Schetsen uit myne Javaansche portefeuille
Het waa echter te Ter Tan den oerer afgedreven y dan- dat ik het bereiken konde. iTe Tergeefs wimdd^l ik alia moeite daartoe aan, ik ken het maar niet near mij toe halen. Zelft acbeelde bet weinig, of ik som, onder het aanwenden dier Timditelooze pogingen , ^ bila <Diver kop in bet wa* ter zij'n gescboten, en dat sou eene leeli^ke grap zijn geweest* •Pe ti^d Terliep <»ider de besluiteloosfaeid ^ wa^rm I doxto . onaanggiidtne ti)e^ud mij gedompeld Hacl* Eiadilijk dacht ik Jbtet ^nigate middel 4at auj €fverldae£| om den andefen.oer^c I9 Ji^iieikto^ t«i moetcn in het werk steUen; -^ ik trok ibiiiie klee^exm nit^ hidd dfodve in^ een bundel boven het hoo£d^ en aamraardde zoo met da m^e«it mog^ko behoedsaamheid ^ . doi mootj^lijkea togt do<»r da onbe- k»nde die{4d« Gelukl^ig beliep dezedire nergeas jjieer dam yijf yoet, zoodat mijn hoofd QT^ral boy^n watev bleaf^ Mijiie kloederea ecbter Waren geb^d Hat gespodd^ want de rrees van den groiid te zul* len nuiaeii) had mij de bandeu soowel als de ToeteQ doen gebruikem y stoddat hot zelfa e^ |^ Ink mogt bfleteOL y. dat . het geheela pak mii Hiet oat-> gaan was. Bchonden op den zoo speer gewenscbteii oeFer aangdand ^ijnde^ had ik werks genoeg om m^ yan .een aantal Uoedzuigers to oUtdoen^ die Bixik op. veraehiilende plaatsea yan mijn ligehaam en beenen hadden.yastgeheGht. Veryolgens wrong ik inijne natte kleederen uit^ en trok ze nolens iHilens weder aan y in de gegroiyle hoop y dat de waiiante der luclit ze weL spoedig: weder tot droogte zbu brengen* £n daarop ging ik getroost yerder y den marach. yan LodaUhd nenbteende* • > /Het pad, dat jk nu yolgde, wttser yer af ^ van eeme aantrekkelijke wandeUiq; te bieden, nw earn ;was het ruim en gemakkdijk te betreden^ dan weder liep het in eene wildernia van aUang allang en 12a . ' met puntige doornen yoorziene Rotang nit, ta»» schen weike de Toet zich in yerborgeiie moeraft^ sige plekken Terdiepte. Ten uiierste hierdoor yer- %noeid, trachtte ik, weder op een e£fen bodem en ruim pad gekomen zijnde, een ibegraasd plekje te yinden, waar ikeen weinig kon aitrusten« Scherpe doornen waren door mijne schoenen heen/ gedron?* gen, en hadden mij pijnelijke wenden aan de yoeten toegebragt. Ter zijde yan het pad deed zich een plekje op, dat yolkomen aan mijn yerlangen beaniwoordde. Het was eene kleine yierkante ruimte hoog met malsch gras begroeid en door bet lommer yan st'atige boomen , die haar rondom insloten , en bijna aan bet gezigt der yoorbijgangers onttrok- ken, tegen .de zonne-bitte bescbut. Op dit lieye plaatsje wierp ik mij neder, en yiel, na weinige oogenblikken, ten geyolge der doorgestane afmat-^ linig in eene yerkwikkelijke slnimering. Een uurtje zal ik zoo gesluimerd bebben, toeh het gerucbt yan aannaderende stemmen mij deed opspringen, yerheugd yan eindelijk eens menschen to zuUen zien en naar den yerderen weg, dien ik te yolgen bad, ond^zoek te kunnen doen. Toen ik uit mijn grasleger op bet yoetpad te yoorscbijn kwam , yerscbrok mijne plotselijke yerscbijning , een gezelschap yan naderende Jayanen »)odanig, dat de yoorste derzelve als door • een elektrieken \ alag geiroffen, hali maakte^ ;en ouder een dicip stilzwijgen zijn breeden punti^n Toedeeng {"^^ afnam^ terwijl zijne opgesperde oogen onaffgeWend op mij waren geFOstigd. Een aantal mannen eu, Trouwen y die hem ^ uaar de gewoonte -del? inlan- ders., een voor en een achter elkander gaanjdey. -Wftren ^erolgd^ stonden nu ook in eetie onbe- ^v^elijke - positie , op eene lange rij achter hun ^aanvoerdeir' g^schaard. Da tweede in derij, die zeker gedachteloos achler zijn yoorman was komen aanst^ppeny en. er niet op gerekend had^ d^t deze 2ck> eensklaps. zijn gang zou staken, had niet in ^en tempo met denzelyen- halt gemaakt; y en was hem nn zoo digt op het lijf 5 al3 wilde hij hem met den neus voortduwen. Ik was in het eerst niet weihig zelf verwon- derd , over" de verwondering die deze goede men-« fichen aan den dag leiden; doch naderde hen Triendelijk met de vraag of ik op den. regten weg naar Tjihao was, en hoe vdr ik nog Tan die^ plaat3 was yerwijderd* , Het antwoord van den aanvoerder deir wandelaren was, dat ik nog drie (**) Toedoeng is eene soort van hoed' of bjimboezen hoofddeksel , de gedaante hebbende van een ftchotel met zeer breede randen. Be' bodem ii somtijds efien rond, somtijds in eene pant nitloo- pende. Dezcf, y^oedoengs , ftoTdtn door de Javanen op reis ge- dragen, om de zonnestralen vai^ het hoofd te weren. £r zijn er yan een zeer net vlechtwerk^ en met roode en zwarte verwen gekleurd. 113 uren te> gaan had, - ab Bijiid^' aaninfflrMiil; Tas ^to^'nen («f6g afgewekan. Hij beduidde ra^^-wfSkB rigting ik te yolgen h^d, en daar fag ^ ny. ; door 6ta g^tiiaenzaam onderhoad van zijne aerste bo^ d^etedheid was herstald^ gaf hij mij adjiie T^rlaaaed-* lieid ta kennen, Iioe ik het wagera AxxvSA^y oza geheai altoen en ongewapend door een boach te gaan, dat ala een iampat maljtirt of boofdver-^ M^fplaata van tijgers berucht waa. »0p desdfde )> plaats/^ YOegde hi$ j angstig rondaiende ^ er h^ ^ » visin waar w^ ti liebban ssiea voor den dag ko^. )»ttieny heeft voor weinigia dagen, een tij^er m » hinderlaag gel^en en een ons&er dorpeUdgen y % otivetrwachts door aijne -vfreede klaau\iren be«* » sprongen , is jammerlijk rerscheurd igewordto^ » De faemel ' geletde n mijnheer, indKen gij nog ji naat ^TjHao moet^ £oo alleen en ongewapendL » Ook dient gij u t^e* haasten 9 want het is reeds » ver T^ den iniddag, en gij hebt nog een langea » weg af te leggen,*' Een deF Javanen dro^g een bamboes met water geruld}' hij li^t mij gulhartig drinken^ terwijl een oud moedertje mij oene geroosterde maisaar ' ^anbood 9 en nog eene andere , om in gastyrijheid uiet.acbter te.st;aan, mij een paar drooge visch'- jes, die' er ttij zwart uitzagen, in de nog onyodr^ ziene hand duwde. Wei bewust dat ik aan deze brave, menschen geen grooter genoegen kon ver- seliaffsn, dan door het rooAomen U hebben^ raii met hunne geschenkon aeer in saiJiusGhik te zljn^ Tei?sl«nd ik hartig eenige korrela misua yterwijl ik hen yriendelijk bedankte «a aail li^t hoofd der goedhartige'fioliaar e6B paar l^pijen opdi«oiigi Met Tijf en twintig Salamafs. ^?an dese goede lied^ii toegemst J verrolgde ik mifne gevaarlijke wande-^ ling. Gaarne wil ik bekennen, dat mij niet wel te tnoede was, wanneer ik aan de ong^miEimerd^ ri^rvoetigen gasten dacht, die in dit woud huis-^ vestten. Elk oogenblik daoht ik er een te zullen zien opdagen^ en eene kille huiyering