Journal of a missionary tour in India [microform] : performed by the Rev. Messrs Read and Ramsey
Ignatius tnoeft met fyne tien Mannen, met fwarte kleederen aan , reyfen j opdat dit- als een Profetye of eenyoorbeduydinge fou wefen, dat de Mannen van de Maut- fchapfye der Jefititen de Weercld over al fouden doorreyfen en doorkruyflen ^ ora het Volk overal met hare verfoeyelijke en affchuwelijke L^^r^ t'ontfteeken en te ver- giftigen , en datfe fig altyd tot dien eynde louden op de Reys begcven,en reysvaardig houdenj gelijkfe ook waarlijk , als Rej- Jtgers met vreemde Kleederen aan , die tog altyd buytcn de Waare Kerk , geen Erf- goed befittende , en geen Gemeynfchap met haar eyge Kerk houdende , nu van cen yegelijk , ook van hare eyge Gelooji- genoQten aangemerkt v/orden , en niet an- ders aan te merken fyn. ^ t'ls met haar, gelijk het met de ^oo^^i^ [: : _:iy was, Jesuitischen Handel. 5*07 was, die Zee ^ en hand omreysden , om een ^oode-genoot te maken 5 fo doen fy 00k om van een Hejden quanfuys een Chrtfleniemz^ ken : En als fo een Hejden dan Chrtften ge^ worden is , fi maken fe hem een Kind der Jlellen , tweemaal meer dan fy felfs Jijn, Matth. 23. 1 f. Sjjluyten het Koninknjk der Hemelen voor de Heydenen, diefy voorge- ven met fo veel Arbeyd te bekeeren , o^ vermitsjy {t\£daar niet in en gaan ^ nog de gene die ingaan foptden niet en laten irigaan. f", 1 5. JVant den Sletstel der Kennijfe hebhen fe weg'genomen, Luc. Il.fi. Beftaat de SleuteLvan het Koninkrijk der Hemelen niet in de KennifTe van den Gekruycigden Saligmaker ? Beftaat het Chriflen Geloof niet- daar in ^ dat wy gelooven al het gene dat de Profeeten gefproken hehhen^ namentlijk , dat de Chripits moejie If den Mede/e dingen^ die van hem gefchre- vcn fyn, en dat hy alfi in Jijne Heerltjk- heyd moeft ingaan i Luc. 24. if, i6, Moe- teii wy in den Gelpove niet vaftelijk aan- neemen ,, dat het BJoed Jefft Chnfli , het gene de Heere in fyn bitter Ljden voor ons geftort heeft, ons rejnigt van alle onfe Sonden ? i.Johan. 1.7. ^ > , : Dewyl dan de Jefmten dit voornaamfle Grond-ftuk van het Chrtften Geloof voor de fc8 Aanmerkinge over desen Heydenen , en voor hare Nietiw-bekeerde verbergen en verfwygen , geiijk wy dat bovcn. Fag. 585.... aangewefen hebben, fluytcnfe dan den Hemel niec digt toe, ' en werpen den Sleucel weg? En als fy hzxo. NteHw-hekeerdem dtAf- goderyen , die fe voor hare Bekeeringe plecg- den, laten voortgaan , fonder hun te be- ftrafFen, en t'onderwyfenjdat onfen Chnf- telijke Godsdienft vanalle Afgoderye meet ge- fuy vert fyn j dar onfe God een yverig of cen jalourfch God /> 5 Exod. ^o. f . die lyne , Eere tog aan geenen anderen wil gegeven hebben, »/?^ fynen Lof den gefneedene Bed- den, Jefai. 41. 8. doenle dan wel anders , als die arme Heydenen maken Ktnderen der Hellen , tweemaal en veelmaal flimmer, als fy te voren waren ? Is dit niet het eygenfle 5 dat de Kerk van China klaagt, dat „ de Menfchenal- 55 daar door de Jefuiten meer verkeerd, „ als bekeerd 5 en meer verleyd , als ter 55 Kerken ingeleyd fyn > en dat de Jefuiten 55 met de Heydenen tot Chriflenen te ma- 35 ken, gemaakt hebben, du de Chrtflenen 5, Afgode-dtenaars geworden fyn ? Siec Pag 10. en 11. ':'-.:- Sodat de ^efmten dan met 'er Daat duy- delijk genocg toonen 5 datfe metalle di^ /^>-..x- J E S U I T I S C H E N H A N D E L. f Op reyfigen, met alle dat omfwerven, ihetal- Je dat Land-loopen, of gelijk den Text i'egt , omrey[en van Zee ende Land , niet anders in 't Oog en hebben, als de Huy- fen der Weduwen of te eeten^ enoveraldik* ke yette Brokken, 't zy waar het bokwe- fcfitnag, op te jagen , en in haar Macht te krygen, en dat allegaar onder den Schyn van lange te bidden^ of onder den Dekman- tel van door Konft fyn uytgevonde Heyltg" heyd^ g^M]^ wy die dingen in defen Jefm-' ttfchen Handel hoe langer hoe duydelijker op fyn Plaats fuUen aanmerken. Daarom fallen fj wel fekerlijk fo veel te fwaarder Oordeel ontfangen ^ en meenig 'W^ee, over haar uy tgefproken 5 hier, en ook hier na- maals moeten hooren. Matt h . 2 1 . 1 4. Maar hoor eens, hoe duydelijk en uyt- drukkelijk dat God de Heere by den Vro* feet Zephanias van defe Reyjtgers fpreekr, en voorfegt, hoe hyfe uytroeyen fal : Ik fat Befoekinge doen , fegt de Heere , over alle die haar kleeden met vreemde Kleedinge. Cap. 1.8. Siet hier die -^^y^^rj met vreem- de Kleederen aan. En de Heere voegt'er by : Ik fal ten felven dage Befoekinge doen over alien , die 0- ver den Dorfel fpringt ^die '/ Huyi harer Hee- Ten vervdlen met Geweld ende Bedrog. f, p. Siet fio Aanmerkinge over desen Siec daar , dat komt al wat nader by , om te toonen , dat de Jefmten hier gemeent word en : Want hoe fy overal willen over den Dor f el fpringen , is al te wel bekent en wy fullen 't daar na nog betcr hporen. En brengen wy ons te binneB,hoedatfe in China buys houden , en hare NieHiv- bekeerde leeren en toelaten den Hem el aan te bidden, en andere boven verhaalde^/- goderye te bedryven, met die Tafereelen in hare Kerken boven hare Aharen op te rechten met dat Opfchrift , Aanbid den Hemel : als te fien is, Tag, f (5. 