftali van den Heere i % , i gezegend geweest, want in Naftali's stam a 8 lag de westkust van Genesareths meer, en | in Naftali lag Kapernaiim en wat vlekken 8 8 I en wat stedekens er meer aan dien oever 8 8 door Immanuels voetstap zijn vereeuwigd. Naftali, zingt Jacob stervend, gee ft schoone woorden! En hoor, op Naftali's 8 8 ! * 8 8 • <X> (X) <X> <X> (X) CM> (K> X> (X) OD tSD <K> OK) caj &> <K> <Xl rK> 3t> CW USD CX>  helling de hemeltaal der Bergrede voor het eerst wierd beluisterd. f Er lag in Naftali's stam dat ongezocht harmonische, dat de schoone beweging der hinde en het schoone woord der lippen teelt, zonder dat de kunst er in herkenbaar is. Het ongekunsteld schoone, dat vanzelf verrukt en boeit door zijn bekoorlijkheid. § i Naftali's verweerkracht was daarom klein. 8 % Het lag ver van Jeruzalem, het lag als over- | geleverd aan de heidenen. Met Zebulon zat vooral Naftali's volk, zegt Jesaja (8 : 23), 1 in duisternis. f | Maar ook, juist daarom is over Naftali % het heerlijkst licht opgegaan. Want in Naftali zijn verre de meeste van Jezus' 9 | wonderen geschied, en op Naftali's bodem heeft die zilveren stem weerklonken, die a a van Jezus' lippen woorden gaf, zoo schoon I en zoo zielverrukkend, als  <X> CK <tt> <X> (X> CV <X> CBJ <K (X> <X> <W <X> <*> IX) OK <X> <X> (X> 06) <X> (XI OO C*> CO) (X) CW 0*> 0*> (X) <X> (X> m> (X>(X><X>» I 8 I DE PATRIARCH NAFTALI. 43 8 8 •013 on ciu t*> mo OK <x> tx> tx> cx> <x> cx> c«) f» tx> (Xi ca> on OK OK au c*> tw (■> <x> co) <x> <x> x> c*> cw c»ro;*ictt>aK>c»>«><*>c«j<M>cw)co.i<» | 8 Die zin en die gave voor het schoone lag in Naftali's aard, en dies mocht Naftali mee i | aan 's Heeren tempel bouwen. Want toen | Salomo toekwam aan de stukken die kunst- 8 § | schoon vergden, aan de koperen pilaren en | koperen zee en de runderen, toen riep hij § Hiram uit Tyrus, en Hiram, zoo verhaalt de i 8 8 Schriftons, was uit Naftali's stam(l Kon.7: 14). | De macht van het boeiend woord vooral | wierd in Naftali beseft. En toen Barak, i 8 i die Jabin en Sisera sloeg, tegen den ge- l weldenaar op moest trekken, was het ook | deze richter, die met de macht van het 8 8 woord rekende. Want Barak was uit 8 8 Naftali, en Barak zei : Ik zal niet trekken, \ tenzij Deborah, de vrouw die schoone I 8 8 woorden geven kan, met mij ga. | Zoo boeit Naftali. | Naftali ontving een schoone en een sier- lijke gave, waarom Mozes van Naftali zong : | o, Naftali, wees vevzadigd van de gunsten en vol van de goedevtierenheden des  ro (a) <*> MP <a> «> no «> cw c«> *> <*> <■> <>»> <*> <■"*> <*> <x> <*> tB> <*> c"} <■ <*> «> <*> <»*><«> «> «" «x»c*>» 8 i I I I En er bloeide dan ook in Naftali edeler zin op. Want Deborah kon het van Naftali zingen : „ Naftali is een volk dat zijne zielc versmaad heeft tot den dood!" (Richt. 5:18). Toen het tegen Jabin en Sisera ging, ging tegen de vijanden des Heeren, toen i had het zachte, schoone Naftali de vreeze s 8 overwonnen, en had om 's Heeren wille 8 " zijn ziel uitgestort in den dood. | ! | 1 8 8 | En toch ook Naftali bedreigde een gevaar. Zin en kunstgave voor het schoone ver- leiden de ziel zoo licht, en zoo staat er dan ook van Naftali geschreven: „En Naftali verdreef de inwoners van Beth- Semes niet" (Richt. 1 : 33), zoo woonde | „Naftali in het midden der Kanaanieten;" en „Beth~Semes werd huncijnsbaar"(vers34). O, bedenk het toch, de wereld is ook zoo schoon. En wie op het schoone te zeer acht, windt zich ongemerkt zoo licht den strik van het schoone der wereld om de enkelen. 