text: GÓR Ą Fi j de t ) L (b M ZY. „UW )ŚLĄZAKR 444445)4 +4* <è b latwo serando A Pismo codzienne. pojwięącone sprawom ludu polskiego na Śląsku. GORNOSLĄZAK wychodzi 6 w tygodniu i kosztuje Boe w 3;— zł Katowi Przez lud — dla ludu! TELEFON nr. 1414. Nowe gwałty niemieckie. Opole. (Tel. wł.) W uzumełnieniu wtorkowej naszej wiadomości o wybrykach antypolskich, jakie dnia 30 marca miały miejsce w Kempie. pow. opol skiego, dowiadujemy się z Kempy, że w nocy z dnia 30 na 31 marca br. ci sami osobnicy, którzy razem z urzędnikiem komunalnym Wittem i nauczycielem Larischem uniemożliwili odbycie lekcji śpiewy w mieszkaniu prywatnem i urządzili burdę w gospodzie Hoffmanna, napadli na wracającego do domu jedne go z polskich mieszkańców Kempy, bijąc go i ob rzucając kamieniami. W nocy następnej, z 31 marca na 1 kwetnia Br., niewyśledzeni dotychczas sprawcy powybijali wla ścicielowi kempskiej gospody Hoffmannowi kilka szyb. Przypuścić można, że uczyniono to z zemsty za to, że oddał on salę do użytku towarzystwa pol skiego. Przypuszczenie to jest tem prawdopodob niejsze, że Hoffmannowi grożono już przedtem wy a: szyb, jeżeli salę oddawać będzie na nasze cele. Czy p. Calonder będzie dalej przypatrywał się bezczynnie, jak szumowiny nacjonalistyczne, za miast siedzieć w więzieniu, w dalszym ciągu dopu szczają się gwałtów na Polakach? Napad bytomski przed seimikiem prowincjonalny m. Racibórz. (Tel. wł.) Na posiedzeniu sejmiku prowincjonalnego Śląska Opolskiego, jeden z czterech przedstawicieli Polaków, redaktor Pawleta z Opola po ruszył sprawę gwałtów, na jakie narażeni są Polacy na Śląsku niemieckim. Teror, stosowany wobec lud ności polskiej, nie jest godzien narodu kulturalnego, za jaki uchodzić chcą Niemcy. Mnożące się coraz bardziej wypadki teroru muszą napawać poważną obawą co do przyszłości zwłaszcza, że Niemcy w Województwie cieszą się specjalną opieką p. Calondra, podczas gdy Polacy traktowani sią przez niego po macoszemu. Nic więc dziwnego, że wobec takego stanowiska p. Calon dra polska opinia zwróciła się przeciwko niemu w ostatnich czasach. Pomimo, że wypadki gwałtu na jakie narażeni są Polacy, nie należą do kompetencji Sejmiku prowincio nalnego, na co też zwrócił uwagę starosta krajowy, centrowiec Piontek. to jednzk wskutek poruszenia tej sprawy przez p. Pawletę, rozwinęła się nad nią dy skusja. Wszyscy mowcy wyrażali ubolewanie z po wodu zajść, usprawiedliwiali je jednak przykrościami, na jakie narażeni są: Niemcy w Województwie. Red. Pawleta zabrał jeszcze raz głos i wskazał na słowa po sła nacjonalistycznego Kleinera, który uważa, że wy padki w Niemczech 'są odosobnione, podczas gdy w Województwie są na porządku dziennym. Właśnie z ust p. Kleinera takie słowa padać nie powinny, gdyż on to jest duchowym sprawcą napadu bytomskiego. Mia nowicie na obchodzie plebiscytowym, który poprzedził napad, p. Kleiner wygłosił mowę, w której podniecał nienawiść do Połaków. On zatem w pierwszym rzędzie powinien być pociągnięty do odpowiedzialności. Przeciwko p. Calondrowi. Poznań. (Tel. wł) Z incjatywy Z. O. K. Z. od było się we wtorek wieczorem liczne zebranie najpo ważniejszych organizacyj politycznych, społecznych 1 kulturalno-oświatowych w. celu zajęcia stanowiska wo= bec ostatnich wypadków na Śląsku Opolskim, oraz dzia łalności p. Calondra. Po referacie i ożywionej dyskusji zebranie uchwaliło jednomyślnie dwie rezolucje. Pier wszą wyraża polskiej ludności na Śląsku ' Opolskim uznanie i wdzięczność za wierne trwanie przy mowie i obyczajach ojczystych i oburzenie z powodu napadów zbirów niemieckich na bezbronną ludność polską na ze braniu polsko-katolickiem w Bytomiu. Druga zaś zwra ca się przeciwko polityce prezesa komisji mieszanej Calondra w szczególności z powodu jego wystąpień, za kazujących śpiewania „Roty“ w szkołach polskich i domaga się od rządu polskiego, aby niezwłocznie po czynił kroki u Ligi Narodów. Woldemaras o rokowaniach. Kowno. (WTB.) Po powrocie z Królewca, Woldemaras przyjął dziennikarzy zagranicznych. Opisawszy znany przebieg konferencji polsko-litew skiej zaznaczył, że konferencję tę uważać należy tylko za zasadniczą wymianę zdań na temat, jakie sprawy są dla jednej lub drugiej strony nie do przy ięcia. W każdym razie uczyniony został krok na przód, a Litwa wysunie niebawem nowe żądania, których obecnie z rozmaitych względów nie wy sunęła. Prasa gdańska o układach polsko-litewskich. Gdańsk. (PAT.) Prasa tutejsza zamieszcza. uwagi o przebiegu konferencji polsko-litewskiej w Kró jJewcu, „Danziger Neueste Nachrichten“ podkreślają, że konierencja królewiecka, którą rozpoczynano z bar dzo małemi widokami, doprowadziła jednak do pe wnego rezultatu, który że względu na ciężką sytuację musi być uważany za sukces. Cała konierencja kró lewiecka pozostawała pod znakiem nadzwyczaj żywej działalności delegacji polskiej, która robiła wśzelkie wysiłki w celu utorowania drogi do porozumienia, podczas gdy Litwini zachowywali się raczej biernie i starali się całkiem jawnie uniknąć decyzji. Ze strony litewskiej ułatwiono przebieg 'onfe rencji głównie przez to, że Woldemaras wysunął Kwe stje gwarancyj na czoło innych spraw. Jego propo zycja co do utworzenia mieszanej komisji śledczej zo stała wprawdzie przez delegację polską odrzucona, jednak polski Minister Spraw Zagranicznych Zaleski zaproponował w odpowiedzi na to natychmiastowe zawarcie paktu o nieagresji. Pod względem formal nym Polska odniosła sukces, natomiast Woldemaras znalazł się w położeniu znacznie niekorzystniejszem. Wniosek Ministra Zaleskiego co do paktu o nieagresji jest sensacją dnia. Woldemaras dotychczas starał się uniknąć zajęcia stanowiska w sprawie tego projektu, wydaje się też rzeczą wątpliwą czy Litwini wogóle po dejmą dyskusję na temat tego paktu, gdyż dopuszcze nie do takiej dyskusji że strony Litwy mogłoby być uważane przez Polskę jako uznanie obecnego stanu terytorjalnego. Fakt, iż obie delegacje zgodziły się w końcu na utworzenie 3 komisyj, jest niezaprzeczalnym postępem w stosunku do obecnego stanu beztrakta towego. Znaczenie osiągniętych rezultatów leży w | tem, że uniknięto zerwania konierencji i utrzymano w dalszym ciągu kontakt, Powrót ministra Zaleskiego. | Warszawa. (PAT.) We wtórek wieczorem po wrócił z Królewca minister spraw zagranicznych Za leski w towarzystwie członków delegacji. Na dworcu powitali p. ministra małżonka ministra, poseł niemie cki w Warszawie Rauscher i przedstawiciele korpusu dyplomatycznega. ce, czwartek 5-go kwietnia 1928 OGŁOSZENIA oblicza się na wiersze milimetrowe.” — Wiersz milime trowy kosztuje 15 groszy. Wiersz reklamowy 60 groszy REDAKCJA i EKSPEDYCJA znajduje stę w Katowicach Rynek 12. W miastach Polski mieszkania I-no izbowe, będące jednocześnie kuchnią i izbą mieszkalną, a często i warsztatem pracy, stanowią przeszło 36 proc. wszystkich mieszkań. Dla Warszawy stosu nek ten wynosi 39 proc. W województwie łódzkiem sięga 53 proc., a w Łodzi — aż 59.7 proc. g Mieszkania 2-u izbowe (pokój i kuchnia) stano wią 30 proc., wahając się w poszczególnych woje wództwach od 22 proc. do 36 proc. Obydwie kate gorje mieszkań najmniejszych 1-no i 2-u izbowych stanowią dwie trzecie wszystkich mieszkań w mia stach Polski, a w województwie łódzkiem stosunek ten sięga nawet 79 proc. Warszawa liczy 2.562 mieszkania zupełnie po zbawione Światła, 11.766 mieszkań wilgotnych, a 4.685 mieszkań jednocześnie i wilgotnych i ciem nych. 15 proc. ludności miejskiej w Polsce, a więc z górą miljon osób mieszka po 5 do 9 osób w jednej izbie. 