315-. 347. gelijk 00k met d'Aanbiddinge van Cum- Fucius 5 en d'Afgeftorve Voorouders, wy hooren God hier fpreeken, feggende: Ik fat weg-rafen de Ergernijfe met de God- loofi \ )^« J* J^ f^^ uytroejen het overblyffel Baku , ende den name der Cbemarim met de Prtefters, f. 4. teweeten den Name van CuMFUcius en andere Chineeschb Af- goden 5 die wy hier boven al aangehaald hebben. ■ , ' -v.: ■:::.,.-v - En dan volgt, dat die Befoekinge gaan fal 00k over die gene, die haar nederhuygm voor het Heyr des Hemels (wat kan'er klaarder wefen?) ende diefig nederbnygends fweeren by den Heci'e^ ende ptveeren by Mai' cham (daar hebben wy , hoc fy iljifgodi' Jesuitischen HandeI. fll. fche Dienften Chriftianizeerenjcn het Hej^ defjdom met het Chrifiendomvtvmtngcn^tn twee Heeren te gelijk^ienen)^^', volgt'er, dte te rug keeren van achter den Heere , ende dte den Heere niet enfieken^ ende en vragen na hem met, f.f,6. "^ • En inder Waarheyd^ fy en foeken den Heere niet, ma£(r met hare ganfche-^-?;/^ tot in fo verre afgelegene Landen beoogen- fe anders niet , als den Mammon 5 dien foekenfe, en dien willenfe dienen, Matth. Maar de Heere lal'er wel haaft een eynde van makeu} dien Koophandel, die wy boven gelien hebben,datfe in die Lan- den dryven 5 die Banquerbuten , die (y fpelen, fullen eens ophouden 5 de tyd fal eens komen , fegt de Heere , datmen overalecns uytroepen> en tot gerullheyd van een yegelijk bekcnt maken fal , ea feggen : ^l het Volk van ICoophandel is ayt^ gehoHwen , alle de Geld-dragers Jijn uytge- Eninderdaat^dewyl de tlegeenngen o- ver al tog fo een VaderlijkeSorgevoor ha- re Onderdaiien dragen, datfe van dePEST, en andere gevaadijke Siektens niet bcfinet en foudcn worden 5 gelijk dat nog onlangs in de faak van DamLik^ en andere befmette . PJaat- •■/ fIZ AaNMERKINGE OVER DESEN. Plaatfen is gebleken j t'is niet te begrypen fe hoe dat die [wane Rejjtgers^ die de Huyfen^ barer Heeren, -dat is , Komnkhjken en Re^ - fuhltjken , met fb veel Ge weld en Bedrow als met een^EST over al vervullen , nop ^ ♦crgens ter Weereld gedult, en niet gant- fchelijk ovcral, gelijk de TemplierSjOd een nacht uyrgeroeyt en worden. ]j Sy fyn immers gelijk de Fojfen van Simson, die alks in Brand lleken , en belmetten, daarfe by konnen komen, De Text (egt'cr van : Sim fon gink henen , endeving dryhon-} derd Vojfen ^ ende hy nam Fakkelen , endei keerde Steert aan Steer t ^ ende deed een Tak'i he I tujfchen twee Steert en in '/ midden , endth hy flak de Fakkelen aan met Vyer^^ ende ^ ; lietfi ioopen in V ftaande. Koorn der Philifiy i nen^ ende hy flak in brand fo wel de Koorn' )i Jooopen^ als het flaande Koorn , felfs tot dtl Wyngaarden , ende Olyfboomen toe. Jud. "14. % Even alio heeft Ignatius eerftmet fynei; TIEN Mannen 5 en die daarna met hare _Nakomelingen gedaan. "Dq Societeyt mot^ VoJJen hebben , ibudenfe tot haar Infigt hebben konnen geraken ; De Steerten irioeften t'famen gebonden , en Steert aan Steert gekeert \^^orden : Want diC Geelt van de Societeyt ^oeft over aide felve fyn. /Jesuitis'chen Handel, fi3 ^ Daar mocften Fakkclen aan de Steerten vaftgemaakc wefen , opdatfe als flimme Voffen alles in Brand fouden konnen ftee- ken, m^t Vuur aan haar Steerten henen loopen , de Weereld door- rey fen , het Vuur van hare valfcheenbedriegelijke Leereow^r al ftrooyen , de Chrtflene Zielen ontfteeken ' en verderven , om alfo allc dingen , in alle Koninkrijken en RepHblijken , 't %y met B^' drog enLtfiefjy als met Hottwelijken dcr For^ flen^ en andere Praktjken , 't zy met P'titir en Sweerd^dz'SLV het haarnoodig dunkt^naha- ren Sin te ki\ygen. So hebben fe' gcdaan in 't Ooflen^ in 't Weflen^cn in 't Zuyden^ en de Gerugten loopen en willen, datfe ook alfo nog tegenwoordigdoendefynin't iVoor^^//, En 5 lieve God ! Hoe verre en waar en fyrife tog fb alwoedende niet henen geloo- pen? Hoe VQdi Landen en Steden , Dor fen en Kerken^ daardeWaare Koom-hoofenbc^ waard wierden , ofbeter , daar het He- mels Brood, het Brood des Levens^ Johan. <^. 5r. na des Heeren Bevel aangebeden wierd in Geest en in Waarheyd, Joh. 4vi3- hebben die fwarte , dog vuurige ^#« niet in Brand gefteeken, en met hare Helfche Leeringen te niet gedaan? Dat de WyngAard van Gods Kerk op Aarden by na over al fo veel flinkende Kk . Drfty^ fi^ AAnmerkinge over desew ^ Drfiyven voortbrengt , JeH f. 2. klagen de Roowfche Geeflelijke felfs ni^t , dat hct van de Jefniten komt ? Segt de Bijfchof van Angelopolis niet ( Sict Pag, i o. ) ,, dat de 55 gantfche X^r^inCHiNAlugt , en fig o- ; 5, pentlij k beklaagt, dat de Jefmen haar vcr- 5, leyd en bedrbgen5en meer verkeerd, als 5, bekeerd hebben ? Hebben fy dien Wp- gaard M^^v^ en dien koftelijken JCowv?