Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
#°t mij aangaande huisx, waarmede te vergelijken is de wijss waarop de genitief van bezit door de Indische commentatoren pleegt omschreven te worden, namelijk met behulp van samban- dhin vin verband staander; mama sambandhi pitlâ of matsam- bandhé pita is de gewone omschrijving van mama pitd „mijn vaders. Passen we 't gevondene toe op ‘t Sindhi. Gelijk uit Skr. carmakéra in ‘t Prâkr. cammáro wordt, zoo uit grhkakarys Pr. gharaäjjo, gharajjo. Dit ie juist de omschrevene vorm des genitiefs in t Sindhi. Waarom de nomin. luidt gÂarw, doch de . genitief gharajo, en niet gharnjo, is meteen duidelijk. De zoo- genaamde Formatief van Dr. Trumpp vervalt daardoor. *t Eenigste wat onverklaard blijft is dit, dat in *t meervoud bepaaldelijk de oude genitief vóór jo staat, en men dus verwachten zou ook in ’t enkelv. een overblijfsel van dien genitief terug te vinden. Doch in ’t Hindi vinden we dezelfde willekeur in de keuze van samenstelling of naamval. Men zal zich hebben laten leiden door de zucht om verstaanbaar te spreken; immers enk. en meerv. zouden niet te onderscheiden zijn, als men den stame vorm gebruikte; om ’t meerv. te doen kennen, was de naamval onmisbaar, terwijl die in ’t enk. kon achterwege blijven. Taal- kundig zijn samenstelling en oplossing even goed, en het is ook in t Skr. volmaakt onverschillig of men zegt grhasya sam- bandhi dváram of grkasambandhi dvdrum. ’t Ingestelde onderzoek heeft geleid tot de even verrassende als natuurlijke en, naar ik meen, met deugdelijke bewijzen gestaafde uitkomst, dat de adjectieven ká en ará in Hindi, tra in Bengaalsch, fara in Bhojpuri, &ro in Zig., jo in Sindhi, kerako, kelake in ouder Prâkrit, in oorsprong één zijn. Ook * cd der Mahratten is in den grond hetzelfde. Het is miet juist kárya, maar krlya, van gelijke beteekenis. Aan &réya be- antwoordt Prik. kécco, kacco. Naast den uitgang op o is die op á, uit Skr. af, overgeërfd, gelijk met een enkel woord reeds gezegd is; uit gayah Hindi gayd; uit &rtah: kiyâ; uit âgatah: áyd; enz. Dienovereenkomstig is uit grhakrlyah voort- gekomen gharakaccd, gharaäccá, ghardcá. Op de Proteusachtige gedaanteverwisselingen van ‘t Skr, krte steu behoeve van” heeft Dr. Trumpp zelf gewezen, bl. 115. Het is bekend dat met behulp hiervan de nieuwe datief, en in bepaalde gevallen accusatief, wordt uitgedrukt. Uit Arte is Beng. ke gekomen; zoo ook Zig. ke; Sindhi #Ae. Of Hindi ko, ouder uu, kaum, en andere vormen, met &rée identisch LEENTAYRI. 379 zijn, zooals de Schr. aanneemt, valt zeer te betwijfelen, en zoolang men niet in staat is de oudere vormen op te sporen of te herstellen, druischt eene afleiding van &o uit Arte te zeer in tegen bekende regelen van klankverandering dan dat meu de gissing aannemelijk mag achten. Stellig is kv, enz. een woordje dat hetzelfde beteekend heeft als érée en van denzelfden stam, maar geheel identisch daarmêe kan het bezwaarlijk wezen, en in allen gevalle is het den Schr. niet gelukt een enkel bewijs er voor bij te brengen. Er ziju in de Sindhi grammar wel meer punten waarover we met den Schr. van gevoelen zouden verschillen. O. a. be- vreemdde het ons zelfs dat hij omtrent het ontstaan en de ge- schiedenis der lingualen (bl. XX) zich tot tolk maakt van eene meening, die door Dr. GG. Bühler jaren geleden bondig is wederlegd. Bühler's onwederlegd en grondig betoog is in uit- treksel ook afgedrukt in Ferrars Comparative Grammar, zoodat het genoeg verspreid is. Dan dit alles neemt niet weg dat het ons een genoegen is de Sindhi Grammar te mogen roemen en bij allen die hier te laude belang in Indische studiën stellen aan te bevelen. Wij hebben tevens getracht een denkbeeld te geven van de niet onbelangrijke vraagstukken welke de beoefenaars der vergelij- kende taalstudie nog bij ‘t onderzoek op ‘t gebied der oudere en nieuwere Pràkrits hebben op te lossen. Leiden, 10 Febr. 1878. H. Kann. Die Palau Insrln im Stillen Ocean, Reiscerlebnisse can K. Semper, Prof. der Zoölogie und Anatomie en Wrsburg. Leipzig, 1873. Met eene kaart. De hier genoemde eilanden zijn door het werk van kapitein Wilson, die er in 1788 schipbreuk leed, meer algemeen bekend onder den naam van Pelew-Eilanden. De letterkunde over deze groep is met rijk, zoodat het boek van S., in weerwil van de aanmerkingen die er op te maken zijn, eene welkome bijdrage mag heeten. Fene geregelde geografische en ethnografische bescuriyving wordt ons hier niet gegeven; het geschrift bevat de persoonlijke ontmoetingen en avonturen van den schrijver tyjdeus ayo langdurig verblijf op de eilanden. Zijn verhaaltrant ie breed en dikwijls langdradig, zoodat de lectuur hier en daar 376 LEESTAFEL. tamelijk vermoeiend is te noemen, terwijl het altijd zeer de vraag blijft of hij de taal genoeg machtig was als hij de woor- den van inlanders vertolkt, Het is te betreuren dat hij aan zijn werk niet een dergelijken vorm gegeven heeft als aan zijn in 1869 verschenen boek: #Die Philippinen und ihre Bewohner”, : dat vrij wat belangrijker is dan het hier aangekondigde. Hoewel het dus niet beantwoordt aan de verwachting van hem, die het opgevat heeft in de hoop veel nieuwe bijzonder heden te zullen opdoen, die hij niet reeds uit Wilson heeft leeren kennen, ontbreekt het toch niet aan hier en daar ver strooide mededeelingen, meest van ‘ethnografischen aard, die niet onbelangrijk genoemd mogen worden, zooals die omtrent de zoogenaamde clöbbergöll of vereenigingen van mannen of knapeu, omtrent de vangst van rul, eene soort van groote rog inet scherpen stekel aan den staart; over het recht dat een vorst somtijds aan dezen of genen toekent de &li/¢, een der hals- wervelen van de doejong, te mogen dragen (eene eer, die ook aan Wilson te beurt viel) enz.; meermalen vinden wij ook een aanschouwelijk geschetst natuurtafereel. Ook over de taal ver- nemen wij een en ander op blz. 204 vvg. en aan het einde der tweede bijlage, dat evenwel zeer oppervlakkig en fragmen- tarisch is. Het doet vermoeden, eenigszins ook in verband met hetgeen men in Wilson's woordenlijst kan opmerken, dat de taal met de Maleisch-Polynesische verwant is, maar met