Nederlandsche beroerten onder Filips II.: Op last van H. M. de keizerin-koningin Maria Theresia
December 1578. : Die rampfpoedige 9 nee zqo vete^ aUeeven z^r nopdloeeige , gebeureenisfen-opgevulde , jaar^ is .iQSgelijks n^erkwaardfg door de verddgiog ei yerwoeseing van eene menigee fcbooneabtdijen .ai godisdienscige geftkhien.op he( . placee l^d*: . ^: De; abed^'ea en klooseers vm^z^i^^ooy Waer* icho^ , Nen wenbosch , Qoseeedo , Dorifile , Tjeir^ haege, werden overweldige , onder • ^e pyin begrar ven Y geplunde^d en: verwoese ; de^ monnikcn en Donnen door ;de kryg3knecheen ea gewapeade boerm ^ zo^wel als door de hqlperqepien 9 vec* dreven^ en derw^ze ;verfpreid dae zg naderhaod i^e naar huQne vorige womngeo konden we^ derkeeretK Men ziee daarvan <^ overblyfle* Jen in vele oorden buieen de. ibid « en lange\na de ovei]^ve van CS«sid^ eegfln^etrftkide van^deso soy ff^nVKLAT!9D^li If E -^ Bet begfti Akr relgende eei^wV kwfoiim IdtiQpcerltngirai'inriie/ (hd huhne'^huis^^citlg'^if^ teen'9 bouwdt^n •• aldaap, 1 en bevinden - cr - ' 2I6R stog legeowoof dig V geiijk! diifevfo de abtdij valft JDroi^bafief-: (en 4e Karthm^crsv lioewel- -dt weat^emeldd^nv Ibdtfrt Vfjfilg^' jWn V bm ou«te Amis:: op ^eeneii geiln^ei) ^iftiand-^vftfi de (bd<^^ lieropgebouivil'^: zifch dasr «ip nftoMr g;et6s<I^ - De ^tbtdijenj'Vtfft ^de ' Dfiteeiiy"'vari'-iSi|«tf* lot. Te Yperen en in ahdere 4sSs!a vlfidt ffliA «r.'«og'4i9 '^ 'v<iP« of» 'het ^fctt**;Iand Wari*!. , - ^Bift aelftlfti jtar < < 1 57S "1^ Wf'-tonltei- ■ 'zijne ' trt &rS fooneelea' (d«n -md^ Vbth ^^'^Mad^^- He^ IWsv- ya* tv*lken; ^ ■ veflsriiSflP%«Jt^"' te '(^ ken in mk 'f^gaatid& hooWtefe,: l>ij;"Wt opk** ▼tei &r ledm'v-%g:^d&i' wa'(i^viQ *eroei^ten^n- dtti'deffi*etti9l|g<l4n-;«vai ^^imimjft'^Uedi'aiid gtteeteh'i«i»a»!faiiiktth/--'5' ■"'"'■'^^ f|;'"--'' ' -• ■ ^ f- 'D« vdlgende'j ulcwddtag' lft%n|i!^etts"inderdaad ^lineer m ffi6«-«f vad4ee-toofdondferWef|» ^es^d 4ieift ^-'aaii den * eentov «n izoo^**^^ ^kwaad^ tfan; dttti'^'^lfttereft ka6t;f'eri die-Mj teViitfl"<iitvfta wjn^ dood in Vl^tdicferenzod vft^ geradbta gema^^ tejeft^ vd-dtemvzijne plaftts'tt^ • dr^^dfciiiddftiifeiddr^beroercMil,^) "-' ^ ^"^ '^^ 1. in deszelfs Ffat^^a,. ■iliftsttiifa,^,,(!ffih&^n..',m in den raad van Vlaanderen, 3S9n:;Jte6£t^ h^m gMtIf fbektvaaipfcej^ett the wi«^\\.iwai:v. iij Mras.^^en *«fel^SP;«ijoe vijaRdTOi g€leg«ofe«4.^,g^flpmep §m Jlt«iv,met:;iv^Jlij«tth?id in ew.A«w«toIiQbf\?!W •JhttUvVaK ; .pr<>^reAn^;eMa9»l^ tcysntwtipi: ;.t!>vti^ ^^ vi^y reeds fgrairomrtaadsbMr xyiid;. . i J :.';vBiiL de:pp(rigftig!.¥«i..dea.,Ra»d derfieimjiii wnr, . .plMt|te^T«te ; l»wr«iog:.yaiij;AlSrR./l»«m /itto/diwh iilfilVflib rds ijeisfod .4ie .;!eef: n:g«ft^tbt [(WaatdNP j^^^jne. .ppg#e^ft!: le ,fe«linjf«!»td*ii»^.«n,jwit /^ 3befliii«em|08» '<^ ■ da<>r fd^zftbWR gSfio«([p 304 NE;i3:fe^tAl*dSCWE Hi} wa^'ln'zijn twe(^ huwdp' gb^^ttdwd inec Jeez van Hoycem^ , eene nicht van' den be^* fturenden vooniitcer Viglius van Ayca; Uit de brieven van Viglius kan men zien, dac deze Wel onderrigc was van de gewfeldige flafN pen van zynen neef , ea <kc hi) deszelfi g^sdiag Itfec gbedliearde. '^ y^Hes$$Uu$ affittis meu$^^Xzk^\i^y fnfp^ *jfief Van den 5. December ij;58 aaxr Hopj^enmv,) ^adhuc 4;^pud Jlntperpiam turn FargasU^aium 'k$c longi mokstUiimum ^HK Ob qu$i nen fHinus odii quam ex decimi-^denarii cenmh' iione in FiandHd contraxUr kiMsqud hactem pramissh tract ari. se fassus titi ^u^e veriof n^ in fumum abeam. Ctmjugem ^^rfe ejus p^idiMi hahuiti quad Ms auds seiatitdpere involverith turn ut te fjuminlm existimo , inter pacta nnp^ 4i4 cdnifeulsset ut procurat^rU gefUralis officiuk dimittereti stqut amttacid imididexpUcare^ Hec gevaar en de tampfpoed des ti|ds^ ftelden -jtgn anipc ^ lajn perfoon, bloat aan al vm -kWaadWillighefid van hem kon zeggen, en om^A ^inaat vol te tmten; vbejgde Wn er, misfels^ -met overdrijving, bij, dat }aLTi het ooripronle- lijlr opftel gemaakt had van heo ^oodvonnis te* gen de graven^ van Egmond en lioorne, 't geefl dp zkh zelve, by de toenmalige gisting, geo^ Ivas dm hem by hec yolk in afgrgzen te hi^x^* B E R O E R T E N. 5^S N& Se of itl>Mding van'dezen gehateh Ma4| Van welken h^ onder den hercog van Alva lid ^s, kWatm« hij te Gehd terug, en geraakce diSLti 2is de oudfte^in dienst, tot den rang v^ft . eer ften'haiidsheef ', df vice-voorzi tter ^ in welk* betrekking hij, bij de hieuwe beroeften, met een kWaad oog weird aangezfeii. Wij hebbet sreeds aangekend dat hij, ill den nacht van den 2. October 1577, met en benevens de andere aaozienlijke gevangenen, van cijn bed geligt, eii vervolgens overgebragt werd naar de openbare geVangeni3 onder eenen Itroom van fmaadredenen en bedreigingen* v ' Def lifeide boofiten, die zoo elgenmagtig; heebbteh^ befloten zijnen ondergang met niei: minder wraakgierigheid dan ongeregtigb^kl^ Rjrbove^. die d^ mtvoering; daatvati opt jsich nUrn, kwam toevallig v6orfaij\de gevangenis op bet pQgQfiblik coen daar een gemeene ynigeA§ met'eenige lieden dte llaar Kortryk • wttden ^ voorbijreed; deed denzelven - fHlhoitden ^ eit^ zonder mdere w^ai'fchuwing, den raadsbeer Hes^ fels op denzelven ilijgen^ benevens genoetadeni " Visch i baljuw ran Ingel'munller i aan wieo on- jeter bee. beftaur van/ Dob Jan van Oostetirgk ^ zekere batelijke laac'waj» opg^dragen'g&\v^eat4 en die zicb met- hem Gevangefi bevond. Op een halfuur aflhnd van de ilad wtebce ^n eenige perfonen ben op, en mea deed If. DÉLLE V fyik vcryolgde. ;..