- hoof ^oi Brood desLevens niet genoeg verbrand, als fy den Gekruycigden Christus voor dc Chinee fen ni^l durven prediken , en fig ^^^ | EfiangeliptmQiiViiSTifchameni Rom. i.i(5. ) De Verftandige Leser believe maar / eens na te fien , watfe tog tegen defc fb 5 gewigtige Befchuldinge weeten by tc bren- gen in 't Boek^ van hare Verandwoordinge, ^ genaamd Kort Verhaal , Bag, I'ifi* i Nomb.^l, en 5*4. Soudenfe , indicn fy I Regtveerdig en niec Schuldig en fyn , niet | moeten als Jonge Leeuwen fig daar tegen i ilellen, en moedigjijn^ Prov.28. 1, en voor t de gantfche A^eereld recht het legended % bewyfen? Soudenfe baar Boek niet beter | opgevult hehben met Woorden, die hare ^ Liefde eenigfints konnen uytdrukken , die fy nog over hebben tot den Gekruycig- den Christus ; opdat men had konnen oordeelen, datfe de Beydefjen ewcnv^cl bet V .: ^ . -^ , ■ Ck-f- Jes u IT is cttEK Handel, fif Chriflen Geloofnog prediken,en dat hare Lief'» de tot het Kruys van Christus nog niiet gantfchelijk uytgeblufl: is? Hadden fe voor al nice moetenOwx, diebuytenhaar ryn,errdaar by haar £y£e'ge/tndeowcYmygcn^ datfcgden V^anden des Kmyces Chrifli {yn} Fhil. 3. i8. Maar hoe flap , en hoe flaauw gaanfe dat fwaarwigtig Pfwt voor by ? Sy toonen met hare Verandwoordingc , wat voor Volk datfe fyn. t'ls hct Werk der vol- fche Profeeten met flilfwygen 9 of wcynig Woordcn voor by te gaan de Saak, daat het op aan komt, en hare SchriftenenRe-' deneeringen op te vuUen met Beufehngenj opdat men de Saak , die regt gemeent word, niet eens aanraken 5 en de tyd 5 met Fratfen te lefen en te hooren , doorbrengen fou. Datfe gedenken , dat %et Woord ^^j Kru Y- CES wet Dwaasheyd ts •z/a§r de gene die ver-i' lor en gaan , maar dat het een Kragt Gods is voor Ons, die hehouden warden, I . Con 1 . 1 8. Sodanige valfche Profeeten en heeft dc Hcere'in fynen Wyngaard niet gefon- den. Sy fyn'er evenwel na toe gereyft % niaar de Heere fegt : Ik en hebhedie Profeeten ^i^t gefonden ^ nbgtanshehyenfy geloojen'.Ik en hehhe rot hen niet geffroken , nogtans hehhen Jy geprofeteert ^ Jerem. 25. 2i„ Seer wel paft op haar , het gene Air- Kk z Qvs*» f i(J Aanmerkinge over desen GusTiNus feyde, deOfereMofj,c.zS.^^t)t 5, Duyvel, fegt hy, neeftfovelegeveyns- 55 de onder een Monnike-kleed overal in 55 vtrre Gewcften verfpreyd , oragaande 35 door de Provincien 5 nergens na toe ge- ,5 fonden fynde 5 nergens valte Woon-plaats ,5 houdende ; Andere verkoopcn de Icden 55 der Martelaren , indien 't nogtansi^^r- 55 telaren fyn : Andere maken de Zoomen 55 van hare Kleederen breed 5 en hareGe- j5 denk-cedels groot : En alle vragenfe, 5, en alle willenfe hebben of de koftenvan 55 ecn Armoede^ die vee) Winft heeft5 of 5, den Prys van een geveynsde Heyligheji ' En dit laatfle is ook het Infigt van de Rejfe^ die de Je/uiten aanvangen nad'uyt- terfte palen van de Weereld. Om tot dit Infigt te geraken5 en ontfienfe fig nietop hare Reyfe aldcrh^indcGrompeUn tcgenGod en Menfchen t'ondernemen. CA- Jesuitischen Handei. flj ■■■■"'- "'^ ■■'..■ CAPIT'TEL Vin.i D^Jcfiiiten, nadeVerfiheydenheydvan Perfi' nen en Saken haar filven veranderende ^ loQfen tegen God aan met hare opgerechte Halfen, i«/fSpioNNEN. t*TS tegen dcjefuit^n^ het gene gefeyd JL word tegen een (7tf^/oo/tfalleen by Job, Cap. If. 26. Hj loopty fegt de Profeet, tegens den Almagtige aan met den Hals^ met Jijne dikke hoog verhevene Schilden, Dc VuL- GATA fegt hier J CfiCfirrit adverfus eumereElo Collo^ Cr fingui Cervice armatus. „ Dac 3, hy teweeten loopt met eenen opgerech- „ ten of uycgeftrekten Hals , en dat hy 3, met fynen vetten Nek gewapent is. Willcnwe dcfe Plaats van Job cen wey- nigje ontledigen, wy fallen 'eralwederom hec gantfche Leven der Jefmen in afge- fchilderd fien j datfe teweeten met eenen vetten Nek gewapent fyn , en met opge- rechten of ujtgejirekten Halfe tegen God aanloopen. ^ Voorcerafegtde Profeet, datfe /(;(7. fen^ dat Is 5 met een fchielijkheyd fig van d'een plaa^ts na d'ander bewegcn j waar door verftaan word hare Loffigheyd , Ligt- Kk 3 veer- fi% Aanmerkinge over dese^ veerdigheyd ,, ende een feer veranderlijke Onftandvaftigheyd. Ten z. fcgt hy, datfe loopeh met ver- hevene , hoog bpgerech te of uytgeftrehe HaU fen J waar door ons te kennen gegeven word hunneYdelheyd^ende Hovaardigheyd, Ten 3, datfe loopcn en gewapent lyn met den 'uetten Nek-, alwaar door hetVET te verflaan is haren Voorfpoed : Want het gaat haar feer wel na den Vleefche. En ten 4. door den Nek felfs is te veN flaan hare Hardnekkigheyd , Obftinaat- heyd y en Volhardinge in hare voorgeno- me Boosheyd. ' Dat defe fwarte Rejfigers ^ al fynfe nog in Leer en Leven fo Kreti^el^ gehjk wy dat nu aangewefen hebben , even wel in hare Keyfe recht tegen God aanloopen , blykt uyt hare woelagtige en onruftige nianier van leven J Hoc woelenfc niet, om over al den Voet in te krygcn , en over den Dorpel te fprifigen? Van Petrds en Johannes ftaat 'er gefchreven , datfe beyde te geUjk lief en : En van Johannes in 't byfonder, dathy t'<?