8 8 8 * 8 8 Sod ts> <x><xhx><x> <x> <x> cm au x> ce> ca> (to at> <*> asxx <*> ca <x> c*> ew <*> <x> c*> co cju <xi <x> an ao <w cm ao ew <x> <x> ckodx>cvck)» DE PATRIARCH NAFTALI. 45 8 * i I Hiram, die de koperen pilaren voor Gods i | tempel goot en boetseerde, was uit Naftali, maar zijne moeder had zich gehuwd aan een heidzn uit het schoone, heidensche | Tyrus. | | Zoo maakt zin voor het schoone, o zoo | licht wereldgelijkvormig. En dan geeft men I ook als Christen, aan Naftali gelijk, wel schoone woovden, maar woorden die een | verzaking zijn van het heilige  0K> on c*> <x> <x> ck ae <x> <x> <x> <w <x> <k> <x> ao <x> <u> <x> <x> c*> <x <x> <a> m> m> m> <■> <x <x> tx>   I Zilpa, een vertrouwde slavin van Lea, die Lea uitverkoor en aan Jacob gaf, opdat | i ze voor Rachel niet zou wijken. I 8 8 Zilpa 's zonen zijn Gad en Aser. Een | tweetal namen van schier gelijken zin. 1 Beiden duiden ze: goed geluk, aan. Toch i 8 8 Aser meer den welstand dien men geniet, Gad meer den zonneschijn waarin men i omwandelt en die onze toekomst bestraalt. i 8 8 Riep Zilpa van Aser: „Hij brengt geluk!", I van Gad jubelde ze : Met hem komt hope I I Gad is heel anders dan Naftali; vormt met Naftali een tegenstelling ; mist wat 8 2 8 I 8 § a s •cvcv a) cw <x> cn> <x> ?*)cKi(&aeKX)(iaci>3!L>rxi<x><x><x><x><M> coo c«3ti!»ionB ao <x>x>x>.'m<XGVx>cz:ca)cw<x><tt>x>cu>a»)u | 8 | DE PATRIARCH GAD. 47 8 8 • cw c*> c*> oa> <x> cm .to (0.1 a; oc c» co> cos «o <x> to cm> c*j c*> <x> <x <x> tm> cst> ch> <x> av cu> no <x> w <x> co; co> c*> co> ck> cB><M>tm>rx><x>te>» i i I j Naftali bezat; en blinkt uit door wat | Naftali miste. 8 8 | Want Naftali was schoon door lieflijk- 8 heid, maar teeder ; en Gad daarentegen is de geweldige ; de gespierde, die een ieder | aan kan; de reuzenfiguur, en daarom prat | en tuk op zijn sterken arm. i De Gadieten zijn van Israels „strijd- | baarste mannen" (1 Chron. 5 : 26). Koning David koos zich uit dezen stam „kloeke | 8 a helden, krijgslieden ten oorlog" (1 Chron. 12 : 8). Toen Israel uit de woestijn naar Kanaan optoog, ging de heldenstam van Gad voorop. Toen Sihon en Og geslagen | waren, vroeg de stam der Gadieten, om deze ontembare Amorieten verder ten onder I 8 8 te mogen brengen, en verkoos zijn erfdeel in Gilead, eer Israel over de Jordaan trok. En toen bij Makkeda de koningen van het Zuiden onder Adoni-Zedek en bij Merom 8 ; 8 | de koningen van het Noorden onder Jabin moesten verslagen, waren de Gadieten weer j voorop getogen. 8 i 8 8 • rw <s> ce> <x> .d <x> ao :»> ck> cw <*> e*> m> ap x> no ao ao (to cbj c*> oa> ck a; ae <x> ct> tag <w on ca) og c*; ck> c«j cro coca: eta <«><«>. to c»» »cx>c«c^c«ca}ca)c«c»>c»)c^co)c»)c^c»)Ctt)<^c»)c^c»ca)c»c^ca)co)ca)ca>c^cMc«)<» 8 g | 48 DE PATRIARCH  sterk en kloek. § En daarom zong Jacob op zijn sterfbed van Gad : „De vijand zal op Gad aanvallen, maar Gad zal het zijn aanvaller betaald I zetten" (Gen. 49 : 10) l); en riep Mozes, die reeds bij Hesbon der Gadieten dapper vechten gezien had, in verrukking uit: „Gezegend is de Heere, die aan Gad ruimte heeft gemaakt. Nu woont Gad als een s g oude leeuw, en verscheurt arm en schedel. Gad kreeg het eerst zijn erfdeel, omdat i | Gad „aan het hoofd der stammen optrok" | (Deut. 33  van sterkte maakt opgewekt, maakt moedig, maakt dat u hope tegen- lacht uit het verschiet. En daarom bij Gad g g ') „Een bende zal hem aanvallen, maar  <a) (£' cv a> ot> cc (V cv <s> <w tv ck> cv <>; cw cw cu nc3unjc<ua>ca;cvc«'<cw ciii cwcw (*)<>>(■}(■}£■>• DE PATRIARCH GAD. 49 * 8 3 8 8 8 geen zweem van slimheid als bij Dan, noch iets van het vleiende in Naftali. Gad gaat recht op zijn doel af. Hij vertrouwt