^. : Ryhove, met ^egeneo ^;ben vergez^l44^ ^n de. ^defen die ben opgewachc i^adden ^ maakce halt, eneen vier^ndeel uurs diuirpa ware9 beide aan ^enen bp^m opgebangen. Zie daar bet boofdzakebjke van bet geyal, \viiaKonitrent ook alte lipbryyers overeenfoemmen. ' Die barbaarfche bedrijf ^ gebeurde omftreeks fden midd9g van den 6. October 15789 zon^r eehigen vorm van proces of vpnnis, en de ikbry* vera.yan beide partgen: bebben beczelve even 2eer als onregtvaardig en verfoeijelijk. gdtakt. Men h^efc er omfcandigfacSden bij verbiEiaki^ te weteir^ dat men den nRfeeenzevendgjarigen Hes^ fels viokken haar uit zifnen grijzen baard a^' fneed of uicrukte , wellce de moordenaars als |>luimen op bunne hoeden plaatfren 9 on daarmede «Is m zegepraal naar de futd > teragfceerdeh; Som * imgdn bebben ielfs de gefprekken bijgebragt, <die cusfchen bem en Ryhove waretl vobrge val- ient : en' asidere • bijzonderheden ^ van^ wclke de t>verigwi nict gewagep* ~ Over bet algemeen is bet feit crkend, wat benreft ^ ' dat zif zander ' vorm van proces astf eenen boom vkxim opgeknoopt. Ik beb gcen fuse om 'eene> op zod afge^ meetie ' gettugeaisfen berustend^ 9 daadzaak 9 ' die roOf bchpyezeflr wdsdt gehoudi&nV cegentcff^teni \ welk zijnen grond heefc Jfa etnt c»^l£ve«» ila^, '4Be i«id&r-«erag;:«r enkel huisfdijt is. - wEo^iinqnet vooroudaDJ^ in den vierden gisaad 9W opi^inxxdagir leefiAes tG :Oend gedur^nde.de terdei^:]; faj^i keade dairvan v6lk0n^ gi^ bfewfenis^ tidii;.d6:..haxottl^ide pdrfonen; - Tot in eenen hoogen duderdtitdt ^^net een xei^ gdak^ lAg^gehevBgm t>^;^fd^lvond h$. vermkak te/vi^r^ beieim;.^ii^cr:;dQarover jmtr vetfcheidene kantett ^dtliki! 66 gfefchrevoi ivms, ' I *: W^'-^ faet.^ i>emisSe^ fti tr;bet^e&, hefiimerd^ faij 2toii hetzeM Vol^omdn, len fcetnde daa^ib over^ ttn' »er/ (ie;^r.^i}2Jondeiiic!i2 ^ I dat : Ryhove haar Kortrijk gii^V'/retidtd?flec:bta van vijf X)f zes ^«Q z^dttmwantfta; iattz^. de van d^n.wagen geCzegQni g»msgsimi lih eene^ fcfaimr deddo gaan j CB He^iti ijie^tzjeifde fcbunr aan eenen' balk 6m o^fafbgen^ d^^i zoo /heimd^k dat mm er ferO^ffat-tiltts (VBii- VMSfnam^viivaar tweh.o£:;diw flagen^ i*teFMbpcii! iejtr'ineri 3«ftsfiuwxt: er van. fieii gdwoftitti'-* wt»i :tyhov«ow«tvblgde zijtieri wpg fissit Kit$rtfijk' h^t;' zijf}e'.4)ende ^ in :z% keerdeta ^or/ 0eiie!iicliidtiibt^poM€ en laogs eeneii rgracN ten omweg terug, zonder iets te keen ^blgkeii/ Ntfderbdndi.-*Werdti*hec:3\iitrfohtkenld.Jdoor> de- g^f^nv^i^eHbe ^men ier;!jvat» verdachc, bietd^ei;!^ «$h{|^ lbo€MUj;'W l>Qrgarft'9i dopr^adli6n':ibaei^ v^rattdgd^ 'giif^eiP kesiilfiiQdei)) en begroevdi{ 3o8 N E D £ R L A N D S G H E bonne Igken op de pluics kUc^ te 4e ictunir en onder den balk» Naar hec zelfde berigc werd'ook de zaak 3o8 N E D £ R L A N D S G H E bonne Igken op de pluics kUc^ te 4e ictunir en onder den balk» Naar hec zelfde berigc werd'ook de zaak 3o8 N E D £ R L A N D S G H E bonne Igken op de pluics kUc^ te 4e ictunir en onder den balk» Naar hec zelfde berigc werd'ook de zaak 3o8 N E D £ R L A N D S G H E bonne Igken op de pluics kUc^ te 4e ictunir en onder den balk» Naar hec zelfde berigc werd'ook de zaak 3 Mein gegen de zweiten gerucht en zweiten, dass man er eenige dagien daran tochter van stark dan ab van eenen inord, door straacroovers bän, lees waarmede de gewelter groote gelijkenis beeft. Zeven jaren daanfa, in 15859 toen de ver-zoening gefchied en de nmd van Vlaanderefi van Donai teruggekooten en: Gend herfoelii was, werd bet Itjk van Hesfelins naar de fcad gevoerd, en thee eene plegcige lijkstaatfie natt de kerk van St. Michael gedragen, alwaar hfit^ zelve voor de tweede maal brav^n werd. Toen verheerUjkte men hem en verhief zgne verdienften; men leest in verzen en m proza dat zgn Igk, bij deze dvervoering zich gaaf ea zender eenig bederf vercooode. B^fen iprak v«n ntarcelaarichap en van mirakelen; vreemdelii^en hebben gefchreven dac koning Filips H. te Rome zijne heib'gverklaring verzocbt en hem een prach- rig gedenkteekea ce Gend had doen oprigten. Zoo rpreekt men er ten deek chaos w)g ia Viaanderen over. ' Wat de kapel beared i in wdke hg m graf hecft, men zict ifcar mets dat hem per- foonlijk betreft* Xwee ^enkillttkkenr of ktehie platen van zwart marmer> met gouden leteers» < I •! BE RO^ATEN. « . * SO9 wga ki . de: . muw gctv^oegd t de eerfte voor Fnw9<H9 H^slels^ zyaen soon van hec eerfte faowelgk |ii^r|rab«lU?Moinick* Deze was raads- bter in dea md vaa'^ Hoflamt', en reisde^ coea die provincie reeds in opitend was, naar Ita- lie, waar liy, ce Pi&m Toscane, in hec jaar 156^9 fonder immerrgehuwd ce zijn geweest^ in den blpei. sijner jaienv overleed. Hec graf* CcfvA&h in' lacijnf^he/Hexatnecers. .Hec cweede gedenkceekea , mede in hec la* tgn, doch in proza, is