beyangt mij nog heden, bq het herdenken van de angst die ik had ait te •taan*. Om mij zelren een weinig aan te moedigen^ Z(}ng ik Inidkeek en sseker met weinig melodie eene bravoat»aria , want een TOor- yal kortelings in de Batayiasche Coarant gelezen^ had mij '^ondeirigt, dat de tijger yoor het ge-* sohreeuw tan den mensch yervaard is (^). Ook {*) Het geral is clit« Twee Europeaansche inwoners der Resi- dexitie Staiierang^ Grouyememeuts-Dienaars , begaren jdch^ wegens dienstzaken , te Toet, naareene plaats in gemelde Residentie, aa& den grobten ireg- geiegeq, (ik meen Demdl^ Ecb tijger be^i»gt plotaelijk een 'dicr maniMii ^ en werpt hem ter aarde, terwijl zijn Badeker de Tlugt neemt; dooh op een' afstand atil liDiidt «n met i|nag xiet , l^oe de tijger xijne proot ooder kick knek , en mec «iJA schrikbaren' moil .op het gelaat Tan den ongelukkigeci mat, all wilde kij hem eenige oogenblikken in doodsangit k«entTerkee«i ren , alyorens hem te yeirpUnden. Eeqigen ondeir u zie ik geeuwen , mijne heeren I zou u het yerhaal mijner wandeling ook verte-- len? Gelooft mij, d6 zaak aselVe heeft mi^ wat meer ^ yerdroten. Hebt nog ndaar een.oogenblikjef geduld;- straks zult^gij met den moeden wande- laar te Tjihao uitrusten. Doch bij ^^e onaan— gename ontmoeting ztilt gij mij nog gelieyem te yergezellen. , Met yerdubbelde schreden was ik na bet yer« laten der goede Jayanen, yoortgestapt en mogt wel een paar uren hebben afgelegd y t^en ik eene nieawe bindemis yoor m^ zag, eene breede di6p& sloot of lieyer gracbt., waaroyer een vondel lag^ uit drie smalle neyens elkander geplaatste bamboe*- zen bestaande. Bit yondel was met ewe leuningp yoorzien , die ik bIj bet eerste banteren beyond , zoo los te zijn dat zij eer een steun behoefde , dan in staat. was diqn te yerleenien., ,Het smal vlngteliBg redde zijn ▼riend^uit faet nijpende doodsgeiraar. Hi{ begon meat vreesselijke keel r op te zettcn^ zoodat de tijger op zijne beurt- Tenchrikte ^ opsproog en met een* ze tin het kreupieU boBcK Teniweeny .terwijl bij .het slagtofl(ipF, T«n angst.faezwijwdi' doch gehikkig weioig gekwetst, liet liggen. Dat de zoo gelukkig. geredde, 'zoedra hij door zifn' vriend faijgebragl was/ zich ijlingia. net bem viE|;paktey zal men ligt begriipen. ^ 12& bragisetje : oJrer ssulk eene jgraeht met 'de «^il6 diepei raaden oa 6en: yuil modderig water istond laij. Qok maaii Mge^ieel ;^ niet aaii', toeA ik bij/ den «ar«ti^':.Tik>rza8Ugea..Jlqp;op:hetaEdYe bevxmd^ dab de ^kdde bamboezoH in eene ^ wentelende be^^e-^ ging. Jc^raioen y : alai T^Bden zij mij den overtoglr niot >iFergiu{nfipnw rllas txok jk* m^nen yoet weder twkg i «to' doeg ^een oog- tati afgr^ssen . op - deii. ^ciltikbar^ndeii pool^ «welke in haxe diepste rust VQ9f. /.imifxH . toeten. lag, terwijl de 2wartgraen0 Qpperrlikktei-.alflihta ua ea dan dooc eene : water-r) 91^ .^,' :gon^«^e. mug in eene flaanwe bewegtn^ iwmi en een kringje yertoonden. ~ {Ir wa^ bier 9 eyfanmin, als bij den yroeger bnt;* m9§tt^;pla$i aantarugkeeren te denkenji ••^ oek st)i?A)^tor dQi^odderpoel sicbregts en liiiks zoo yec 9itu:.'flat.'Jb<^t;;eeQe yergee&cbe moeite zau zijh ge-K lfl^t> ni»ar een.omweg te boeken. '-. D^idftj; vbegan teoeinde te spoeden, de yreesy yao: door, deu avond te ¥K)rden oyer?aUen^ dreef inij yoorwakrts op den geyaarlijken qyoctogU' Aan: de leuning; waagde ik bet naauwelijks de bandrier aj^n, deMrijl ik met rede be^orgd was; dat se ' mij een leeli^ken trek zou.spelen. Zt>o yoorzi^g mogelijk ayanceerde ik eene scbuinsche^.positie; en^ Wi^ ree4s.de belft yan bet ycrnddigeltikkig oivler, toen, mij eene dsizeling oyeryiel, did mij* bijna naar beneden deed 8torten« Ik.gayoeidfiL^dai ik. niij niet Ii3& Mtigw btaande kon honden ^h^poogden ikL^d^sexi niterston nood hti boo Iyer te brengen^ dat ik[op JietYotidd te bitten kWam,'bopiq[|ide mtj don veir^ det tfe snlUiiL.luuaLiien YOlB^tschtdVe^• ^ Xerwi^l -fla noet , het.frootfite. gevaar en eene iMgsiige^ iisA]^^ mng^ Toeniigtig biikkendi', aifa deel ^t^chX'Ui betaikea ^ daagde er reddklg o^: efOii -{taoT' Btetigo Jan^anen, dij^ i^ch tot ipt|ne'OTergfoate:Mijd$cltflp OQTerwadiilis aan mijae oogeik ifeiiXMimiexiv^^^f^^ dinr/i^iluuimi^ mija toeitand en miiderIiii^:^po|^4 genJzieode^ Eeikfce.tikij> zijn. ligdluiani' - ^rebr ^o^t^ 4in luuot der graoht> uitstrekkend^^ <tQr^l tti}}i metgezel hem hielp^ < om . het er^urppigt' ^iW^ti verliexeni eene redd<^ide hand^ dje ik ttatt V4r- ti^HK^n^Smfn^ to mq met een k^aclitigl^d wk SBtg orergduakld^' 2(a mijhe ^poregte^ dankbaai^l^tt aan dea behouder van m^n leven^ *of>ten itiiniM zeker van mijns kkederen^ te hebben-'«ii«g«dj^kf en door eea ' ropql^ ^ bewezen ^ stapl^ ik' ijiffigs iroorfc 9 . . iui)eev8t met ^eel Vei^waadei^ifig ^ •WeiAif lelfToldpebing te Ii^ebben beschoawd^lioe vlagide tWee inlaiiders faet bewdgelijlce Tcmdeltje 0Vdr(l[iii^ gen^ dat mij isQo laiig had opgehouddn^ en zptid«r- httlp^inog -n'ij wat langer 20U h^ben iitmn^ doen VetPtoeven^ -^ ' Al weder een geraat tootbij^ dachi ik'^ mi<^t het tech eindelijk wel gaan I Nog maai- eeii iitttf>^ l§e h^id ik te marchevea, dit ^wi^t ik Tsm de 'Uatst lay ^nitmoete . inlanders; apoedtg sou lit dns dp M^ft getns^ iaamhu mbeudetiL^ en iii$ ti4 ^>de * tat^ -gertane TetmodijeiiisaMi t^ dege te goed doen. - De liitte Treis yoorbi), een «angenaftm. koelje wai o^ dea^lre ^rolgd; met den meeiten last Veifvdigde ik i^ijii ^fregy.Tooral toea^ik weldsa het einde 'mi JMt'i)6sch bespeurde^ eii Mlaijue ^dotste Trees voor 4i^eri diiatdoot! Yevd^een*' . < : 1 :^ .::,i::. Wie fiaderde ttiii daar eeln»kkps> tiK^ een tkyitfk •T^i^ Tnf^cutf 'Mqn -oode^ kiikbL LOMPiVt die ^1^ dtckt^ dat in 'do ^caiiuw inj nii>n gded was gibk^ Yen ^ of lietrer ^ aau :wien' ik" in het^ geheeV fliet 4iiad.geda^^ Mijhe irei^eoleoten^ dip in bet eer A ^nacKi op hernHdidden geslageny xiende dat did ^ociide^ knaap^ 2icb or^r injns meters afvred^ei^ irei^tfi^bstte <dbor sdcb op faet dek isargelods ttiti t^ itTekken^enin den:^;oiinegloed tesiooren^^ Ikaddeik hem tfAtt land Jben netted en gdast; miy'^j^ te isoeken en bij m$ te blqteti* De^arme suiket'wtt6 w^ gebeel mis^elo(^en , een ^iideren weg gievidigd liebbendel dati ik} hij was opgetogen ' yab biijd"^ schap, dat hi) mij eindelijk irdnd; ik wwld ^ne blijdsohap gedeeld hebben y indlenhij tiai) 4ien^ reiv kwikkelijken teng dmiyennat of likeur Ua4 kiih'^ nen aanbiedeiiry om mijne ter nider^^age^eFUe^ Wttsgeesten weder, op te wekkeiii Doch daamn^ aan <iie noodzakelijke rowrisorg bad' bif iiet eesii gedaehl , ntt was z^n geti^lsehap^ imij koog^t oiitei^ achillig. O, blij gezigt! huizen nabijj %Wii. nade- ren: eene kampong. Het is TJikao.Kramangy een half uiir van Tjikao Bandongj de plaats onaer bestemm^kig gelegen. Yerheugd van te kuhneu uit- ruatenyliet ik mi] naar de woning tan den regent geleiden, die mij vriendelijk ontving, ^n^ wijl de pra^uw waowchijnUjk toch niet »>a aangekomea. , zijn^ en bet reeds duister was^ huisvesting tot den yol- g^bden morgen aanbood. >Ik maakte Tan zijno gnlheid gebruiky en ontbaalde helm daarentegen op hetTeiv hacLl i^jner reisayonturen , die bij lagchehde aan* jboorde*. Na een goed sonper eq. eenen terkwik- kelijken. slaa|^y nam ik afscheid van mijnen gkiat- beer en spbedde mij naat Tjihao Bandong. De praaiiw was reeds voor een nur aankomen. ]M!ijne yrienden Waren op den oeyer der rivier.