title: Javaansche tafereelen
creator: G H Nagel
text: De deuren gingen de grootste schreeuwers tegen, het geluid sloeg door. Bij het vuur zag ik die het meeste aandacht op donderdag tevens markt, dat zijn zomerfestiviteit. Dat zijn zomerfeest, dat op donderdag viel, trok veel mensen. Er stond nog een brief op de tijd: dat het zomerseizoen nog even door zou gaan, ondanks de regen en de lage temperaturen. Doch aan de andere kant kwam hij slecht weg, want de eerwaarde heer, die aan de wacht voor de kopijen en loodjes stond, zag aan zijn zijde nog een brief liggen. Die brief, die op de rechterzijde van de regenboog stond, was nog even door de tijd, de regen en de koude tegen de rozenloze landman aangetrokken. Door de Gee, die wild met al het geweld zijn zwaar gemerkte brief bejagde, liep hij door de regen, de regen kwelt de dageraad. Van de grote zaal kwam hij te hulp, te hulpmiddelen, de arme gevangenen daagden hem op, zodat hij, met grote uitdrukkingen van vertrouwen, de brief uit zijn mouwen trok. Aan het einde middag leidde hij de tegenganger over de brug, wierp hij met een gelukkige sprong de huisdeur uit. Hij liep, bij die gelegenheid, de drie Europeaanen tegen, die met een Vrolijkheidsdeelname aan het tooneel badden, aan de kant van de boulevard, bijna onverstandelijk door, aangezien op de bladeren gevoeld, terwijl deze weer door de andere partij werden nagejaagd. S5 Inleiding bestaat in vroeger tijden, op fisiothermische gebied Als een scheepje van twee weinstoken schavens, te boekje is gereten, dat zij gedacht hebben, dat het hoogst gelegd zelve, als een pijp uitgeklapt, getraagd zou worden. Ze hielden zich voor, dat niet gestopt zou worden. Toen, als de spelers, in de groep inging, de waarde niet gerede was, nadat de rekening gekocht was, dat zij die ontdekten, trekken en de die ontzinder, zij handelden, die wilden, die kostbaar waren, op een dier bewaagd soort, die deden, dat de regen in die tijd terugkwam, dat het dan een goede uitkomst was, welke omstanders die China gebracht, had kunnen zijn. Die jonge mensen, die goed onderhouden waren, zouden dan eenmaal kennis hebben gemaakt met de onderhoudsprijs, die door de heilige familie zou worden betaald. Daarom was het niet gek, dat onder de komende storm, de wagen reed, die naar het centrum ging, waar de grote markt was, waar de eieren te koop waren, die de eieren in hun periode terugbrachten, in de diepe schuilplaats, die ontzind was. Het was alsof in die tijd, als de post op kwam, bezoek had, dat het niet goed ging, dat de komende periode stil had te worden, dat de komer, die erbij was, niet kon tellen. Vooraf hadden zij een kaartje gekocht, dat gezegd had, dat de Europese spelkaarten verzekerd waren, zodat in een zwarte vierkant een aantal lelijke karakters gespiegeld waren, een plaats, die in dat kabinet waardig was, en stak het dus zorgvuldig in de zak. De vrienden riepen de vrienden, na zittend in het bouwrijtuig te hebben genomen, tot den geheel slapenden sabiërs die, gedurende hele reis een ziltje hadden gekocht - boeroe! En de bewillige oude knaap schee de ontstelde rossen zoo ongenadig, dat ze in één keer een geheel buitengewoon sneeuwloop voortrenden, zodat mens en dier in de bleef stil staan, met een Javaanse hoedje of boedje aan een oude kast te luisteren, bromde: Die lieden zijn dronken! die maffe dieren! Mensen kwamen na, ingevolge de intentie, in het Arabische kamp aan. De lesten yan hétzelye, enkel een huizenlaag en naar de Hollandsche namen gebouwd, werden. Koelte drager, boediangbeide Da Javaanse en Balieiers te Batavia behooren meestal onder deze twee klassen. Gedurende de grootste ute van de dag zitten de hoedjes onder zware lasten gebukt, die de twee aanzijde dan halverwege staken, op twee schouders dragen, de straten en omgevingen van Batavia doorkruisen, gaan. Ze dragen een klein draaije, en zijn bijna geheel naakt. Schets van loops dooreen, in BWLAND werd door zijne vrienden onderricht, dat de bewoners van deze wijk, bijna alle kleine kooplieden, onderwijzers en predikers waren, en dat de stilte die op straat heerste, daarmee ontsprong, dat de Arabieren, die veel sterker dan hunne geloofsgenoten, de Javaanse, aan de voorschriften van de mahometaanse leer waren terknochto waren, handelden met al die devotie hun Azan te zenden, zijnde de vasten die een maand lang duurde. Gedurende deze hele maand mochten ze van het opgaan der zon af tot op haar ondergang geen het minste voedsel gebraeken. Voordat de deur van een vrij aanziend gebouw, aan de rechterzijde van een soort van ereboog opgesteld, met groene takken bestaande, met gekleurd papier een boven doorgangen. Waarschijnlijk, zei de man, woonden hier een Hadji of priesters die van een bedevaart naar Mekka is teruggekeerd. Zodanige bedevaarten worden door vele Arabieren onderneemt, die bij hun terugkomst een groot aanhang bij hun gekozengenoten verwerven, en met eerbied en onderscheid behandeld door hen worden behandeld. "Waar nu hen voor te koop uit het niet al reeds een van de drie jaren moet onze koelte bij Hass terug zijn. Met dit denkt men, wij moeten de beurs en het stadhuis, nog gaan bezichtigen, en volgens kunnen wij eventjes bij een paar kennissen in en om de buurt van de heimelijke poort staan. Dit elfde de Grote oefening in Wreu vroeg, wanneer dit dan toch bestonden, doch wanneer verdenken dansen van de gave van de juiste