hi^c : grafTdbrifc van Jeez Hoycema, vrouwe cer Calmere, de niche van Vi^ias en cweede ecl|^^oce van Hesfelius, overleden ui 157SU _HiJ heeft van zyne beide< ' huwelijken flechcs eeoe eenig^, |dQcbcer'v& bee cweede nagelacen, Maija Hesiels^ ecli^enoce van Jpsfe de Beer, he^ yui tAtkddee. Hunoe wapens zijn ce zien cp de gefcbUderde glasruicen. - . De grafiEehrifcen fchijnen gefteid ce zijn bij hfjc kwegrrivm Hes(dius ; maar men had ze ver- lM>rg^, of de heer van Lendelee heefc de^l* vm yefot^wd ce gelyker ci}d coen hg , na bee ei{ide der-.bero(reen , ^wanc hij overleed eerse in 1605,) de< yenfterglazen fcbonk. In the midst of the city, by zonder gefördenis van den füßen Hessels v. de nicht später is een weinig lang; maar, gelgk ik reeds gezegen heb, men heeft to yeel en op zoo verfehlende wijzen over. Sie geförden, etir, bist eetitcso groot aanAfefal gebad dan de onlosteti. Vati welkd, ckvlftac, M'en 200 droevig' fla^dffef Wel; %it b^l bloodig wfts r^nig^:^MdfroerighSicP te ^ev^ an betgeen h^m betroff' ^ m.:; Eit heeßdfijf^ liet#blfc wij-'hfet'V^^^^ bodti4MM ^ehad, kan ^mliii^zien welt'e de^ faatod^^ w^i» 4tai vab' <!»«> £efa«()r^ \^£i<'^tftel}'- hofxi derd voorbeelden bijtebr^nges viif ^dM^gelijke 13^ Stüair iiet minder Utftitortig etf veifdl^ijttejki ^ "i ^ '. Toeh Aj -^op. liet WiAelvdlfg: WtJt)uift'-vetW Verwandt wari, verwandt in de-^<^>^<* %wai! der overheerfchers en tirannen. '^, Oig^wkit', fit humw ehrwerkpen gedmrSibdmd; Moor ioi^^, •fgwaan en vrees "geknaagd, veipleftiB ficta'^ eogeiibRfe huime'&g6t»'btm€ktigep6<^ • Niiribtfe vtfbral, on^ van ni6mMd>bfmik(a^i te zijn, hield zicW tiiGend;'20iftilep^er cV dur^ Vto «Utgadfi;yfpeeI^ef:4t den 'diiittt«»p^-*n-<ter- Zilh^de niecs Vg€en'^£ijfi^ eeFZu^^#^jne^tf<dtscSi^ henl koti voldobfl. - Hif "Wragir 'het> ^ rfs^'^ hij, met zyne volkwervingen » g^n^tijAMl^t f^ kreeg. In i579> ondemi^ b| ^tP'^^eilii^td' ndaf IKijn welgevallen- te ben66lnen, i^OMder^ 4e cu^- rchenkomst der kommisfarisfen^ en*0onder ache te gven iDp de groridwetrige- taftellligtti of ^ vourregten Maar op' eigen gezag alleeo, en na jwm^p^eheden dag oproers, {jeluk^efaet lie» Be r o e r t e n. ^ 311 Tfegeiv'^ed^^nvimd, eti'deedhtj zicii zdiw^n aanhetf Iibofd van zijne af hangelingen uicroepen. Hij» ieerd bij 4^, gel^genheid onderfleund door den kny^tim,' 0ii d^enen Jii^ daarvan af hingen^ I V*o*tefe1)fen4iB'-ricli iangzaffierhand de koninfc- lykcf regt» iant^msageti, <de€d Himbife ziiveren ed-feop^i^eB^'inanlten €n gedenkpennhigen flaanJ Men'teeft 4aarvan ftukken In- de kabinetten varf fomraigti litef iiebbers ; het wapen der stad, of- liever haar «2^nn6beeld'9 zlet men aan de eene zgdei niet hfet.omfchrift: Beatus populus cufus Jehova Deus eit. Aan de keerzijde is : he«? wapen viri* Himbife '-toet -zijiie odrlogsleus 'bo-? v*n ain't ^n ^ijtiea riaam van ottSeren, benevens* Egne-lpf|^eftk'^t6tt-(Uttfc^^^ Si^brie et Fi^ giUnier*,'- •'" ^—"-'^^' • \' - ' "In- t£en-tijd werd nog eftne kleinere raunt gefla- gen, op welke flechts 'een groate gekifodhde G ter zierf-^was, met Het wapen der ftad aan de keer- lijde \ en cde fpreuk : Nisi Dominus frustra. De-^eKle' oj^perhoofden waren dikwijis met. elkatider <>ver fommige punten oneenig, zonder elkander-dteirin wederkeerlg te ontzien; doch £ensge^lS8M'-t^en andere re werk gaandis. Terwijl Himbife zijn plan op het dictator- fchap vctortzette, mischfeh met ingebeldheid genbeg om naar Set koningfchap. te ftreven, bestlouWde Ryhove hem -ids den conful der 3ta N E D E R L A N D S C H E flfld, en zich zelven als den yeldheer. iOf.4ei| conful bij bet segen ■ ■/. 4 Middelerwijl werd de oorlog tegen de.WaleQ mec kracbc voorcgeZiK; er waren dagejijks geldr genheden bij welke de eene of de atid^t^;. p^rdj grooce verliezen leed, nietcegenfta^^ j9^it. id bee zekere onderrige was dac 4k lasd^^n rde na^ burige provincien, in onderha^deUiig 5sr^j$n om 2ich in de arinen ce serpen van dm pfiqs vaQ Parma; gelijk kort daarna gebeurd«,. r -_ Desniettenrin ve mjkii^n de beide. opp^rt^iofr den, zouder zicb Y^l.i>m de. Walw J^ betom'r mefen, de republik niec eene^^a^winsi:, va^ aanbelang. Naap aanleidiug; van e^ig? opgr HiMkQ) klagten, welki^^ zij aan zi^ lieten: doenf maakten zij zich meester van bet gebe^le.land van Waal, vemierigden bet regefings-ko)kgje,: en yerdreven de leden van hetgelve, ond^ft yooF" w^ndfel dac de eeffce graven en an)bachcsbe^ren van Qend bet regtsgebied over dat land ge\)^d had^ den, en dat de ambacht^n^ in de opderfi^hei- dene ftreken, die dezehren uitmaa|uEen>'oikI: tljd3 ei> oorfpronkelijk ondet de gebporzaamheid geweesc waren van de flad en hec.k^O|el vag Gend..-',,.- Zoo vele geweld^digbeden, overbeerfchingen ^n knevelarijen, zonder eenigen grond of rede, 4f d^n van tijd tod gemor en oproerig^ W / "^ B E R O E R T E t^. 