145.000 rodzin mieszka po 2 i 3 rodziny w 1 lub 2 izbach, korzystając z jednego ogniska kuchennege. Na 32.081 zawartych w Łodzi w latach 1921/26 małżeństw przybyło wybudowanych izb mieszkal nych tylko 2.729. Dla Krakowa stosunek ten wyra ża się cyframi 11,557 i 2.992, dla Lwowa zaś — 11.580 i 905. Największe żniwo Śmiertelności zbiera z prze ludnienia, oczywiście, gruźlica. 3 78 proc. zgonów na gruźlicę w Warszawie przypada na mieszkania 1-no izbowe. 14,9 proc. — na 2-u izbowe i tylko 1 proc. na mieszkania większe. Jeśli wykreślić mapy przeludnienia mieszkań, chorób zakaźnych z gruźlicą na czele i siedlisk ele mentów wywrotowych, to mapy te całkowicie się pokryją. Ń fo dys 14 lat zastoju w budownictwie mieszkaniowem spowodowały takie zaległości, iż dla wypełnienia powstałej luki zachodzi potrzeba wybudowania dzi siaj w miastach Polski, podług ankiety „Polskiego przemysłu budowlanego“, około 2 milionów izb mic szkalnych, nie licząc kuchni, kosztem około 13 mil jardów złotych. Potrzeby mieszkaniowe samej stolicy magistrat oblicza w następujących cyfrach: około 25.000 izb mieszkalnych na zaspokojenie ostrego kryzysu, oko lo 12.000 izb — na przeprowadzenie sanacji mie szkaniowej, około 15.000 izb — na zaspokojenie po trzeb ludności z jej przyrostu, około 5.000 izb, jako kompensata ubytku mieszkaniowego, czyli razem około 57.000 izb kosztem, podług obliczeń magistra tu, przy określeniu kosztu budowy 1 izby na 4.000 zł. jednorazowo 230 milionów złotych i rocznie oko ło 60 milionów złotych z uwzględnieniem wskaźni ka przyrostu ludności. Z cyfr powyższych z nieubłaganą konsekwen< cją wysnuwa się wniosek, iż kryzys mieszkaniowy w Polsce w okresie powojennym wyszedł z ram klęski tylko mieszkaniowej, a przybrał cechy wiel kiej klęski społecznej i narodowej. , > Skutki tej klęski przejawiają się w dziedzinach moralnej, higjenicznej, społecznej, gospodarczej i fi nansowej; klęska ta pochłonęła już bardzo dużo ofiar w ludziach, rujnuje i obniża stan zdrowia fi zycznego i moralnego ludności, osłabia siłę i krew kość rasy, hamuje rozwój gospodarczy i finansowy kraju, osłabia siłę obronną państwa itd. Skutki tej klęski sięgać będa na pokolenia. ` "R Sytuacja mieszkaniowa w Polsce z całą słusz nościa może być nazwana mianem „groźnego poża ru społecznego". Do gaszenia tego pożaru należy przystąpić bez straty chwili czasu i wszystkiemi: środkami, jakie państwo w swej mocv posiada. łe DEMEYDU W LM o Sw. PTY m 71. PH „Pack zag] a iua CE REE SA 6 01 | że” s Przeglad polityczny : Podwyższenie podatków. Na pokrycie wydatków budżetu państwowego — rząd projektuje ustanowić stały podatek majątkowy, podwyższyć podatek gruntowy i budynkowy. Z trzech tych żródeł spodziewa się około 200 miljonów zło tych dochodu. Nowy prezes Poczt. Kasy Oszczędności. . Na poniedziałkowem posiedzeniu rady ministrów mianowany został prezesem Poczt. Kasy Oszczędności dyrektor departamentu ministerstwa skarbu p. Gruber. Majątek narodowy Polski 88.500.000.000 zł. Majątek narodowy Polski wynosi według sza cowań krajowych 88.41 miljardów złotych, według zestawięń zagranicznych zaś 80 do 85 miliardów fr. złotych. Majątek b. zaboru austrjackiego i b. Kon gresówki szacowany jest na 60.64 miliardów zło tych, z tego wartość ziemi wyraża się cyfrą 16.9 miliardów, lasów 2.33, budynków oraz zakładów przemysłowych 25.83, kolei 2.97, dróg 0.5, kopalń 2.63, majątku ruchomego i innych obiektów 9.22 miljardów złotych. Majątek b. zaboru pruskiego Wy raża się liczbą 22.5 miliardów złotych, zaś majątek Kresów wschodnich 5.27 miljardów złotych. Dla porównania podajemy cyfry maiatku naro dowego kilku innych państw europeiskich według nowego szacunku. Tak więc: majatek Niemiec wy nosi 417 miliardów zł., Anglji 366, Rosji 303, Włoch 113 miljardów złotych. Bezwzględna opozycja Ukraińców w Sejmie. Oświadczenie pos. Lewickiego pisze „Głos Na rodu“, że Ukraińcy będą dążyć do stworzenia nie podległego państwa ukraińskiego, obejmującego na wet Chelmszczyznę i Małopolskę Wschodnią, było poczatkiem systematycznej kampanji , antypaństwo wej, jaką Ukraińcy prowadzić będą w parlamencie. -Na tym punkcie zgodne są oba główne obozy ukraińskie: umiarkowany społecznie, którego trzo nem jest „Undo“ i skrajnie radykalny, któremu prze wodzi „Sel-Rob*. Te grupy będą występowały prze 'ciwko ustawom o poborze rekruta, przeciwko poli cji i urzędnikom polskim, bedą też zwalczały usta wodawstwo językowe i t. d. Mogą one poważnie utrudnić pracę Sejmu. Jeśli bowiem w każdej ko misji sejmowej znajdzie się poseł zwalczający bez względnie propozycje rządowe. jeśli na posiedze -niach plenarnych ta bezwzględna opozycja będzie uniemożliwiać szybkie uchwalanie ustaw przy po mocy różnych formalnych wniosków i sprzeciwów, to Seim nie będzie mógł sprawnie pracować. Zaradzić złu można_w pewnei mierze przez ulepszenie regulaminu. Już w poprzednim Sejmie mówiono o potrzebie usunięcia różnych wad i nie dokładności regulaminu, ale niestety projektów nie urzeczywistniono. Obecnie naprawa regulaminu jest koniecznością. Celem iei powinno być uniemo żliwienie zbędnych dyskusyj i sprzeciwów, podyk towanych oczywistą złą wolą, obostrzenie przepi sów o karach za zakłócanie porządku i t. p. ALEKSANDRA RUDZIANKA Tajemnica Wawrzyńca (Powieść obyczajowo-ludowa.) =(= (Ciąg dalszy). — O pani! proszę tak nie mówić! „Chcę? Ah, zu pełnie przeciwnie, byłbym chciał zostać na zawsze w tym domu, aż do Śmierci, tak, jak ten biedny ogrodnik, co zeszłej zimy umarł .. . ale to nie moja wina ... je stem zanadto nieszczęśliwy! Oparł się o mur; hrabinie się go bardzo żal zrobiło. — Nie chcesz mi powiedzieć, co cię tak smuci, co cię robi tak nieszczęśliwym? — Nigdy bym się nie opoważył. — Ah, więc tik! Muszę ci to sama powiedzieć, w takim razie. Chciałbyś poślubić Marynię! — Oh. Boże, więc pani wszystko zgaduje ? — Tak, wszystko. Zupełnie niepotrzebnie więc Starasz mi się coś ukryć. A resztą i ja, i mój oiciec jesteśmy zadowoleni z twego wyboru. — Nie, to niemożliwe. Nigdy nie zostanę jei mę żem! PE, Biedny bretończyk, zmęczony strasznem wspom nieniem, którego się nigdy nie pozbył, zdawał się zmie szanym pod wpływem wzroku hrabiny. A iednak by ła taka dobra dla niego. 