eenigen graad van zekerheid of waarschijnlijkheid kan men bij zoo weinig gegevens niet oordeelen. Bl. 816—818 bevatten een vrij onbe- duidend lied met vertaling. De Bijlagen zijn het belangrijkste gedeelte van het werk; de eerste handelt over het uitsterven der eilanders; de verklaring die de schrijver daarvan geeft, schijnt alleszins rationeel, schoon latere nasporingen misschien zullen leeren dat ook nog andere oorzaken dan de hier genoemde daartoe hebben medegewerkt. In de tweede Bijlage bespreekt hij naam en stamverwantschap der Palau-eilanders; het daar aangeroerde punt omtrent over- eenstemming van enkele gebruiken met die der Papoes van Nieuw-Guinea verdient alleszins nader onderzoek. Op blz. 884 geeft de S. eenig uitzicht op een «rein wissen. schaftliches Werk» van zijne hand over deze eilanden, en met afbeeldingen geïllustreerd. Het is te hopen dat dit uitzicht spoedig verwezenlijkt moge worden. Rotterdam, April, 1878. G. K. NrEMANN. LEESTAFEL. ‘ Ia langue et la littérature hindoustanies em … Rerue annuelle par M. Garcin de Tasey, membre de U Institut, professeur a ['école spéciale des langues orientales vivantes, etc. Paris, 1873. De heer Garcin de Tassy pleegt jaarlijks een overzicht te geven van de letterkundige beweging op het terrein van het Hindostani, waaraan hij veelal mededeelingen omtrent allerlei wetenswaardige bijzonderheden toevoegt, die in meer of minder rechtstreeksch verband staan tot zijn onderwerp. Hij weet gelukkige grepen te doen uit den rijken voorraad van stof en is daarbij duidelijk en onderhoudend, zoodat elk die er belang in stelt keunia te nemeu van de toestanden in Britsch-Indië en vooral van den vooruitgang op intellectueel gebied aldaar die overzichten met genoegen zal lezen. Onder Hindostani verstaat G. de T. hier zoowel het zoogenaamde Oerdoe, dat dikwijls bij uitsluiting Hindostani genoemd wordt, als het Hindi en Hindoewi. In den aanvang vermeldt hij een verzoekschrift , door eenige Hindoes, bewoners der noordwestelijke provincien , aan de regeering te Cal- cutta gericht, dat het Devanágarischrift, het meest gewone karakter voor het Sanskrit, voortaan in officieële stukken ook gebezigd mocht worden voor het Hindostani Oerdoe, dat meestal met arabische letters geschreven wordt; er is niet veel kans dat dit verzoek ingewilligd zal worden. De voorkeur, die het Hindostani boven het Engelsch verdient, als taal bij onderwijs en examens te gebruiken, komt vervolgens ter sprake. Op blz. 15-20 vindt men den woordelijken inhoud van een besluit (Minute on the teaching of the vernacular languages) van 4 December 1871, uitgevaardigd door G. Campbell, Luitenant- Gouverneur van Bengalen. Het Hindostani-Oerdoe, dat ook in Bengalen in verscheidene streken de heerschende taal is, wordt daarbij tn alle scholen en bij alle onderwijs in dat gewest af- geschaft (sic). Verder wordt aan alle beambten de stricte last gegeven in hun bureaux geen andere dan de werkelijk gebruikelijke taal te laten bezigen, met uitzondering van het Eugelsch daar waar dit gebruikt wordt, In de considernties bij dit besluit gevoegd ijvert de heer Campbell zeer tegen verbastering van taal, maar drukt zich ongelukkigerwijze al te onbepaald en onduidelijk uit, hetgeen aan CG. d. T. stof tot vele scherpe aanmerkingen geeft. Hetgeen verder gezegd wordt over de trans- criptie van oostersche eigeunamen, die het gouvernement officieel weuscht in te voeren, gaan wij met stilzwijgen voorbij. Over de \olgr. VII. 31 378 LEESTAFEL. den invloed van het Engelsch op het Hindostani deelt G. de T. eenige, naar zijn oordeel zeer verstandige, opmerkingen van een inlandsch schrijver mede. Deze zegt: ver zijn thans in. werkelijkheid twee soorten van Oerdoe. De eene is het Oerdoe van het land (de landtaal) en de andere het Engelsch Oerdoe Het Oerdoe van het land is de taal die door de sjerffs, emîrs en bewoners der steden gesproken wordt. Deze taal is zoo regelmatig, zoo eenvoudig en natuurlijk, dat het onnoodig is veel woorden te bezigen om verstaan te worden, maar het Engelsch Oerdoe is eene buitengewone en bijzondere taal die in onzen tijd ontstaan is. Dit nieuwe Oerdoe is dat van de vertalers der ordonnantien en reglementen en van de redacteurs van dagbladen”. Hij geeft vervolgens eene karakteristiek van dit laatste, die ik hier niet overneem en wil dat men, om de taal te verrijken en te volmaken, liever de toevlucht neme tot het Perzisch, Arabisch en Sanskrit dan tot het Engelsch , evenals men zich voor het Fransch tot het Grieksch en Latijn wendt”, voegt G. de T. er bij. Men ziet hier op grooter schaal een dergelijk verschijnsel als ook in Nederl. Indië is waargenomen ; klachten van dien aard, door verschil van toestanden en van het karakter der talen natuurlijk anders gewijzigd, zijn immers ook nu en dan tegen sommige maleische bladen en andere geschriften opgegaan, schoon zeker wel wat overdreven. Van de vele, in het een of ander opzicht belangrijke, nieuwste geschriften in het Hindostani, die G. d. T. vermeldt, kunnen hier slechts enkele genoemd worden. Eene nieuwe uitgave van den Koran in het Arabisch, met interlineaire vertahng in het Hindostani-Oerdoe en Perzisch en bijgevoegden commentaar van Djalálaïn verscheen te Mirtah in Oude. „De Mohammedanen in Indië, zegt G. de T. elders, ! keuren niet, zooals de Turken, vertalingen van hun heilig boek in de volkstaal af, de indische dames lezen den Koran op Vrijdag, zoo als de Engelschen des Zondags den bijhelw. Krishandas gaf onder den titel: »Sainstén- i-Englandr eene beschrijving van zijne reis naar Engeland in het heht, waarin hij den indruk mededeelt, dien zijn verblijf in dat land op hem gemaakt heeft. Vroeger zijn reeds meer dergelijke geschriften verschenen. Van de reis van Forsyth naar Yarkand, een der nieuwste reizen naar die streek, is te Lahore ' Les auteurs hindoustauis et leurs ouvrages, d'après les biographies originales, Paris, 1868, blz. 108, LEESTAFEL. 