313 ype^gm onciloatiy eit betokketiden ten &^r6 heidt g^biedvo^rders vermogende'vijandien, welkcf zij bijria vltpo$ in tijds ten onde^bragcen i omdat zij de na&gc iti handen hadden, ^ naardien de krijgsraad en de troepen rer hunner be(chik*» king ftond^: : : : : Om zicli vari zoo, vete ongerusrhibid en vrees ts^ bievri|den, en iich van him beider, van dag cot dag in gecal toenemende, vijahden te ontdoeny kwaib Uembife o^ de ^edacface ra6 bet ostcads* nms van Athene eh andere lleden van Griekenland ^ m zij ifiaakiien aanftal^ dm' dit hulpmiddel vaaami wqiden«... ^^'-^ • •• - ^.1 •. • ri '/Tot Hog toe haaidep zg^i door de agttien^ door de ftedelijke overheid, of wel zelven, aah ^gbede lieden verzegelde brieveh doen toeko* tnen, ten einde^ van heh ^eldioptenemen voof den dienst dei* flad, en met verbindenis van da ilad vbor dcze fchulden. ■ r ■'^^ ' :Maar in He vervolg bediehmen zij ziekvarf die verzegelden brieven, om aan zekte beden, die hun verdachte waren, te beyden de ilad lavennen eenige wren te verlateh. Tot dat einde pffisrden de. beide opperfadoiiden an elkwder wederkeerig hunnevri^ehden op, ge lijk die plat8 bad by de Romeinen, ten das van de wederkeerige schandelijke opoffering der Priemannen, onder dei)eide Driemanfchappen. In andere gevallen van we^rfpannigheid nam 4igipg.^.ii)iftilte bqicen d^ ftad, netiverbod von i«:4ft?i^v«.wed€i«kQereo4 . L' • l Ik fpreek ioiet van aanbrengers ^ . valiclid ianki^;ten4 ^^jgiiigHigen en ten^dtelitflgeB ; . deze war^ .zdi&aiper;. zij . durfiJen 2tdi daete .dikmaaib^ ^m ^kt openbare:.bedrijvennwi9en. : £lfi7 dagbladen vat diei^ tijd ttHAia ten deaett ftneifinin eifcne vmetiigte b^zonderliedfoV <lio^ sear lwg)dradig\izijii. :: IM. heb miyr.vex^jsnoiegd <ibann hec noodige, vopr zoo verre bet in de.dJgB^ |iteai&;.;geCchJedtei> ipast» ni be€ koft teniefire* ' tMsn iZiet daarin ! ten j ilQtt&^ die zi)^ doo; lMiiiiie:ieigen6:)ierfim^hiin]m€n.verIetd:^ hst boofii De verdrukking, van. yBdiii,':mesij ztch 6ofc bi^IdTprakij^ be^teilt dm \cene; krtnkzinmgiiieid jfiaafedtiiden;'. .word inogfans teh jaimzien van ie'ze 'beide> oi^>6cfabofd^n in- beiderlei zin< be« waarheid , alzoo de . iiai in bet veiyblg >bet b9dfift bfKr^ 'fdbiV^' vnrloor ^ in'ide andere^ in ^me^ langdurige en ongeneesd^ke kratikzinnigtetd wrviel , gatejk* verder zai gezcgd wordcn* < » I .1 ■ ■ , f« • '-f ' '♦■•','f •'I. AANTEEKENINGEN VAN DEN FRANSCHEN inXGEVER , BEN HfiEa /. TA R T Ej den jongen. r \ * I i « < I \ f ^ < AANTEEKENINGEN VAN DIBN K^ER T ui R T E, \ I - ■ » • • * • •> ' • ' . - * - - • . M Blad^ a. Indien een hof, icicle Frederik de Grocer; eens goedvond met braafheid, regelapenlieid en goede trouw te handelen, zoode hec er ^ich wel bg bevinden, en menigeen misleiden^ Dele iregel, door dien monarch op de staackunde naar buiceir toegepast, is niet minder heilzaam in da becrekkingen tusfchen de regeringen en bonne volkem Het fchijnc zeker dac bet geheim uidekce door Cacharina de Medicis; zij bezac zich niegenoeg om de nieuwe gevoelens, welke zg fe« dert de zamenkomsc te Bayonne' koescerde, in baren boezem te fmoren, en liet zich door- gronden. De Thou, Davila en Brancome gevon, meer of min omflandig, verflag van de Appelanthe '^A^* fetter Were V*Mi!«BTO, van welke onze fchrijver gewaagc zonder ze aance* ' teekepen; de berfoelttig' ^as h^t ombrengen van al de voornaamften^der proteftanten te. gelijker- tijd, en het verstrooijen of vernielen der geheele parcij 9 en de afzetting van den kanfelier de Thd- pical, die aan* Catharfaia vdorgedt^en was als een eerzuchdge heimelijke protefcanc, en als ^e geflepenheid hebbendiEl di'li^c doel om alle gezag in den flaac aan zidi te crekken en ipet dn j!CcliiiQf..vtqi.vaderlwdslkC^e^.K; l^lman- ttleOir ^n : ;. '•....,.. p....- Het wa^'der liertog: vanr Alva 4j^,.<te kpningjn mocder allengs. van gedrag. d^. yefa^rca, fe.4e kiem tegde tot d;^ St^^B^uwlsmoof d ^ «yeil jfiren:l?Fef^WffiPwSiPd :wej4-;. : •.; c Deze ; ftaatsdif^^, die, gdijk de Nedcrlao^ den Helden und erhoben heben, de bekämpfen, der en de wreedheid yan Jahrzehnten von Marius en van Sylla in zich vereiigde, had tevelen Van Filips om alle zu verkennen, in wel werk te stelig, invoedte  bm aUe? misdaden te bfegaari w^Ike zij kofldeachten haar vatf nut te zuUen ilijti. Hij- zag'lige Ejek in dat zij uit ndging den katho^ lijkeh gunftig, van de proteistanten afkeerig'was; dat het gedrag, hetwelk z§ federt den dood van Francois I. gehouden hid, verre v^ een gevolg te zijn van de menschlievende gevoelens, welkel inen meende haar ingeboezemd te zijn door rHdpital, zijn genond alleen Had m het wah^ trouwen, hetwelk^-hij bij haar tegeh de Guifen had weten te vefwekken, en dkt men zijn in- vjoed op haar kbn over'rwinneii'door dezen aan haar voorteftellen als een bnceerend juk, hetWelk haar bij 'katholijken eh proteftanten beide yerach- telijk maak'te;'De hiertog v,ah Afya betoonde zich in het e^rfte bij haar als begaan bv^r' hec weinige gezag, hetwelk hij haar in frankrijM zag hebbeiir ; hij deed"' haar • bezefiyn ifet^et.eend Onuitwrschbare vlek Vopr hird^^i roein zoudd ) zijn indien eenige, door het Konkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkon Eindebjk beloofde hij haar dac de uicvocring van bee oncwerp cer verdelging der prpce^tancen geene groote moeijelijk beden in zicb bad; dat b$ zelf in Vlaanderen in zulk eeoe ondememing boopce ce Oagen, offd^on hec hem minder dan baar gemakkel^'k