Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde
= 3 a! : MAAND. | EE 13855 5 | a> |Pea" | | 5 "53 1 | October. .} 112 | ey | — | 44 70 ‘ November. .' 69 ' 0 dr | 46 7790 5 December. .: 44 ee A en, | 9% 5830 1900 Januari. 112 2 | — |; 225 BYE „ Februari. ..., 94 | 38 | — 33835 Sd Maart. … MI | 62 ; — | 384 | 898 5 April. ...: 20 0 188 , — | 19 9130 a Mei … … « 5 « 19 ; 10 1 — , 10 3325 „ Juni .....' 48 | 12 — 37 1475 > Jit | 8 | — | 19 1% 5 Augustus. .: 82 103 ; — | 46 2010 „ September. .!| 33 |! 97 — | 8 5130 „ | October... .: 47 , 12 1 — | 26 ; 5300 „ November. ..; 101 | 46 © — 34 S420 | "December 1. .' 7 1 Bl 1‘ — | 4 730 1901 Januari. .| 9 | 2 1 6 ' 478% Februari. .' 47 | 18 : 1 | 9. 8090 * Maart. ee eg CSL op 18 ds 26 ' 60% se APEN ae Se 89 « 61 ' — ! 26 a5 se Melsen ran at ZAP 108 — | 10 6 1 se Jente da ss A10 ™ 66 ij zm 9 : Julie or de es 93 76 33 11 TO 4 Augustus... 139 216 — 17 am 8 & September. … 99 109 — 15 sour de OEE “ee cal =DE 4 — 26 125 4 5 November. 69 86 — 11 2435 1 je December. 260 151 — 11 sa 3 1902 Januari. QT 25 2 10 mud pe Februari. …. 3 1 — 8 328) Maart. … 6 14 — 5 wo! ae ApH. zen a ah! GF 57 — 18 2345 | je MEI He anemie ee: He 64 99 GU 8 Sd 5 Juni. 68 7 at 8 24 } EO 121 58 3 za | Augustus 4 40 10 12 zijn 4 September … … 42 12 12 6 Wis Oetober … x0) 13 A0 8 Jun November … 2 14 — 4 evin | 5 December … 25 ö 4 15 231" 1903 Januari... 11 — 135 1 2 5 Februari. AFDEELING KOETEI. 645 lau), gétah soesoe en de verschillende rotan soorten # April 1903! ari 968 Ba Go Bee: goes ge eege Eed BEES „EP -£8 & 2s age sae ge MAPS SHES HE Ags aes fog Ag SLA se kag ges a sw S| 9 SsichS3.n852 ghS3 ese 28S EER ssl aes ae g8ae' g8ae JES ia REICH EEE ® 332 SigSisis 29: Sig 39; 5S | ALS SR 8853 25S | : | g970 1740 ' 2875 —' — 90 — — | — | 2316 1070 | 520 625 | 310) — se en eeen | 2820 4010, 6355, — sl es ie 3935 4185 | 205 | 115 | WB — — aes | 1850: 4116 | 1345 190 | 11220 — | 290 46 1) — | 50560 3775: 227% 640 | 1700 — —, —~i- 4200 ' 372 3000 2565 655 _ 745 =P Oe | 260 2550 > 6240 215 : 1865 — —-!—-;-+ i 280 2195 ' 235 50 | 8245 — — PS — 3365: 82%: 10 900. — = Ss ' 108 8%, 2%. — = ~ = a 920 6960! 1255 285 | 1346 — — Se en 1795 6905 | 1750 « 915 — : 210 a voer 2550 4850. 1140 | 950 11910 35 mn en Pe 810 2155 | 1160 | 255 | ae) es ee | se ae ' 20 4250 | 1060 750 | 8120 110 —-} -— la 605 8715 | 1185 | 360 | 6240) 35 — —-j- ; 880 7830 1880 | 1030 | 2050) 15 — =| — 285 2630 280 | 1400 | — |) — ml Wren 430 3285 700: 755 | 8340! 40 Bs ne | a 140 2715 ö6 , 960 | 11190! 105 —-i—-|- | — | 2280, 160; 285 | 1240; — == Sle 200 4915‘ 60 | 655 | 9990! 115 Oe ae ee — | 8%: 1% | 50 | —' — =ele — 1865: — — | 600. — a en 1595 | 2863 1080 | 72% | 89%. STAAT aangevende de uitgegeven concessies tot mijnontginning en 11 12 en onderzoekingen. Houder der concessie of vergunning. Oost Borneo Maatschappij overgenomen van de Steen- kolen Maatschappij „Oost Nederlandsche Industrie en Handel Mij te Amsterdam, Idem. L. W. H. de Munnick. A. J. A. F. Eerdmans. q.q. M. van Marle. Idem. q.q. J. C. van Hattum. Idem. q.q. S. M. H. van Gijn. Idem. q.q. P. van de Wetering. \ Idem. qq L. D. J. L, de Ram. Idem. q-q. A. Smit. Idem. q.q. Mr, M.J.S.M. Kolkman. Idem. q.q. A. Volker Lz. Besluit waarbij de concessie of ver- gunning is verleend. Gouv® besluit van 6 Juni 1886 n° 2. Gouv" besluit van 2 Augustus 1888 n° 12, Gouv's besluit van 30 Juni 1891 n® 4, Idem. Gouvts besluit van 5 October 1893 n° 6, Res besluit van 7 Mei 1900 ne 256. Res* besluit van 9 Maart 1901 n° 113. Ress besluit van 27 November 1899 n° 479, Res besluit van 27 November 1899 n° 480. Ress besluit van 27 November 1899 n° 481. Res'* besluit van 27 November 1899 n° 482, Res“ besluit van 27 November 1899 n° 483. Res“ besluit van 9 Maart 1901 n° 112. de vergunningen tot het doen van mijnbouwkundige opsporingen 5 jaren. Vergunning. 5 jaren. Idem. 5jaren.| Idem. 5 jaren. Idem. 5 jaren. Idem. 5 jaren. Idem. 5 jaren. Idem, 5 jaren. Idem. A. J. A. F. Eerdmans. F Idem, qq L. Smit Jen. Idem. qq. S. M. H. van Gijn. Idem. } qq. P. A. Bos. 7 Idem. Jaq. L. Smit Jr. |T Smit Jan. qq. A. J. A. F. Eerdmans. Oost-Borneo Maatschappij. 20 | Nederl. Ind. Industrie en Handel Maatschappij. 21 |F, H. M. J. Erens. Idem. J.C. van Gilse van der Pals. E. A. de Haan. 25 | Kon. Ned. Mij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Ned, Indië. 26 Idem. 27 Idem. Rest besluit van 27 | November 1899 n° 484. | November 1899 n° 485 | Res* besluit van 27 | 5 jaren. | Res besluit van 27 | Idem. November 1899 | | Res" besluit van 27 | jar Idem. November 1899 n° 478. | gi | Res besluit van 20 | Sijar | Augustus 1900 n° 537, | Res* besluit van 22 demi: ‚JNovember 1898 n° 688.) Gouv" besluit van 13 |75 jaren.) Concessie Mei 1901 n° 26. |_„Nonnij”. Res" besluit van 2 | Bjaren.| Vergunning. April 1901 ne 171, | Res" besluit van 2 | 3 jaren. Idem. April 1901 ne 170. Res“ besluit van 11 | 3jaren.| Idem. Juni 1901 n° 612. Res besluit van 30 3 jaren. Idem. December 1901 n° 1067. Res besluit van 22 | Bjaren.| Idem. Februari 1902 n° 45, | Res“ besluit van 22 | 3 jaren. Idem. Februari 1902 n° 44. | | Res'* besluit van 22 | 3 jaren. Idem. Februari 1902 n° 47. BESCHRIJVING VAN DE ONDERAFDEELING KOETEI. 649 Ae nen eg és | | 7 Houder der concessie of Besluit waarbij de Pony ee Sd FE vergunning. concessie of ver- _ _f ver- ‚Toelichtingen. gunning is verleend. gunning. il 28 Kon. Ned. Mij tot Exploitatie ' Ress besluit van 22 | 3 jaren. | Vergunning. van Petroleumbronnen in . Februari 1902 n° 43 Ned. Indië. | Idem. : Res besluit van 22 | 3jaren.: Idem. | „Februari 1902 n° 46. | | Idem. Res** besluit van 22 | 3jaren.' Idem. Februari 1902 n° 48. | 31 C M. Pleijte Mz. q.q. Kon. ' Gouv® besluit van 24 | 75 jaren. | Concessie Ned. Mij tot Exploitatie ' Januari 1902 n° 22. | | „Poeloe van Petroleumbronnen in ! : Miang”. Ned. Indié. | 32 Idem. ' Res** besluit van 31 | 6 jaren.| Vergunning. ‚ October 1903 n° 528. Idem. ' Gouv** besluit van 5 |75 fe Concessie ‚ November 1903 n° 42. | „Moeara”’. 34 F. A. Ch. van den Broek ‚ Res besluit van 14 | 5 jaren. Vergunning. d’Obrenan. | October 1898 n° 582. 