niet | op zijn lippen, maar op zijn sterken arm. Hij duikt niet diep en vliegt niet hoog, maar zet door, uit schier te overmoedig | zelfvertrouwen. I Gad is de belichaming van het optimisme. Van zwartgallige bedenking houdt hij niet. § Wetende dat het goed zal gaan, leeft Gad uit een leven der zorgelooze hope. En ook hierin spreekt een trek uit het | menschelijk hart, die niet verwaarloosd i mag ; want het leven der Hope is een kracht. Terwijl de andere stammen achter de Jordaan veilig lagen en gedekt waren door de zee, stond Gad voortdurend bloot aan de invallen der vijanden van het Oosten en Zuiden. Zijn erve lag bloot, op zijn grenzen naar drie zijden. En toch, Gad | vreesde niet, en Gad is niet uitgeroeid, maar in stand gebleven door zijn helden- moed en de bezieling der Hope. i * i * 3 8 • OB (XI <X> <*> OB OB C*> <X> (XI (XI <X> (XI <X> <K> (X> <X> OB t*> <X> OB <X> (X> <X> (X! (X (XI (XI <X> <V (X Ot> <X> (X <*> (X (X)  f I e •cDCD<»<D<»CDCDCD<DCDCDCDCDCDcucDCDCDCDCDCD<»cDCDCDCDCDeD0D<DCDc»<«)cDCDCDCDCDCDCDCDCD0DO 8 i 8 8 8 8 i Want goede Hope is levenstinctuur voor het hart. Ze versnelt den loop van uw bloed ; ze I spalkt uw oog wijd open; ze verdrijft de angstvalligheid en de ingebeelde bezwaar- nissen. En zoo loopt ge met de Hope in i het hart een weg van veertig dagen tot a jo aan Horeb; en met den gloed der Hope | in het hart verzilveren zich voor u de randen der donkerste wolken. En ge krijgt geluk, en het lukt ut en de Hope is als een toovermacht in uw hand. | 8 § % 8 8 | 8 8 | Daarom is een overwinnend leger zoo i onweerstaanbaar. Want bij zuik een leger 8 8 is de vrees weg, eh weg de angst, en weg | de benepenheid der ziel. En nu is de kracht verdubbeld. En alles gaat en stormt voort in een onweerstaanbare aandrift. En een aldus voortstormend leger overtreft zichzelf § in kracht. Vandaar dat bij Johannes, den apostel 8 8 5  8 8 ! 8 i 8 I I dev Liefde, een Paulus als apostel des Geloofs en een Petrus als apostel dev Hope behoort, en zoo ook onder Israels patriarchen naast Benjamin en Naftali de heldenstam van den altoos hopenden Gadiet. | O, beschijne die Hope ook uw levenspad ! § Vooral wanneer die Hope bij u, niet i 8 8 als bij den Gadiet uit eigen krachtsbesef en in uw sterken arm opwelt, maar wortel 8 schoot in den sterken arm van dien Held § 8 i Gods, die in uw plaats optoog en voor u den strijd des Heeren heeft gestreden, § 8 en het alzoo Hope niet uit uzelf, maar Hope 8 8 om den Immanuel is. Hope in uw ziel uit 8 8 8 het volbrachte werk Christi ! O, dat de Kerk toch haar eigenzinnige f beperking af wilde leggen. „Liefde moet uw Kerk bouwen", roept de een. „Neen, | het Geloof moet het cement der Kerk zijn", roept een ander. En beiden vergeten te spreken van het derde onmisbare : van de 8 Hoop. | 1 ! 1 I  52 DE PATRIARCH GAD. \ % 8 • c*> <x> n> <x> OD <x> <x> m> <x> tx> <m> <x> x> <x> <x> x> <x> cb> <x> <*> <x> <x> (b> <x> <tt> <x> at) ae <x> o» <x> <*> cu> ix> <x> «e avatxxxxKWCKcv 8 8 8 s 8 8 En toch, de Heilige Geest duldt die 8 8 verandering en duldt die weglating niet. | „Geloof, Hoop en Liefde" moet het zijn | en blijven. Deze drie. En niet door de 8 i 8 Hoop weg te laten deze twee. Toen David voor Absalom vluchtte heeft hij in Mahanaim, op de erve Gads en in het midden der Gadieten, de hope | van zijn kroon en troon weergevonden. | Het was op de erve van Gad, dat de § 8 8 Heere aan Jacob bij Bethel verscheen, en | de hemelen zich openden en de ladder § nederdaalde, waarlangs de engelen Gods neerwaarts en opwaarts klommen, om de hope in zijn hart te hergeven. Ja, meer f nog, op de erve van Gad heeft Jacob bij Pniel geworsteld, en hervond hij levens- | moed in de Hope op zijn God. | Zoo is wat bij den Gadiet in ongeheiligd zelfvertrouwen rustte, bij het kind van God | een in Immanuel geheiligde Hope der ziel geworden. 