ware om daar mec roem af'tekomen; dac, ecbcer^ indien zij bare nsagc alleen daarcoe niec coereikende achcte^ en oor-deelen mogc dac hec noodig ware zicb van veemden bijftand ce bedienen, de koning van Spanje zyne fcbaccen voor haar zoude openen en baar monfchappen ce barer befchikking aanbood. Graaf van Egmond, den Spanjäden tot de brug zuländig dienen, over welke zij hec land zullen intreden, en welke zij zuUen af- breken wanneer zij er over zijn. Nadat hij deze woorden gefproken ha, ging hij op hem toe, en omhelsde hem hartelijk. Hij hiel lange de oogen op hem gevestigd, also hij voorzlen had- de' dat hxj hem voor de laatfte maal zag. Tranen ontvieleU hem, en zij zeiden elkander hetlaatfte Vctowel. Zyne drie broeders vergezelden hem. le) Ibid. Hij herhaalde haar de betniging yzn, eeuwige hoogachting, en verzocht den stap, welke hijj deed, ten goede te houden. IL DBfiL. X 333 aAnteekeninobn [/] Blätze 30, Die is mischien de eenige fell, welke die groote man beging.; moesch hij, met zijn gezonden diep doordringend oordeel en mec zijtie kennis van den willekeurigen eigendunk zijner ter genartij, geloven dat de voorregten der hoogefchole en Brabandfebe constitiitie voor zijnen zoon tot eehe genoegzame befchenning zouden verstrekken? Wat zijn de wetten, voor eenen Filips 11. en eenen hertog van Alva, anfers dan een fpinneweeflel? £)iUenbargy ^^jne geboorteftad, zyn gevoJg bestond nic eenige honderden perfones. [A] IbU. , By deze twee heeren is nog de graaf van Hoogftraaten te noetnen. De ecrHen vervDegdea zich, welhaast bij den prins van. Oranje, Ue^efr met hem eene vrijwiliige ballingfchap of geva-ren willende deelen, dan zich rokeloos aan eene onzekere toekomst ^ onder de roede der dwinglandij ^ tpetevertrouwen: de graaf van Hoogftraaten Bastte zich om hen te vol- C) Zie blad. 5<.* VAji p^iiiHESft TARTEL zn De iflgezeten^n 4er; Nederlaaden me^ndea in den prins van Qranje. hvnnen befcherm-engd verloren te bebben* De meescen huqner bemindeti hem met eene fchier afgodifche liefde; alien bad- den hem geachc; bet vertrpuwen,. betwelk b^ inboezemde, was zoo groot ^ dac men meer van; liem, Offcboon voortvlugtig, verwacbcte, dan van al de andere beeren, die In bet vaderland gebleven waren y ce zamen. [j] Bladz. 58. bij bet woord eenparigUjk. (niet aangebald.) Underdas verfchieden. de schriftst -weinig in bet verbaal van deze noodlotitige gebeurtenis; bij fommigen väre deze noodlotitige eenige meerdere omkandigden. Men vei^aalc dac de ^erfce vraag > welke de graaf van Hoorne Bij zijne gevangenn?^ Sing de deed, zijnen vriend van Egmond betroff; vernehmen hebbende dac die in den zelfden toefcand was 9 gaf bij zicb zonder tegenstand over. ^ Ik beb y^mi} door zijnen raad laten me;de|(Iepen /' zeide h^, ^bjeft is bUIijk dat een zelfde 16c ons bet*^ Am treff. Velen gewagen van den indruk, welken deze aadflag des bercogs van Alva op de natie maakte; zij beklaagde den ^af van Eg^ mond in zi|n ongeluk, maar ztj laakte zijne ligt- geloovigbeid ) of liever'zyne verblindheid. Men 3t4 AANTEERENINGEN bewonderde tevens de wgte voorzigdglieid dts prinfen van Oranje; men verheugde zich  hoppelos waren. De cardinaal Granvelle was van hec selfde gevoden. De Rome bet gebeurde in de Nederlanden vemomen hebbeade, vraagde bij of de liertog ook Aef fiitzwijgen (anderea zeggen den zwijger) gevat had. Men gaf beide namen aan den prins van Oranje. Op het bntkennehd antwoord der berigtbrengers, schulde de cardinaal hec hoofd en hemam: Indien deze yisch niet in het net is y beduidt de vangst von den hertag van Alva niet metak. Bladz. 91. De schrijver heefc zich vergisc; zg vfttdea #p de Grooce Markt onthofd. XO Bladz. 96. Zpe voomaamfte krachten bdlonden nogetans in zijne genie ^ zijne t)nverfaagdheid, tti zijne heldhaftigen opofferingen, waatin.zijne bloedverwanten hem navolgden. De prins vao Oranje vetkochc. zijne jnweelen, zijn -zilver- weik en zijne meabelem Zijii broeder, graaf Jafl. van Nasfeii , ' onderfteunde hem . met eene t$^ merkelijke fem; de iiaar Londeii, Embdent Cteef ^n andeie fteden uitgewekene Ylaming^ I / maakteo Vele gelden aan h^n ofver. 'Zya tweede ichild was het vertrouwta. hetwelk hy^deti ten wise inteboezemen. Wat^n,9 die Sccada en du Thou- met elkander vergglgki;^ .beweert dat Don Carlos .aah ver^f geftQi:ven,2oude 2yn; hij geeft het volgend yer^* .0ag v!aa dien dood,. en van den ifidruk welken 4ezeiv^ in Eurppa maakce; Vele vorflen en de gebeele Spaanfche adel verzochcen -zijne . vryheid. Doch zijn ontnedb- gende vader was olnverbiddelijk , en^ begeerde dac de jnquifitie het vonnis over zijnen zoon zoutde vellen , nadat hij hem zes maanden in hechtenis had gehouden. De ongelukkige Don Carlos we^d ter dood veroordeeld , en onder den fchijn van die haeelyk vonnis, beval Filips dae men hem vergif zoude doen innemen, waar- aan hij, weinige uren daama,^ overleed, in den puderdom van 32 jaren. Filips had reeds bey^tr^zen gegeven van >zijnfe wreedaardigheid ; w^ hebben hierboven gegeven van >zijnfe wreedaardigheid ee zijn hij de ter dood brenging van zijne proestantfche onderdanen in Spanje. Die aanftootelijk