^ die aaH bket. ein46 der kampong voorbij strobmdej bij het ^mtladen der bagage tegenwoordig. iHu^ne ongor rustheid over^mijd uitblijren) die d<>or hetgeen' men hun ran de tijgers in den omtrek tan Tjikmtt terhaald had 9 ontstaan .was, maakte plaats voor eeue letendige betuiging van ti^engde, toen zij mij zagen verschijnen.. Eerst.Tijf dageoti g&leden.hebben wij Tjikao Bandong Terlateu, ran welke plaaU ik u weinig zal zeggea, dewijl z^ geeile bijzon- derheid bevat. Het is eenyrij-groot en net dorp^ bijna aUeen door Ghinezen bewoond. iOLUBEN {onderUng).^ fiezondheidl Tot wederziensi Aangename nachtrust! ^ ' ^ Saint heeren ! A revoir ! etc. • I « f ;l( « ( /',■•<< / f / I > I ~« I *t • < .> V. 1 I » ^ i \'" • \^: A i<«)\ .\ ■ • , '. >* • •. \.'N • • » » ■1 .^ « C ' 1 ' • > • ">'* I .i ,'l . •t^,^ i f> ' ' . • I > I • I t * ^ • •r • ..: a I V. J « • I : auEm nfosTi, OF DE C L U B I) k R' k A 06 B S. DERDE AVOND. (bUIVA AL DE LEDEN TAN DEN YORIGEN AYOND.) Na eenige gesprekken over het weder^ herigten uit de Bataviasche couranf, het afsterpen van iennisseriy tooneelen in ^de Societeit de acir^ monie voorgevcdlen , enz. alles ter dege ofge— spoeld met den rozerikleurigen nectar, vangt de heer huller due dan: \ HULLER. JVLij is heden lets zeer aangenaams gebeurd. Mijn goede koetsler kamiri^ die ikdacht^ dat reeds uitgiestapt was, en te midden zijiier ya- deren te Sogor begrayen lag, is dezen namiddag geheel onyerwachts weder bij mij komen opdagen y en heeft zijne werkzaai^heden terstond met ijyer I ' \ herTat* Drid maandanr : gelsden ^ was h^^ tem gb*- Volge eener langdarige ziekte^ in' een 'vrandelend geraamte veranderd^ zoodat : ik .deiji mood bpgaf ^ yskn bjdit vreder dienst vaii ikem te zullen' hebbcti^ en mi) aieer bedroefiie , rdat zalk jcen bekwaam en g^tronw dienaar voor mij « 'revforen f . iiiipiey« • in' * eenen hopeloozen toestand was. Ik /deed alle mogelijke zorg 'roov hem^dragidn, en. wilde niet^ dat iiij'liet mixisj;e.weid^,.20u'^Ter-^ rjgten, ofachooii zijn ijver, die 'geenszuid dp<^r d^ krackt der. ei^kte was tor neder geshgen -, htof geistadig iiazidreef , om den nieuwen koetsiery dk^m ik in/.:dii3nst' haii xnoeten 'neme% dk faehalpKama hand te bie4en. . .....> Qp . eenen yroegen morgen^ dat ApedaiiSs (^) naal*: Bmiens^rg afzond^ kwam >KAiiiiRT»:> dooo twee' b^ienden ' ^ndersteund , zich . ban mij .vei>-; toonen; ' iMet eene zwakke stem:^ de matte K>ogeit near de afti^de geri^t y yerzocht mij de arme jon-^ gen^ dat ik iheoQi ;iiiogt tei^iianen ranobet yeoDhrek (ler pedaUVs gebruik te maken», Jomt.zicb; naei) zqne gbbodrteplaata .Bogor^ ,-rr-*! zoo: moemen, de Jayanen Bdikkzorgy^ te b^g«VQn^<elK te.iracb^ teix^..dooF .hul^'uran eenen Doelaa :('f-)i in de fris^ r I , . * < ) eene bamboezen kap bedekt. ({>} Pe,inlaii^che |e^ee8- eii heelkundigen , 'v^'orden Doekpn ge- noemd. ' In bet verrolg Tan dit gesprek zal nador oyer deze lie- 9* l33 iche iacht dier geiEonde landstreek van zijne nit- teretide ziekta te worden hersteld. Volgaame gaf tk mijne .toesteminiiig . en een schriftelijk bewqs ran desseWe en* ran het goed gedrag des lijders^ dien ik . op eene'.der karrea zag tillen, en^lang— Mam,' gelijk ik dacfat, naar. sijne laatate weBing, w^voeren. £n heden komt mij die zelfde kamiri weder opixiekea., friscli en gezond als ooit, met een toI gelaaty dik en yet, zoodat ik hem waarlijk op het eerste gezigt.niet herkende. Er moeten knn- dige Ihekonfs Xe)J}uUensu>rg zijn, of. de berglucht moest er wel eene zeer heilzame uitwerking voor een zieken hebben. Kahri schreef zq^ne genezing aan de eerste omstandigheid toe* Hij zag met eene uitgelatene yreugde, dat zijnp teragkomstemij. genoegen deed, en verzocht mij zijne vorige funo- tien onmiddelIi>k te mogen hervatten. Dit stpnd ik he|n toe , waarop hij na kleiue debatten met zijnea opvolger lad intermt, welke ik eindigde, dooi? dezen tot .andere Waardigheden te roepen, zijne oade yrienden, de paarden, diebij'het hoo« ren der stem van hunnenr chef » de koppen om* weudden . -en hem schenen te faerkennen , iveder onder zijne zorg en directie nam. Gij had eens moeten zien, met welk eene blijde Venrondering den , en den invloed , dien zi) o|> den JaTaan uitoefenen , worden gehandeld. i55 4e • kameriaden ' yan kajobi^ den ala het ware nit het . graf: yerrezeden yrtend omriDgden en hem 4uizend yiagen deden, die hij geen/tijd had te beantvroorden , zoo. druk had hij het« En geen wonder! <— Hij .- moest , om zich te insUdtereny imij herwaarts r^den. : — Dit heef t hij gedaan y en zich iyan alien aangegaapt^ met eene fierheidop (den bok geplaatst, als ware hq met lanweren be* iktanst^ op eon' triumfwagen gezetdn. lAKSEN*'; De. geinkkige herstelling yan uwen ikoetsier^ is waai^schijnlijk meer te danken aan hat » ^zonde klimaat yan Buitenzorff in tegenoyerfltel- ling yan de brandende. esi onzuiyere lucht, die wij rhier in de omstreken yan Bcttavia inademen^ dan aan de kunde der Doekon?8, dewijl deze oyer het algemeen^ in geyaarlijke.ziekten, zeer weinig te betrotiwen zijn, alleen raad wetende yoor g^ ringe en aliedaagsche toevallen^ zoo als kleine w<mden en der^^lijken. Een duidelijk bewijs yan hanneinietigheid leyert de beyolking yan /ava. op, die yoor een liental jaren aaninerkelijk minder was. diah tegenWoordig. Tot dien tijd toe warisn de Jayanen , alleen aan ihnnne eigene genees- en iheelkundigen overgelatoa^ en de endemische.ziek- -ten^iasoo als kwaadaardige koortsen^ diarrheen, de Cholera morbus maar yooral de kinderpokken ^ woedden yreessehjker dan de pest in het ongeluk- kige land» Bank zij den edelen en menschlieyeti-^ l34 den' Bftffoii VAte dbii GkPjniUBN ^ ondefr wiens wi|s en verUclit biostiiiir, in ielke Residentie eaa Euro- :pesche getieea*- en