8 En daarom, terwijl deze winderige hoop 8 I 8 I 8 8 Sag <M>OD<m <x>a*xm o» i» c» (» ok «j<»c»)cW(»c»Jt»j<«<»><»(W<«)c«<»j<»<»««>«>o»cK<»(*>(K>t«><a>c«) no (»<»(■}<■>• 1 DE PATRIARCH GAD. 53 | 8 8 § 8 1 8 | 8 bij Gad overslaat in overmoed (Joz. 22 : 11) en ten leste vertreden wordt onder Nebu- cadnezars strijdwagens, rijst de star der | Hope over het kind van God altoos hooger | aan den hemel. | | Tot eens ook die Hope ondergaat, maar §  Zijn brood zal vet zijn! 8 1 Gen. 49 : 20. g ! I Aser is 66k van Zilpa. Haar tweede zoon, dien zij Lea baarde en die voor Lea J gerekend wierd. En evenals Gad, zijn | i broeder, draagt ook Aser een wereldschen karaktertrek. J Wereldsch is de karaktertrek eigenlijk | bij al de zonen der twee dienstmaagden. % Bij Bilha's tweetal geslepenheid in Dan en het vleiend woord in Naftali. Bij hem is het nog enkel uitwendige voor- spoed, burgerlijke welgesteldheid. Asers i snoeren waren in lieflijke plaatsen gevallen. | Een schoone erfenisse was hem toebedeeld. Want Asers stam lag aan de af helling van i den Libanon, gekoesterd door de zon, en | toch door de koelte der zee gedurig ver- frischt. En dit nu maakte Asers erfland tot i | een klein paradijs in Palestina. I Nog op zijn sterf bed riep daarom Jacob van Aser uit: „ Asers brood zal vet zijn, en hij zal koninklijke lekkernijen leveren." e I 3 I S 8 I 56 DE PATRIARCH ASER. | a 8 3 <x> ae <M> (w <x> m> <x> <x> cm <*> <x> <m>  cm cm cmcmcmcmcmcm* 8 i e I « | En dit eene zeggen van koninklijke lekker- nijen teekent heel het karakter van dezen stam. Zooals wij, Nederlanders, een West- i land hebben, dat als Hollands moestuin, de eelste druiven en het kostelijkst ooft en de fijnste peulvrucht en de sappigste moeskruiden lever t, en met al dit schoone gewas de tafel der grooten en der rijken, der vorsten en der prinsen voorziet, zoo § ook had oudtijds Israel zijn Aser. Ja, niet enkel de omliggende stammen, maar ook het machtige Tyrus en Sidon | i ruilden Asers lekkernijen voor goud in. En door dat goud kwam welgesteldheid, kwam overvloed, vloeide weelde in Asers i leven in. En welvoldaan had Aser in zijn prachtig erfland geen zorgen voor den komenden dag en geens dings gebrek. Of gelijk Jacob het beeldspreukig uit- sprak : Aser at zijn brood niet droog. Neen, | Asers brood zou vet zijn; en zoo komt | i ook bij Mozes weer diezelfde karaktertrek % i 11 ^ | van welvaart en weelde uit, want zegt i 8 | 8 DE PATRIARCH ASER. 57 8 8 | 9 8 8 | ! Mozes: Aser doopt zijn voet in olie. En waar het brood vet is, huwt men lichtelijk J en wordt het kroost talrijk, zoodat Mozes | iii Deut. 33 : 24 zong : „Aser zal geze- | gend zijn met zonen; hij zij zijnen broe- | deren aangenaam". | 3 8 8 % I 8 i 8 I 8 Zoo was dan Asers deel niet het meest benijdenswaardige. Voor het vleesch o, I zoo begeerlijk, maar voor het geestelijk welzijn bitter gevaarlijk. Voor Aser was de verzoeking om af te vallen het grootst. „Eer gaat een kernel," zegt de Heere, „door het oog van een naald, dan dat een | rijke inga in het Koninkrijk der hemelen"; en Aser was rijk en zag al de verzoeking van den rijkdom op, en om, en voor zich gelegd. | Q Aser lag het verst onder alle stammen 8 van Jeruzalem en zijnen heiligen tempel af. Wat verleiding niet voor de weelderigen en gemakzuchtigen, om in tijden, toen nog 8 8 8 8 9 