gedrag, en de koelbloedigheid, met.welke hi| de ver- fchzlkkelyke ilrafoefeningeik ^ rijnen onderdanen A 32($ AANTEEKENINGEN aingedaaii^' bgwoende^ werden op ^ ondsitcb^ dene wijzeii uicgele^L Zgne omnehfcbelykheid werd door fomnrigen toegefchreven mi'h&tb^^ geloof, waarmede hy behebt. wals ; anderen be- bouwden dezelve als bet overcuigendst bewi}s van de opiegchdd zgns^yvefs voor d^ Waren godsdienst. Docb :de barbtarschheid, ij!ie€ "vvelte faij zijnen icon deed iffdoodbrMffgij'WiS iiU geen van beide oogpnntcti ce verklanft^; nLj^^rd algemeen befchouwd als eene blpc vta de^gniwe-^ lykheid diens monarchs die voor ie Dattiurtijk-^ ile en reg 32($ AANTEEKENINGEN en tmarigfte aanening even* iv^ittig aj$ voor gewone menfchelijkbeid vatbaar was. ^ijne onderdanen werden door verbazing en fcbrik bevangen. De ingezecenen der Nederlanden^ vooral, zagen in hoe zij te vergeefe eenige ge- nade zouden kunnen hopen van eenen vordt, die zoo hardnekkig geweigerd had vergiFenis'te fchenken aan zijnen Ab<ms wfens eenfge mis- daad zij meenden te beftaan in medelijden gehad te hebben met hunne raiApen, 6h hnn genegen- fieid ce hebben becoond* In Bladz. ix8.. De tiende pennit^ op de dlbar6 godderefi , bij elke verkoopmg c^ becalen, wa^ oneindij drukkender dan >de Voor 66ns geheven hontfei^- fte penning, of . de . twintigfte penning- die bij I ja» Hbbr:TA;RTE* • 1^7 ^ y^koop van ptiro^fgg^e goed^ten moesc betaald worden. Niet ajleen leveri: QXkZ^.^T fchiedenis, zeiden de afg^yaardlgden, geen voor- beeld op dac.zulk eene ; b^l^sting aan de Neder- landen immer opgelegd zpude i^ijn, imar ^bet.i3 pns rolftrekt >onmogelijk die te dragen. In vele gevaUen zoude zy de , vpUe waarde der . warep bedragen, omdac die menigmaal vgf of zes m%- ien na elkander uit de hand van den eenen tot den anderen . kooper komen , alvorens in die van den gebruiker. In den wolhandd , bij vopr* beeld , is die verplaats^ig noodzakelijk ; de wol , welke de onderfcfaeidene fabrikanten koopen, wordt dpoi bjyzondere werklieden gefponnen, door andere^ geweven en tot laken gemaakt, voor.dat .zy door* nog andere geverfd wordt. dan wordt m aan den koopman verkocht, van wien de winkelier. ze, bekonit; deze levert de- zelve aan den burger en de georgeftelde be-^ lasting.;, iydien ztj op al die verkoopen moest geheven wordraV zoude zed of zeven tienden van de waarde der koopwaar wegnemen. De verderfelijke, inilelling zal van nabij gevolgen ,hebben« die de welvaart des lands zeer zuUen benadeelen. De buitenlapders ztillep geene ver- ilere beftellingen doen bij onze fabrikanten, ^t hun werk niet. meer voor den, gewonw prijs zuilen kuonen leyereq. Dje werk-en koop-^ 3*8 • AANTEEKENGEI^ lieden zullen een land verlacen in hetweik zg ^ene zoo ondragelijke verdrukking moecen an^ dergttan, en de Vlamingen zullen genoodzaakt 2ijn om de goederen, welke zij gewoon war^ aan de buicenlanders ce leveren, van faen intekoo-* |>en. Dan zullen de bronnen ran onzen rijkdom weldra verdroogd zijn, en wanneer wij de voor- deelen der fabrieken niec meer kunnen heh * oudeh, zullen wij ook niet longer voordeel kiinhen trekkeh van den handel met hec werk van anderen. Bi] die becoogredenen voejgden de afgevaardlgden eiene voordragfc van de zwaHgheden, welke men zoude ontmoeten bij de inning dier lasteh, en van de groote kosten Welke dezelve zoude ver- ^ifchen. Het zal noodig zgn, zeiden zij^ e^nen drom van gaarders ce onderhouden ; het volk zal, in callooze gevallen, middel vinden om de wet te ontduiken, ende rust dezer gewes- ten zal onophoudelijk geftoord worden door telkehs wederkeerende gefcl^n en oneenigheden. De hei de nany heeft dit antwoord in zijne Mimoir£5 historiques et potitiques sur les Pays^ Bas autriciens, en berispt daarbg teregt den hertog van Alva; dt)ch vergist deze verlichte schrijver zich, wanneer hij zegt dat de gebrui- ken van eenen kleinen hoek lands van. ket arme en cnvruchtbare koningrijk Le^n niet pasten voor rijke en bloe^ende geween, wier welvaart van de vrijheid des handels afhing. Inderdaad werd in Spanje, de tiende penning geheven, en in al hec overige gedeeh van hec koningrijk Lean en in geheel Casdlie even zoo . wel als in de (lad Alva en derzelver onderhoo* ijgheden, niet alleen van den prijs der yerkoo- |>en9 mkar ook van de waarde bij ruilingen; deceive was ingelteld ten cgde van den oorlogtegen de I^poren^ exi werd akabela genoemd; deze lyelascing veroorzaakce vreesfelijke onheilen, zoo ^oor haren aard als door de knevelarijen van lien die met de oncvangst belasc waren. De kliig ten der belasten gaven aanleiding tot vele verordeningen, die, ongeliikkig, alleen dienden 6m de regtsge^ngen ice vermen^uldigen. Om liieraan perk te ftellen, werd den kooplieden to^eflaan dat men zich, ten aanzien van de iK)eveelbeid9 de faoedianigheid eh den prijs ban- ner waren, aan bunnen eed zoude* bouden. Dit middel bragt een fmder onbeil te wege, namelijk dat d? meineed eenegewoonte werd; 4e kooplieden vonden geene zwarigbeid eenen ^fcben eed te doen om bunne onware^ aangif* ten te ftaven$ de kwade trouw ging van den koopbandel tot de burgerlijke bandelingen