heelikieester 19 geplaatsty die te- yens als opeieoer der yaccineiiiietrde tntoefianiiig .en Ters^^idmg der. seoo JleibBatne inestihg 'is:be>^ last- De gezegeiide' getolgen Tan dezen maatregel <fisijn bijaa aknn-op JAPa^ zo^wel als in de Jlfo- 'luische en andeie eilandea oiideri'!bet']^(edeflandBch bestuar behoorende, zfgtbaar. Hbe yele.daitand^ inlanders- zijn b« y. in iSsi^.toeii de Cholera fnojihs9 :zo6 sehrikfcdijt wocjdde^ door<dett'bbyen *all(9a lof yerheyenen diensiijyer'^ de* kande enop- iletteudheid der Nederlandadbe doctoren, die/zelyen ^moedig het grootste leyensgeyfl^r. trbtaeerdciij , !ge- 'lukkig geried geworden* \ , De yerspreidiiig der yaccineiliaeft yoQral de -heerlijkste yrnchten gedcagen. jOm sleckto' Hn 'i ybdrbeeld aan te halen; de plaatseli^'ke fattolmeester iin de Residentle der Preanger R^gentachappeny de yerdiemtelijke bruinimga^ heeft in den tqd yau zeyen of acht jaren, met behulp deir inlandiche iPriesters, die als yacoihateurs eene be29C)ldiging< yan ::tien of twaalf guldens jnaandel^ks yan. bet Gou- 'yememeiit genieten, meer dait>«3o^ooo kinderen 'ingeent, alleu^ een yan de duizend mogel^r uit-*. gezonderd , met het gelukkigste geydg (^}. Het ■ : ■ J — , 1 ' ''. , ' (^) £en iiaauwkeuii(; en bclaD^rijk yersla{T van dd heilzame uit- weikselen d&r Vactine op Jai^a^ vindt men in de liaild- en Zee- / i35 aanstdlleii >}raik. bodoelisigen yan een weldadig Beaimxr hebfaen on^r darworpen* . . : r ^Stfim Het is to hopcn, dat de ge^ieele beyol- king Van dit sehooneeiland allengsfcens die heil*^ zame bedoelingen. ..zal inzien en beter voor zich zelve bezorgd zijm De Jayaan 4ack is zaac wel yo<Mr oyertniging^ yatbaar, wanneer bij door eene yeorstandige band geleid en door ^qpe webpreken- detoDg xmderrigt wordt. tDB .WIT.' 'Indien bet miy geoorlobfd'is, beeran^ yan'dit geneeakundig onderwerp, ^aarin ik^yoT'^ geeft' bet inij^ bi|tei^ "wein^ belang -stely af te « stappeuy wenacbtei ik u een geyalletje- xnede te deelen, dat de beer muIiL^il door bet yerbaal der terugkomat yan z^n^ reials dood gewaande koet-* sier, in mijn gebeugen beeft tecug geroepexi. He^ betreft een mijner bedienden^ aan wien ik eeae ef^en aangename > > jai - inogel^ Tiog aaingenamer^ yerrassiiig beb te.dankea:gebad. ' iEIetatrcd^te m^ tot een bewijs, dat wij, ond niitimariiipeten baas?* / ten^ om iemand. te yeroordeelen ^ cor t^ye¥)8 tet een blijk^yan de tbonw der Jayanen jegens. bnniie * meesters , wanneer deze ben. ]nenscbeli)k beban- delen en bunne verknocbtbeid wi^teiSitB: yerdienen« Uw stilsBwi}gen geeft mij . xno^d^ oni< yoort >te .galau;.' Die zwijgt 5 consenteert. Toen ik) eenige jaren geleden, als een ambte- 15/ naai^tje vaii, IwAAexd vijMg guldens des jxunandA ^ te ;fitoifon^ geplaatst >iva8, fbeapeaxde: ik !op zdkep t«ea dag y h§ )i6t inapecteren xmjner prOyiaiB i van wijn'^ tabak^ ieinz. dat ik op het .punt was^ ran ^$-' gdieel T<aii'die 'dnontbaediika, tijdvoikaiiteiide prq^ukten ^dutbloot te iUmi' ;Mijue J&nancseii wai^ l^eti kK^eeb/rjiaixnnerlqk&iiftaBstaiidi) ai^eDliiec waf het ' noodzakdiijk 9 4at- ik cea nifcuwen. rjoorraftd opdeed^ om, bij het ontyangen ee'ner visile iiujii latsoen te 'kttnnen ophoaden^' 'ea onij ia .eebzame «Mu troost en onderhoud te Terschaffen; "wbiit 6£a6ticoa ik bet met den dea^undigen oicero 4iDB hen y wanneer hij , van del letteroefeningen spre^ iMlde^.^zegti: ajunt, ahleciemi:^ otnanty pfsrjugium ac ' B^laikaH praebent , pemoctdnteap TuAtBCun^^ per^ grinantur , - ruBtitutntur; xoo^ hoiideak het echter daarroor, >— en de goisd^ dcsao dacht ej: ofnge- twijfeld ey^n eens oyer^ l^oewel h^.hetiitsoo]: .sich vilyen houdt , dat \ de *. imttsgtte \ en aangenaaanste letteroefeniii^, wnnnoeor' zijoniet .nu' en dan n;iet een glaasje beyocht^d wordt-^ . eindel^k in .het drooge^alt^ Alonse igeleea^ ondgastensi^j vr&di ik, van mijn gevoelen. " ['] . Ik.moest dus een nieigise^ rocaqpsuad vopdoen en denzelyen'yan Batopia doen komeu, als de naast- bij zijnde stad, waar tnen zich al het noodige kon aanschaffen; Baar ik in het geheel niet zekeip was, van bq de JBataviaache koc^lieden krediei te tol« led TerwcFV^B) 2doo yi^^B liet noddi®^ gtreede ] woonteyniet^dle ixnfiaste lEfoeite: g^Jrtiard/- BE^t gelafcfee .mq-ioirenwdyjeeh hdndbrdtal isofp^ep : bijr Soerottg'ixA'in^yleNi bcargkiMiap » flie- - gi^. e^ jpt^Ar }ayen*:4taet' den pieeste&^iJTei: Iiiad gediisi^^ •en, Ted kdtxanderheids: lieeat im .hef ikity^iM .irm^iiOQiiir . . _ • ••• , • _ - viMo9rang^* :zeide,iky xt.gij.iiiQet .oaaiSjAltol^ )yZorg ;dat- gij^ iieden: een tientjd idingei^ .beppreebi^ »eeix ibirieQe aaii.:liet adres ,taii .den .Jcpopjmn )»H06i^ige andcre vstflD^bn ^t cmtaritxigeUy.^l^^ >gij deugeyraagded pr^s i^eietubQUlen. , >QGi.geld> i»4a(t> ik ti' terJatand 0tdl^\ eii waafvai;! gij .ja^ li^rekeiiBoliafp zpljtidoen, js. genoQgsaam vcklE di^n aiinkoop eit ; yoor lIz^ vertermg /op wegt )> goed^ 'socg Toor :de oi^erlaanengst, hpnd eel tiaaaani obg op 'uw^ Ueden^ en' tra^t ^itoo >poedig t> mogel^ ; ^temg :te jaijaiwl j:iBiiinea .Veeriien 4agen »wacht ik u (^y^ .« etc eene Idicpe/ buigingieii! een* 1 ▼certig* a yicr en vc^tig uren. ^De.Kpelis of 4ragers ziin sterke 'efl*VIiiggc tiiaen,'die; tegen een zcier geriug looh, per padl bere- ktaii, imbt iecn >90rwond<rlimn spoed huamo .▼rackt oteifkrengen. dig %Goed Tiujnkeer^^ dam- BdsHONO liet; btfieQ^ TQ6r! i.dei».> Itdopmiin. aab.^..^n. .^Ing j^rstoiidi. Skva ^etal.li^'cen llad» Ik^betaalde itan de^e liodej); ]%mi loolL • in jYoOrachi^ty waartegea sij ^ gedurendev.d^O marsch yoor hun ond^chotid msmMiOi isorgea j eti ^ftg hen , . in deu : yroegeii morgeil^ .Ondto jhet ge- lesilie^viln^BaBEOKG^ dem weg xmr de Ji^fdatad .11 JDa: yeertien dagen t!ei!ll)Bpeni:..Sed«]:t aoht dagw .T6]»inaohtte ik ceeda en berond .nlij teio^ede^ ids een: yisch op eene bo^ ctrod* ;Geen,BCfB&0NX^9 -9^6116 Jtoc/if?A: daagdext op., fij|;.liei lae4'^ieisbJii:9 dat ik sOTiar deze: yertraginggeroelde^ .begotmeU zidbi T^eds heim^jke T^rw^itingen ^'.y<>egein> die ik- mij zel^iren.. maakte oyec. xnijicbe; .pnypot^^igtigh^ ,yaii zoo yeel geld^ — ^ en itider^aiEidfhotiderd gi:)lK den. wanni .i:oexunaak gee^e Ueinl§heiA yoormij^ aan eeii) {faVaati^sohen bediiende to^ t^ yert^puw^il. .Bl^ne^ onge^ustbeidj 9t6eg itep! i14pV''1^o^>^ W ^^^"^ -masdaacht dagen yerliepen^ i9nl.de' s^0 ^^enscl^r te ■ wijnkist niet .opdaagde. JBet.';U ged^^9.