379 reeds eene vertaling in Oerdoe uitgekomen. Ken tot het Chris- tendom bekeerd Mohammedaan, Imád oed’dîn te Ammtsir gaf eene #Cieschiedenis van Mohammeds uit; edit is, zegt Gi. de T., naar ik meen, de eerste keer dat een leven van Mohammed daor een gewezen Mohammedaan in zijne moedertaal is uitge- geven.» De schrijver maakt daarin vooral opmerkzaam op de tegenspraak tusschen den Koran, die de wonderen verwerpt als van geen nut om de waarheid te bewijzen en de hadîs, (woorden van Mohammed, door de overlevering bewaard), die aan Mo- hammed een aantal belachelijke wonderen toekennen. Iinád oeddîn zal op dit geschrift een ander Inten volgen over de leer van den profeet, naar de beste inlandsche bronnen. In scherpe tegenstelling met dit boek staat het zeer onlangs verschenen geschrift van den geleerden, uit Brtsch-Indië afkomstigen Mohammedaan «Syed Ameer Ah, Moulvi, M. A., Lb. B., of the Inner temple, barrister at laws, dat getiteld is: +A cri- tical examination of the life and teachings of Mohammed, en dat wel een opmerkelijk verschijnsel mag heeten. het Hindostani door J. Dowson, volgens G. de T., die zelf ook eene spraakkunst van die taal gaf, de volledigste die tot: dusverre het licht zag. Naar gewoonte bespreekt G. de T. ook de periodieke letter kunde. Het aantal dagbladen in Hindostani bedraagt voor de vier gouvernementen van de Pandjáb, de Noordwestelijke pro- vincien, Oude en de Central Provinces niet minder dan zestig. Zij reproduceren natuurlijk dikwijls artikelen van Engelsche bladen, maar bevatten toch ook een goed aantal oorspronkelijke stukken van betrekkelijke waarde, men vindt er beschouwingen in over opvoeding, maatschappelijke vraagstukken enz. en zij blijven niet in gebreke vrijmoedig de grieven der inlandsche. bevolking tegen het goevernement bloot te leggen. Ook verschijnt eene menigte tijdschriften van verschillenden aard, waarvan 'G. de T. eenige der voornaamste met name vermeldt. In de vierde plaats wordt een en ander medegedeeld over onderwijs en scholen, voornamelijk met betrekking tot de Mo- hammedanen en de alom in Indië onder hen ontwaakte belang- stelling in hunne godsdienst en in vermeerdering van kennis. In het nieuwste geschrift van Palgrave (#Eastern questions#) vinden wij omtrent eerstgenoemd punt onder den titel „the Mohammadan revivals een merkwaardig hoofdstuk, waaruit wij zien dat die herleving zich sedert eenige jaren ook in hek grootste gedeelte van het Turksche rijk vertoont. G. de T. laat hierop eenige bijzonderheden volgen over den mohammedaanschen staat in Yunan in Z. W. China, die nog van jongen datum is, maar zich krachtig schijnt te ontwikkelen en over de Moham- medanen elders in China. In de vijfde afdeeling komen de letterkundige en wetenschap- pelijke genootschappen ter sprake, die in bijna alle voorname steden van Indië bestaan en voorts de verschillende geuoot- schappen tot maatschappelijke en godsdienstige hervorming; de voornaamste zijn de Brahma Samadj, de British Indian association enz. De genootschappen zijn zoo talrijk, hunne werkzaamheden zoo uitgebreid en meerendeels in Europa zoo weinig bekend dat het onmogelijk is een eenigszins geregeld overzicht daarvan te geven; G. de T. bepaalt zich dan ook tot de vermelding van enkele bijzonderheden. Van reformatorischen aard is ook de pas ontstane secte der Koeka’s, van wier wezen en karakter wij nog zeer weinig weten, doch waarover hier mede een en ander wordt medegedeeld, dat echter nog wel nader onderzoek zal vereischen. LEESTAFEL. 381 Daaraan sluiten zich eenige korte mededeelingen over de Roomsch- katholijke en Protestantsche zending. De bekende zendeling Long gaf in 1871 te Calcutta een werk uit, getiteld: #Scriptural truth in oriental dresse , waarin hij zeden en gewoonten , spreek- woorden en spreekwijzen die in de H. S. vermeld zijn, met dergelijke in verschillende Oostersche landen, vooral in Indië, vergelijkt; G. de T. geeft eenige uit dit boek die niet onaardig zijn, hoewel ten deele reeds lang bekend. G. de T. besluit zijne zoo belangrijke Revue met enkele necrologische aanteekeningen omtrent mannen, in 1871 en 1872 overleden , die als indische notabiliteiten bekend zijn of zich op het gebied van oostersche talen, voornamelijk echter op dat van indische wetenschap, in eenig opzicht verdienstelijk hebben gemaakt, zooals de rechter Norman, Lord Mayo, Th. Gold- stücker, Edwin Norris, Ibrat, een dichter van naam in het Hindostani en anderen. Rotterdam, Apnl, 1873. G. K. Nigmany. Verhandelingen ven het Batariaasch Genootschap van kunsten en wetenschappen. Deel XXXVI. Batavia, 1872. Het hier aangekondigde deel dezer Verhandelingen bevat een viertal stukken, waarop wij kortelijk de aandacht wenscheu te vestigen. Het eerste is getiteld: «Bijdrage tot de kennis van taak, land en volk op het eiland Soemba, door S. Roos, con- troleur aldaar.» Men vindt hier een schat van zeer belangrijke mededeelingen van geografischen en ethnografischen aard, ge- volgd door eene woordenlijst en eenige gesprekken en eene kaart van het eiland. Men zou in dit opstel wel is waar een weinig meer orde en geleidelijkheid gewenscht hebben, maar dit neemt niet weg dat de arbeid van den heer R. zeer verdienstelijk is te noemen en dat elk, die belang stelt in de land- en volken- kunde van Nederlandsch-Iadié, het ongetwijfeld met groot ge- noegen zal lezen. Het weinige, dat wij vroeger van dit eiland wisten, hadden wij te danken aan ambtenaars, die slechts een vluchtig bezoek aan Soemba konden brengen; voor het eerst ontvangen wij hier berichten van iemand, die daar reeds lang is gevestigd en niet oubekend in met de taal der bewouers. De bodem van het eiland wordt ons in het algemeen als zeer 382 LEESTAFEL. vruchtbaar geschilderd; hij wordt door talrijke beken en riviertjes - bevochtigd, zoodat hij zeer geschikt 1s voor den landbouw; et: is geen gebrek aan schoone graslanden, het paardenras is zeker een der beste van Nederlandsch-Indië, zoodat Soemba, volgens: den schrijver, bij uitnemendheid het land is voor paardenfokkerij. Doch de bevolking wordt door hare hoofden en door vreemde- lingen (Endenezen) onderdrukt en uitgezogen: niets is veilig voor de hebzucht van een radja; zelfs wanneer hij sterft, moeten somtijds eenige personen hem in den dood volgen. De prijs van vrouwen is zoo hoog dat huwelijken schaarsch zijn en grove on zedelijkheid niet achterwege