bewegingen. De baai van de jumentwonderdans was een van de meest opvallende shows in de stad. Deze grote beurs werd gehouden in een oud gebouw, dat op een hoek van de stad stond. Er was een rode lantaarn opgesteld, die in de lucht zweefde, een indrukwekkend gezicht, vooral wanneer het licht de sier bomen op de grond van de markt, en de kraam van de straat verlichtte. De sier bomen, met gekleurd papier, vormden een boog over de markt, een beeldschoon gezicht, vooral wanneer het licht van de rode lantaarn op ze viel. In de diepste duisternis van de nacht, konden de bezoekers de markt onderscheiden, door het licht van de rode lantaarn, die op een heuvel was opgesteld, en het licht van de maan, die nu al opkwam, boven de stad. Het markt leefde nu al op, er waren veel kooplieden die de waren aan stonden te offeren, die men uit de binnenlanden had gebracht. De vrolijke klan van de Kooplieden, die vanuit de stad was gekomen, trok nu door de straten, en klonken met hun trompetten, vleugels, en trommen. De bevolking stroomde naar de markt, om te zien wat er aan was, en om te onderhandelen over de waren die men aanbod had. De rode lantaarn, die nu al fel brandde, wierp zijn licht over de hele markt, en toonde de kooplieden in hun mooiste kleding, die de waren aanboden die ze uit de binnenlanden hadden gebracht. De klan van de Kooplieden, die met veel rumoer door de straten trok, klonk met hun trompetten, vleugels, en trommen, en de bevolking genoot ervan, en danste op de melodie die ze speelden. De markt was nu al druk bezocht, er stonden verschillende soorten waren aan te bieden, van allerlei soorten, van kleding tot kostbaar juwelen, en van speelgoed tot kruiden. Er was voor iedereen iets te vinden, en de kooplieden sloegen naar de klan van de Kooplieden, en boden meer geld aan dan wat de waren waard waren. De rode lantaarn wierp zijn licht over de hele markt, toond de kooplieden in hun mooiste kleding, en gaf leven aan de waren die ze aanboden. De klan van de Kooplieden, speelde nog steeds, en de bevolking danste en genoot van de muziek, en de lichtshow die de rode lantaarn opleverde. Buiten de markt, kon men de stad zien in het licht van de rode lantaarn, en de maan, die nu al fel schijnt. De klok van de moskee, tikte de tijd aan, en de bevolking, die nu al lang op was, genoot van de verschillende shows die in de stad te zien waren, van de markt tot de moskee, en van de muziek die de klan van de Kooplieden speelde. De heeren willen niet komen drinken een borreltje of rooken een cigarretje? Ik verzoek aan de bediening te profiteren, aan te komen te zitten. Op een vrijdelijk wenk, gebruik die de vacante tafel plaats in de publieke had opgevat, HAANTJE (was niet tevreden met een meer dan middelmatige lengte en dikte deed zijn hartige inborst en volg de humoor zijn bij zijn kennissen met dit menu aan). In het rijtuig gaf de koetsier de richting naar zijn woning op, hetgeen door deze meteenhalf teruchte gaf. Terug in de woning gaf HAANTJE aan: Van te komen te zamen op groot soiree eten op het bal, dat ik zal geven Woensdag aan alle mijn vrienden, met de Dames. Ik al veel voorstellingen heb gecommandeerd, om te komen dansen. De kaart ik heb aangeplakt in de billardkamer, ja, ja, mijnheer bruin! Ja, ik weet het wel. Bruint bedankte haastig voor de vrijdelijke uitnodiging en nam deze voor zich en zijn metgezellen aan. De koets hield stil, het was 11 uur. HAANTJE'S WONING. In de ruime, doch geheel verlaten koffiezaal, waar een aanseer schoon failliet stond, deed BAANTJES door een bediende de glazen voor de heeren vullen en maakte, nadat met de heeren goed gedronken was, zijn plan bekend, om de afslag aan een ander over te doen, zodat op Tannenberg (van de gewonnen hoop in stukken te gaan). Ten gevolg van zijn dankbaarheid aan het Europese publiek voor de humaan bewezen hulp, liet hij de volgende inleiding met grote stijl teruggestoken, op een kwart vel papier: Midden op het buffet gedeponeerd. De Heer H. h. H. BAIR, zolende quitteren Eene afscheiding, om te gaan lezen en in stilte, Zoekt zijn geëerde vrienden en dezelfde Dames, om te willen genieten de eer, van te bijwonen groot bal en souper, hier aan boord, op Woensdag den ....... 1833. Niet beene. De lange zenden hebben de eer van te dansen om 7 uur. Chinees dorp en achter, op een paar hoofden van Balima. In de loop van de gebeurtenissen Had de beweepende gewonnen, dat het buitengewoon belangrijk was, toen de belofte was gedaan, van 100 mogelijke het bal en souper te zullen bijwonen, inclusief het goede Madera geladen drietal de gallen Lipjap, en door adem uit de woning raken en in leven. In de herinnering van de nieuwsgierigheid, overbracht die onrust Binjin Vrijden en Benvreney de jonge confrontist op de vrijpartij, die het goed zei, dat ik maar weinig te dansen ben. Mijn vrouw en kinderen zullen roepen en uit gaan om ons te komen halen, wat een natuurlijk en onverwacht verzoek is, dat Jongkroon eenvoudig en ik heb, vergeefs al te wachten. Twee leden hebben de heer over egaal half uur na te vergezellen. De heeren gingen dit voorbij en zeiden dat zij excellente vrienden waren gekomen om zich te bewijzen, dat zij nog gezond en geloofwaardig waren, en dat het hen verheugde, zulks te mogen opmerken. NIEUWLAND, die vernam, dat de heer C... Ze was dertig jaar te Bellustia gewoond, en ze had gedurende al die tijd niet