over; de meineed werd tot zdfk eene hebbelijkheid » dat er niets gemeener was. 339 AANTEEKENINGEN De oorlog cegen de Mooren tei^ einde g^ bragc zijnde, verlangde bet volk van den den- den penning oncflagen te worden. De Z9ak werd in den gewetensraad, en vervolgens in des% ^csraad, voorgefteld. In beide, pkitte Ximenes llerk voor de aflcbaffing der alcabala; doch de voordeelen^ welke de koninkmke fcbackisc ervan trqk, en de tegenftand der grooten, die meerendeels aanwyzingen op de opbreng^c dier belascing hadden^ verhinderden her gelukken zijner goede bedoelingen; de heffing bleef voorcduren^ en de.misbruiken 9 die daarvan eai bijna noodzakelrjk gevolg waren^ insgeliska. Ximenes, die hec volk even zeer beminde a}s by den grooten weinig genegen was, liec zich aier afTchrikken; bij onderhield zicb daarover met Juan Lopez 9 dm bekwaamilen financier.&8 cgksi en zy beiden diaaiden 4e zaak vafi zoo vjele kwten, dat z|j. Indelijk den zoo Jange ^ zochten uitflag vpnden ; de aUahala werd ver- anderd In een, behoortijk over.de onderscheidene klasfen van befördigen verdeelde begrooting. De hefHng gefcbii^dde nu op eene weinig drukkende wijze, door de gewone gaar-dets en opzigters, tegen eene geringe vermeerdering hunner beloonlng. VAM j>ftN MfeEiL TART^E; 331 'l^]' Blad^i ia6j achcer fchmlplaats gtvende. De adiirafll ntA hem aan^ d^ Nederlandfche Qitgewekenen ook, lastbrieven te geven 6m den S{>anjaarden ter zee afbreuk te 4oeii-; hem verzekerende dat, indien hij id Holknd of Zeelffid ^oet kotrde isettw, er vele moeite ^oude noodig zija om hem v«i daar te verdrgVen QNeuvilley^ fA3: Bladz. t3f ^ KhtQT groofeyerfchtjnfelvocrtM . :Dit voorbield, onder yel^aoderen^ doetblifkefi dac de goede. uuflag, watmb^r iKien voor eene goede ^k ftrijdt, bijkans alcoo»van^dQfi;vaSjeen.wU.afhtpgc« : Wac wtfreo de Hollatjiders in het midden der nistiende eeuw? -Huofie plotfejiiitge v^rhefSng i3::.iiil0rchien, bet. merkwaardigfte verfchynfe^r in de nieuwere -gefehfcdenis. \ ^M9tro2;en €n yh^ fchers; een klein mpet^$Gg:.hnd bewenende, kampten tcgel^ de zee die hen.dneigt te verzwdr gen> en vferdedigen dch tegen Jbet Beste kränk van Efuropja, door SiaQj.e met bet goud van Mexitd en Peru beiaatd. Het moest venfietel in hen febiinen, to^n^isj de hoop opvatteden om hunnen geduchten meester, die ki^gdieden eh beulen tegen hen deed optrekken, het hoofd te ^^ieden^ TVaar eene onoverwfnnelijke volharding veryulde bg hen de plaac^ van'eigene krachcch v zy boded dapper tqgenfland> en, cden tif tot het pimc 33a AANTEEKENGE gekomen waren van gebeel op zlch zeivB ce ftaan, oncnameQ zg^ door hunnen onvermoei-den handel ter zee, aan Spapje deszelfs be^ittingen en Ichiacten, die ondanlcs de mijnen van America uitgepat werden. Zoude men, in den beginnen, bebben kwmea denkeny niec allen dac Spanje, ce zwak, genoodzaakc zoude worden om de onafhankelijk; heid ce erkehnen van die handvol menfchen, welke hec zoo zeer v^achc liad, maar dac te eeniger cijd Holland deszelfe fienn zoude zyn f en dac die 9 uic de moerasfen bpgerezen, ftaac^ zicfa in 17 Id vermogend genoeg zoude zien cm naar welgevallen over den croon der Spanjaar* den, deszelfe oude overheerfchers, ce befchik<> ken, en hunnen koning ce benoemen? Is er eenig voorbeeld van een volk, dac mec die fneiheid aanwasc, in een cijdsverloop van anderhalve eeuw bloeijende fteden doec €}pry* ZM, fchepen van de eene pool naar de andere zendc, en in alle gedeelcen der wereid, byzon- der in Ooscindie, zijne volkplancingen nederzec?^ Welk een genoegen geeft hec niec, den ver- losfer des vaderlands fteeds ijverig ce zien om hec leven zijner nacuuj^en Bladz. 154, Welk een genoegen geeft hec niec, den ver- losfer des vaderlands fteeds ijverig ce zien om hec leven zijner nacuj^en [?] Bladz. 154, Welk een genoegen geeft hec niec, den ver- losfer des vaderlands fteeds ijverig ce zien om hec leven zijner nacuj^en [?] Bladz. 154, Welk een genoegen geeft hec niec, den ver- losfer des vaderlands fteeds ijverig ce zien om hec leven zijner nacuj^en [?] Bladz. 154, Welk een genoegen geeft he oden eigen, zoo vAi g^macigdheid, di^ hec kenmerk is def.ware VAN DE|i Heer TARfE. 333 ^ootheid, als door de acbdtig, welke hij voor aHe dappere lieden had, al behoprden zij ook toe de pardj des vijands. Van Meceren, Beticivoglio ^en Watpn geven het volgend verflag van de overgave van Middelburg. Aanftonds na den flag, zond ift prins van Oranje eenen gevafigen gemaakten Spaanfchen ofBcier naar Middelburg, met last om Mont> dragon van het gebeurde te verwittigen en hem te zeggeo, dat^ indien hij niet binnen weinige dagen de fUd overgaf, de bezetting over de kling ZQude gejaagd worden. Deze fchijnbare wreedheid was mderdaad eene de^d van mensch* lievendheid. De belegerden waren tot den ufterten noodgedreven, een groot aantal banner waren geflorven van honger of van ziekten, welke de flechte lagen veroorzaakten; de voorraad van allerlei a^d, tot het paarden- en hondenvleesch toe, was verteed, en zij Ijadden tot einige voedfel flecht brood van lijnzaad gebakken; zelfs daar van was zeer weinig overig. In dien toeftand, moest men of