85 F. A. Ch. van den Broek Res* besluit van 14 | 5 jaren. Idem. d'Obrenan. q.q. E. F. van | October 1898 n° 580. den Broek d’Obrenan. a 36 Idem. ' Res* besluit van 14 | Sjaren. Idem. ' October 1898 n° 581. Pangeran Pandji. vo ne Hok ra nije ed vlgnde tot aan de EE ud i rivier. : Pre sie | der rivier iy Main vl - an tot aan de Tinggal aan de a haet SRP ten slotte van = monding der Bakocugun rivier sed Mahakam volgende tot | Périgi rivier, 20 Rabioel Awal| Het stuk grond is aan 1317 n° 43, | de Moeara Djawa. Vanaf de mon- ding der Amboerawang rivier tot aan haar oorsprong, van daar tot aan den oorsprong der Lamaroe angeran Sosro Négoro. di Godang en haarecht- | 3 Doelkaedah Mone. Raden Sjarif Nilo | 1317 n° 61. | rivier, deze volgende tot Pay. | monding en ten slotte van hier de | oever volgende tot aan de monding der Amboerawang. Het stroomgebied der Djémbajan rivier. Voorts vanaf de mor dezer rivier de Mahakam oever stroomopwaarts volgende tot aan pn Séroba, van hier een rechte Sacre “lijn tot aan den oor- der Djémbajan. Vanaf de donde der ‘émbajan, de Ma- hakam oever stroomafwaarts vol- gende tot aan het eiland Djérong, van daar een rechte donkbocldigs lijn tot aan den oorsprong der reas rivier. vanaf: de ie ities og der Manan rivier deze velgen tot op 12 Safar 1317 ne 21. d, i. tot aan den berg Paboeroetan ; vanaf de monding der laatst rie. = noemde rivier tot aan Balidan rivier, deze poe tot op een afstand van 2500 depa van de kust d. i, tot aan den berg Péngadangan; van de Balidan tot aan die der deze volgende tot op een tand oe Sagat depa van de kust d.i. ug Toenan, voorts wd a monding der Ka tot aan den berg Tandjong den oorsprong der Balidan waar dien der Maroekangan. afaand van” 8600: die dar kaal Pagar landwaarts in, van daar over 652 BESCHRIJVING VAN DE ONDERAFDEELING KOETELI. NAAM VAN DEN BEGIFTIGDE. DATUM EN ‚NUMMER VAN DEN GIFTBRIEF. \ [ | GRENZEN VAN HET APANAGE. | Adji Godang en haar echt- genoot Raden Sjarif Nilo Pérbongso. Raden Sjarif Nilo Pér- bongso en zijn echtge- noote Adji Godang. Raden Sjarif Nilo Pér- pongso en zijn echtge- noote Adji Godang. Adji Radliah, zuster van den tegenwoordigen Sul- : tan, gehuwd met Raden Sokma. Adjt Radliah, zuster van den tegenwoordigen Sul- tan, gehuwd met Raden Sokma. Adji Radliah, zuster van den tegenwoordigen Sul- tan, en haar echtgenoot _ Raden Sokma. 1 Augustus 1902! Het stroomgebied der Ménoebar n' 7. | rivier en de kuststreek vanaf Tan- | djong Batoe Pagar tot aan het eiland | Satabak. | ‘ ‚1 Augustus 1902, Een strook grond ter breedte van | n° 7. | n° 9, ‚50 depa en ter lengte van 100 | depa en gelegen te Ténggaroeng | aan den weg Tambak Baroe. { 1 Augustus 1902' Vanaf de monding der Loewah Ipoe tot aan die der Loewah Lamas, | deze volgende tot aan haar oor- “sprong, van daar een denkbeeldige (lijn over den berg Sérajoe naar den oorsprong der Loewah Ipoe. ' 3 Rabioel Awal Ken strook grond gelegen aan 1305 n° 24. 27 Doelkaedah 1316 ne 124, 1315 n° 191. ‘de Kédang Kapala en bestaande uit de ~Rantau’s”: Long Lati, Tro ~ Poendjoe Mai, Sébadjoe, Tandjong Palangka, Koempar Bahawit, Na- ‚ pagaris, Sabandi Ralanim, Satak Goean, Nakang Garagat en Nang- ‘ garis Kajoeara. Een stuk grond gelegen aan den rechter oever der Mangkoerawang ‚rivier (rechter zijtak van de Ma- ‚hakam) en bestaande uit den berg ' Satandoek. 26 Doelhidjah — Een strook grond gelegen aan de Pare rivier (linker zijtak van de Mahakam) vanaf de monding der Panik over de monding der Mariti naar die der Maäh nivier, ‚deze volgende tot aan haar oor- sprong en vervolgens een denk- beeldige lijn van hieruit naar den oorsprong der Panik rivier, deze volgende tot aan haar monding. BESCHRIJVING VAN DE ONDERAFDEELING KOEFTEI. 658 GRENZEN VAN HET APANAGE. , NUMMER VAN DEN | GIFTBRIEF. VAN DEN BEGIFTIGDE. NAAM ; DATUM EN | | | Een stuk grond gelegen aan de Mérah rivier (linker zijtak van de | Mahakam) en behoord hebbende aan ' Djino Raden Kérno, hoofd der | ' Bahau’s aan de Mérah wonende. Raden Sjarif Pénghoeloe. c 30 Doelkaedah 1816 n° Raden Sjarif Pénghoeloe. | 2 December 1900 Een stuk grond gelegen aan de n° 6. | Lèn rivier (zijtak van de Bélajan) ‚ vanaf hare monding tot aan Long | Kéba. Adji Lobak en haar echt-, 26 a | Een stuk grond ter breedte van genoot Raden Sjarif | 1901 n° 9. | 2500 depa en gelegen tusschen de Pénghoeloe. ; monding der Sambilangan Kétjil, ‚loopende over die der Sambilangan Bésar, en de monding der Soesoek rivier. Raden Moeda alias Adjij ? n° 3. Vanaf de monding der Bakoengan Koedang en zijn echt- rivier tot aan die der Périgi rivier, genoote Adji Ainie. deze volgende tot aan haar oor- sprong, van daar een denkbeeldige lijn tot aan den oorsprong der Bakoengan en deze volgend tot aan haar monding. Adji Sandari en haar echt- | 26 Djoemadil , en stuk grond genoemd Sa- genoot Raden Ario Tjo- | Awal 1318 n°¥.; bandang en gelegen aan de Téng- kro Négoro. | garoeng rivier. Vanaf de monding | der Sabandang rivier, deze vol- | gende tot op een afstand van 200 | depa, vanaf dit punt een denk- beeldige lijn naar de top van den berg Marandioe, van daar naar de monding der Loeah Rangas, die zich in de Makoetve stort, van daar ‚naar de monding der Sabandang. | Raden Ario Sostro. 