blijft. De godsdienst is een feticisme dat den vooruitgang van wel- vaart en beschaving belemmert. Het sandelhout, aan welk voort brengsel het eiland een van zijn namen heeft ontleend, durft niemand te kappen; het wordt ui wètoe (geestenhout) genoemd !. Uitvoer van slaven, schoon thans wel minder dan vroeger, is nog verre van zeldzaam. Op Soemba geldt slechts het recht van den sterkste. Waarlijk een bedroevend tafereel van den toe stand der bevolking, dat ons hier wordt opgehangen! Men mag zich dus van harte verblijden, dat het Nederlandsch gezag, schoon slechts sedert enkele jaren daar gevestigd, van lieverlede meer en meer zijn weldadigen invloed doet gevoelen, waarom het ook alleszins te hopen is, dat de wensch van den schrijver vervuld moge worden, dat namelijk het personeel der ambtenaars op dit eiland zoo versterkt worde als de behoefte schijnt te vorderen. Aan een anderen wensch van den heer R., dien naar scholen en zendelingen, is, naar wij onlangs vernamen, reeds in zooverre voldaan dat Roomsch-katholijke zendelingen zich thans op Soemba een arbeidsveld hebben gekozen. Hoe ongelukkig de toestand op Soemba, die ons hier wordt geschetst, in het algemeen ook moge zijn, het blijkt toch uit de berichten van den schrijver, dat het in enkele streken die hij bezocht, minder treurig gesteld is, in het landschap Laura bv. nam hij zelfs eene betrekkelijke welvaart waar. Daarbij is ook vooral niet te vergeten dat wij Soemba nog slechts gedeel- telijk kennen; een groot gedeelte toch van het eiland kon de heer R. nog niet bezoeke; inzonderheid is het jammer dat hij ' Volgens de woordenlijst beteekent as hout; sitoe is zeker hetzelfde woord dat in zoovele talen van den Indischen Archipel voorkomt en eigenlijk geest van afgestoreenen beteekent. LEESTAPENL. 383 niet in de gelegenheid geweest is het landschap Anakala te zien, waar een meer moet zijn, waarvan hij volgens gerucht gewag maakt, welks water men in verschillende richtingen heeft geleid, zoodat het eene onafzienbare uitgestrektheid van rijst- velden besproeit '. Moge die leemte in onze kennis spoedig worden aangevuld! De woordenlijst bevat woorden die te Kambéra en over het grootste gedeelte van het eiland worden gesproken, daargelaten de verschillende dialecten in sommige negorijen. Vermelding verdient nog de bijzonderheid dat velen de h met de s en om- gekeerd verwisselen, zoodat men bv. voor Soemba //oem/a en voor leher lezer zegt. Hetzelfde verschijnsel wordt in de taal van het eiland Savoe opgemerkt 3. Het tweede stuk in dezen bundel is een opstel van den heer J. G. S. Gramberg, getiteld: „Eene maand in de binnenlanden van Timor.” Het is in twee afdeelingen gesplitst: de eerste, onder het opschrift: de zending” behelst het verslag van de zending eener commissie, die in 1870 belast is geweest met de bemiddeling van een geschil tusschen de vorsten van Son- nebait en Amfoeang; de tweede afdeeling heeft tot opschrift : whet valk.» Met het eerste gedeelte hebben wij reeds vroeger met genoegen kennis gemaakt, namelijk in het tijdschrift „Nederland”, 1872, n° 10, waar het onder den titel: # Eene maand onder de koppensnellers van Timore in eenigszins ge- wijzigden vorm voorkomt. Het stuk van den heer Gramberg is eene belangrijke bijdrage tot vermeerdering onzer kennis van een gedeelte van Timor, van zeden en gewoonten en godsdienst der Timorezen en zeer onderhoudend geschreven. Wat de godsdienst betreft, deze is bij zoo weinig beschaafde volken als de Timorezen altijd een van de moeielijkste punten en men mag het waarschijnlijk achten dat latere nasporingen nog wel zullen aantoonen dat hetgeen dienaangaande hier is medegedeeld, in enkele opzichten wijziging behoeft. Eene aange- name toegift is de schetskaart van den togt door de genoewde comunrssie gedaan. De beide overige stokken in dit deel zijn van linguistischen aard, het eene heeft tot titel: Sinico-Aryaca ou recherches sur * Vulgeos van der Dungen Gronovius (Tijdschr. v. N. 1. 1858, DIT, bl 278.) 3 Volgens Dunsclaar in de Medederlingen van het Nederlandsch Zendelins- geuvutsehap, Doel 16, bl 294. 384 LBESTAFEL. les racines primitives dans les langues chinoises et aryennes; étude philologique par Gustave Schlegel. Het zij genoeg dà alleszins grondig en degelijk geschrift hier bloot te vermelden, Wij zouden er zelfs geen gewag van maken, indien het niek juist in dit deel der Verhandelingen ware opgenomen tegelijk met stukken die bepaaldelijk op Nederlandsch-Indië betrekking hebben. Het vereischt, om op zijne waarde geschat te worden, eene uitvoerige afzonderlijke beschouwing, die wij aan hen moeten overlaten die de chinesche taal tot hunne hoofdstudie hebben gemaakt en tevens geen vreemdelingen zijn op het ge- bied van vergelijkende taalkunde. Veel dat nieuw is vindt men hier bijeengebracht, dat zeker tot nader onderzoek zal uitlokken, zoodat men veilig zeggen mag dat de arbeid van Dr. S. , schoon hij wel op sommige punten tegenspraak zal ontmoeten, regt- vruchtbaar zal wezen tot bevordering der wetenschap. Wij kunnen hier nog bijvoegen dat men ook buitenslands reeds met belang- stelling kennis heeft genomen van dien arbeid. De vierde en laatste bijdrage is eene # Woordenlijst der Sam- pitsche en Katingansche taal, door K. W. Tiedtke, civiel ge- zaghebber in de Zuider- en Oosterafdeeling van Borneo; onder dit opschrift staat het jaartal 1857. Zij beslaat 93 bladzijden, maar: kon zouder schade minder dan de helft van dit aantal bedragen. Vorm en bewerking laten veel te wenschen. Het arabisch-maleisch alphabet is tot grondslag der volgorde van de maleische woorden genomen, hoewel ons letterschnft gebruikt is; men vindt hier namelijk de woorden in het Maleisch , Sam- pitsch, Katingansch en Nederlandsch. Bij een groot aantal maleische woorden staat geen beteekenis in een der dajaksche dialecten opgegeven; eene groote menigte andere maleische woorden, alsook arabische, perzische enz., die in het maleisch het burgerrecht hebben, zijn in genoemde dialecten geheel dezelfde als die maleische, zoodat men wel mag vragen of het niet doel- matiger geweest ware al die woorden weg te laten. Bovendien ontbreekt het niet aan spel- en schrijffouten, die spoedig in het oog vallen; zoo vindt men bv. rabi-rahbi (sic) Samp. rads, Nederl. de heer; mverid wordt in de Daj. dialecten door moerid en goeroe weergegeven, terwijl s. v. goeroe de beide Dajaksche woorden eveneens luiden, vgl. ook lingkar, baginanan, salokh en salakh, loear, sida enz. enz. Maar wij mogen ook niet ver- geten dat wij hier eene eerste proeve voor ous hebben; over het Dataksch van die streken is tot nog toe niets anders in LEESTAFEI.. 