zich onderwerpen, of befluiten om van honger omtekomen Montdragon befloot dan Middelburg en Armutzen overtegeven oder voorwaarden welke de brenger me^bragt, doch bij welke hij voegde dat aan de inwoners van welk gelof of van welken ifamd ook, on»- Bepaalde vrijheid zoude gegeven worden cm hunne goederen met zich te nemen en daarover naar wel-^gevallen te befchikken, De prins van Oranje^ die Montdragon hoogachtte, en wel ter oorzake van zijne fchoone verdediging, nam de door hem voorgeftelde voorwaarden aan; Montdragon bleek het vertrouwennietonwaardigrezzjn hecweilc de prins van Oranje in zi^n woord gefteld had, want het was door z^n aandringen dat St. Aldegonde en de andere door den prins van Oranje terug«' begeerde heeren in vrijheid gefteld werden. Men ziet dus dat te dier tijd de oorlog reeds geregel- der begon gevoerd te worden, zelfs van de zijde der Spaanfchen, die gezworen hadden de inwo- ners van deze gewesten te vemielen; men kon befpeuren dat de booze geest van den hertog van Alva niet langer zigne plaatsbekleeders en onderhoorigen bezield. [r] Bladz. 168. De fhrijver fpot hier met de hoograven vende befchrijving van den Jefuit Strada, die underdaad beter hadde gedaan met zijne weidfcbe fieraden te bewaren voor den St. Bartelsmoord en de andere, onder den dekmantel van gods, dienst of staatkunde, door de verhitheid d^partijen 'begane, misstden ; het Is niettemin w^^^ dat dedoorwadingivanwelke hier gewaagd wordt. Vas ossen ifes Rätter. 335 Ein der überführung des geschäftlichen Kriegsbedrücks ist, was van der gefährlichen Kriegsbedrücks bei, was zu sein De großartige überführungen, overwegen heute kräftige heftige bei, was zu sein De großartige überführungen, overwegen heute kräftige heftige bei, was zu sein De großartige überführungen, overwegen heute kräftige heftige bei, was zu sein De großartige überführungen, overwegen heute kräftige heftige bei, was zu sein De großartige überführungen, overwegen heute kräftige heftige heftige bei, was  onmed doogend a%ev toaakt, of fmoorden in het flijk der moerasfen $ anderen hadden hunne redding alleen te dankeld aan de duistemis, die i def vgandelijke vaartuigen lielettede met overeenstemming te handelen. Bi dien wfeeden toeftand, verloren de krijgskiiech« ten van d^Ulloa den moed niec Hoe groocer hoc hen dreigend gevaar werd, hoe meer hunoe dapperheid ontvlamde; altoos met de zelfde onr vertfaagdheid 9 zonder hunne gelederen te bre-^ ken 9 voorttrekkende, fpraken zy elkander moed in 9 en onderfceunden elkander, tevens faijdeade en zich verde^ligende 9 zooveel het waden ge« doogde. Dan hoe nader zij tot de plaats hunner be* cemming geraakten9 hoe meer het ge* vaar toenam; hunne krachten waren afgemac, bet water werd dieper, en de vijandelijke vaitr* cuigen konden naderbij komen. Door het wa* ter geraakt zynde, vonden zij aan den oever eeneene Aanzienlijke bende krifgsvolk gereed om hen te ontvangen. Bladz. 168. Van der Vynckt begaat hier eenen kleinen misgift yi de tijdrekening. Keizer Maximilian had, wel 4s waar, in 15749.de toeftemming van Filips verkregen om zijne bemiddeling toe-telaten tot het herftel der rust in de Nederlanden; maar het was eerst in den aanvang van 575 dat de onderbandelingen te Breda geopend werden; alvorens deze plaats hadden, had de graaf van Schwartzenberg, te Dordrechry een zamenkomst met den prins van O'ranje, io welke hg aan denzelven eenen brief van keizer ter hand fielde. VAN DEN HEER DEN HEER DE REIFFENBERG. Bladz. 60. - JjXen weec dat Schiller een caereel van onze fauusomwencelingen heefc aangevangen, welks schon coloriec en rijkheid van ordonnantie eenige min naau wkeurige trekken, doen verfchoonen. Men vindt daarin onderfcheidene karkcers met e En krachtig penfeel gefchilderd. Vooral zijn die gekenmerkt door hec leven en de eigendommelijkheid, weike de schrijver daar-an heefc weten te geven. Schiller is geen van diegenen, die, om eene omwenteling te befchrijven, zich vergenoegen met Sallustius te vertalen, en aan alle hunne perfcmaadjen de trekken geven van Catilina of van Lentulus. Zie hier die van* Egmond: 9,De graaf van Egmond was een tijd lang de hfeld zijner eeuw. De weldaden van den vrede , voor welke de handeldry vende volken de^ Y 2 340 AANTEEKENINGEN meeste erkentelijkheid hebben, deden gedenken aan zijne overwinningen , die den terugkeer des- zelven befpoedigd faadden, en de Vlaam/che fierheid, als de zich verhovaardigende moeder^ verheugde zich in den roem van eenen door- luchcigen zoon, die de bewondering van geheel Europa cot zich crok. Elf celgen, die ondcr het cog zijner medeburgeren opwiesfcn, ver- menigvuldigden eh vemaauwden de banden, die hem aan het vaderland verbonden, en de alge- meene liefde , weike men hem toedroeg ^ ver- toonde zich alcoos bij het gezigt van hecgcen hem het dierbaarst was. Zoo dikwijls Eg-* mond in het openbaar verfcheen, was het eenr triumf; elke blik, die tot hem opfteeg, was eene verklaring van den roem z^m levens; zijne daden leefden in de fchitterende verhalen z^ner wapenbroeders. De moeders gaven hem, ia de ridderfpelen , ten voorbeeld aan hunne kinderen. 