None
Weleer werd door het Gouvemoment het re^ verpacht, om, bij uitsluiting van anderen, of deze eilanden handel te drijven. Sedert eenige jaren is men hiervan teniggekomen en is te- vcns aan den Gouverneur van Sumatra's West- J kust aanbevolen om deze eilanden, zoo nK)f^ \ lijk jaarlijks, door eenen oorlogsbodem te does bezoeken. Tijdens het bestuur van den Heer DX Stueks op Sumatra's Westkust vergunde dese aan dci Heer Cujustie, te Padang gcvestigd, debont- exploitatie op de Pagei-eilanden onder Keder- laudsche vlag, t^en eene jaarlijksche pac^ van / 4,800. Uij vestigde zicb daartoe in ISi: op deze eilanden en leefde in ^^rede te middc'. der half wilde bevolking, die dadelijk voor de*. wakkeren ondernemer aan het werk ging es weldra twee scheepsladingen gereed maakte, die van Bourbon werden afgebaald. Een belangrijk verslag over dese eiiandeo ku men lezen in het Tijdtckri/t voor iaal-t Ud- en volkenkunde van NederL InUe^ tdigegm* door hei Bat QenooUck, van KunaUnen Wiiauci^ Dl. lU, bl. 319—337, door wjlcn P. A. M. HiNLOPXN en P. Sxverijh. Pagelak^ dorp op Java, residentie B•njo^ maas, afdeeling Baudjar Negara, distnkt Siago- merto. Pagelaran, dorp op Java, residentie Bas- tarn, afdeeling Tjiringin. Pagelaran, dorp op Java, adsistent-res- dentie Krawang, distrikt Tagal Waroe^ auQ« Tjibehet, op Boitenzorg's grens. Fagelon, dorp op Java, residentie Sana- rang, distrikt KendaL Fagenen, dorp op Java, residentie Rm« bang, afdeeling Blora, distrikt Karaog Djtti. Pagentang, dorp op Java, residentie Ba njoemaas, afdeeling Bandjar N^ans district Batoer, 14 palen van Bandjar Negaca. Pagenteran, koffijtuin op Java, residestie Banjoemaas, afdeeling Bandjar Nqgara, distiib Singomerto. In December 1860 heeft ^c eene aardstorting plaats gehad, waardoor 7»6 koffijboomen werden bedolveo. Pagentira, dorp op Java, residentie Cberi- bon, afdeeling Koeningan, op de westelijkc grens van het distrikt Kadoe Ged^. Pageran, dorp op Java, residentie Jiadioen, regentschap Margettan, distrikt Gorang Garesg* PA. 630 Pageran, ne: P agar an en de daarmede zamengestelde woorden. Pagera Fadang,zie: Pagaran Padang. Pageroengang, de: Pagar Oenggang. Pagger, zie: Pagar. Pagianten, dorp op Java, residentie en regentschap Tagal, distrikt Doekoe Wringin. Pagiloran, dorp op Java, residentie Tagal, afdeeling Pamalang, distrikt Tjiomal Lor. Pagimbar, dorp op bet eiland SoUok, aan hot strand, waarvan de huizen half in zee staan. De bewoners generen zich met landbonv, bandel en visscherij. Paging Tepie, laudscbapje op Snmatra, adsistent-residentie Benkoelen, afdeeling Kroe. Pagiriau, zie: Pigirian. Paglonsom, dorp op Java, residentie Ta- gal, distrikt Pamalang. Pagoat, landschap op Celebes' Noordkust, residentie Manadoj afdeeling Gorontalo, in de bogt van Tomini. De ankerplaats ligt, volgens Melyill tam Ca&kbee, op 0*" iV N. Br. en 121** 45' 30" O. L. Er zijn twee goudraijnen aanwezig, in welke het goud op slechts 4 of 5 Rijnlandscbe voeten diepte in eene laag van Zand en aarde zit. Men heeft er twee waclit- buizen, welke dienen tot bescberming tegeude zeerooverijen der Boeginezen, die aan de Noord- knst der baai Tomini wonen. Een inlandscb Hoofd van Gorontalo houdt bier verblijf, om bet gegraven en gespoeld goud in te zamelen, en ook om dat aan de Boegi- nezen en anderen te vemiilen tegen kleedjes, Bengaalscb l^nwaad en opium. De grond is bier zeer Trucbtbaar en de bosscben zijn rijk aan boog geboomte. Er bestaat ecbter geeue kultuur dan van Turkscbe tarwe. Er wordt zeer. goed zout bereid. De rivier van Pagoat bestaat uit twee takken, waarvan de oostelijke Batoe Doelan en de wes- telijke Taloe Doejoen genaamd is. Fagobagon, dorp op Java, residentie Ba- njoemaas, regentscbap Tjilatjap, distrikt Adi- redjo. Pagoe, dorp op Sumatra, residentie Tapa- noeli, afdeeling Mandabeling, distrikt Groot Mandaheling. Fag^oean, dorp op Java, residentie Probo- linggo, afdeeling Lamadjang, distrikt Kandangan. Fasoejangan, dorp op Java, residentie Baiijoemaas, regentscbap Poerbolinggo, distrikt Tjahjana, op de oostelijke grens. Fagoejangan, dorp op bet eiland Bali, rijk Boleling. Fagoelan, dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Magelang, distrikt Ballak. Fagoendan, dorp op Java, residentie Ghe- ribon, regentscbap en distrikt Eoeningan. Fagoeng, dorp op Java, residentie Sama- rang, regentscbap Kendal, distrikt Troeko, aan den postweg. Fagoeroei, dorp op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, afdeeling Kauer, aan de rivier Kinal. Fagoetan, dorp op de Zuid-Westkust van bet eiland Lombok, aan de rivier Barnjok. Yroeger was bet de hoofdplaats van een gelijk- namig rijkje. Fagoetan, dorp op Java, residentie Kediri, afdeeling Ngrowo, distrikt Wadjak. Fagoetan, dorp op Java, residentie Bagelen, regentscbap en distrikt Karang Anjar. Fagoetan, dorp op Java, residentie Soera- karta, afdeeling Padjang, in bet Zuideu van bet distrikt Sembojang. Fagoetan, dorp op Java, residentie Banjoe- maas, regentscbap en distrikt Poerbolinggo. Fagoetan, dorp op Java, residentie Djok- djokarta, afdeeling Goenong Kidool, in bet Noord-Oosten van bet distrikt Awoe Awoe. Fagoetan, dorp op Java, residentie en regentscbap Madioen, distrikt Oeteran. Er is eene indigofabriek.. Fagoewan, dorp op Java, residentie en regentscbap Banjoemaas, distrikt Soekaradja. Fagoewono, dorp op Java, r^identie Samarang, regentscbap Kendal, distrikt Kali Woengoe. Fagojama, rivier op Celebes' Noordkust, residentie Manado, landscbap Pagoat. Fagon, dorp op Java, adsisteut-residentie Krawang, distrikt Malang, aan de Tjitapen, 2V3 paal Znid ten Oosten van Poerwodadi. Fagondangan, verlaten tbeetuin op Java, residentie Banjoemaas, afdeeling BandjarNegara, niet ver verwijderd van den voet des bergs Rogo Djembangan. Fagongang, snikerfabriek op Java, resi- dentie en regentscbap Tagal, distrikt Krangdon. Deze beboort aan den Heer P. A. yah Blokme- STEm, en heeft eenen aanplant van 150 bouws. Fagonger, dorp op Java, residentie en dis- trikt Cberibon. Het levert vele boutskolen op. Fagor, berg op Java, residentie Preanger Regentscbappen, afdeeling Soemadang, tusschen de distrikten Pasir Pandjang en Mandala. Hij beboort tot bet oostelijk Kendang-gebergte. Fagralan, dorp op Java, residentie en re- gentscbap Banjoemaas. Fagranting, dorp op Java, residentie Cbe- ribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Djati Wangi. 