1 i — Dlaczegóż wahasz się uczynić to, czego tak bar "dzo pragniesz ? i — Nie mogę, pani! ie wie”. . . gdyby tak wiedziała! ... Nie, nie, muszę odejść. Nie będę jej aby widział. Będzie mi bardzo "przykro, opuścić państwa, tak zawsze dobrych dla "mnie; ale jestem bardzo nieszczęśliwy i już nie mogę! —Dlaczegóż chcesz sobie sam taką przykrość zgo tować? Czy nie dochowałam wiernie twej tajemnicy ? — O tak pani! Gee] 33) Oszukałbym Marynię. Ona nic Celem uregulowania duszpasterstwa dla niemie ckich i polskich mniejszości. Ks. kard. Prymas Hlond zwrócił się do Ks. Kard. Kakowskiego z prośbą o podanie mu liczby mieszkających w dyecezji warszawskiej katolików niemieckich. Celem tej statystyki jest jednolite ure gulowanie duszpasterstwa katolików niemieckich w Polsce. Równocześnie w Niemczech ks. biskup Berning z Osnabryku zajmuje się zebraniem statystyki kato lików polskich w Nimczech w tym samym celu. Ks. Prymas układa się w tej sprawie w porozumieniu ze stolicą Apostolską i biskupami w Niemczech. Przeciwko podwyższeniu taryty kolejowei. Jak donosiliśmy, dyrekcja kolei: niemieckich, postanowiła podwyższyć opłaty kolejowe tak oso bowe, jak towarowe, o 5 procent. Tymczasem rząd niemiecki oparł się temu. i Ażeby to zrozumieć, przypominamy, że od pe wnego czasu koleje niemieckie są akcyinem towa rzystwem z osobnym zarządem. Jednakże ponie waż państwo wszystkie akcje ma w rękach, przeto oczywiście zarząd towarzystwa kolejowego nie mo że się rządzić, jak chce, lecz musi zważać na zda nie i życzenie państwa. I polskie koleje mają być zamienione w podobae towarzystwo akcyjne. Dzieje się to dla tego, ponie waż przedsiębiorstwa państwowe pracują zazwy czaj ciężko i nie opłacają się. Natomiast : towarzy= stwa akcyjne mogąc swobodniej się poruszać, mogą się lepiej opłacać. Majątki książęce. ; Rodzina książąt Koburskich posiadała majat ków ziemskich w obrębie dzisiejszej Czechosłowacji w wartości 1000 do 1500 miljonów koron. Obecnym prawnym ich właścicelem jest książę JozyasSu Koburg. W tych dniach państwo czechosłowackie Wy właszczyło go z posiadania tych dóbr. Przeijęło przy tem wszystkie długi w sumie 107 miljonów i zan!ta ciło gotówką 37 milionów koron. Zatem państwo i demokratycznej w Niemczech zażądali, ażeby przy agitacji wyborczej w Niemczech, jaka się roz poczęła i potrwa do 20 maja, wolno było używać urządzeń radjowych. Minister spraw wewriętrz nych mie zgodził się na to. ; I słusznie. Nowoczesna agitacja wyborcza za chwaszcza i zanieczyszcza do tego stopnia atmio= sferę krajów, że obywateli przejmuje obrzydzenie. Gdyby teraz jeszcze radio miało pójść w jej służbę, spokojny obywatel musiałby chyba ukryć się w lo chu podziemnym, aby nie stracić ochoty do życia. | Proces Barmata. W. tych dniach skończył się przed sądem Ww Berlinie proces przeciwko osławionemu Barmatowl o przekupstwo i różne inne przestępstwa. Trwał on przeszło pół roku, a ze śledztwem przeszło rok. Wmięszani byli posłowie i ministrowie. Jeden z ministrów Hófle zmarł podczas śledztwa. I właśnie za sprawy, złączone z jego osobą, skazano Barmata na 11 miesięcy więzienia. Jestto nikła kara. Bar — Pani Durel da ci chętnie córeczkę; często mi o tobie opowiadała. Mówiłam jej, że jesteś tem, czem był twój oiciec, uczciwym człowiekiem. Wawrzyniec podniósł oczy pełne łez i wreszcie rzekł głosem cichym: — Czy pani zapomniała? — Zapomniałam? Co? Przypominam sobie do skonale łzę, która kiedyś spadła na imię Maryni. To dziecko chroniło twei młodości; i od czasu, jak jesteś pod jego wpływem, spełniałeś zawsze obowiązki chrze ścijanina i uczciwego człowieka. — To wszystko jedno, gdyby tak wiedziała ... |. — Ależ nigdy się niczego nie dowie. — Ale ja wiem, i ciągle o tem myślę, muszę my śleć i to mnie tak dręczy. Muszę wszystko Maryni po wiedzieć, wyjawić jej mój błąd. Ona mną pogardzi, ale muszę się wyzbyć tego przykrego uczucia, tej nie poko jącej tajemnicy. Potem pójdę. Nie będę się gniewał na nią, bo przecież zupełnie proste i zrozumiałe, że mnie nie będzie lubiła. Nie mógł więcej mówić, tak był wzruszony. — Mój kochany, rzekła na to hrabina, masz zamiar bardzo szlachetny. Nie jest koniecznem, byś Maryni wszystko wyjawił, bo już dawno za wszystko żałowa łeś i poprawiłeś się. Nawet Bóg więcej nie żąda. Je żeli jednak chcesz, to musisz to jak najprędzej uczynić, bo nie możesz zostać dłużej w tym stanie ... — Będzie trzeba porąbać kilku z tych wielkich kawałków drzewa i poukładać trochę te pniaki. — Dobrze pani. — Co to? — zawołał wesoło generał. — Chcesz ogień robić? Zarazby się zbliżyła jesień. Pozostaw nam nasze lato, jeszcze czas. y Rzucił okiem na Wawrzyńca, który z gorączko wym pośpiechem zaczął układać drzewo. — Chcesz się przejść po parku? — zapytał Gabrieli. — Chętnie, mój ojcze. 4 zabrało je za 10 do 15 procent wartości. f: `Radio przy wyborach. i "Posłowie partii socjalistycznej, komunistycznej mat, to żyd zagraniczny, który przybywszy do Nie miec, umiał się zabrać zwykłym, żydowskim sposo bem do interesów, a więc wszelakiego rodzaju ła pówkami. Udało mu się to głównie dzięki poparciu socjalistycznego posła Bauera, który przez pewien czas był kanclerzem i miał znaczne wpływy. Proces kosztował państwo 250 tysięcy marek. Kilku prokuratorów, sędziów i asystentów przez pół roku było tylko zajętych sprawą Barmata. I tak się sprawowali, że teraz jadą na urlop. Granice Węgier. Po wojnie obcięto Węgry nadzwyczajnie ze wszystkich stron.i z wielkiego państwa stały się małem państwem. Rumunia otrzymała dawny we gierski Siedmiogród, Czechosłowacja dawną wę gierską Słowację i Ruś podkarpacką; a Jugosławia całą Chorwację. Odłączone te od Węgier kraje nie były pod względem narodowym węgierskimi, lecz przeważnie lub wyłącznie słowiańskimi. Jednakże mieszkało w nich niemało ludności węgierskiej, któ ra dzisiaj stała się mniejszością narodową w po szczególnych krajach. Najwięcej jej żyje w krajach, przyłączonych do Rumunji. I tam też dużo jest Węgrów bogatych. mianowicie właścicieli ziemskich. Czują się oni tam gorzej, ponieważ przeciwieństwo narodowe do Rumunów jest znaczne. Nic dziwnego, iż Węgry nie ustają w agitacji za zmianą granic. Dopomaga im w tem wydawca wiel kich gazet angielskich, lord Rothemere. Niedawno miał on rozmowę z Mussolinim, który wprawdzie ostrożniej, lecz dosyć wyraźnie stanął po stronie Węgier. ; | Lecz któreż z państw zechce dobrowolnie wy dać cośkolwiek z tego, co posiada?! Rewizja gra nic mogłaby doprowadzić do nowej wojny. U r Fałszerze podrabiają tylko wartościowe i uznane powszechnie artykuły. Dlatego też podrabiane są t często tabletki Aspirin. Dbając o swe zdrowie