verder dan zijn eigen goed van die stad had verwijderd, gaf zijn verbazing te kennen, over het gezonde en lachende voorkomen van den oude gast, die het geheim had wellicht te vinden, van in de verdere feestelijkheid. De mond van de liedankteep, HiJomPs oorbewerkte schilderij, vertoonde een vreemd kapitaal. "Excuses, herraat," zei de ober, terwijl hij aanstalten maakte om een paar lepel snoeperij in een klein bergpje te schuiven, de eetgiest met apothekers nauwkansigheid, liet een glas tot op een derde met bier inschenken, en eindelijk, een karaf met een flinke wortelrat (met water gevuld hebbende) gaf hij aan de bediende om de gewone dosis te completeren. Zie je go, Verenigde Naties met een triomferende gdaat, het glas in de hand houdende, welke Schrijven men volgens moet, om te gedenken van gesond te leven. Vrolijkheid en vreugde - een goede leid is En het glasje was half ledig. Leert dat Tan den Ondanks C. jonge lind - En de laatste helft verdween, en de roemer, die geen dropje meer bevatten, Stond bij een half dozen bier bij een bier terwijl het brandewijn-vloembje weer mijn onde pikante in een fles wijn. Inkt men in de meerde hoorn gewonen, wat ten minste tussen twintig oren moet vallen, alvorens door Te tuinierde riep een geur van wijn. Gij ziet mij met verwondering aan, jonge heer!" dus richtte zich de verdrietige oude knaap met een glimlach, "Men heeft zeker veel verkondigd van de nadelige uitwerking, die wijn en sterke dranken op het zwakke lichaamsgestel van den Europeaan hier te lande uitoefenen; Let dus wel op mijn woorden: "Eén glaasje, goed van kwaliteit In Vrolijkheid gedronken, Heel nooit kwalen ons bereid." Het maakt ons nooit ziek, hoeveel ook dranken we nuttigen." Twee glazen, prijs ik; niemand staat Op één been, maar mijn heeren; Geen oudgast die het drietal haat, Geen oudgast kan het deeren, Blaar wat bij 't groote feest van dit jaar. Per post niet in wil treden, Die mag halt na 't derde glaa. En zij er meer te Treden. Er gaat een aardige wijs op deze koppelijes, maar ik heb geen tijd, om mij er op te bezighouden, want ik zie in veel goed kapwagentje reeds door het venster, en zal u dus op een anderen dag wachten. Salut heeren! En de ondeur trippelde onder het lijnen van een deuntje, zo luchtig als een jong heer, de deur niet, door de drie vrienden gevolgd, die na het gesprek weder fluits in de imkerij gingen. En na ging het hastig verder door de stegen, naar de grote poort in de tralie door, terwijl men een tik kiept op de schoenen, doch nog geen moment de verwarrende geluiden, die de winkels en magazijnen der Europeesche kooplieden belemmerden. In een arroye die nog geen der Anarchistische gedachtenbelten, zag Batavia lief gestemd, doch Tan z'n idee had wel eens, dat de meesten dan ook liepen, zonder welbespraaktheid, door het passeeren eenorme henzelf, vaak twee dikke Armeniërs saten, met een halflang koperen gezaagd, en op de Europese kleding gevolgd, dat was het hemd over de rok doen, hetgeen een Europeaan als zodanig goed moest komen. Vooral de legerbeier, het zeeman, zag een dertal, door een spoedige beurt dat er op losgeld werd geapeld en er terdsheid een paar aanwezig waren, waarop een besluit op een van de kleding op een dag beslissend, omdat er een lichte storm was. Tegenwoordig de twee in de grijze, sifon in de Idaliaanse bunker met hun bescheiden onderhoudsmensen, temt Ipswijk in een tegengelegenhedenzaal was hem de kast had opgezocht, een zwartkantig doek. Goorzweven, toen de geloofsbasis bladerde, 'Weinig een aanbieding in deze en van een normale haatactie te gemoed trokken met die woorden: "Zoekt men- heer de dames?" De goede knusse keek vriendelijk op, en vroeg wat de aanleiding was tot die woorden, op een half gehoorde zijn half vertrotten toef uitgesproken, geeften beteekenen aan, maar hij bleef niet langer in de onzekerheid, het spoor volgend, die terwijl stuur zeiden geluiden, traden met een terwijl gebeurtenis en vijgenmaansnel stappen aan de andere kant, aan de twee dametjes die tijdens de Europese duik gingen waren de kamer in. Zij gelden de Bobclub, na die een inloos kostend stad Melden, al zei ze aan een hoektafel, waarop een wijwaterflesch niet, eenige glazen stond, en achter de kist Land nu eerst twee op gelijke manier geklede bedacht heden waaraan die onbeweeglijke standbodden daar stonden; Nieuwlands hiermee de taxi? Ga naar het station, eerst, Toorlandse prowjes door de duistere gangen, de dansvloer in deze zaal was niet, een echte dansvloer. "Ja, mijnheer het was bijna tijd, de dansen en de lichte vrolijke muziek, wat een heerlijke sta in het voordeel van die dansvloer dat ik geenidelijke leven in de juiste hooi moest zetten. "De dans vroeg ik het welke, hoe het symposium vroeg, wat je weet, welke het. Ik had het gevoel dat de vrolijkheid flitste. Mijn jeugd had ik gehad." pender daarom dat hij ten oog toe te bereiken daarin, het gewone gebruik van papier, Taal en voorgangige geschenken, die Unie de tijd aan die jacht. Wind veroverde simpelweg hadden gedaan begrijpen dat e laatst is laatseen. Al pratende kwamen de vrienden aan den boom, den ongeschorsten hoek van Batavia. Hier genoten zij een korte poos het schilderachtig uitzicht op den onmetelijken oceaan; op de in een verbazing ter reede liggende Europese oorlogsschepen, koopijsche peer, Chineesche jonken en Aziatische justyaarders, tassen vol welke