6 Rabioel Achir' Een stuk grond ter breedte van i 1319 ne 6. | 500 depa gelegen aan de Maug- | koerawang rivier (rechter zijtak van Madjit bin Boelanak. n° 7, 2 December 1900 ne 9, strooms door dien van Een stuk grond nne Mahakam rivier ter lengte van en ter breedte van 40 bevaren Hoan End 656 EEN OUDJAVAANSCHE INSCRIPTIE Dat is, in t Nederlandsch overgezet : „Het Cakajaar 1214, de maand Jyaistha, is het tijdstip van 4 zalig afsterven van Hoogstdenzelve den Soeverein die) begraven ligt in Ciwabuddha. — Heil! Cakajaar verloopen 1272 ‚maand Waieskha, datum 1% dag der maand, lichte helft, Haryang (2% dag der zee daagsche week), Pon (3% dag der marktweek), Woensdag, (waku) Tolu, planetenstand Zuidwest, maanhuis Mrgagiras, godheid de Maan, gesterntegroep onder Waäyu, Yoga Cobhana, uur van den dag Cweta, heer van den knoop Brahma, karaga Kimstughùa , sterrebeeld van den dierenriem de Stier; dit is het tijdstip waarop de voorname Minister Z. Excellentie de Patih Heer Mada, die als het ware de tusschen persoon is van wege de zeven heerschende personen, met aan "t hoofd H. Maj. Tribhuwanottunggadewi Maharajasa Jaya-Wisyuwardhant, kleindochter van Hoogstdenzelve den Soeverein Z Maj. Krtanagara gekroond onder den bijnaam Jnine¢wara Bajra, alsook Z.Excellentie de Patih Jtrgpoddhars , een grafkapel als vroom werk stichtte ter herinnering aan de groote Brahmanen, (en) de Ciwaietische en Buddhistische geestelijken, die een einde maakten aan hun leven bij “t zalig. afsterven van Hoogstdenselve den Soeverein, en van Ma- häwrddha den Minister die stierf aan ‘t voeteneind (van ‘t lijk) van den Soeverein. Z.Excellentie de Patih bedoelde met de grafkapel hulde te bewijzen aan de afstammelingen en aanverwanten van hen die zulk een blijk van de hoogste trouw aan ’t voetenpaar des Soevereins gaven. Daarom nu heeft Z.Excellentie de Patih (dit) goede werk tot stand gebracht op het eiland Java.» “De inhoud van dit in meer dan één opzicht merkwaardig over- blijfsel der Javaansche oudheid geeft aanleiding tot aanteekeningen deels van zakelijken, deels van taalkundigen aard. Vooreerst dan zij opgemerkt dat het sterfjaar van Koning Krtanagara, waarover men lang in onzekerheid verkeerd heeft, ons reeds bekend was uit een plaats in ‘t dichtwerk Nagara-krtägama van Prapanca, zooals inder- tijd medegedeeld is in het tijdschrift «De Indische Gidsr ', Behalve het jaartal vermeldt onze inscriptie ook de maand waarin de Vorst overleed, nl. Jyaistha (Mei—Juni). Met de vermelding van ’s vorsten begraafplaats te »Ciwabuddha~ is te vergelijken wat Brandes in de Aanteekening op zijne uitgave van de Pararaton blz. 67 mededeelt, met verwijzing naar de Notulen van 't Bataviaasch Genootschap XXIV, blz. VAN DEN JARE 1272 GAKA. het begin, reeds is uitgegeven , komt hij onder dezen naam (Krtanagara) voor, en uit diezelfde oorkonde werd door mij tevens reeds mede- gedeeld, dat men van hem ook bericht vindt, dat hij te Ciwabuddha- laya, Ciwabuddha’s huis, begraven of bijgezet zou zijn, wat het op mijne beurt weer waarschijnlijk maakt, dat de naam Qiwabuddha er een is, waarmede men den vorst — vereerd heeft.” Ten onrechte wordt in de Pararaton, blz. 18, gezegd dat Krtanagara bij zijn troonsbestijging den koningsnaam (abhiseka) Bhatara Ciwabuddha aannam; hieromtrent heeft reeds Brandes juist opgemerkt: »Dat Ciwabuddha de eigenlijke koningsnaam zou zijn geweest is te betwij- felen.y De ware toedracht wordt ons duidelijker uit een bericht in de Nagarakrtagama, hoofdstuk 43, st. 5, waar gezegd wordt dat wijlen de vorst uit hoofde van zijn bekendheid met (godsdienstige) handelingen en alle leerstellingen algemeen genoemd werd „de zalig overledene in de wereld van Ciwabuddha (Ciwabuddhaloka).» Daaraan wordt toegevoegd: ter plaatse waar hij is bijgezet, is het uitnemend fraaie Ciwabuddha-godenbeeld” t. Ciwabuddha is dus de posthume naam van Krtanagara, en tevens van zijn beeld in of bij zijn grafmonument. 's Mans koningsnaam luidde geheel anders, zooals wij in ‘t vervolg zien zullen, „In Ciwabuddhawr, gelijk onze inscriptie heeft, is een niet ongewone verkorting voor vin ‘t Ciwabuddha- heiligdom. Aangaande de beteekenis der Javaansche en Indische termen die op de tijdrekenkunde betrekking hebben, zij hier verwezen naar de woordenboeken. Alleen zij aangestipt dat met Kistughna bedoeld is Kimstughna, een der vaste Karana's, die op den eersten dag der maand valt *. Andere onjuistheden in de spelling, vooral ten op- zichte van de aanduiding der oorspronkelijke kwantiteit van de klinkers, ga ik hier met stilzwijgen voorbij. De grootwaardigheidsbekleeder, van wien het vrome werk is, de Patih of rijksbestierder Heer Mada, is zonder twijfel dezelfde als de vermaarde Gaja Mada, van wiens heldendaden de Pararaton meer- malen gewag maakt. Uit hetzelfde werk weten wij dat hij Patih was onder de regeering van de vorstin, die wij zoo straks zullen ont- moeten, en ook dat hij overleed 1290 Caka (1368 na Chr.), dus 18 jaar na den datum van onze inscriptie *, 1 In den tekst leze men: Ringke sthana niran dhinarmma Ciwabnddbareea halépnyottamua. * Zie o.a. Saryasiddhanta 2, 67, en vgl. Varaha-Mihira, Brhat-Samhita, 100, 4 en 8. 3 Pararaton, p. 29. 7 Volgr. IV. 46 658 EEN OUDJAVAANSOHE INSCHIPTIE De uitdrukking saksat pranala de sang sapta prabhu, die ik vertaald heb met vals het ware de tusschenpersoon van wege de zeven vorstelijke personen”, komt, naar het mij toeschijnt, op hetzelfde neer als amangkubhümi in Pararaton p. 28, waar men leest: sira Gajah Madaäpatih amangkubhümi. Prapala, eigenlijk wkanaal, buis», en overdrachtelijk stusschenpersoons, duidt evenals amangkubhtimi sbestierder van ’t lands aan, dat Mada de hoogste waardigheid na den vorst, die van rijksbestierder, bekleedde. De sapta prabhu’s, de zeven vorsten — waarvoor de vertaling heeft „vorstelijke personen, omdat de eerste onder hen de met name genoemde vorstin is — moeten op de een of andere wijze als gelijk in aanzien beschouwd zijn geweest, al was de met name genoemde de Oppervorstin. Wie waren die zeven? Het kan, dunkt mij, niet twijfelachtig wezen dat zes ervan met namen en titels genoemd zijn iu ‘t inseriptiefragment hetwelk Brandes in de Aanteekeningen op ‚de Pararaton biz. 121 heeft medegedeeld. De eerste is zij, die in onze inscriptie heet Cri Tribhuwanatunggadewi Mahaäräjasa Jaya- Wignuwarddhant. Bij Brandes lc. komt zij voor onder den konings- naam (räjkbhigeka) van Tribhuwanottnnggadewt Jaya-Wigpuward- dhani; aan de lettergreep Tri gaan eenige onleesbaar geworden karakters vooraf, waarvan één stellig Ort moet geweest zijn. In de Nagarakrtagama t komt in hoofdzaak hiermee overeen: Ori Tribhu- wanawijayottunggadewi. De vorstelijke personen in wier naam boven- bedoelde oorkonde werd uitgevaardigd zijn, behalve Wispuwarddhani — van elders bekend als Bhre Koripan, Hare Hoogheid te Koripan (al. Jiwana) — haar gemaal, haar zoon Hayam Wuruk, haar zuster Rajadewi, de gemaal van deze, en eindelijk de Koningin Weduwe. Dit zijn dus zes personen; wie als de zevende door Mada bedoeld is, blijkt niet. De Oppervorstin — als zoodanig mogen wij haar wel bestempelen — wordt genoemd een potrapotrikä van Krtanagara, hem die begraven ligt in Ciwabuddha. Hier baart de uitdrukking potra- potrikä eenige moeielijkheid. Dat bedoeld is ~kleindochtery lijdt geen twijfel. Pautrika, zijnde ‘t vrouwelijk van pautraka, kan nkleindochterr beteekenen; pautra is „kleinzoon”, doch alleen ween zoon van een zoonr, en evenzoo is pautrikä een dochter van een zoon. Nu was Wisyuwarddhani niet een dochter van een zoon van Krta- nagara, maar van diens met Raden Wijaya, als koning Krtaräjasa, 1 Hoofdst. 