885 het licht verschenen. Men kan uit deze woordenlijst, mits met ‚_ groote omzichtigheid gebruikt, nog wel iets leeren en o. a. | opmerken dat zeer vele woorden overeenstemmen met het da- jaksch dialect, dat in Hardeland's spraakkunst en woordenboek is behandeld. Rotterdam, Apnl, 1878. G. K. NIEMANN. Sintco-Aryaca ou recherches sur lee racines primitives dans les langues Chinoises et Aryennee. 80 181 bis. (Overgedrakt uit Deel XXXVI der Verhandelingen van het Bataviaasch Gemootschap van Kuasten en Wetenschappen.) In dit werk betoogt de Schrijver, Dr. Schlegel, tolk voor de chinesche taal te Batavia, thans met verlof hier te lande, dat er eene nauwe verwantschap bestaat tusschen de wortels der chinesche en arische talen en hare trapsgewijze ontwikkeling in beide taalgroepen; eene verwantschap tot nog toe door alle geleerden betwijfeld, en die door de werken van Chalmers en Edkins, wel is waar aangeduid, maar niet met genoegzame bewijzen gestaafd werd. Beide de werken dezer heeren werden dan ook door bevoegde beoordeelaars streng gegispt; het eerste door Dr. Plath, professor der chinesche taal te München in het wLiterarisches Centralblatt für Deutschland ,* 1868, Ne 26; het andere in de „Saturday Review.r Dr. Schlegel’s #Siuico-Aryacas ondervond daarentegen eene zeer gunstige opname. De Saturday Review van 24 Augustus 1872 wijdde aan de beoordeeling er van een uitgebreid artikel, waaruit wij het navolyende trekken. „Dr. (Gustave Schlegel, zegt de steller van genoemd artikel, In reeds als sinoloog gunstig bekend door zijne vertalingen en werken over chinesche onderwerpen die uit zijne pen zijn ge- vloed; en in de thans voor ons liggende verhandeling heeft hij wetracht, om met toepassing der strenge methode van de duitsche philologische school, de verwantschap tusschen de chinesche en ansche wortelklanken aan te toonen.» Na behan- deling van het eerste gedeelte van Dr. Schlegel's arbeid, gaat de steller van het artikel voort: »Van dit elementair gedeelte Van zijn onderwerp afstappende, vinden wij dat Dr. Schlegel, in zijn «derde hoofdstuk, onder den titel Semasiologie of # Ver- 384 LBESTAFEL. les racines primitives dans les langues chinoises et aryennes, étude philologique par Gustave Schlegel. Het zij genoeg dit alleszins grondig en degelijk geschrift hier bloot te vermelden, Wij zouden er zelfs geen gewag van maken, indien het niet juist in dit deel der Verhandelingen ware opgenomen tegelijk met stukken die bepaaldelijk op Nederlandsch-Indië betrekking hebben. Het vereischt, om op zijne waarde geschat te worden, eene uitvoerige afzonderlijke beschouwing, die wij aan hen moeten overlateu die de chinesche taal tot hunne hoofdstudie hebben gemaakt en tevens geen vreemdelingen zijn op het ge- bied van vergelijkende taalkunde. Veel dat nieuw is vindt men hier bijeengebracht, dat zeker tot nader onderzoek zal uitlokken, zoodat men veilig zeggen mag dat de arbeid van Dr. S., schoon hij wel op sommige punten tegenspraak zal ontmoeten, regt - vruchtbaar zal wezen tot bevordering der wetenschap. Wij kunnen hier nog bijvoegen dat men ook buitenslands reeds met belang- stelling kennis heeft genomen van dien arbeid. De vierde en laatste bijdrage is eene # Woordenlijst der Sam- pitsche en Katingansche taal, door K. W. Tiedtke, civiel ge- zaghebber in de Zuider- en Oosterafdeeling van Borneo”; onder dit opschrift staat het jaartal 1857. Zij beslaat 93 bladzijden, maar: kon zonder schade minder dan de helft van dit aantal bedragen. Vorm en bewerking laten veel te wenschen. Het arabisch-maleisch alphabet is tot grondslag der volgorde van de maleische woorden genomen, hoewel ons letterschrift gebruikt is; men vindt hier namelijk de woorden in het Maleisch , Sam- pitsch, Katingansch en Nederlandsch. Bij een groot aantal maleische woorden staat geen beteekenis in een der dajaksche dialecten opgegeven; eene groote menigte andere maleische woorden, alsook arabische, perzische enz., die in het maleisch het burgerrecht hebben , zijn in genoemde dialecten geheel dezelfde als die maleische, zoodat men wel mag vragen of het niet doel- matiger geweest ware al die woorden weg te laten. Bovendien ontbreekt het niet aan spel- en schrijffouten, die spoedig in het oog vallen; zoo vindt men bv. rabi-rahbi (sic) Samp. rade, Nederl. de heer; mverid wordt in de Daj. dialecten door moersd en goeroe weergegeven, terwijl s. v. goeroe de beide Dajaksche woorden eveneens luiden, vgl. ook lingkar, baginanan, salokh en salakh, loear, sida enz. enz. Maar wij mogen ook niet ver- geten dat wij hier eene eerste proeve voor ous hebben; over het Daiaksch van die streken is tot nog toe niets anders in LEESTAFEL. 385 het licht verschenen. Men kan uit deze woordenlijst, mits met groote omzichtigheid gebruikt, nog wel iets leeren en o. a. opmerken dat zeer vele woorden overeenstemmen met het da- jaksch dialect, dat in Hardeland’s spraakkunst en woordenboek is behandeld. Rotterdam, April, 1878. G. K. Niemann. Sinico-Argaca ou recherches eur les racinee primitive dans les langues Chinotses et Aryennee. 