640 PA. Fahaboeng, beek op Stimatra, in de Lam- pongs, distrikt Kisam. PlJiadjil, zie: Tan go hang. Fahain, eilaudje in de rivier Kapoeas Moe- roeiig, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling. Fahak, dorp in Borneo's Westerafdeeling, op de Zuid-Westpunt Tan het rijk Sintang, aan de rivier Soekan. Fahakkan, dorp in Borneo's Westeraf- deeling, aan de rivier Piuoh. Fahakop, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kapoeas Moeroeng. Fahaletan, dorp op Celebes, residtntie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, distrikt Kakas. Het tdt ongeveer 500 in- woners. Faham, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, die in de Kahajan valt, niet ver van haren roond. Fahan, s eiland ten Westen van Nieuw- Guinea, in den Wageoe-Misool-Archipel, be- hoorende onder Salwati. Fahandot, heuvel in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Tengah. Hij is 30 Rijnlandsche voeten hoog, gevormd van wit keisteen-gmis en begroeid met bamboe» Fahangf eerste zeebaven van het rijk Ka- rang Asam op Bali. Deze plaats is zeer volkrijk. De omtrek is rijk aan kokospalmen. Fahawaiiy dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Tengah, met 7 huizen en 140 zielen (1853). Fahe, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Kahajan llir, aan de rivier Menohing. Fahessaiiy dorp op Java, residentie Bage- len, regentschap Poerworedjo, distrikt Djenar. Fahessan, rivier op Java, residentie Peka- longan, over welke eene brug gelegen is. Fahity rivier op het eiland Banka, aan velke goede tinerts voorkorat. Fahitan, distrikt op Borneo's Noord-Oost- kust, in het Oosten van Maloedoe, met eene gelijknamige baai, riyier en hoofdplaats, vaar eenige handel bestaat. De bogt van Pahitan ligt op e** 40' N. Br. en 117** 25' O. L. en bevat de eilanden Malawali, Tilakan en Simadau. De rivier ontspringt uit het meer Kinibaloe en outlast zich met eene noord-oostwaartsche rigting in deze baai. De bewoners van Pahi- tan zijn Maleijers. In de binnenlanden vordt voortreffelijke kamfer, overvloed van nagelbast^ was, roian en rijst, en aan de kusten eene roe* nigte fraaije vogelen en veel karei aangetroffen. Deze artikelen worden naar SoUok uitgevoerd. i Pahitoxiy zie: Paiton. ' Faho, rivier op Celebes' Wcsthut, lijlje Masanre Boeloe, met een gelijknamig dorp aan haren oever. Fahoe, distrikt op Sumatra, resideotieP^ dang, dat door eenen Toetpanioe wordtbestuurd. Fahoe, dorp op Sumatra, adsi&tent-rcsidentie Benkoelen, afdeeling Manna, aan de rivier Man- na, dat in Jutiij 1861 door kwaadwilligen iji brand gestoken is, vraardoor 14 huizen, eTai- veel padi-schuren en ongeve^ 30 pikols zwarte peper verbrand zijn. Fahoe, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Koehin, welke in de riner van Pemboeang valt. Fahoe, eiland in de Moluksche zee, bij de Oostkust van Celebes, behoorende tot het g^ bied van Temate. Fahoe Balawa, berg en dorp in Borneo^ Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kafa&jan Tengah, op den linker oever der Kahajan. De westelijke af helling van den berg is steO, doch in het Oosten vormt bij een ver aitgestr^t plateau. De grond is vruchtbaar, zoo ak mei aan den weelderigen plantengroei bespeurec kan. Het dorp ligt op de westelijke beUicg van den berg onder de lommer van velr vruchtboomen. De huizen zijn net van plaokn gebouwd en gedekt met boomschors. Y^k deze staan de rijstschuren op hooge palen. Bet getal in woners bedraagt ruim 90 zielen. Fahoerajang, berg op Java, resideotie Bagelen, afdeeling Ledok, distrikt Kali Wirc. Fahokop, zie: Pahakop. Fahud (Kebon-), kinaplantaoen op hn, residentie Freanger Regentschappen, op den bergtop van den Malabar. Vroeger was kt door den Heer JuyoHUHN, die het hceft sac- gelegd, Kebon Tengah geheeten, doch doc: de inlandsche werklieden in de kiua-aanpUii- tiiigen is het alzoo hernoemd ter eerevanda Gouvemeur-Generaal Pahub, die de kinabooroeQ nnar Java heefb doen brengen, en in Julij 165^ de kina-plantsoenen op het Malabar-gebergte be- zocht. Het ligt, volgens JuHGHUHif, 5,990 Riju- landsche voet«n boven de oppervlakte der tee. Fajjangan, zie: Pajangan. Faijou, kaap aan de W.estkust van hrt eiland Groot Natoena, in de Chinescbe zee, op 4** 1' 40" N, Br. en 107' 67' 44'' 0. L. FaimasQen, dorp op Celebes, resideatk Manado, in de Minahassa, afdeeling Tonduo, distrikt Kakas. £r woonden in 1852 eea 340tal zielen. Fainaloetan, rivier in Borneo's Znid- eo Oosterafdeeling, leu Zuid-Oosten van Martt- poera. PA. 641 Painaiii distrikt met gelijknamig hoofddorp op Sumatra, residentie Padang, aande Tjingko- baai. Het grenst ten Noorden aan Salida en Tambang, ten Oosten aan de Padangscbe Boren- laodeu en ten Zuiden aan Batang Kapas. Het staat onder eenen civilen Gezaghebber, die te- Tens bclast is met de strandvonderij. De in* toners leven yan de yiscbvaDgst, den handel en den landBbuw. £r is te Painan eene in* landsche school, en van deze plaats loopt een karrenweg naar Poeloet Poeloet. Paingy dorp op Java, residentie en regent- schap Pasoeroewan, distrikt Wangkal. Paingan, rivier op Java, residentie en re- gentscbap Pekal(Higan, distrikt Bandar Goeni- waog. Zij ontspringt met twee takken nit den Soemping en Taweng. Deze takken ver- eenigeu zich bij het dorp Bandar en yallen bij het dorp Lego in de Koepang-rivier. Paingan, dorp op Java, residentie Kadoe, regent^cbap Magelang, distrikt Ballak. Pairaja» dorp op het eiland Banka, distrikt Marawang. Paiaal^, yallei en hoofddorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, landschap XX Kota'p. De yalld wordt gevormd door de bergen 6iboemboen Djanten, Siboemboen Betina en de heuvelen Tembaga en Tembang, en heeft nagenoeg Vs P^ ^^ diameter. Yele beekjes doorvloeijen haar en yereenigen zich tot eea^ rivier, die den naam van Timboelon draagt fu goud en kopererts-houdende gesteen- ten in paiir bed medevoert. Pai Sedikity riviertje op het eiland Batjan, niet ver van den weg, die van de hoofdplaats naar Aje^: Mombia voert, alwaar eene kolenlaag aan den d(^ komt, die echter, na onderzoek (door ien Ingenieur S. Schbeudee, in Mei 1858), gebleken is niets te beteekenen. Paivilofnoe, distrikt op het Banggaai- eiland Peling, met 191 zielen (1852). Pai^oe is in de iaal van Baijan het woord voor rifiar. Namen, elders Aiertnede een aanvang nemendff fffHeve men te zoeken op het tcoardvan (mderick^idiMg, Fait, Kie: Poetih. FaitlirXi, lie: Pah it an. PalCtPXU distrikt op Java, residentie Probo- linggo, afaeeling Kraksan, met 44 dorpen en 33,500 sielen. De hoofdplaats Paiton bevat een postgeboav en eene sniker&briek van gelijken naam, toebehoorende aan de Erven C. F. £. Pbe- TORius, m^t eenen aanplant van 600 bouws. FaitOB of Bedoelan, kaap aan Java's Noord- kust, avi de Noordzijde van het gel^namig distrikt. Paja, dorp op Sumatra, residentie Padang* sche Bovenlanden, afdeeling XIII en IX Kota's. £r ligt eene warme bron, vaarvan de bevol- king veelvuldig gebruik maakt, voond ter ge« nezing van huidziekten. Fl^a, rivier op Sumatra, adsistent-residentie Benkoeleny in het Zuiden van de afdeeling Kroe. Faja, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sintang, aan de Balang Kajong-rivier. Faja, dorp op de Westkust van Nieuw- Guinea, distrikt Xoiwai. Faja Bassoeng, laras op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling L Kota's, zijnde eene der twee afdeelingen van het distrikt Ajer Tahier. Faja Benoea, dorp op het eiland Banka, distrikt Pangkal Pinang. Faja BoemboexLgy dorp op Sumatra, re- sidentie Tapanoeli, afdeeling Singkel, met 180 zielen. Faja DowOy dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Salatiga, bij de zuidelijke grens van het distrikt Ambarawa. Faja Galia, riviertje op Sumatra, in de Lampongsche distrikten, dat in de Soengkei valt. Fajakangy dorp op het dland Banka, dis- trikt Maravaug. Faja Kombo, distrikt op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling L Kota's. Het is ten Noorden en Westen be- paald door de rivier Lampasi en ten Zuiden en Oosten door