należy nabywać tabletki Aspirin tylko w oryginalnem opakowaniu „Bayer“ po 6 albo 20 sztuk (w czworokątnem płaskiem pu dełeczku tekturowem z czer woną opaską). Do nabycia we wszystkich aptekach. Zaledwie uszli kilka kroków, gdy starzec rzekł: — Czy zauważyłaś te czerwone oczy tego Wa wrzyńca? Zdaje mi się, na Boga, że płakał. — Jest często tak smutny. — Biedaczysko! Żal mi go szczerze. Dopiero co mówiłem o nim z Karolą i powiedziałem jej, że koniec końców, Wawrzyniec jest głupim. Jakiż to może mieć smutek? W jego wieku tylko jeden. Dlaczegóż to nie prosi o rękę Maryni? Jej matka byłaby bardzo z tego zadowolona, sama mi się przyznała; córeczka zaś się nie przyznała, ale sądzę, że byłaby jeszcze bardziej za dowolona. Muszę się starać, by to jakoś urządzić. Ju tro jest niedziela. Dam wolne popołudnie, by poszedł odwiedzić matkę i powiem, by zabrał ze sobą panią Durel z Marynią i by im pokazał trochę okolicę, które. nie znają. Podczas drogi będą mogli rozmawiać. W jedną stronę, powie się połowę, a w powrotnei drodze resztę. — Co o tem myślisz? Zdaje się, że cię to nie zał muje? — Przeciwnie, bardzo mnie to zajmuje; ale znał duję, że sprawa spoczywa w tak dobrych rękach, że niepotrzebnie bym się wmieszała. — A więc doskonaie! Jutro spacer, zobaczysz, że mi się uda. ` Nazajutrz była śliczna pogoda, wymarzona na spa cery. Marynia była jeszcze bardziej zadowolona i weselsza niż zwykle; cieszyła się niezmiernie na samą myśl, że będzie mogła biegać przez pachnące pola i że odwiedzi Benedyktową i iej córki. Pani Durel była może jeszcze poważniejsza niż zwykle i jeszcze Szczę Śśliwsza. Od dawna już marzyła o czemś, a zdawało jej się, że właśnie dziś urzeczywistni się to marzenie. Kochała bardzo swoją Marynię i tylko z miłości do niei, usłuchała zaproszenia hrabiny i opaściła swój pokoik na poddaszu, skąd widziała dawną pracownię swegc męża. M fw R Eno Ta EET, E UŁ GTECZY E O Dodatek _do „Katolika“, „(iórnoślązaka* i „Gońca Šlaskiego“ 2 0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000040000000000000000 Czwartek Św. Wincentego Ferrerjusza l zak. kaznodziejskiego * 1419. 5 Sw. Iryny, panny i męczenniczki T 304, kwietnia PARZE TEOR SŁOW.: BOZYWO BŁ, A podczas wieczerzy wziął Jezus chleb i po błogosławiwszy, połamał, i podając uczniom swoim, rzekł: Bierzcie i jedźcie, — to jest Ciało moje. (Mateusz XXVI. 26), Ogarnęły mię boleści śmierci i strumienie nie prawości zatrwożyły mię... W utrapieniu mojem wołałem do Boga mojego i wysłuchał mię. (Psalm XVII. 5. Zb hi W dniu tym Pan Jezus poraz ostatni spożywał z dwunastu apostołami wieczerzę, zwaną u żydów paschą, potem wziął chleb i wino, pobłogosławił i wszechmocnem słowem przemienił je w ciało i krew swoją, a dając uczniom pod postacią chleba ciało swoje, mówił: „Bierzcie i iedzcie, to jest Ciało moje, które się za was daje“; — podając zaś pod po stacią wina krew swoją, rzekł: „Pijcie z tego wszy scy, albowiem jest to Krew moja, która za wielu bę dzie wylana na odpuszczenie grzechów: to czyńcie na pamiątkę moją.“ — Tym sposobem został usta nowiony Przenajświętszy Sakrament i ofiara mszy świętej. Potem. Pan Jezus umywał nogi apostołom i nakazał im przez.to pokorę i miłość wzaiemną. Później poszedł z uczniami na górę Oliwną i tam wszedłszy do ogrodu (ogrójca) modlił się. Tu Ju dasz, który za pieniądze zdradził Pana _ Jezusa, przyprowadził sługi kapłanów, a ci poimali Go i poprowadzili przed kapłana najwyższego. a Kalendarz astronomićzry: Słońce wsch. o godz. 8.12, zach. o godz. 18.23. — Księżyc wsch. 6 godz. py zach. o godz. 5.42. Pełnia księżyca o godz. Długość dnia, wynosi 13 g. 11 m. Zmiany powietrza przed 100 lat: łagodne, nagły wiatr i zmiana temperatury. Jutro: łagodne i piękne powietrze. — Pamięci zasłużonego działacza śląskiego. We wtorek odbyło się w kościele Najśw. Marii Panny na bożeństwo żałobne za spokój duszy śp. Bronisława Koraszewskiego, byłego redaktora „Katolika“, później wydawcy „Gazety Opolskiej". Szczupła garstka nai bliższych oddała cichy hołd pamięci iednego z naiwy bitniejszych działaczy śląskich w okresie, gdy praca na niwie narodowej była ciężkim obowiązkiem i zaparciem się siebie i nie daawała niczego — prócz trosk i celi więźiennej. ! Skutki pełnej poświęcenia pracy takich mężów, jak śp. Koraszewski, dzisiaj dopiero się ujawniają w tem, że Śląsk jest polski i polskim pozostanie. Dlatego pa mięć tych wskrzesicieli poczucia narodowego nie po winna nigdy zgasnąć: By przypomnąć zasługi Śp. Ko raszewskiego i obudzić z uśpienia wdzięczność narodu, który niestety zapomniał snać, że 40 lat temu Śp. Kora szewski rozpoczął swą owocną działalność na Śląsku, poświęcimy Jego pamięci w numerze świątecznym na szego pisma specjalne wspomnienia. — Jaką będziemy mieli pogodę w kwietniu? Mie siąc marżec wykazał wielkie skrajności w pogodzie. Fala zimna i mrozów tęgich, która nawiedziła Europę i Amerykę z dniem 8 marca rb., wywołane zostały — mówiąc astrometeorologicznie — przez liczne aspekty Wenery, a szczególnie Saturna. Zaznaczyć wypada, iż marzec przyszłego roku przyniesie nam podobne zim 10, ale dopiero w jakieś 11 dni później, a więc około 19 marca 1929 r. Konstelacjie między Uranem i słońcem. przypada jące b. r. właśnie na dni rozpoczęcia się astronomicznej wiosny, spowodowały swym wpływem silne zaburze=, nia atmosferyczne. I tak gdy w Polsce było niebywale ciepło, zanotowano w te dni na południu Europy (Wło chy) niebywałe w tym czasie kilkostopniowe mrozy i śniegi. Nad Środkową Europą zaś przeszły fale ciepła, wywołując złudę pełnej wiosny. Niestety, przejdziemy jeszcze przez okres chłodów wiosennych, które jednak na szczęście, szczególnie przy niebie pogodnem tracą na sile z powodu coraz dłuższe go i silniejszego promieniowania słonecznego. Koniec marca i pierwsze dwa dni kwietnia zapo Wwiadaja pogode zmienna. przy sinem wahaniu się tem WIADOMOŚCI ZE ŚLĄSKA peratury, poczem nastąpią ogólne przejściowe ocieplenia się. Atoli rm same święta Wielkanocne grożą ponowne: chłody. W. połowie kwietnia chłodno, dżdżysto, miejscami dużo opadów (słota) i zimne wiatry. Koniec miesiąca przyniesie pogodę przeważnie zmienną z przelotnemi deszczami. Coraz cieplej w dzień, noce chłodne. Tem peratury ostatniej dekady miesiąca kwietnia ponownie podlegać będą silnym wahaniom. Najprzykrzejsze dni miesiąca, połączone z wichra mi i orkanami, burzami i licznemi katastrofami — przy= padają na okres od dnia 2 do 6, 16 i 22—26 kwietnia. W te dni istnieje niebezpieczeństwo trzęsienia ziemi. W pierwszej połowie miesiąca grożą przymrozki nocne, co powinno być ostrzeżeniem dla rolników i ogrod ników. — Poczta w okresie świąt Wielkiej Nocy. W Wielką Sobotę poczta, telegraf i telefony będą czyn ne normalnie. W pierwszym dniu świąt Wielkiej Nocy poczta będzie