CK> <X> CX> <X> (X> CU (TD TO <X> <X) TO GO Cfc> itt> <K> "*> COO COJ <*> GE <TE (TD TOTOCl»«I)<TO<l»TO^C»}TO»C»3TOTOTOTO<m><TOC» (»<*>• I 58 DE PATRIARCH ASER. | 8 8 © <v> cv) x> tx> c» cbj <*) od cie ro to <*n ca? ro ra> <x> ca> :» aw <» <x> <k> «o re> en) cm <*> co> to ct> cto <x> x> ex/ <x> m to totototocvcv* 8 S i alle reis in het zaal of te voet ging, van 8 I | Sion te vervreemden. | Aser lag vlak bij en was omzoomd door | het bloeiende Phenicie, dat met zijn machtige koopsteden Tyrus en Sidon heel de Mid- dellandsche zee en de wateren tot aan Spanje beheerschte. Als het zijn bergen afdaalde stond het midden in der Heidenen land, met al zijn wereldsche aantrekkelijk- heid en bekooring voor der zinnen lust. Aser dreef zelf handel, en voer in schepen | de zee over, en wel mede uit Dan, maar | toch ook uit Aser waren de rijke Joden, die ge later in alle havensteden in het | Westen vindt. | I Zoo trok alle band de Aserieten naar 8 8 8 de wereld die niet uit God is, en de band | naar Jehova trok zoo zwak. | En daarom trok Aser zich dan ook de 8 8 nooden van Gods volk niet aan, en toen Barak voor Israels behoud worstelde en Deborah haar heldenlied zong, klaagde ze over Aser met name, dat „Aser in zijn 8 i 8 8 • to <x> to to to to to to on to to to to to <x> to to to to to to tototototo to cd to toto to to to to <x> odob to an tototo* DE PATRIARCH ASER. 59 8 8 •<v<xjcij<v(&c&(x<w<x<m>aB<x<xm<xcK<M>c&ca2cwcu<M)c»<W(&<w 1 8 zeehavens was gaan schuilen en zich ver~ scholen had in zijn bergspleten." (Richt. I 5 : 17)- En dat kon niet anders. Want weelde % i verwijft en een te ruim deel vermagert de | ziel. Men heeft dan zoo veel te verliezen, dat men altoos in vreeze zit. En ook men 1 laat voor geld alles door anderen voor zich doen, en ontwent daardoor aan het | zelf doen, aan het uitsteken van hand en i arm, en zoo ontspant zich de veerkracht, i en de wilskracht, de kracht zelfs om te kunnen willen, verslapt. 8 8 8 En zoo komt het dan ook dat dit Aser, a dit zalig in Jezus' zaligspreking, vlak tegen Aser overstaat. Aser doopt zijn voet in olie, maar de Heere spreekt de armen zalig. Aser levert koninklijke lekkernijen, maar de Heere spreekt ze zalig die treuren. Aser eet brood dat vet is, maar de Heere i a spreekt zalig, die hongeren en dovst lijden. i i i »<X> (W (S> CK> (K <X) CtD <X> *X PS> OC CC£ CK <7i> CK (D COJ (B> 03 <»3 (IS CK> (K> <K> <K> CD (tt> OB 0S> CW C5> <X> <X> (D «0 C*>C»r«>C«)C%><*>0»e«>» • <a> m> ao <a> cm> <■> <*> av <x> (to cu <x> cv> <*> <x> <x> c*> ct> OB) OB c*> a> <*> a*) ca> <x> c*> <*> <x> <x> <x> ck> cm> ck> <x> <x> <x> <m <xi (•> <x> ao <■>• 60 DE PATRIARCH ASER. | 8 8 8 | 8 I 8 8 En toch, Aser was daarom in Israel niet misplaatst en niet bij vergissing onder de stammen van Israel gerekend. i Want bedenk wel, dat, ja, zalig de armen e heeten en zalig die treuren en zalig die hongeren, maar dat noch die armoe, noch die droefenisse, noch die honger bestemd 8 8 I is om eeuwig te blijven, en ook het heilig ideaal spreekt van een „vette tafel vol mergs en zoeten wijn" die eens bereid zal worden. j | Armoede en honger en de diep ontwelde | traan zijn voorbijgaande, duren kort, maar wat het werkelijke en het eeuwige zal zijn, dat is storelooze vreugde en overstelpende weelde, een zich baden in onuitputtelijk | genot. 