die van Agam. Het grootste uoordelijke gedeelte is vlak en door vele livieren besproeid, terwijl het zuidelijke terrein heuvel- achtig is en voomamelijk uit kalkbergen bestaat. De vlakte is bedekt met rijke boomgaarden, tusschen velke bier en daar rijstvelden gelegen zijn. In de schaduw der boomen liggen de gehuchten, waarvan ieder huis een vischvijver en veel pluimgedierte bezit, die den bevoner kleine voordeelen opleveren. De hoofdplaats Paja Kombo is tevens de hoofdplaats van de L Kota's en een groot, wel- varend dorp, gelegen ter hoogte van 1,655 Bijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee, aan den oever der rivier van Agam. Aan het oostelijk uiteinde van deze plaats staat de schans van Paja Kombo, die eene breed te van 180 en eene lengte van 140 Rijnlandsche voeten heeft, en vaarbij een hospitaal is, dat in 1851 aanmerkelijk verbeterd werd. De marktplaats vormt het middelpunt van de wegen der L Kota's. Zij wordt steeds door duizenden be- zocht en is rijk voorzien van lijnwaden, waarin vooral veel scbijnt om te gaan^ zoo zelfs, dat 41 649 PA. hier een Agent van de Nederlandsche Handel- maat^happij met een magazijn gevestigd is. Verder vindt men er rundvee, viscb, lioenders, kruiderijen en napah, eene soort vun pijpaarde, die cr gaarne door vrouwen en kinderen ge- geten wordt. De bazar-loodsen zijn van steen, met pannen gedekt. In de nabijheid hevindcn zich de woningen dcr Hoofden uit de geheele afdeeling, die Ider bij zekere gelegenbedenhun- nen in trek nemen. Paja Kombo wordt voor dc gezondste plaats yan de Westkust gehouden, aoodat men zich soma van Padang tot herstel van gezondheid derwaarts begeeft. Te Paja Kombo is eene inlandsche school. Pajalie, dorp op het zuidelijk schiereiland van Gilolo, onder den Sultan van Tidore. Paja Iiombang, dorp op Sumatra, resi- dentie Tapanoeli, aan de rivier van Singkel. Pajaman, dorp op Java, re^identie B«m- bang, afdeeling Bodjo Negoro, in het Noord- Westen van het distrikt Padangan. Pajaman, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschap en distrikt Magelang. Ptgaman, dorp op Java, adsistent-residentie en distrikt Banjoewangi. Pajan, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- a£deeling, distrikt Kahajan Tengah, met 3 hui- zen en 30 inwoners (ISbS). Pajang, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling en distrikt Pati. PlO&Qff* dorp op Sumatra, residentie Pa- lembang, afdeeling Kommering llir, aan de rivier Babatang. Pl^angan^ dorp op Sumatra, adsistent-resi- dentie Benkoelen, in het Westen van het dis- trikt Talo. Pigangaiiy dorp op Sumatra, residentie Padang, afdeeling XII Kota's, aan zee. Pajangan, dorp op het eiland Bali, rijk Mcngoei, op de noord-oostelijke grens. Pajangan, eiland ten Oosteu van Madura, op 6" 52' 50" Z. Br. en IU° 23' 30" O. L. Pajang Kamala, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Koesan, aan de rivier Batoe Litjin. Pajangkoengan, dorp op Java, residentie Socrabaja, 11 palen van de stad, 22 palen van Grissee en 267s pa&l van Modjo Kerto. Pajang Sepang, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan Tengah. Paja Oetan, moeras op Sumatra, in de Batta-landcn, landschap Simpang Kanan, dat, bij hoog water, met de rivier Simpang Kanan in verband staat. Paja Pemandi, dorp op het eiland Banka, distrikt Muntok. Pajarangy dorp op Java, residentie Bantam, afdeeling Serang. Paja Raout, twee dorpen op het eiLioii Banka, een in het distrikt Toboali, aan de ri- vier Kapo, en ecu in het distrikt Koba. Paja Sikambing, riviertje op Sumatn, in de Batta-landen, landschap Simpang Kauji, dat nabij Simpang Pinang in de Simpang Ka- nan valt. Pajawin, rivier op Java, residentie Bfttarii, Wester Kwartier. Pajengan, dorp op Java, residentie Ban- bang, afdeeling Blora, in het Noord-Oost^c van het distrikt Panolan. Pajengan, dorp op Java, residentie Sim- rang, afdeeling Salatiga, bij de zuidelijke greiz« van het distrikt Tengaron. Pajengan, rivier op Java, residentie Fe- kalon£:an. Deze komt met twee takken u-! Tagal van de bergen Soemping en Taveaz. welke zich vereenigen eu later in de miet Sekarang verliezen. Pajepahan, rivier op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, in het Zuiden van Krot. Pajo, dorp op Sumatra, residentie Padangsetc Bovenlanden, distrikt Batipoe, aan het loeer Singkarah. Pigo, dorp op Java, residentie Remfaacr afdeeling Toeban, op het Noorderstrand ^a£ het distrikt Djenoe. Pajoen, dorp in Borneo's WesterafdeeLiS.. adsistent-residentie Montrado, afdeeling Lank- Pajong, zie: Paul us (St.}. Pajong, berg op Java^ residentie B&ojoe- maas, regentschap Poerwokerto, distrikt Djat* boe, hoog, volgens dbLangx, 1,033 RijnkBdsde voeten. Pajong, berg op Java, adsistent-residciLf Banjoewangi, distrikt Kogo Djampi. Pajong, berg op Java, residentie Baatijr. Wester Regentschap, distrikt Tjibilong, osdtt- distrikt Patoedja. Hij is bijna gdieel begroci en zijn voet strekt zich tot in aee nil. De hoogste oost-elijke kruin verheft etch, voigess JuNGHUHH, 1,500 Rijnlandsche Toeten bous de oppervlakte der zee. Pajong, berg op Java, residentie PieaESS Regentschappen, op de grenzen tusscbea c; distrikten Soemadang en Baloeboer Limbai^as Pajong, berg op Java, residentie Pieangtr Regentschappen, afdeeling Soekapoera, distiikt Bandjar. Pajong, dorp op Java, adaistent-residesuf Buiteozorg, in het Westen van bet dktiik; Tjibinong. Pigong, dorp op Java, -residentie Ckii- PA. 643 bon, afdeeling Madja Leiigka, distrikt Radja Galoe. Pajong, twee dorpen op Java, residentie Tagal, afdeeliog Pamalang, distrikt Tjiomal Kidool, aau de rivier Tjiomal. Pajong, berg op Sumatra, residentie Padang, distrikt Palangai. Pajong, hoogste en noordelijkste top ran eenc lage heuvelrij, die langs den Merapi op Saniatra heentrekt, en geheeten is naar eenen grooten op zijnen top staanden boom, die ran yerre gezien op eene pajong of zonnescherm gelijkt. Hij yerheft zich, naar gissing, 300 Bijnlaudsche voeten boven bet da). Pajong, dorp op Sumatra, residentie Pa- lembang, landschap Pasoemab Lebar. Pajong, eilandje in de rivier Soengsang, nabij hare uitwatering, op Sumatra, residentie Paiembang. Pajong, riviertje op Sumatra, residentie Paiembang, afdeeling Kommering llir. Het valt in het meer Lebak Deling. Pajong, rivier en dorp op Sumatra, in de Jjampongsche distrikten, afdeeling Semangka. De rivier vloeit in de Semangka- baai. Pajong, heavel van porfiriesch graniet op de Noord-Westzijde van het eilaud BiJliton. Pajong, eiland, behoorende tot de Hoorn eilanden, benoorden Batavia, op 5** 49' 30 Z. Br. en 106*» 36' 20" O. L. Pajong, kaap aan Borneo's Westkust, rijk Sambas, op l** 47' N. Br. Deze kaap ontleent liarcn naam aau hare gedaante, die veel gelij- kcnis op eene halve pajong (zonnescherm) lieeft. Pajong, eilandje aan Borneo's Westkust, len Westen van het rijk Matan. Pajongan, dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling Salatiga, distrikt Tengaron, met een 200tal Javanen. Paka, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Katingan, op den regter- oever der Sampa. Pakahoenan, dorp op Java, adsistent- residcntie en distrikt Banjoewangi. Pakajan, dorp op Java, residentie en re- gcntachap Tagal, distrikt