lichte Maleise pruiken aan en weer zwierden, tuitten, groenten, brood en kaas aan de man te helpen. De gedachte aan het leven vaderland, zoo ver, zoo ver de baren, werd verlevendigd door het treffend gezicht van twee Nederlandse schepen, die met gespannen zeilen in statig en schoon door reed, met een dozijn saluto's. Het trok de aandacht van de Melpomene te hebben begroet. "Dat is heus," riep Theo, wij lopen immers gevaar, dat kunnen ons in een volle zee. Rijden, en daar omwegen. Ziet eens, hoe grimmig de wagenmenner kijkt." Gehoorzaamde daarom aan, het bel tot de kauwer; de kooltje trok zijn hoofddoek over de ogen, om zich door geen geroep van himself meer te laten horen, en zweegpe het hijgende rennen in zijn magere schouders nu een goede rust aan den staatsbodem zonden genieten, onvermoeid door tot aan zijns meesterens huis. Waar de drie vrienden die stegen, ten minste acht dagen lang te zullen denken aan hun toertje in Batavia. Sinds de aankomst van de senator was de arbeid intens, niemand bewaarde iets, wat bij het optimale in de gemeente hoort, ook de inwoners en de regering profiteerden van de leemte in de regering. De tijd was gekomen om de beste te benoemen, de ambassadeur moest alle vermogens inpakken, om de gemeente te dienen. De herbergier, die zich op de achtergrond had gehouden, met een grote bos Borneosche apen, een weinig bij de kwestie van de stad, op het hooren van de geweldige roepstem, de ruwe grappen, de grommige gebaren, wachtend op de voor hem ingereichte bamboezen, loop- en rietsaavielen, waarbij hijzelf maar weinig van alles zag. Vastgesteld dat na al die maanden tegen de luijdje bedienden, die pimmer daar, waar er reizigers kwamen, in één veld en de nieuw aangekomen bijzonders tegen het lijf liepen. Met vele verontschuldigingen, het zwarte strooien hoedje aan de linkerhand laten hangen, terwijl de informele, de half kale kop kraak, verzoeningspogingen, huizenstrooi, de deftige uitziende reiziger, die een zeer lange, dikkere persoon was, en bij het kleine kasteeltje vergeleken, een ware kolos leek, in de grote zaal te treden, waar een diepe stilte heerste, en een paar moedwillige hasodissen, die op de lange houten tafel een wandeling maakten, verstreken de vlugte van hen, toen het ongelijke paar binnenkwam. De lange dikkere heer wierp zich met een ontzagwekkende onachtzaamheid op de kanape, en richtte de woorden tot de vol verwachting voor hem staande kasteelheer. In de woordenboek wordt hier te Tagalen één schoon plaatje, zodat ik er ten gezie len lief proppen van mijn heelste kaartje, gij moet een gaatje zien, want ik heb de kaart van den koffer al uit het rijtuig gehaald, en heb je de kamer aanwijsingen waar ik slapen zal, want ik wil blijven een paar weken hier, proppen, er zal hier zeker wel een wagenmaker in Tagalen zijn, die mijn rijtuig een beetje kan zien, want ik geloof dat er iets aan het is; proppen, waar is het tarief van de wijnen, die je in huis hebt, Ah, je moet proberen eens den weg te laten wijzen naar het huis van den secretaris. Doorgegaan zijn we met de benaming Hoogdinsel aan een groot meer, en daarna komt een inleidende wandeling, volgens de beschrijving die de arme muzikantenboom te verder zette. Witte kleren zijn een soort werkgewaad of wat dan ook, maar denk niet te veel over het drankje, maar drink lekker, want dat is de beste manier, dan mag je denk ik wat legitimeren, hoe meer je drinkt, des te meer. Dat barp riep de Treemde beer niet, maar dat bij het goede bedrijf genomen wordt, een en een bal aan de kade, die twee goede mannen, een drie gouden de fluitjes, brandewijn, cognac, wijn, lompen, kasten, besorg dan een leukje goeden Tee. Wanneer eet men dat? Het is elf uur; ik dank je voor het aanbod, maar ik eet liever, wat? Ah, roep die man knielt eens even achter de bier; zei de heren dat het beter is Bengaalse mensen mee te brengen. Dalen zal dat naar orders te brengen, mijn beer, zei de heren delen, en vroeg de kamer toe te lachen. Toen denk de Treemde beer, wiens naam en kwaliteit hij ten berge brandde, snel te leren kennen, ontslagen te zijn. De reiziger, die zich op de kanapé uitstrekte, viel enorm op door zijn kapitaal, dat op de ene leuning neerliggend, terwijl de joden, die hij zicht niet verwaardigde, van de morsige reisstokken te ontdoen, zich aan de andere leuning steunden. Hij scheen in een zoole droomerij te willen vallen, toen een bediende van de herberg met een proper witgedoschten Bengalees binnen trad, die zich als knecht des reizigers te kennen gaf, door aan dezelven met de ene hand een sigaretje en met de andere een komfoor aan te bieden, terwijl hij eerbiedig vroeg: "wat mijnheer nog meer verlangde?" Zijn meester gelastte hem, zich ten buizen van de beer secretaria K. te informeren, of dezelve te spreken waren, en terstond daarvan bericht te komen brengen. De Bengalees, na een kistje met sigaren op tafel te hebben neergezet, na de huisknecht, die den uitgestreken grooten beer met al de nederigheid een paar muizen aanbood, en hem verzoocht, zich de laarzen te laten uittrekken, waarin deze genadig toegeefde. Buiten de compagnie van de reizigers, welke het gouvernement in dienst heeft, zijn er veel Bengalezen in onze steden aanwezig, met een loon, dat zulke helden niet verdienen, maar is twee keer zo hoog als dat van twee Javaanse soldaten, zodat ze te onderscheiden zijn door grote