2, st. 2. VAN DEN JARE 1272 GAKA, : 659 getrouwde dochter. Terecht wordt zij dan ook in het door haar uit- gevaardigd edict genoemd „(Krtana)garamaharajadohitrar, d. i. *klein- dochter (dochter van een dochter) van Krtanagara'» en verder *Krtarajasa-Jayawarddhanamaharajaputrika, *dochter van Koning Krtarajasa-Jayawarddhana.» Dit is in overeenstemming met de feiten, en dus onberispelijk. En toch zou het wel mogelijk wezen dat potrapotrika slechts schijnbaar met dohitra in strijd is. Evenals dohitra, al is het in strijd met Sanskrit taalgebruik, in den zin van dauhitri genomen is, zou potra (pautra) voor pautri kunnen staan, en potrika naar analogie van putrika, dat niet alleen „dochter, maar ook, en vooral, een „dochter die in de rechten van een zoon treedtr, aanduiden: een „kleindochter die in de rechten van een kleinzoon treedt.» Krtanagara stierf zonder zoons na te laten. Nu is het denkbaar, al is geen bericht daarover tot ons gekomen, dat Krtanagara bij de uithuwelijking zijner twee dochters aan Raden Wijaya het beding maakte dat een zoon van een zijner dochters, en zoo deze geen zoon kregen, de zoon van een dochter van een dochter beschouwd zou worden als van hem af te stammen in de mannelijke lijn en dus de voorrechten aan zulk een afstamming verbonden deelachtig worden. Inderdaad hadden de dochters van Krtanagara geen zoons, alleen twee dochters. Wel is waar werd Raden Wijaya opgevolgd door een zoon, doch deze zoon stamde niet af van Krtanagara. Bij 't kinderloos overlijden van dien opvolger werd Wisnuwarddhani — verondersteld dat de hierboven geopperde gissing juist is — al voortzetster van de mannelijke lijn beschouwd en dus haar zoon, Hayam Wuruk, onbetwist en rechtmatig haar opvolger in de regeering. Als koningsnaam van Krtanagara wordt in onze inscriptie opge- geven: Jùänecwara Bajra. Volgens de Pararaton p. 18 zou ’s mans abhiseka geweest zijn #Bhatära Ciwabuddhar, doch dit is een ver- gissing, zooals wij gezien hebben. Door een gelukkig toeval is een ander bewijsstuk bewaard gebleven, zijnde een in “t Sanskrit gesteld wijopschrift, in een Noord-Indisch alfabet uit de 13% eeuw. Dit opschrift, afkomstig uit Toempaug, in twee gelijkluidende exemplaren op een nog onverklaarde wijze naar Duitschland verdwaald en van daar ter inzage hierheen gezonden, kwam in handen van Prof. Speyer, die een verslag er van mededeelde onder den titel: „ Rene Buddhis- 1 De onjuistheid dohitra voor dauhitri is niet bevreemdend in een Javaansch stuk. VAN DEN JARE 1272 GAKA, 661 gebruiken in den ouden tijd. Het feit, ter herdenking waarvan Mada een caitya, een grafkapel of soortgelijk monument, liet oprichten bestond in de gedenkwaardige zelfopoffering van voorname brahma- nen, Ciwaietische en Buddhistische geestelijken, en den Minister Mahavrddha, die bij den dood van Krtanagara, om een bewijs van hun trouwe aanhankelijkheid aan hun Vorst te geven, vrijwillig aan hun leven een einde maakten. * Het woord mangdalu staat blijk- baar voor t meer gewone manglalu; dalu is trouwens hetzelfde woord als lalu, maar met dissimilatie der medeklinkers. Zulk een voorbeeld van wat de Javanen bela noemen, is in t geval van weduwen bij de Indiërs overbekend, doch zelfopoffering uit trouw aan een hoofd schijnt mij, tot nader bewijs van het tegendeel, een eigenaardig Maleisch-Polynesisch gebruik geweest te zijn. Of zulk een handeling met rechtzinnige Brahmanistische en Buddhistische begrippen te rijmen is, valt te betwijfelen. In “t ge- dicht Nagara-krtagama van Prapanca, die de vroomheid en geleerd- heid van Krtanagara hemelhoog prijst, en uitvoerig stilstaat bij de godenbeelden, behalve dat van Giwabuddha, ;waarin de trekken van den Vorst en zijne gemalin zijn afgebeeld, wordt van 't feit der zelfopoffering van de getrouwen niet gerept, hetzij omdat hij het niet bijzonder merkwaardig vond of om andere redenen. Het doel van Mada met zijn vrome daad was, zooals hij zelf ver- klaart, om hulde te bewijzen aan de afstammelingen dergenen die zulk een bewijs van groote trouw aan hun Heer hadden gegeven ; d.i, om in het nakroost de voorzaten te eeren. Santina is vna- kroosty in “t algemeen; pratisantana wordt in “t Sanskrit niet aangetroffen ofschoon het een zuiver gevormde Sanskrit samenstel- ling is. In *t Kawi-Balineesch Woordenboek van v. d. Tuuk is het ook niet te vinden. Naar analogie van pratipurusa, een gelijkstaande man, consorte, denk ik dat ik dat onder pratisantäna verstaan wordt viemand die zonder tot de afstammelingen te behooren toch daarmede gelijk gesteld wordt» laat ons zeggen: aanverwanten. Met volstrekte nauwkeurigheid laat zich het begrip niet bepalen. Het denkbeeld om de afstammelingen te eeren wegens de verdiensten die hun voorouders zich verworven hebben, is in overeenstemming met het bestaan van een adellijke klasse; want adeldom en de voor- rechten daarmee verbonden berusten toch ten slotte op de verdien- 1 De hier bedoelde Mahawrddha-mantri kan natuurlijk niet dezelfde zijn als de zooeven vermelde Wrddhamantri, want deze laatste leefde onder de regeering van Wisnuwarddhani. EE Mi s = en - sloten het begrip #'t soevereine rijk Javae, of wel «'t Java in zijn geheelen omvang.» Inderdaad was ten tijde der inscriptie gansch Java onderworpen aan ‘t gezag der Vorstin van Madjapahit. 