Gantoengan. Pakigangan, landgoed en dorp op Java, residentie Batavia, Wester Kwartier, 14V8 paal van Batavia, aan het strand. Pakajoe, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Amoerang, distrikt Kawangkoang, met eene Christenge- meeute. De bevolking bestaat uit ruim 100 zielen. Pakakiang, zie: Panikiang. Pakaly tiree dorpen op Java, residentie // Rem bang, afdeeling Toeban, distrikten Singahan en Djati Rogo. Pakalan, kampong op Java, te Samarang. Fakam, zie: Pakem. Fakamba, dorp op het eiland Madura, afdeeling Soemanap, aan de straat van Madura. Pakambarang, zie: Pakembarang. Fakampat, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Xahajan llir, met een 60tal zielen. Fakan, dorp op het eiland Madura, afdee- ling Soemanap, distrikt Barat Laut. Fakan, dorp op Java, residentie Cheribon, regentschap «n distrikt Indramajoe. Fakan, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, distrikt Awoe Awoe. Fakana, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijkje Mampawa. Fakan Amploe, dorp op Sumatra, resi- dentie Padangsche Bovenlanden, in het Noorden van het distrikt Alahan Pandjang. Fakanbatoe, dorp op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, in het Westen van de afdeeling Ommelanden, aan de rivier Andalas Ketjil. Fakanda, zie: Pekandoh. Fakandangan, zie: Pekandangan. Fakandjaoe, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, distrikt Batipoe. Fakan Djati, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, afdeeling Martapoera, met eene markt. Pakan beteekent markt. In de rivier Riam Kiwa worden boven deze plaats goud en diamanten gewasschen. Fakan Doerian, dorp op Sumatra, adsis- tent-residentie Benkoelen, afdeeling Ommelan- den van Benkoelen, tusschen de rivieren Hitam en Basmah. Fakan Doerian, dorp op Sumatra, aan de rivier van Benkoelen. Fakang, zie: Pakan. Fakanjama, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling XIII Kota's. Fakanten, distrikt en rivier op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Mandaheling. De rivier valt beneden het geKjkuamige dorp in de Gadis. Het dorp t«lt een 15tal armoe- dige hutten. De omtrek is beplant met Turk- sche tar we en pataten. De hoofdplaats van Pakanten hcet Kota Polak. Het distrikt be- vat de koeria's Pakanten Boekit en Pakanten Lombo en staat te zamen met Oeloe onder eenen Opziener der eerste klasse. Pakanten is bewoond door eenen Battaschen volksstam. Fakanten Boekit, koeria op Sumatra^ re- 644 PA. Bidentie Tapauoeli, afdeeling Maadaheling, dis- trikt Pakanten. Er wordt goud gevonden. Het dorp van gelijken naam ligt op:den berg Perkoeboean, 2,764 Rijolandsche voeten boveii' de oppervlakte der zee. In de nabijbeid vindt men vele beschilderde grafzerken en beeldeu. Er groeijen vele areng- en jM^o^-boomen. Pakantengan, dorp op Java, reaidentie Cheribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Palimanang. Pakanton Lombo, koeria op Sumatra, residentle Tapanoeli, afdeeling Mandabeliug, distrikt Pakanten. Zij bevat ongeveer 200 huizen, die digt bij elkander zijn gebouwd. De inwouers zijn welvarend en bezitten Tele pinang- en ar^-palmeu. Er wordt goad aangetroffen. Pakaoenan, dorp op Java, residentie Be- zoeki, afdeeling Bondowosso, diairikt Penan- goengan. Pakaoenan, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Salatiga, nabij Ambarawa. Pakapasan, dorp op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Koeningan, distrikt Kadoe Ged6. Pakapoean, dorp op Sumatra, residentie Padangscbe Bovenlanden, YII Loerah's. Pakapoean, riviertje op Sumatra, resi- dentie Palembang. Pakarahan, dorp op Sumatra, residentie Padangsche Boveulanden, afdeeling XX Kota's. Pakaraman, Goewa Oepas of Doo- dendal, stikhol op Javff, residentie Banjoe- maas, afdeeling Bandjar Negara, op het Dieng- gebergte, op de grens van Pekalongan, regeot- schap Batang. Het ligt bijna 4 palen van Batoe, 3 van Dieng en V4 'v^&n den wc^, op den bodem eener trechtervormige holte van de vulkanische bergrib Bjimat, ter hoogte van 6,800 Rijnlandsche voeten boven de opper- vlakte der zee* Dit dal is nagenoeg cirkel- vormig en 50 Bijnlandsche voeten diep. De bovenate middellija van den ketel is ongeveer 500 en de benedenste 100 Rijnlandsche voeten groot. De wanden zgn zeer steil, 150 Rijn- landsche voeten hoog en met struiken en hees- ters b^roeid. De bodem van den ketel is ook begroeid, behalve op twee plekken van 25 tot 30 Rijn- landsche voeten doorsnede, die met steenhoopen bedekt zijn. Er is slechls 6^n pad langs den rand des ketels, om af te dalen, en dit is zeer moeijelijk te begaan. Op de kale plekken stij- gen koolzure dampen uit den grond tot op eene hoogte van 27, Rijnlandsche Toeten. Bij in- ademing zijn deze dampen doodelijk; in de diepte kan een mensch regtop staan, doch als hij bukt doet de damp hem stikken. Elk die ademt hier den ^dood in, zoodat men den bodem ook bedekt ziet met geraamten. Het dorp, dat het naast bg dit doodendal ligt, vindt men ten Noorden van hetzelve;het heet Poetjoekan. Pakaroengan, dorp op Java, residentie Soerabaja, afdeeling Sidho Ardjo, distrikt Dje&g* goUo IV. Pakat, berg op Borneo's Ooetkust, in het Noorden van het rijk Koetei. Pakatan, dorp op Java, residentie Madioea, regentschap Magettan, in het Westeo vao bet distrikt Gorang Gareng. Pakauman, dorp op Java, residoDtie ee .regentschap Samarang, distrikt Grogol, bsb den postweg. Pakaiiinan, dorp op Java, residentie Sa- marang, afdeeling Demak, bij de weatelijke gress van het distrikt Hangar. Pak6, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, landschap Mendawei, aan den linker oever der Katingan, alwaar het Hoofd raa Senamang woont. Er zijn 80 inwonen (Dajaks), 1853. Pake, dorp in Borneo's Zuid- en Oostef- afdeeling, aan de ririer KahajaiL Pakel, dorp op Java, residentie Jipin, afdeeling Pati, distrikt Selowessi. Pakel, dorp op Java, residentie en afdeeiuf Probolinggo, distrikt Tengger. Pakely dorp op Java, residoitieProbohi^ afdeeling Lamadjang, distrikt Kandangaa. Pakel, dorp op Java, residentie Kediii,^- deeling Ngrowo, distrikt Wadjak. Pakel, twee dorpen op Java, residentie Eediri, regentschap en distrikt Trengalek. Pakel, dorp op Java, residentie Eediri, regentschap Trengalek, distrikt Goenong Lor- Pakel, twee dorpen op JAva, residectie Kediri, in de afdeelbg Blitar, distrikta Lo- doyo en Sringat. Pakelen, dorp op Java, residentie Buijoe- maas, afdeeling Bandjar Negara, dbttikt Sbgo- merto. Pakem, onderdistrikt en Toomiam dorp op Java, residentie Bantam, afdeding Setug. distrikt Koldet, in het Noorden. Pakem, dorp op Java, residentie BsgeleB, regentschap Poerworedjo, distrikt Lioano. Pakem, dorp op Java, residentie Faso^ roewan, regentschap Bangil, distrikt GempoL Pakem, dorp op Java, residentie /apu^ regentschap Koedoes, distrikt OendaluuL Pakem, dorp op Java, residoitie QoMJ^^- karta, afdeeling Mataram W^tan,di8triktSIejBsa. PA. 645 Fakem, dorp op Java, resideDtie Samaraug, regentscbap Grobogan, in het Westen van bet distrikt Kradenan. Pakem, kaap aan Java's Oostkust, in straat Bali, 8" 13' 3(K' Z. Br. Pakem, dorp in Borneo's Zaid- en Ooster- afdeeling, distrikt Kabajan Oeloe, aan de rivier Menobing. Pakem, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeiing, distrikt