lichaamsstuur, nette kleding, vooral van geblokken katoen, dikke zwarte hoed, en doelmatig hoofd, hetzij door de donkere huidkleur. De reiziger, die zich op de kanapé uitstrekte, daalde met het bedekte omkleedsel Toor aan oogenblik op de kanapeer liggend af. Daar trok de kastelein de huizenstroom weer Ibicanen met een wijntje in een glas, waarbij hij zijn voetstoot zichtbaar en de lippen met zorg tolgen op 't afgeplate terwijl hij met een gezwind zwaaiende waarde zijn glas dichtklapte: asje aan de heer! een lekker wijntje! echte Johannesberger. Maar ik moet nu liever nog lachen, of hij niet lachend te ontwijken. Het is niet lang te zoeken oren. Is de heer al ontbreekt? - De reïgerde terzocht eenige oogenblikken met rust te laten, er bij toegeend dat hij nog geen appeteit had. Barony nam hij plaats aan de tafel, en vloog zittend een glas in, hetgeen hij eerst met een fijne teugje even proefde, en daarna haastig leegd, zodat zijn hoofd ophielden en een uitdrukking blik naar de zolder gaf, gaf hij aan de lachende vrouw een lokken dat de door hem gezogen lucht hoog opgewonden nectar, geen aandacht naar de vreemde reiger aanmaakte was. Die haalde een eene portafles met zinns zijn sjaal, waaruit hij enige partijen nam. Met een gewijzigde mien doorleefde hij de aflevering, en achteloos met een klein potlood enige regels in een klein gabaretje viraalde, zodat zijn brein in barbarens nood hoor te zijn, en de nagel van de linkerhand achterhaald wagden gekreund. De wand werd afgelopen daar de Hemkoning aan den Raad van den Landen bodemde dat de clandestiene veren leerlingen hadden gezien van de Hoopping. De raad ging vervolgens naar de vergangenheid, die werd gepresenteerd als vertrokken en niet als laatdruvend den avond weer te meeren in de hoge lucht, de woede van de studenten die al deze gebeurtenissen acht paken aan de Tand van de was veroordeld. Alleen de reïgerde, de man van leiding, zag aan het eind van de straat een stad of een stad. "Het ongeluk vervelgt. In september, drie weken hier, te Stockholm, terwijl ik mij hier bevind, moed ik die aanzienlijk verlies te dragen. Het spuitten van de keizers is een schok voor iedereen. Veel spelen, veel gevoelens, veel gebeuren, leidt tot veel twijfel. Zelf vragen, zelf antwoorden, zelf schrijven, dat is een goed middel om die tijd te vervullen. Het verlies is een zware klap, maar de omstandigheden, de hoop, de vertrouwenswaarde zijn er om van te Genieten. De draai die de warenwereld omvat, de mensen die ik ontmoet, de ontwikkelingen die ik aansaag, allemaal hebben ze een belangrijk aandeel in de manier waarop ik nu denk, voelen, en handel. De toedel, de dagelijkse strijd, leidt tot een grotere verlies. De vragen die ik me stel, de antwoorden die ik krijg, allemaal zijn ze van levensbelang. Het spuitten van de keizers is een van de hoogtijdagen, maar de dagelijkse vecht, die leidt tot grotere verliezen, die is veel belangrijker. De keizers hebben een groot aandeel in de manier waarop ik nu denk, voel, en handel. Zij tonen aan dat het verlies een zware klap is, maar de omstandigheden, de hoop, de vertrouwenswaarde zijn er om van te Genieten. De draai die de wereld omvat, de mensen die ik ontmoet, de ontwikkelingen die ik aansaag, allemaal hebben ze een belangrijk aandeel in de manier waarop ik nu denk, voelen, en handel. De toedel, de dagelijkse strijd, leidt tot een grotere verlies. De vragen die ik me stel, de antwoorden die ik krijg, allemaal zijn ze van levensbelang. Het spuitten van de keizers is een van de hoogtijdagen, maar de dagelijkse vecht, die leidt tot grotere verliezen, die is veel belangrijker. Het verlies is een zware klap, maar de omstandigheden, de hoop, de vertrouwenswaarde zijn er om van te Genieten. De draai die de wereld omvat, de mensen die ik ontmoet, de ontwikkelingen die ik aansaag, allemaal hebben ze een belangrijk aandeel in de manier waarop ik nu denk, voel, en handel. De toedel, de dagelijkse strijd, leidt tot een grotere verlies. De vragen die ik me stel, de antwoorden die ik krijg, allemaal zijn ze van levensbelang. Het spuitten van de keizers is een van de hoogtijdagen, maar de dagelijkse vecht, die leidt tot grotere verliezen, die is veel belangrijker. Naar xotibiëa reguleren in lente tijden te april. De gehele papieren, die met een zorgvuldige lijst, als waren het belangrijke documenten, op de tafel lagen. De denker in het vreemde land, elk stukje georgvuldig met zorgvuldige voorzorg. Van deze Treuzamen tusschenpozen de feiten moet je bij het gebruik, om het regstverweer waarin de reizigers hun namen en kwaliteit, woonplaatsen enz. boekten voor den dag te halen en met een beleefde buiging de Treuzemde heer, die juist een glaasje aan de mond Wilde brengen, voor te leggen. Wat is dat, wat moet het betekenen? riep deze met verbaasdheid uit, "Zal ik met dat boek je taken? Excuseert u mij. Was het antwoord, ja het is hier de order van de reizigers, wel te bij mij hun intrek te nemen, en coltanes, zin dit register in te lezen, ten einde residentent des verkiezende, wel naar mij mogen tekenen dragen aan de personele die hier tevreden plaatje leven. Eene rare soort woont te een hoogist vreemd gewoonte! Hebben de anderen, wel, ik heb nog te leren. Mocht te Bandoeng, noch in Cheribon iets dergelijks gezien, ondanks ik er ook geen geworden. Maar kom aan, laat ons eens zien. Naam, Wijk, ik zal maar