(?'' ttyt Itefvctl/helder^ dan PETRus.Joh.20.4' Maar dc Reden van haren Zoi«> wasi (omdat fe door de Liefde Ch^isti gedrevcn en gedrongen wierden, 2. Cor. f . 14.) om h^^ _ eerfle tqp V Grafie komen^ P^ * Jesuitischen. Handel, fip De Rcden, dat die Krenpele Reyfigers fo fterk loopcn , is niet om dc werkende Kracht van de Liefde Christi , maar omdatfe vaftgcmaakt aan den StrikdesBfy- veisy onder welken fi gevangen Jtjn tot Jijnen wilUy 2. Tim. 2.26. gefleypt en getrok- kcn worden , nu door Eu^lopa , dan na China, Japan, en andere Landen ^ om aldaar fo haaft als fy konnen, uyt te voe- ren fulke Grouwelen , daarfe nu voorde heelc Weereld van overtuygt fyn , en die fy tog noyt en fullen konnen^ laten. Hare meten , fegt Jes Ai as, Cap. fp. 7, 8. loofen tot het quade , ende fy haafien om on- fchuldig Bloed te vergieten : Hare gedagten Jtjn gedagten der Ongerechtigheyd , Verfloorm^ ge ende Verbreekinge is op hare Banen, Den Weg des Vredes en kennen jy niet^ ende daar en is geen Recht in hare Gangen : Hare Vaden maken fy verkeerd voor haar felven j ^» ( weefl gewaarfchouwt) al wie daar of gaat ^ die en kent den Vrede niet* So wonderlijk, en fo ondoorgrondelijk weeten fy hare faken aan te leggen. Temand fal meynen op hare ^adenyz-fiig en geruft henen te gaan, om- datfe hem recht fchynen : Maar^ eylaas! het laatfle daar wmjtjn Wegen des Doods, Prov. 14. I a. gehjk wy dat in 't Vervolg hoe langer, fo meer fien (ullen. Kk 4: Daar- fio Aanmerkikge over desem Daarom fyn(e gelijk dat wild Dier^ met ^ Name Hiena^ daar Plinius van fchryft, f X/^. 8. Cap.-^o. dathetnoyt volhard in 't I {clve Gdlagt , tnaar dat hec (yn Geflagt g feer dikwils veranderd, tegen de Natuur van alle d'andere Dieren : Dat het den ee- nen tyd in het Manneltjk , en op een an- deren tyd in het Vrouwelijk Geflagt gevon- den word : Dat het dikwils veynll te heb- ben de Stem van een Menfch , en alfo weet te komen tot digt by de Hutten en Ten- ten der Herders , om de Honden der Her- ders na fig te lokken, endcfelve dan met hare (cherpe Tanden te verfcheuren , en hare hongerige Buyken daar mede te vuK len. > Ja, datmeeris, Plinius verhaald,^ 28. Gzp.8. dat men dit Dier een Toom- korjfl tocgefchreven hceft , en een Kragt, % dat het felfs de Menfchen , die het maar driemaal gefien heeft, kan na fig lokken, en van haar Verftand berooven. \ Wie is'er nog , die niet en weet, .en bekennen moet , dat die fwarte , flimme f^ojjen^ diewy fo aanftonds op hare ^Reyfi'^ met Vuur aan hare Steerten, heel fnel hcbben fien loopen, dit wild Dier in alle fyne Hceddnighed en. gelijk fyn? Men .. _^ fietfe immers fomtyds in 't ManneUjk G^' Jesuitischen Handel, fzi flap , als fyndc Vroomc , Godvrugtigc Manhcn, Regtveerdig , Gctrouw, etiop- rechte Liefhebbers dcr Waarheyd : Maar t'en duurt niet lang,of men fiet hun ^[s rro/4wtJ€s ^ verfcheyde, enaltyd veran- derlijk van Sinnen, onftandvaftig , en be- quamer, als yets wac'er fou konnenwefen, onv Menfchen te bedricgen. Na de Ver- fcheydcnheyd van Saken , Perfoonen en PJaatfen , weeten fy fig heel wcl te fchik- ken, en alle Menfchen,- die ly maar drie- maal in hare Soddliteyt gefien hebben5't zy ook in dc Bicgt , of daar buy ten , volkomen genoegen te geven. En het gene men fegt vari den Chame- leon, d^thy fig heel licht veranderen kan, en aannemcn alle Coleuren , behalven dc Witte^: Dat mogen wy van die fwarte Vof- fen ook wel feggen : Sy konnen haar fel- ven fonder tenige moeyte veranderen , en alles veynfen enverdigten, uy tgenoraen al- lecn het gene WitcnKlaar , en fuyver Waar is. - Sy hebben verfcheyde Konsten, meer als wy nog in 't voorgaande gehoord heb- ben, om fig te transformeeren , en anderc Gedaantcns aan te nemen by wat foort van Menfchen , datfc ter weereld ergens fouden niogen komen ; Welkc Konsten tot 1 5. Kk J- ia yil AaNMERKINGE OVER DESEN in getal ( wonderlijk om te Icfen) begre- pen fyn in 't voorgemelde Boek Arcana of Mysteria Societatis Jesu, inhare JriflruSlio fecreta , waar van ' wy hier onder "wat breeder {ullen (preeken. ? Daar kan men fien , hoe datfe veynfen een Menfchen-fiem te hebben, daar fy nogtans in der Daar maar voor wilde Beeften te hou- den fyn, na'tGetuygeniflevanhareneygen Profeet Mari ANA ( Siet boven , Pag, 484.) op Kaar Bedrog uytgaande, om Menfchen te lokken , en die dan te verfcheuren : Hoe datfe komen tot digt by de Hutten, eh Tentender Herderen van htlkleynKnd- deken des Heeren, Luc. 1 2. }2. en aldaarde ftomme Honden , die met en \onnen bajjen^ Jefaia f5. 