Kabajan Tengab, in 1853 met 5 buizen en 100 inwoners. Pakem» dorp op Sumatra, in de Lampong- sche distrikten, in bet Zuiden van de afdeeling SepoetiL Pakembangan, dorp op Java, residentie en regentscbap Cberibon, distrikt Beber. Pakembangan, dorp op Java, residentie CheriboD, distrikt Koeningan. Fakembarang, berg en dorp op Java, re- sidentie en regentscbap Tagal, distrikt Doekoe Wringin. De berg is gelegen aan de noorde- lijke helling van den Slamat. Fakembarang, dorp op Java, residentie Banjoemaas, distrikt Poerbolinggo. Fakembarang, dorp op Java, residentie Banjoemaas, afdeeling Bandjar Negara, distrikt Singbmerto, op de zuidelijke grens. Fakembarang, dorp op Java, residentie Cheribon, afdeeling Koeningan, distrikt Kadoe Ged^. Fakem Baroe, dorp op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, afdeeling Ommelanden, aan de rivier Lajang. Fakemitan, onderdistrikt op Java, resi- dentie Preanger Regentscbappen, afdeeling Soe- madang, distrikt Dermaradja. Fakemitan, boofddorp van bet distrikt Dermawangi, op Java, residentie Preanger Be- gentscbappen^ afdeeling Soemadang, met kofiij- pakbnis, rijstpelmolen en zoutpakbuis. Fakenaka, dorp op Sumatra, residentie Padangscbe Bovenlanden, landscbap der IX Kota's. Faken Ampetj, dorp op Sumatra, in de lampongscbe distrikt en, landscbap Telokb Be- tong. Het bestaat uit 24 buizen, telt 2 soekoe's en 143 inwoners, en beboort tot de stammen oi kaboewai's Massiendi, Mengob en Djalang di Wai (1856). Fakenbaroe, dorp op Sumatra's Oostkust, rijk Siak, 2 dagen zeilens van de boofdplaats, aan den regter oever der rivier van Siak. De inwoners verbouwen gambir en peper en drij- veu eeuigen bandel. Fakendian, dorp op Java, in het Oosten van de residentie Cheribon. Bij deze plaats wordt roode aarde gevonden, ampoh gebeeten, die naar Tagal vervoerd en gegeten wordt. Faket, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeling Goenong Kidool, in bet Noor- den van bet distrikt Semanoe. Faket, dorp op Java, residentie Kediri, re- gentscbap Trengalek, distrikt Ngasiuau. Faketingan, dorp en poststation op bet eiland Madura, afdeeling Pamakasan, distrikt Boender. Faketingan, rivier en dorp op Java, re- sidentie Soerabaja, afdeeling Sidbo Ardjo, dis- trikt Djenggollo II. De rivier, ook rivier van Sidoekari gebeeten, is voor kleine vaartui- gen meer dan 6 palen opwaarts tot Sidbokari ruim bevaarbaar. Zij loopt met eene oost- waartsobe rigting in zee. Faki, kalkberg op Sumatra, residentie Pa- dangscbe Bovenlanden. Fakil, twee dotpen op Java, residentie Djokdjokaita, afdeeling Goenong Kidool, dis- trikten Awoe Awoe en Semanoe. Fakingan, rivier op Java, residentie Pe- kalongan, uit welke eene waterleiding loopt. Fakintingan, zie: Paketingan. Fakiringan, dorp op Java, residentie en regentscbap Tagal, distrikt Pangkah. Fakiringan, dorp op Java, residentie Ba- njoemaas, regentscbap Poerbolinggo, distrikt Tjabjana. Fakiringan, dorp op Java, residentie Dj ok- djokarta, afdeeling Mataram W^tan, distrikt Bantoel Karang. Fakiringan, dorp op Java, residentie Soe- rakarta, afdeeling Soekawati W^tan, distrikt Wiroko. Fakisadja, dorp op Java, residentie Pasoe- roewan, afdeeling Malang, distrikt Senggoro, in bet Noorden. Fakisan, dorp op bet eiland Bali, rijk Bo- leling. Fakisan, dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling DemiiJc, distrikt Mangar. Fakisan, dorp op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Bondowosso, aan de noord-noord-wes- telijke belling van den berg Raon, nabij bet voorgebergte Woloean, 1,476 Rijnlandscbe voe- ten boven de oppervlakte der zee. Fakitan, rivier op Sumatra's Oostkust, landscbap Paneib. Fakka, rivier op de Westkust van bet eiland BiUiton. Fakkan Djati, zie: Pakan Djati. Fakkies, distrikt en boofddorp op Java, residentie Kediri, adsistent-residentie Ngrowo, ' regentscbap Trengalek, bewoond door 8,740 646 PA. Javanen. De hoofdplaais ligt 31 palen van Kediri en 11 Tan Toclong Agong. PakkieSy distrikt met gelijknamig dorp op Java, residentie Pasoeroewan, afdeeling Ma- lang. Het bevat 91 dor pen en 16,519 zielen. Het hoofddorp heet Toempang. Dit distrikt bevat de belangrijke tempels van Kidal en van Toempang. Zie die artikelen. Het dorp Pakkies is 9 palen van Malaug -en 42 van Pasoeroewan gelegen, volgens Junohuhh, op 1,474 Rijnlandsche voeten boven de opper- vlakte der zee. Er is eene groote marktplaats. Deze plaats is geheel met koffij-aanplaotingen omringd. Pakkies, dorp op Java, residentie Kadoe. regentsohap Magelang, distrikt Ballak, aan de west-noord-westelijke helling van den Merba- boe, 2,959 Bijnlandsche voeten boven de op- pervlakte der zee. PakkieSy dorp op Java, residentie Soera- karta, afdeeling Padjang, 12 palen van Soera- karta, aan den postweg, in het distrikt Klatten. Pakkies, dorp met snikerfabriek op Java, residentie Japara, afdeeling Djawana, distrikt Mergotoeho. Deze snikerfabriek behoort aan den Heer H. F. Morbottea en heeft eenen aanplant van 400 bouws. Pakkies, dorp op Java, adsistent-resideutie Krawang, distrikt Tjabang Boengiu, aan den mond der Tjitaroem. Er zijn hier zeer uitge- strekte zoutpannen, welke voldoende zijn om de hoofdstad en de Ommelanden van Batavia, het geheele jaar door, van zout te voorzien. Deze zoutpannen behooren aan eeu 150tal in- landers ait den omtrek. Het zout vrordt door het Qouvemement tegen/8 de kojang betaald. De aanmaak van zout heeft in 1854 bedragen 3,672 kojang's. Er is eeu Pakhuisme&ster voor het zout. Pakkies, dorp op* Java, residentie Sa- marang, regentsohap Grobogan, in het Zuid- Westen van het distrikt Kradenan. Pakkies, berg en dorp op Java, residentie Bembang, afdeeling Toeban, in het Zuid- Westen van het distrikt Rengei. Pakkies, dorp op Java, residentie 8a- marang, afdeeling en distrikt Salatiga, op Soe- rakarta's grondgebied. Er wonen ruim 300 Javanen. Pakkies, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, om de Zuid der stad, distrikt Djaba Kota, op een partikulier land. In 1857 telde het 380 inwoners. Pakkies, dorp op Java, adsistent-residentie Patjitan. Pakkies, hoek op Java, op 6" 60' 56'' i Z. Br. en 112'* 29' 40'' O. L., rcsidmiic Soe- rabaja, regentsohap Sidajoe. Pakkies, dorp op Sumatra, in de BatU* , landen, distrikt Tamboesei. Pakkies (Ranoe-), meer en dorp op Jayi, residentie Probolinggo, afdeeling LamadjaEz, distrikt Eanoe Lamongan. Het meer heeft 34 palen in diameter en is in het midden TO Bijnlandsche voeten diep. Pakkiesan, dorp op Java, residentie Ka- doe, regentsohap Magelang, distrikt Kgasiiarj. Pakkiesan, dorp op Java, residentie B^- zoeki, afdeeling Bondowosso, distrikt Wirosari, volgens JuNGHUHN, ter hoogte van 1,47S Rfjn- landscbe voeten boven de oppervlakte der m. Pakkiesan, dorp op Java, residentie 6a- njoemaas, bij de grens van Pekalongao, mr den berg Gadja Moeugkoet. Pakkies Dadoe, dorp q> Java, r» dentie Kadoe, regentsohap Temanggong, dii- trikt Prapak. Pakkies Tadji, dorp op Java, adsisten: residentie Banjoewangi, distrikt Rogo BjaffijL Pakkies Tadji, dorp op Java, rmiem en distrikt Probolinggo. Pakkoeli, dorp op Celebes' Westkust, njk Kajeli. Pakliban, dorp op Java, residentie es .