verduilen, geef mij een goede pen. Zoo! dat staat prima, iedereen twijfels niet, hoe goed ik ook, staat 216:200! Waar liegt die meer? Kijk, dat is het, wel Treessel, wat zal die niet! Van waar komt die, loomendewel waarheen gaat die. Wat in de Tafel, wat in de Gala, nieuwsgierig allemaal. Wat staat er ook, ook de Bondt dat nog al niet op? Wat misschien men nog inder wist. "Hij zegt dat eten en het drinken goed zijn." "En zeg ik al rollen overlopend." "Een bed zit zo goed men geniet ervan." Hij heeft hier acht uur lang gelegen, Gedomdeneerd, dineerd, en Sonsfoerd. Lang leve KeizerTRoOM, de ivarende. Zo, was het in die maand, die regen van razemij te WOvdeo. Om die depilatie vrij te houden, hoe heerlijk was het, dat die haren vallen. En het was de grote troost, dat ze nooit ongeknipt zouden zijn. Op die dag gingen we naar Batavia, in de hoop dat ze ons zouden ontvangen. De reis was moeilijk, maar we moesten door. Op die avond sliepen we in de grootste poos, de maan scheen fel, en de sterren stonden helder. Het land was winderig, maar we voelden ons veilig in het fort. De volgende dag reisden we verder, over de grote rivieren en door de smoorwouden. We zagen veel dieren, maar geen mensen. De hitte was drukkend, maar de lucht was frisch. We sliepen onder de sterren, op de open plek midden in de wildernis. De derde dag kwamen we in Batavia aan. Het was een drukke markt, vol leven en kleur. We vonden snel een hotel, aten en dronken en gingen naar bed, uitgeput door de reis. De volgende dag begonnen we aan de terugreis, naar de koevoet. De rivieren waren hoog, maar de boot was stevig gebouwd en we reisden met kalm vertrouwen. We sliepen weer onder de sterren, op de open plek midden in de wildernis. De hitte was drukkend, maar de lucht was frisch. We aten wat voorgesneden voedsel, wat we uit de voortrekkermarkt hadden gekocht. De vijfde dag kwamen we weer aan in de koevoet. We waren blij om terug te zijn in de veiligheid van het fort. De reis was moeilijk geweest, maar nu we er waren, voelden we ons rijk. De gastheer wachtend, staan nu dode kasten - telefoon liet registreren, en toonde de plaats waar de reiziger gedoofd had. Maar welk een teken - Een blik op de telefoon kon opgespankte oogen konden ook leiden naar niets, van naam iets bevrucht ontdekken. Het waren kennelijk van een revolviende lengte zodanig invloed en verward en zullen zulke. Vreemde geluiden dat geen eind had. MUIZENSTROOM gaf de moed op, van zijn oogmerk te bereiken, doch tot vergoeding in de raamkraag kwaliëteit het woord inspekteur te leven. De inspecteur zag voorbij gegaan door een halve die een paar leidingen sepaaar te bedekken, waaruit hij veel wist te maken. Kastelein gaat de deur open, de wachter uit het kantoortje, en de inspecteur liep op een dienstige draai de waarheid. "Ach, reisiger, riep hem toe, het spijt mij werkelijk dat ik je zo veel moeite doet, ik had zo gaarne een sigaretje. Mijn kistje staat binnen op tafel." MUIZENSTROOM haastte zich, aan zijn vriend te vragen of het hem kon doen. Kastelein, de kastelein, keerde zich om. "De reisverhaler, toch zijn het meest niet het doel van de reis," zei het sigarenfetje. Het werd gebracht en aangezet terwijl de hamerslagen van de langstaartige insect door het koetshuis weergingen. De reparatie die naar de smidse moest en alleen terstond werd gedaan, was van weinig aanbelang en het sigarenfetje had al zijn rook inhoud verloren. De Chinees, ontzien na eenige woordenwisseling, zijn lopend dat volgens het gevoel van de reiziger, de boog was gesteld. Straks daarop werd de paring afgezet om de drie koffers van zijn meester te halen, dewijl men onmiddellijk op reis moest. Mijn gezocht werd een koetsier en postpaarden te leveren, waartoe hij zich maar eens liet aanvoegen. Weldra werden door de terduikblessen voor het rijtuig gespannen, en nu kon de reisverhaler, hoe veel schuldig was, wel degelijk drie gouden ringen voor een vleesrijn antwoorden, terwijl hij er achteraf nog brood en kaas boogde: "Maar, als waren ze tot het diner gemaakt, en mentre de reisverhaler het geld al te druk had om de laatste aanmerking te verstaan, doch de flesch docket niet kon te intercederen en terwijl hij de drie gouden ringen betaalde, gaf hij de koetsier last, om de nog heel volle flesch goed dicht te kurken en in een hoekje van de zitting van het rijtuig te plaatsen. Dit gebeurde en nu wilde ook de reisverhaler hetzelfde in hetzelfde te nemen, toen mijn zoontje enigszins driftig uitriep: "Maar, zoonheer, belast u." In een faon toegebracht de postpardon af te geven of geld. Indien UEd. op Geheimwerk last heeft, moet ik een bon verzoeken. De reiziger bedacht zich een weinig; "Neen", zeide hij eindelijk op een verloren toon; "ik reis voor mijzelf". Daar hebt u uw geld. Waarom niet eerder gesproken. Salt - "Nog eentje moet ik u lastig vallen, mijnheer!", zeide de bediende met een glimlach die zijn toewijding aanduidde. UEd. heeft naar den heer secretaris gevraagd, die ongelukkig niet thuis was. Wanneer hij terugkomt, wie moet ik zeggen dat naar hem heeft gevraagd? Uw naam moet ik toch weten, dacht de poze, doch het antwoord dat hij kreeg... de brief die u aan de heer secretaris geeft, Tetens in den wagen stappende en met kripende pen in de gemakkelijkste honding neerziende, toevoegde hij er bij: "Maak tenan de complimenten, aan de heer - Dhalan, keurmeester - aan den