10. de onvoorfigtige Leeraren^ weeten te lokken, op hare hand te fetten, en eyndelijk te verderven : En hoe fyhaar Bedrog aanleggen inde Hoven, Huyfen en Paley fen van Koningen ^ Princen en Vor^^ri^ alwaar fy door een feker boveh gemclde Dfiyvels-o^'ToQver-konfi metverdigte, uyt- gefochte , leugenagtige , en feer flreelende en vleyende Woorden die Groot-ePerfinalicn weeten te believen , tot hunne Liefde te trekken , van haar Verftand te berooven, en dan de felve aan hare Societeyt door hec. infchryven van hare Namen in dc SodalitfJ^ quan- Jesuitischen Handel, fij quanfuys van onfe L, VroKWs , ajs arme Slaven t'onderwcrpen , en Onderdaan te maken. ^ ^ ' Alfo loopen dan defe Reyfigers ftoute- lljk tegen den Almagtigen aan : Alfo wec- tenfe met haren Boofen Loof de heele Wee- reld te befmetten. - HetLand^ klaagt de Profeet , is vol Overfheelders , want het Land trettrt van we-- gen den Vloek^ de Wieyden der Woefiyne^ na- mentlijk der Kerk 5 verdorren. En waar komt dat van daan? t'lsomdat defe fwarte Reyfigers haren Loop boos is^ tnde hare Macht met regt : Want heyde Pro^ feeten en Priefters , dat iyn die van Hooge en van laage Rang in de Socieuyt , fb de Generaal, als de Provincialen , en d'andere allegaarjgelijk wy dat van haren Mariana gehoord bebben , ^Jljn Hnyche- bars : Selfs in mynen Huyse mnde ik hare Boosheyd ^fpreekt de^a^^KE., Jer. 2j. lo, I-I. En is dat geen Boosheyd bedryven in he.t HuYs des Heeren , wanneerfe Ghristi KRUYSDooi>voor deMenfchen verfwygen? ^5^y moeten immers de Dood des Heeren verkondigen ^ tot dat hy komt, i . Cor. 1 1 . z6» Dit was dat Gettijgenijfe , dat de Hcerc ofgericht had in Jacob^ ende die Wet , die hy gefi^ld had tn Jfrael^ die hy onfe_ Fade- re» , 5*2^4 Aanmerkinge over desen rengeboden had , dat jyfe hare Kinderen fiu^ den hekent makert'j o^dat het navolgende Ge- Jlagt die weeten fouden , de Kinderen , ^i^ gebooren [ouden worden 'y ende fouden offtaan^i en vertellenfe haren Kinderen, Q>'^daxfj hartt Hope op God fouden ft ellen ^ ende Gods Dadenl niet vergeeten. Maar, eylaas! dii Wieder-i^ hoorig endi Wederffannig Geflagt der Jefmun^ _ welkers Geefl niet getrouw en is met God^ ■ vergeeten Jijne Wonderen^ die hy hen hadde j^ doen pen, Pfalm.yS. f-i i. ; Sy en verblyden fig niet , fy en juychen niet over dat onuytfprekelijk Weldaad on- ^ fer VerloJJinge ^ welke wj hebben door Crki^ Ti Bloed^ namelijk deVergevinge derSonden.; CololT 1. 14. ende (y en fyn daar voor niet I dankbaar 5 daar God nogtans de Weereli alfo lief gehad he eft ^ dat hy Jijnen eeniggehoo- ^en Sone gegeven. heeft , opdat een ygelijk die in hem gelooft , niet en verderve ) maar het eeuwige Leven hebbe, Joh.J. 16. Sy en roemen niet met de Waare Kerk in Christi 'Wondenj fy en feggen loc hem niet met Zippora : Voorwaar gj ft tny een Bloed-bruydegom, Exod. 4. if. Maar {y fchamen fig dat teprediken. Rom. Mo. en nemen alfo door haar Stilfwygen de Dam' ifaarheyd uyt de Menfchen weg , gelijk EstHE^ dat feyde. Cap. 15.4. JeSUITISCHEN MaNDEL/ f2f Sy en hebben defe Ferheffingen Godes in hare Kele niec , en dat tweefnydende Sweerd en hebbenfe in hare hand niet : En daarom en fuUenfe noy t Wraak konnen doen over de Hejdenen , en noyt bequame Befira^ngen over de Volken , om hare Koningen te hinden met Ketenen , ende hare Achtbare met yfere Boejen. Pfalm. 14P. 6-8. Datis: Noyt fiil-^ len hare Wafenen kragtig fyn door Xjod tot nederwerfinge der Sterkten , om de Over-' leggingen ende Gedagten der Hejdenen , en barer Koningen door den Weg van cen Waare Bekeeringe gevangen te leyden tot de Gehoorfdamheyd van Christus, 2. Cor.io. 45r- Sy loopen dan alfo tnaar vol van Gevey nft- ; heyd tcgen den Almagtigen aan mecuyt- gelhekten en opgeheven Halfe , teweeten opgefilafen door een onverdragclijkeYdel- heyd , en ftinkende Hovaardye : Want daar en is geen eenigc foort van Geeftelijke in de gantfche Roomfche Kerk^ die 'iHooft fo hoog op fleekc, en fig felve {o groot , en andere fo kleyn acht , ja veracht ^ en fig in 'thonderfte deel fo veelinbeeld., als al- leen de Societeyt der Jefititen, Sy fyn on- der d'andere GeefleUjke , gelijk de Leea- wen onder d'andere Beeflen. Wat is'er hoogmoediger , als de Leeu- wen? fz6 AaNMERKING£ over D£S£!r S wen? Sy fyn , (egc Sai^omovi , geweUi^^ onder de Geditrttn , en voor niemand en /ftl4 lenfe wederkeeren. Pro v. 50. jo. Hare Hal- fen konnen van niemand neergebogen wor- den ; altyd (ynle met opgeheevene en uyt* geftrckte Halfen^ vol van Hovaardigheyd, d'andere Dieren niet eens willendeaanfien, als meteen lluurGefigt, fyndehaargroot- ile Vyand, en dorftig na haar Bloed. Sodanig iyn on^c Swarie Reyfigers o6k2tm] te merken ten Opfigt van d'andere Geeftehjke: Sy fyn leer Hovaardig , en tegens andere ten hoogfte Wrced en Ongenadig , door de Dertelheyd uytfpattende tot de hoogfte - trap hunner Ondeugden ; door het Gelha- ter van haren eygen ydelen Roem onver- 1 dragelijk by allej en door hare onvermy- ? dehjke Vervolgingen , vreeflelijk vooralle d*andere Geefteltjke^ en 00k voorWeereld- lijke Perfoonen, jayoor Paufsn en Kamn* gen felfs, gelijk wy dat gefienhebben^Pag. 414. indicn Ty fig aan haar niet aanflonds op een Wenk en willen onderwerpen. Het paft regt op haar, het gene de fro* feet Jesaias fbgt van de Dogteren Shns^ datfe haar verheffen , en gaan met uytgejlrek- ten Halfe^ en lonkken met deOogeny endatie al gaande en trippelende daarhenentrcden, en dac haren Gank voortgaat, ^/^ of hare Jesuitischen Handel, ^tf Voeten gehonden waren^ JeH 3. 