4 NOTULEN BESTUURS: EN ALGEMEENE VERGADERINGEN KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE TAAL-, LAND- EN VOLKENKUNDE VAN NEDERLANDSCH-INDIE. BESTUURSV ERGADERING. vAN 21 Mer 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), Henny (Onder-Voor- zitter), Poensen, Juynboll, van Vollenhoven en Kielstra (Secretaris); de overige HH. zonden bericht van verhindering. De notulen der vergadering van 16 April 1904 worden gelezen en goedgekeurd. Van de HH. Mr. B. H. Bergsma, J. Bienfait, J. H. van Eeghen, S. J. M. van Geuns, Dr. H. Groothoff en D. A. P. Koning is bericht ontvangen dat zij het lidmaatschap van het Instituut aannemen; van de leden H. J. A. Raedt van Oldenbarnevelt, I. C. R. Schenck, E. W. Scholten, J. A. Einthoven en R. Birckenhauer is opgaaf ontvangen van veranderd adres; ; van de leden C. H. C. Byvanck, J. A. van der Chijs, A. P. W. van Meurs en J. A. Stegerhoek is mededeeling ontvangen dat zij met het einde des jaars hun lidmaatschap wenschen te doen eindigen. Notificatie. De Secretaris, herinnerende dat in de vorige vergadering besloten werd tot het opnemen in de Bijdragen van een opstel van den controleur Moolenburgh over Noord-Nieuw-Guinea, deelt mede dat inmiddels, den le" Mei, hier het Tijdschrift aankwam van het Bataviaasch Genootschap, waarin hetzelfde stuk was opgenomen. In overeenstemming met den Voorzitter heeft hij daarop last gegeven, het stuk, dat reeds gezet en tot afdrukken gereed was, terug te houden. Goedgekeurd. Door den heer Juynboll wordt, ook namens den heer Poensen, verslag uitgebracht omtrent het denkbeeld om de verdere uitgaaf i UES TUURSVERGA DERING, van Klinkerts Hiknjat mesa Kegoengan vanwege het Instituut te bevorderen. Beide bestuursleden zijn van meening dat hiertoe wel eenige aan- leiding bestaat, omdat het werk overeenkomt met Oudjavaansche Pandji-verhalen, waarvan nog weinig gepnbliceerd is; dat er echter niet voldoende redenen kunnen worden aangevoerd om daartoe eene Regeeringssubsidie te vragen, en er dus slechts sprake zoude kunnen zijn van eenige ondersteuning der uitgaaf ten laste der fondsen van het Instituut. Na bespreking wordt besloten, den Secretaris op te dragen ter zake met den uitgever, den heer P, W, M, Trap, overleg te treden, Door den heer Kielstra wordt, ook namens den heer Bosboom, verslag uitgebracht over de bescheiden, ter publicatie van het De- partement van Koloniën ontvangen. De conclusie luidt: de stukken betreffende een drietal onderhoorig- heden van Atjeh eu de onlangs onder bestuur gebrachte landschappen Rajah en Panei, ter Oostkust van Sumatra, onveranderd op te nemen; maar de beide nota's over Benawa of Donggala (Celebes) vóór de plaatsing tot een geheel te verwerken. Wordt besloten dienovereenkomstig te handelen, kunnende het omgewerkte stuk over Donggala in de volgende vergadering nader ter sprake komen. Ten vervolge op het deswege verhandelde in de vorige vergadering deelt de Secretaris mede dat hij, na overleg met den heer Bosboom, den 21% April jl. namens het bestuur de medewerking van den Minister van Koloniën heeft verzocht voor het doen vervaardigen, op het Topographisch bureau alhier, van de bouwkundige teekeningen behoorende tot de monographie van de Tjandi Toempang; op dit verzoek is tot dusver nog geen antwoord ontvangen. Van Dr. J. Brandes is, namens het Bataviaasch Genootschap, de mededeeling ontvangen dat het van hier verzonden exemplaar der Ramayana (zie notulen van 18 April 1903) niet is ontvangen, en dat het Genootschap zich aanbevolen houdt voor de geregelde toezending van alle Tustituutsuitgaven. De Secretaris deelt mede dat hij, thans aangeteekend, per post een tweede exemplaar heeft verzonden, en stelt verder voor aan laatstgenoemd verzoek te voldoen. Goedgekeurd. —— BESTUURSVERGADERING. II Van de HH. P. J. van Houten, G. K. Houwen en G. P. Rouffaer zijn verschillende boekwerken ten geschenke ontvangen, ten behoeve der bibliotheek; de Secretaris heeft hun deswege reeds namens het bestuur dank betuigd. 7 Notificatie. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING van 18 Juni 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), Henny (Onder-Voor- zitter), Martin, Poensen, Bosboom en Kielstra (Secretaris). De overige bestuursleden zonden bericht van verhindering. De notulen der vergadering van 21 Mei jl. worden gelezen en goedgekeurd. Ingekomen zijn berichten van: a. den heer W. Kromhout Cz., dat hij bereid is het lidmaatschap van het Instituut te aanvaarden ; b. de leden L. P. C. Roskott, Mr. D. H. van Gelder, G. H. J. Bruynis, P. J. F. van Heutsz en R. W. P. de Vries, dat zij hun lidmaatschap wenschen te doen eindigen ; c. de leden W. J. M. Michielsen, G. J. Oudemans, C. van Coll en Mr. Th. B. Pleyte met opgaaf van veranderd adres. Notificatie. Op voorstel van den Secretaris worden met ingang van l Juli a.s. tot leden benoemd de HH. Mr. M. A. G. Harthoorn en C. J. M. Bovens. Naar aanleiding eener door hem met prof. C. A. van Ophuysen gevoerde correspondentie stelt de Secretaris voor, met wijziging van de in de vorige vergadering genomen beslissing, de quaestie der Iv BESTUURSVERGADERING. uitgaaf van de Hikajat mesa Kegoengan voorloopig te laten rusten. Goedgekeurd. De Seeretaris deelt mede, dat door hem van den Minister van Koloniën d.d. 6 Juni jl. Le Al n° 42 bericht is ontvangen dat tegen de reproductie der bouwkundige teekeningen, behoorende bij de monographie der Tjandi Toempang, bij het Lopen bureau geene bedenking bestaat. Notificatie. De Secretaris brengt ter tafel de door het bestuurslid Bosboom persklaar gemaakte beschrijving van het landschap Donggala, met voorstel deze in de Bijdragen op te nemen. Conform besloten. - Het bestuurslid Martin wijst op de wenschelijkheid, de in de Bijdragen op te nemen kaarten zooveel mogelijk te brengen in het formaat der Bijdragen, zoodat, indien mogelijk, vouwen vermeden wordt. Na bespreking wordt besloten, het bestuurslid Bosboom uit te noodigen, bij verdere reproductie van kaarten in het Tijd- schrift daarover toezicht te willen houden, zoodat zij op de meest geschikte schaal worden uitgegeven. De heer Bosboom verklaart zich daartoe bereid. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSV ERGADERING VAN 17 SepremBer 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), Martin, Poensen, Bosboom, Juynboll, van Vollenhoven, Visser (Penningmeester) en Kielstra (Secretaris). De notulen der vergadering van 18 Juni jl. worden gelezen eu goedgekeurd. BESTUURS VERGADERING. Vv Ingekomen zijn berichten van: a. de HH. F. D. Cochius, R. A. Djoyo Adhiningrat, Mr. H. V. Monsanto en D. F, W. van Rees, dat zij het hun aangeboden lidmaatschap aanvaarden ; bh. de leden W.C. Blanken, Mr. H. L. van Bloemen Waanders, Mr. J. Lee, C. Kraay, Dr. B. F., Matthes, Mr. M. S, Koster, Prof. Mr. W. van der Vlugt en Dr. J. Zeeman, dat zij met het einde des jaars hun lidmaatschep wenschen te doen eindigen ; e. van de leden J. B. Hubenet, H. Kerbert, H. N. Kilinan en A. M. H. J. Stokvis, benevens het Geogr. Gesellschaft te Bern, opgaaf van veranderd adres. Notificatie, Tot lid van het Instituut wordt benoemd de heer H. Brugman J Ez, te Port-of-Spain, Trinidad. Naar aanleiding van eene circulaire van het organisatie-comité van het in April 1905 te Algiers te houden Congrés International des Orientalistes wordt het bestuurslid van Vollenhoven uitgenoodigd, bij dat congres het Instituut te vertegenwoordigen. De heer van Vollenhoven verklaart zich daartoe voorloopig bereid. Naar aanleiding van een schrijven van Dr, Foy dd. 9 Juli jl, wordt besloten, in de eerstvolgende aflevering der Bijdragen de volgende „verbetering» te plaatsen: „In den aanhef van zijn Verslag eener studiereis (Bijdragen, deel LVI bl. 625 noemt de heer J, A. Loebèr Jr. den Conservator van het K. Z. A. E. Museum te Dresden, Dr. Oswald Richter als de schrijver der in 1899 verschenen verhandeling „Zur Timor- Ornamentik,» „Dit was blijkbaar eene vergissing; op den titel dezer verhan- deling toch is vermeld, dat zij werd samengesteld door Dr, W. Foy en Dr, O. Richter. „Bere, wien eere toekomt», — wij achten ons derhalve verplicht, op deze vergissing te wijzen en haar daarmede zoo goed mogelijk te herstellen, Redactie der Bijdragen.» De Secretaris deelt mede dat door de welwillende hulp van Dr. J. Ph. Vogel te Lahore vier, hier te lande moeilijk te ver- krijgen werken over de Pundjab ten geschenke werden ontvangen: VI BESTUURSVERGADERING, Ken tweetal andere werken, die niet kosteloos konden worden ver- strekt, werden door zijne tusschenkomst aangekocht voor 9 Roepies en 2 Anna's; de Secretaris verzoekt goedkeuring op deze uitgaaf. Geene bedenking. Door den Voorzitter wordt ter tafel gebracht eene door den zen- deling ©. van der Roest, thans tijdelijk te Zeist woonachtig, samengestelde woordenlijst van het Tobelo’sch. In handen van de HH, Kern en Juynboll. De Secretaris deelt mede dat van deel LVII der Bijdragen, dat de contracten met inlandsche vorsten zal bevatten, thans zes vellen zijn afgedrukt, en dat intusschen ook met den druk der eerste aflevering van deel LVI, welke bestemd is in Januari a.s. te verschijnen, is aangevangen. Notificatie. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSV ERGADERING VAN 15 Ocrosper 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), IJzerman, Poensen, Heeres, Bosboom, Juynboll, van Vollenhoven, Visser (Penning- meester) en Kielstra (Secretaris). Afwezig, met kennisgeving, de HH. Henny (Onder-Voorzitter), de Groot en Martin. De notulen der vergadering van 17 September jl. worden gelezen en goedgekeurd. Ingekomen zijn berichten van de HH. K. H. Corporaal, Mr. A. C. Crena de Iongh en Jhr. L. D. C. de Lannoy, dat zij met het einde des jaars hun lidmaatschap wenschen te doen eindigen; van de leden W. van Heusden, F. W. A. Neeteson, C. A. de Munnick en J. H. de Waal Malefijt, opgaaf van veranderd adres. — Notificatie. an | BESTUURSVERGADERING. vil Van den Voorzitter van District E der vereeniging Armenzorg» is d.d. 30 Sept. jl. het verzoek ontvangen, voor het houden der districtsvergaderingen eenmaal om de 14 dagen te mogen beschikken over een der localen van het Instituutsgebouw. De Secretaris deelt mede, dat het lid, mejonkvrouw H. B. de la Bassecour Caan, mondeling dergelijk verzoek heeft gedaan voor het houden van eenige voordrachten over de zending in Indië. Na bespreking wordt besloten, tegen de inwilliging van beide aanvragen bezwaar te maken, onder anderen op grond dat alle localen in gebruik zijn en eene beschikking daarover door andere lichamen of personen allicht ten nadeele der leden van het Instituut en het Indisch Genootschap zou zijn. Door het Ministerie van Koloniën, Afdeeling F, is dd. 30 Sept. 1904 n° 4200 de vraag gesteld, tegen welken prijs en binnen welken tijd de levering zoude kunnen geschieden van 500 exx. der Bloemlezing uit Maleische Geschriften van Dr. Niemann, Eerste stuk. Overeenkomstig de ter zake door het Bestuur aangenomen regelen is door den Secretaris dd. 1 October geantwoord, dat de levering zou kunnen geschieden voor f 1070 — zijnde de handelsprijs met 40 pCt. reductie, verhoogd met f 20— voor de levering, naar behooren verpakt, franco te Amsterdam, — eu dat de beschikbare voorraad voldoende is om haar onmiddellijk te doen plaats hebben. Goedgekeurd. Van het Departement, van Koloniën is, desverlangd ter openbaar- making, ontvangen eene uitvoerige beschrijving van het landschap Pasir (Oostkust van Borneo). In handen van de HH. Bosboom en Kielstra. De Voorzitter biedt ter plaatsing in de Bijdragen aan twee korte stukken, getiteld : a. Eenige plaatsen uit de Nâgara Krëtâgama betreffende Hayam Wiruk; b. Iabadioe. Tot de plaatsing wordt besloten. Ook namens het Bestuurslid Juynboll stelt de Voorzitter voor, de in de vorige vergadering in hunne handen gestelde woordenlijst van het Tobelo’sch, samengesteld door den heer C. van der Roest, te doen drukken en uitgeven voor rekening van het Instituut. - VIII BESTUURSVERGAD (RING. Dienovereenkomstig wordt besloten, met bepsling dat de oplaag zal bedragen 250 exx. —. De Voorzitter deelt, namens de Commissie van Bijstand voor het Oudheidkundig onderzoek op Java en Madura, mede dat de drak van tekst en platen van het werk over de Tjandi Toempang (juister: Tjandi Djogo) thans als afgeloopen kan worden beschouwd; het werk wordt thans gebonden en zal in den loop der maand November in den handel kunnen worden gebracht. De kosten zullen circa f 4150.