nieczynna, telegraf i telefony funkcjonować będą normalnie. W drugim dniu świąt wszystkie urzędy pocztowe czynne będą od godz. 9 do 11 rano. We wtorek, dnia 10 kwietnia poczta funkcjonować będzie normalnie. — Dodatek dla urzędników. W myśl uchwalo nego prowizorjum budżetowego urzędnicy otrzyma ją w 2-gim kwartale r. b. dodatek jednorazowy do pensji. Dodatek ten wynosić będzie taksamo jak w pierwszym kwartale 45 proc. poborów. Połowa. dodatku prawdopodobnie wypłacona będzie w, pierwszych dniach maja a drugą w połowie czerwca. — Kary za przekroczenia. Został opracowany, projekt rozporządzenia Prezydenta Rzeczyposnoli tej o karach za przekroczenia przepisów o miarach. Projekt rozporządzenia przewiduje karę grzywny za przekroczenie przenisów do wysokości zł. 1.000 i kare aresztu do 3 miesięcy. lub jedną z tych kar. Do wymierzenia kary grzywny do „wysokości 300 zł. powołane są miejscowe urzędy miar, którym jednocześnie przysługuje prawo 0 zeczenia o nie zdatności do użytku, konfiskacie lu „zniszczeniu na rzędzi mierniczych. Jeżeli kierownik miejscowego urzędu miar uzna za konieczne zastosowanie wyż szej kary pieniężnej lub kary bezwzględnego are sztu, to winien sprawę skierować do właściwego Sądu Pokoju. — Kalendarz podatkowy. Podatek przemysło wy od obrotu, osiągniętego w miesiącu marcu, dla przedsiębiorstw, płacących miesięcznie, płatny jest do dnia 14 kwietnia. Zeznania o dochodzie. za rok. 1927 składać należy do dnia 1 maja, „postanowili utworzyć nowe stronnictwo pod Śląska Partja Socjalistyczna. Do zarządu nowej partii. — Odkrycie nowej gwiazdy. Donoszą z Kap stadu: Duże zainteresowanie wywołało w kołach naukowych odkrycie gwiazdy „Nova Pictoris“. :tó rą zauważono po raz pierwszy w roku 1925. Gwia zda, podzielona na dwie części, jest położona na linji zwrotnikowej i jest niewidzialna na półkuli pół nocnej. — Generał Sikorski dyrektorem fabryki? „Ekspres Poranny* przynosi pogłoskę o możliwości nominacji na stanowisko generalnego dyrektora fabryki śląskiej ma terjałów wybuchowych „Lignoza* byłego premiera zen. Wł. Sikorskiego. — Śląska Partja Social. przeciw P. P. S. Wyklu czeni z P. P. S. działacze, zwołali na dzień 1 kwietnia zjazd swych przyjaciół w Katowicach. Przybyło prze szło 120 osób. Po referacie p. Biniszkiewicza zebrani nazwą weszli: pp. Biniszkiewicz, Rumpfeld, Juchelek, Rubin, Wittek, Szwodloch, Wróbel, Wiśniowski, Wacławek i Barczyk. Organem stronnictwa jest tygodnik „Robotnik Polski*. Śląska Partja Socjałistyczna zatrzymuje program .Pol. Partji Socjalistycznej ale w taktyce będzie od niej pod pewnemi względami bardziej umiarkowaną. Świad czy o tem fakt, że na zjeździe krytykowano opozycię P. P. S. wobec rządu i potępiano radykalne wystąpie nia b. pos. Wolickiego (PPS.), który — jak wiadomo — żostał niedawno aresztowany. Śląskiej Partii Socjalistycznej przeciwstawiać się będzie na Śląsku katowicki Okr. Kom. Rob. P. P. S,, | który rozporządza „Gazetą Robotniczą”. Województwo śląskie * Znaczne zmniejszenie się bezrobocia na Śla sku. Urząd wojewódzki donosi, że w czasie od 21 do 28 marca liczba bezrobotnych na terenie woje wództwa śląskiego zmniejszyła się o 908 osób i wynosiła 45.589 osób. Z tej cyfry przypada na zór nictwo 14.852, hutnictwo 2.488, hutnictwo szkła 8, przemysły: metalowy 2,283, włókienniczy 217. bu dowlany 3.130, papierowy 106, chemiczny 17, drze wny 414, ceramiczny 137. Wykwalifikowanych bezrobotnych było 1.280, niewykwalifikowanych 18.099, rolnych 340, umysłowych 2.218. Uprawnio inych do pobierania zasiłku było 26.714 bezrobot nych. * Zwalczanie nieszczęśliwych wypadków w górnictwie. Staraniem wyższego urzędu górnicze go w Katowicach wydany zostanie cykl obrazów dla propagandy zwalczania nieszczęśliwych wypad ków w górnictwie. Obrazy przeznaczone są do rozwieszenia w miejscach pracy szczególnie niebez piecznej na powierzchni i pod ziemią. Jako temat do obrazów przyjęto wypadki i sytuacje, które w codziennem życiu górnika przytrafiają się najczę ściej. Każdy obraz jest zaopatrzony w krótki napis ostrzegawczy. Obrazy te pod względem artystycz nym stoją na jednym z pierwszych miejsc w rzę dzie europejskiej propagandy óbrazkowej. „* Budowa linii koleiowej Śląsk—Gdynia. W "związku z budową nowych linij kolejowych: Herby Zduńska Wola-Inowrocław i Bydgoszcz-Gdynia, od była się niedawno narada z przedstawicielami dy rekcji gdańskiej, poznańskiej, katowickiej i war szawskiej w celach ustalenia obsługi przez drużyny pociągowe towarowych pociągów na liniach kolejio wych, prowadzących z Zagłębia do Gdańska j Gdyni. Ustalono miejsca rozmieszczenia nowych ko szar noclegowych dla drużyn konduktorskich oraz rozpatrzono sprawę budowy domów rics”kalnych dla drużyn w tych miejscowościach, gdzie ze wzgle du na brak mieszkań nie będzie można rozmieścić ich w istniejących budynkach kolejowych i w przyległych miastach. * Ze zjazdu Zw. b. wieźniów politycznych. W ub. niedziele obradował w Katowicach trzeci walny zjażd Związków byłych więźniów politycznych wo jew. śląskiego. Przy szczelnie zapełnionej sali „Wy poczynku* zagaił obrady prezes p. Wieczorek, wi TANIO I DOBRZE BSE” kupuje się “P kapelusze iczapki i dla tow. oraz artykuły męskie Al Fr. łózefaski, Katowice ulica 3-g0 Maja nr. 13. | | męskie i dla dzieci, czapki szkolne Fi R. ch, r zi È `; y fh $ N VRE Pod FA Y mał; UE .Ww-.2.% EN tając w gorących słowach zebranych, oraz przyby łych reprezentantów władz oraz delegatów różnych organizacji. Po uczczeniu pamięci zmarłych człon ków Związku, przystąpiono do wyboru prezydjum zjazdu. Marszałkiem wybrano jednogłośnie p. sę dziego pokoju Jesionka, sekretarzem p. Hamerloka oraz ławnikami p. Czaję i Jabłonkę. Po sprawo zdaniu zarządu i uchwaleniu absolutorjum, posta nowiono jednogłośnie pozostawić dotychczasowy skład zarządu z wyjątkiem skarbnika, którego za stąpiono wyborem p. Jabłonki. W dyskusji, iaka wywiązała się po referatach zabierali m. in. głos p. dr. Chełmski, nadkomisarz Chomrański i Krzy kała. Po uchwaleniu rezolucji, zamknięto ziazd okrzykiem na cześ marszałka Józefa Piłsudskiego i p. wojewody dr. Grażyńskiego. Wszelkie sprawy dotyczące Związku, adresować należy — Katowice, ul. Powstańców 12. * Z górnoślaskiej izby adwokackiej. W ub. pią tek odbyło się w Katowicach walne zebranie człon ków górnośląskiej izby adwokackiej, liczącej 87 członków pod przewodnictwem prezesa adw. Cza pli. Sprawozdanie z czynności zarządu złożyli adw. Wolny i Żytomierski, poczem przystąpiono do wy borów nowego zarządu Izby. Prezesem wvbrano ponownie mec. Czaplę. zaś do zarządu weszli adw. Żytomirski, Mildner i Mroczkowski. * Zakup remontów na Śląsku w r. 1928. Komisja remontowa nr. 3 (Kraków) urzędować będzie na tere „nie województwa śląskiego w czasie od 10 maja do 31 listopada rb., zakupując konie