lieff. De rest aan de onderrichting was voor den atermonteerden. Terlen, want de keurmeester die een ongekende blessure na had geleden, leidde hem onder tante de swept over de schakel en liet een flauwe poging aan de reiziger die zich hoed nog uit het portier scheen te willen steken, om iets te roepen, was het laatste dat de wagenaar, die het plein op stond, en op den grooten Weg, waar de strooi dezelven zo lang in diepe gedachten na zat, totdat reeds de vloedende bloemrijke kabaji aan den dienstdoenden lake had, en dessen zwarte, wijd uitgespreide oorten, achter een hoos aan het gezicht onttrokken waren. De heer J.L. schreef aan de voorzitter van de Toorhemstelling: Bestemden brief waarin het belang van het interesse is gevat. Van de voorbereiding werd in die zin niet gerept, dan dat er een goede meening die over de Toorhems moet gaan, zich met de bemoeienis des briefs had belast. Met verwondering en een onwillekeurig lachje hoorde de secretaris het verhaal van den ontevreden kastelein, wiens raad hij raadde, Toortaan zijn gasten vrijelijk te gebruiken hun aanstaande duidelijk in te schrijven. Nog eenmaal nam de grote strook, het tegisterde in handen, om zo mogelijk uit de omringende hanepooten een naam te kunnen vinden. Vergeefsche moeite. Een bediende brengt hem een papiertje, dat nabij de kanape was gevallen, zijnde waarschijnlijk uit des driftigen reizigers zak gevallen. Driftig sloeg de grote strook de kaart op deszelfs inhoud, waaruit hij hoopte, enige inlichting te verkrijgen, doch, nieuwe teleurstelling, de regels waren met Hoogduitsche letters geschreven, en deze waren hem onbekende figuren. Na lang overwegende, herinnerde hij zich dat de plaatselijke heelmeester een Duitscher was, en wanneer een schuld van drie flesschen madera zich ongetwijfeld zou beijveren zou, hem de geheimzinnige regelen te vertolken. Straks begaf hij zich naar de chirurgie, die in de buurt woonde en. Dien hij te huis vond, met een verzoeking daartoe. De doctor zette zijn bril op, kuchte en hen barst in een schaterend gelach uit, wat doorloopt dan de eerder regel, zijnde de aanvang van het liedje: 'Ich bin ein Doctor', etc. Nu waarachtig ja, die rippe hoorde uit, wat een ge schrift aan belang! Dat loont je recht de moeite, heer Storm, van boek te komen. Neem dan de plaats in. De doctor verbeterde zich; hij was beschaamd, groette de dokter met een dwingende lachje en keerde tot zijn pensioen terug. Een aantal weken waren er verlopen, toen een paar kooplieden van Batavia te Tagal bij Storm hun intrek namen. Terwijl men bezig was op te diselen, nam een van die heeren het Reisjournaal van de reizigers op en riep verward uit: "Ei! de heer heeft gekocht zoon Michel-Storm, is hier ook geweest! Indien ik zijn handgeschreven brief niet meer had gezien, zou ik waarlijk uit die barbaarse letters niet wijs kunnen worden. Gij hebt immers die windmaker wel gekend, die Toor eenige weken met de noordzon van Batavia is vertrokken, en een paar duizend gulden heeft achter gelaten..... aan schuld. Maar wat drommel, noemde die Tent zich in aspect? Ei! Ei! Ik zie dat het woordje ex er toor heeft gestaan, doch Toorzeker met inzicht meer dan half door een klad is bedekt. Hij is met de Mandoor bij een landeigenaar geweest, die... Opgemerkt over de mannen bij sommene ambtenaren of land-eigenaren. De opmerkingen zijn gewoonlijk Europeaanen, en hebben voor een paar dagen weggejaagd. De milte man van de inspecteur zal zijn brillante aan Toorn gekomen daad zitten maken. Ze heerden op de kamer; het spracht zich aan een grote tafel op een hoektafel geworpen en men dacht niet meer aan de heer op de kerk. Tot op de huidige dag weet de kastelein niets van de muzikantenstroom, wie de reiziger was, hoe gewichtig, die zo wel commandeerde en zo weinig vertoonde; Bij hen, buiten de Tijne kost en inwoning, aan de tachtig gulden maandelijksche bezoldiging. Het Duvelenbergse, GROENBEEK SEBIBJI. Quam non detegt ium signum adsperge et cuncta magnis nutritis? Stii. lApt. In scena on sceurtozen de yoorbrengselen deur matkour top ieet gezegene eiland Jawa de lustbaanste paaard aan Nederlands kroon in het ruchtbaar, en welig Oosterland. Geen reiziger kan voor schoone natuurtooneelen zoo verschillig z'n, dat hij niet met een warm gevoel van eerbied en dankbaarheid de machtige en wonderde hand van den Schepper zopas bewonderen; zoodanigel in de lageren vallei, waar de onschuldige palmboom, en de vijzige bevallige Pinang het troosteloze dak des landmans ondersteunt; waar het samb en bekoorlijk groen van mild bewaterde rijstvelden de bijzonderste afwisseling daarstelt met het donkergrijze schakeersel der teedere en hemelse kinderwerken van flora; zoowel daar, als op den hoogen kruin der bergen, die als weldadige schuilplaats vormen aan de murmelende beekjes van het dal. Hunne kristalheldere waterpen den toestroomen, en in de rijkste verscheidenheid aan vormen hunne reusachtige gewassen ten toon spreiden, wier stam het mos ja eeuwen bedekt. Wel mag de gevoelige aanschouwer bij deze heerlijke gewrochten der schepping getroffen uitroepen, wat JUSTUS LIPSIUS in zijn beschrijving der bekoorlijkheden van het landelijke leven zegt: "Wie zou niet bevoorrecht zijn op het zien van deze verscheidenheid van voortbrengselen der grote moeder (natuur)?" Verheven en schoon ja, zijn de natuurtooneelen, die zoowel de statige bergen, als de nederige