— ‘bedragen, waarvan f 2000.— voor rekening van het Departement van Koloniën komt en het verder bedrag door het Bataviaasch Genootschap en het Instituut samen worden gedragen. In verband hiermede wordt, in de verwachting dat het evengeuoemd Genootschap daartegen geene bedenking zal hebben, de handelsprijs bepaald op f 12—, terwijl aan de Koningin, als beschermvrouw van het Instituut, een prachtexemplaar zal worden aangeboden. In afwachting eener nadere opgave van het Genootschap wordt voorts besloten, een 25-tal, namens beide Instellingen, ten geschenke aan te bieden aan autoriteiten, wetenschappelijke instellingen en personen, die geacht kunnen worden in het onderwerp der monografie bijzonder belang te stellen. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSV ERGADERING van 19 NovemBer 1904. Aanwezig de HH.: Kern (Voorzitter), Henny (Onder-Voor- zitter), Martin, IJzerman, Poensen, Bosboom, Juynboll, Van Vollenhoven, Visser (Penningmeester) en Kielstra (Secretaris). De notulen der vergadering van 15 October 1904 worden gelezen en goedgekeurd. BESTUURSVERGA DERING. IX Ingekomen zijn: a. bericht van de leden P. H. van Andel, BE. van Assen, Mr. lL. W. C. van den Berg, Mr. J. W. van der Biesen, I. A. Naudin ter Cate en C, A, Riisch, dat zij met het einde des jaars hun lid- maatschap wenschen te doen eindigen ; 6. bericht van het overlijden der leden G, W, Beeger en H, F. Groen van Waarder: 5 e. opgaaf van veranderd adres van de leden Prof, J. Kohler (buitenlandsch lid), Alb. C. Kruyt, ako Maller, C. F. Schoch en W.C. Thieme. Notificatie. Met ingang van het jaar 1905 worden tot lid benoemd de HH. J. F. B, ten Brink, A. H. Voet en H. J. van der Leeuw. De Secretaris deelt mede dat de eerste exemplaren der Tjandi Djago-beschrijving overeenkomstig het in de vorige vergadering genomen besluit zijn verzonden, en dat, op verzoek van den Mi- nister van Koloniën, mede een exemplaar is toegezonden aan ’s Rijks Ethnographisch museum te Leiden, Notificatie. Ook namens den heer Kielstra brengt de heer Bosboom verslag uit over de door het Departement van Koloniën, ter opneming in de Bijdragen, toegezonden Beschrijving van het landschap Pasir. De plaatsing aanbevelende, wijst hij op de wenschelijkheid dat bij de publicatie de naam van den steller worde vermeld. Na bespreking wordt besloten, het stuk in de Bijdragen op te nemen en aan den Minister van Koloniën alsnog opgaaf van den naam des schrijvers te vragen. Van het lid Jonker is, ter plaatsing in de Bijdragen ontvangen: „Eenige Rottineesche verhalen, met vertaling. In handen van de HH. Kern en Juynboll. Door het lid Bosschart is de ontvangst erkend van £ 2 ten be- hoeve van het Koningin Wilhelmina-Ondersteuningsfonds te Melbourne. In handen van den Penningmeester. Door het lid G. P. Rouffaer is bij uitvoerig schrijven dd. 19 Door den Penningmeester wordt ter tafel gebracht de begrooting voor 1905. Wordt besloten, haar in handen te stellen van den Secretaris en haar in de December-vergadering verder te behandelen. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING VAN 17 DECEMBER 1904. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter, Henny (Onder-Voor- zitter), Poensen, Bosboom, Juynboll , Visser (Penningmeester) en Kielstra (Secretaris). De overige HH. zonden bericht van verhindering. De notulen der vergadering van 19 November jl. worden gelezen en goedgekeurd. Van de HH. C. H. L. Baelde, L. D. van Cappellen, J. van Aalst, M. Dames Visser, F. C. Hering, A. H. L. Hensen, B. M. - Goslings, B. Nijman en Mr. W. J. Snouck Hurgronje is bericht ontvangen dat zij met het einde des jaars hun lidmaatschap wenschen te doen eindigen. Notificatie. Op voorstel van den Secretaris worden tot lid benoemd de HH. Mr. P. N. van der Stok, S. C. Knappert en A. Lefebre Jr. Van de voorloopige Commissie voor de Wereldtentoonstelling te Luik in 1905, Nederlandsche afdeeling, is de uitnoodiging ont- vangen tot deelneming, o.a. door het huren van plaatsruimte. Wordt besloten aan die uitnoodiging geen gevolg te geven. Van de Société des Américanistes te Parijs is de uitnoodiging ontvangen tot ruiling der wederzijdsche uitgaven. Aangezien de publicatiën van genoemd lichaam geheel vallen buiten het kader van de werkzaamheden des Instituuts, wordt be- sloten, aan de uitnoodiging geen gehoor te geven. Van Z.Exc. den Minister van Koloniën is d.d. 28 November jl. L* A* N° 18 eene dankbetuiging namens H.M. de Koningin ont- vangen voor het H. D. aangeboden prachtexemplaar der Beschrijving van Tjandi Djago. Notificatie. XII BESTUURSVERGADERING, Van Z. Exe. den Minister van Koloniën is dd. 30 November jl. IA A 3 ne 3984 ontvangen eene woordenlijst van het Sentanisch en van het Jautefa’sch. In handen van den Voorzitter. In antwoord op de ter zake gestelde vraag is door den Minister van Koloniën dd. 30 dezer L* A 3 n° 3986 medegedeeld dat, officieel, de steller der ambtshalve door den Resident onderteekende be- schrijving van het landschap Pasir onbekend is, maar dat er geen bezwaar bestaat in een noot den naam des stellers te vermelden wanneer het Instituntsbestuur zich deswege zekerheid verschaft. Van het lid Mr. Ph. S, van Ronkel is ontvangen een opstel ge- titeld »Koeda Sémbérani-. In handen van de HH. Juynboll en Poensen. Ook namens den Voorzitter brengt de heer Juynboll verslag uit over de Rottineesche verhalen van Mr. Dr. J. C. G. Jonker, met voorstel deze in de Bijdragen op te nemen. Conform besloten. Door het lid J. W. Gunning is dd. 16 December de vraag gesteld , of het Instituut eene bijdrage ad f 250.