^* gentschap Tagal, distrikt Pangkah. Paklintingan, poststation op Java^ res dentie Tagal, distrikt Pamalang. Pakmeonthew, dorp in Borneo's West«r- afdeeling, adsistent-residentie en distrikt Moi- trado. Pakoe, eilandje aan Sumatra's Zuidkut, in de Semangka-baai, ten Noord-Oostea ns Laboehan; en dorp en rivier op den wal ra: Sumatra, ten Oosten van dit eilandje. Pakoe, dorp op Sumatra's Oostknst, an den linker- oever der Serdang-rivier. Pakoe, gehucht op Sumatra, adsist^st- residentie Benkoelen, aan de rivier ManDa. Pakoe, dorp op Sumatra, residentie Fa- lembang, afdeeling Kommering Ilir, aan dc ri- vier Pladjoe. Pakoe, rivier op Sumatra's Westkust, re- sideutie Tapanoeli. Pakoe, afdeeling en dorp op de Oo$tiu5t van het eiland Banka, distrikt Koba. Zij i* bewoond door eeu 830tal Bankanezea. h wordt veel magiieetijzer-steen gevondcn, ^ door de inwoners tot wapens verwerkt voriTk Pakoe, rivier en dorp in Borneo's Zakl- en Oosterafdeeling, distrikt Eatingan. De n- vier levert schoon goud op. Pakoe, distrikt en rivier in Borneo's Zni^ PA. 6*7 en Oosterafdeellug, afdeeling Doesou en Be- kompai. Pe rivier ontspringt op den berg Boetong en neemt vele riviertjes op. Zij heeft eene breedte van 60 Rijolandsche voe- ten en eene diepte van 30 voeten, ter plaatse waar bet Hoofd van Pakoe woont. Het distrikt Pakoe is bewoond gedeeltelijk door Maleijers en gedeeltelijk door Dajaks, van ieder omstrceks 180 zielen (1857). De Dajaks behooreu tot den stam der Loangan. De voortbrengselen zijn rotan en rijst. De Malei- Bche vrouwen weven sarongs en de Dajaks ver- vaardigen ronde bouten schotels. Het land is lijk aan nitmuntende boutsoorten. In Pakoe ligt eene zoute bron Soepankoein genaamd. Pakoe, eiland in de rivier van fiandjernia- sin, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, al- waar veel damar wordt ingezameld, die er door het water aangespoeld wordt. Pakoe, dorp in Borneo's Westerafdeeliug, rijk iSintang, landscbap Sapauk, aan de Ta- poengang. Pakoe, rivier in Borneo's Westerafdeeling, in het Noorden van bet rijk Sintang, welke in de Malo yalt. Pakoe, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, in bet Noord-Westen van bet rijkje Kota Waringin. Pakoe, dorp op Borneo's Noordkust, bij de Westergrens van Broenai, aan eenen tak der Sambas. Pakoe, een der Gouverneur's eilanden, aan Celebes' Zuid-Oostkust, op 3** Z. Br. en 122* 27' 30" O. L., volgens J; N. Vosmaek. Pakoe, eilandje aan de Oostkust van bet eiland Billiton. Pakoe, dorp op Java, residentie Bezoeki, afdeeliug en distrikt Bondowosso. Pakoe, dorp op Java, adsistent-residentie Boitenzorg, distrikt Djasinga, land Djamboe, met eene zoutwaterbron ten Noorden, 22 pa- len van de boofdplaats. Pakoe, dorp op Java, residentie Bantam, aan de Tjikanaki, 757 Rijnlandscbe voeten bo- ven de oppervlakte der zee. Pakoe, rivier en dorp op Celebes, resi- dentie Manado, in de Minabassa, afdeellng Amoerang, distrikt Sonder. Er wonen ruim 500 zielen en er is eene dorpsscliool. Pakoe, dorp op bet eiland Amboina, op de Zuid-Oostzijde van de kust van Hitoe. Pakoe, eilandje bij Celebes* Oostkust, in de Molukscbe zee, op 3' V Z. Br. en 122** 31^ O. L. Pakoe Ajoe, kaap aan Sumatra's Zuid- kust, in bet Westen der Semaugka-baai. Pakoe an Agong, dorp op Sumatra, in de Lampongs, afdeeling Sekampong, aan de rivier Watas. Pakoean Agong, dorp op Sumatra, in dc Lampongs, in bet Zuiden van de afdeeling Toe- lang Bawang. Fakoean Moa, rivier op Sumatra, adsis- tent-residentie Benkoelen, afdeeling Kroe, dis- trikt Oeloe Ajer. Pakoearan, dorp op Java, residentie Ba- njoemaas, distrikt Poerwokerto. Pakoedoekan, dorp op Java, residentie Banjoemaas, r^entscbap Poerwokerto, distrikt Djamboe. Pakoedoekan, dorp op Java, residentie BaLJoemaas, regeutschap Poerbolinggo, distrikt Tjahjana, op de oostelijke grens. Pakoe Hadji, onderdistrikt op Java, re- sidentie Preanger E^gentscbappcn, afdeeling Bandong, distrikt Baloeboer Limbangan. Fakoe Hadji, gebucbt op Sumatra, in de Lanipongscbe distrikten, aan de rivier Pisang. Fakoe Karam, dorp op Java, residentie Cberibon, afdeeling Oaloe, distrikt Pendjaloe. Fakoekoe, eiland ten Westen van Soem- bawa, in de straat Alias. Fakoel, twee dorpen op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, afdeeling Ommelanden, een aan de Sikajoen, en een ten Noorden van de rivier van Benkoelen. Fakoela, noord-westelijke punt van de baai van Koepang, aan de Westkust van Timor. Fakoelan, twee dorpen op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikten Amba- rawa en Oengaran, aan den grooten postweg. Fakoeloekan, zie: Pakoedoekan. Fakoelong^n Baroe, dorp op Java, re- sidentie Batavia, Wester Kwartier, aan de Tji- danie, bij den 21° paal op den weg van Ba- tavia over Tangerang naar Buitenzorg. Fakoemahan, dorp op Java, residentie Cberibon, partikulier land Indramajoe, distrikt Djati Toedjoe, op de Zuidergrens. Fakoeman, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Krawang, distrikt Malang, aan de Tji- assem. Fakoeman, twee dorpen op Java, resi- dentie Samarang, regentscbap Qrobogan, een in bet Zuid-Oosten en een in bet Zuid- Westen van bet distrikt Kradenan. Fakoembanan, dorp op Java, residentie Cberibon, distrikt Koeuingan. Fakoemboelan, dorp op bet eiland Ma- dura, distrikt Balega. Fakoen, dorp op Sumatra, in de Lam- pougscbe distrikten, daar waar de Besai in de Toelang Bawang valt. 648 PA. Pakoendan BongsOf zie: Kapoendong Bongso. Pa^oenden, dorp op Java, residentie Ta- gal, regentschap en distrikt Pamalaug, aaD den grooten postweg. Pakoendeiiy dorp op Java, residentie Ma- dioen, distrikt Kota Ponorogo. Pakoendoengan, dorp op Java, residentie Banjoemaas, afdeeling Bandjar Negara, distrikt Batoer, met een 50tal inwoners. Pakoeniran, poststation op Java, resi- dentie Probolinggo, afdeeling Kraksan, distrikt Paiton. Pakoentan Bongso, zie: Kapoendong Bongso. Pakoentjen, distrikt en hoofddorp op Java, residentie Kediri, afdeeling Ngrowo, met eene bevdking van 3,800 Javanen. Pakoentjeziy dorp op Java^ residentie Sa- marang, afdeeling Salatiga, distrikt Oengaran, aan den postweg, met een ISOtal Javanen. Pakoentgen, dorp op Java, residentie en r^entechap Samarang, distrikt Serondol. Pakoenljen, dorp op Java, residentie Sa- marang, regentschap Kendal, distrikt Perboean, aan de rivier Bodri. Pakoentjen, kampong tot de stad Pasoe- roewan behooreude, op Java. Pakoenljen, dorp op Java, residentie Ba- njoemaas, regentschap Poerbolinggo, distrikt Tjahjana, op de zuiddijke greas. Pakoenljen, dorp op Java^ residentie Ba- njoemaas, regentschap Poerwokerto, distrikt Adjibarang, aan de Tadjoem. Pakoentjen, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, laudschap Koesan, aan de ri- vier Batoe Litjin. Pakoeodjo of Tjaddas Poetih, berg op Java, residentie Bagelen,*^ afdeeling Ledok, distrikt Kali Wiio, hoog 7,300 Bijnlandscbe voeten. Hij is een der znidelijke voorgeberg- ten van den berg Prahoe en is den lln Octo- ber 1826 gesprongen, na eenige schokken van aardbeving. Pakoe Samoen, dorp op Java, residentie en regentschap Cheribon, distrikt Losari. Pakoetan, dorp op Java, residentie Sama- rang, afdeeling Salatiga, distiikt Oengaran, met mim 100 inwoners. Pakoetan, dorp op Java, residentie