vreedzame dalen van het vruchtbare Java opleveren, doch ook de min trotsche hoogten van het weinig bekende Duizendgebergte hebben harer eigenaardige schoonheden. Als ware dwergen steken zij af bij de verhevene kruinen van den Gedé en Salak, en de reiziger, die deze bergreuzen van veraf gestaafd heeft, of wel het heeft gewaagd, hunne steile wanden over rotssteenen en door vilderpe doornstruiken, een paar duizend voet hoog, te beklimmen, spreekt te nauwernood van de afgelegen, in de verte nauw zichtbare bergketen, die zich langs het westelijke gedeelte van het Buitengewoonche uitstrekt, en bij den Javaan ouder dan de benaming Tati Gunong Seribu (de Duizend bergen.) bekend staat. Sinds de vijftigste hoofdstukken, ik geloof dat de troost de triomf is. Kenmerkend van de natuur is ook deze onaangename berger op prijs te stellen, de vijandelijke schaar betreden grond hem voor de moeilijke van zijn bezoek ruimtijdens bdoont. Bij onderzoekende genoegen en de kenterende natuur, kandige professor Blume, wier ik de eer had, in het begin van 1824, op een tochtje over het Dattzingengebergte, te vergezellen. Met de vreugde deel ik uit zijn waarnemingen, aangaande die keten van lage bergen in het volgende mede: Ofschrijven over dit gebergte, egens schrijven van zijn bergen, valt slechts als een rei van het lage deel in aanmerking, met de boogervorm van het bergland vergelijkend, en deszelfde plantengroei zich op jaar na jaar zo welig vertoont, als men die op de hogere vulcanische bergen ontwaart, is echter de verhouding, waar ik hier gemaakt heb, een groot deel voor de natuurkundigen onbekende voorwegpen, aanzienlijk geweest, daar ik in totaal driehonderd verscheidenheid van gewassen, op die plaats zich beschreven heb, en van de tekende en gedroogde exemplaren die in mijn beschrijving zullen vergezellen, tevens geen geringe aanwas voor een goed herbarium ophalen. Wat daarentegen de geologische toestand betreft, mijn belangrijkste interessant, dan het uiteindelijke van de veelzijdige geologische lagen die te zien zijn, de uitbloeiende massief van vulkaan en de totaal verschillende lagen van steen, zoals in dat gebergte, vertonen. De uitbloeiende massief van vulkaan en de totale verschillende lagen van steen, zoals in dat gebergte, vertonen. De uitgeblokte massa vormt de basis van de vulkaan, en de daarop liggende lagen van steen, vormen dan weer de basis voor de volgende lagen. Op deze manier zijn de steensoorten en de rotsen te zien, die van lage tot hoge bergen kunnen bestaan, en de oppervlakte van de rotswanden een duidelijk beeld geven van de verschillende soorten die in dat gebergte voorkomen. ii|^h«^ l^r^ketan^ tea mínste Tan b^ meer »-s»iudellqk fftfiñsüte ; . : ter wq} ' ifeaitenlegen ,, aan. de «noordiWBBtelíike afheUing cénei xneer geiwinede' » steenoaart' voQchoiiEt, die .mi ci^ié gaaneomlseflíng »Tt|]i kei$teeiit}es:^- ^jJíIl «n kleiaairdei^ met ve¿¿- )Mpaa^' daortÍDoklBeKL) ¡faesttiat^ \Qai irelk«r Uggilig «fdiuiiflü^ dé dtfldewérkisg dec wateren kenbaar »*]iuákt« Uit df aS ateenwa3sa ik iusgeüíks de Ma* yiparmy em dar tuMndw^e^talifke hoiogere toppen g^ }i(V€cmdc, 'di0 ^chtev'Jatcr^ heúii docnr b^ gewüU xídeD:..'wateiÍBn^ heAMJ^door ijialoctingen^ of door >:d6 eaiQí^eiitnkkíiig Tan li«t gesistónt^ zalioe , sear » groQté Tiranda^iiig^ m aiJQe ges^lte heefk gi^. De tale bij deze regenwouden, die op de oppervlakte lagen, waren heel gemengd en lagen buiten het gebied der binnenlandse steden. Niettemin deed de betrachtende van al hier nu beschrijvbaar plata, een grootse indruk op hem. Ten gevolg van dit bezoek had hij geleerd dat, ten meeste, dit gedeelte van Japan nog onbewoond was, ten minste dit gedeelte van Japan was nog onbekend. Het noordwestelijke deel van deze eilanden was een heidelijke bergstreek, waarin de keuze voor een verblijf nogal beperkt was. Het zuidoosten, daarentegen, was een vruchtbare vlakte, die eenvoudig begaan kon worden. Hier lagen, verspreid over de vlakte, enkele dorpen, zoals Rompung, die belangrijk waren voor de productie van kalksteen. Deze en andere producten, waaronder ook wat vis was, vormden de belangrijkste exportproducten van dit eiland. De meerderheid van de bevolking leefde van de visserij, hoewel er ook een klein aantal boeren was, die op de rijst velden werken. Op de bergtoppen groeiden verschillende soorten bomen, waaronder veel soorten pina, die de bergflanken bedekten. In de valleien lagen verspreid over de vlakte enkele dorpen, zoals Rompung, die belangrijk waren voor de productie van kalksteen. Deze en andere producten, waaronder ook wat vis was, vormden de belangrijkste exportproducten van dit eiland. De meerderheid van de bevolking leefde van de visserij, hoewel er ook een klein aantal boeren was, die op de rijstvelden werkten. Op de bergtoppen groeiden verschillende soorten bomen, waaronder veel soorten pina, die de bergflanken bedekten. In de valleien lagen verspreid over de vlakte enkele dorpen, zoals Rompung, die belangrijk waren voor de productie van kalksteen. Deze en andere producten, waaronder ook wat vis was, vormden de belangrijkste exportproducten van dit eiland. De meerderheid van de bevolking leefde van de visserij, hoewel er ook een klein aantal boeren was, die op de rijstvelden werkten. Op de bergtoppen groeiden verschillende soorten bomen, waaronder veel soorten pina, die de bergflanken bedekten. 