1(5. Voor eerft hare voeten fyn 00k als ge- bonden , omciatre tog waarlijk Kreufele Reyjigers iyn. T^n andejre, fy fyn 00k Man- ncn van Sibn, Door S'ioN word mdt H.Schrift^ vol- gens d'Uytleggers , verftaan een Wagt- buys of Tooren, van welke men allesron- tom verre been konde lien , en affpionnee- ren , wat'er ergcns gaande was. Si'oNwas dien Berg binnen jERusALEivf, die anders nog doorgaans genoemt word , de Berg des Heeren , of de Hejlige Berg, Boven op den top van defen Berg was een Fort of Kafteel als een Bolwerk gebouwt, namentlijk die Burgt ^ welke naderhand, als David defelvevan dey^^^/<?» ingeno- inen had , gelijk boven gefcyd is , Bag, 42^. genoemd is geworden , de Stad Davids. z. Sam. f.7. En toonen nu onfe Jebttjtten niet genoeg, datfe getrouwe Navolgers van haar leader Ignatius fyn , Soldaten , die de Wagt houden , die hare vette Halfen , en fljve Nelken uytftrekken, hare Hoofden floute- lijktegens den Almagtigen opheffen, en van haren Sphn-tobren alles weeten af te fpionneeren, wat'er in de gantfche Wee- reld omgaat ? I / ' t'En /> f z8 Aanmerkinge over desen t'En fal niet noodig wefen, dat ik my in dit ftuk breeder uytlaat , dewyl hct nu een ygelijk al te wel bekcnt , en boven genoeg aangewefen is , dat'er niets ter wcereld in de gantfche Kerk omgaatj niets in de Vergaderingen dcr Kardina- LEN 5 niets in het heymelijkfte Kabinet van den Paus 5 alfo ook niets in de Krygs- raden , 't zy van hare Vrinden en Bondgenoo- ten 5 't zy in die van hare Vjanden j niets in de Raadsvergaderingen en binnenfte Ka- binetten van Koningen en Vorflen 5 niets in de Magiftraten en Regeeringen van Lan- den en Steden^ daar fy fig (al is het nog voor {o wcynigen tyd) komenop te hou- den } niets in de Klooflers^ wat (bort dat liet ook fou mogen wefen j niets in deCon- fiftoricn der Proteflanten , en Andeis-gefm- di^n J ja niets in particuliere Huyfen van Heeren , en Dames daar fy fig laten aange- legen liggen , of fy hebben alderhande Konfien , die wy uyt hare Arcana boven , aangewefen hebben , en nog verder aan- wyfe.n fullen, feer bequaam, om alledefc, en meer andere Geheymen onder hare ge- veynsde en Hypokritifche Nederigheyd te beipieden , af te loeren*, te doorfnufFelen, uyt le viflchen, te doorfoeken, envolko- mentlijk te doorgronden: Want alleen by haren Generaal. te Romen moet jaar- )ijks maar aan Port van Brieven betaald worden een Somma van meer ^Isdertigduj^ fend Dficaten^ volgens Rekefiing Van haren eygen Msde-Jefmt Mariana , die datalfo getuygt heeft hier boven, Pag. 4f6. Op andere Plaatfen gaac hct al na pro- portie, en om fo te dben, en alles over al te doorfnufFelen, fien wy haar hier fo loo* pen, en hare^ Reys verhaaften. GAPITTEL iX. De Jefuitcn , door heymelijke KoNSTEN riik geivorden , (laan door Dertelheyd achter uyu gelijk d*onheftiyfleVtcxdGr\^ en andere ge* tnejie Dieren 5, hefitten haren Hemel hier op Aarden^ en wofden daar over aange^ Jproken. ^ ' t'TS opmeikens waardig , dat de Pro^ A FEET ook van defe godloofe Land-^ hoopers fegt 5 datfe gewapent fyn met ee- nen ^etten Neh Door dat Vet moet hier verftaan worden de roor/poed, of betcr O- mvloed van tydelyke Poederen , die de yefititen^ waarfe ter Weereld ook te vin- den fyn , befitten en genieten j meer als LI ceni« fjO AaNMERKINGE OVER DESEN eenige van alle d'andere Geefielijke ^ \ij Kloofterlijke , 't Zy Kammkale of Kardinale Vergaderingen van de gantfche Roomfche Kerkj gelijk wy dat in dit Capittel wat wytloopig fullen gaan verhandelen. Na Voorfpoed en Overvloed volgt ge- meenlijk Dertelbeyd en Sonde. Immersg in de Godloofeis dit altyd Waar. En dit is het,dacde Psalmist fb duydelijk I legt, Pfalm. 75.7. Hare Oogen^ fegt hy, ; puylen ajt van Vet. De Vulgata heefi: ^^ hier : Proditt quap ex ktsi9^ Iniquitas eorum. f Dat is: Hare Boosheyd is gehjk als uyt het% Vet voortgekonten. Daar fien wy dan klaar, -: dat Overvloed van Goederen, die hier fe- S kerlijk door dat Vet te verftaan fyn, Aan- 1 leydinge geeft tot veelderhandc Quaad. ^ 'Enfietecns, wat'cr al uyt voortgeko- 1 men is % Sy gaan , fegt de Profeet verder in t 'tfelve ^.7. de Inbeeldingen des Herten te & boven, A\s of hy fcggen won : 55 Sy 3, hebbcn Boosheyd bedreven meer en 5, grooter , als fy te voren oyt bedacht 5, hadden, meer en grooter, alsdlnbeel- „ dingen barer Herten te voren oyt gewceft 5, waren. . ;-:"-^-.v'v.. :-■ -^--;;:-,^;,^■■:.