Bage- leu, afdeeling Keboemen, distrikt Premboen. Pakoetan Tolas, berg op Sumatra, resi- dentie Tapanoeli, afdeeling Angkolah Djoeloe, koeria Kota Rimbaroe. Pakoe Toelian, dorp op Java, residentie en distrikt Cheribon, aan het strand. Pakoewon, dorp op Java, rendeniie J&- para, afdeeling Djawana, distrikt Mantoop. Pakoewon, dorp op Java, residentie Soe- rabaja, afdeeling Modjo Kerto, distrikt Modjo Sari Lor. Pakoewon, dorp op Java, residentie Bern- bang, afdeeling Toeban, distrikt £«ngeL Pakoewon Batoe, dorp op Sumatra, k de Lampongsche distrikteu, even beneden de zamenvloeijing der Oempce- en Besai-iivierea. Pakola, kaap aan de Wcstkost van bet eiland Timor, in de baai van Babao. Pakolaengy dorp op Java, residentie fii- tavia, aan den oostelijken oever der Tangeraog- rivier. Pakolor, eilandje aan Celebes' Oostkost, op 0** 59' N. Br. Pakondang, dorp op het eiland Madm, in het binnenland van de afdeeling Soemaoa^ Pakondian, zie: Pakendian. Pakong, dorp op het eiland Madius, op de westelijke grens van de afdeeling Soemsssp. Pakoom, zie: Pakem. Pakopasan, dorp op Java, residentie Cbe- ribon, afdeeling Koeningan, distrikt Kad« Ged^. Pakop^n, dorp op Java^ residentie Sa&n- rang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambanwi, bewoond door een 370tal Javanen. Pakopen, dorp op Java» residentie Bat&ns, Ooster Kwartier, 1^, paal bezuiden den w^ iiaar Krawang, 2 palen van Buitenzoig's gno^ Pakoljin, dorp in Borneo's Westerafdedior, rijk Sambas, adsistent-residentie Montndo. Hfl telt 18 hnizen. Pakpak, landschap op Sumatra, in de BatU- landen, greuzende ten Westen aan de landsckp- pen langs de Simpang Kanan gelegen, es oen ouderdeel uitmakeude van het groote laod vas Dairi. Peze landstreek is henveUchtig en be- vat de heuveltoppen : PegamtMLrau, hoog e\m 730 Rijulaudsche voeteo, Tandjong Uadjie^ TandjoDg Kawin, die zich aan het booglaad van Dairi aansluiten. De Simpang Sinocfiiiai!; en Simpang Soelambi doorstroomeu dit laad- schap, beiden met steile en hooge oevers, Snel- len stroom, eene breedte van 47 en eese diepte van 3 tot 6 Rijnlaudsche voeteo. De grond is over het algemeen steenachtig a met bosch bedekt. Men vindt & maar a- kele moerassen. De voortbrengseleo lija |^ lijk aan die van Simpang Kanan; buiteiidie! treft men er veel benzoin aan. In dekdaof'^ wordcn obi^s, dja^onff, kaladie^ rijst, soikff- riet, komkommers en pUang gqplant. Dt fasi^ dieren, die Pakpak oplevert^ zijn: karboava^ PA. 649 rundree, paarden, darkens, geiten, honden, j katten, eenden, hoenders. De bevolking be* hoort tot den grooten Batta-siam, doch ver- schilt in vde opzigten van de Batta's van To- bab, en spreekt een van het Tobaasch seer ver- schUleDd dialekt. De wetten zijn Tobaasch en worden vrij strong gehandhaafd. Yooral zijn de straffen op diefstal zeer gestreng; daaren- tegen is het geoorloofd, om goederen van Treemdelingen bniten de dorpen te ontTreem- den. De gewoonte om krijgsgeTangenen, moor- denaars en echt brokers op te eten, is ook in dii landscbap noff in zwang. De Batta's van Pakpak rooken weinig tabak; maar zijn ver- slaafd aan het opium-schniven. Zij houden zlch bezig met het inzamelen van kamfer, ben- zoin en geiah perija en het woven van kiee- dingstukken. De dorpen zijn, even als overal in da Batta-lasden, versterkt door eene gracht ea aarden borstwering, vaarachter nog ge- woonhjk eene palisadering of bamboezen hei- niog gevonden wordt. De haizen zijn meest ran fraai snij- en schilderwerk voorzien en vor- men eene straat. Zij zijn stevig van planken gebonwd en rusten op 6 ii 8 Rijnlandsche voe- ten hooge stijlen. In ieder dorp zijn een of twee laadhoizen {toptfij, die tevens tot verblijf van vreemdelingen dienen. De Heer H. voK Rossnbxbg heeft van het landschap Pakpak eene uitvoerige beschrijving gegeven in het Tijdsckrift van het Bat. Oe- noottcL Dl. lU, bl. 453— -465. Paly dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sintang, landschap Malo. Pala, zie: Pal la. PalabSy dorp op het eiland Lombok, aan de baai gevormd door de Znid-Oostzijde van het eiland, aan den oever eener beek. Het wordt bewoond door Boeginezen, die, even als huune naburen, c^nsbaar zijn aan den Vorst Tan Lombok. Palaba, dorp op de Noordknst van het eiland Poeteran, residentie Madura. Palababan, dorp op Borneo's Noordkust, rijk Broenal, aan de rivier Batang Loepar. Palabalan, berg op Java, residentie Pre- anger R^entschappen, afdeeling Tjiandjor, dis- trikt Palaboean. Palabalangan, zie: Balabalakan. Palabien, rivier op Sumatra, residentie Tapanoeli, welke zich in de rivier van Loe- moet nitstort. Palaboean, zeer bergachtig distrikt op Java, residentie Preanger Regentschappen, af- deeling Tjiandjor. Het bevat de onderdistrik- ten: Nagrog, Tjisolok, Tjikakak, Tjigangsa, Tjidadap, Tondjong, TjihoS-Gentei^ en Tjikirai. Dit distrikt bevat drie warme en zeven zonte bronnen. Het hoofddorp heet Palaboean Ratoe. Palaboean, dorp op Java, residentie Pre- anger R^entschappen, afdeeling Tjiandjor, dis- trikt Djampang Koelon, aan de Tjiletoek- of Zand-baai, paal 43. Palaboean, rivier op Java, residentie Ke- diri. Palaboean, dorp op Java, residentie en regentschap Cheribon,. distrikt Losari, op de grens van Ti^al, aan de rivier Sangarong. Palaboean, dorp op Java, residentie Che- ribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Radja Qaloe. Palaboean, dorp op Java, adsistent-resi- dentie Erawang, distrikt Soebang. Palaboean, dorp op het eiland Madura, afdeeling Soemanap*, met een doorvoer-pakhuis van zout. Palaboean Badong, inham aan Java's Zuid-Oostkust, adsistent-residentie Banjoewangi. Palaboean Batoekaraa, zie: Dirk de Yries-baai. Palaboean Ratoe, hoofdplaats van het distrikt Palaboean, op Java, met een zout- en een kofiSjpakhuis. De warmte is hier gemiddeld 82"* Pahbekhxit. Palaboean Batoe, zie: Wijnkoops- baai. Palaboean l^lboenar, baai aan Java's Zuid-Westkust, aan de Zuidzijde der residentie Bantam. Zij wordt door de oostelijke landtong Trelling en door het westelijke voorgebergte Pajong ingesloten. Faladjawan, dorp op Borneo's Oostkust, aan de rivier van Koetei. Paladjouw, dorp op Sumatra, aan de ri- vier van Benkoelen. Paladjouw, zie: Pladjoe. Paladoekan, rivier in Borneo's Zuid- en Oost«rafdeeling, distrikt Eahajan Ilir. Palaga, dorp op het Ternataaosche eiland Soela Besi. Palagan, dorp op Java, residentie Soera- baja, afdeeling Grissee. Palaglar, dorp op Java, residentie Prea- nger Regentschappen, afdeeling Tjiandjor, dis- trikt Djampang W^tan. Palai, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sangouw, aan de rivier Sekajam. Palaka, staat op Celebes, rijk Boni, op 4 palen van Boni. Palaka Qoding, berg op Sumatra, resi- dentie Tapanoeli, afdeeling Sibogha, distrikt Siboeloean, 650 PA. Falakamoedl, dorp in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, op het Westerstrand van Ta- nah Laut. Palakoleiy rivier in -fiomeo's Znid- en Oosterafdeeling, welke in de £arito yalt. Falalangan, drie dorpen op Java, resi- dentie Probolinggo, een in de aMeeling Krak- san, distrikt Gendeng, en twee in de afdeeling Probolinggo, namelijk een in het distrikt Teng- ger, en een in Tongas. Palalangan, dorp op Java, residentie Soe* rabaja, regentsohap