remontowe. Jesienne terminy i miejsca spędów będą podane dodatkowo po uzgodnieniu z odnośnemi organami ministerstwa spraw: wewnętrznych. * Układy o umowę dła pracowników płatnych na dniówkę. Wobec stałego odwlekania przez Związek pracodawców górniczo-hutniczych sprawy o umowę dla dozorców itp. pracowników płatnych na dniówkę wzgl. zaszeregowania tychże w tary fie urzędniczej obowiązującej w ciężkim przemyśle, Zjednoczone Związki Pracowników Umysłowych Przemysłu. Handlu i Samorządu w Katowicach zwróciły się do komisji pojednawczo-rozjemczej w Katowicach z zażaleniem przeciw pracodawcom, Z „wnioskiem o wyznaczenie terminu do ustnei rozpra wy celem przeprowadzenia żądań tej warstwy pra cowników. Na skutek tego komisja wyznaczyła ter „ min na dzień 11 kwietnia br. o godzinie 4-tej po po hidniu w sali posiedzeń seimu śląskiego. Z Katowickiego. Katowice. (Pożar). Dnia 1 bm. około godz. 14-ej wybuchł pożar wskutek zapalenia suchej trawy przez nieznanego sprawcę w lasowisku między kolonią Zu zanny a Muchowcem. Przybyła na miejsce pożarna straż ogniowa z kopalni Nikisz, pożar ugasiła. — (Kradzież pieniędzy). Dnia 2 bm. zgłosił niejaki Juliusz Zdralek zam. w Katowicach ul. Plebiscy towa 31, że w czasie sprzedaży towaru na targu skradł mu nieznany sprawca ze straganu pudełko blaszane, w którem znaidowało się 135.— zł. Dochodzenia za spraw "cą w toku. Dab pod Katowicami. (Przeciw gwałtom niemieckim). Onegdaj odbył się tu wiec protesta cyjny, urządzony staraniem miejscowego koła Z.O.K.Z. oraz wszystkich miejscowych towarzystw kulturalno oświatowych bez względu na poglądy polityczne. Prze wodniczył prezes miejscowej grupy Związku Powstań ców Śląskich p. Kalemba. Zebrani w liczbie około 900 osób uchwalili dwie rezolucie, zwracające się przeciw gwałtom, stosowanym do mniejszości polskiej na Ślą sku Opolskim, oraz przeciw działalności prezydenta Komisii Mieszanej p. Calondera. Nikiszowiec w Katowickiem. (Za napad rabunkowy przed sądem). Niejaki Mach nik pojechał w dniu wypłaty dnia 15 lutego br. do Katowic w. celu kupienia ubrania. Na dworcu spot kał kolegę Turczyka z Bielszowic, którego poprosił do towarzystwa. Machnik miał przy sobie 180 zł gotówki. W pobliżu targowicy, przy domu żołnie rza Turczyk bez wszelkiego powodu uderzył Mach nika w głowę laską tak, że ten padł'bez przytoómno ści. Przyszedłszy do siebie zauważył kradzież ca lej gotówki. Machnikowi udało się po kilku dniach odnaleźć sprawcę i oddać w ręce policji. Dnia 2-go kwietnia sąd karny w Katpwicach skazał Turczyka na rok ciężkiego więzienia, dwa lata utraty praw obywatelskich i oddanie go pod dozór policyjny na przeciąg trzech lat. (A 'PJ*.. . Mysłowice. (Poświęcenie łodzi), W ubiegłą niedziele odbyło się poświęcenie trzeciej ło dzi na Przemszy. Nowa łodż otrzymała nazwę „Wan da*. Pojemność jej wynosi 300 ton. Aktu poświęce nia dokonał ks. prob. Zientek z Rożdzienia, który potem przemówił do licznie zebranej putrliczności, przedstawicieli sejmu i władz wojewódzkich. Po prze imówieniu ks. proboszcza zatrał głos poseł p. Janic ki, wskazując na to, że ze wszystkich województw, Rzeczypospolitej największe zainteresowanie drogami wódnemi wykazuje woiewództwo śląskie. Żegłarze nad Odry, którzy potracili swoje łodzie, przy po | "do 49.50. Osucie rżane 33.25. — znane powszechnie ze swej niezrówna nej jakości już od 70 lat Katowickie kursy bankowe w dniu 3 kwietnia 1928 r. Płacono: za 100 złotych 46.81 złotych; za 160 marek niemieckich 213.60 złotych; za dolara ame rykańskiego 8.9114 złotych; za 100 franków szwaj carskich 172 złotych. Waluty zagraniczne na giełdzie warszawskiej w dniu 2 kwietnia 1928 r. Płacono: za dolara amerykańskiego 8.88 złotych: za funt szterlingów angielskich 43.41 złotych; za 100 franków francuskich 35.01 złotych; za 100 koron czeskich 26.35 złotych; za 100 lirów włoskich 47.01 złotych; za 100 franków szwajcarskich 171.33 zło tych; za 100 belgów 124.16 złotych. * Katowickie ceny ziemiopłodów z dnia 3-g0 kwietnia 1928 r. Płacono za 100 kilogramów franko stacja wojewódzka w walucie złotowej: Pszenica 54—56. Żyto 48—50. Owies 45—46. Jęczmień 48 do 50. Makuch Iniany 55—56. Makuch słoneczni kowy 48—49. Osucie pszeniczne i rżane 34.50 do 35.50. Tendencja stała. Warszawska giełda zbożowa w dniu 2 kwietnia 1928 r. Żyto kongresowe 47—49. Owies do siewu 48.50 Ceny targowe: Pszenica 59—61. Jęczmień browarowy 44—47. Owies kongresowy 45—46. Mąka pszeniczna 4/0 A 89—92. Mąka pszeniczna 4/0 81—84. Mąka rżana 65 procent 65—68. Usposobienie spokojne. Obroty małe. ALI dziale Górnego Śląska zamieszkali nad Przemszą i tutaj swoje rzemiosło na nowo rozpoczęli. Własnym wysiłkiem wybudowali przed 8 laty pierwszą łódź, przed rokiem drugą przy pomocy województwa ślą skiego, a obecnie trzecią również przy pomocy skar bu śląskiego. Apelując do ?łodziarzy, aby nadal wy trwale pracowali nad budową dalszych łodzi, i ży cząc im powodzenia, mówca zakończył, wznosząc oO krzyk „Szczęść Boże*. Po części oficjalnej odbyła się jeszcze towarzyska pogawędka zebranych. — (Poświęcenie dzwonów). W nie dzielę odbyło się uroczyste poświęcenie nowych dzwo nów. Aktu poświęcenia dokonał ks. prałat Kapica. Podczas uroczystości grała orkiestra sokoła, śpiewa'y chóry mięszane „Harmonji* (p. Orzeszczuka) i „Cae cilienvereinu* (p. Pakuli), wygłoszono dwie deklama cje nastrojowe. Ks. prałat Kapica wygłosił przepiek ne przemówienie o znaczeniu dzwonów w życiu chrześcijańskiem, dziękował inicjatorom-fundatorom, dzwonów śp. ks, Breslerowi i ks. Bromboszczowi, poczem wezwał sym:olicznie dzwony, aby odezwały się w podzięce swoim fundatorom i na chwałę Bo żą. Wielki dzwon jest dzwonem mężów, mniejszy — kobiet, — mały młodzieży. Drugie przemówienie po niemiecku wygłosił ks. prałat Bromboszcz. Po cere monji odbyło się błogosławieństwo i odśpiewano u roczyście „le Deum“. Bykowina w Katowickiem. (Pożar). Dnia 2 bm. o godz. 12,45 wybuchł pożar w realności Klemensa Wilka, wskutek czego spaliła się szopa przybudowana do stodoły. Szkoda wyrządzona przez pożar wynosi około 500 zł. Pożar powstał wskutek nieostrożnego ob chodzenia się ze światłem. Siemianowice w Katowickiem (Sprzeniewie rzenie). Dnia 2 bm. sprzeniewierzył niejaki Cierpioł Artur lat 20, zam. w Siemianowicach, około 5037 zł., zainkasowane przez niego od różnych kupców dla fir my Broda z Bogucic, poczem zbiegł w niewiadomym kierunku. Dochodzenia za sprawcą w toku. Makoszowy w Katowickiem. (Pożar). Dnia 1 bm. o godz. 12-ei wybuchł pożar w lesie pod Makoszowami. Po godzinie pożar ugaszono. Szkoda, prócz spalenia się trawy na przestrzeni 3 mórg nie powstała żadna. Do chodzenia za przyczyną w toku. Z Świetochłowickiego. . Król. Huta. (Ostrzeżenie!) W ub. nie dzielę pewien młody, elegancko-ubrany osobnik krążył po magazynach, głównie z konfekcją