1 En daarom heet het bij Israel altoos, | dat het een land krijgt „vol meik en honig", een „hof des Heeren", een weelderige | gaarde van den Heere hunnen God. Al- i toos ook de uitwendige glorie gehecht 8 aan het worstelen der ziel. § 8 8 8 8 S 3D OD CX> CW <X> (K <X> OD OD <X> <M> OD MP C5J <W OD (&> CO> X> <*> <*> <■ <*> <&> * <*> W <&> <* <*> <*> <■> <*> <■ '^ au (»<»)(D(D«(»(l't • cm <x> <x>  61 s I 8 8 8 Heiligheid en verloochening en kruis- dagen, maar ook eens de heetlijkheid en die heerlijkheid voor altoos. § En dit nu, dat aan de heerlijkheid slechts voor een korte poos het lijden en de be- rooving kleeft, maar dat er eeuwiglijk het heerlijke mee is verbonden, dat moest Aser onder Israels stammen vertoonen. Aser is 8 de profetie: dat de glorie komt! § De Rothschilds en wat millioenenvorsten i er onder de Joden van naam meer zijn, drukken datzelfde uit ; want het belieft den | Heere nu eenmaal nog altoos aan Joden den machtigsten schat van goud en goed op aarde te geven. Want immers bij de verzegelden in het f boek des Lams zegt de engel ons, dat er 10.000 ook van Aser waren. En als het Kindeke Jezus in den tempel | wierd gedragen en Simeon het Kindeke in zijn armen droeg, was er in dien tempel | ook een Anna, de profetesse, die stokoud als ze was, bij den aanblik van dat Kindeke 8 8 8 in heilige verrukking lofzong en van den Heere der heerlijkheid profeteerde. En nu, ook Anna die profetesse, was 8 8 . , 8 a uit  an <x> no coo <w c*> cbd cos co <x> <xi <x> <m> <m> ce <x> x> cm ce csb ac at cbj cao etc ac ao <x x* x> <w <x> ckxkimxkhxhw i I ! 8 8 I I i ix. I I %  der twee dienstmaag- den komen nog vier zonen van Jacobs | eigen vrouwen. Van Rachel Jozef en Ben- i jamin. Van Lea Issaschar en Zebulon. En 8 8 het eerst liqt van deze vier Issaschar aan 1 ° 8 | de beurt. | s Lea was kindergek; ze was bovendien i | in hooge mate naijverig ; en onder dit alles door speelde een trekken des geloofs, om onder de moeders van Messias geteld te worden. En door dien drievoudigen drang gedreven en geprikkeld kende ze geen rust ; { ontzag ze geen offer ; was geen inspanning haar te groot. Ze wilde slaven en sloven, 8 8 • oo co (tn c*> 3» (•> ca> csi ck> o»> <x> av (x> ctu on ao av <x> <x> on ck <x> ov c*> <x> n> <m od <a> ca) ca> ce c« ca> ca; on <x> <x> tx> OBODavova  nam, en als ze van Jacob maar weer een eigen kind mocht ontvangen. O, dan wierd alle teleur- stelling en alle last willig gedragen, want dan ware dat kind dat ze ontvangen zou | haar loon. | En omdat Lea nu al die iaren om dat I kinderloon gezwoegd had, daarom riep ze, | toen eindelijk dat kindeke kwam: „Noem § hem Issaschar, d. i. om loon ontvangen, want dit jongske loont mij mijn smart." Kennelijk was Lea de dagen van haar | i dracht dan ook aldoor met dat denkbeeld I § 8 „als mijn loon maar komt" bezig geweest. § Uit 's moeders hart en zin was die trek i naar loon ook op het kind dat ze droeg I 3 8 overgegaan. En zoo kwam het dan uit, | dat Issaschar niet alleen „Loontrekker" \ I heet, maar ook als „de werker om loon' 8 8 onder Israels stammen geteekend staat. | | Wien het loon lokt, ziet tegen het dienen | in arbeid en moeite niet op. Als het loon 8 8 I maar komt! Dat loon verzoet  slover, of wat men gemeenzaam noemt een t>werkezel". Waar- om Jacob op zijn sterf bed dan van Issaschar | zong : „ Issaschar is een sterk gebeende ezel, neerliggende  gevaar met zich, om desnoods i voor geld ook den beteren levensschat uit te ruilen, en in dien strik viel ook Issaschar. Want toen het er op aankwam, om zijn erve kloekmoedig tegen den invaller te verdedigen, rekende Issaschar uit, dat tri- buut betalen nog goedkooper uitkwam dan zijn stam gestadig in oorlog te wikkelen, en om profijt uit utiliteit, bracht hij het offer van zijn vrijheid. i De verlokking er toe was groot. Door zijn erve liep de groote handelsweg die uit het hart van Azie over Damascus door 8 8 de vlakte van Israel naar de Middellandsche ? 