^^-- Dan gaat de Psalmist al voort : Sj tnergelen de lieden uyt^ fegt hy, en/preebfi tooflijk van Ferdrnkking^ ; fy /freeken nyt der Jesuitischen Handel. fj£ Hoogte. Sy fetten haren Mond tegen den He^ mel^ endehareTonge wandelt op der Aarden. Sy feggen : Hm fondet Ged weeten , en finder vVeetenfchaf fijn bj den Alderhoogften ? Endan befluyt de Profeet fyne Re- den : Siet^ fegC hy , defefijn Godloos .• N'og- tans hehben {y Rust in de Weereld^ fy ver- meenigvHldigen het Vermogen, namentlijk hare Rykdommen.:^.8,p, 11,11. Kan'er wcl grooter en meerder Boos- heyd en Godloosheyd in de Weercld be- dreven worden ? Meynt yemand , dat de yefiiiten aan de(e Gromvelen niet fchuldig en fyn? Dat moec yemand wefen, die op den kla- ren Middag het Sonne-ligt niet fien en Wil. ^ Eenige weynige Staaltjes van die i5. Grond-regeU uyt hare voorgemelde Verbor- geptheden (Arcana , of Mysteria) fallen ons wel haaft doen fien , waar van dat fy dien dikken vetten Hals, en ftyven Nek, met welke fy tegen den Almagti- genfo fterk aanloopen, gekreegen hebben. In hare ImxRUCTio secreta, of Hey-* weUjke OnderwyJtnge^KEGVijk I. ilaan on- der andere fchoone Leeringen ook defc Woorden : Eleimofyna conquirehda , dan^ d<ique PaHperibus^ al'tis (Nota) videmibus*, ut adificati Fa^o noftrorum^ fint in nos libera- LI 2 hores„ f^t AaNMERKINGE over DESEit < Uoresi Dat is : 5V Aalmoeflen moct ttieti », by een halen, of fien tekrygen, en dan 5, moet men daar van geven aan d'Arme 5, Menfchen 5 fodanig (let wel) dat het 3, and ere Menfcben fien ; opdatfe door het „ Werk der Onfe gelligt fynde , des te ^ milddadiger jegens Ons mogen iyn. Komt dat niet wel over een met de Lefle, die onfen Saligmaker ons geeft. Matth. 6. ; 2,5. Wanneer gy Aalmoejfe doet^ fegt de liEERB 9 fb ert laat vmr u niet trompetten^ gclijk de Gevejnsde in de Synagogen , ende op de Straten doen j opdatfi van de Menfchenge'eerd mogen 'worden^, .,. Adaar als gj jialmoejfm dxiet^ fi en laat uwe Jltnkke hand niet wetten^ wat Hwe regte doet. Loopen fe hier niet ; met haren Grond-regel xtgt tegen Gooaan, ' ^ met Infigt om alio eenen dikken njetten Hals ^ en cenftyven Nek tckvy gen} Met dit felvc Infigt moetenfe fig gedra- gen en fchikken by de Kmingen^ Prmen^ ] -en Forflen v^n de Weereld. „ Tot dde „ faak, ftaat'er -^f^.2. fyn de aldergroot- 5, fte Bejiragtigen van noode. d'Ondervin- - 55 dinge heett gelcerd , dat de Princen dan J, ecrlt Genegentheydkrygenvoor deGeef .j5 teltjke en KerkeUjke Perfonen ^ wanneer -55 hare hatelijke Werken niet bitterlijk 5, beftraft, maar ten gocde geduyd wor- r:';,, den. •::; ....-f/. ;;:■■-. Je$uitischen Hanpej-. fJJ Daar (icn wy immers yopr eerft , door wac voor Wegen datfe de Fbrften van de Weereld qa den Hcmel willen leyden : Is dat niet recht door die. wy de Poarte ^ev} door dien breeden Weg , die tot het Verderf leyd ? Matth.7riJ. Is het dan wel te verwonderen, dat de Kejfer van China , fchoon dat de Jefniten nacht en dag rontpm hem vliegen als de Kraayen J ofals ftreelende Honden , die hare Steerten roeren ) en door Vleyerye tot waU gens toe quifpelen , rontom hem loopen , evehwel nog Hejdenfch blyft? 'Offe hem wel eens van het Chriften <?^/(?«»/aanfpreeken, Jean men hier duydelijk genoeg fien. Sy en beftraflPen hem niet om fynp Hej'^ denfche Dienflen , en om fyne godloofe Werkenj maar fy duyden iyn Heydendom ten goede 5 fonder eenig Mifnoegen over fyn quaad Leven te tobnenjen makenhem' en ons wys , dat hy door {ync^fgodifihe Nederigheyd betoond, dathy gelooftinden Waaragtigen God', die hy nogtans noyt ge- kent, en daar hy fyn lev^n npyt opgedagt ^nheeft. Ondertuffcheh met de Forjien- met te beftraffcn , en hare >^crken , fchoon fe hateltjk fyn , ten goede te duyden , wee- ten fc dc Geraoedcren der Forjien te win- Ll 5 - nen. fl^ Aanmerkinge over desen nen , en gelijk als in Dwang te liouden Detyd fal ecns komen , dat God de Heere aytroejen fal Hjt den Lande de Na^ wen der Afgoden , datfs niet meer gedagt en fullen 'warden*, ja ook de Profeeten , ende den onreynen Geest, Zachar. 15.Z. name* lijk defe valfche Profeeten^ dcjefiiiten^ die wy hier fien de Leugen frofeteeren , ja die Prefeetenjtjn van hares Herten Bedriegeney Jerem. 23. 