— zou kunnen geven voor eene studiereis van den heer Alb. C. Kruyt naar Halmaheira, Zuid- Celebes, Borneo, Nias en Sumatra. Na beraadslaging wordt besloten te antwoorden dat het Instituut bereid is, zoo noodig het gevraagd bedrag te betalen bij wijze van voorschot op honorarium voor in de Bijdragen te plaatsen opstellen van den heer Kruyt. De Begrooting van 1905, door den Penningmeester en Secretaris uitvoerig toegelicht, wordt met algemeene stemmen goedgekeurd. De vergadering wordt gesloten. BESTUURSVERGADERING op 21 Januari 1905. Aanwezig de HH. Kern (Voorzitter), Henny (Onder-Voor- zitter), Poensen, de Groot, Bosboom, Juynboll, Van Vollen- hoven. Visser (Penningmeester) en Kielstra (Secretaris). De overige bestuursleden, de HH. Martin, IJzerman en Heeres, zonden bericht van verhindering. De notulen der vergadering van 17 December 1904 worden gelezen en goedgekeurd. Tot leden van het Instituut worden benoemd de HH. A. P. H. Hotz te 's-Gravenhage en Raden Mas Ario Soerardja ningrat te Samarang, benevens Mej. L. G. J. Carpentiers te ‘s-Gravenhage. Van de HH. H. Brugman te Trinidad en Mr. A. J. C. E. van Heycop ten Ham tijdelijk te Rotterdam, is bericht ontvangen dat zij het lidmaatschap aanvaarden. De HH. P. C. Coops, mr. H. Jelgerhuis Swildens, H. N. Kiliaan, Jhr. mr. J. J. Pompe van Meerdervoort, H. Ris en W. de Vogel hebben bericht, dat zij met ult? December 1904 hun lidmaatschap wenschten te doen eindigen. De leden Mr. J. H. Abendanon, Dr. L. Bouchal, Dr. H. Bervoets, J. E. Bijlo, Mr. J. F. Burger en A. G. H. van Sluys zonden be- richt van veranderd adres. Notificatie. Ontvangen zijn: a. een postwissel ad f12.—, contributie van Dr. Bouchal te Weenen over 1905; b. f 1082.10 als saldo over 1903 en 1904 der administratie van Commissarissen in Indië; e. f 1000 van het Bataviaasch Genootschap, ter voorloopige af- rekening van zijn aandeel in de kosten der uitgaaf van de beschrij- ving der Tjandi Djago. In handen van den Penningmeester. XIV BESTUURSVERGADERING. De Voorzitter deelt mede, nog niet gereed te zijn met zijn ver- slag over de in de vorige vergadering ter tafel gebrachte woorden- lijst van het Sentanisch en Jautefa'sch. Notificatie. Door de HH. Juynboll en Poensen wordt voorgesteld, het in hunne handen gesteld stukje van Dr. Ph. S. van Ronkel »Koeda sémbéranix in de Bijdragen op te nemen. Goedgekeurd. Van den heer J. ©. van Eerde te ‘s-Gravenhage is ontvangen, ter plaatsing in de Bijdragen, een opstel, getiteld Toetoer monjèh op Lombok. In handen van de HH. Juynboll en Poensen, De Secretaris deelt mede, overeenkomstig het verzoek van den Minister van Koloniën d.d. 7 dezer L* As n° 58, een exemplaar der Tjandi Djago-beschrijving te hebben gezonden aan den directeur van het Koloniaal Museum te Haarlem. Goedgekeurd. De Secretaris leest het door hem opgemaakt Jaarverslag, dat tot geene opmerkingen aanleiding geeft. De Penningmeester brengt ter tafel zijne Rekening en Verant- woording over 1904. Na door de leden Henny en Bosboom te zijn nagezien en accoord bevonden, wordt een en ander in handen gesteld van de gewone leden J. H. de Groot en J. A. van der Loeff, die zullen worden uitgenoodigd ter Algemeene vergadering verslag te willen uitbrengen. De datum der Algemeene ‘Vergadering wordt gesteld op 18 Februari a.s. Ter vervulling der vacatures, ingevolge art. 8, 2° alinea van het Reglement in het Bestuur ontstaande door de periodieke aftreding van de HH. Visser, Martin en IJzerman, van wie alleen de eerste herkiesbaar is, worden de volgende drietallen opgemaakt. 1. Vacature— Visser : G. C. Visser. Mr. J. B. van Berckel. J. A. van der Loeff. BESTUURSVERGADERING. xv 2. Vacature— Martin : G. W. W. C. baron van Höevell. A. M. Joekes. J. E. de Meijier. 3. Vacature—IJzerman : Mr. C. Th. van Deventer. Mr. J. H. Andries. Mr. D. Fock. De Voorzitter brengt ter tafel eene »Spraakkunst van de Nufoor- sche taalr, samengesteld door F. J. F. van Hasselt, zendeling van de Utrechtsche Zendingsvereeniging, tijdelijk te Utrecht, — met voorstel dit werkje voor rekening van het Instituut uit te geven. Dienovereenkomstig wordt besloten, met bepaling dat de oplaag 250 exx. zal bedragen. De vergadering wordt gesloten. JAARVERSLAG OVER 1904, Het Bestuur bestond in het afgeloopen jaar uit de HH.: Prof, Dr. Kern (Voorzitter), Mr. J. B. Henny (Onder-Voorzitter), Prof. Dr, K. Martin, J. W. IJzerman, Prof, C. Poensen, Prof. Mr, J, EK. Heeres, Prof. Dr. J. J. M. de Groot, H. D. H, Bosboom, Dr. H. H. Juynboll, Prof. Mr. C. van Vollenhoven, G. C. Visser (Penningmeester) en Dr. KE. B. Kielstra (Secretaris). De Heer G. P. Rouffaer bleef, als Adjunct-Secretaris, zijne ge- waardeerde diensten san het Instituut wijden. Ingevolge art. 8 van het reglement treden thans de HH. Martin, IJzerman en Visser af, en is alleen de laatste dadelijk her- kiesbaar. Op 1 Januari telde het Instituut : 1 Beschermvrouw (H. M. de Koningin). 34 Buitenlandsche en 2 Eereleden. 6 Donateurs. 7 Contribueerende Instellingen. 637 Gewone en 2 Correspondeerende leden. Door den dood ontvielen ons de leden G. W. Beeger, G. Birnie, J. Boissevain, J. Faes, H. E. Groen van Waarder, C. J. van Haastert, Dr. D. W. Horst, J. L. van der Made, A. P. M. van Oordt en Mr. J. P. R. Tak van Poortvliet. Door ruiling van werken staat het Instituut in verbinding tot 182 genootschappen en instellingen. De Commissarissen te Batavia, Dr. J. Brandes en Dr. Ph. S. van Ronkel, vervulden wederom met de meeste welwillendheid hunne taak. Van de Bijdragen verscheen het 56° deel. Het 57° deel, de contracten met inlandsche vorsten bevattende. is ter perse. Van het 58° deel verscheen reeds de 1° en 2° aflevering. i JAARVERSLAG OvER 1904. XVII De in het vorig verslag reeds vermelde beschrijving van de Tjandi Djago (nabij Toempang) zag het licht. Verder werd besloten tot de uitgaaf eener woordenlijst van het Tobelo’sch , samengesteld door heer C. van der Roest. Door de zorg, welke aan de uitgaaf van „Tjandi Djagow werd gewijd en verder door de vele beslommeringen, aan de aanvulling der Bibliotheek verbonden, had de druk van den catalogus slechts weinig voortgang. Het gebouw van het Instituut bleef geheel aan de verwachting voldoen, Zooals reeds in het vorig verslag werd vermeld, wordt thans van de Bibliotheek en de leeszaal opvallend meer gebruik gemaakt dan vroeger, met het gevolg dat verschillende personen tot het lidmaatschap toetraden. De vooruitgang in het ledental, welke wij ditmaal mogen constateeren ondanks het bedanken van betrek- kelijk velen, meenen wij in hoofdzaak aan onze betere inrichting te mogen toeschrijven. Omtrent den financieelen toestand kan het volgende worden medegedeeld. 