męską i po uskutecznieniu zakupów płacił 500-złotowemi banknotami. Banknoty te okazały się potem fałszy wemi. Są one wykonane na zwykłym papierze twardym, podobizna Kościuszki i inne znaki imitują udatnie prawdziwy banknot 500-złotowy. Bacz niejsze wszakże „przyjrzenie się umożliwia poznanie falsyfikatu. Zawezwana natychmiast w razie wątpli wości policja ułatwi zbadanie faktycznego stanu sprawy. Świętochłowice. (Z Kasyna Polskiego). W środę, dnia 28-go marca br. święciło Kasyno Polskie 138-rocznicę powstania Kościuszkowskiego. Do licznie zebranych członków przemówił na wstę pie gospodarz Kasyna p. Korol, podnosząc głębokie znaczenie rocznicy zbrojnego protestu narodu prze ciw zaborcom i pierwszego polskiego powstania, które niezależnie od zadokumentowania nieopdle głościowej woli narodu, wysunęło samorzutnie de mokratyczne hasła wyzwolenia włościan i reform socjalnych, dowodząc temsamem, że naród polski w demokratyzacji swego ustroju dotrzymywał kro ku postępowej Europie. Po zagajeniu wygłosił p. nauczyciel Porębski obszerny odczyt o przebiegu powstania i o jego wodzu podkreślając wielkie za lety umysłu i serca Tadeusza Kościuszki, które to zalety i zasługi słusznie postawiły go w poczet wo dzów i bohaterów narodu. Uroczystość zamknął p. Korol dziękuiąc prelegentowi za interesujący nd czyt, życząc członkom Kasyna Wesołych Świąt. Następny odczyt będzie podany osobno. Szarlej w Świętochłowickiem. (Śp. Augustyn Rogoń). W tych dniach zmarł tutejszy obywatel śp. Augustyn Rogoń, liczą lat 62. Nieboszczyk był dobrym wiarusem i długoletnim czytelnikiem „Katolika“. Niech odpoczywa w pokoju. Piekary Wielkie w Świętochłowickiem. (Pożar w lesie). Dnia 1 bm. o godz. 17-ei powstał pożar w lesie Henkla Donnersmarcka. Zawezwana straż pożarna z Kozłowei Góry i Świerklańca ogień ugasiła. Ogień zniszczył dwie morgi lasu. Brzeziny w Świętochłowickiem. (NieszczęśŚli wy wypadek). Dnia 31 marca rb. o godz. 7,45 na kopalni Szarlej Biały w płóczce uległ nieszczęśliwemu wypadkowi robotnik Stanisław Rabstein z Szarleja, który o godz. 9-ej tego samego dnia wskutek. odniesio nych ran zmarł. Wypadek ten stał się wten sposób, że nieszczęśliwy podczas pracy został przez dźwignię ze brany, która mu brzuch rozdarła. Dalsze dochodzenia za przyczyną wypadku w toku. ` 7 Bszeryńskiego. Ochojec w Pszczyńskiem. (Pożar). Dnia 31 marca rb. o godz. 12-ei minut 10 wybuchł pożar w lesie księ cia pszczyńskiego obok Ochoica przy torze kolei. Ocho iec—Murcki, który zniszczył około 6 mórg lasu. Pożar w przeciągu 45 minut przez straż pożarną zlokalizo wano. Pożar powstał od iskier wypadających z pa rowozu pociągu kursującego o godz. 11,50 z Katowice do Pszczyny. Szkoda wyrządzona przez pożar nie zo stała dotychczas ustalona. Wilkowyje w Pszczyńskiem. (Pożar). W nocy na 31 marca rb. około godz. 0,30 wybuchł pożar w zabu dowdniu tartaku Franciszka, który zniszczył częściowo pasy popędowe. drewniany sufit i wyroby drzewne. Szkoda wyrządzona przez pożar wynosi około 500 zł. Pożar powstał od palącego się ogniska w piecn, od którego zapaliły się w pobliżu znajdujące się odpadki drzewa. Winę w wypadku tym ponosi stróż nocny, któ ry palił ogień w piecu. Dalsze dochodzesia w toku. A NEC ECA 2 i ELE dak o rac A mam Protest duchowieństwa śląskiego. Przed kilku dniami zamieściliśmy w piśmie na szem artykuł w sprawie okólnika ministra oświaty Dobruckiego, na mocy którego z napisów szkolnych, pieczęci itd. mają być usunięte wszelkie dodatki, pazi nimi także określenie, że szkoła jest kato icką. Obecnie Zarząd Związku Kapłanów Diecezji Śląskiej „Unitas“, zebrany dnia 20 marca 1928 roku w Świętochłowicach, upatrując w okólniku p. mini stra. zamach na charakter wyznaniowy szkół po wszechnych Województwa Śląskiego, zagwaranto wany autonomią Śląską, uchwalił w imieniu ducho wieństwa, zorganizowanego w Związku Kapłanów Diecezji Śląskiej „Unitas“, protest przeciwko temu okólnikowi. Okólnik ten godzi bowiem w interesy Kościoła i wychowania. Protest ten podpisali: ks. Barabasz, prezes, ks. Stanisław Maśliński, sekretarz, ks. Bromboszcz, ks. Kubis, ks. Koźlik, ks. M. Lewek, ks. Otręba. Oprócz tego Kuria Biskupia w Katowicach zwróciła się do Województwa z prośbą o wyjaśnie nie, czy okólnik ten będze miał także zastosowanie aa terenie Województwa Śląskiego. Należy mieć nadzieję, że rząd, oceniając specy ficzne położenie Śląska, uwzględni religijne uczucia naszego ludu i okólnika tego u nas w życie nie wprowadzi. Prace komisii budżetowei. Warszawa. (PAT.) We wtorek zebrała się sejmowa komisja budżetowa. Na posiedzeniu tem omawiano budżet Prezydenta Rzeczypospolitej. Omawiając uposażenie Prezydenta Rzplitej, referent stwierdził, że uposażenie 10.000 zł po zwaleryzo waniu wynosić musiałoby 18.000 zł. Na iednem z posiedzeń Rady Ministrów uchwalono podnieść to do 20.000 zł, iednak p. Prezydent Rzplitej nie zgo dził się na to, aby uposażenie jego było zwaloryzo wane przed zwaloryzowaniem uposażeń ogółu urzędników i .zniżył pobory do 15.000 zł. Poseł Dąbski z wdzięcznością podnosi wielki gest Prezy denta Rzplitej, który nie zgodził się na waloryzacię swych uposażeń, dając tem dobry przykład innym. Sprawozdawca informuje dalej, że Prezydent Rze czypospolitej utworzył około swej osoby ośrodek dla badań spraw gospodarczych. Zaangażowano W tym celu cztery osoby ze sier naukowych i facho wych. Po końcowych wyjaśnieniach komisja przy jęła budżet Prezydenta Rzplitej bez zmian. Następ nie toczyły się obrady nad budżetem Trybunału Ad ministracyjnego, poczem dalsze obrady odroczono do 18 kwietnia. Rosia niezadowolona z uchwałenia budżetu. Moskwa. (PAT.) Szybkie uchwalenie przez Seim warszawski prowizorjum budżetowego zasko czyło tutejsze sfery komunistyczne. Liczono na ostrą walkę konstytucyjną, przyczem sprawa pełno mocnictw dla Rządu miała odegrać wybitną rolę. Największą niespodziankę wywołało tu stanowisko P. P. S. Liczono się: ze znaczną ustępliwością wo bec komunistów wobec klęsk, poniesionych przez P. P. S. w ośrodkach przemysłowych. Straik robotników transportowych. Berlin. (WTB.) Pomimo usiłowań ze strony urzędu roziemczego nie udało się dotychczas załago dzić różnic, które wywołały straik robotników tran sportowych. Komitet straikowy pozwolił na przewo żenie nadchodzących do Berlina towarów, podlegaią cych zepsuciu. Inny ruch całkowicie ustał. Wskutek tego nagromadziły się na dworcach. kolejowych takie masy towarów, że możliwe jest całkowite zawieszenie ruchu towarowego w Berlinie. Berlin. (WTB.) W ostatniej chwili donoszą, że narady, prowadzone z przedstawicielami związku, do prowadziły do porozumienia. Przedsiębiorcy zgodzili się na podwyższenie wynagrodzenia o 3 mk., zaś od lipca o dalszą markę. Wobec tego straik ma być we środę zakończony. Manifestacia robotnicza w Pradze. Praga. (PAT.) We wtorek odbyły się tu zwołane przez wszystkie stronnictwa socjalne i komunistyczne olbrzymie manifestacje robotników przeciwko noweli zacji ustawy o ubezpieczeniu socjalnem. Od wczesnego, popołudnia zaczęły. się gromadzić olbrzymie tłumy ro botników, które dosięgnęły liczby -6 tys. osób. Na ze braniu wypowiedziano szereg mów. M. in. przemawiał bawiący stale w Moskwie poseł do parlamentu czecho słowackiego komunista Smeral. Zebranie odbyło się w zupełnym spokoju, tak że zebrani licznie policianci i Żandarmeria nie potrzebowali interweniować. Po ze braniu tłum rozszedł się w spokoju. Wenecja pod wodą. Rzym. (WTB.) W skutek silnych opadów, jakie nawiedziły w ostatnich dniach Wenecię, zalanych zo stało wiele miejscowości prowincji weneckiej. 