« d^^t ik, ik boet zwaar voor mijn blind Tertronwen op een inlander, toot wien honderd guldens een onber^kenbare. achat izijn,, Nioamer^.zie ik die lieye mopperi weferj en IfiyrssoHN^s roode baai zal mij • geen roes yerpbrzaken. * ' • V • Misnoegd en gcommig was ak naar bed gegaan i4o ed had de gefaeele nacht gedrbomd yan de zoo noodl&tlig uitgevaUene apiboBsade* Bij hat krieken Tan den dag stond ik op , en nam roor, naaaw- kearig ^ait te Toracken of geen der dragera in het dorp^ Was terug gekomen en xnij (Mntrent de toe- dragt d$r zaak kon inlichten« Ik dead de kamerdenr open , en o^^hoe veiv l>aasd en verrokt teyens was ik niet op Jbet - zien van mijn braven boerong, die gerust op zijn ^atje ('^) yooir n^ijne deur had Hggemte slapen. 'Hij was in den nacht met zijn yolkje aailgekomen y -en berigtte mij dat alles- in orde was 7 gri^k ik obk aldta gewaar werd^.toen ik mijne o<^en yer- d^^ de kamer- in sloeg. Eene kist, waaraan de ' bamboefsen . draagho^>^ls i nog bevestigd waren , le-^ Verde ' tox\ de aangenaamste yertooning )op» Niet fenger,) dadbt ik, zullen de lieve flesschen die , xiaarin yerborgeni zijn, onder den wreeden druk yan dat deksel gekneld blijyenl Al het oyerige dat ik besteld had, tabak, deftfge lange^ ptjpen,. zorgyoldig in hooi gepakt; zelfs flesdbjes pomerwU ien^ spiritiis en meer andere waren, Was yoltal- {f) Het bed yan een Jaraan is zoo eenyoudig als men zich maar yerbeelden kan, Hij spreidt eene Biesea mat {fSkar)^ op den gl^qnd ^ . 'wannf er^ er f*fiKtvi brits itoorhandeu is , legt een smal kuf- sen. {fantal kapala) onder zijn hoofd en dekt zicli met eene ka- toenen sprei of met zijn borenkleed {hadjoe otkabajd)^ Wanneer kij op.reis is, draagt hi\ deie h^ie foumiture bij zicb.. i4i Ijg dear') ^ en al ware - ik in 4en alechtaten latm geweest, asoo had ik geene aanmerkihgen te-maken gehad. ' Qoch i]k was daarentegen 200 blijde ab iemand, die onverwachts een' schat heeft geronden ; aan het lang mtblijren van boerono daeht ik geheel niet me^r^ en'de kaalflte'ttityliigt yati zijnentwege sou TOOT gereede mnnt hij mij hebbeii gegolden. Maar de goede jongen wist sijue laage afweadgheid volkomen te regtvaardigen* Hij had'4>p de heeii^ reis het ongelnk- gehad yan jBijn.yoet te T^tiii- ten 9 en was daardoor opgehouden geworden y en acht dagen hiter te Batapia aangekomeaiy dan hij zich had yoorgesteld. Eenige regels die de koop- man LBYresoHN -hem tot tbewijs yan den dag zij-* ner aankomst, badmedegegeyen^ d6deil mij !geen oogenblik aan de waarheid yan zijn yerhaal twij- felen y dewijl ik wel wist dat , eoodra ier geen Yoornemen yan schefanerij bq hem bestond^ en dit bleek:niet te hebben bestaan^ sledits ^n onr* yoorzien toeyal y hem zoqdanig oyer deu. ^jd yan zijne geliefde yaderlandsche. «treken kon .hebben yerw^derd gehonden*. Daar boe&okg mij nog geld terngbr^Lgt, zoodat ik 00k in. dit opzigt reden had 9 oyer, hem yoldaan te zijn, was ik ia de gelegenhdid » om hem mijn geno^enibyer z^n qy^r en eerlijkheid aan deki dag te ' leggen. Dit was met een yijftal ropijen l43 gedaan^ wellce dei| knaap vaB Trengde deden op^ springen. - Opk de koeWs stelde ik^ doot eene geringe gift> yoor liun oponthoud schadeloos. De hoadeird guldens' warenToor aUes genoegau^amj'en ik was .'gelakkig in li43t bezit der jaet aoo veld ongediiiM en. angst Terbdidde veraaaperinlt^li* Bpb«« KOKG is, na dit» geVa! zoo* zeer in kique^gunst gekoinan^ 'dat:^ik' siju maandelifksch trakt^mont allengskeoQs: Yeviioogd^ en hem to:t dp dezen dag in* rnijne 4i«nlst IgeUouden heb. • Sadeot in^ dit it gebeurd ^ heb ik mij altijd y moo yedmogQlijk>gewacht9TanTOoro(nrd6eIentegeil inlanders te Jboestenm , - of iemand httnuer zonder genoegzamen <^rond vau' slechtkeid yerdacht te honden. Tot' op -heden li^b ik iO0k sUtfds 6nd^«^ ▼onden 9 dat Uet karaktor' yan den JaTaan\ yooral nit de bergstin^ken-^ ylin diefstal en ontik>tiiw ge^ heel afkeerig is. - ish. TR^MOUZLLA-Ki^RitHOcnhrBR; Ja ja; mijnheer BE wit! die wiJA^ die wijn^ dien gij ^55ob JOHvert* hoopt liog te 'fattis kteegt, beeft u aoo V^el Yriead^ schap Tpor de iBlanderaiingeboezemd*^ Jkrm^ ww^ schen! hoe zoudt gij ze yegen^ indien. iLwknedfait Mis yergeten bad tetug.te kpmen^ DB GROOT* Ik b^ bet karakter: der bergbe-r woneirs> ook steeds yan eene yoordeeliger zijde lee** ren kenuen^' Hetgeen mij' bet meeste inlienbet baagty IS die eenyotidigheid yan zeden, die aarts^ x45 y^erijiiie gasj^irrillifidy tlie^ stiUe Treedisame'lniiB* s^'kheidy dl^ vooral in de \Preimger, RegentscAap^ texifot^f . , WQr^U. atogetrofibfi* > Die • isedeu ddarvta i* bpf^fSMk^Ujk .d62a&^ tlat dieilifidbn sseiesr i^elden iiLt.'aaturtJJlig ko^nan' ipeliEnibpBaiieHj. wanAihet i» 4$m9 onl^wistbere waaiibeidy.«n:.die ohk voar-^ wb»;rnwt.tDt Mce strtAt, dut, m,de: pbatsea, ^ftfoi TO^.bliiaakeDii.wooiiaehtigs^^ ,tle zedeh der met vb«AL iOmgaatadtt;: inktidoca. smr verbaBWid:««i bedcHrmi' i^j»,>iBn :dat!o0lc;Tooval dkar ond^r de IfialttteitidftiinMatei.didGitalifih plaata hobbeiu Sren-* wel^M^datai )(i^ <8tevt^ vtfgdL.^nder uitioiidiiinjag b^ hfib :ik::(^ .Jftyail^iit! aati^eto^^ die^ na..jaren dezelfde opregtkeid . w- • q^ Vo«idigheid . T^n i aedeh: ]i«^4d^ ; beiraazd; > die den :bergbewoner aoof Tcx>r- deelig .><^n^U(()9qh^i4<9n» . Z^f» ke^ ik .eeneiai Javaan.y d^.ntotw^sjneix :faeer, drie jai^en in JSuropa heeft gc^woi»id.9 >en jdeozelven .aldaar met. eene handig^ l^idien^ een^ iJTiar:gediend > wolke den beaten £u*^ sopeifihcl&'.bediende teft yebvbeeld zouden Uebben kluinen 4mkkan» Na yerlbop rftn, dien tijd deed sqit beer,. (die <mder'isiJ2tt afwezige vriisilden be*^) bMU:^ , Tet gbefsche . moeite^ om bem bet iwrliin** gipi n^T 9ii>]i^.¥ftderknd nit bet bpofd te pralen. . L:TAiiiec(B&A. wUde. met aUe.gewdd weder aaar Indie j^tGa Jtneekte zijm beer zoo bng^ totdezer i44 hem eindelijk aan eenen seekapitein, die naaf Bet- tavia Irer^k^afmbeVaL Zoo kwam de^goede TRA- SOEKA op zijn 'geboortegrond in het JBidi^nsaotg^ 9cbe teriig) en ontdeed zich. dadelifk ss^^l-^itn de kleeding - dbr Earopeanea, die Iiij >liaS' aange^ notnani, ala yan, hanne gebruiken. ik^bebiieili aangetroffien In- eeiie Heine Kof^ongy^to nndden Yaia:ecti. talrijk gezin, bezig met 'ecin mandf^'te ▼kchteh.. Zijn, kostuum was dat vaii aayne land<^ genooten^ en wie: lient niet ke^&v -zou lMMS)YaatV' lijk geloofd Hebben^ dAt d6 manmelvdat ee»v4«i^ dig Toorkoinen en in liat bcUi^at&aiiBebe^koatttum drie jaren kng in N^derUtnds hoofdstad had ^- woond, en zich door >VIfagheid en scloranderheid zoo zeer onders^heiden , ' dat de klear ali^ii hem als een Oosterling deed kennen. ^!.'' :.s MEHER. Een zonderling contrast iiissch^h'deii Jayaan , waaryan gij sprieekt , en mejufyrouWiKAB!