80 181 bis. (Overgedrukt uit Deel XXXVI der Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen.) In dit werk betoogt de Schrijver, Dr. Schlegel, tolk voor de chinesche taal te Batavia, thans met verlof hier te lande, dat er eeve nauwe verwantschap bestaat tusschen de wortels der chinesche en arische talen en hare trapsgewijze ontwikkeling in beide taalgroepen; eene verwantschap tot nog toe door alle geleerden betwijfeld, en die door de werken van Chalmers en Edkins, wel is waar aangeduid, maar niet met genoegzame bewijzen gestaafd werd. Beide de werken dezer heeren werden dan ook door bevoegde beoordeelaars streng gegispt; het eerste door Dr. Plath, professor der chinesche taal te München in het »Literarisches Centralblatt fiir Deutschland, 1868, Ne 26; het andere in de „Saturday Review.» Dr. Schlegel's »Sinico-Aryacay ondervond daarentegen eene zeer gunstige opname. De Saturday Review van 24 Augustus 1872 wijdde aan de beoordeeling er van een uitgebreid artikel, waaruit wij het navolgende trekken. „Dr. Gustave Schlegel, zegt de steller van genoemd artikel, is reeds als sinoloog gunstig bekend door zijne vertalingen en werken over chinesche onderwerpen die uit zijne pen zijn ge- vloeid:; en in de thans voor ons liggende verhandeling heeft hij getracht, om met toepassing der strenge methode van de duitsche philolngische school, de verwantschap tusschen de chinesche en arische wortelklanken aan te toonen.s Na behan- deling van het eerste gedeelte van Dr. Schlegel's arbeid, gaat de steller van het artikel voort: # Van dit elementair gedeelte van zijn onderwerp afstappende, vinden wij dat Dr. Schlegel, in zijn derde hoofdstuk, onder den titel Semasiologie of « Ver- 886 LEESTAFEL. wantschap van begrippeny, eene hooge mate van scherpzinnig- heid vereenigd met oorspronkelijken onderzoekingsgeest aan den dag legt in het vergelijken van de beteekenissen als ook van de klanken der chinesche en arische wortelsy. De schrijver be- sluit met de woorden: ».... er kan geen twijfel bestaan of Dr. Schlegel’s meesterlijk en leerrijk werk zal tot onderzoek in dit belangrijk onderwerp prikkelen.» Dr. Plath, professor der chinesche taal in München, gaf, in No 47 van het ~Literarisches Centralblatt für Deutschlands van 1872, eveneens een uitgebreid verslag van Dr. Schlegel’s werk, hetwelk hij een vlijtigen arbeid noemt, die wel mag worden vermeld, daar de schrijver, die met de werken van Pott, Curtius, Bopp, Benfey e. a. bekend is, en zich beijverd heeft de strenge methode der duitsche philologische school toe. te passen, bijzondere belangstelling verdient. Het werk werd bovendien zeer gunstig aangekondigd in Triibner’s Record, en in het Bulletin bibliographique de Ila Revue des deux Mondes van 1 October 1872. VARIA. TRANSCRIPTIE. In «Natures No 172, Februarij 18, 1878, overgenomen uit „Abstract of the Reports of the Surveys and other Geogra- phical Operations in India for 1870—71", leest men: „The Government has finally adopted Mr. Hunter's plan for the spelling of Indian names; it is as near on approach to what is known as the „Scientific Systeme, or the public in the present state of education are able to endure. The „Scientific System» consists in scrupulously rendering letter for letter, without any particular care to preserve the pronunciation. Uni- formity in the spelling of geographical names is a great matter, no matter on what principle it may be based.r ERRAT A. Blz. 283, r. 11 van boven: onmiddelijk, lees: onmiddellijk. INHOUD. Naamlijst der leden. . . .. Algemeene vergadering, gehouden 80 Maart 1873. - Verslag van den staat en de werkzaamheden over 1871 140ste Bestuursvergadering, 18 April 1873 . . .. 14lste Bestuursvergadering, 20 Juni 1872 142ste Bestuursvergadering, 18 Juli 1872 . . ... 143ste Bestuursvergadering, 21 September 1872. .. 144ste Bestuursvergadering, 19 October 1872. . .. 145ste Bestuursvergadering, 21 December 1872 . .. 146ste Bestuursvergadering, 8 Februari 1878 Eenige opmerkingen omtrent en naar aanleiding van dat gedeelte van Dr. J. J. de Hollander's handleiding by de beoefening der land- en volkenkunde van Ne- derlandsch Oost-Indië, hetwelk handelt over het gouvernement van Celebes en ondderhoorigheden. Door B. F. Marrars Een Engelschman en een Noord-Amerikaan in Neder- landsch Oost-Indié. Door J. J. pt HorLanpEn Over de kennis, die de Arabieren voor de komst der Portugeezen van den Indischen archipel bezaten. Door J. Pisnarre.. Enkele aanmerkingen op “Wallace's Insulinde (ait het Engelsch vertaald en van aanteekeningen voorzien door Prof. P. J. Veth). Door J. PisnarPrzL Djaja Bajé. Zijn leven en profetieën. Door J. A B. Wiazuivs. Met aanteekeningen Errata in de stukken betreffende transcriptie v van in- landsche plaatsnamen, opgenomen in deel VI, bìs. 7 volgg. Door A. B. Conen Stuart.. Een tweetal bijdragen tot de kennis van Halmabers. Door Rosipf v. p. Aa... Rapport over TidorecechHalmahera, van J. P. c. Cambier Beknopte woordenlijst van talen op Tidoreesch-Halma- INHOUD, Vluchtige opmerkingen over de talen der Halmahera- Groep. Door Ropipf v. D. AA. . . « … ew ew 267 Inscriptie op een’ steen in ’srijks museum te Leiden, gemerkt I, a, 51. Door A. B. Conen Stuart . . 275 Eroe Tjakra. Door A. B. CoHEN STUART . . . .. 285 ’t Opschrift van Batoe Beragong op Sumatra. Door H. KERN .. 00e eee . 289 Willem Jansz. van Amsterdam, admiraal en ‚Willem Janz. van Amersfoort, vice-commandeur der O.-I.-C. in de eerste helft der 17de eeuw. Door P. A. Lurs 298 Varia. . … 2. 1 «© we © © « ew te « « 138, 225, 387; Madagascar. — Nieuw Guinea, 138. — De Koeboes. 225, — Traas- criptie 387. Leestafel . . . .. ws. - 2 6 « … « » 218, 867 MIJNWEZEN. Jaarboek van het Mijnwezen in Nederlandsch Oost-Indië, Eerste Jaargang, Eerste deel 1872. Door Corns, pz Groot. 218. — Een AARDRIJKSKUNDIG TIJDSCHRIFT, Ocean Highways. The Geographical Reeord. Door P. A. Lxure. 223. — R. C. Childers, A Dictionary of the PAK language. Door H. Kern. 861. — Dr. E. Trumpp, Grammar of the Sindhi language, compared with tbe Sanskrit, Prakrit and the cognate Indian. vernaculars. Door H. Keen, 367. — Die Palau Inseln im Stillen Ocean, Reiseerlebnisse van K. Semper, Prof. der Zoölogie und Anatomie zu Wûürze. burg. Door G. K. NiEMANN. 375. — La Langue et la littérature hindous- tanies en 1872. Revue annuclle par M. Garcin de Tassy. Door G. K. Nim MANN, 377, — Verhandelingen van bet Bataviaasch Genootschap van Kansten en wetenschappen. Deel XXXVI. Door G. K. NIEMANN. 881. =— Sinico- Aryaca ou recherches sur les racines primitives dans lee langues Chinoises et Aryennes, 885. “ afk Kd. BIJDRAGEN tor OR TAAL- LAND. EN VOLKENKUNDE NEDERLANDSCH-INDIE. BĲ DRAGEN TOT DB TAAL- LAND- EN VOLKENKUNDE an NEDERLANDSCH-INDIE. UITGEGEVEN HET KONINKLIJK INSTITUUT VOOR Da TAAL- LAND. EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH-INDIE DERDE VOLGRERES. ACHTSTE DEEL. ‘8 GRAVENHAGE, MARTINUS NIJHOPP. 