16. t'famen met dien onreynen Geest der Societeyt van de Jefmten , die tog maar is ecnGeefi van Veynferye, van Vleyerye , ende van een verderfFelijke Vcr- leydinge : Een Geefl der Vreesagtighejd^ of fede Giinft dcirSondaren , met haar te be- ftraffen, mogten komen te wcrlicien ymaar niet een Geeji der Kragt , niet der Hefde tot de Zaligheyd des Volks j niet der Ge- matigheyd^ 2. Tim. 1.7. maar der Gulfig- heyd , Overdaat , en Verquiftinge 5 niet een Geefl des P^redes^ Ephef.4.3. maar der Verwarringe, en alderhande Onruften en Onluften : Een Geefl des diepn Slaaps inde faken Gods, Rom. i 1.8. Een Geefl der Weereld^ maar niet die up GoD is, I. Cor» 2.12. En met een Woord, niet de Ge4^ van Christus, en daarom en komt die S^' €ietejt hem ook niet toe, Rom. 8. p. Sy en fyn tog de regte Wagters niet, wel- Jesuitischen Handel, f jf, kcals fy het Sweerd van Godloosheyd^<?» komen over het Land , dan aanftonds hlafin met de Bafuyn^ en het Folk van Gods wegc waarfchoHwen , opdatfe nict en fouden ftcr- ven, gelijk de Heere datalfoaandeJ^^- z^rj heeft; bevolen. Dewylfe dan even wel van die Wagters pretendeeren te wefen , fo gaat het haar imtnersaan, het hene de Heere tot de Wagters gefeyd heeft met dcfe fwaarwigti- ge Woorden : Als ik tot den Godloofen figge : O Godloofe ! gj ft*lt den Dood fterven > ende gy (Wagters) en fpreekt niet om denGodloo' fen vanjijnen Weg af te manen : Die Godloofe falinfijne Ongeregtigheyd fierven^ tnaar fijn BijOBU/al ik van Hwe Handejjfchen, Ezechiel. Daarom die Heyltge Man Gods , die Leeraar der //6;y^^«^/7, Paulus, nietdoor een Weereldfchcn , maar door den Heyligen Geeft gedreven Jijnde ^ heeft ecn heel andere Taal ,tot fyne Toehoorderen geffroken, Z. Pet. I . z I . Ik betujge u lieden op defen huydtgen Dag j fegt hy , dat ik reyn hen van het Bloed van h alien : Want ik en hebbe niet agter^gehouden , dat ik u niet en finde verkondigt hebben alle den Raad Godsy en al het gene nuttig was tot uwer Zielen Zaligheyd ; Want dry jaren lank nagt ende LI 4 dag fjd -Aanmerkinge over desen dag en heb tk niet ofgehouden eemyegelijk van u metTranen te. vermaven\ en ic leeren m '/, ofenbaar , ende hj de Hnyfen, Ja , ik en iichte eok op geen dtnk , nog enJsoude mijn Le- ven niet dierhaar voor mijn felven , ojdat ik mijnen Loof met Blyd/chap mag volhrengen^ tnde den Dtenfi , welken tk van den Heere Jesu ontfangen hebbe^ om te bemjgen bet £- vangeliumder GenadeGons, AdiQT. 2o. ZO-j i. So moeften de Jejuiten prediken , fo moeftenfe leeren, indienfe wilden arbey- den aan de Voortplantinge dcs Mvangelmms: Maar fodanig JPrediken en kan niet gepaait gaan met htlJmerefl van de Eerw: fatm ' Jeftiiten: Daarom en fynfe niet reyn van het Bloed des Volks , het gene fy fo jammerlijk den breeden Weg^ dtetothetVer- derfleyd^ fonder haar eens ter deege te waar- (chou\vien, allaten wandelen, ^ - DeSocieteyt der Jefyiten is van dat Ge- Jlagt^ daar Salomon van fpreekt, dathec Jijnen Vader vervloekt^ enfijne Moeder met en TLegent : Het eprfte do^nfe, als fy de Hejdenen^ d^Koningi^n cnForfi^n^GtizWc foorten van Sondaren om hare boofe Wcr- ken niet behoorlijk na Gods^ Bevel en be- llrafFen, nog onderwyfen, en het gene ter !Z.aligheyd nuttig en noodig is, agterhou- ^cnj ci^ infondcrheyd als iy verfwygen de Jesuitischen Handel, f J7 Krffysdoodt van Christ us , die het Beeld is des Onjtmttjken Gods. Coloff. i . i f / En het twcede , als fy hare eyge Moeder , d je iy daarvoor crkennen^de ^oo?»/?^f KER|c,gecn Gehoorfaamheyd , maar in tegeqdeel een ongehoorde Wederfpannigheyd bewyfen,. EenGeJlagt^ fegt Salomon, dat reyn infijYien Oogen ts^ maar evenwel ^an fijnen Drek niet gewajfen is. Want fy en wil-' Jen *tog hare Mts-jlagen van niemapd aap- gew^fen hebben. En wjl yemand dat be- ginnen, hy ftl ondervinden, dat het is een Gejlagte^ wiens Tanden Sweerden^ en wens Bah-tanden Mejfen Jijn. En dat heefc de geheele Roomfche Geeflelijkheyd genoeg on- dervonden. Ind'itn de Oogen ^ die denVAT>ER be/hot^ efte de Gehoqrfaamheyd der Moeder verqgt , van de Raven der Beeke uytgefikt^ en y^n des Arends Jongen gegeeten fullen worden 5 waC hebben de Jefriten dan wel te vcrwagten? Salomon noemd dat Gejlagt een Bloed- ffiyger^ dit.twee Bogtersheeft y met Name: Geeft, Geeft. Prov. 30. 11-17. En fo- danige twee Dogters heeft dien BiuOed- suYGER , de Societejt der Jefaiten pok, teweeten de Eerzugt , en de Geld-gierig- heyd , die tog noyt fullen konnep verfadigt Worden. Om evenwel die twee Dogter$ LI f ccnig f^'S AaMMERKINGE OVER DESElf cenig Genocgen tc geven , hebbenfe die Konjfen^ om Geld by een te fchrapen , met groote Argliftigheyd uytgcvonden. Gelijkfc dan tot dien eynde h^Lte Korjflen in 't werk flellen met de Princen te vleycn, haar niet te beftrafFen , en hare Hatelijke Werken ten goede te duydcn , fo ftellenfe die ook in 't werk met Houwelijken der Vorflen en gcoote Perfinagien te koppelen aan Familien , die hare Societeyt genegen fyn 5 opdatfe alfo door de Vrowwen , en door derfelver Dienftmeyden^ welkerGunft en Genegentheyd fy met gedurige Giften, Gefchenkcn , en alderhande Soetigheden van tyt tot tyt moeten wceten t'onderhou- denjhaar Oogmerk mogen bereyken. 5, d'Ondervindinge,ftaat'er,^^^.2.bceft 55 datalfo geleerd door hetHuys van 0(?/??«- 5J ^V^ 5 g^lij ^^ 00^ ^^ ^^ Koninkrijken van To- J, /tf/ZjVan Vrankrijk , en in d'andere Hertog- 5, dommen en Heerlijkheden. 