^ LBYELD geboren yak db VRnHESO^ isehdohneesi-' teresse^ te JSuitenzorg j len eene geborene f .KtS^^iWE/i^ adke, Deze djime ia in hare^cprilie/jeogd, ^Ifdf twaalf jaren oud zijnde^ door eene HoUand8<|ai0 familie y die repatrieerde/ , .medegenomea ^ en heeft een aantal jaren in j^maierdamgdeetd.- Het wipia kort na de omwenteling : yan. 1795^ dat zij aldaar aankwam^ eh haar meester en meeatei^^ 'die ^te de partij der zoogenattmde PaiHoiten^ h(bhoo!rdSiny wilden 00k het arm bruin mei^j^ tot ' huQ ian*^ hang l^ekken^ p|;i dQOjp.t^p • feasor, me t.tjen wijdschen naam van maria van de vrijuibid. ,; 4 .. I^jufvrcmy^r yAN, .D,f , yRiniEii) • tierde intusschen ^'V^r^g .wJ^aar. niouw: yaderlarid,.^n ^^agJhiQt rijk 4er Frifheid, Gel^'iheid en JSroederschap voor- .])ij^aaii> zondeir dat s^ij, in Y^^vyril van haar :iiaam:^. ei: r^ be]img in sjtelde. Na in de ge- ^heimen. der leea- ^n achr^fkunst te zijn vingewijd en alles wat tot de liui9}iouding van een Neder- landscb gf)zuibe)]poi;t^ yolkamen tehehben geleerd^ had zij het ongelcik^ haar' meester en meesteres te Terliea^y zoodat ^ijin yreemde dienst moest oveigaan» • ., ^' i ..' ■ . » Een ^antal jaren heeft z^ zoo in AmBierdcan geleefd« buiten hare kleur^ eene volmaakte Anv^ sterdamsche* E|indelgk is haar aangeboden, om ^et de familie ran een' Indijschen. ambtenaar naar Bataida oyer te steken , hetgeen z^ heeft aangeno- jnen^^en behoudan in haar geboorteland is ge- arriyeerd. Door wdk toedoepoi zij schoolmeesteres te Bui- tenifOrg is gewc^rden^ weet ik niet , doeh zij staat als zopdanig in Oonyernements betrekking ^ en geniet eene kleine bezoldiging^ buiten helgeen de ' schoolkinderen yan gegoede oudera haar op- brengen. Ik b^n, onlangs mij te Buitenzorg, be- vindende y in de geleg^x^eid geweest y jafurouw YAW flB TRUHEID^ of liever jufvrouw marlbvelp, lO i46 'want z{j Is met een zeketen »A.RLl^TfiLti g^tirotiwd ^ een bezoek tegeveii;' ' *' '' Haal: be^hka^d^ tobn, Witbif l^ollaiid^^'ibbent, nette Eurc^^esclid Heeding, eti guile ontVaU^si^msf- fen m^ ^ fett staken geWeldlg tf *ij die Vaii^aWt echtgenbot, die een Wdte b66t^enkih!b^I sch^^tti; ^ ^er baVelbbs in d^ pliii^^ tiiba^ ^h ^^ini^ ided aan li6t gespfek iliuil, maair na wemige' bbgen- blikken Vert6eveYi^ de kiime:^ V^llet, ^'et ^h rijststabiper geWapend. Z^ii '\lTOUWtje- Vertelde oris , dat haar man , (dtih '^^j nil In lie t ' dtlAef - •htiis met Vecl xxiSbehce rijsit nootden^ ^ar^i'ibiWfe/i) ^ een groot liefbebber was van bet baiswetk tete^- rigtenj terwijl ^ii^eiischappeii ,' b^t l^iie'ti to'^chrij- veil iiietede iij , iiiet' tot z^^ dfe^attement be^ hoorden, en de be6efeliing tfe'tt^lvcf steeds m^t veracbtit^ door hem wertt 'gWefclineetd' eri Viin de hand geWezen. • ' MejiifVronw ftintEVEtft V^riocht z^qtidiy ot£[ een liedje te zingen ^ onthaalde ons , na eenlge 'zedige rerontschuldigingen) eerst op een'tloH^dsch deun* tje uit ApdIMa tnar^ctiiiher^ , ' eh daama 6p bet ii3Tt>Intionriarr gbzang - vaii ' den* ' 'MarsetBaaiisoKen marsch,\^/lfo>2^ enfant ik ia patrie. ' ' - Wfj veriieten de • Inaftittittice , deWgl Wq jiiisrt: e^n ][miloton klejne sbhbo^^^ns' ill aianto^t ^at^en. Ik had g^legenheid' gtedfen , 4fer^jl^ '«j itiffij zette , om haar schrlft ih i^nfihott-iv te' H^mhA. • i • I l47 ^jHbllanilscb^ .,)?e^0l^u' .Db ..stijlt.iwas .zoo : — aoo 77- ;^€ii /it 'fli^d. refine ]9MHsite,> ; pm^ te !>^EiiJpeiif, ii^t Jfaet ^ def.MHYftdS .WftA. 90n .^^^l^est . w^s y odjl vec- . JA.NSEN* DewijI . f miii ; < :crY6ir > h^ ihirakter . der Ja- .TaneuiiajitekfeiiijoeJi..^^ ^emtrijdigheden ,, die ;zich Tfliaik lin hetebJ^ve ^^ffdo^n^. besphouweu, zal ik u •een ^TftT. aned^e^l^u m^^t: w&Uigt eenigea uwar wbeUnd lis;^ ^eoDtvoariiMnige: j^r^^ in iSax. uapoie- l9k,':plaaft» !bftd^[ lEtjbeli^^r^^JiUjkt :4at .dj^, >4p9i^ [ide- ibai^ aKW;/ eftnyottdige J«^^^ dio' s^elden <>f nooit tot' lifiteasa^xie toeiifliigtriiiedmt.eiL ge^nszins -dsj ^aan is^. bm. ^^dsdoorjlt^oh^ecplannen te-:sme- - dledi/ ^ 1 . whter / zoesr. wd 2l$i]i iiiogimrk weet te be- f eik^ y waanefiT Idringetido ' • ^^ : . geva^f Iijj|;:e i)^- stafndigiijedfin 9 . dd .grootst« teg^WoardigJieid yan ge«t TeniukAendby'MjaffiiiieBi )1)eslisiQeud« ^tap.ziood- * Negen^ soldarten Tan >de -^chtjid^dQ (ifdedli9g.^.alr 'de. idiemst. ' yam: £dntfwi3](. dea^^ ](rQ|rla(^;, jen >dichdii viZaS2e7ii(^.{yoQr:Qi\ze{ koloiugn^^gjdeiv- ' gagcexid 1 hiaddelby yrajnea v\piet:, g^ir^e^n ei^ wapenen <tiitdi0t.»lkaiiip«iieiit ijujhiW^U^^pflen god^sei^tldca^. Mi^ti->lB]ig:)TiivaanQni.zi^..^rmi4t;9 lof '.hem signfl^ljem^^t WHS* <x«^ aan. al tdeiiredideujUQitxpp JTa^a^gisfKui- 10 ^ 148 -den 9 en door dezen dan de Inlandscli^ koofdeii onder faun bestuur med^edeeld^ ssoodat hist aan -de negenongelukkigen^die tek^ in^ ^ene Tlaag Tan wanfaoop^ wijl zij in Indie tAet yondeUy wat zij er zochten^ tot het noodlottig be^uit ^waren gekomeh om hunne yaandels te yerlateiSy on- mogelijk werd , te ontsnappeti. ' Het d6lie plan, dat zij ^/esmeei haddeny was, aan «en afgelegen oord der zeekost een kkin vaartuig te overmeester^n en tei tracMen^ met hetzelve een schip van hunne natie, dan wel een Engelsch of Ameiikaanach te bereiken, op Het- welk z^ hoopten oyergenbmen te worden, om op nieuw van dienst'te kunnen veranderen. Zij waren de wachten van het* kampemeni: ge* lakkig gepasseerd, dewijl men hen yoor een deta- chement of patrouille hield. Reeds waren. zij oyer Tangerang te Koeriparp in het Buitenzorgsche aan- gekomen, toen zij zich door de riyier^ die deze plaats yan jRoTTzpm^scheidt, in'hunnen koers op- gehouden zagen. Zij rigtten <zich aan «en paar yeer- lieden , die juist met ^n kieiue /;on^^ dorpelingen aan den gindschen oeyer hadden' oyergehragt , ^ yerzochten hen over te halen« Terwijl. zij hiecop wachtten, kwam de Demang joi het Inlandsch hoofd yan Koeripaa^ die op dek^mst der negtai g^wapende mannfan opmerkQsaitmrwas gemaakt, .bij hen, en herkeiide de deserteurs, wier signalement 1*9' hi> dien aoelfden da^ bad ontvang^n. Hij was ecb^ ter fllim genoeg onx zulks niet.te laten blijken^ en daar> hij wel inzag^ dat het geetiisziiia raadsaam was 9 goweld t9 gebruiken tegen maimen, dief yan geweer en patronen yoorzien waren en zich tot het uiterBte zouden yerdedigd hebben , besloot hij list te gebroiken, am. die gevdarlijke reisdgers moester te wocden. De .pont aangekom^n zijnde y zorgde hij. met eener schijn yan yriendelijkheid dat de Franschen in dezelye oyergingen en wist intus*^ schen heimelijk aan de yeerlieden te gelasten^ wat zij te doen Mdden* Maanwelijka was het yolgela-' dene yaartulg te midden yan