1873. GEDRUKT BĲ H L SMIIS. NAAMLIJST DER LEDEN VAN HET INSTITUUT. (4 Mes 1873.) getal leden bedraagt 234, waarvan in Nederland 6 Donateurs en 125 ge- leden, en in de Kolomén 403 gewone leden. Met 35 wetenschappelijke ingen staat het Instituut in betrekking en het telt 12 buitenlandsche leden. BESCHERMHEER: Z. M DE KONING. Se enmn menenmmmshdkemd BESTUUR: Jaar van aftreding. BLEEKER, Foorrudler ee eee ee . … … 1875.  NETSCHER, Penningmeester. 2 2. 2. 2 1 - … … … … 4879. LC. ROMIOE VAN DER AA eee eee eee 1879. BLOMMENDAL eee eee ee 1874. H.  ee eee eee eee 1876 MUEMANN ae eee eee ee 1876. SCHLEGEL eee ee ee eee «1877, 3. BOUDEWIJNSE, Adjanct-Secreteris. vi NAAMLIJST. CONTRIBUEERENDE INSTELLINGEN, Het Nederlandsch Bijbelgenootschap. Het Nederlandsch Zendelinggenootschap. WETENSCHAPPELIJKE INSTELLINGEN, WAARMEDE HET INSTITUU IN BETREKKING STAAT. Koninklijke Akademie van Wetenschappen | Königl. Academie der Wissenschi te Amsterdam. Berlijn. Vereeniging van Statistiek te Ainsterdam. | Deutsche Morgenlandische Gesells Indisch Genootschap te ’s Gravenhage. Leipzig. Maatschappij tot bevordering van Nijver- | Academie der Wissenschaften. Mun heid te Haarlem. Kaiserl. Academie der Wissenscha Koninklijk Instituut van Ingenieurs te | Weenen. ’s Gravenhage. La Société anthropologique. Weene Maatschappij der Nederlandsche Letter- | L'Université roy. de Norvège. Christi kunde te Leiden. Reale Instituo Lombardo di Sciet Historisch Genootschap te Utrecht. Lettere. Milaan. De Koninkl. Bibliotheek te ’sGravenhage. | Le real Academia de Ciencias. Liss Statistisch en Historisch Bureau te Batavia. | Académie royale des Sciences, des Le Genootschap van Kunsten en Weten-; et des beaux Arts. Brussel. schappen te Batavia. Académie impériale des Science: Maatschappij van Nijverheid in Ned. Indië. | Petersburg. Royal Asiatic Society. Londen. La Société impériale géographiqu Royal Geographical Society. Londen. Russie. St. Petersburg. Het tijdschrift Ocean Highways. Redacteur | Smithsonian Institution. Washingto de heer Clements R. Markham. Londen. | The american Academy of Arts Société de Géographie. Parijs. Sciences. Boston. Commission des monuments et documents | Ceylon bransch of the Royal Asiatic Sa historiques et des bâtiments civils.| Ceylon. Bordeaux. Asiatic Society of Bengal. Muséum d’histoire naturelle. Parijs. Public library. Melbourne. Gesellschaft fiir allgemeine Erdkunde. | Royal Society of Victoria. Melbourn Berlijn. BUITENLANDSCHE LEDEN. ED. DULAURIER, Parijs. J. W. PLOOS VAN AMSTEL, Melbourne. H. 0. VON DER GABELENTZ, Altenburg. W. W. HUNTER, Calcutta. Prof. CHR. LASSEN, Bonn. Prof. MARTIN HAUG, Munchen. L. A. SEDILLOT, Parijs. Prof. ANGELO DE GUBERNATIS, Floret Dr. REINHOLD ROST, Londen. T. J. HOVELL THURLOW, Londen. Dr. H. G. DALTON, Demerary. Dr. 3. UIR, Edinburg. NAAMLIJST. u NEDERLAND. DONATEURS. H. Prins HENDRIK der Nederlanden. 1. Prins FREDERIK der Nederlanden. ferlandsche Handelmaatschappij. Mr. w: Mr. A. Mr. C. 1. VAN BUREN, Rotterdam. |. DUYMAER VAN Twist, Deventer. VISSCHER, Arnhem. GEWONE LEDEN. + ROBIDE VAN DER AA, ’s Gravenhage. | ORNs. DE GROOT, 's Gravenhage. AcHIENE, 's Gravenhage. E. BANCK, 's Gravenhage. AUD, 'sGravenhage. BAVDUIN, 's Gravenhage. BETH, “s Gravenhage. ISsCHorr GREVELINK, Delft, Pair, Amsterdam, BLEEK! „ ‘sGravenhage. LOMMENDAL, 's Gravenhage. £ BORDES, ‘s Gravenhage. T N RUSSCHE, 's Gravenhage. A HIAKEL REIGER, 's Gravenhage. L VAN BUREN, Donateur, Rotterdam, UBELGENvETSCHAP, Amsterdam, 4E. Graaf van BYLANDT, 's Hage. 4. A. Graaf VAN BYLANDT, "sHage. ILIAS. reuies, Ryswyk Leiden. L. cons, Amsterdam. IN COEVORDEN 1. chemens, Groningen x. Ac. pemusTiER, 's Gravenhage. SCHAUZIER , hage. Leeuwarden, LENIE. Paas SIN lets, Maarssen. PRINS VREDERIK Donatenr. E Gaay FoRTMAN, Leiden | Prof. 4. HOPFMANN, Li ED. HANDELMAATSCHAPPL, Donetewr, Am- sterdam. Jhr. C. HARTSEN, Amsterdam. 4. 4, HASSELMAN, Tiel. Jhr. Mr. D. JUNIUS VAN HEMERT, ’s Gravenhage. PRINS HENDRIK, Donateur. Mr. 0. T. U. HENNY, 's Gravenhage. Mr. C. VAN HEUKELOM, 's Gravenhage. H. HIERINK, Voorst bij Zutfen. a Prof. DE HOLLANDER, Breda. Jhr. H A. HOLMBERG DE BECKFELT, 's Gravenhage. QG. LJ, VAN DER HUCHT, Haarlem. Jhr. Mr. J. HUYLECOPER VAN MAARSSEVEEN , Maarsseveen. Mr. £. u. 'sJa00B, 's Gravenhage. c.a JEKKEL Leerdam. aw. tT. aurxoou, Delft, Prof. u. KERN, Leiden. Jhr. Mr. P.L. W. DE KOCK, 's Gravenhage. a. c. J. KOLFF, Leiden. HT. KRABBE, 's Gravenhage. 2. KUYPER HIN. , 's Gravenhage Prof. 4. P. N. LAND, Leide: 4. R LANGE, ‘sGravenhage. J.F. W. A. LANGE. FW. T. GvS DETNOOT, 'sGra- W. DE LANOT. age. i} RF. VAN LANSBEROK, 'sGravenhage. Fb. T. GhVERS VAN ENDROEEST,'Mr. p. A. VAN DER Lima, Leiden. tgeest. F. Goxcanur, Delft a. & LUCARDIE, Rotterdam. Ta. N. R LUCASSEN, 's Gravenhage. GROEN VAN PRINSTERER, “sGra- | Mr. z. Baron MACKAY VAN OPHENERT, age. | 's Gravenhage, vin Mr. p. J. Baron MACKAY, ’s Gravenhage. |J. M. C. E. LE KÜTTE, 's Gravenhage, Dr. B. F. MATTHES, Kampen. Mr. w. C. MEES, Amsterdam. J. J. MEINSMA, Delft. J. MILLARD, Amsterdam. Mr. C. J. F. MIRANDOLLE, Haarlem, E. P. DE MONCHY, Ainsterdam. Mr. P. MIJER, Utrecht. J. MIJNSSEN , Amsterdam. H. MULLER SZN., Rotterdam. A. D. VAN DER GON NETSCHER, 's Hage. G. K. NIEMANN, Rotterdam. J. L. NIERSTRASZ, ’s Gravenhage. M. NIJHOFF, 'sGravenhage. - J. M. OBREEN, 's Gravenhage. W. H. VON OVEN, 's Gravenhage. Mr. F. M. C. PELS RIJCKEN, Arnhem. N. G. PIERSON, Amsterdam. Dr. J. PIJNAPPEL GZN., Leiden. L. PINCOFFS, Rotterdam. Mr. w. A. P. VERKERK PISTORIUS, 's Hage. FRANCOIS P. L. POLLEN, Scheveningen. W. POOLMAN, ’sGravenhage. W. VAN PREHN, 's Gravenhage. J. FRANSEN VAN DE PUTTE, Goes. I. D. FRANSEN VAN DE PUTTE, 's Gravenhage. Jhr. Mr. 3. K. W. QUARLES VAN UFFORD, ’s Gravenhage. Mr. G. C. J. VAN REENEN, ’s Gravenhage. O. VAN REES, ’s Gravenhage. Jhr. 0. RENDORP, ’s Gravenhage. W. A. ROEST, 's Gravenhage. Prof. T. ROORDA, Leiden. G. F. C. ROSE, 's Gravenhage. F. 0. ROSE, ’s Gravenhage. ©. B. H. VON ROSENBERG, Darmstadt. ©. RUEB