Ijamongan, op de noorde- Ujke grens van het distrikt Tengahan. Palalanffoen, berg op Java, residentie Bantam, die zich 4,698 Eijnlandsche voeten boven de oppervlakte der see verheft. Palalawang, sie: Poeloe Lawang. ^ Palaloko, dorp op Sumatra's Oostknst, rijk Siak, landschap YIII Kota's, aan de rivier Kampar. Palam, dorp op Sumatra, adsistent-resi- dentie Benkoelen. aan de rivier Manna. Palaman, dorp op Java, residentie Sama- rang, Regentsohap Kendal, distrikt Troeko. Palaman, dorp op Java, residentie Pasoe- roewan, afdeeling Malang, in het Noorden van het distrikt Karanglo. Palamata, berg op den Noord-Westhoek van het eiland Boero, waarvan de top, bij hol- der weder, 25 of 80 mijlen ver uit zee sigt- baar is. Palamata, wijk in de hoofdplaats Kajeli, op het eiland Boero, bewoond door een I40tal Mohammedanen (1866). Palamba, dorp op Celebes, residentie Ma- nado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, dis- trikt Langowang, bewoond door een SOOtal xielen. De inlandsche bevolking der distrikten Langowang, Ratahan en Fassan komt op dekust van Palamba om zout te branden of te visschen, doch heeft dikwijls overlast van SoUoksche zee- roovers, die de Benteuaog-eilanden aandoen. Palambahan, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeliug, aan de Kahajan-rivier. Palambang, punt op Java, aan de Zuid- "Westzijde van de residentie Bantam, op 6° 69' 20'' Z. Br. en 105' 16' O. L. Palambintang, eilandje aan de Westkust van het eiland Billiton, distrikt Mendanau. Palamboeang, zie: Palimboeang. Palaxnboengan, dorp op Java, residentie Djokdjokarta, afdeeling Goenoog Kidool, in het Noord-Oosten van het distrikt Awoe Awoe. Palampaken^ dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Kahajan llir, met een 35tal inwoners. Palampal, dorp op het eiland Maduia, in. het binnenland van de afdeeling Soemanap. Palampaty twee dorpen op Samttra, ad- sistent- residentie Benkoelen, afdeeling Oome- landen, een aan de rivier Lajang, en een ten Noorden van de rivier van Benkoelm. Palampoengaiiy distrikt op Snmatni, b de Batta-lauden, residentie Tapanoeli, afdediits Mandaheling, waarin goudmijnen worden gc vonden. De gelijknamige rivier outlast zidi ij de Gadis. Palaiia,.zie: Plana. Palanamai, rivier in Borneo's Zuid- eu Oosterafdeeling, welke in %e Eapoeas Mo^ roeng valt. Palandauw, rivier in Borneo's Zuid- a Oosterafdeeling, rijk Bandjermasin. Zij.v&ltii! de Doeson. Palandi, dorp in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, aan de rivier van Poeloe Peul^ afdeeling Groote en Kleine Dajak. Palang, dorp op Java, residentie Sanuuiu, afdeeling Demak, distrikt Sambong. Palang, dorp op Java, residentie Reffibuz. afdeeling Toeban, distrikt Rembea^ aan ia post w eg. Palang, riviertje op de Oostknst van ht. eiland Batjan. * Palang^ dorp op Java, residentie en r> gentschap Pasoeroewan, 17 palen van de booSd- plaats en 23 van Malang. Palangai, distrikt op Sumatra^ resideuti^ Padang, grenzende ten Westen aan zee, tec Noorden aan Lakitan en Kambang, ten Oo&ta aan de Bovenlanden en ten Zuiden aan Foefig- asan en Soengei Toenoe. De hoofdplaats bee*^ Kampong Dalam. f alangai ressorteert o&de: de zuidelijke afdeeling van Padang en roi*. met Ajer Adji onder eenen Ambteuaar, hd^'. met het civid gezag. Dit distrikt is zeer berg- achtig; het bevat de bergen Taboe, SocL-i Med j an, Soengei Galapan, Pajoiig, Poeojoer. Ladian, Marapalm, Djaoe. In dit distrikt vloeijen de rivieren Palas^ Gedang en -Ketjil, wcdke bij het dorp Palaa^a: in zee storten. Palangan, dorp op Java, residentie £« zocki, afdeeling Panaroekan, di&trikt Bolc- wosso, aan den grooten w^^. De Oost lui- sche Kompagnie had alhier voorheen eeneloce en kleine bezetting, die, om de ougczondceJ en het slechte water, door haar verlatec vei- den en in iiet midden der vorige ecuw sis: Banjoewaugi verplaatst zijn. Palangar, dorp in Borneo's Wcbtei&fdn- ling, rijk Matan, in het Oosten. PA. 651 Palangka, rivier in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, distrikt Kapoeas Uir, land- schap Mentangij die op den linker-oever in de Kapoeas Moeroeng yalt. Falangkadjang, berg op bet eiland Ma- dura, distrikt Bangkalang. Palangkan, zie: Falingkaa. Falangkei, kampong in JBomeo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Poeloe Petak. Palangkelin, dorp in Borneo's Zuid- en Oost^rafdeeling, landscbap Tanah Laut. Falankiy dorp op Sumatra, residentie Fa- dangsche Bovenlanden, landscbap YII Kota's. Palantih} waterval in Borneo's Zuid- en Oosterafdeellng, distrikt Kapoeas Moeroeng, in de rivier Sirat. Palarap, rivier in Borneo's Zuid- en Oos- terafdeeling, welke in de Kabajan valt. Palard, dorp op Java, residentie Djokdjo- karta, afdeeiing Mataram. Bij deze plaats is een oude en vervallen tenipel. PalaSy eilandje in bet meer Djembang, op Borneo's Oostkast, rijk Koetei. Palasari, dorp Java, adsistent-residentie Krawang, distrikt Soeban, in bet Zuid-Westen. Palasari, dorp op Java, residentie Batavia, Wester Kwartier, 6 7] paal bezuiden den 22n paal op den weg naar Bantam. Palasari, onderdistrikt op Java, residentie Preanger R^eutsebappen, afdeeiing Tjiandjor, distrikt Goenong Parang. Palasari, zib: Poeloesari. Palasari Girang en -Ilir, twee onder- distrikten op Java, residentie Preanger Begent- schappen, afdeeiing Tjiandjor, distrikt Tjitjoe- roek. Ret eerste bevat de warme bron Tji- pauas en bet laatste de zoute bron Tjibodas. Palatar, dorp op Java, residentie Cberibon, afdeeiing Koeningan, distrikt Kadoe 6ed6. Palatifly dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijkje Mampawa, aan de Pinjoe. Palatte, eilandje aan de Oostzijde van Ce- lebes, rijk Boni, bij den mond der Pa'njoela. Pala^wang, dorp op bet eiland Banka, dis- trikt Koba. Palan^angaiiy rivier . op Java, residentie Tagal, die uit de zameuvloeijing der rivieren Tjatjaban Wetan en -Koelon ontstaat en met twee monden in zee vloeit, na eenen loop van 25 palen, van den oorsproug af. Palawar, kampong op bet eiland Neira, re- sidentie Banda, achter de Europesche wijk der stad. Zij is bewoond door inlaudscbe Cbriste- lien en Mobammedanen. Palawi, zijrivier der Kalang, in Borneo's Zuid- en C)osterafdeeling, distrikt Katingan. Palean, dorp op Java, residentie Kadoe, regentscbap Magelang. Palean, dorp op bet eiland Madura, af- deeiing Madura, distrikt Sampang. Paleari, zie: Pleari. Paleat of Antilope, eiland ten Oosten van Soemanap, residentie Madura, met een dorp en een 60tal iuwoners. Het is gelegen aan de Zuid-Oostpunt van Kangean, op 6^ 59' Z. Br. Paleh, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minabassa, afdeeiing Amoerang, distrikt Tompasso, met ruim 100 inwouers. Paleh, rivier op bet uoordelijk gedeelte van het eiland Batjan. Palei, rivier en dorp op Sumatra, adsistent- residentie Benkoelen, distrikt Lemon. Palei, dorp in Borneo's Westerafdeeling, rijk Sangottw, aan de Sekajam, bewoond door een 600tal Dajaks. Palei, dorp in Borneo's Westerafdeeling, aan de rivier Melawi. Palele, rivier en plaats op Celebes' Noord- kust, residentie Manado, in bet Noorden van bet rijkje Bwool. £r liggen goudmijnen, die veel goud opleveren, dat ecbter van slecbtge- balte en beneden de acbt karaten is. 