8 \ 8 ! 8 8 8 Patriaichen 5 •cwc»>ca>c»>c*:ci»cTi;c»)r>* cm) c*> txxw <w <xhm> cKKWcaiovtv <x> <m>c*> <x>ck><x>ozxm> (vnxvittii <«>c*>c5}rsjc»j cucojciecbj* | 66 DE PATRIARCH ISSASCHAR. 1 8 i • <*> <X> CO} MR CD Ctt> CSD <■> (*> CO) eW OD X> Ot> ct> OB (*> CBJ C*> <■> CH> <X> (*> <W <X> rX> <X> (S3 000000009000X1000000000000000069 8 I g 8 i Zee trekt. En zoo kwam het, dat de in- vallers het vooral op Issaschar voorzien | hadden, maar ook dat het hun iets waard | was, om, door vergelijk, met Issaschar op goeden voet te blijven. | En zoo paste Issaschars aard bij zijn § i belang, om een stelsel van zijn lafheid en winzucht te maken. Jacob had het hem profetisch reeds aan- gezegd: „Toen Issaschar de rust zag die hij bedingen kon, dat ze goed was, en het land dat het rustig was en er wel | bij voer, zoo boog hij zijn schouder om te dragen en ging dienen onder tribuut" (Gen. 49 : 15). i Wie om loon dient rekent, en wordt door dat rekenen licht een uitrekenaar. | Dat geeft dan soms een wonder scherpen f blik; nine voelhorens; een schrander in- % i 8 stinct. En daar stond Issaschar dan ook onder heel Israel voor bekend. Lees het maar wat de Chroniekenschrijver van Issa- schar zegt : „Ze waren mannen, die zonen a i 8 ! 8 8 • cw <x> zkv <k> ckv <x> <x> est <x> Ok) c& aa cud dno as rro od c*v cu od cw <x> <&<x>{K<&w<&w<&cv<&cvw<w<*D<x>(K><x)<x><x><ao<x>k\ | DE PATRIARCH ISSASCHAR. 67 S 9 • c*> <x> <*> <*> «J cd *> <*o <*> ■> <*» c«> o> «> «> o»> <m> <x> cv  het verstand dev J tijden, om te weten wat Israel doen moest" '. § Ze waagden nooit iets. Zoodra het schip | lek wierd, gingen ze er als oude ratten, naar men zegt, af, en op ijs waar geen | balken onder lagen, zag men hen niet. En | zoo lieten ze anderen altoos de spitse af- I bijten. En zij kwamen er bij, als het onder | den wind doorging. J Zoo dienden ze den geweldenaar, zoo- lang tegen hem op te staan gevaar mee- bracht, en stonden ze op, als de opgaande | zon over den anderen kant ging. Eerst i dienden ze systematisch onder tribuut. Toen stonden ze met Barak op en wierpen Jabin uit, en toen Isboseth gevallen was, waren I zij onder de eersten uit de Noordelijke stammen, om naar David over te loopen. Ze roken toen, om zoo te zeggen, dat wie tegen David ging, er aan moest, en dat er met David te verdienen viel. { O, ze waren zoo uitgerekend, die Issa- i scharieten. § § i 8 % 8 | | 68 DE PATRIARCH ISSASCHAR. § 8 8 •(» <x> c*> (M> <m> <x> (v <x> <m> <s> <v> ca> ck> c*> cwcw cm cm <*) x> <x> <x> <m> <*> <x> «j <m> <x> <x> <x>m> <x> <x> <x> no <x> <x> <x> <mhm> ckxwovu 8 | De Schrift zegt er over: Al hunne broeders pasten op hun woord. Baesa, de zoon van Pua, de zoon van i Dodo, was ook uit Issaschar, en toen hij e a % 8 zag dat Jerobeams troon, toen Nadab dien beklom, niet houdbaar was, trok hij op en sloeg Nadab, en zette de kroon op zijn eigen hoofd en toog in het paleis te Thirsa. | Natuurlijk, er zaten in zulk een stam wel | i administratieve krachten. 8 Thola, de richter uit Issaschar, heeft drie en twintig jaren  Issa- schars erve een tweetal bergtoppen. Tha- | bor de een, en de berghoogte waar Jizreel | i op lag, de ander. In dat Jizreel huisde Achab de zondaar § | en hield Izebel huis, en in die bosschen op 1 de bergglooiing vierden de zondaren en zondaressen hun gruwelijken en afschuwe- Z(v<KcM><w<xi<K<a><v<xcv<v(KCK<m><m<xtM>m><x<ncw<xcKcvcK<x><M><m& a 8 | DE PATRIARCH ISSASCHAR. 