CZ., Rotterdam. NAAMLIJST. D. SCHELTEMA, Haarlem. Dr. G. SCHLEGEL, Leicen, Prof. H. SCHLEGEL, Leiden. Mr. L. A. J. W. Baron SLOET VAN DE Arnhem. Mr. H. J. SMIT, Haarlem. J. SPANJAARD, Delft. A. B. COHEN STUART, Leiden. A. SWAVING. J. H. TOBIAS, ’s Gravenhage. N. TRAKRANEN, Huize Eversberg bij verdal. Mr. A. J. DUYMAER VAN TWIST, Donates Deventer. Professor J. J. P. VALETON, Groningen. W. C. VEENSTRA, Leiden. W. F. VERSTEEG, Amsterdam. Prof. Pp. 3. VETH, Leiden. W. A. VIRULY VERBRUGGE, Rotterdam. Mr. C. VISSCHER, Donateur, Arnhem. JOOST VAN VOLLENHOVEN, Rotterdam. J. M. VAN VLEUTEN, 's Gravenhage. A. C. VREEDE, Leiden. Dr. A. VROLIK, ’s Gravenhage. A. W. P. WEITZEL, Groningen. | G. F. WESTERMAN, Amsterdam, C. F. W. WIGGERS VAN KERCHEM, Leiden. w. WIJT, Rotterdam, J. WOLBERS, Utrecht. Jhr. Mr. H. 0. VAN DER WIJCK, ’s Grave® hage. Mr. J. 0. WIJNMALEN, Leiden. Dr. TH. CH. L. WIJNMALEN, 's Gravenhage. NEDERLANDSCH ZENNELING-GENOOTSCHAP, Rotterdam. NEDERLANDSCH OOST-INDIE. GEWONE LEDEN. J. E. ALBRECHT, Soerabaja. AQUASIE BOACHIE, Ponorogo. Mr. L. W. C. VAN DEN RERG, Batavia. N. P. VAN DEN BERG, Batavia. Mr. w. A. Baron BAUD, Preanger-Regent- | Mr. W. B. BERGSMA, Commissaris, Batavis, schappen. Mr, J, W. § VON BAUMHAUER, Batavia. J. TH. BIK, Batavia. J. DE BLAAUW, Batavia, NAAMLIJST, 1X F. H. A. BLUME. Soerabaja |E. NETSCHER, Suma‘ra’s Westkust _3 Boon, Batavia lc. VAN DER GON NETSCHER, Ragelen. 1. RoscH, Buitenzorg Mr. F. T. PAHUD, Batavia. F. L.G ROCRICIUS, Soerabaja. Mr. D. ok. F. DE PAULY, Batavia. F.J J. VAN LIMKURG BROUWER, Padang M. T. U. PERKLAER, Batavia. E.J. A. VAN DER CHYs, Batavia. |A W. P. VERKERK PISTORIUS, Palembang. VAN DER CRAB, Mena lo. F. D. D. PHILIPS, Soerakarta. Chant, Ajger Banis. J. K. U. PHITZINGER, Madioen. J. W. VAN DELDEN, Batavia. RADEN MAS TOEMENGGOENG ARIO SOERIO VAN DEVENTER, Soerabaja. | TJONDRKO NEGORO, Koedoes. VAN UIssEL, Batavia. | RADEN ADIPAT! SOERIA Dl RENJA, Cher iban. L. DORRFPAAL, Samar ang | RADEN ADIPATI TIRTO NOBTO, Bodjonegoro. ‚ FABER, Batavia. | RADEN ADIPATL ARIO TJUKKRU XEGORO, BAART UE LA FAILLE, Ponorogo, | Sidhoardjo. F.D. DE FEYFER, Batavia. RADEN ADIPATL SOERO ADINEGURO, Pro- Fr. P.S GERLINGS, Samarang. | bolingo. GRAAFLAND, Tan swangko (Minabassar. RADEN SALFH, Buitenzorg. S 13 GRAMBERG, Sarmarang. | tape TOEMENGGOENG DIPO KESOEMO, Re- F M DE GRIJS. Samarang. | gent van Poerbolingyo. Fr HAANE. Tagal. (Mr. w. RAPPARD, Batavia. wr. Mr F. JUNIUS VAN HEMERT, Batavia. |J. G. PF. RIEDEL, Menado (Gorontalo). F.J. MH J. HOEK. Batavia. ‚Pr L. W.G. DE Roo, Datavia, Commissaris. . Hot/00, Samarang. Me W. ROST VAN TONNINGEN, Billiton. Boratt be, Maroen. Db. W. SCHIFF, Riouw. F. notrk, Waspada ar H. SEMLER, Batavia. IT. H.W OF. HORA SICCAMA, Batavia, In. J. DE <FYFP. Samarang. M. DE PAAT DR KANTER. Ratavia. ‘Mr. 3. C. 3. VAN DER SCHAIK. fr. 8. WC. KEICHENIUS, Batavia. [ar a.s. SCHNEITHER, Batavia, FP. T.H DEK MINDEREN, Batavia. M.L. VAN SCHOUWENBURG, Batavia L KIERK DE KEUS, Padang. Ds. 3. W.C. VAN STERUEN, Batavia. KNIPHUHST, Tjandjoer. J. E. TRYSWAN, Buitenzorg. C Kiwi, Bian dong. he THYSSEN, Soerakarta. © DAMME ES VAN Tookt NAURG, Samarang. Mr. 1. 3. A. TOLLENS, Buitenzorg Liutver Tt, Makassar C. TROMP, Banjermassin. ro Of TE VYSSOHN NoRWAN, Batavia, oF. W. Cc. VALCK, Batavia C. VAN Hitte, BBetarsa. .T. A. F VAN DER VALK, Katara Pad ethos, Katara ‚Mr. Pod. TYNDALL DE VEER. WON OEUDENING, Batavia. G. M. VEKSPYCK, Batavia. WF 5 MEIN= MA, Batavia Mr. nl. J. CANTER VISSCHER, Batavia ® me Nu, Meester Cornelis J HU G. VONMAER, Banka. VAN ERE Werke, Bandon, KM. VON DE WALL, Batas 8 © JW OVAN MUSSCHFSUROBA, A J.B WATTENDORFF, Djokdjokarta. Buteneers J.C. B. WIStLits, Soerahaja. P&C H NPORREtCHGH, Chertbon., 3 P. ZOETELIEF, Batavia. _% NAAMLIJST, NEDERLANDSCH WEST-INDIE. GEWONE LEDEN. J. F. A. CATEAU VAN ROSEVELDT, Parama- |W. H. J. VAN IDSINGA, Paramaribo. ribo, Commsssaris. J. DE JONG, Paramaribo. Mr. B. E. OOLAOO BELMONTE, Paramaribo. | Dr. 3. 3. JUDA, Paramaribo, Dr. J. DELMONTE LYON, Paramaribo. M. S. VAN PRAAG, Paramaribo. Ds. S. VAN DISSEL, Paramaribo, Commissaris. | Mr. G. J. A. BOSCH REITZ, Paramaribo. Mr. E. A. VAN EMDEN, Paramaribo, Com-| Dr. T. DE VEER, Curagao, miesaris. 147sTE DESTUURSVERGADERING, GEHOUDEN 15 Maarr 1873. Tegenwoordig de heeren: Bleeker (Voorzitter), Wijn- malen, (Secretaris), Bachiene, Dumontier, ’s Jacob, Kern, Meinsma en Niemann. Afwezig de heeren Sloet van de Beele, Millard, Blommendal en Hoffmann, de twee laatsten met kennisgeving. De Voorzitter opent de vergadering en herinnert het verlies dat het Instituut en de wetenschap geleden hebben door het overlijden van den heer mr. P. A. S. van Limburg Brouwer. De notulen van het verhandelde in de vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. De Voorzitter bericht de ontvangst van: le. De volgende boekwerken : Van het Departement van Koloniën : Topographische kaart van de residentieu Samarang en Soerubaja. Koloniaal Verslag over 1872. Jaarboek van het Mijnwezen in Ned. O. 1. le jaarg., 2e dl. Van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Weten- schappen : Verhandelingen, deel XXAVI Tijdschr. 6e serie, deel 1, afl, 5 en 6. Notulen, deel X, ne. 1 3. Van de Koninklijke Academie van Wetenschappen te Amsterdam : Verslagen en mededeelingen, afd. letterkunde, Se dl, le stuk. Van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs: Tiydschrifl, 1872 - 1673. 2, afl. XI 147STE BESTUURSVERGADERING. Van den Minister van Koloniën en Marine, te Parijs : De Lagrée et Garnier, Vovage d'exploration en Indo-Chine. 2 vol. avec cartes et plaus et album pittoresque. Van de Akademie van Wetenschappen, te Berlijn : Monatsbericht, Nov. 1872. Van de Akademie van Wetenschappen, te Weenen: Math. naturw. Classe 1873, no. 4—6. Van de Gesellschaft der Wissenschaften, te Gottingen: Nachrichten 1872. Van prof. Angelo de Gubernatis. La Rivista Europea. Afl. Maart 1873. Van de Société d’ethnographie, te Parijs: Actes, no. 24 en 25. Prospectus en proefnummer van een nieuw geografisch tijdschrift in het Ttaliaansch, getiteld Cosinos. 20. De volgende ‘missives : a. van de heeren Corns. de Groot, G. F. C. Rose, Jhr. 