den strooxn ^ of de^ inlanders deden; faetzelye naet de hun.'eigene han-- digheid y plotselijk . omkanteLen y , zck)dat de zwaar beladene soldaten met gewe^ en al in het xwatet yiel^n^ wanrpp ftraks een aantal Jayanen toescho* ten en al zwemmende zeyen der oagelukkigen gr^W en naar den, oeyer bragten, terwijl twee derzelye yerdronken. De uit • het water geto- genen warden^ tot: alien, tegenstand onbekwaan^ zijode^ straks gebonden en naar Batavia getransr porteerd. Hun .yonnis .was weldra geyeld en zi^ werden^ weinigcr dagen daarna, op het plein yan Weliepreden gefusilleerd... .De Demang ontying een gratificatia yan hondord gulden*. SHITS*. Ik herinner m^ nog levendig de ex^^ cutie yan die zeyen ongelukkigen , en dat yijf der-» zelv«, die door httttild 'kanretadexi war^ir xneSege-*- sleep! , het medelijden yan het geheele kampement' gaande maAkXen*^ Dooh 'de lUt yan; den petii»ngy am hen in handeh te krijgen'y' wblb miyyouhe^ kend. (..;•; HULLEB. Heeren! het wordt laat; Waelt nils^' matid iets meer, aangiaande het karakter y de 2e^' den en gewoonten der .inlanders tbij to br»f^ai»;^ Zoo iieen^ wensch ik u alien met dft glaaBJe- eene aangename iMichtru^, zoo ja!, diat^het ^oMdig ge^ schiede. -y'- • ' : siorrs. De scheon^td trel^, dieii ik ^ aangaande de* edelmoedige denkwijze^ en de* hjartdUjke -mede^ deeb^amheid der Jai^aanaschfa> gvobten obit gdMoird heb is deze* Toeu kbtteling^^ <)p deMutnoddii- gtng yan den^ Heer GoiiTi^rlroar >6eii^raal Baron yAK DER CAPELLEK, een^ ooUe^tQ, ten bdioe^ ye der ongelakkigQ ayerst0ooinden> ik Nedlsf^ land J !Oip Jaifa lyas geopend^ eh de Resident y^n Passaroean odk hij aasfschrijying' der / reg^bitig ^ ^artoe uitgejaoodigd "Wierd^^zat'dlezey bi^ het OM- yasLgeki yan dien brief ^ joist met de inlandsojiei t^enten aan taieL Deze veenumen dat ei^^to^ inteekening onder d»Eulx>pefl;h« ingezetenefi fi^o«d plaats te hebben ^ enl^teyena- de itamp^ diid skn^ leiding tot dezelye gaL Iimig bewogeis 'i^riiodlH ten zij om mede het hcname te tmogen b^dragen tot yerzachting der eUehde yan hnnne blaiike i5i broeders. De Resident, hun goed hart bewonde- rende, stond zulks gaarne toe, en zagde edelmoe- dige regenten, dUlc Toor eene aanzienlijke som , in«> teekenen. Ook pjf anil^re plaalsen hebben zich yermogende inlanders, bij die zelfde gelegenheid, op eene yereerende. wq^e^ door milde bijdragen onderscheiden* MiTLLER./ P^jti bet, ^ep Ja^s^n^ vrfl ga ! Moge die droeyige oorlog, die thans een gedeelte yan hun schoon land teistert. weldra een einde nemen^ en ^ • . * . ' » • welyaart en geluk alom in deze oorden heer- scbeni /» I 'I . > i . 1 1 A J '>••>» «. rl(M>< •■ , T I. I I <i M \-..' / .1. I J' .1 < • < / l,ll'» ■•• M 'A. 1 I c a c o> .,. -'f • r- »^ I'. pa » OFDE-' NIEUWELING OlP JAVA-. f ,- ■>*■ V •> * Er^o lollicita tn causa « peeiuua^ Tito tt, / p«r ^t« aMnatannt morlw adiimf : it^^ rmopiimT. TT reedaardig door een beerendrom geplaagd. Van ^M, krediet eh Txiendenhulp beroofd^ Verliet Coco zijn* wooDplaats Amsterdam, En ging op reis naar 't rijk BataTia^ Twee koffertjes (zij wogen {out niet zwaar,) Een groote zak, waarin 't passagegeld Met nietfl helaas! er boven, -was gepast, Ziedaar den heelen rijkdomy door Coco Stoutmoedig aan de goWen toerertrouwd ^ Het kon hem nimmer erger gaan dan 't ging, Dit wist hi) wel , en 'dus verliet hij blij Het dierbaar, lief, gezegend yaderland^ Dat ieder een die moppen heeft zoo gul, V iS5' Zoo' Vrkndlijk koeSCert j ja te naauwer nood Op liagatelleii, als geleerdheid^ ^diugd > - ^ , ' » ..^ ,. Bij »ilk eenT zbon'Van Plii^us, ieu^es let^ Maar daarentege'n ook| aU'bUlijk ittf £en annen dxoDUb^ly die iii oUgenA Bij 't mfinisterie Van E'lBAneitli Yerkeert, ab stiefzoon aantiet en TiBrstoot, r « - ■ r Hi| xij dan' kundig, brftaf en al den broi, , , • ! . I Waanne^ men nog gteen halve flesch betaalt , WaartneiS meii zidi g^en Triendelijken ^fet| Geen henid aan '*i lijf , geen t^ op 't rvaa Verschaft. Dock keeren -wij' naar onzen rciziger G>€0 terogy die met een goeden wmd De reize naar LaQekketlsmA' aanVaart, f > ; Zich in 't kanaal ter dege zeezi^k Toelr, ' '' Zoodat hem \ krijtgebeir'i^* Toor d' oogen draait , En TUB cttrOeneny voorde rds'gepakt, «i Helaas! reeds half liier om ieen locbtje gaain ' Met en beitemig eedfe bottbl hiod, ' ' Waarflobr'^il dozijn 'e0endig wordt gekrenkt. Daardp'do^rldteft'Coeo defi groetfeu plar ^' ^Ij^r'Spaaniche'^zee, di^ Taak zoo raasi en spookt, £d[ ab e^ Dtm^tje Van'-'t trotsdh Mkd^d ' ^ N£et longewroken zich bespottto laat. ^ Hii zdU de I^iut van Portugal voorbij y Croet en paskant, C^p Yibrde, Atebuioti' ' £n 't rotiig en Ternuiarde'St. Heleen, ' Een week pf twee., en .kptnt TerT9l(gei|f Ifl^^ 3t. Thomas* Ainsterdwi. etcetera, In Sundays ftr^At^.fn. pp geyrei^^bt?^ ^^e#.; Het dagrerfaaal yaii ^jne gaiufhe, ffsia Waaxin een pijpeJbiK]^ y(|ii zuiT;er..9j:bv^^p ^ Zijn zoet en tr^uw gezeUcliap was. gewei»](|, ^ , Beratte vieis biizoiidefS. dan dat kit ,. Met Teel belax^ IPp^!^f^^ ^^ ^^ 4^ T^^^lt En 't klijde feest| iS^oov extra nim^^p^ni^^ , ,, Waaroedf hel^a|[^epsTolk| pa^ /^^ ., Den overtogt,4««^, l^W W ST^ff^gi.,, En dat b«n^ per 44ps^ jeo^^ oud aui^qs Bij die gdf«e%^ ^^ .wamR^ , Ten boofrde, vol, bad ore^ X!^?P)!^..8^®^> .Temil,JMj,roat.li9t'pT.q|?w^^,^ ..,„:, Den pijp niet in, .(kn fFK>a;4 ^<V^ dj/^r •'^^Hb^ " Een d^erljjk 01^^74 |P»^fe|=^lW^. Nog Tond men in b^t vooigepeld; Jpopnaal Gewaf ..^emaakt T4n .ecnqi .sdwi)U?r^.J[M«4. ^^^' ^ TiWWt e^ ItinnenVoovdf .«$al^,, , Waar/t ondier met zijn staa^^.z^^ TW^k^j^l^eg, Dot door; dan ^scbok en 't zwaaij|9n 4k ,zyn l^oed Of muu Texloor enMootsbpQfds.Tasteeklemd Aan watertottj yfrsc^nsiog en barka^. Zicb redde jQor den Tal, die zeker |pe^ - , Onaardig ronwPt^lzoodie bad gemaakt: > x« . . • « • V^ o «■ Coco beschrcel det grootteYM den ba«i Op TijftiAft. To<t*y«iiiBoIliaidB .oiid|e mfoli \ « Het was dii8..vd dofc. Haaijftn. |i|aU^r» « Doch 't geea <lk. niet rasbaudhonl 'to^' . .. Was dat :^cli nit. j^n ^Bq^bea hwk Tan .?t ^er^. AlT'Orkiis^ xio^' d» Hjilaet bad gesaakt .. Een klaaggciclisdi: Teibisr^t.eak.laDlet on hdip^. Wa^0p men fltdsfl • liM moMtar kop ^o • stasrt ' En viiiiun afhiaiiWy enj cfeni ijigt mataMMM^. • • Die dangK te 'vtocii in de g^ea, Tiel .«.. * En abi ^eirtis' yeiidsoiikaa • mtid > Jbawkoawd Door h kfldl9aft-:uitkxtopi«t.ol» «eii pniifa..y«n«Qhty En njn ranlsoen ol ooriaiii ronii tenloiid> ■ < Ontvingi^.itetalond^ en weet Jttife.