800 ro qwin jest bez dachu. i 2 -d T E E T FS PAPROTNIA EE ODA i TORNS nR a [2 + 5 4 i Czy rokowania polsko -niemieckie zerwane? „Paryż. (PAT.) „Paris Midi“ zamieszcza wy wiad z radcą Arciszewskim zastępującym jako charge d’affaires nieobecnego ambasadora Chłapowskiego w kwestji lansowanych z Berlina wiadomości o zer waniu pertraktącyj polsko-niemieckich w sprawie traktatu handlowego. Radca Arciszewski oświadcza, że pertraktacje te wcale nie zostały zerwane a tylko częściowe wstrzymane. Rząd polski wyrażał od 2 lat szczerą chęć dojścia do porozumienia, dowodem cze go jest gotowość, którą uczyniono zadość życzeniom niemieckim co do kwestji osiedlenia Niemców w Pol sce. Zdawało się, że nic nie stoi na przeszkodzie ustaleniu stosunków handlowych między obu krajami, lecz wpływy. agrarjuszy niemieckich wywołały w pra sie gwałtowną kampanię przeciwko toczącym się per traktacjom. Biorąc pod uwagę wydany niedawno de kret o ludności pasa granicznego. Pertraktacji pol sko-niemieckich nie można uważać za zerwane. | Jak się mają zaaresztowani inżynierowie? Berlin. Przedstawiciel ambasady niemieckiej w Moskwie, który otrzymał pozwolenie odwiedze nia zaaresztowanych w Rosii inżynierów niemie ckich nadesłał z Rostowa nad Donem telegraficzne sprawozdanie. Pozwolono mu rozmawiać w obec ności urzędnika policji rosyjskiej z trzema inżynie rami po 10 minut. Oświadczyli oni, że do 15 marca warunki więzienne były ohydne. Zamknięci byli w małych celkach, w których znajdowało się po i5 zwyczajnych zbrodniarzy. Męki, jakie wycierpieli, nie dają się opisać. Jeden z inżynierów dostał wsku tek tego tak silnego ataku nerwowego, że stracił władzę w prawej ręce. Pomimo upominań się, do tychczas nie udzielono mu pomocy lekarskiej. Do piero od 15 marca stosunki poprawiły sie. gdyż prze prowadzono ich do oddzielnych cel. Odtąd trakto wanie ich jest znośne. Wskutek interwencji dele gatą ambasady, władze więzienne obiecały prze prowadzić chorego inżyniera do szpitala. Termin rozprawy sądowei nie został jeszcze wyznaczony. Przesilenie w oórnictwie angielskiem. Londyn. (WTB.) Burmistrzowie większych miast angielskich ogłosili wezwanie do ludności, by wspomagała górników w tych okręgach, w których naidotkliwiej odczuwać się daje bezrobocie. Sytuacja jest poważna z tego powodu, że przeszło 250.000 gór ników nie ma wcale widoków otrzymania kiedykol wiek pracy w kopalniach. Listę składek otworzył król angielski darem 500 funtów szterlingów. Przeciwko Islamowi. Angora. (WTB.) W parlamencie zgłoszony "został wniosek, domagający się skreślenia z konsty tucji paragrafu, według którego Islam jest urzędową religią Turcji. Wniosek podpisało bardzo wielu posłów. ; Z caleg Studnie mrówek. Skąd mrówki dostają wodę w czasie posuchy? Dr. Levingstone był zdania, że musiały odkryć sposób syntetycznego wyrabiania wody. Ale jeden z południo wo-afirykańskich uczonych, Mr. E. N. Marais, jak do nosi Morning Post z Johannesburga, znalazł prawdopo dobnie naturalniejsze rozwiązanie. W południowej Afryce powszechnie znaną jest rze czą. że nawet po 3-letniej posusze, kiedy się nie widzi nawet źdźbła zielonej trawy wokoło, gniazda białych mrówek są zawsze nasycone rozgrzaną parą wodną. Owoż przypadek pomógł p. Maraisowi odkrycie taiem nicy tego faktu. Mianowicie, podczas kopania studni w pewnej fermie w Transvaalu, p. Marais i jego towarzy sze natrafili na coś w rodzaju szybu, szerokiego na 5 centymetrów, który sięgał wgłąb ziemi. Ostrożne ko panie dalsze dowiodło, że szyb prowadził z sąsiedniego gniazda mrówek do głębokości, większej niż 20 cen trów, pod powierzchnią ziemi, gdzie woda się już znaj dowała. W górę i w dół tego szybu szła bezustanku nieskończona procesja białych mrówek, dostarczających wody do gniazda i do maluśkich ogrodów porostów, które stanowią ich zapasy żywności. Poznaczywszy niektóre mrówki kropkami anilino wej farby, można było stwierdzić, że nigdy nie usta wały w pracy, ale zajęte były dostarczaniem wody o świata. Program radiowy. Czwartek 5 kwietnia, Katowice. fala 422 m. 16,20 Komunikaty Polskiego Związku Zrzeszeń (iu: spodarczychWoj. Śląsk. — 16,40 Skrzynka poczto wa— 17,05 Komunikaty — 17,20 Odczyt — 17,48 Audycja literacka z Warszawy — 18,55 Komuni katy Śląskich kół Śpiewaczych — 19,00 Rozmaito ści — 19,35 Odczyt rolniczy z Warszawy — 20,00 Transmisja koncertu oratoryinego z Filharmonii warszawskiej — 22,00 Sygnał czasu i komunikaty, Warszawa, fala 1,111 m. Ej, 12,00 Sygnał czasu i komunikaty — 15,00 Komuni kat meteorologiczny i gospodarczy — 15,30 Od czyty z cyklu wykładów dla maturzystów szkół średnich — 16,25 Komunikat harcerski 17,20 Przegląd nainowszych wydawnictw — 17,45 Audy cja literacka — 19,05 Komunikat rolniczy — 19,1E Rozmaitości — 19,35 Odczyt — 20,15 Transmisje koncertu oratoryinego z Filharmonii warszawskiej 22,00 Sygnał czasu i komunikaty. Kraków, fala 566 m. 12,00 Sygnał czasu, hejnał z wieży Mariackiej i ko mnikaty — 15,00 Komunikat meteorologiczny i g0 spodarczy — 16,40 Pozadanka dla pań: Staropol skie święcone — 17,20 Odczyt — 17,45 Transmisja audycji literackiej z Warszawy — 19,05 Komunikai rolniczy — 19,15 Rozmaitości — 20,00 Heinał z wie ży Mariackiej i komunikaty 20,15 Transmisja koncertu oratoryjnego z Filharmonii warszawskiej. Poznań. fala 344.8 m. 12,30 Koncert dla młodzieży szkolnej — 14,00 Gieł da pieniężna — 17,45 Audycja literacka — 19,35 Od: czyt dła rolników — 20,00 Komunikaty gospodar« cze 20.15 Transmisia koncertu z Filharmonii war szawskiej. Na zakończenie sygnał czasu i komu nikaty. Wrocław, fala 322.6 m. Gliwice, fala 250 m. 16.00 Program dla pań — 16,30 Koncert — 18,25. Odczyt — 19,25 Lekcja stenografii — 20,15 Sztuka Strindberga „Wielkanoc“ — 21,30 Koncert muzyki, fińskiej. Następnię pieśni Wolfa i Brahmsa. Berlin, fala 483.9 m. 1 ~ 12,30-Kwadrans dla rolnika — 16,00 Przegłąd bibljo graficzny — 16,30 Trio fortepianowe — 17,00 Pieśni Schuberta i Ryszarda Straussa — 18,30 do 19,55, Odczyty — 20,30 Muzyka pasyjna i recytacie. 