69 s I I I lijken, godsdienstig ingekleeden, Vleesches- dienst. Daar lag de akker van Naboth. Izebels bloed is daar door de honden gelekt. Al het laagste, waartoe de mensch zich verlagen kan, is op dat Jizreel, op die verrukkelijk schoone berghoogte geschied. En daartegenover lag Thabor. Lang niet zoo schoon. Stiller en meer verlaten. Maar daar op dien stillen bergtop zijn een Mozes en Elia met den Zoon des menschen gezien en hebben toen gesproken van den uitgang, dien Hij volbrengen moest te Jeruzalem. § Dat ging ook om loon. Want de Vader had gezegd (zie Ps. 2) : „Eisch van Mij en Ik zal de einden der aarde geven tot uw bezitting". i a Izebel op den Jizreel is het om Naboths i akker te doen, en als het om geld niet gaat, moordt ze hem en vergiet zijn bloed. Den Verheerlijkte van den Thabor is het om de einden der aarde te doen, en Hij vergiet zijn eigen bloed als een rantsoen | voor de zijnen. I e I 8 o a • <M> cm) <X> cm) cm) t> CO) cm) cm) C») <M> CB) CB) iTB CO) Ctt> cm) cm) cm) <X> Ctt) Cm) cm) ft) <XI CO) OB Cm) OJ CBP CK CK> CD <X> cm) <X> X> (S> CK Cm) <X> <X>(M>* 8 | 70 DE PATRIARCH ISSASCHAR. | 8 8 • cm> cm) cm> cm> cm> cm) cm> cm> cm) cm> cm) cm) cm) ao cm> cm) cm) <x> <x> cm en cm> cm) cm> cm) cm> cm) cm) cm) ao cm> OMlMBaMViKaBWaMKiiKM 8 I 8 i 8 1 i Maar dan komt ook het loon. Want 8 8 zoo zegt de Heilige Apostel: „Daarom heeft God Hem uitermate zeer verboogd!" 8 I 8 8 8 I 8 § 8 8 „Loon" op zichzelf is dus niet zondig. | Om loon qaat het in het Werkverbond. 8 8 Ook onder het Genadeverbond gaat het al om het loon van Hem, die het al voor | ons gedragen heeft. En zelfs aan zijn ge- kochte kinderen deelt de Ontfermer nog een loon uit, een schat, dien ze in de hemelen opleggen, alleen niet naar vet- dienste, maar uit genade. | Te wanen dat ge met en om loon, nu i qe zondaar wierdt, er komt, dat is de 8 8 zonde ; daaruit spruit het gevaar voor den loontrekker ; dat is het waardoor ook Issa- { 9 8 schar verging. 8 Maar ook in die zondige gestalte bleef desniettemin Issaschar onder Israels stam- men de verpersoonlijking en de belichaming dezer heerlijke gedachte, dat God uit den 8 1 8 i 8 8 •cm)Wcm)cm)cv<W(m)<X)<V(m)cm)(m):m)cvcm)om)cvcm)<m)rocm>cm)cm>cm)<m)cm)cm)ro I 8 DE PATRIARCH ISSASCHAR. 71 8 8 i s i a hemel ziet al de moeite en den arbeid en I I dat er een loon groot in de hemelen zal zijn, voor wie de kunst verstond om § m /ie£ onzichtbare te werken ; en dat eens 8 % in den dag der glorie het roepen uit den hooge zal zijn: „Ziet, ik kom, en mijn | a loon is met mij, om een iegelijk te ver- gelden naar zijn werk!" (Openb.  loon 8 8 ging, Zebulon zegt u, dat het al gaat ait I genade. Toen Lea Issaschar nog krijgen moest, | had ze Ruben de bekende Dudai'm laten zoeken, en gaf die aan Rachel, en kreeg nu naar ze meende haren man om loon, | als prijs, om wat ze verworven en gene | afgestaan had. Maar nu het aan Zebulon toekomt, heeft | ze afgezien van alle kunstmiddelen, van elk i loon en prijs, van elk pogen om te ver- werven. En nu, nu Zebulon haar geboren 8 i 8 1 8 8 • <X> <M> <X) (W CD <X> Oft) <X) <M> CV> C*> Ofc) <M> (K> <3D <X> 01) <X> <X> Ofc) <X> CW <K> Cfc> <X> CD Oft) <H) <X><X><X><X>C&)(X>CK><!t)<K)<X)<X><X)<X)<X><X>» 3 8 | DE PATRIARCH ZEBULON. 73 I 8 8 • <m> cto at) <m> oft) dD op on cw cto <x> <k> <k> c*> <x> <x> <x> o*> r» ca> <*) t^ cw oi? tm> ov cw o»ji^(»o»)ra5(^ ok <wc»>f»3cw(W(»fw <■><*>• § 8 I 8 wierd, beseft en bekent ze zelve ook, dat g I het ditmaal uit vrije ongehouden genade | was. Want aldus riep ze uit: „Nu heeft God mij, ja mij, begenadigd met een goede genade, begiftigd met eene schoone gift !" De tegenstelling is dus onloochenbaar. 