^ werkeb-gingj Alsof er- fabegenaamd niets Waar^ gekcufd'^' ' » Doch /': ▼«€$! Caco' • ki ujn • Jfof^naal • icrx bi|! ^i. » De • saak komC zekcv ongelMAijkTo«Cy.x.: .. • M Aat> "wie se dbt ntn «i^n' oogeii zagi ••• i> Ent Uge kfliigtf mail mij: i«jb fogcnlud,*^ ' fill heelt gdijk; "iHj Tt^sto sterk er TOttr; "Wij faebben nn Coco aan ml gezet , Hoe rreemd scbijnt alles bem op Jara's grondl' .Dock 8le<;b|8 in 't eerst;.e^ maand is ^aanw ifOQfbii,, Of geen Maleijer, Moor^ JaTaan, Chinees , '/' Geen pahnboom, pisang, bamboe, kokosnoot, Geen kakap (x)^ kerri| Siri, niets enfin Trok in een niimer maat zijn' aandacbt aan , I •' i > i56 * Dan of \a\ in het Imd g d w tic u wor. Hi] kree^«en plaat^e bij ket ^Iclluintoor, En leefde d^tig Tan zijn traktemcnu Een TToli|k> hart waa ateeda zijn deal geweert,. En Ueef hem oc^ g g uuuw op Java Bij \ SUchta nu •■ dan OBt84>pte liem. een zacht^ ' Wanneer een* kennia of een goede Triend. Naar 't talrijk korpa van hoofiman }aa Tcrtrok. »Hoe dfoefig," apiak hi|<eena tot Pfailidor, En Ligtharty zijne Tfienden, hciden bnaf ' En Tlog ran gecBt : ■ » hoc droeing ia-ket mtX, » Dat ziekte en dooci aaof ciken 'Ehnrtpees a Zoo on<^ondli)k higen leggen, meer — .. sYeel neer dam in Biuopaa ^lechtst klimaat.: .'.' »Gij Heeren, die zoo hifig reeda.hier Terkeert.- a Ell hciden nog gezqnd en fleurig ackijn^* aVerkUart mi|, ^oo gij.kiinty.de reden eens.* »Hoor Triend,'' nam Philidor k^.woord:»naati mi) ^ » En mdge 't. waar taireely dat ik u-achetSy, aYooir « en elk een milten Spiegel zijnT' : (i) Kakap, eene gezochte en imakeli|ke Tiscli« de grootte van een laoek en een nodachtig Tleesck bebbei^e. > Beie yiacli koat te- JBataina Teel ter markt. ^ M \ • • r .. ,. f DE HEER TAN UEB. Fjroinde se domi CkmfijMant Titcnt inforiaiuo* PLAVT. ^^ , •> • < •> I TT ie u toch die miter ^ zoo moedig en fier, £i -ztet hem ecns ^liegeade jagen , Als moest luj^ gexonden yoor ^xtro'COUrrUr ^ IXepiches naar Buitenzorg dragen. ■\ Wat bruintjel fwt Ungltaartl waA.golTmlemaaiil £i ziet mii dat dter gal^peren! Waar y waar toch ? waar ^ waar ? JELeeds oiifte oogeii ootgaan ! Te drommel 1 jdat aocn^ ik zich wexen \ Maar o\ daar keert hij op ^sea tlraf;. Zijn hoed viely aaarik itie, hem »£» Hetgeen mij waarlijk niet Terbaasd; Ligt raakt ik iets k^ijt^ in znlk eea haast. i58 t Glnds reikt hem een JaTaan den hoed; Hij dmkt hem op zijn bol met spoed; Een ▼aurkleiu dek^ zijn aangezi^ En herwaarts wordt de draf gerigt* ^ •9¥I>-4u}k^ hdt -tU tiiefr half ««» ifie^;- '• ' Hsdf lam gejaagd is 't arme dier | t Een achuimend zweet bedekt zijn iijf , De linker achterpoot is stijf ; Blaar erenwel het draaft nog door, Gevoelig yoor de wreede spoor ^ Gehoorzaam aan het puntig rad In fraai Terzilverd staal gerat. Wie WM d4e viddi^f ' ^basa yan -lier,, ,. Eefi "faalre biaand op Java -aohiisv; ' < r • 1 f . . - ^' 1 * . ' .. > * ft. I 4 J^ 4 t 16 YiTat! 16 vivat! En moog %^A vijk/flfireven I Doe steads I p HMtbaax dromrfmiat. Zijn naam apiJiaya-teeveA!' Hctiij ^ge tiit i^altii •vAiiLWiamt Of op Madera u^ oorsprong naamt , • Of >Rijt:da»ds goiiden- nmloen < < • >U¥r 'iia«iijti ' heht «e /dank^ I Heft iiFitndei^ ! , de ' pokalcb hbog \ '. u i59 De kleuren yan den regenboog Zitii ^ in *d«n ' iieicitaf itpcAisii'f' * AUons , tSiohi 1 cMnAhtfUf^U f Das ist der titel! hoe pardi? - i G2j ^eia^'Vd tiitt *^ IVeeii Htrercih! Gi] Irant niee ihe^Hia#cliei^i t I ..•'.; .till 111 1 1 ■ » # • Qtfjf %A^ p&mOdir? JftH •Van fi<^, Een halve maand op Java schier. A VA 1..I . . I > '«■• / Lang m^A^efti nhe <di*hdol8Mi lirvM! tijTthisfre itij <dtei^ toaA^byngc!. ' Nootft 'lnog& \A''b 'lev^ttft donkreik nacht Haar Triendlijk llcht ons oog hegeyen! Achl ISI de yretigde tl^z^ir ibifd*' - Leefc in een pattr aaoiniimige bogen; En'ine^r dah kbmttklifk: T«ntfOg^tt^ Is mi) ««n kli9 der liieAle ¥feard I Lang mb«teii 'lattt^ichoelicn leyen! Ik hen-Ter]»aftlerd=t>^ haar kl«ttr^ En let geen ir6^ ttteer Voor di^'dMr,- ' Al ging-een Mankvinrmtfesfe'^r nerv^n; Geen rozenrood noch leliewit I» hij de mre Vf^s dttmie; 'fll^ands ilvijg, VlaMU ei?*! Vest nia diviscy l6o 'k Maal V«iiiis brum of xwart mU git* I < Wie a dtA kwantjc ? Jan ran Lier Een halre nuuusd op Jaya fchier.. I ; Daar xolt de lijkkoeu orer/t pkiii Taa 't gr^ote lioqpitaal En schetst in donkre trekken 't ilot Van 'a leTeps dropmTerliaal. » Daar Toert zij naar den koden ichoot Den .jQO^exKchoot d^ aard' Hem , dien de ^rreeda stis dea dooda Zoo kort alechta lieeft geqpawd* Hem die voor latfeel dagen nog ' Zoo Trolijk en gexond , Den zwijmcldranky die vrengde lH>od Niet proefde, maar yeralond* En daarom waa 't genot zoo kon / Dat 7avaV grond hem gaf ! Hoe menig ach I die leefde ala hi j , Yond hier aU lijj, zijn gsaf* Onmatigheid , die .bron Tan xamp Waar ze ook hear zetel rest, i6i b boranl'iiv't'OosterliiMl ' "" Zcgt^iiiet dat-'ik ^hUasopfaeer? ^- ^ -' > "Dat inij'de'mSliEiicht'fhuieC^' ' Of Uef gezijgft verjaagd* Maar altijd denk ik: modice! Gelijk het deuiitje zegt, Dan valt men niet, etcetera En gaat men altijd regt* Ik raad u dus, mijn jonge yriend, Blijf ver ran *t woest getier Bij werk en boeken, Spiegel u Aan d* armen Heer yan Lier I De goede Philidor was uitgepraat. En scheen niet weinig met zich zely' te Tre4o. Coco zag stuinig, als een oud bazaar , Die op den leeningsdag een vijfje ontyangt, Behoudens inzaag' van 't menagieboek, En ran de diep verwenschte kortingslijst , Hij was zicb zeW maar al te wcl bewust, Dal, acb! de leyenswijs Y3lh feu yan Lier, Ten naasten bij de zijne was geweest. 11 its En dacht met kikn angit ttni 't pMiie gsonjls Welligt aldra tot «iiii..lokMl hmUmdf^ Aan 't kleine hols , ran contribatie yrij , En des al nift miixv zoo ^echtin trek.:. i> Hoe if l^^.>dfooiiit i^jf^- voerheaitXiigtToet aan, » Ely JiuftCBwtast «taft evait|et timd mij,'* I I I , • ' ■» I t 1 -M. * / •. • ■ ' *d y> MM * •» M 'en . . .. »- I • L. '1 ' '* . V ■.»■<* I. i I Ufi» tip! '■^IrieiiJ^ and quit jonr boolcf. Or Sorcly "^oa'll grow double. WORDSWOKTS. Hoofdbrekerij 1 . J . I » . 1 .A ^M %, \ Men lev6 t* Vtolljk En sans souci^^ Yerbaai «h 41f o^e J s . * Med 4ttik« itiribiiiiei^ ' Hoe zal 't nog gaan? Pes leYeftt!( iMan. ■J.I, ♦ 11 « i64 Wie zit te peinzen ' » Of reel stadeert I Die haaddd , /ftiendje I GehedL rerkeerd. Reeds in Eiiropa ? ^ ««. ^at «ien adj lileekl Za\ die lich drenken T7it injskeidB beek I — *> Den dont te lesschen Op deze wijs, Maakt dof en trenrig, l^^oegtiidig giijV • Waaneer *t nu zoo ruds * In; Holland ffiMt ,. Wie zou niet yreezen In 4ii kHiaaat; s ■•• Waar niet ter deg^. Met wijn beapcQeid, En long en lerer Door hitte schreieit* Waar ^zelib de li^Uip, Die copitot,. 